श्रीमच्छङ्करभगवत्पूज्यपादशिष्यश्रीमत्सुरेश्वराचार्यविरचितम्

बृहदारण्यकोपनिषद्भाष्यवार्तिकम्

पदच्छेदः पदार्थोक्तिर्विग्रहो वाक्ययोजना ।
आक्षेपोऽथ समाधानं व्याख्यानं षड्विधं मतम् ॥

॥ஸம்ப³ம்த⁴பா⁴ஷ்யவார்திகம் ॥

ஸ்வாவித்³யாவிப⁴வப்ரஸூதவிபுலத்³வைதப்ரபஞ்சாஹித-
ஸ்பஷ்டப்⁴ராந்திதிரோஹிதாத்மமதயோ யம் பா⁴க³ஶோ மந்வதே ।।
நிர்பா⁴க³ம் ஸகலபி⁴தா⁴நமநநவ்யாபாரதூ³ரஸ்தி²தம்
வந்தே³ நந்தி³தவிஶ்சமவ்யயமஜம் ப⁴க்த்யா தமேகம் விபு⁴ம் ।। 1 ।।
யாம் காண்வோபநிஷச்ச²லேந ஸகலாம்நாயார்த²ஸம்ஶோதி⁴ர்நீ
ஸம்சக்ருர்கு³ரவோ(அ)நுவ்ருத்தகு³ரவோ வ்ருத்திம் ஸதாம் ஶாந்தயே ।।
அர்தா²விஷ்கரணம் குதார்கிகக்ருதாஶங்காஸமுச்சி²த்தயே
தஸ்யா ந்யாயஸமாஶ்ரிதேந வசஸா ப்ரக்ரம்யதே லேஶத: ।। 2 ।।
அத்ர ஷோபநிஷச்ச²ப்³தோ³ ப்³ரஹ்மவித்³யைககோ³சர:।।
தத்ரைவ சாஸ்ய ஸத்³பா⁴வாத³பி⁴தா⁴ர்த²ஸ்ய தத்குத:।। 3 ।।
உபோபஸர்க³: ஸாமீப்யே தத்ப்ரதீசி ஸமாப்யதே ।।
த்ரிவித⁴ஸ்ய ஸத³ர்த²ஸ்ய நிஶப்³தோ³(அ)பி விஶேஷணம் ।। 4 ।।
உபநீயேமமாத்மாநம் ப்³ரஹ்மாபாஸ்தத்³வயம் யத:।।
நிஹந்த்யவித்³யம் தஜ்ஜம் த தஸ்மாது³பநிஷத்³ப⁴வேத் ।। 5 ।।
நிஹத்யாநர்த²மூலம் ஸ்வாவித்³யாம் ப்ரத்யக்தயா பரம் ।।
க³மயத்யஸ்தஸம்பே⁴த³மதோ வோபநிஷத்³ப⁴வேத் ।। 6 ।।
ப்ரவ்ருத்திஹேதூந்நி:ஶேஷாம்ஸ்தந்மூலோச்சே²த³கத்வத:।।
யதோ(அ)வஸாத³யேத்³வித்³யா தஸ்மாது³பநிஷந்மதா ।। 7 ।।
யதோ²க்தவித்³யாபோ³தி⁴த்வாத்³க்³ரந்தோ²(அ)பி தத³பே⁴த³த:।।
ப⁴வேது³பநிஷந்நாமா லாங்க³லம் ஜீவநம் யதா² ।। 8 ।।
அரண்யாத்⁴யயநாச்சைததா³ரண்யகமிதீர்யதே ।।
ப்³ருஹத்த்வாத்³க்³ரந்த²தோ(அ)ர்தா²ச்ச ப்³ருஹதா³ரண்யகம் மதம் ।। 9 ।।
இத்யாதி³நாமவ்யுத்பத்திச்ச²த்³மநா ப்ரக்ருதோசிதம் ।।
ஸர்வோபநிஷதா³மாஹ முக்திமாத்ரம் ப்ரயோஜநம் ।। 10 ।।
மிதோ²விரோத⁴ஸித்³த்⁴யர்த²ம் கர்மஜ்ஞாநாதி⁴காரிணோ:।।
ஸம்ஸார்ரவ்யாவிவ்ருத்ஸுப்⁴ய இத்யுக்திம் பா⁴ஷ்யக்ருஜ்ஜகௌ³ ।। 11 ।।
த்யக்தாஶேஷக்ரியஸ்யைப³ ஸம்ஸாரம் ப்ரஜிஹாஸத:।।
ஜிஜ்ஞாஸோரேவ சைகாத்ம்யம் த்ரய்யந்தேஷ்வதி⁴காரிதா ।। 12 ।।
``ஏதமேவே''தி ச ததா² ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவித்தேயே ।।
ஸர்வகர்மத்யஜம் ப்ராஹ ஶ்ருதிர்வித்³யாதி⁴காரிணம் ।। 13 ।।
ப்ரத்யக்³விவிதி³ஷாஸித்³த்⁴யை வேதா³நுவசநாத³ய:।।
ப்³ரஹ்மாவாப்த்யை து தத்த்யாக³ ஈப்ஸந்தீதிஶ்ருதேர்ப³லாத் ।। 14 ।।
உக்தாதி⁴காரவிஷயப்ரதிபத்த்யர்த²மீரிதம் ।।
ஸம்ஸாரஹேத்விதிவச: ஸ்பு²டந்யாயோபப்³ரும்ஹிதம் ।। 15 ।।
ஐகாத்ம்யவிஷயாந்நாந்யோ வேதா³ந்தவசஸாம் யத:।।
லப்⁴யதே விஷய: கஶ்சித்தத்³தீ⁴ஸ்தஸ்மாத்தமோபநுத் ।। 16 ।।
ஸம்ஸாரகாரணாவித்³யாத்⁴வம்ஸக்ருஜ்ஜ்ஞாநலப்³த⁴யே ।।
ப்ராரப்³தே⁴யம் ப்ரயத்நேந வேதா³ந்தோபநிஷத்பரா ।। 17 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யதீ⁴ரேவ ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹாநிக்ருத் ।।
ஸா சா(அ)(அ)த்மோத்பத்திதோ நாந்யத்³த்⁴வாந்தத்⁴வஸ்தாவபேக்ஷதே ।। 18 ।।
ஸாத⁴நம் சாதி⁴காரீ ச கர்மவிஜ்ஞாநகாண்ட³யோ:।।
மிதோ² விரோத⁴த: ஸித்³தா⁴வது⁴நா தத்ர சோத்³யதே ।। 19 ।।
நந்வப்⁴யுத³யவந்முக்திம் க்³ருஹ்ணீமோ விதே⁴லக்ஷணாம் ।।
கார்யம் விநா நாதி⁴காரீ நாபீஜ்யாப²லஸம்க³ம:।।
லப்⁴யதே லௌகிகோ(அ)பீஹ, கிமங்கா³(அ)(அ)க³மஸம்ஶ்ரய: ।। 20 ।।
விதி⁴லக்ஷணஸித்³த்⁴யர்த²ம் ஸந்தி வாக்யாநி ச ஶ்ருதௌ ।। 21 ।।
குர்வாீத க்ரதுமித்யாதி³ர்விதி⁴ரப்⁴யுத³யே யதா² ।।
உபாஸீதேதி ச ததா² முக்தாவபி ஸமீக்ஷ்யதே ।। 22 ।।
நாப்⁴யுத³யஸ்ய முக்தேஶ்ச ஸாத்⁴யாஸோத்⁴யே த்⁴ருவாத்⁴ருவே ।।
வைலக்ஷண்யாந்ந யுக்தேயம் துல்யஸாத⁴நதா தயோ: ।। 23 ।।
அந்யச்ச்²ரேயோ(அ)ந்யது³தைவ ப்ரேயஸ்தே உபே⁴ நாநார்தே² புருஷம் ஸீநீத:।।
தயோ: ஶ்ரேய ஆத³தா³நஸ்ய ஸாது⁴ ப⁴வதி ஹீயதே(அ)ர்தா²த்³ய உ ப்ரேயோ வ்ருணீதே ।। 24 ।।
பரீக்ஷ்ய லோகாந்கர்மசிதாந்ப்³ராஹ்மணோ நிர்வேத³மாயாந்நாஸ்த்யக்ருத: க்ருதேந ।।
தத்³விஜ்ஞாநார்த²ம் ஸ கு³ருமேவாபி⁴க³ச்சே²த்ஸமித்பாணி: ஶ்ரோத்ரியம் ப்³ரஹ்மநிஷ்ட²ம் ।। 25 ।।
நந்வப்⁴யுத³யவத்ஸாத்⁴யா முக்திரப்ராப்தரூபத:।।
மைவம், ஸாத்⁴யா(அ)பி நோ முக்திர்ந த்வப்⁴யுத³யவத்³யத: ।। 26 ।।
ஸ்வதோமுக்தாந்தராயஸ்ய தமஸோ வித்³யயா ஹதே:।।
தத்கைவல்யமத: ஸாத்⁴யமுபசாராத்ப்ரசக்ஷதே ।। 27 ।।
சிகித்ஸயேவ ஸம்ப்ராப்யம் ஸ்வாஸ்த்²யம் ரோகா³ர்தி³தஸ்ய து ।।
ஆத்மாவித்³யாஹதேர்போ³தா⁴த்தத்கைவல்யமவாப்யதே ।। 28 ।।
ப்³ரஹ்ம வா இத³மித்யாதி³ர்ப்³ரஹ்மைவேதி ததா² ஶ்ருதி:।।
ஸுஷுப்தநரவச்ச்²ருத்யா போ³த்⁴யோ(அ)தோ(அ)யம் ந கார்யதே ।। 29 ।।
கிமத்ர விதி⁴நா கார்யமந்ருதத்ரத்வஹேதுத:।।
ஶ்ருதோ(அ)ப்யநர்த²கோ(அ)த்ர ஸ்யாத்³வித்⁴யர்தா²ஸம்ப⁴வத்வத:।। 30 ।।
யச்சாஸ்யாஸதி கர்தவ்யே நாதி⁴காரோ நிரூப்யதே ।।
தத³ப்யஶேஷதஶ்சோத்³யமூர்த்⁴வமுந்மூலயிஷ்யதே ।। 31 ।।
பர ஆஹா(அ)(அ)த்மந: ஸ்வாஸ்த்²யம் ஶ்ரேயோ யத்³யபி⁴வாஞ்ச²ஸி ।।
கர்மப்⁴ய ஏவ தத்ஸித்⁴யேச்ச்²ருதத்வாத்கர்மண: ஶ்ருதௌ ।। 32 ।।
ஶ்ருதௌ ஸ்ம்ருதௌ ச விஹிதம் கர்மைவ ஶ்ரூயதே யத:।।
ந ச கர்மாதிரேகேண முக்த்யப்⁴யுத³யஸாத⁴நம் ।। 33 ।।
யத்நதோ ந்யாயத: கிம்சித்பஶ்யாமோ வேத³சக்ஷுஷா।।
நிஷேத⁴விதி⁴மாத்ரத்வாத்³வேதா³ர்த²ஸ்யேஹ ஸேர்வத: ।। 34 ।।
நநு ஶ்ருதௌ புரோக்தாநி வாக்யாநி ப³ஹுஶோ மயா ।।
அவிதா⁴யித்வதஸ்தேஷாம் ந ந்யாய்யம் ப⁴வதோதி³தம் ।। 35 ।।
ஆம்நாயஸ்ய க்ரியார்த²த்வாத்³விதி⁴நேதி ச ஸூத்ரணாத் ।।
விதி⁴ஶேஷதயா தேஷாமேகவாக்யத்வஸம்ப⁴வே ।।36 ।।
வசஸாமக்ரியார்தா²நாம் வாக்யபே⁴த³ப்ரகல்பநா ।।
கு³ர்வீ ஸ்யாந்நநு கைவல்யம் ப²லம் நித்யமிஹேஷ்யதே ।। 37 ।।
கத²ம் நித்யம் ப⁴வேத்தந்நோ யதி³ ஸ்யாத்கர்மண: ப²லம் ।।
கர்மோத்த²ம் ந யத: கிம்சித்³த்⁴ருவம் ஜக³தி வீக்ஷ்யதே ।। 38 ।।
தத்ஸாத⁴நேந சாவஶ்யம் ப⁴விதவ்யமதோ ப⁴வேத் ।।
பாரிஶேஷ்யாதி³ஹ ஜ்ஞாநம் வேதா³ந்தே தத்ப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 39 ।।
நைவம் க்ரியாப்⁴ய ஏவாஸ்யா முக்தே: ஸித்³த⁴த்வஹேதுத:।।
குத: க்ரியாப்⁴ய: ஸித்³தி⁴ஶ்சேச்ச்²ருணு தத்³ப⁴ண்யதே யத: ।। 40 ।।
நிஷித்³த⁴காம்யயோஸ்த்யாகா³த்கர்மணோர்நித்யகர்மண: ।।
கரணா, த்ப்ரத்யவாயஸ்ய ஹதே,ர்போ⁴கே³ந ச க்ஷயாத் ।। 41 ।।
ஶரீராரம்ப⁴கஸ்யை,வம் முக்தி: ஸித்³தா⁴(அ)ந்தராத்மந: ।।
விநா(அ)ப்யைகாத்ம்யஸம்போ³தா⁴த்கர்மணைவோக்தவர்த்மநா ।। 42 ।।
நநு சா(அ)(அ)த்மாவபோ³த⁴ஸ்ய ``நிசாய்யோ''தி ப²லம் ஶ்ருதம் ।।
