ಅಪ್ರತೀಕಾಲಂಬನಾನ್ನಯತೀತಿ ಬಾದರಾಯಣ ಉಭಯಥಾಽದೋಷಾತ್ತತ್ಕ್ರತುಶ್ಚ ॥೧೫॥ ಗಂತವ್ಯವಿಶೇಷನಿರೂಪಣಾನಂತರಂ  ಗಂತೃವಿಶೇಷನಿರೂಪಣಾತ್ಸಂಗತಿಃ । ನನು ಬ್ರಹ್ಮಕ್ರತೂನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮೋಪಾಸಕಾನಾಮೇವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗಮನಮುಚಿತಂ, ‘‘ತಂ ಯಥಾ ಯಥೋಪಾಸತ ‘‘ ಇತಿ ನ್ಯಾಯಾತ್, ತತ್ರ ಕಥಂ ಪ್ರತೀಕೋಪಾಸಕಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗಮನಮಾಶಂಕ್ಯೇತೇತ್ಯತ ಆಹ –

ಬ್ರಹ್ಮಕ್ರತವ ಇತಿ ।

‘‘ಸ ಏನಾನ್ಬ್ರಹ್ಮ ಗಮಯತೀ’’ತಿ ಪ್ರಕೃತಪಂಚಾಗ್ನಿವಿದಾಂ ಪರಾಮರ್ಶಾದಬ್ರಹ್ಮಕ್ರತವೋಽಪಿ ಯಥಾ ಪಂಚಾಗ್ನಿವಿದ್ಯಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಯಾಂತಿ, ತಥಾ ಪ್ರತೀಕೋಪಾಸಕಾ ಅಪಿ, ‘‘ಯೇ ಚಾಮೀ ಅರಣ್ಯೇ ಶ್ರದ್ಧಾ ತಪ ಇತ್ಯುಪಾಸತೇ’’ ಇತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಚನಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಪ್ರಯಾಸ್ಯಂತೀತ್ಯರ್ಥಃ ।

ಅಬ್ರಹ್ಮೋಪಾಸಕತ್ವಂ ಚಾಸಿದ್ಧಮಿತ್ಯಾಹ –

ನ ಚೈತೇ ಇತಿ ।

ನನು ‘‘ಯಾವನ್ನಾಮ್ನೋ ಗತಂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಸ್ತತ್ರಾಸ್ಯ ಯಥಾಕಾಮಚಾರೋ ಭವತಿ ವಾಗ್ವಾವ ನಾಮ್ನೋ ಭೂಯಸೀ ಯಾವದ್ವಾಚೋ ಗತ ‘‘ಮಿತ್ಯಾದಿಪ್ರತೀಕೋಪಾಸ್ತೀನಾಮುತ್ತರೋತ್ತರಮುತ್ಕರ್ಷವತ್ಫಲಂ ಶ್ರೂಯತೇ, ತದ್ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಕಥಮತ ಆಹ –

ಫಲವಿಶೇಷಸ್ಯೇತಿ ।

ಪ್ರತೀಕೋಪಾಸಕಾನಾಮಾನವೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ನ ನಯೇತ್ಕುತಃ? ತತ್ರಾಹ –

ಉತ್ತರೋತ್ತರಭೂಯಸ್ತ್ವಾದಿತಿ ।

ಪ್ರತೀಕೋಪಾಸ್ತಿಫಲಸ್ಯೇತಿ ಶೇಷಃ ।

ಕಿಮಿವಹೀತಿ ।

ವಿಶೇಷವಚನಂ ಸಾಮಾನ್ಯವಚನಬಾಧನಂ ಕಿಮಿವ ಹಿ ನ ಕುರ್ಯಾತ್ ಕಿಂತು ಸರ್ವತ್ರ ಕುರ್ಯಾದೇವೇತ್ಯರ್ಥಃ ।

ಇಹ ತದಭಾವಾದಿತಿ ।

ವಿಶೇಷವಚನಾಭಾವಾತ್, ಯೇ ಚಾಮೀ ಇತ್ಯಸ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಿಷಯತ್ವಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ ।

ತದಿದಮುಕ್ತಮ್ –

ಅಸತಿ ವಿಶೇಷವಚನ ಇತಿ ।

ಕಿಂತು ನಾಮಾದಿವಿಶೇಷಣಂ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪತಯೇತಿ ।

ಬ್ರಹ್ಮಶಬ್ದಸ್ಯೇತಿಶಬ್ದಶಿರಸ್ಕತ್ವೇನ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽಪ್ರಧಾನತ್ವಾವಗಮಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ ।

ನನು ಭವತ್ವರ್ಥಾಂತರವಿಷಯಸ್ಯ ವಿಷಯಾಂತರೇ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಃ ಪ್ರತೀಕಃ, ಕಥಮೇತಾವತಾ ನಾಮಾದಿಷು ಬ್ರಹ್ಮಧೀಪ್ರಕ್ಷೇಪಸಿದ್ಧಿಃ? ಅತ ಆಹ –

ಬ್ರಹ್ಮಾಶ್ರಯಶ್ಚೇತಿ ।

ಅತ್ರಾಪ್ಯುಕ್ತ ಏವ ಹೇತುಃ –

ಯಸ್ಮಾದಿತಿ ।

ಯದುಕ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಸ್ಯ ಸಾವಯವತ್ವಾತ್ ಫಲವಿಶೇಷೋಪಪತ್ತಿರಿತಿ, ತತ್ರಾಹ –

ನ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ರತುರಿತಿ ।

ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾವಯವಿನಸ್ತತ್ತದ್ದ್ಬ್ರಹ್ಮಣಶ್ಚ ಸರ್ವೈರೂಪಸ್ಯಾತ್ವಾದ್ ನ ಫಲವಿಶೇಷೋಪಪತ್ತಿರಿತ್ಯರ್ಥಃ ।

ಉಭಯಥಾಽದೋಷಾದಿತಿ ಸೂತ್ರಾವಯವಂ ಯೋಜಯತಿ –

ನ ಹ್ಯೇವಮಿತಿ ।

ಕಾಂಶ್ಚಿತ್ಪ್ರತೀಕಾಲಂಬನಾನ್ನಯತಿ, ಕಾಂಶ್ಚಿತ್ತು ವಿಕಾರಬ್ರಹ್ಮಾಲಂಬನಾನ್ನಯತೀತಿ ಯೋಽಯಮುಭಯಥಾಭಾವ ಉಭಯಥಾತ್ವಂ  ತಸ್ಯಾಭ್ಯುಪಗಮೇ ಸತ್ಯನಿಯಮಃ ಸರ್ವಾಸಾಮಿತ್ಯಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಸ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಚನಾಶ್ರಯಸ್ಯ ನ ಹಿ ಕಶ್ಚಿದ್ದೋಷಃ ; ತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ರತುಷ್ವಪ್ಯುಪಪತ್ತೇರಿತಿ ಯೋಜನಾ॥೧೫॥೧೬॥

ಇತಿ ಷಷ್ಠಂ ಅಪ್ರತೀಕಾಲಂಬನಾಧಿಕರಣಮ್॥

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದನುಭವಾನಂದಪೂಜ್ಯಪಾದಶಿಷ್ಯಪರಮಹಂಸಪರಿವ್ರಾಜಕಭಗವದಮಲಾನಂದವಿರಚಿತೇ ವೇದಾಂತಕಲ್ಪತರೌ ಚತುರ್ಥಾಧ್ಯಾಯಸ್ಯ ತೃತೀಯಃ ಪಾದಃ॥