उल्लेखाः
213
कठोपनिषत्9
- ‘द्दश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या’
- ‘तमेव भान्तमनुभाति सर्वम्’
- ‘नेह नानास्ति किञ्चन’
- ‘आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः’
- ‘गुहां प्रविष्टौ परमे परार्धे’
- ‘श्रवणायापि बहुभिर्यो न लभ्यः’
- ‘दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या’
- ‘न सन्दृशे तिष्ठति रूपमस्य न चक्षुषा पश्यति कश्चनैनम्’
- ‘पराञ्चि खानि व्यतृणत्स्वयम्भूस्तस्मात्पराङ् पश्यति नान्तरात्मन्’
केनोपनिषत्5
छान्दोग्योपनिषत्28
- ‘ब्रह्मसंस्थोऽमृतत्वमेति’
- ‘सैव ऋक्तत्साम तदुक्थं तद्यजुस्तद्ब्रह्म’
- सर्वकर्मा सर्वकामः सर्वगन्धः सर्वरसः’
- ‘तदैक्षत’
- ‘एकमेवाद्वितीयम्’
- ‘स य एषोऽणिमा’
- ‘एष म आत्माऽन्तर्हृदयेऽणीयान्व्रीहेर्वा यवाद्वा’
- ‘ज्यायानन्तरिक्षात् ज्यायान्दिवः’
- ‘तदन्वेष्टव्यं तद्वाव विजिज्ञासितव्यम्’
- ‘ब्रह्मसंस्थोऽमृतत्वमेति’
- ‘ब्रह्मलोकमभिसम्पद्यते, न च पुनरावर्तते’
- ‘तद्धास्य विजज्ञौ’
- ‘तमसः पारं दर्शयति’
- ‘आचार्यवान् पुरुषो वेद तस्य तावदेव चिरम्’
- ‘तरति शोकमात्मवित्’
- ‘यथाक्रतुरस्मिन् लोके पुरुषो भवति, तथेतः प्रेत्य भवति’
- ‘अथयदिदमस्मिन् ब्रह्मपुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन् अन्तराकाशः’
- ‘यावान्वा अयमाकाशस्तावानेषोऽन्तर्हृदय आकाशः’
- ‘एष आत्मापहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोको विजिघत्सेऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः’
- ‘य आत्मापहतपाप्मा’
- ‘य एषोऽक्षिणि पुरुषो दृश्यते एष आत्मा’
- ‘एषसम्प्रसादोऽस्माच्छरीरात् समुत्थाय परं ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यते स उत्तमः पुरुषः’
- ‘एतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि’
- ‘स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यते’
- ‘य आत्मापहतपाप्मा’
- ‘स तत्र पर्येति जक्षत् क्रीडन् रममाणः स्त्रीभिर्वा यानैर्वा’
- ‘जक्षत् क्रीडन् रममाणः’
- ’स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यते’
तैत्तिरीयोपनिषत्9
प्रश्नोपनिषत्2
बृहदारण्यकोपनिषत्30
- ‘आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो (मन्तव्यः)’
- ’मनसैवानुद्रष्टव्यम्’
- ‘इदं सर्वं यदयमात्मा’
- ‘मनसैवानुद्रष्टव्यम्’
- तदेतत् ब्रह्मापूर्वमनपरमबाह्यम्’
- ‘प्रज्ञानघन एवैतेभ्यो भूतेभ्यः समुत्थाय तान्येवानुविनश्यति’
- ‘अविनाशी वा अरेऽयमात्मा’
- ‘यो विज्ञाने तिष्ठन्’
- ‘तद्यो यो देवानां प्रत्यबुध्यत स एव तदभवत्’
- ‘अथ रथान् रथयोगान् पथः सृजते...स हि कर्ता’
- ’तद्यथा प्रियया स्त्रिया सम्परिष्वक्तो न बाह्यं किञ्चन वेद नान्तरमेवमेवायं पुरुषः प्राज्ञेनात्मना सम्परिष्वक्तो न बाह्यं किञ्चन वेद नान्तरम्’
- ’प्राज्ञेनात्मनाऽन्वारूढ उत्सर्जन् याति’
