ತಡಿತೋಽಧಿ ವರುಣಃ ಸಂಬಂಧಾತ್॥೩॥ ಸ ವಾಯುಲೋಕಂ ಸ ವರುಣಲೋಕಮಿತ್ಯತ್ರೋಕ್ತಾ ವರುಣಾದಯೋ ನ ತಾವತ್ಪಾಠಕ್ರಮಾದ್ವಾಯೋರುಪರಿ ನಿವಿಶೇರನ್ ; ತೇನಾದಿತ್ಯಮಿತಿ ಶ್ರುತಿವಿರೋಧಾದೇವ, ನ ಚ ವಾಯೋರಿವ ಸ್ಥಾನವಿಶೇಷಸಂಬಂಧಗ್ರಾಹಕಸ್ತ್ಯೇಷಾಂ ಶ್ರುತ್ಯಾದಿಕಮತೋ ನಾಮೀಷಾಂ ಮಾರ್ಗೇ ನಿವೇಶ ಇತಿ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷಮಾಶಂಕ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಮಾಹ –

ತಡಿದಂತ ಇತಿ ।

ಅರ್ಚಿರಾದ್ಯೇಽಧ್ವನಿಮಾರ್ಗೇ ತಡಿದ್ವಿದ್ಯುದಂತೇ ಶ್ರೂಯತೇ ಚಂದ್ರಮಸೋ ವಿದ್ಯುತಮಿತಿ । ಅಪ್ಪತಿರಪಾಂ ಪತಿಶ್ಚ ವರುಣಸ್ತಡಿತಃ ಪರಃ , ಕುತಸ್ತತ್ಸಂಬಂಧಾದಪ್ಪತಿತ್ವಮೇವ ತತ್ಸಂಬಂಧೇ ಹೇತುಃ । ತಡಿತ ಉಪರಿ ಸಜಲಜಲದಾ ದೃಶ್ಯಂತೇ , ಜಲಾಧಿಪತಿಶ್ಚ ವರುಣ ಇತಿ । ತಥಾ ಸತೀಂದ್ರಾದಿರಪ್ಪತೇಃ ಪರ ಇಷ್ಯತೇ ।

ಕಸ್ಮಾದತ ಆಹ –

ಆಗಂತೂನಾಮಿತಿ ।

ಆಗಂತೂನಾಂ ಸ್ಥಾನವಿಶೇಷಸಂಬಂಧರಹಿತಾನಾಮಂತೇ ನಿವೇಶಃ ಪ್ರಥಮಕಾಂಡೇ ಹಿ ಪ್ರಸಾಧಿತಃ । ತಥಾ ಚೇಂದ್ರಾದಿರಪ್ಯಾಗಂತುಕತ್ವಾದಂತೇ ವರುಣಸ್ಯೋಪರಿ ನಿವಿಶೇತೇತ್ಯರ್ಥಃ ।

ನ ಕೇವಲಮಾಗಂತುಕತ್ವಾದಂತೇ ನಿವೇಶೋಽಪಿ ತು ಪಾಠಾಚ್ಚೇತ್ಯಾಹ –

ಪಠ್ಯತೇ ಚೇತಿ ।

‘‘ಅಗ್ನಯೇ ಕೃತ್ತಿಕಾಭ್ಯಃ ಪುರೋಡಾಶಮಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದಿ’’ತಿ ನಕ್ಷತ್ರೇಷ್ಟಿರ್ದಾರ್ಶಪೌರ್ಣಮಾಸಿಕೀ ವಿಕೃತಿರಾಮ್ನಾತಾ । ತತ್ರೋಪಹೋಮಾಃ ಶ್ರೂಯಂತೇ - ‘‘ಸೋಽತ್ರ ಜುಹೋತಿ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಕೃತ್ತಿಕಾಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹೇ’’ತ್ಯಾದಯಃ । ಸಂತಿ ಚ ಪ್ರಕೃತೇರತಿದೇಶತಃ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ನಾರಿಷ್ಟಹೋಮಾಃ । ತತ್ರ ಕಿಮುಪಹೋಮಾಃ ಪೂರ್ವಮನುಷ್ಠೇಯಾಃ, ಉತ ನಾರಿಷ್ಟಾ ಇತಿ ಸಂಶಯೇ ಪ್ರಧಾನಭೂತನಕ್ಷತ್ರೇಷ್ಠ್ಯನಂತರಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಪಠಿತಾ ಉಪಹೋಮಾ ಅವ್ಯವಧಾನೇನ ಪೂರ್ವಮನುಷ್ಠೇಯಾಃ, ಆತಿದೇಶಿಕಾಸ್ತ್ವಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತ್ವಾತ್ ತದ್ವ್ಯವಧಾನೇನ ಪಶ್ಚಾತ್ಕರ್ತವ್ಯಾ ಇತಿ ಪ್ರಾಪಯ್ಯ ಪಂಚಮೇ ರಾದ್ಧಾಂತಿತಮ್ – ಅಂತೇ ತು ಬಾದರಾಯಣಸ್ತೇಷಾಂ ಪ್ರಧಾನಶಬ್ದತ್ವಾ (ಜೈ.ಅ.೫.ಪಾ.೨.ಸೂ.೧೯)ದಿತಿ । ಅಂತೇ ವೈಕೃತಾನಾಂ ಪ್ರಯೋಗಃ । ಪ್ರಕೃತೌ ಹಿ ಕ್ಲೃಪ್ತೋಪಕಾರಮಂಗಮುಪಕಾರಾಕಾಂಕ್ಷಿಣೀ ವಿಕೃತಿಃ ಪ್ರಥಮಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ತತಃ ಪ್ರಾಕೃತನಾರಿಷ್ಟಹೋಮಾನಾಂ ಪ್ರಧಾನಶಬ್ದಗೃಹೀತಾತ್ಪ್ರಾಥಮ್ಯಮಿತರೇಷಾಂ ತು ಸನ್ನಿಧಿವಶಾದಾಕಾಂಕ್ಷಾಂ ಪರಿಕಲ್ಪ್ಯ ಪಶ್ಚಾತ್ಪ್ರಧಾನಸಂಬಂಧಭಾಜಾಮಂತೇ ಪ್ರಯೋಗ ಇತಿ॥೩॥

ಇತಿ ತೃತೀಯಂ ತಡಿದಧಿಕರಣಮ್॥