ಭಾಮತೀವ್ಯಾಖ್ಯಾ
ವೇದಾಂತಕಲ್ಪತರುಃ
 

ಅವಿಭಾಗೇನ ದೃಷ್ಟತ್ವಾತ್ ।

ಯದ್ಯಪಿ ಜೀವಾತ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ನ ಭಿನ್ನ ಇತಿ ತತ್ರ ತತ್ರೋಪಪಾದಿತಂ ತಥಾಪಿ ಸ ತತ್ರ ಪರ್ಯೇತೀತ್ಯಾಧಾರಾಧೇಯಭಾವವ್ಯಪದೇಶಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತೃಸಂಪತ್ತವ್ಯಭಾವವ್ಯಪದೇಶಸ್ಯ ಚ ಸಮಾಧಾನಾರ್ಥಮಾಹ ॥ ೪ ॥

ಅವಿಭಾಗೇನ ದೃಷ್ಟತ್ವಾತ್॥೪॥
ಸ್ವರೂಪಾವಸ್ಥಿತಸ್ಯಾಪಿ ಜೀವಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽನ್ಯತಾ ।
ಆಶಂಕ್ಯತೇಽತ್ರ ಯೋಗಾನಾಮಿವ ತೇನಾಸ್ತಿ ಸಂಗತಿಃ॥
ಪುನರುಕ್ತಿಮಾಶಂಕ್ಯ ಪರಿಹರನ್ಪೂರ್ವಪಕ್ಷಮಾಹ –

ಯದ್ಯಪೀತಿ ।

ತತ್ತ್ವಮಸ್ಯಾದಿವಾಕ್ಯಾತ್ಸಾಧನಭೂತಜ್ಞಾನಪರಾತ್ ಸ ಮುಕ್ತಃ , ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಪರ್ಯೇತಿ ಪರಿಗಚ್ಛತೀತ್ಯಾದಿಭಿರಾಧಾರಾಧೇಯಭಾವವ್ಯಪದೇಶಸ್ಯ ಪರಂ ಜ್ಯೋತಿರುಪಸಂಪದ್ಯೇತಿ ಚ ಸಂಪತ್ತುಃ ಸಂಪತ್ತವ್ಯಭೇದಸ್ಯ ಚ ಸಾಧ್ಯಪ್ರಧಾನಭೂತಫಲವಿಷಯತಯಾ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಾನ್ಮುಕ್ತೌ ಪರಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಾಪ್ಯಾಪಿ ತಸ್ಮಾದ್ಭೇದೇನ ಸ್ವೇನ ರೂಪೇಣ ಮುಕ್ತೋಽವತಿಷ್ಠತ ಇತ್ಯರ್ಥಃ । ತತ್ರಾಭಿನಿಷ್ಪನ್ನಸ್ವರೂಪಸ್ಯ ಸ ಉತ್ತಮಃ ಪುರುಷ ಇತಿ ತಚ್ಛಬ್ದೋತ್ತಮಪುರುಷಶ್ರುತಿಭ್ಯಾಂ ಪರಮಾತ್ಮಭಾವಃ ಫಲಂ ತತ್ತ್ವಮಸ್ಯಾದಿವಾಕ್ಯಾನುಗುಣಮವಗಮ್ಯತೇ ।

‘‘ಸ ತತ್ರ ಪರ್ಯೇತೀ’’ತ್ಯಾದಿಫಲಸ್ಯ ತು ನಿರ್ಗುಣಪ್ರಕರಣಗತಸ್ಯಾಪಿ ‘‘ಮನಸೈತಾನ್ ಕಾಮಾನ್ ಪಶ್ಯನ್ ರಮತೇ ಯ ಏತೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ’’ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಸಂಬಂಧಾದಿಲಿಂಗಾತ್ಸಗುಣವಿದ್ಯಾಸೂತ್ಕರ್ಷ ಇತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಯತಿ ಸೂತ್ರಕಾರ ಇತ್ಯಾಹ –

ಸಮಾಧಾನಾರ್ಥಮಿತಿ॥೪॥

ಇತಿ ದ್ವಿತೀಯಮವಿಭಾಗೇನ ದೃಷ್ಟತ್ವಾಧಿಕರಣಮ್॥