``ப்³ரஹ்ம வேதே³''தி ச ததா²நைவம் தஸ்யார்த²வாத³த: ।। 43 ।।
ப²லோக்தேரர்த²வாத³த்வம் த்³ரவ்யஸம்ஸ்காரகர்மஸு।।
ஸர்வத்ர த³ர்ஶநாச்சா²ஸ்ரே பர்ணமய்யாம் ப²லோக்திவத் ।। 44 ।।
ஆத்மந: கர்மஶேஷத்வாத்தத்³தி⁴ய: கர்மஶேஷதா ।।
விதி⁴ம் த்வயா(அ)நிச்ச²தா(அ)பி ஹ்யப்⁴யுபேயா(அ)ர்த²வாத³தா ।। 45 ।।
நைவம் தத்³தே⁴துதத்³ரூபவிரோதா⁴தி³தரேதரம் ।।
முக்த்யப்⁴யுத³யயோஸ்தஸ்மாந்ந ஸம்யக்³ப⁴வதோதி³தம் ।। 46 ।।
ஸ்வரூபே(அ)வஸ்தி²திர்முக்திராத்மநோ ப⁴வதோச்யதே ।।
காம்யாதி³வர்ஜநாதி³ப்⁴யஸ்தஸ்யா: ஸித்³தி⁴ஶ்ச வர்ண்யதே ।। 47 ।।
தத்ரா(அ)(அ)த்மா கிம் ஸ்வரூபே ப்ராங்ந ஸ்தி²தோ யேந தத்ஸ்தி²தௌ ।।
ஹேது வ்யபேக்ஷதே யத்நாத்ஸ்வரூபம் ஹி ந தத்³ப⁴வேத் ।। 48 ।।
ஸ்வதோ(அ)நவஸ்தி²தோ யத்ர ஹேதுநா ஸ்தா²ப்யதே ப³லாத் ।।
அதா²வஸ்தி²த ஏவாயம் கிமர்த²ம் ஹேதுமார்க³ணம் ।। 49 ।।
கைவல்பே(அ)பி ச தத்ஸக்தேரநிர்மோக்ஷ: ப்ரஸஜ்யதே ।।
அதோ நிஷித்³த⁴காம்யாதி³வர்ஜநாந்நா(அ)(அ)த்மமுக்ததா ।। 50 ।।
விஷயாப்⁴யாஸஜாஸ்வாஸ்த்²யநுத்த்யர்த²மிதி சேந்மதம் ।।
ஸ து விஷயஸம்பர்க: கஸ்மாத்³ப⁴வதி காரணாத் ।। 51 ।।
அகஸ்மாத்³ப⁴வத: ஸக்தேர்முக்தாவப்யநிஷேத⁴த:।।
அநிர்மோக்ஷப்ரஸக்திர்வஸ்ததா² ஸதி ஸமாபதேத் ।। 52 ।।
த⁴ர்மாத⁴ர்மநிமித்தஶ்சேத்கிம் புநர்த⁴ர்மபாதகே ।।
அப்யஸங்க³ஸ்வபா⁴வஸ்ய ஸம்பர்கம் குருதோ ப³லாத் ।। 53 ।।
ப⁴ல்லாதகாங்கவத்³வஸ்த்ரே ந ஹி லோகே ஸ்பு²ரந்நபி ।।
குஶலோ(அ)பி குலால: ஸந்நக⁴டாதி³ஸ்வபா⁴வகம் ।। 54 ।।
ம்ருத்³வத்³வ்யோம த⁴டீ குர்யாந்மருத்³வா(அ)க்³நேஶ்ச ஶீததாம் ।।
ஆத்மா கர்த்ராதி³ரூபஶ்சேந்மா காங்க்ஷீஸ்தர்ஹி முக்ததாம் ।। 55 ।।
ந ஹி ஸ்வபா⁴வோ பா⁴வாநாம் வ்யாவர்த்யேதௌஷ்ண்யவத்³ரவே: ।।
ஸ்வபா⁴வாத்³விநிவ்ருத்தோ(அ)ர்தோ² நி:ஸ்வபா⁴வ: க²புஷ்பவத் ।। 56 ।।
நாவிநஶ்யந்யதோ வஹ்நிர்வ்யாவர்த்யேதௌஷ்ண்யத: க்கசித் ।।
ந ச கர்த்ராத்³யநிர்முக்தௌ முக்தி: ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)ந்யத: ।। 57 ।।
நநு கர்த்ருத்வபோ⁴க்த்ருத்வகார்யமேவா(அ)(அ)த்மஸம்ஸ்ருதி: ।।
ந து தச்ச²க்திரித்யேவம் ஶக்திமாத்ரதயா ஸ்தி²தௌ ।। 58 ।।
ஸர்வாநர்த²விநிர்முக்தேரூபபந்நா(அ)(அ)த்மமுக்ததா ।।
மைவம் பே⁴தே³ ததா²(அ)பே⁴தே³ தோ³ஷ: ஸ்யாச்ச²க்திகார்யயோ: ।। 59 ।।
ஶக்திதத்கார்யயோர்யஸ்மாத்³வ்யதிரேகோ ந வித்³யதே ।।
நியமாஸம்ப⁴வ: ப்ராபத்³வ்யதிரேகஸ்தயோர்யதி³ ।। 60 ।।
கார்யகாரணதா ந ஸ்யாத்ஸ்வதோ பே⁴தே³ந ஸித்³த⁴யோ:।।
அபே⁴தே³ ச தயோரைக்யாத்கார்யகாரணதா குத: ।। 61 ।।
நாகுர்வத்காரணம் த்³ருஷ்டம் கார்யம் சாக்ரியமாணகம் ।।
அதா²பே⁴த³ஸ்தயோரிஷ்ட: கார்யத்⁴வஸ்தௌ ப்ரஸஜ்யதே ।। 62 ।।
தச்ச²க்தேரபி வித்⁴வம்ஸஸ்தயோரவ்யதிரேகத:।।
ஶக்திஸ்வரூபஹாநே ச ஶக்திமத்³ரூபநிஹ்நுதி:।। 63 ।।
தயோரவ்யதிரேகத்வாத்ஸ ஏவா(அ)(அ)யாத்யநீப்ஸித:।।
நிராத்மவாத³: பூர்வோக்தஸ்தஸ்மாந்நைவம் ப்ரகல்பயேத் ।। 64 ।।
மதம் கார்யாநபி⁴வ்யக்திர்நிமித்தாஸம்ப⁴வாத்³யதி³ ।।
ஶக்தேரிதி, ந தத்³யுக்தம் ஶக்திதத்³தே⁴துஸம்ப⁴வாத் ।। 65 ।।
ஶக்திரூபேண ஸம்ப³ந்தோ⁴ நிமித்தாநாமபீஷ்யதே ।।
நைமித்திகைரிதி ததோ வஹ்ந்யௌஷ்ண்யாதி³ஸமாநதா ।। 66 ।।
கார்யஸ்ய ஶக்திதத்ரத்வே ஸர்வதா³ காரணஸ்தி²தே: ।।
கார்யோத்பத்தி: ஸதை³வ ஸ்யாந்நிதா³கே⁴ க⁴ர்மவத்³யத: ।। 67 ।।
ததை²வ ஶக்த்யதத்ரத்வே(அ)ப்யேஷ தோ³ஷோ யதோ ப⁴வேத் ।।
ஸதா³ கார்யம் ந ஜாயேத காரணாஸம்ப⁴வாத்ஸதா³ ।। 68 ।।
நிதா³தே⁴ ஶீதவத்³யஸ்மோத³தோ(அ)ஸம்யகி³த³ம் வச:।।
நிஷ்காரணஸ்ய சோத்³பூ⁴தௌ கார்யஜந்ம ஸதா³ ப⁴வேத் ।। 69 ।।
காயர்தா வா குதோ(அ)ஸ்ய ஸ்யாந்ந சேத்காரணதத்ரதா ।।
ந ச ஶக்யம் ப்ரதிஜ்ஞாதும் ஜந்மா(அ)(அ)ரப்⁴யா(அ)(அ) ம்ருதேர்ந்ருபி⁴:।। 70 ।।
நிஷித்³த⁴காம்யகர்மாதி³வர்ஜநம் நிபுணைரபி ।।
ஸூக்ஷ்மாபராத⁴ஸம்த்³ருஷ்டேரதியத்நவதாமபி ।। 71 ।।
ஸம்ஶயஸ்து ப⁴வத்யேவ பக்ஷாஸித்³தி⁴ஸ்து தாவதா ।।
அத² சேந்மோக்ஷ்யதே ஸோ(அ)த்ர யஸ்ய ஸம்பத்ஸ்யதே ததா² ।। 72 ।।
த்வது³க்தம் நைததே³வம் ஸ்யாத³வக்தவ்யத்வஹேதுத:।।
நிஶ்சிதம் ஸாத⁴நம் வாச்யம் ஜ்ஞாநம் நி:ஶ்ரேயஸம் ப்ரதி ।। 73 ।।
ந து யாத்³ருச்சி²கீ ஸித்³தி⁴ர்வக்தவ்யேஹ விபஶ்சிதா ।।
தை³வகோ³சர ஏவைஷ ந து மாநுஷகோ³சர: ।। 74 ।।
ஸஹகர்த்ரீ ப⁴வேச்ச²க்திரிதி ந்யாயாத்³ப⁴வேத்³யதி³ ।।
மநுஷ்யகோ³சரோ(அ)பீதி நா(அ)(அ)க்²யாதாஸம்ப⁴வாத்ததா² ।। 75 ।।
முக்த்யர்தா²ீ ந ஹி காம்யாதி³ வர்ஜயேதி³தி சோத³நா ।।
அஸ்தி வேதே³ க்கசித்³யேந ஶக்தேர்வித்⁴யேகதே³ஶதா ।। 76 ।।
காம்யாதி³வர்ஜநம் த்வேதத்ஸ்வமதிப்ரப⁴வம் யத:।।
நாத: ஶக்தேஸ்தத³ம்ஶத்வம் கத²ம்சித³பி யுஜ்யதே ।। 77 ।।
நித்யாதி³கரணாந்நாபி காம்யாதே³ஶ்தாபி வர்ஜநாத் ।।
ஶ்ரேய: ஸம்பா⁴வ்யதே வித்³யாநிஷ்ப²லத்வப்ரஸங்க³த: ।। 78 ।।
காம்யாத்ஸ்வர்கா³தி³கம் மா பூ⁴த³க்ரியாயாம் தது³த்³ப⁴வம் ।।
அர்தா²ந்தராத்ஸ்வபா⁴வாத்³வா ப⁴வந்ந து நிவார்யதே ।। 79 ।।
அந்யதோ ப⁴வநே மாநம் ந சேத³ஸ்த்விஹ ஸம்ஶய:।।
ஏதாவதா(அ)பி பக்ஷஸ்தே ப்ரதிப³த்³தோ⁴ ந ஸித்⁴யதி ।। 80 ।।
அதை²தயோரிதி ததா² சோத³நார்தா²திலங்கி⁴நாம் ।।
ஸுக²து³:கா²தி³ஸம்த்³ருர்ஷ்டர்ந சாப்யஸ்தீஹ ஸம்ஸய: ।। 81 ।।
நித்யஸ்யாகரணே தோ³ஷஸ்தத்கியாயாம் ந யத்³யபி ।।
அந்யதோ(அ)ஸௌ ஸ்வாபா⁴வாத்³வா ந து மாநேந வார்யதே ।। 82 ।।
நித்யாதே³: ப²லமிஷ்டம் சேது³பாத்தது³ரிதக்ஷய: ।।
ததா²(அ)ப்யாகா³மிதோ³ஷேஷ்வாஶங்கா பூர்வவது³த்³ப⁴வேத் ।। 83 ।।
அநபீ⁴ஷ்டப²லாநாம் ச து³ரிதத்வாத்க்ஷயோ ப⁴வேத் ।।
நத்வாப்⁴य़ுத³யிகாநாம் ஸ்யாத³பீ⁴ஷ்டத்வாத்க்ஷயஸ்த்வ ।। 84 ।।
ஸர்வேஷாம் து³ஷ்டதா சேத்ஸ்யாந்ந விதா⁴நாத³து³ஷ்டதா ।।
நாபி ஶ்யேநாதி³துல்யத்வம் ப²லதோ³ஷேண து³ஷ்டதா ।। 85 ।।
ஐகாத்ம்யஜ்ஞாநதஶ்சேத்ஸ்யாத்³வ்யர்தா² கர்மப்ரதா⁴நதா ।।
ப்ரதா⁴நத்வம் ச வித்³யாயாஸ்தமேதமிதி த³ர்ஶிதம் ।। 86 ।।
தத உக்தேந மார்கே³ண கர்த்ருஸம்ஸ்காரகாரிணாம் ।।
ஐகாத்ம்யஜ்ஞாநதாத்பர்யம் கர்மணாமிதி நிஶ்சிதம் ।। 87 ।।
தேந நி:ஸாரதாம் பு³த்³த்⁴வா கர்மணாம் வேத³தத்த்வவித் ।।
ஐகாத்ம்யஜ்ஞாநமந்வேதி தபோமுஷிதகல்மஷ: ।। 88 ।।
யஸ்து ஜந்மாந்தராப்⁴யாஸாத்க்ஷபிதாஶேஷகாமந:।।
ஆதா³வேவாதி⁴காரீ ஸ புந: கர்ம ந வீக்ஷதே ।। 89 ।।
விரக்தஸ்ய து ஜிஜ்ஞாஸோர்மாநாந்நாந்யவ்யபேக்ஷணம் ।।
கர்மாபேக்ஷா ஹி ஸாத்⁴யே(அ)ர்தே² ஸித்³தே⁴(அ)ர்தே² தத³நர்த²கம் ।। 90 ।।
வாமதே³வஸ்ய மைத்ரேய்யா கா³ர்க்³யாஶ்சைவ ஸமஞ்ஜஸம் ।।