- ‘अत्रायं पुरुषः स्वयञ्ज्योतिः’
- ‘कामस्सङ्कल्पो विचिकित्सा श्रद्धाऽश्रद्धाधृतिरधृतिर्ह्रीर्घीर्भीरित्येतत्सर्वं मन एव’
- ‘असङ्गो ह्ययं पुरुषः’
- ‘असङ्गो न हि सज्जते’
- ‘ध्यायतीव लेलायतीव’
- ‘तमुत्क्रामन्तं प्राणोऽनूत्क्रामति’
- ‘तद्याथाऽनस्सुसमाहितमुत्सर्जन्यायादेवमेवायं शारीर आत्मा प्राज्ञेनात्मनाऽन्वारूढ उत्सर्जन् याति’
- ‘स वा एष महानज आत्मा योऽयं विज्ञानमयः’
- ‘तमेतं वेदानुवचनेन ब्राह्मणा विविदिषन्ति यज्ञेन दानेन तपसानाशकेन’
- ‘मन्तव्यो निदिध्यासितव्यः’
- ‘वेदानुवचनेन यज्ञेन दानेन’
- ‘शान्तो दान्त उपरतः’
- ‘अहमेवेदं सर्वोऽस्मीति मन्यते सोऽस्य परमो लोकः’
- ‘तं त्वौपनिषदं पुरुषम्’
- ‘मनसैवानुद्रष्टव्यम्’
- ‘मनसा ह्येव पश्यति मनसा शृणोति’
- ‘यत्साक्षादपरोक्षाद्ब्रह्म’
- ‘एवं वा अरेऽयमात्माऽनन्तरोऽबाह्यः कृत्स्नः प्रज्ञानघन एव’
ब्रह्मसूत्राणि61
- ‘सहकार्यन्तरविधिः पक्षेण तृतीयं तद्वतो विध्यादिवत्’
- ‘आवृत्तिरसकृदुपदेशात्’
- ’सहकार्यन्तरविधिः’
- समन्वयसूत्रे
- ‘अत्ताचराचरग्रहणात्’
- ‘अन्तस्तद्धर्मोपदेशात्’
- ‘सर्वत्र प्रसिद्धोपदेशात्’
- ’कृत्स्नप्रसक्तिर्निरवयवत्वशब्दकोपो वा’
- ‘आत्मनि चैवं विचित्राश्च हि’
- ‘तदनन्यत्वमारम्भणशब्दादिभ्यः’
- ‘लोकवत्तु लीलाकैवल्यम्’
- ’अम्बुवदग्रहणात्तु न तथात्वम्’
- ‘वृद्धिह्रासभाक्त्वमन्तर्भावादुभयसामञ्जस्यादेवम्’
- ’अंशो नानाव्यपदेशात्……..’
- ‘अधिकं तु भेदनिर्देशात्’
- ‘लोकवत्तु लीलाकैवल्यम्’
- ‘प्रतिषेधादिति चेन्न शारीरात्’
- ‘शास्त्रयोनित्वात्’
- ‘वाक्यान्वयात्’
- ‘कर्ता शास्त्रार्थवत्त्वात्’
- ‘कर्ता शास्त्रार्थवत्त्वात्’
- ‘अंशो नानाव्यपदेशात्’
- ‘अदृष्टानियमात्’
- ‘अभिसन्ध्यादिष्वपि चैवम्’
- ‘प्रदेशादिति चेन्नान्तर्भावात्’
- ‘अंशो नानाव्यपदेशात्’
- ‘पञ्चवृत्तिर्मनोवद्व्यपदिश्यते’
- ‘विहितत्वाच्चाश्रमकर्मापि’
- ‘अन्तरा चापि तु तद्दृष्टेः’
- ‘विशेषानुग्रहश्च’
- ‘सर्वथापि त एवोभयलिङ्गात्’
- ‘सहकार्यन्तरविधिः’
- ‘अन्तरा चापि तु तद्दृष्टेः’
- ‘अन्तरा चापि तु तद्दृष्टेः’
- ‘अतस्त्वितरज्ज्यायो लिङ्गाच्च’
- ‘अनावृत्तिः शब्दात्’
- ‘ऐहिकमप्यप्रस्तुतप्रतिबन्धे तद्दर्शनात्’
- ‘आनन्दादयः प्रधानस्य’
- ‘अक्षरधियां त्ववरोधः’
- ‘आ प्रायणात्तत्रापि हि दृष्टम्’
- ‘विकल्पोऽविशिष्टफलत्वात्’
- ‘जगद्व्यापारवर्जं प्रकरणादसन्निहितत्वाच्च’
- ‘भोगमात्रसाम्यलिङ्गाच्च’
- ‘दहर उत्तरेभ्यः’
- ‘उत्तराच्चेदाविर्भूतस्वरूपस्तु’
- ‘अंशो नानाव्यपदेशात्’
- ‘सन्ध्ये सृष्टिराह हि’
- ‘पराभिध्यानात्तु तिरोहितं ततो ह्यस्य बन्धविपर्ययौ’
- ‘ब्राह्मेण जैमिनिरुपन्यासादिभ्यः’
- ‘चितितन्मात्रेण तदात्मकत्वादित्यौडुलोमिः’
- ‘एवमप्युपन्यासात्पूर्वभावादविरोधं बादरायणः’
- ‘उत्तराच्चेदाविर्भूतस्वरूपस्तु’
- ‘ब्राह्मेण जैमिनिः’
- ‘उपन्यासादिभ्यः’
- ‘चितितन्मात्रेण’
- ‘एवमपि’
- ‘सम्पद्याविर्भावः’
