सुकृतादिहानसंनिधानोक्तदेवयानगतेरुपायनवदेव सार्वत्रिकत्वप्राप्तावुक्तम् -
गतेरिति ।
विचारविषयमाह -
क्वचिदिति ।
संशयार्थं कोट्यन्तरमाह -
क्वचिन्नेति ।
हानसंनिधौ मार्गश्रुतेर्विशेषाज्ञानाच्च मार्गविषये संशयमाह -
तत्रेति ।
हानसंनिधौ क्वचिदेव श्रुतोपायनस्य सार्वत्रिकत्ववत्कचिदेव कर्मक्षयसंनिध्युक्तस्य पथो देवयानस्य केवलक्षयश्रवणेऽपि युक्ताऽनुवृत्तिरिति सङ्गतिगर्भं पूर्वपक्षमाह -
यथेति ।
निर्गुणब्रह्मविद्या गतिमती ब्रह्मविद्यात्वात्सगुणब्रह्मविद्यावदिति भावः । प्रासङ्गिकविधूननसमयोक्त्या प्रस्तुतगुणोपसंहारोक्तेरपवादोक्तिद्वारा विचारस्य वाक्यार्थज्ञानोपायगामित्वात्पादादिसङ्गतिः । पूर्वपक्षे निर्गुणविदोऽपि गत्यपेक्षाया नियतिः ।
सिद्धान्ते सगुणविद्यावत एव तदपेक्षेति विवक्षित्वा सिद्धान्तयति -
अस्यामिति ।
प्रतिज्ञां व्याख्याय हेतुं व्याख्याति -
अन्यथेति ।
विरोधमेव साधयति -
कथं हीति ।
सर्वगतस्यासङ्गस्यात्मनो नोपाध्यतिरेकेण गत्युपपत्तिरित्यर्थः ।
गन्तृरूपालोचनया गतेरयोगमुक्त्वा गन्तव्यरूपालोचनयापि तदयोगमाह -
गन्तव्यं चेति ।
स्वतो भिन्नयोरैक्यायोगादाविद्ये भेदे विद्ययैव तन्निवृत्तेर्विद्यायाश्च स्वोत्पत्तौ स्वफले वा देशभेदापेक्षाभावादनर्थिका गतिरित्युपसंहरति -
इतीति ।
निर्गुणब्रह्मधीः सप्तम्यर्थः ॥ २९ ॥