த³ர்ஶநம், ப்³ரஹ்மசர்யாதே³ஸ்ததா² ப்ராவ்ராஜ்யஶாஸநாத் ।। 91 ।।
இஷ்டாபூர்தாதி³ஹேதூநாமாநந்த்யாத்ஸ்வர்க³ஸித்³த⁴யே ।।
ஹேத்வந்தராஸம்ப⁴வோ(அ)தோ து³ர்ஜ்ஞாந: ஸம்ப⁴வாத்³ப⁴வேத் ।। 92 ।।
ஏவம் நிஷித்³த⁴வாக்யேஷு யதோ²க்தம் ந்யாயமாதி³ஶேத் ।।
நித்யகர்மவச:ஸ்வேவம் நாதோ முக்திவிநிஶ்சய: ।। 93 ।।
அநேகஜந்மோபாத்தஸ்ய புண்யாபுண்யஸ்ய கர்மண:।।
அநந்ததே³ஹஹேதோஶ்ச விப்ரகா⁴தஸ்ய ஸம்பா⁴வத் ।। 94 ।।
தத: ஶேஷேண வசநாத்ததா² தத்³ய இஹேத்யத:।।
அநாரப்³த⁴ப²லேஹாநாம் க³ம்யேதே ஸம்ஸ்தி²திஸ்தத: ।। 95 ।।
ப²லம் நித்யஸ்ய நாபீஹ து³ரிதக்ஷயமாத்ரகம் ।।
ப²லாந்தரஶ்ருதே: ஸாக்ஷாத்தத்³யதா²(அ)(அ)ம்ரஸ்ம்ருதேஸ்ததா² ।। 96 ।।
ஆம்ரே நிமித்த இத்யாதி³ ஹ்யாபஸ்தம்ப³ஸ்ம்ருதேர்வச:।।
ப²லவத்த்வம் ஸமாசஷ்டே நித்யாநாமபி கர்மணாம் ।। 97 ।।
உக்தமேவ து ஸம்ஶீதாவியம் த்வத்ர விநிஶ்சிதி:।।
கார்யமாரப⁴தே ஶக்திர்யத்கிம்சேஹ வ்யவஸ்தி²தா ।। 98 ।।
யஸ்மாத³ஸதி கார்யே(அ)ஸௌ ஶக்திரேவ ந ஸித்⁴யதி ।।
கார்யகாரணயோ: ஸித்³தி⁴ரந்யோந்யாவ்யதிரேகத: ।। 99 ।।
கர்த்ருபோ⁴க்த்ருஸ்வரூபே(அ)தோ ஹ்யப்⁴யுபேதே(அ)ந்தராத்மநி ।।
ந முக்த்யாஶா(அ)ஸ்தி பூர்வோக்தந்யாயமார்க³ஸமாஶ்ரயாத் ।। 100 ।।
ஸாபராத⁴த்வதோ முக்தி: ஸம்தி³க்³தை⁴வ ப்ரஸஜ்யதே ।।
த்³விஜாதீநாம் க²ராதே³ஸ்து த்வது³க்த்யா ஸ்யாத³ஸம்ஶயாத் ।। 101 ।।
நநூக்தம் கர்மஶேஷத்வமாத்மநோ யாக³கர்த்ருதா ।।
நைததே³வம் யதோ நைதத்கர்மாங்க³ம் ஜ்ஞாநமிஷ்யதே ।। 102 ।।
கர்த்ருத்வமாத்மந: ஸித்³த⁴ம் யதோ(அ)ந்யத்ராபி யாக³த: ।।
நி:ஶேஷகர்மகாரித்வாத்தஸ்மாது³க்தமபேஶலம் ।। 103 ।।
ந ஹ்யாத்மஜ்ஞாநவிரஹாத்கர்ம கர்தும் ந ஶக்யதே ।।
பர்ணஜ்ஞாநம்ருதே யத்³வஜ்ஜுஹூர்லாதும் ந ஶக்யதே ।। 104 ।।
தே³ஹாந்தராபி⁴ஸம்ப³ந்தீ⁴ நத்வாத்மா(அ)ஸ்தீத்யஜாநத:।।
விவேகிநோ ந யுக்தேயம் ப்ரவ்ருத்தி: பாரலைாகிகீ।। 105 ।।
ஏவம் தர்ஹி ந கர்மாங்க³ம் கர்துஶ்சேஷ்டைகஹேதுத: ।।
ப²லார்தி²வந்ந ச ஜ்ஞாநம் க்ரியாங்க³த்வேந சோதி³தம் ।। 106 ।।
நந்வேவமபி ஸித்³த⁴: ஸ்யாத்ப்ரவேஶ: ஸர்வகர்மஸு ।।
ஆத்மஜ்ஞாநஸ்ய ஸாமர்த்²யாந்ந நாம விதி⁴ஸம்ஶ்ரயாத் ।। 107 ।।
நைததே³வமவிஜ்ஞாததத்த்வஸ்யைவேஹ கர்மஸு ।।
அநாத்மார்த²விஶிஷ்டஸ்ய ஹ்யதி⁴காரித்வஹேதுத:।। 108 ।।
ஸ்வரூபே ஆத்மந: ஸ்தா²நமாஹுர்நி:ஶ்ரேயஸம் பு³தா⁴: ।।
ததோ(அ)ந்யேநாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ ஆத்மநோ(அ)ஜ்ஞாநஹேதுக: ।। 109 ।।
ஆக³நத்வநாத்மரூபம் தத்ஸ்வஸம்வித்த்யைவ க³ம்யதாம் ।।
நாதோ(அ)வாப்தபுர்த²ஸ்ய ஸ்வரூபாவஸ்தி²ஸ்ய து ।। 110 ।।
கர்த்ருபோ⁴க்த்ராதி³ரூபத்வம் ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநதோ(அ)ந்யத: ।।
கர்ம தத்ப²லபோ⁴க³ஶ்ச பா³ஹ்யாநி கரணாநி ச ।। 111 ।।
ததோ(அ)பி பா³ஹ்யோ தே³ஹஶ்ச ஜாதிஸ்தத்ஸமவாயிநீ ।।
ஜராமரணஜந்மாநி தே³ஹாதி⁴கரணாநி ச ।। 112 ।।
தா³ரபுத்ரத⁴நாதீ³நி தே³ஹவாஹ்யாநி யாநி ச ।।
கர்மாதி⁴காரஹேதூநி ஸ்வதோ(அ)ஸ்யாநதி⁴காரிண: ।। 113 ।।
அபி⁴ந்நஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ மோஹாத்³பே⁴த³காநீதி மந்வதே ।।
விஶேஷணம் ஸ்வரூபம் வா நாந்யோந்யஸ்ய ஸ்வதோ யத: ।। 114 ।।
லோகே த்³ருஷ்டம் விநா(அ)வித்³யாம் மோஹாத்³ருஷ்டம் து ஸர்வத:।।
சோரோ(அ)ஸௌ மாமபி⁴ப்ரைதீத்யேவம் சோரவிஶேஷணம் ।। 115 ।।
ஸ்தா²ணும் ஸம்பா⁴வயத்யஜ்ஞோ ந து த்³ருஷ்டம் தமோ விநா ।।
நந்வவித்³யாம்ருதே(அ)ப்யந்யத்³ருஷ்டமந்யவிஶேஷணம் ।। 116 ।।
ஔபக³வோ ந்ருபஹயஸ்ததா² ஶ்யேநசிதா³த³ய: ।।
நைததே³வம் யதஸ்தத்ர நைவம் ப்ரத்யக்தயேஷ்யதே ।।
அக³ந்யஸ்ய ஸம்ப³ந்த⁴: க்ருஶோ(அ)ஹமிதிவத்க்கசித் ।। 117 ।।
உபக்³வாதி³ர்ஹி பித்ராதி³: ப்ரக்ருத்யர்தோ² விஶேஷணம் ।।
பி⁴ந்நஸ்யௌபக³வாபத்யப்ரத்யயார்த²ஸ்ய க³ம்யதே ।। 118 ।।
நைவம் கர்த்ராதி³தே³ஹாந்தாஞ்ஜாத்யாதீ³ந்தே³ஹகா³ம்ஸ்ததா² ।।
வ்யதிரேகதயா கஶ்சித்³விஶிநஷ்டீஹ மாநவ: ।। 119 ।।
யத ஆத்மதயைவைதைர்விஶிநஷ்ட்யவிஶேஷணம் ।।
கரோம்யந்தோ⁴ த்³விஜோ பா³லோ த³க்³த⁴ஶ்சி²ந்நோ(அ)ஹமித்யபி ।। 120 ।।
நாவித்³யாமந்தரேணைஷாம் விஶேஷணவிஶேஷ்யதா ।।
இயமேவா(அ)(அ)த்மநோ ஜ்ஞேயா கர்மாதி⁴க்ருதிகாரணம் ।। 121 ।।
அதி⁴க்ரியந்தே யேநைதே ப்³ருஹஸ்பதிஸவாதி³ஷு ।।
அதோ(அ)நவக³தைகாத்ம்யகர்மாதி⁴க்ருதிஹேதுத: ।। 122 ।।
ஶ்ருத்யாதி³மாநப்ரமிதப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யநிஷ்டி²தம் ।।
ஸர்வகர்மஸமுச்சே²தி³ ஜ்ஞாநம் வேதா³ந்தமாநஜம் ।। 123 ।।
தந்மூலாஜ்ஞாநகா⁴தித்வாஜ்ஜ்ஞாநஸ்யேஹ ப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 124 ।।
ந து ப்ரவர்தகம் தஸ்மாந்நார்த²வாத³த்வஸம்ப⁴வ: ।।
ப²லோக்தே: பர்ணமய்யாம் து யுஜ்யதே கர்மஶேஷத:।। 125 ।।
யத்த்வசோதி³ த்வயா(அ)பீயமப்⁴யுபேயா(அ)ர்த²வாத³தா।।
அநிச்ச²தா(அ)பி வித்⁴யர்த²மத்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே ।। 126 ।।
இச்சா²ம்யேவார்த²வாத³த்வம் வசஸோ(அ)ந்யபரத்வத:।।
யதா²ஶ்ருதார்த²வாதி³த்வாந்ந த்வபூ⁴தார்த²வாத³தா ।। 127 ।।
இஜ்யேதே ஸ்வர்க³லோகாய த³ர்ஶாத³ர்ஶௌ யதா² ததா² ।।
ந த்வபூ⁴தார்த²வாதி³த்வம் பாபஶ்லோகாஶ்ருதேர்யதா² ।। 128 ।।
குத: ப்ராப்தம் ப²லமிதி ப்ரத்யக்ஷம் ஹ்யாத்மதீ⁴ப²லம் ।।
யதோ(அ)வக³ம்யதே தேந ஜ்ஞாநம் கர்ம ந டௌ⁴கதே ।। 129 ।।
ப்ரவ்ருத்தே: ப்ரதிகூலத்வாந்முக்திம் ப்ரதி விரோத⁴த: ।।
முமுக்ஷோரதி⁴காரோ(அ)தோ நிவ்ருத்தௌ ஸர்வகர்மணாம் ।। 130 ।।
ப்ரவ்ருத்திஹேதுப்ரத்⁴வஸ்தேர்ந ப்ரவ்ருத்தௌ கத²ம்சந ।।
நாபி⁴ப்ரேதபுரப்ராப்திஸமர்த²ம் ஸுக³மம் ஶிவம் ।। 131 ।।
வாரிபத்²யத³நோபேதம் ஸர்வாநர்த²விவர்ஜிதம் ।।
ப்ராப்தம் மார்க³ம் ஸமுத்ஸ்ருஜ்ய தத்³விருத்³தே⁴ந வர்த்மநா ।।
யியாஸதி ஸுதீ⁴: கஶ்சித்³யதா² ப்⁴ராந்தோ(அ)த்⁴வக³ஸ்ததா² ।। 132 ।।
ததா²(அ)வித்³யோத்த²கர்த்ராதி³த⁴ர்மஶூந்யமவிக்ரியம் ।।
அக்ரியாகாரகம் ஜ்ஞாத்வா நி:ஶேஷபுருஷார்த²த³ம் ।। 133 ।।
ஆத்மப்ரத்யயமாக³ம்யமாத்மாநம் தே³வமஞ்ஜஸா ।।
தத்ஸ்தி²தௌ ச ப²லே(அ)பீ⁴ஷ்டே நித்யே ஸாத⁴நவர்ஜிதே ।। 134 ।।
தத்³விரூத்³த⁴ப²லே பா³ஹ்யஸாத⁴நே(அ)நேககாரகே ।।
கத²ம் கர்மணி ஸர்வஜ்ஞோ மநோ த³த்⁴யாத்³த⁴ஸந்நபி ।। 135 ।।
ஸம்யக்³தீ⁴ம்ருதி³தாஶேஷத்⁴வாந்தஸ்ய ச ந பூர்வவத் ।।
அஜ்ஞாநாதி³ புந: கர்தும் ஶக்யதே(அ)காரகத்வத: ।। 136 ।।
ஶ்ருத்யாதி³மாநப்ரமிதயாதா²த்ம்யஜ்ஞாநதத்ப²ல:।।
ப்ரதிகூலத்வதோ வித்³வாந்யத: கர்மஸு நேஹதே ।। 137 ।।