- ‘सम्पद्याविर्भावः’
- ‘पराभिध्यानात्तु तिरोहितम्’
- ‘उत्तराच्चेदाविर्भूतस्वरूपस्तु’
- ‘तदधिगम उत्तरपूर्वाघयोरश्लेषविनाशौ तद्व्यपदेशात्’
माण्डूक्योपनिषत्4
मुण्डकोपनिषत्12
- ‘जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानमिति वीतशोकः’
- ‘तद्विज्ञानार्थं स गुरुमेवाभिगच्छेत्’
- ‘तमेवैकं जानथ आत्मानमन्या वाचो विमुञ्चथ’
- ‘यस्सर्वज्ञस्सर्ववित् यस्य ज्ञानमयं तपः । तस्मादेतत् ब्रह्म नाम रूपमन्नं च जायाते’
- ‘गताः कलाः पञ्चदश प्रतिष्ठाः’
- ‘एतस्माज्जायते प्राणो मनस्सर्वेन्द्रियाणि च । खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी’
- ‘द्वा सुपर्णा’ इति
- ‘तथा विद्वान्नामरूपाद्विमुक्तः परात्परं पुरुषमुपैति दिव्यम्’
- ‘ततस्तु तं पश्यते निष्कलं ध्यायमानः’
- ‘एषोऽणुरात्मा चेतसा वेदितव्यः’
- ‘ज्ञानप्रसादेन विशुद्धसत्त्वस्ततस्तु तं पश्यते निष्कलं ध्यायमानः’
- ‘वेदान्तविज्ञानसुनिश्चितार्थाः’
श्रीमद्भगवद्गीता5
श्वेताश्वतरोपनिषत्4
अन्ये43
- ’अभ्युपगम्यते हि कत्रधिकरणे’(जै.सू. ३ । ४ । १२)
- ‘नियमः परिसङ्ख्या वा विध्यर्थोऽत्र भवेत् , यतः । अनात्मादर्शनेनैव परात्मानमुपास्महे ॥’(नै.सि. १ । ८८)
- ‘न तस्य कार्यं करणं च विद्यते’(श्वे.उ. ६ । ८)
- ‘जीवेशावाभासेन करोति माया चाविद्या च स्वयमेव भवति’(नृ.उ. ९ । ३)
- ‘योऽयं स्थाणुः पुमानेष पुंधिया स्थणुधीरिव । ब्रह्मास्मीति धियाऽशेषा ह्यहंबुद्धिर्निवर्तते ॥’(नै.सि. २ । २९)
- ’विभेदजनकेऽज्ञाने नाशमात्यन्तिकं गते’(वि.पु. ६ । ७ । ९६)
- ’राजसूनोः स्मृतिप्राप्तौ व्याधभावो निवर्तते । यथैवमात्मनोऽज्ञस्य तत्त्वमस्यादिवाक्यतः ।’(सं.वा. २३३ - २३४)
- ‘साक्षी चेता केवलो निर्गुणश्च’(श्वे.उ. ६ । ११)
- ’तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्ति अनश्नन्नन्यो अभिचाकशीति’(श्वे.उ. ४ । ६)
- ‘नृत्यशालास्थितो दीपः प्रभुं सभ्यांश्च नर्तकीम् । दीपयेदविशेषेण तदभावेऽपि दीप्यते ॥’(पं.द. १० । ११)
- ‘एको देवः सर्वभूतेषु गूढःसर्वव्यापी सर्वभूतान्तरात्मा । कर्माध्यक्षः सर्वभूताधिवासः साक्षी चेता केवलो निर्गुणश्च ॥’(श्वे.उ. ६ । ११)
- ‘घटैकाकारधीस्था चित् घटमेवावभासयेत् । घटस्य ज्ञातता ब्रह्मचैतन्येनावभास्यते ॥(पं.द. ८ । ४)
- ‘अन्तःप्रविष्टश्शास्ता जनानाम्’(तै.आ. ३ । ११)
- ‘आकाशवत् सर्वगतश्च नित्यः’(शत.ब्रा. १० । ६ । ३ । २)
- ‘तत्प्राप्तिहेतुर्विज्ञानं कर्म चोक्तं माहामुने’(वि.पु. ६ । ५ । ६०)
- ‘प्रत्यक्प्रवणतां बुद्धेः कर्माण्युत्पाद्य शुद्धितः । कृतार्थान्यस्तमायान्ति प्रावृडन्ते घना इव ॥’(१ । ४९)
- ‘यस्यैते चत्वारिंशत् संस्काराः’(गौ.ध.सू. १ । ८ । २५)
- ‘अध्ययनगृहीतस्वाध्यायजन्यतदर्थज्ञानवत एव वैदिकेष्वधिकारः’(ब्र.सू. १ । ३ । ३४)
- ‘न शूद्राय मतिं दद्यात्’(म.नु. ४ । ८०)
- ‘श्रावयेच्चतुरो वर्णान् कृत्वा ब्राह्मणमग्रतः ।’(?)
