యత్రైకాగ్రతా తత్రావిశేషాత్ ।
సమే శుచౌ శర్కరావహ్నివాలుకావివర్జిత ఇత్యాదివచనాన్నియమే సిద్ధే దిగ్దేశాదినియమమవాచనికమపి ప్రాచీనప్రవణే వైశ్వదేవేన యజేతేతివద్వైదికారమ్భసామాన్యాత్క్వచిత్కశ్చిదాశఙ్కతే । తమనుగ్రహీతుమాచార్యః సుహృద్భావేనైవ తదాహ స్మ । యత్రైకాగ్రతా మనస్తత్రైవ భావనాం ప్రయోజయేత్ । ఓవిశేషాత్ । నహ్యత్రాస్తి వైశ్వదేవాదివద్వచనం విశేషేకం తస్మాదితి ॥ ౧౧ ॥
యత్రైకాగ్రతా తత్రావిశేషాత్॥౧౧॥ అఙ్గానాశ్రితోపాసనేష్వాసననియమ ఉక్తే తద్వద్దిగాదినియమశఙ్కోత్థానాత్సఙ్గతిః । నను సమే శుచావితి దేశనియమస్య శ్రుతత్వాత్ కథం విచారావసరః? తత్రాహ –
సమ ఇతి ।
శ్రుతౌ శర్కరాః సూక్ష్మపాషాణాః జలాశ్రయవర్జనం శీతనివృత్త్యర్థమ్ । చక్షుఃపీడనో మశకః । ప్రాచీనప్రవణే ప్రాగ్దేశనిమ్నే దేశే । వైశ్వదేవేన యాగవిశేషేణ । ఐకగ్ర్యం హి ధ్యానం ప్రత్యన్తరఙ్గసాధనమ్ ।
తస్మిన్మధ్యాహ్నాదౌ సంభవత్యపి యది ప్రదోషకాలః ప్రాచ్యాదిదిక్తీర్థాదిదేశః ప్రతీక్ష్యేరన్స్తర్హి శేషిధ్యానబాధః స్యాత్తస్మాదనియమ ఇతి సిద్ధాన్తమాహ –
యత్రైకాగ్రతా మనస ఇతి ।
యదుక్తమఙ్గోపాస్తస్త్యతిరిక్తోపాస్తిర్దిగాదినియమమపేక్షతే వైదికానుష్ఠానత్వాద్వైశ్వదేవవదితి, తత్ర శ్రుతదేశాదిమత్త్వముపాధిరితి వదన్ అవిశేషాదితి సౌత్రం హేతుం వ్యాచష్టే –
న హ్యత్రేతి ।
శ్రుతవిశేషణేన చ వృథాచేష్టాయా విపక్షస్య వ్యావర్తనాన్న పక్షేతరతా । తస్మాత్తత్రైవ భావనాముపాసనాం ప్రయోజయేదిత్యన్వయః॥౧౧॥