அதோ(அ)ஜ்ஞஸ்யைவ நி:ஶேஷமுமுக்ஷுப்ரஜிஹாஸித: ।।
கர்த்ராத்³யநாத்மத⁴ர்மஸ்ய கர்மாதி⁴க்ருதிராத்மந: ।। 138 ।।
வித்³யாத்மமோஹதத்கார்யவிரோதா⁴ச்ச பரஸ்பரம் ।।
ரோகா³தி³வத³நர்த²த்வாத்கத்ரீதி³: ப்ரஜிஹாஸித: ।। 139 ।।
ஜிஹாஸிது: ஸ்வபா⁴வோ(அ)ஸாவித்யுக்தி: ஶிஶுவக்த்ருகா ।।
கர்த்ராதி³ஶ்சேத்ஸ்வபா⁴வ: ஸ்யாத்ப்ரத்யக்ஷாகர்த்ருரூபிண: ।। 140 ।।
ப்ரத்யக்ஷாதி³விரோத⁴: ஸ்யாத³நிர்மோக்ஷஸ்ததை²வ ச ।।
அஸ்து காமமநிர்மோக்ஷோ விக்ரியாவத்த்வதோ த்³ருஶே:।। 141 ।।
அக்³நிவத்ப²லபோ⁴க்த்ருத்வாந்நோ சேதா³காஶகல்பதா ।।
இதி சேந்நா(அ)(அ)த்மநோ த்⁴ரௌவ்யாத்³விக்ரியாநுபபத்தித:।। 142 ।।
மூர்தாமூ்ர்தத்வஹீநஸ்ய ப்ரதீசோ விக்ரியா குத:।।
ப்ரமாயோகோ³ ஹி போ⁴க்த்ருத்வம் ப்ரமா சைவா(அ)(அ)த்மந: ஸதா³ ।। 143 ।।
வாய்வக்³நிவத்³விகாரோ ந ப்ராக³பா⁴வாத்³யஸம்ப⁴வாத் ।।
அக்³நயாதீ³நாம் து ஸாம்ஶத்வாத்³வலவத்³பி⁴ஸ்ததி³ந்த⁴நை: ।। 144 ।।
அபி⁴பூ⁴தஸ்வரூபாணாம் காஷ்ட²நிர்மத²நாதி³நா ।।
யுக்தைவா(அ)(அ)பி³ஷ்க்ருதிர்நித்யம் தேஷாம் கார்யாத்மகத்வத: ।। 145 ।।
ந த்வாத்மநோ நிரம்ஶத்வாந்முக்²யை ஸம்ப⁴வத: க்கசித் ।।
அவிர்பா⁴வதிரோபா⁴வௌ ஸ்வத:ஸித்³தே⁴ஶ்ச காரணாத் ।। 146 ।।
அப்⁴யுபேதா(அ)ப்யபி⁴வ்யக்திர்நாபி⁴வ்யங்க்³யஸ்ய விக்ரியா ।।
யதா² ததா²(அ)நபி⁴வ்யக்தி: ஸர்வேஷாமபி வாதி³நாம் ।। 147 ।।
அதோ(அ)நப்⁴யுபக³ச்ச²த்³பி⁴ர்முக்தௌ கர்த்ராதி³ராத்மந:।।
அவித்³யாகல்பிதோ ஜ்ஞேயோ ந ஹ்யஸௌ பரமார்த²த: ।। 148 ।।
கர்த்ராத்³யாத்மஸ்வபா⁴வஸ்ய ப்ராத்யக்ஷ்யாந்ந ததா³ந்மநி ।। 149 ।।
மாத்ராதி³போ³த⁴கம் மாநம் ப்ரத்யகா³த்மநி ஸாக்ஷிணி ।।
ந வ்யாபாரயிதும் ஶக்யம் வஹ்ரி த³க்³து⁴மிவோல்முகம் ।। 150 ।।
ஸாக்ஷிஸாக்ஷ்யாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: ப்ரமாத்ராதௌ³ யதா² ததா² ।।
ஸாக்ஷிவஸ்துநி நைவ ஸ்யாத்கேவலாநுப⁴வாத்மநி ।। 141 ।।
பரார்த²ஸம்ஹதாநாத்மபோ⁴க்³யகர்த்ராதி³போ³தி⁴நா ।।
விரோதா⁴த்தத்³விருத்³தோ⁴(அ)ர்த²: ப்ரத்யயேநேக்ஷ்யதே கத²ம் ।। 152 ।।
இச்சா²த்³வேஷாதி³ரப்யேவம் நா(அ)(அ)த்மநோ த⁴ர்ம இஷ்யதாம் ।।
காம: ஸம்கல்ப இத்யேவம் மநோத⁴ர்மத்வஸம்ஶ்ரவாத் ।। 153 ।।
ஸ்வபரோப⁴யஹேதுத்வே ஹ்யநிர்மோக்ஷப்ரஸங்க³த: ।।
ஸம்யக்³நிரூபணே சைஷாமவித்³யாகார்யதைவ ஹி ।। 154 ।।
இச்சா²தீ³நாம் ஸ்வஹேதுத்வே(அ)நர்த²ம் குர்யாத்கத²ம் ஸ்வயம் ।।
ஆத்மா ஜாநந்யதா² ஶத்ரோராத்மநோ(அ)தோ ந யுஜ்யதே ।। 155 ।।
ததா² பரநிமித்தத்வே(அ)நர்த²ஸ்யாபரிஹாரத: ।।
நைகாந்திகப²லத்வம் ஸ்யாத்³ரோகா³தி³பரிஹரவத் ।। 156 ।।
கரணை: ஸம்ஹதிம் சர்தே பரிஹார: குதோ த்³ருஶே:।।
ததோ²ப⁴யநிமித்தத்வே நைகாந்திகப²லோத³ய: ।। 157 ।।
பராபி⁴ப்ராயாநியமாந்நைவ ஸ்யாந்மோக்ஷநிஶ்சிதி:।
நிர்ஹேத்வவித்³யாக்ருப்தௌ து தோ³ஷ: கஶ்சிந்ந வித்³யதே ।। 158 ।।
தத்³வர்ஜநஸ்ய ஸம்ஸித்³தே⁴: ப்ரஸித்³தோ⁴பாயஸம்ஶ்ரயாத் ।।
பராக³ர்த²ப்ரமேயேஷு யா ப²லத்வேந ஸம்மதா ।।
ஸம்வித்ஸைவேஹ மேயோ(அ)ர்தோ² வேதா³ந்தோக்திப்ரமாணத:।। 159 ।।
அப்ராமாண்யப்ரஸக்திஶ்ச ஸ்யாதி³தோ(அ)ந்யார்த²கல்பநே ।।
வேதா³ந்தாநாமதஸ்தஸ்மாந்நாந்யமர்த²ம் ப்ரகல்பயேத் ।। 160 ।।
நந்வேவமபி மாநத்வவ்யாகா⁴த: ஸ்யாத்க்ரியாவிதே⁴:।।
வேதா³ந்தேஷ்வப்யநாஶ்வாஸஸ்ததா² ச ப்ரஸஜேத்³த்⁴ருவம் ।। 161 ।।
நைததே³வம் யதோ(அ)ஶேஷமாநாநாமபி மாநதா ।।
ஆ பராத்மாவபோ³தா⁴த்ஸ்யாத்தத்ர ஸர்வஸமாப்தித:।। 162 ।।
நாதோ(அ)வதாரோ மாநாநாமைகாத்ம்யேநைவ ஸம்க்ஷயாத் ।।
ஶ்யேநாதி³விதி⁴பா³த⁴: ஸ்யாத³ஹிம்ஸாவிதி⁴நா யதா² ।। 163 ।।
கர்மாண்யதோ விதீ⁴யந்தே(அ)வித்³யாவந்தம் நரம் ப்ரதி ।।
ந து வித்⁴வஸ்தஸகலகர்மஹேதும் த்³விஜம் ப்ரதி ।। 164 ।।
ஸர்வகர்மநிராஸே(அ)தோ ஹ்யதி⁴காரோ விவேகிந:।।
யதோ²க்தந்யாயத: ஸித்³தோ⁴ ந து கர்மஸு கர்ஹிசித் ।। 165 ।।
காரகவ்யவஹாரே ஹி ஶுத்³த⁴ம் வஸ்து ந வீக்ஷ்யதே ।।
ஶுத்³தே⁴ வஸ்துநி ஸித்³தே⁴ ச காரகவ்யாப்ருதிஸ்ததா² ।। 166 ।।
காரகாகாரகதி⁴யோர்நைகதை³கத்ர வஸ்துநி ।।
விரோதா⁴த்ஸம்ப⁴வோ(அ)ஸ்தீஹ ப்ரகாஶதமஸோரிவ ।। 167 ।।
அவிரோத⁴: க்ரமேண ஸ்யாத்ஸ்தி²க³த்யோரிவேதி சேத் ।।
நா(அ)(அ)த்மஜ்ஞாநஸ்ய கூடஸ்த²வஸ்துதத்ரத்வஹேதுத: ।। 168 ।।
நௌஷ்ண்யாத்மகோ மிதோ வஹ்ரி: க்ரமஶோ(அ)க்ரமஶோ(அ)த² வா ।।
வஸ்துத: ஶீததாமேதி, கர்த்ருதத்ரம் ததா² ப⁴வேத் ।। 169 ।।
பே⁴தா³பே⁴தா³த்மகாத்வாச்சேதே³கஸ்யாபீஹ வஸ்துந:।।
அவிரோதோ⁴, ந தந்ந்யாய்யம் த்வது³க்தார்த²விரோத⁴த:।। 170 ।।
நாநேகஸ்யைகதா ந்யாய்யா ததை²கஸ்யாப்யநேகதா ।।
வஸ்துதத்ரத்வதோ பு³த்³தே⁴ர்ந சேதே³வம் ம்ருஷா மதி: ।। 171 ।।
யதா² சாஸ்ய விருத்³த⁴த்வம் ததோ²த³ர்கே ப்ரவக்ஷ்யதே ।।
ஐகாத்ம்யஸ்யைவ மேயத்வம் தஸ்யைவாப்ரதிபோ³த⁴த: ।। 172 ।।
வஸ்தூநீஹ ப்ரமீயந்தே வ்யாவ்ருத்தாநி பரஸ்பரம் ।।
அபா⁴வேந ப்ரமாணேந தேநோக்தம் தே விருத்⁴யதே ।। 173 ।।
பே⁴தே³ வா யதி³ வா(அ)பே⁴தே³ ஸம்ஸ்ருதேர்ப்³ரஹ்மணா ஸஹ ।।
ப்³ரஹ்மணோ(அ)ப்³ரஹ்மதா தத்³வத்³வித்³யாநர்த²க்யஸம்ஶதே ।। 174 ।।
ப்³ரஹ்மாவித்³யாவதி³ஷ்டம் சேந்நநு தோ³ஷோ மஹாநயம் ।।
நிரவித்³யே ச, வித்³யாயா ஆநர்த²க்யம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 175 ।।
நாவித்³யா(அ)ஸ்யேத்யவித்³யாயாமேவா(அ)(அ)ஸித்வா ப்ரகல்ப்யதே ।।
ப்³ரஹ்மட்ருஷ்ட்யா த்வவித்³யேயம் ந கத²ம்சந யுஜ்யதே ।। 176 ।।
யதோ(அ)நுப⁴வதோ(அ)வித்³யா ப்³ரஹ்மாஸ்மீத்யநுபூ⁴திவத் ।।
அதோ மாநோத்த²விஜ்ஞாநத்⁴வஸ்தா ஸா(அ)ப்யேத்யதா²(அ)(அ)த்மதாம் ।। 177 ।।
ப்³ரஹ்மண்யவிதி³தே வோதா⁴ந்நாவித்³யேத்யுபபத்³யதே ।।
நிதராம் சாபி விஜ்ஞாதே ம்ருஷாதீ⁴ர்நாஸ்த்யபா³தி⁴தா ।। 178 ।।
அவித்³யாவாநவித்³யாம் தாம் ந நிரூபயிதும் க்ஷம:।।
வஸ்துவ்ருத்தமதோ(அ)பேக்ஷ்ய நாவித்³யேதி நிரூப்யதே ।। 179 ।।
வஸ்துநோ(அ)ந்யத்ர மாநாநாம் வ்யாப்ருதிர்ந ஹி யுஜ்யதே ।।
அவித்³யா ச ந வஸ்த்வஷ்டம் மாநாகா⁴தாஸஹிஷ்ணுத: ।। 180 ।।
அவித்³யாயா அவித்³யாத்வ இத³மேவ து லக்ஷணம் ।।
மாநாகா⁴தாஸஹிஷ்ணுத்வமஸாதா⁴ரணமிஷ்யதே ।। 181 ।।
த்வத்பக்ஷே ப³ஹு கல்ப்யம் ஸ்யாத்ஸர்வம் மாநவிரோதி⁴ ச ।।
கல்ப்யா(அ)வித்³யைவ மத்பக்ஷே ஸா சாநுப⁴வஸம்ஶ்ரயா ।। 182 ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யோத்த²ஸம்யக்³தீ⁴ஜந்மமாத்ரத:।।
அவித்³யா ஸஹ கார்யேண நா(அ)(அ)ஸீத³ஸ்தி ப⁴விஷ்யதி ।। 183 ।।
அத: ப்ரமாணதோ(அ)ஶக்யா(அ)வித்³யா(அ)ஸ்யேதி நிரீக்ஷிதும் ।।
கீத்³த³ஶீ வா குதோ வா(அ)ஸாவநுபூ⁴த்யேகரூபத: ।। 184 ।।