- ‘न शूद्राय मतिं दद्यात्’(?)
- ‘शूद्रश्चतुर्थो वर्ण एकजातिः’(?)
- ‘तस्यापि सत्यमक्रोधश्शौचम्’(?)
- ‘आचमनार्थे पाणिपादप्रक्षालनमेवैके’(?)
- ‘श्राद्धकर्म’(?)
- ‘भृत्यभरणम्’(?)
- ‘स्वदारतुष्टिः’(?)
- ‘परिचर्या चोत्तरेषाम्’(गौ.ध.सू. २ । १ । ५१-५७)
- ‘न शूद्रे पातकं किञ्चित् न च संस्कारमर्हति’(मनु. १० । १२६)
- “तस्मात् ब्राह्मणः पाण्डित्यम्”(?)
- “भिक्षाचर्यं चरन्ति”(?)
- ‘त्यक्ताशेषक्रियस्यैव संसारं प्रजिहासतः । जिज्ञासोरेव चैकात्म्यं त्रय्यन्तेष्वधिकारिता ।’(सं.वा. १२)
- ‘श्रवणाद्यङ्गतया आत्मज्ञानफलता सन्न्यासस्य सिद्धा’(?)
- ‘अधिकारिविशेषस्य ज्ञानाय ब्राह्मणग्रहः । न सन्न्यासविधिर्यस्माच्छ्रुतौ क्षत्रियवैश्ययो: ।’(बृ.वा. ३ । ५ । ८८)
- ‘ब्राह्मणः क्षत्रियो वापि वैश्यो वा प्रव्रजेत् गृहात् । त्रयाणामपि वर्णानाममी चत्वार आश्रमाः ।’(?)
- ‘त्रयाणामविशेषेण सन्न्यासः श्रूयते श्रुतौ । यदोपलक्षणार्थं स्यात् ब्राह्मणग्रहणं तदा ।’(बृ.वा. ३ । ५ । ८९)
- ‘सर्वा(कर्मा)धिकारविच्छेदि विज्ञानं चेदुपेयते । कुतोऽधिकारनियमो व्युत्थाने क्रियते बलात् ॥’(बृ.वा. ३ । ५ । ९०)
- ‘गच्छतस्तिष्ठतो वापि जाग्रतः स्वपतोऽपि वा । न विचारपरं चेतो यस्यासौ मृत उच्यते । आसुप्तेरामृतेः कालं नयेद्वेदान्तचिन्तया ॥’(?)
- ‘दृष्टार्था च विद्या प्रतिषेधाभावमात्रेणाप्यर्थिनमधिकरोति श्रवणादिषु’(?)
- ‘तं यथायथोपासते’(मुद्गलोपनिषत्. ३)
- ‘एष ह्येव साधु कर्म कारयति तं यमेभ्यो लोकेभ्य उन्निनीषते एष उ एवासाधु कर्म कारयति तं यमधो निनीषते’(कौ.उ. ३ । ८)
- ‘ऐश्वर्यमज्ञानतिरोहितं सत् ध्यानादभिव्यज्यत इत्यवोचत् । शरीरिणः सूत्रकृदस्य यत्तु तदभ्युपेत्योदितमुक्तहेतोः ।’(सं.शा. ३ । १७५)
- ‘न मायाप्रतिबिम्बस्य विमुक्तैरुपसृप्यता’(कल्पतरुः १ । ४ । ३)