అనావిష్కుర్వన్నన్వయాత్ ।
బాల్యేనేతి యావద్బాలచరితశ్రుతేః కామచారవాదభక్షతాయాశ్చాత్యన్తబాల్యేన ప్రసిద్ధేః శౌచాదినియమవిధాయినశ్చ సామాన్యశాస్త్రస్యానేన విశేషశాస్త్రేణ బాధనాత్సకలబాలచరితవిధానమితి ప్రాప్తేఽభిధీయతే విద్యాఙ్గత్వేన బాల్యవిధానాత్సమస్తబాలచర్యాయాం చ ప్రధానవిరోధప్రసఙ్గాద్యత్తదనుగుణమప్రౌఢేన్ద్రియత్వాది భావశుద్ధిరూపం తదేవ విధీయతే । ఎవం చ శాస్త్రాన్తరాబాధేనాప్యుపపత్తౌ న శాస్త్రాన్తరబాధనమన్యాయ్యం భవిష్యతీతి ॥ ౫౦ ॥
అనావిష్కుర్వన్నన్వయాత్ ॥౫౦॥
నను భావశుద్ధిరపి బాలచరితం భవతి తన్మాత్రమేవ గృహ్యతామత ఆహ –
యావద్ బాలచరితశ్రుతేరితి ।
యావదస్తి బాలచరితం తావతః సర్వస్య బాల్యేనేతి శ్రుతేరవగమాన్న సఙ్కోచః కార్య ఇత్యర్థః ।
అపి చ యథా పూర్వత్ర మౌనశబ్దస్య జ్ఞానాతిశయే ప్రసిద్ధిమాశ్రిత్యాప్రాప్తమౌనవిధిరాశ్రితః, ఎవమత్రాపి బాల్యశబ్దస్య కామచారాదౌ ప్రసిద్ధేస్తదేవ బాల్యం న హి శుద్ధభావేఽపి తపస్విని బాలశబ్దం వృద్ధాః ప్రయుఞ్జత ఇత్యభిప్రేత్యాహ –
కామచారేతి ।
భావశుద్ధిరూపం తదేవేతి ।
యద్యపి కేవలాయాం భావశుద్ధౌ బాల్యశబ్దోన ప్రసిద్ధః; తథాపి కామచారాదిమతి బాలే భావశుద్ధిరస్తి, తావన్మాత్రపరతయా బాల్యశబ్దః సఙ్కోచ్యత ఇత్యర్థః ।
సఙ్కోచే చ కారణం శేషివిధ్యనుగ్రహ ఎకముక్తమ్, అపరం చాహ –
ఎవం చేతి ।
శాస్త్రాన్తరబాధనం యదన్యాయ్యం తదేవం సతి న భవిష్యతీతి యోజనా ॥౫౦॥