தே³வதாத்³ரவ்யகர்த்ராதி³ நநு வஸ்த்வஸ்து நாத்³வயம் ।।
ஸர்வலோகப்ரஸித்³த⁴த்வாத³த்³வயஸ்யாப்யஸித்³தி⁴த: ।। 185 ।।
நைதத்ஸாது⁴, ப்ரமாணாநாம் ஸர்வலோகாபி⁴த⁴ம் ந ஹி ।।
ப்ரமாணமஸ்தி யத்ப்ராணாத்³ப⁴வாநேவம் ப்ரபா⁴ஷதே ।। 186 ।।
அபி⁴மாநஶ்ச யத்ராயம் ஸர்வலோகாஸ்ய க³ம்யதே ।।
ப்ரத்யக்ஷோ(அ)ர்தோ²(அ)யமித்யேவம் மித்²யாத்வம் தஸ்ய சோதி³தம் ।। 187 ।।
ப்ரத்யக்ஷம் ச யதா²(அ)(அ)ஸந்நம் பரோக்ஷாத்³வஸ்துநோ மதம் ।।
ஸர்வப்ரத்யக்தமஸ்தத்³வத்³போ³தோ⁴ வாக்யோத்த² ஆத்மநி ।। 188 ।।
ஆத்மாநுப⁴வமாஶ்ரித்ய ப்ரத்யக்ஷாதி³ ப்ரஸித்⁴யதி ।।
அநுபூ⁴தே: ஸ்வத: ஸித்³தே⁴: கா(அ)பேக்ஷா ஹ்யாத்மஸித்³த⁴யே ।। 189 ।।
ஆத்மாநுப⁴வபூர்வத்வாத்ப்ரத்யக்ஷத்வஸ்ய ந ஸ்வத:।।
ஆத்மைகக³ம்யமைகாத்ம்யம் வேதா³ந்தேஷ்வவக³ம்யதே ।। 190 ।।
யச்சாப்யுக்தம் ஶ்ருதிஸ்ம்ருத்யோ: க்ரியாயா ஏவ ஸித்³தி⁴த: ।।
அத: க்ரியாதிரேகேண நாஸ்த்யந்யந்முக்திஸாத⁴நம் ।। 191 ।।
கேந சோக்தம் க்ரியா முக்தே: ஸாத⁴நத்வம் ந க³ச்ச²தி ।।
தமேதாமிதி நாஶ்ரௌஷீ: ஸம்ஸ்காரா இதி ச ஸ்ம்ருதிம் ।। 192 ।।
யத்³யப்யைகாத்ம்யதீ⁴: ஸாக்ஷாச்ச்²ருதிஸ்ம்ருத்யோர்ந சோத்³யதே ।।
ததா²(அ)ப்யஸௌ ந தத்³பா³ஹ்யா தாப்⁴யாமேவா(அ)(அ)த்மபோ³த⁴நாத் ।। 193 ।।
யச்ச ந ஜ்ஞாப்யதே வேதே³ வஸ்த்வித்யேதத³சூசுத³:।।
தச்சாபஹஸ்திதம் சோத்³யம் வக்ஷ்யதே ச நிராக்ருதி:।। 194 ।।
விதா⁴வஸதி வாக்யஸ்ய யச்சாவோசோ(அ)ப்ரமாணதாம் ।।
ஸ்ப்²ருடந்யாயோக்திபி⁴ஸ்தச்ச யத்நாத்பரிஹரிஷ்யதி ।। 195 ।।
யச்சோக்தம் ந புமர்தோ²(அ)ஸ்தி வஸ்துமாத்ராவபோ³த⁴நாத் ।।
ஆக்²யாநப்ரசுரா யஸ்மாத்ரய்யந்தா இஹ லக்ஷிதா: ।। 196 ।।
ராமோ ராஜா ப³பூ⁴வேதி ந ஹ்யேதாவத்ப்ரபோ³த⁴த:।।
ஸம்பா⁴வ்யதே புமர்தோ²(அ)தோ வித்⁴யர்த²விரஹாத்கசித் ।। 197 ।।
பரார்த²தைவ ஸர்வத்ர ஜ்ஞாநஸ்யேஹோபலக்ஷ்யதே ।।
ஜ்ஞாத்வா(அ)நுஷ்டாநவசநாத்³வித்³வாந்யஜத இத்யபி ।। 198 ।।
உக்தோ(அ)த்ர பரிஹார: ப்ராகூ³ர்த்⁴வம் சாபி ப்ரவக்ஷ்யதே ।।
வித்³யாப²லஸ்ய ப்ராத்யக்ஷ்யாதி³திஹேதுஸமாஶ்ரயாத் ।। 199 ।।
நநு நிர்தூ⁴தஶோகாதி³ ப²லம் யச்ச்²ரூயதே ஶ்ருதௌ ।।
ஆத்மஸ்துதிரஸௌ தஸ்மாத்த்வந்மநோரத²கல்பிதம் ।। 200 ।।
அத்ரோச்யதே ஹ்யபி⁴ப்ரேதம் க³ம்யமாநம் ப்ரமாணத: ।। 201 ।।
ப²லம் தத்ஸம்பரித்யஜ்ய கஸ்மால்லக்ஷணயா ஸ்துதிம் ।।
அஶ்ருதாமநபி⁴ப்ரேதாம் கல்பயஸ்யபு³தோ⁴ யதா² ।। 202 ।।
ந சாஸ்த்யேகவிபயத்வம் ப்ரத்யக்ஷவசஸோர்யத: ।।
ஶ்ருத்யைவ பரிஹாரோக்தே: ஸ்வப்நாதி³ஸ்தா²நஸம்சராத் ।। 203 ।।
வஹுஶோ(அ)ஸங்க³வசஸா நி:ஸங்க³த்வம் ப்³ருவாணயா ।।
மநோராஜ்யஸமம் மந்யே ஸர்வமேதத்த்வயோதி³தம் ।। 204 ।।
ந ப்ரத்யேமி யத: ஸாக்ஷாத்ப்ரத்யக்ஷம் ஜ்ஞாநத: ப²லம் ।।
ஶ்ருதாத³பி ந சேத்³வாக்யாஜ்ஜாயேத ப²லவந்மதி:।।
ஆஶங்க்யேத ததை³வைதத்³யதே³தத்³ப⁴வதோதி³தம் ।। 205 ।।
நித்யமுக்தத்வவிஜ்ஞாநம் வாக்யாத்³ப⁴வதி நாந்யத: ।।
வாக்யார்த²ஸ்யாபி விஜ்ஞாநம் பதா³ர்த²ஸ்ம்ருதிபூர்வகம் ।। 206 ।।
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் பதா³ர்த²: ஸ்மர்யதே த்⁴ருவம் ।।
ஏவம் நிர்து³:க²மாத்மாநமக்ரியம் ப்ரதிபத்³யதே ।। 207 ।।
ஸதே³வேத்யாதி³வாக்யேப்⁴ய: ப்ரமா ஸ்பு²டதரா ப⁴வேத் ।।
த³ஶமஸ்த்வமஸீத்யஸ்மாத்³யதை²வம் ப்ரத்யகா³த்மநி ।। 208 ।।
அமாத்வாஶங்காஸத்³பா⁴வாந்மாந்தரைஶ்சாவிரோத⁴த: ।।
வக்ஷ்யத்யேதச்ச யத்நேந லோகஸித்³தோ⁴பபத்திபி⁴: ।। 209 ।।
சதுஷ்பாந்மாநிராஸேந ஸாக்ஷாஜ்ஜ்ஞாநப²லம் தத: ।। 210 ।।
நவஸம்க்²யாஹ்ருதஜ்ஞாநோ த³ஶமோ விப்⁴ரமாத்³யதா² ।।
ந வேத்தி த³ஶமோ(அ)ஸ்மீதி வீக்ஷமாணோ(அ)பி தாந்நவ ।। 211 ।।
அபவித்³த⁴த்³வயோ(அ)ப்யேவம் தத்த்வமித்யாதி³நா விநா ।।
வேத்தி நைகலமாத்மாநம் ப்ரத்யட்³போ⁴ஹாப்ரபோ³த⁴த:।। 212 ।।
வுபு⁴த்ஸோச்சே²தி³நைவாஸ்ய ஸத³ஸீத்யாதி³நா ட்ருடா⁴ ।।
ப்ரதீசி ப்ரதிபத்தி: ஸ்யாத்ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநபா³த⁴யா ।। 213 ।।
நி:ஶேஷகர்மஸம்ந்யாஸோ வாக்யர்த²ஜ்ஞாநஜந்மநே ।।
தஸ்யா(அ)(அ)ராது³பகாரித்வாத்ஸஹாயத்வாய கேல்ப்யதே ।। 214 ।।
த்யாக³ ஏவ ஹி ஸர்வேஷாம் மோக்ஷஸாத⁴நமுத்தமம் ।।
த்யஜதைவ ஹி தஜ்ஜ்ஞேயம் த்யக்து: ப்ரத்யக்பரம் பத³ம் ।। 215 ।।
ஶாந்தோ தா³ந்த இதி ததா² ஸர்வத்யாக³புர:ஸரம் ।।
உபாயமாத்மவிஜ்ஞாநே ஶ்ருதிரேவாப்³ரவீத்ஸ்வயம் ।। 216 ।।
ப்ரவ்ருத்திலக்ஷணோ யோகோ³ ஜ்ஞாநம் ஸம்ந்யாஸலக்ஷணம் ।।
தஸ்மாஜ்ஜ்ஞாநம் புரஸ்க்ருத்ய ஸம்ந்யஸேதி³ஹ பு³த்³தி⁴மாந் ।। 217 ।।
முக்தேஶ்ச விப்⁴யதோ தே³வா மோஹேநாபித³து⁴ர்நராந் ।।
ததஸ்தே கர்மஸூத்³யுக்தா: ப்ராவர்தந்தாவிசக்ஷணா: ।। 218 ।।
அத: ஸம்ந்யஸ்ய கர்மாணி ஸர்வாண்யாத்மாவபோ³த⁴த: ।।
ஹத்வா(அ)வித்³யாம் தி⁴யைவேயாத்தத்³விஷ்ணோ: பரமம் பத³ம் ।। 219 ।।
இதி பா⁴ல்லவிஶாகா²யாம் ஶ்ருதிவாக்யமதீ⁴யதே ।।
ஸர்வகர்மநிராஸேந தஸ்மாதா³த்மதி⁴யோ ஜநி: ।। 220 ।।
ஸத்யாந்ருதே இதி ததா² ஸர்வஸம்ந்யாஸபூர்வகம் ।।
ஆத்மநோ(அ)ந்வேஷணம் ஸாக்ஷாதா³பஸ்தம்போ³(அ)ப்³ரவீந்முநி: ।। 221 ।।
``நாவிரதோ து³ஶ்சரிதாந்நாஶாந்தோ நாஸமாஹித: ।।
நாஶாந்தமாநஸோ வா(அ)பி ப்ரஜ்ஞாநேநைநமாப்நுயாத் '' ।। 222 ।।
வேதா³நுவசநாதீ³நாம் விநியோகோ³க்தியத்நத:।।
பி⁴ந்நாதி⁴காரிதாலிங்க³ம் கர்மவிஜ்ஞாநகாண்ட³யோ: ।। 223 ।।
ஜ்ஞாநோத்பத்த்யாதி³கால்லிங்கா³த்³யதஸ்தத்³தே⁴துமாத்ரகம் ।।
க³ம்யதே ந விஶேஷோ(அ)த: கர்மைவேதி ந க³ம்யதே ।। 224 ।।
முண்டோ³(அ)பரிக்³ரஹோ(அ)ஸங்கோ³ ப³ஹிரந்த:ஶுசி: ஸதா³ ।।
ப்³ரஹ்மபூ⁴யாய ப⁴வதி பரிவ்ராடி³தி ச ஶ்ருதி: ।। 225 ।।
இத்யாதி³ஶ்ருதிவாக்யாநி ஸ்ம்ருதிபி⁴: ஸஹ கோடிஶ: ।।
ஜ்ஞாநாய வித³த⁴த்யுச்சை: ஸம்ந்யாஸம் ஸர்வகர்மணாம் ।। 226 ।।
யச்சாபா⁴ணி விநா கார்யம் நாதி⁴காரோ நிரூப்யதே ।।
தோ³ஷோ(அ)யமபி நைவ ஸ்யாஜ்ஜ்ஞாநோபாயே யதோ²தி³தே ।। 227 ।।
விதி⁴மார்கே³(அ)தி⁴காரஸ்ய பரீக்ஷா வேர்ததே யத: ।।
ப²லபூ⁴தே து விஜ்ஞாநே நாதி⁴காரோ நிரூப்யதே ।। 228 ।।
அதி⁴காரவிசாரோ ஹி ந்ருதந்த்ரே வஸ்துநீஷ்யதே ।।
வஸ்துதந்த்ரே ந யுக்தோ(அ)ஸௌ ஸ்வயம் சைவ புமர்த²த: ।। 229 ।।
அநாத்மநி ப்ரமேயே(அ)ர்தே² யா ப²லத்வேந ஸம்மதா ।।
ப்ரமேயா ஸைவ வேதா³ந்தேஷ்வநுபூ⁴திரிஹா(அ)(அ)த்மந: ।। 230 ।।
விஜ்ஞாநமாநந்த³மிதி ஹ்யாத்மைவேதி ஶ்ருதேஸ்ததா² ।।
புமர்த²ஸ்யைவ மேயத்வம் மாத்ருத்வாத்³யநபேக்ஷிண: ।। 231 ।।
தஜ்ஜ்ஞாநம் யஸ்ய ஸம்ஜாதம் ஜாதமேவாஸ்ய நாந்யதா² ।।
குக்ஷிஸ்த²ஸ்யாபி ஹி ஸதோ வாமதே³வஸ்ய தத்³யதா² ।। 232 ।।
