कार्ष्णाजिनिवाक्यस्य पौरुषेत्यत्वान्मूले वक्तव्ये मुख्यत्यागेन लक्षणाहेत्वभावाच्चरणशब्दितस्य शीलस्यैवानर्थक्यपरिहारार्थं योन्यापत्तिहेतुतेत्याशङ्क्य परिहरति -
आनर्थक्यमिति ।
शङ्कां विभजते -
स्यादिति ।
सम्भवति मुख्येऽर्थे लक्षणा न ग्राह्येत्यर्थः ।
कर्मणैव योन्यापत्तिसम्भवाच्चरणशब्देन तल्लक्षणेत्याशङ्क्य शास्त्रप्रामाण्यात्कर्मवच्चरणस्यापि योग्यापत्तिहेतुता स्यादिति पूर्ववाद्येवाह -
नन्विति ।
किञ्च कर्मलक्षणायां तस्यैव फलं श्रुतमिति शीलस्य तत्कल्प्येत तस्यापि विहितस्याफलत्वायोगात्तेन चरणस्यैव यथाश्रुतं फलमुपेतव्यमित्याह -
अवश्यं चेति ।
तदनुपगमे दोषमाह -
अन्यथेति ।
आचारस्य कर्माङ्गत्वादङ्गाङ्गिनोश्चैकाधिकारत्वान्न पृथक्फलकल्पनेत्याह -
नेत्यादिना ।
उक्तमर्थं प्रश्नपूर्वकं सौत्रं हेतुमादाय विशदयति -
कुत इति ।
कथमिष्टादिकर्मसमुदायस्य चरणापेक्षत्वं, तत्राह -
नहीति ।
सदाचारयुक्तस्य कर्माधिकारे मानमाह -
आचारेति ।
वेदशब्देन वेदार्थोपलक्षणादाचारस्तच्छेषो न स्वतन्त्रफल इत्युक्तम् । इदानीं स्नानादिवत्पुरुषसंस्कारतया भिन्नफलत्वेऽपि न विरोधोऽस्तीत्याह -
पुरुषेति ।
कथं तर्हि पृथक्फलत्वं, तत्राह -
इष्टादौ हीति ।
अङ्गावबद्धोपास्तिवदित्यर्थः ।
आचारस्यैव योन्यापत्तिहेतुत्वेऽपि किमित्यनुशयस्य तत्कल्पनेत्याशङ्क्य कर्मणस्तद्धेतुत्वप्रसिद्धेरित्याह -
कर्म चेति ।
एकदेशिमतमुपसंहरति -
तस्मादिति ।
तदेव प्रपञ्चयति -
नहीति ।
अयुक्तत्वं दृष्टान्तेन स्पष्टयति -
नहीति ।
इतिशब्दो दार्ष्टान्तिकप्रदर्शनार्थः ॥ १० ॥