किञ्च विमताः सत्याः, निर्मितत्वाज्जाग्रन्निर्मितरथादिवदित्याह -
निर्मातारं चेति ।
निर्मितान्कामान्विशिनष्टि -
पुत्रादयश्चेति ।
निर्मातारं चेत्यादि व्याकरोति -
अपिचेति ।
सुप्तेषु करणेषु निर्व्यापारेष्विति यावत् । स त्वया पृष्ट आत्मेति शेषः ।
कामशब्दस्य यौगिकार्थमाह -
पुत्रादयश्चेति ।
रूढिर्योगमपहरतीतिन्यायेन शङ्कते -
नन्विति ।
प्रकरणविरोधान्नात्र रूढिरित्याह -
नेत्यादिना ।
तत्रेति य एष इत्यादि यत्र श्रुतं तत्रैव प्रकरण इति यावत् । परकर्तृकत्वादपि सत्यैव स्वप्नसृष्टिः सम्प्रतिपन्नवदित्याह -
प्राज्ञं चेति ।
तद्विषयं प्रकरणं प्रकटयति -
प्राज्ञस्येति ।
तद्विषयं वाक्यशेषमपि विशदयति -
तदिति ।
दृष्टान्तस्य साध्यविकलतां प्रत्याह -
प्राज्ञेति ।
हेत्वसिद्धिमाशङ्क्य क्वचिज्जीवकर्तृकत्वश्रवणेऽपि जीवस्य प्राज्ञाभेदाय ब्रह्मणस्तद्भावात्प्राज्ञकर्तृकतेति मत्वा दार्ष्टान्तिकमाह -
तथेति ।
स्वप्नजागरितयोस्तुल्यदेशत्वश्रवणादपि स्वप्नस्य सत्यतेत्याह -
तथाचेति ।
स्वप्नजाग्रद्धियोरेकार्थत्वश्रुत्यापि स्वप्नसृष्टेः सत्यतेत्याह -
यानीति ।
उक्तश्रुतेस्तात्पर्यमाह -
स्वप्नेति ।
बाध्यत्वेन मिथ्यात्वमाशङ्क्य जागरितसृष्टेः श्रुत्या बाध्यत्वेऽपि तत्त्वसाक्षात्कारात्प्रागनुवृत्तेः सत्यत्ववदस्यापि स्वप्नस्य सत्यतेत्याह -
तस्मादिति ।
स्वप्नसृष्टेः सत्यत्वे तद्विशिष्टात्मनोऽशुद्धेर्न वाक्यार्थान्वयितेत्युपसंहर्तुमितीत्युक्तम् ॥ २ ॥