ಭಾಮತೀವ್ಯಾಖ್ಯಾ
ವೇದಾಂತಕಲ್ಪತರುಃ
 

ತದ್ಭೂತಸ್ಯ ತು ನಾತದ್ಭಾವೋ ಜೈಮಿನೇರಪಿ ನಿಯಮಾತ್ತದ್ರೂಪಾಭಾವೇಭ್ಯಃ ।

ಆರೋಹವತ್ಪ್ರತ್ಯವರೋಹೋಽಪಿ ಕದಾಚಿದೂರ್ಧ್ವರೇತಸಾಂ ಸ್ಯಾದಿತಿ ಮಂದಾಶಂಕಾನಿವಾರಣಾರ್ಥಮಿದಮಧಿಕರಣಮ್ । ಪೂರ್ವಧರ್ಮೇಷು ಯಾಗಹೋಮಾದಿಷು । ರಾಗತೋ ವಾ ಗೃಹಸ್ಥೋಽಹಂ ಪತ್ನ್ಯಾದಿಪರಿವೃತಃ ಸ್ಯಾಮಿತಿ ।

ನಿಯಮಂ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ –

ತಥಾಹಿ ಅತ್ಯಂತಮಾತ್ಮಾನಮಿತಿ ।

ಅತದ್ರೂಪತಾಮಾರೋಹತುಲ್ಯತಾಭಾವಂ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ –

ಯಥಾಚ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಸಮಾಪ್ಯೇತಿ ।

ಅಭಾವಂ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಾಭಾವಂ ವಿಭಜತೇ –

ನ ಚೈವಮಾಚಾರಾಃ ಶಿಷ್ಟಾ ಇತಿ ।

ಅತಿರೋಹಿತಾರ್ಥಮನ್ಯತ್ ॥ ೪೦ ॥

ತದ್ಭೂತಸ್ಯ ತು ನಾತದ್ಭಾವೋ ಜೈಮಿನೇರಪಿ ನಿಯಮಾತ್ತದ್ರೂಪಾಭಾವೇಭ್ಯಃ ॥೪೦॥ ಯದಾ ನಾಶ್ರಮಕರ್ಮಾಪಿ ವಿದ್ಯಾಸಾಧನಂ, ತದಾ ಆರೂಢಪತಿತಸ್ಯ ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮಪ್ರಸ್ಥಿತಸ್ಯ ಕರ್ಮ ಕಿಮು ವಕ್ತವ್ಯಮಿತಿ ಸಂಗತಿಃ ।

ಪೂರ್ವಕರ್ಮಸ್ವನುಷ್ಠಾನಚಿಕೀರ್ಷಯೇತ್ಯಾದಿಭಾಷ್ಯಂ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ –

ಪೂರ್ವಧರ್ಮೇಷ್ವಿತ್ಯಾದಿನಾ ।

ಅರಣ್ಯಮಿತಿ ।ಯತ್ಪದಮಾಶ್ರಮಸ್ತತೋ ನೈನಮಿಯಾತ್ಪುನಸ್ತತೋ ನೇಯಾನ್ನವರ್ತೇತೇತ್ಯರ್ಥಃ ॥೪೦॥

ಇತಿ ದಶಮಂ ತದ್ಭೂತಾಧಿಕರಣಮ್ ॥