सूत्राक्षराणि व्याचष्टे -

यथेति ।

परमतवदस्मन्मतेऽपि न दोषप्रसक्तिरित्याह -

कथमिति ।

तत्प्रसङ्गार्थं परपक्षमाह -

शरीरेति ।

तत्र दोषं प्रसञ्जयति -

शरीरेति ।

आत्मत्वमनित्यवृत्ति, परिच्छिन्नवृत्तित्वात् , घटवदिति प्रसङ्गार्थः ।

अकृत्स्नत्वेन सूचितं दोषान्तरमाह -

शरीराणां चेति ।

कर्मणो विपाकः स्वफलं जनयितुमङ्कुरीभावः । कृत्स्नं हस्तिशरीरं न व्याप्नुयात् । तदेकदेशो जीवशून्यः स्यादित्यर्थः । पुत्तिकाशरीरे कृत्स्नो न संमीयेत । तस्मिन्ननन्तर्भूतस्ततो बहिरपि जीवः स्यादित्यर्थः ।

किञ्च कौमारे स्वल्पपरिमाणो जीवस्तारुण्ये स्थाविरे च न कृत्स्नं शरीरं व्याप्नुयादित्याह -

समान इति ।

यथा प्रदीपो घटप्रासादोदरे वर्तमानः सङ्कोचविकासवानेवं जीवोऽपि पुत्तिकाहस्तिदेहयोरित्याह -

स्यादिति ।

दीपावयवानां विशरणशीलत्वात् , अवयविनश्च दीपस्य प्रतिक्षणमुत्पत्तिनिरोधवतोऽनित्यत्वात् . नित्यात्मदृष्टान्तत्वासिद्धिरिति मत्वा विकल्पयति -

तेषामिति ।

आद्ये देहाद्बहिरपि जीवोपगतिरित्याह -

प्रतिघात इति ।

एकावयवदेशत्वेऽपि तथैवावयवानामवस्थाननियमाभावे परिमाणनियमो नात्मनि स्यादिति द्वितीयं प्रत्याह -

अप्रतिघातेऽपीति ।

जीवावयवानामानन्त्यमङ्गीकृत्योक्त्वा तदपि नास्तीत्याह -

अपि चेति ।

परिमितत्वादित्यर्थः ॥ ३४ ॥