इह तु वाक्ययोः कस्य विधित्वं कस्य वानुवादत्वमित्यनिश्चयाद्द्वयोरपि विद्याविधित्वमाशङ्क्याह -
समान इति ।
शाण्डिल्यविद्यामुदाहरति -
वाजसनेयीति ।
शाण्डिल्येन दृष्टेति तन्नाम्नाऽङ्क्िता चिह्निता विशेषिता विद्येति यावत् ।
एतस्यां शाखायां देशभेदेन कृतां विद्यां विषयीकृत्याभ्यासात्प्रत्यभिज्ञानाच्च संशयमाह -
तत्रेति ।
अत्र च विद्याभेदादिनिरूपणद्वारा वाक्यार्थधीसाधनस्यैव निरूपणात्पादादिसङ्गतिः । पूर्वपक्षे पौनरुक्त्यपरिहाराय विद्याभेदाद्गुणानुपसंहारः ।
सिद्धान्ते विद्यैक्येऽप्यपौनरुक्त्याद्गुणोपसंहार इति मत्वा विमृश्य पूर्वपक्षयति -
किं तावदिति ।
गौरवदुष्टं विद्यानानात्वमयुक्तमित्याह -
कुत इति ।
प्रामाणिकं गौरवमदूषणमिति मत्वाह -
पौनरुक्त्येति ।
विद्याभेदे पौनरुक्त्यमव्याप्तं भिन्नशाखासु विद्यैक्येऽपि पौनरुक्त्यदृष्टेरित्याशङ्क्याह -
भिन्नास्विति ।
अध्येतृभेदेन शब्दपौनरुक्त्यं वेदितृभेदेन चार्थपौनरुक्त्यं परिह्रियते ।
शाखाऽभेदेऽपि देशभेदोक्तविद्याफलार्थिनां प्रतिपत्तृत्वात्तत्तद्वाक्याध्येतृत्वाच्चापौनरुक्त्यमित्याशङ्क्यैकशाखाध्ययनस्य नित्यविधित्वेनैव प्राप्तत्वान्मैवमित्याह -
एकस्यामिति ।
अग्निहोत्रं जुहोतीत्यत्र सिद्धं जुहोत्यर्थमनूद्य दध्ना जुहोतीतिगुणविधिवदिहापि स्यादित्यपौनरुक्त्यमाशङ्क्याह -
नचेति ।
द्वयोरदृष्टविशेषतया विधित्वानुवादत्वानिश्चयात्तुल्यगुणोक्तिवैयर्थ्याच्च नेयं व्यवस्थेत्याह -
तदेति ।
अपौनरुक्त्याय विद्याभेदाद्गुणानुपसंहार इत्युपसंहरति -
तस्मान्नेति ।
उक्तमनूद्य सिद्धान्तयति -
एवमिति ।
क्रियापदेनेतिशब्दस्य सम्बन्धः ( ? ) ।