தச்சாவித்³யாநிராஸ்யேவ வ்யாத⁴பா⁴வநயா(அ)ஞ்ஜித: ।।
ராஜஸூநோ: ஸ்ம்ருதிப்ராப்தௌ வ்யாத⁴பா⁴வோ நிவர்ததே ।। 233 ।।
யதை²வமாத்மநோ(அ)ஜ்ஞஸ்ய தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யத: ।।
லப்³தை⁴காத்ம்யஸ்ம்ருதேர்வ்யேதி ஸர்வா(அ)வித்³யா ஸகார்யகா ।। 234 ।।
யத ஏவமதோ நாத்ர விதி⁴: கல்ப்ய: கத²ம்சந ।।
அநர்த²க: கல்பிதோ(அ)பி தஸ்யேஹாநுபயோக³த: ।। 235 ।।
உத்பத்திராப்தி: ஸம்ஸ்காரோ விகாரஶ்ச விதே⁴: ப²லம் ।।
முக்திர்விலக்ஷணைதேப்⁴யஸ்தேநேஹாநர்த²கோ விதி⁴: ।। 236 ।।
அநந்யாயத்தஸம்ஸித்³தே⁴ர்நிரவித்³யாத்மவஸ்துந: ।।
ந க்ரியாத்வம் ப²லத்வம் வா நாபி காரகரூபதா ।। 237 ।।
அதோ(அ)த்ர வித்⁴யபா⁴வோ(அ)யம் ந கத²ம்சந தூ³ஷணம் ।।
அலம்க்ருதிரியம் ஸாத்⁴வீ வேதா³ந்தேஷு ப்ரஶஸ்யதே ।। 238 ।।
சோத³நாபி⁴ர்நியுக்தோ(அ)ஹம் ததா² ப்³ரஹ்மஹமித்யபி ।।
பரஸ்பரவிருத்³த⁴த்வாதே³கதை³கத்ர ந த்³வயம் ।। 239 ।।
ஸ்வாமீ ஸந்ந ஹி ப்⁴ருத்யேந ஸ்வாமிநேவ நியுஜ்யதே ।।
ஸம்போ³த⁴நீய ஏவாஸௌ ஸுப்தோ ராஜேவ ப³ந்தி³பி⁴: ।। 240 ।।
சோத³நாலக்ஷணத்வாதி³ த⁴ர்மம் ப்ரத்யேவ க்³ருஹ்யதாம் ।।
த⁴ர்மஸ்யைவ ப்ரதிஜ்ஞோக்தேர்ந து ப்³ரஹ்ம ப்ரதீஷ்யதே ।। 241 ।।
அதா²தோ த⁴ர்மஇத்யுக்தேஶ்சோத³நாலக்ஷணோக்தித: ।।
தத்³பூ⁴தாநாம் க்ரியார்தே²ந ஹ்யாம்நாயஸ்ய க்ரியார்த²த: ।। 242 ।।
பா⁴வார்தா²: கர்மஶப்³தா³ யே ப்ரதீயேத க்ரியா தத: ।।
இத்யேவம் நரதந்த்ரே(அ)ர்தே² ஜ்ஞேயா த்³வாத³ஶலக்ஷணீ ।। 243 ।।
வேதா³ந்தார்தா²பவாதா³ய நாலம் ஸா(அ)தத்ப்ரமாணத: ।।
மாநம் நாலம் நிராகர்தும் வஸ்து யந்மாந்தரைர்மிதம் ।। 244 ।।
ஸ்வமேயமாத்ரஶூரத்வாந்மிதேர்நாந்யத்ர மாநதா ।।
அதா²தோ ப்³ரஹ்மஜிஜ்ஞாஸா இத்யாத்³யுக்தம் நயாந்விதம் ।। 245 ।।
மீமாம்ஸாந்யாயவத்த்வாப்⁴யாம் த⁴ர்மமீமாம்ஸநோக்திவத் ।।
ஏவம் ஸத்யநுகூலார்த²ம் தத்த்வமித்யாதி³கம் வச: ।। 246 ।।
ஸர்வவேதா³ந்தவிஷயமந்யதா² தத்³விருத்⁴யதே ।। 247 ।।
ந தத்ர கரணாபேக்ஷா நேதிகர்தவ்யதா ததா² ।।
யத்ர யத்ரா(அ)(அ)த்மபா⁴வேந ஶ்ருத்யா ப்³ரஹ்மாவபோ³த்⁴யதே ।। 248 ।।
இதிகர்தவ்யதாதா³நம் கரணாதா³நமேவ ச ।।
தத்ர தத்ர விதி⁴: ஸ்தா²நே ப்ரஹிதஸ்ய ப²லேச்ச²யா ।। 249 ।।
ஆப்தாஶேஷபுமர்த²த்வாத்த்யக்தாநர்த²ஸ்ய ச ஸ்வத: ।।
அநாத்மநீவ நேச்சே²யம் கத²ம்சித்ஸ்யாதி³ஹா(அ)(அ)த்மநி ।।
தந்நிவ்ருத்தௌ நிவர்தேதே இதிகர்தவ்யஸாத⁴நே ।। 250 ।।
நிரந்தராயதோ(அ)ஶேஷபுமர்த²ஸ்யா(அ)(அ)த்மரூபத: ।।
ந சாம்ஶத்ரயஶூந்யேஹ பா⁴வநேஷ்டா பரீக்ஷகை: ।। 251 ।।
பா⁴வநாதோ ந சாந்யத்ர விதி⁴ரப்⁴யுபக³ம்யதே ।।
மோஹமாத்ராந்தராயாயாம் முக்தாவஸ்து யதோ²தி³தம் ।। 252 ।।
ஏகதே³ஶோ விகாரோ வா ஸம்ஸாரீ த்வாத்மநோ யதா³ ।।
கிம் ததா³(அ)ப்யுக்தமார்கே³ண முக்தி: கிம்வா க்ரியாஶ்ரயாத் ।। 253 ।।
நிவ்ருத்தாவேவ நி:ஶேபஸம்ஸாரஸ்ய ததா³(அ)பி து।।
ஆக³ந்தோரதி⁴கார: ஸ்யாந்ந ப்ரவ்ருத்தௌ கத²ம்சந ।। 254 ।।
ஆத்மாஜ்ஞாநநிமித்தஸ்ய ஹ்யந்யத்வாநுபபத்தித: ।।
ததா³(அ)ப்யவித்³யாவித்⁴வஸ்தாவதி⁴காரோ ந கர்மணி ।। 255 ।।
கர்தவ்யாபா⁴வதேஸ்த்வேவம் விகாரே(அ)பி ந கர்மணி ।।
காரணைகத்வஸம்பத்தே: ஸ்வத:ஸித்³த⁴த்வஹேதுத: ।। 256 ।।
ம்ருதா³பத்திர்க⁴டஸ்யேவ விகாரஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ த்⁴ருவம் ।।
அவிகாராத்மஸம்பத்தி: ஸா ச தத்த்வாவபோ³த⁴த: ।। 257 ।।
கார்யகாரணயோர்பி⁴த்தௌ கார்யகாரணதா குத:।।
அபி⁴த்தௌ ச தயோரைக்யாத்கார்யகாரணதா குத: ।। 258 ।।
விஜ்ஞாநாத்மவிகாரஸ்ய காரணைக்யம் விமுக்ததா ।। 259 ।।
ஸ்வதஸ்தஸ்ய ச ஸம்ஸித்³தே⁴: கார்யதா நோபபத்³யதே ।।
கர்மாநோ(அ)நர்த²கம் முக்தாவேகதே³ஶவிகாரயோ: ।। 260 ।।
அப்யநர்தா²ய கர்ம ஸ்யாத்க்ரியமாணம் ந முக்தயே ।।
ப்ரதிகூலம் விமுக்தேஶ்சம் க்ரியமாணமஸம்ஶயம் ।।
கர்மா(அ)(அ)ரபே⁴த தேநைதந்முக்தௌ கர்ம நிரர்த²கம் ।। 261 ।।
விகாரோ(அ)த்யாந்தேநிர்பி⁴ந்நோ யதா³ து ஸ்யாத்³விகாரிண: ।।
ததா³(அ)பி விக்ருதேர்நாஶோ முக்திரித்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 262 ।।
அத்ராப்யநர்த²கம் கர்ம தத்ப²லாஸம்ப⁴வத்வத: ।।
கர்மேண ஜ்ஞாநமப்யத்ர ப²லாபா⁴வாத³நர்த²கம் ।। 263 ।।
நைவாவித்³யாக்ருதைவாஸௌ வாஸ்தவீ யதி³ ஸம்ஸ்ருதி: ।।
ஸ்வரூபநாஶதோ³ஷ: ஸ்யாதே³கதே³ஶே(அ)பி பூர்வவத் ।। 264 ।।
யதா³ த்வவித்³யயா(அ)த்⁴யஸ்தம் ஸம்ஸாரித்வம் ந வஸ்துத: ।। 265 ।।
விகாரே(அ)வயவே சைவ ததா³ பூர்வோக்த ஏவ து ।।
பக்ஷோ நிர்வஹணீய: ஸ்யாத³ஸ்மாபி⁴ரபி ஸம்மத: ।। 266 ।।
ஸர்வவாதா³விரோதீ⁴ ச நாதோ விதி⁴ரிஹேஷ்யதே ।।
ததா³ ஹி கல்பநா: ஸர்வா விகாராவயவாதி³கா: ।।
த்ருதை²வேமா ஹ்யவித்³யைவ ஸர்வா: ஸம்பாத³யிஷ்யதி ।। 267 ।।
பூர்ணம் நி:ஶ்ரேயஸம் தஸ்மாத்தத³பூர்ணமவித்³யயா ।। 268 ।।
ஆபா⁴ஸதே ம்ருஷைவாதோ யதா²பூ⁴தாத்மவித்³யயா ।।
ப்ரத்⁴வஸ்தாயாமவித்³யாயாம் பூர்ணமேவாவஶிப்யதே ।। 269 ।।
அநர்த²கோ விதி⁴ஸ்தஸ்மாத்ஸர்வோ நி:ஶ்ரேயஸம் ப்ரதி ।।
இத்யேதந்ந்யாயத: ஸித்³த⁴ம் யத்து ப்ராக்சோதி³தம் த்வயா ।।
ஆம்நாயஸ்ய க்ரியார்த²த்வாதி³த்யத்ராப்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 270 ।।
தத்ரா(அ)(அ)ம்நாயாபி⁴தா⁴நஸ்ய ஹ்யாம்நாயாம்ஶாபி⁴தா⁴நத: ।।
வித்⁴யுக்தீநாம் க்ரியார்த²த்வம் ஸித்³த⁴ம் ஹேதுதயோச்யதே ।। 271 ।।
க்ரியாப்ரகரணஸ்தா²நாம் விதி⁴ஶேஷாத்மநாம் ஸதாம் ।।
வசஸாமக்ரியார்தா²நாமாநர்த²க்யாய தத்³வச: ।। 272 ।।
ந தூபநிஷதா³ம் ந்யாப்யம் பார்த²நர்த்²யஸ்ய ஸம்ப⁴வாத் ।।
பூர்வோக்தேநைவ ந்யாயேந நாதஸ்தத்³விதி⁴ஶேஷதா ।। 273 ।।
விதி⁴நா த்வேகவாக்யத்வாதி³தி யச்சாபி சோதி³தம் ।।
தேஷாமேவ தத³ப்யஸ்து ததா³நர்த²க்யசோத³நாத் ।। 274 ।।
ந து வேதா³ந்தவசஸாம் த்³ருஷ்டார்த²த்வேந ஹேதுநா ।।
தத்³பு³த்³தே⁴: ப்ருத²க³ர்த²த்வமுக்தமேவாதிவிஸ்தராத் ।। 275 ।।
அந்யார்தா²நுபபத்தேஶ்ச வேதா³ந்தவசஸாம் ததா² ।।
அர்தை²கத்வக³தௌ ஸத்யாம் வாக்யபே⁴த³ப்ரகல்பநா ।।
ந ந்யாய்யா ஸேதி த்³ருஷ்டத்வாத்³தே³வஸ்ய த்வாதி³வாக்யவத் ।। 276 ।।
ததை²வ ப்ருத²க³ர்த²த்வக³தௌ பி⁴ந்நவசஸ்த்வத: ।।
இஷே த்வாதி³ஷு த்³ருஷ்டத்வாந்ந ந்யாய்யைகார்த²கல்பநா ।। 277 ।।
ஜ்ஞாநகாண்டா³ர்த²ஶேஷத்வம் கர்மகண்ட³ஸ்ய யத்புந: ।।
விநியோஜகஹேத்வேதத்தயோர்வாக்யைகவாக்யத: ।। 278 ।।
ந்யாயேந வக்ஷ்யமாணேந பூ⁴யோ(அ)ப்யேதத்ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 279 ।।
பார்த²க³ர்த்²யமத: ஸித்³த⁴மபாஸ்தவிதி⁴லக்ஷணம் ।।
