భామతీవ్యాఖ్యా
వేదాన్తకల్పతరుః
 

భోగేన త్వితరే క్షపయిత్వా సమ్పద్యతే ।

అనారబ్ధకార్య ఇత్యస్య నఞః ఫలం భోగేన నివృత్తిం దర్శయత్యనేన సూత్రేణ । అస్య తూపపాదనం పురస్తాదపకృష్య కృతమితి నేహ క్రియతే పునరుక్తిభయాత్ ॥ ౧౯ ॥

ఇతి శ్రీవాచస్పతిమిశ్రవిరచితే శారీరకభగవత్పాదభాష్యవిభాగే భామత్యాం చతుర్థస్యాధ్యాయస్య ప్రథమః పాదః సమాప్తః ॥

భోగేన త్వితరే క్షపయిత్వా సంపద్యతే॥౧౯॥ వ్యవహితేన సంబన్ధమాహ –

అనారబ్ధేతి ।

న తత్రాప్యారబ్ధఫలం కర్మ లయాద్ వ్యావర్తితం, తస్య చ ప్రయోజనం భోగేన క్షయ ఇతి తదిదానీం దర్శయతీత్యర్థః ।

నను విద్యయైవారబ్ధకర్మణోఽపి లయః కిం న స్యాదత ఆహ –

అస్య త్వితి ।

పురస్తాదితి ।

అనారబ్ధకార్యే ఇత్యత్రైవేత్యర్థః । అగతార్థత్వమమృతానన్దపాదైరుక్తమ్ । ప్రారబ్ధకర్మఫలభోగానన్తరం మోక్షేఽపి తత్కర్మజన్యానేకదేహసంభవాత్తత్ర చ విద్యాప్రమోషసంభవాత్తత్కృతకర్మణామశ్లేషాభావేన ముక్త్యభావః శఙ్క్యతే, తత్రోత్తరమాధికారికాణాం దేహాన్తరే జ్ఞానాప్రమోష ఆగమసిద్ధోఽస్మదాదీనామథ సంపత్స్య ఇతి శ్రుతిబలేన ప్రారబ్ధభోగానన్తరం ముక్తిరితి॥౧౯॥

ఇతి చతుర్దశమితరక్షపణాధికరణమ్॥

ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యశ్రీమదనుభవానన్దపూజ్యపాదశిష్యభగవదమలానన్దవిరచితే వేదాన్తకల్పతరౌ చతుర్థాధ్యాయస్య ప్రథమః పాదః॥