ಪ್ರತಿಷೇಧಾದಿತಿ ಚೇನ್ನ ಶಾರೀರಾತ್ ।

ಅಧಿಕರಣತಾತ್ಪರ್ಯಮಾಹ –

ಅಮೃತತ್ವಂ ಚಾನುಪೋಷ್ಯೇತ್ಯತೋ ವಿಶೇಷಣಾದಿತಿ ।

ವಿಷಯಮಾಹ –

ಅಥಾಕಾಮಯಮಾನ ಇತಿ ।

ಸಿದ್ಧಾಂತಿಮತಮಾಶಂಕ್ಯ ತನ್ನಿರಾಕರಣೇನ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷೀ ಸ್ವಮತಮವಸ್ಥಾಪಯತಿ –

ಅತಃ ಪರವಿದ್ಯಾವಿಷಯಾತ್ಪ್ರತಿಷೇಧಾದಿತಿ ।

ಯದಿ ಹಿ ಪ್ರಾಣೋಪಲಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಶರೀರಸ್ಯ ಜೀವಾತ್ಮನಃ ಸ್ಥೂಲಶರೀರಾದುತ್ಕ್ರಾಂತಿಂ ಪ್ರತಿಷೇಧೇಚ್ಛ್ರುತಿಃ ತತ ಏತದುಪಪದ್ಯತೇ । ನ ತ್ವೇತದಸ್ತಿ । ನ ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಾಣಾ ಉತ್ಕ್ರಾಮಂತೀತಿ ಹಿ ತದಾ ಸರ್ವನಾಮ್ನಾ ಪ್ರಧಾನಾವಮರ್ಶಿನಾಭ್ಯುದಯನಿಃಶ್ರೇಯಸಾಧಿಕೃತೋ ದೇಹೀ ಪ್ರಧಾನಂ ಪರಾಮೃಶ್ಯತೇ । ತಥಾ ಚ ತಸ್ಮಾದ್ದೇಹಿನೋ ನ ಪ್ರಾಣಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಶರೀರಮುತ್ಕ್ರಾಮಂತ್ಯಪಿ ತು ತತ್ಸಹಿತಃ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಏವೋತ್ಕ್ರಾಮತೀತಿ ಗಮ್ಯತೇ । ಸ ಪುನರತಿಕ್ರಮ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮನಾಡ್ಯಾ ಸಂಸಾರಮಂಡಲಂ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಪರ್ಯಂತಂ ಸಲಿಂಗೋ ಜೀವಃ ಪರಸ್ಮಿನ್ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಲೀಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ಪರಾಮಪಿ ದೇವತಾಂ ವಿದುಷ ಉತ್ಕ್ರಾಂತಿರತ ಏವ ಮಾರ್ಗಶ್ರುತಯಃ, ಸ್ಮೃತಿಶ್ಚ ಮುಮುಕ್ಷೋಃ ಶುಕಸ್ಯಾದಿತ್ಯಮಂಡಲಪ್ರಸ್ಥಾನಂ ದರ್ಶಯತೀತಿ ಪ್ರಾಪ್ತಮ್ ॥ ೧೨ ॥

ಏವಂ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಪ್ರತ್ಯುಚ್ಯತೇ –

ಸ್ಪಷ್ಟೋ ಹ್ಯೇಕೇಷಾಮ್ ।

ನಾಯಂ ದೇಹ್ಯಪಾದಾನಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷೇಧಃ । ಅಪಿ ತು ದೇಹಾಪಾದಾನಸ್ಯ । ತಥಾ ಹಿ ಆರ್ತಭಾಗಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರೇ ಹ್ಯೇಕಸ್ಮಿನ್ಪಕ್ಷೇ ಸಂಸಾರಿಣ ಏವ ಜೀವಾತ್ಮನೋಽನುತ್ಕ್ರಾಂತಿಂ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ನ ತರ್ಹ್ಯೇಷ ಮೃತಃ ಪ್ರಾಣಾನಾಮನುತ್ಕ್ರಾಂತೇರಿತಿ ಸ್ವಯಮಾಶಂಕ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಪ್ರವಿಲಯಂ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಯ ತತ್ಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಮುತ್ಕ್ರಾಂತ್ಯವಧೇರುಚ್ಛ್ವಯನಾಧ್ಮಾನೇ ಬ್ರುವನ್ಯಸ್ಯೋಚ್ಛ್ವಯನಾಧ್ಮಾನೇ ತಸ್ಯ ತದವಧಿತ್ವಮಾಹ । ಶರೀರಸ್ಯ ಚ ತೇ ಇತಿ ಶರೀರಮೇವ ತದಪಾದಾನಂ ಗಮ್ಯತೇ ।