ஸர்வோபநிஷதா³ம் சா(அ)(அ)த்மஜ்ஞாநம் கைவல்யஸாத⁴நம் ।। 280 ।।
நி:ஶேஷவாங்ப⁴ந:காயப்ரவ்ருத்த்யுபரமாத்மிகா ।।
தந்நிஷ்டா² சேஹ விஜ்ஞேயா யதோ²க்தந்யாயவர்த்மநா ।। 281 ।।
அதி⁴காரோ(அ)பி தஸ்யாம் ச ஸித்³தோ⁴(அ)ஶேஷக்ரியாத்யஜ:।।
ஜிஜ்ஞாஸோரேவ, கர்துஸ்து ந ஸிஷாத⁴யிஷோ: ஸதா³ ।। 282 ।।
ப்³ரஹ்மாத்மதத்த்வவ்யுத்பத்திமாத்ரேணாப்யதி⁴காரிதா ।।
ப⁴வத்யேவாத்ர ஜிஜ்ஞாஸோரஜ்ஞஸ்யாபி முமுக்ஷுத: ।। 283 ।।
மைவம் ப்ரக்ரமஸம்ஹாரபர்யாலோசநயா புரா ।।
வேத³ஸ்யைகார்த்²யதாத்பர்யமேகவாக்யதயோதி³தம் ।। 284 ।।
தேந நி:ஶேஷவேதோ³க்தகாரிணோ(அ)த்ராதி⁴காரிதா ।।
ஸித்³தே⁴ ஹ்யநேகவாக்யத்வே கல்ப்யா பி⁴ந்நாதி⁴காரிதா ।। 285 ।।
மைவம் பி⁴ந்நைகவாக்யத்வே ப்ராக³ஸ்மாபி⁴: ஸமர்தி²தே ।।
ததஶ்ச ப⁴வது³க்தஸ்ய சோத்³யஸ்யேஹ ந ஸம்ப⁴வ:।। 286 ।।
நாபி நி:ஶேஷவேதா³ர்த²மநுஷ்டா²தும் க்ஷமோ நர: ।।
புமாயுஷா(அ)பி யேந ஸ்யாதா³த்மஜ்ஞாநே(அ)தி⁴காரிதா ।। 287 ।।
ஸம்பதா³ம் சார்த²வாத³த்வம் தேந வேதா³ந்தகோ³சரே ।।
ஜ்ஞாநே(அ)தி⁴காரிணோ(அ)பா⁴வாத்ப்ராமாண்யம் க்ஷிப்யதே ஸ்வத: ।। 288 ।।
கிம்ச மாநாத³விஜ்ஞாதா விமுக்தி: காம்யதே ந ச ।।
ஜ்ஞாதாயாம் ஸ்வாத்மரூபத்வாத்ஸுதராம் நாஸ்தி காமநா ।। 289 ।।
ந யுக்தம் காமநா முக்தௌ பும்ஸாம் நாஸ்தீதி பா⁴ஷிதும் ।।
தே³ஶகாலாநவச்சி²ந்நஸுகா²த்³யர்தி²த்வத³ர்ஶநாத் ।। 290 ।।
கிம்ச ஜ்ஞாநமத்³ருஷ்டார்த²மக்³நிஹோத்ராதி³வத்³யதி³ ।।
ததோ(அ)தி⁴காரிசிந்தா ஸ்யாத்க்ருதே(அ)ப்யப²லஶங்க்யா ।। 291 ।।
காமிநா(அ)ப்யக்³நிஹோத்ராதி³ ஶூத்³ரேணாநதி⁴காரிணா ।।
க்ருதமப்யப²லம் தேந யத்நாத்தத்ர நிரூப்யதே ।। 292 ।।
அவித்³யாக⁴ஸ்மரஜ்ஞாநஜந்மமாத்ராவலம்பி³ந:।।
புமர்த²ஸ்யாதி⁴கம் ஶாஸ்த்ராத்கிம்சித³த்ர து நார்த்²யதே ।। 293 ।।
குதஸ்தஜ்ஜ்ஞாநமிதி சேத்தத்³தி⁴ ப³ந்த⁴பரிக்ஷயாத் ।।
அஸாவபி ச பூ⁴தோ வா பா⁴வீ வா வர்ததே(அ)த²வா ।। 294 ।।
அதீ⁴தவேத³வேதா³ர்தோ²(அ)ப்யத ஏவ ந முச்யதே ।।
ஹிரண்யநிதி⁴த்³ருஷ்டாந்தாதி³த³மேவ ச த³ர்ஶிதம் ।। 295 ।।
பி⁴த்³யதே ஹ்ருத³யக்³ரந்தி²த்³ரிச²த்³யந்தே ஸர்வஸம்ஶயா:।।
க்ஷீயந்தே சாஸ்ய கர்மணி தஸ்மிந்த்³ருஷ்டே பராவரே ।। 296 ।।
இத்யாதி³நா(அ)பி விஜ்ஞாநம் நாத்³ருஷ்டார்த²மிதீரிதம் ।।
ததா² ஸ ப்³ரஹ்மண: கேந ஸ்யாத்³யேநேதி ப்ரத³ர்ஶிதம் ।। 297 ।।
ஆத்யாந்திகஸுரவாநர்த²ப்ராப்திவிச்சே²காங்க்ஷிண: ।।
ப்ரீத்யுத்கர்ஷோ(அ)பி லோகே(அ)ஸ்மிந்த்³ருஷ்டா: ஸ கிம் ந காம்யதே ।। 298 ।।
த்³ருஷ்டாத்³ருஷ்டார்த²ஸம்வந்தி⁴ப்ரீத்யுத்கர்ஷாவிஶேஷத:।।
நா(அ)(அ)நந்தா³த³ந்யதோ முக்²யாத்பண்டி³த: பர்யவஸ்யதி ।। 299 ।।
கிம்து ஸாத⁴நஸாத்⁴யத்வாத³நித்யம் கர்மஜம் ஸுக²ம் ।।
அபி⁴வ்யஞ்ஜகதத்ரஸ்து மோக்ஷஸ்தேநாக்ஷயோ மத: ।। 300 ।।
ஸம்ஸ்காரமாத்ரகாரித்வம் ஸர்வேஷாமபி கர்மணாம் ।।
ஜ்ஞாநகாண்டே³ ப்ரவேஶோ வா தேஷாம் நார்தா²ந்தரம் தத: ।। 301 ।।
ஏவமத்ரைகவாக்யத்வம் நாநுஷ்டே²யஸமாப்தித: ।। 302 ।।
அஸாரப²லஸம்ப்ராப்தி: புமர்தோ² நேஷ்யதே யத:।।
த்ருஷ்ணயா ஸாத⁴யந்ப்ரீதிம் ந ப்ரீதிலவமிச்ச²தி ।। 303 ।।
ப்ரீதே: ஶ்ருத: ப்ரகர்ஷோ(அ)பி ஸ்வர்க³ஸ்வாராஜ்யபே⁴த³த: ।।
நாபி ப்ரீதேரியத்தாயா: ஸ்வர்க³ஶப்³தோ³(அ)ஸ்தி வாசக: ।। 304 ।।
ந சாஜாநந்ஸ்வஸாத்⁴யார்த²ம் வித்³வாந்கஶ்சித்ப்ரவர்ததே ।।
ப்ரீதிர்யா காசிதி³ஷ்டா சேத்ஸ்வர்க³ஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ।। 305 ।।
சித்ராக்³நிஷ்டோமயாகா³தே³: பஶ்வாதி³ப²லஸம்கர: ।।
விஶேஷோ வாஞ்சி²தஶ்சேத்ஸ்யாத்புத்ரபஶ்வாத்³யுபாதி⁴த: ।। 306 ।।
ந தாவத்ஸம்ப⁴வேத்ஸ்வர்கோ³ ஜ்ஞாதோபாதி⁴வியோக³த: ।।
முக்தௌ காம்யப²லே(அ)பீ⁴ஷ்டே ஸக்ருத்கரண ஏவ ச ।।
அநவச்சி²ந்நரூபாயா: ப்ரீதேராப்தௌ க்ருதார்த²தா ।। 307 ।।
ப்லவா ஹ்யேதே பரீக்ஷ்யேதி ததா² தத்³ய இஹேதி ச ।।
கர்மப்⁴யோ நிர்வ்ருதிர்நாஸ்தீத்யாதி³வாக்யை: ப்ரத³ர்ஶிதம் ।। 308 ।।
ப்ரத்யக்ஷஶ்ருதிவித்⁴யந்தவிஹிதாநாமகாரணாத் ।।
த்யாகோ³(அ)திஸாஹஸம் மந்யே நநு யாகா³தி³கர்மணாம் ।। 309 ।।
ப்ரத்யக்ஷோபநிஷத்³வாக்யவிஹிதாயாஸ்ததோ(அ)பி து ।।
ஐகாத்ம்யஜ்ஞாநநிஷ்டா²யாஸ்த்யாகோ³(அ)தீவ ஹி ஸாஹஸம் ।। 310 ।।
விசார்யமாணே யத்நேந த்வதி⁴காரே யதா²ஶ்ருதி ।। 311 ।।
ந கிம்சித்ஸாஹஸம் த்வத்ர ப்ரத்யக்ஷஶ்ருதிவாக்யத: ।।
அதி⁴காரவிபா⁴க³ஸ்ய ப்ரஸித்³தே⁴ரேவ காரணாத் ।। 312 ।।
தஸ்மாத்ஸித்³தோ⁴(அ)தி⁴காரோ(அ)த்ர ப்³ரஹ்மரூபம் விவிக்ஷிதாம் ।।
தஸ்யாஸ்ய கர்மகாண்டே³ந ஸம்ப³ந்த⁴ இதி பா⁴ஷ்யக்ருத் ।।
ப்ரதிஜ்ஞாயாபி ஸம்ப³ந்த⁴ம் கஸ்மாத்தந்நோக்தவாந்ஸ்பு²டம் ।। 313 ।।
அபி⁴தீ⁴யத இத்யாதி³வசஸா(அ)பி ஸ நோச்யதே ।।
ஸித்³தே⁴ வஸ்துநி வேத³ஸ்ய மாநத்வம் தேந ப⁴ண்யதே ।।। 314 ।।
வேதா³ந்தோக்தே: ப்ரமாணத்வே ஸதி ஸம்ப³ந்த⁴ உச்யதே ।।
ப்ராமாண்யாயைவ தேநா(அ)(அ)தௌ³ ஸர்வோ(அ)பீத்யாதி³ ப⁴ண்யதே ।। 315 ।।
ஆக்ஷிப்யதே வா ஸம்ப³ந்த⁴: ஸம்வந்தோ⁴ நாபி⁴தீ⁴யதே ।।
ஸப்தம்யந்தபத³ச்சே²தா³த்கத²ம் சேதி³தி ப⁴ண்யதே ।। 316 ।।
பி⁴ந்நார்த²யோர்ந ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஹ்யந்யோந்யார்தா²நபேக்ஷத: ।।
ஐகார்த்²யே சைகவாக்யத்வாத்கர்மவிஜ்ஞாநகாண்ட³யோ: ।। 317 ।।
ததா² தயோரமாநத்வே ஸம்ப³ந்தோ⁴க்திர்ந யுஜ்யதே ।।
த்³வயோரேகஸ்ய வா மாத்வே ந ஸம்ப³ந்தா⁴தி³ ஶஸ்யதே ।। 318 ।।
ஶ்ருத்யைவ தஸ்ய சோக்தத்வாத்தமேதமிதி யத்நத:।।
இதி சேதஸி ஸம்தா⁴ய ஸம்ப³ந்த⁴ம் நோக்தவாந்கு³ரு: ।। 319 ।।
ப்ரஸாத்⁴ய வா ப்ரமாணத்வம் வேதா³ந்தாநாம் ப்ரயத்நத: ।।
ஸம்ப³ந்த⁴ம் கர்மகாண்டே³ந பஶ்சாத்ஸம்யக்ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 320 ।।
வேதா³நுவசநாதீ³நாமைகாத்ம்யஜ்ஞாநஜந்மநே ।।
தமேதமிதி வாக்யேந நித்யாநாம் வக்ஷ்யதே விதி⁴:।। 321 ।।
யத்³வா விவிதி³பார்த²த்வம் ஸர்வேபாமபி கர்மணாம் ।।
தமேதமிதி। வாக்யேந ஸம்யோக³ஸ்ய ப்ருத²க்த்வத: ।। 322 ।।
லோகத: ஸித்³த⁴மாதா³ய பஶுவ்ரீஹ்யாதி³ஸாத⁴நம் ।।
இத³ம் கார்யமித³ம் நேதி கர்மகாண்ட³ஶ்ருதேர்க³தி: ।। 323 ।।
மாநாந்தரேண ஸம்ப்ராப்தாம் ஸாத்⁴யஸாத⁴நஸம்க³திம் ।।
கர்மஶாஸ்ரம் வ்யநக்தீதி ந து வஸ்த்வவபோ³த⁴க்ருத் ।। 324 ।।
வேதோ³ ஹி ஸர்வ ஏவாயமைகாத்ம்யஜ்ஞாநஸித்³த⁴யே ।।
அதோ நாந்யாோ(அ)பி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: கர்மவிஜ்ஞாநகாண்ட³யோ: ।। 325 ।।
நித்யநைமித்திகாநீஹ கர்த்ருஸம்ஸ்காரதோ யத:।।
நாந்யத்ர பர்யவஸ்யந்தி ஜ்ஞாநாதை³காத்ம்யகோ³சராத் ।। 326 ।।