ನನ್ವೇವಮಪ್ಯಸ್ತ್ವವಿದುಷಃ ಸಂಸಾರಿಣೋ ವಿದುಷಸ್ತು ಕಿಮಾಯಾತಮಿತ್ಯತ ಆಹ –

ತತ್ಸಾಮಾನ್ಯಾದಿತಿ ।

ನನು ತದಾ ಸರ್ವನಾಮ್ನಾ ಪ್ರಧಾನತಯಾ ದೇಹೀ ಪರಾಮೃಷ್ಟಃ ತತ್ಕಥಮತ್ರ ದೇಹಾವಗತಿರಿತ್ಯತ ಆಹ –

ಅಭೇದೋಪಚಾರೇಣ ।

ದೇಹದೇಹಿನೋರ್ದೇಹಿಪರಾಮರ್ಶಿನಾ ಸರ್ವನಾಮ್ನಾ ದೇಹ ಏವ ಪರಾಮೃಷ್ಟ ಇತಿ ಪಂಚಮೀಪಾಠೇ ವ್ಯಾಖ್ಯೇಯಮ್ । ಷಷ್ಠೀಪಾಠೇ ತು ನೋಪಚಾರ ಇತ್ಯಾಹ –

ಯೇಷಾಂ ತು ಷಷ್ಠೀತಿ ।

ಅಪಿ ಚ ಪ್ರಾಪ್ತಿಪೂರ್ವಃ ಪ್ರತಿಷೇಧೋ ಭವತಿ ನಾಪ್ರಾಪ್ತೇ । ಅವಿದುಷೋ ಹಿ ದೇಹಾದುತ್ಕ್ರಾಮಣಂ ದೃಷ್ಟಮಿತಿ ವಿದುಷೋಽಪಿ ತತ್ಸಾಮಾನ್ಯಾದ್ದೇಹಾದುತ್ಕ್ರಮಣೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಪ್ರತಿಷೇಧ ಉಪಪದ್ಯತೇ ನ ತು ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಜೀವಾವಧಿಕಂ ಕ್ವಚಿದುತ್ಕ್ರಮಣಂ ದೃಷ್ಟಂ ಯೇನ ತನ್ನಿಷಿಧ್ಯತೇ । ಅಪಿಚಾದ್ವೈತಪರಿಭಾವನಾಭುವಾ ಪ್ರಸಂಖ್ಯಾನೇನ ನಿರ್ಮೃಷ್ಟನಿಖಿಲಪ್ರಪಂಚಾವಭಾಸಜಾತಸ್ಯ ಗಂತವ್ಯಾಭಾವಾದೇವ ನಾಸ್ತಿ ಗತಿರಿತ್ಯಾಹ –

ನಚ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ ಇತಿ ।

ಅಪದಸ್ಯ ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮವಿದೋ ಮಾರ್ಗೇ ಪದೈಷಿಣೋಽಪಿ ದೇವಾ ಇತಿ ಯೋಜನಾ ।

ಚೋದಯತಿ –

ನನು ಗತಿರಪೀತಿ ।

ಪರಿಹರತಿ –

ಸಶರೀರಸ್ಯೈವಾಯಂ ಯೋಗಬಲೇನ ।

ಅಪರವಿದ್ಯಾಬಲೇನೇತಿ ॥ ೧೩ ॥

ಸ್ಮರ್ಯತೇ ಚ ॥ ೧೪ ॥