``ப்லவாம் ஹ்யேதே'' ``பரீக்ஷ்யேதி'' ததா² ``தத்³ய இஹேதி'' ச ।।
நிந்தா³ஶ்ருதேர்ந காம்யாநாம் கார்யதா(அ)த்⁴யவஸீயதே ।। 327 ।।
விதி⁴நிந்தா³ஸமாவேஶோ நைவமப்யுபபத்³யதே ।।
ப²லாபி⁴ஸம்தி⁴மாத்ரே து நிந்தா³யாமேவ யுஜ்யதே ।। 328 ।।
உபாஸநம் ச யத்கிம்சித்³வித்³யாப்ரகரணே ஶ்ருதம் ।।
தத³ப்யைகாத்ம்யவிஜ்ஞாநயோக்³யத்வாயைவ கல்ப்யதே ।। 329 ।।
விமுச்யமாந இத்யுக்தேரர்சிராத்³யுக்திதஸ்ததா² ।।
ஸ்வார்த²மாத்ராவஸாயித்வம் நோபாஸ்தீநாம் ப்ரதீயதே ।। 330 ।।
இத்யேவமபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: கர்மகாண்ட³ஸ்ய யுஜ்யதே ।।
இதோ(அ)ந்யதா²(அ)பி⁴ஸம்ப³ந்தே⁴ ந கிம்சிந்மாநமீக்ஷ்யதே ।। 331 ।।
ந சோத்³கீ³தா²தி³விஷயஜ்ஞாநவத்கர்மஸம்க³தி: ।।
ஐகாத்ம்யபு³த்³தே⁴ஸ்தத்³வுத்³தி⁴த்³வாரம் நைவ நிரீக்ஷ்யதே ।। 332 ।।
ஶ்ருத்யா நைகாத்ம்யவிஜ்ஞாநம் விநியுக்தம் ஶ்ருதௌ க்கசித் ।।
உபஸ்தா²நம் யதை²ந்த்³ர்யா ஸ்யாந்நாபி லிங்கே³ந ஸம்க³தி: ।।
ப³ர்ஹிர்தே³வஸத³நம் தா³மீத்யாதௌ³ ச யதா² ததா² ।।। 333 ।।
ந சாபி வாக்யாத்³விஜ்ஞாநம் கர்த்ருத்³வாரேண க³ச்ச²தி ।।
கர்மண்யப்ரக்ரியாஸ்த²ம் ஸஜ்ஜுஹூபர்ணமயீத்வவத் ।। 334 ।।
டு³ஹ்வாத்³யாக்ருதிஸம்பத்திவ்யபேக்ஷாபூரணக்ஷமம் ।।
விஶேத்பர்ணமயீத்வாதி³ ப்ரக்ருத்யுபநயாத்க்ரதும் ।। 335 ।।
கர்மாபேக்ஷிதகர்த்ராதி³ரூபவித்⁴வம்ஸக்ருந்ந து ।।
ஐகாத்ம்யஜ்ஞாநமந்வேதி ஸ்வாதந் த்ர்யே(அ)ப்யர்த²த்த்வத: ।। 336 ।।
ஜுஹ்வாத்³யவ்யபி⁴சாரித்வாத்ப்ரத்யுபஸ்தா²பயேத்க்ரதும் ।।
கர்தா(அ)ந்யத்ராபி ஸத்³பா⁴வாந்நா(அ)(அ)க்ஷேப்தா வ்யபி⁴சாரத: ।। 337 ।।
அऩாரப்⁴யோக்திதஶ்சாபி நேஹ ப்ரகரணக்³ரஹ: ।। 338 ।।
ஸித்³தே⁴ ஸாமாந்யதோ லிங்கா³த்ஸம்ப³ந்தே⁴ கர்மபி⁴ஸ்தத: ।।
விஶேஷாவக³திர்நாம்ந: க்ரமாச்சேதி வ்யவஸ்தி²தம் ।। 339 ।।
இஹ த்வைகாத்ம்யதீ⁴யோக³: காம்யயாஜ்யேஷ்டிவந்ந ஹி ।।
தஸ்மாத்கர்மாபி⁴ஸம்வந்தோ⁴ நைவைகாத்ம்யதி⁴யோ(அ)மிதே: ।। 340 ।।
ந சாப்யஸ்யார்த²வாத³த்வம் விதி⁴நா வாக்யபே⁴த³த: ।।
த்³ருஷ்டார்த²த்வாச்ச தத்³வுத்³தே⁴: பாடா²ந்நாத்³ருஷ்டகல்பநா ।। 341 ।।
தமேதமிதி வாக்யாத்து யாகா³தே³: ப்ரத்யுதாங்க³தா ।। 342 ।।
அந்யே த்வாஹுர்ந ஶக்நோதி காமஸம்தூ³ஷிதாஶய: ।।
த்³ரஷ்டும் தத்பரமத்³வைதம் ஸர்வகாமாஸமாப்தித: ।। 343 ।।
த்³வைதைகத்வமதீஹாபி⁴: ஸூத்ராந்தம் ப²லமாப்யநா ।।
ப்ராஜாபத்யம் பத³ம் பு⁴க்த்வா ததை³காத்ம்யம் ப்ரபத்³யதே ।। 344 ।।
நைவம், ந காமஸம்ப்ரப்த்யா தந்நாஶோ(அ)ப்³த³ஶதைரபி ।।
தத்ஸேவாதோ(அ)திவ்ருத்³தி⁴: ஸ்யாந்நிவ்ருத்திர்தோ³ஷத³ர்ஶநாத் ।। 345 ।।
ந ஜாது காம: காமாநாமுபபோ⁴கே³ந ஶாம்யதி ।।
ஹவிஷா க்ருஷ்ணவர்த்மேவ பூ⁴ய ஏவாபி⁴வர்த⁴தே ।। 346 ।।
நிவர்தேதாபி காமேப்⁴யஸ்தது³பாயாப்ரஸித்³தி⁴த:।।
ஸர்வக்லேஶோபஶாந்த்யாத்மஜ்ஞாநம் சாபி ஸமாஶ்ரயேத் ।। 347 ।।
அதா²(அ)(அ)நந்த³: ஶ்ருத: ஸாக்ஷாந்மாநேநாவிஷயீக்ருத:।।
த்³ருஷ்டாநந்தா³பி⁴லாஷம் ஸ ந மந்தீ³கர்துமப்யலம் ।। 348 ।।
காமப்ரவிலயாயாதஸ்தத்³விபக்ஷார்த²பா⁴வநம் ।।
வித⁴யஸ்தத்க்ரியாணாம் ஸ்யுஸ்தத்³விபர்யயஹேதவ: ।। 349 ।।
த்³வாரம் ந நியதம் முக்தே: ப்ராஜாபத்யம் பத³ம் ப⁴வேத் ।।
நஹ்யுபாதி⁴ஷு தத்த்வஸ்ய விஶேஷ: கஶ்சிதீ³க்ஷ்யதே ।। 350 ।।
நா(அ)(அ)காஶஸ்ய விஶேஷோ(அ)ஸ்தி கும்ப⁴த்³ரோண்யாத்³யுபாதி⁴ஷு।।
தூ³ராந்திகாதி³பி⁴ந்நேஷு கல்பிதாகல்பிதேஷ்வபி ।। 351 ।।
ஸத்தத்த்வாபேக்ஷயா(அ)பே⁴தோ³ பா⁴வாநாம் நாப்⁴யுபேயதே ।।
ஸ்வபா⁴வஹாநாத³ந்யோந்யம் விஶேஷோ பா³ஹ்ய ஏவ ஸ: ।। 352 ।।
கார்யகாரணபக்ஷே(அ)பி கார்யம் நாந்யத்ர காரணாத் ।।
ந ச தத்த்வே விஶேஷோ(அ)ஸ்தி கடகாதீ³வ ஹேமநி ।। 353 ।।
அத: ப்ரஜாபதௌ தத்த்வம் க்ருமௌ வா ந விஶிஷ்யதே ।।
தர்காதா³க³மதஶ்சாபி தத்³யோ ய இதி ஹீத்³ருஶாத் ।। 354 ।।
யதா³ ஸர்வே ப்ரமுச்யந்தே காமா யே(அ)ஸ்ய ஹ்ருதி³ ஶ்ரிதா: ।।
அத² மர்த்யோ(அ)ம்ருதோ ப⁴வத்யத்ர ப்³ரஹ்ம ஸமஶ்நுதே ।। 355 ।।
ஏகோ தே³வ: ஸர்வபூ⁴தேஷு கூ³ட⁴: ஸர்வவ்யாபீ ஸர்வபூ⁴தாந்தராத்மா ।।
கர்மாத்⁴யக்ஷ: ஸர்வபூ⁴தாதி⁴வாஸ: ஸாக்ஷீ சேதா கேவலோ நிர்கு³ணஶ்ச ।। 356 ।।
விஜ்ஞாநகர்மணோஸ்ரேதா⁴ யது⁴ச்யேத ஸமுச்சய: ।।
பூர்வோக்தைகாத்ம்யதாத்பர்யாத்³வேத³ஸ்யாஸௌ ந யுஜ்யதே ।। 357 ।।
ஏகவாக்யாவஶீபா⁴வாத்ஸாத்⁴யைக்யாயோக³தஸ்ததா² ।।
ஸமுச்சய: குதோ த்³ரவ்யகு³ணவஜ்ஜ்ஞாநகர்மணோ: ।। 358 ।।
பே⁴தா³பே⁴தா³ஶ்ரயத்வேந ஹ்யைகாத்ம்யஜ்ஞாநகர்மணோ: ।।
பரஸ்பரோபகாரித்வஹாநாத்கீத்³ருக்ஸமுச்சய: ।। 359 ।।
தே³வதாத்³ரவ்யயாதா²த்ம்யஜ்ஞாநம் கர்மாங்க³தாம் க³தம் ।।
தாவதே³வ ஹி தத்கர்ம நாஜ்ஞாதத்³ரவ்யதை³வதம் ।। 360 ।।
தத்³விஶேஷே(அ)ங்க³பூ⁴யஸ்த்வாத்ப²லபூ⁴யஸ்த்வமித்யத: ।।
ஸமுச்சயோ ந தஸ்ய ஸ்யாந்நாங்கே³நாங்கி³ஸமுச்சய: ।। 361 ।।
யச்சாப்யைகாத்ம்யவிஜ்ஞாநம் தத³ஜ்ஞாநைகக⁴ஸ்மரம் ।।
தஸ்மிந்ஸதி குத: கர்ம கா வா(அ)பேக்ஷா(அ)ஸ்ய கோ³சரே ।। 362 ।।
ப்³ராஹ்மணத்வாதி³விஜ்ஞாநமக்³நிஹோத்ராதி³கர்மணாம் ।।
யத்³ருஷ்டம் ஸாத்⁴யஸித்³த்⁴யை து கர்மாநுுகு³ணமேவ தத் ।। 363 ।।
ஐகாத்ம்யவஸ்துயாதா²த்ம்யபோ³தே⁴ ஜாத்யதி³வாத⁴நாத் ।।
ந கேவலம் க்ரியா ந ஸ்யாத்கர்மணாம் ப்ரத்யுதாக்ரியா ।। 364 ।।
அயதா²வஸ்துஸர்பாதி³ஜ்ஞாநம் ஹேது: பலாயநே ।।
ரஜ்ஜுஜ்ஞாநே(அ)ஹிதீ⁴த்⁴வஸ்தௌ க்ருதம்யநுஶோசதி ।। 365 ।।
ந கர்மவ்யாப்ருதிர்முக்தாவாப்த்யாதீ³நாமபா⁴வத: ।।
ந ச ஶ்ருத்யாத³யஸ்தத்ர தேந ஸ்யாந்ந ஸமுச்சய: ।। 366 ।।
அந்தரங்க³ம் ஹி விஜ்ஞாநம் ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகஸம்ஶ்ரயாத் ।।
ப³ஹிரங்க³ம் து கர்ம ஸ்யாத்³வாஹ்யத்³ரவ்யாஶ்ரயத்வத: ।। 367 ।।
ஸத்யந்தரங்கே³ விஜ்ஞாநே ப³ஹிரங்க³ம் ந ஸித்⁴யதி ।।
ஸம்ஸ்காரகம் து கர்ம ஸ்யாஜ்ஜ்ஞாநாத்த்வஜ்ஞாநநிஹநுதி: ।। 368 ।।
யதா²வஸ்த்வாத்மவிஜ்ஞாநம், மோஹமாத்ராஶ்ரயா: க்ரியா:।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநே குத: கர்ம கர்மஹேதூபமர்த³நாத் ।। 369 ।।
நித்யப்ராப்தம் த விஜ்ஞாநம் ப்ரதீச: ஸம்நிதே⁴: ஸதா³ ।।
கர்மாநித்யம் ப்ருத²க்³ரபம் நித்யம் சாநித்யபா³த⁴கம் ।। 370 ।।
க்ஷயீ கர்மார்ஜிதோ லோக:, ஸ்வராட³ப்³ரஹ்மாவபோ³த⁴த: ।।
லப்³தே⁴ த்ரைலோக்யராஜ்யே நா பி⁴க்ஷாமாத்³ரியதே து க: ।। 371 ।।
பி⁴ந்நப்ரகரணம் ஜ்ஞாநம் காங்க்ஷிதம் ந ச கர்மணா ।।
விரோதா⁴ச்ச ஸ்வதந்த்ரம் தத்³கு³ணபூ⁴தம் ந கஸ்யசித் ।। 372 ।।
யதோ வஸ்த்வநுரோத்⁴யேதந்ந ஜ்ஞாத்ருவஶவர்த்யத: ।।
அஜ்ஞாநோச்சி²த்தயே ஜ்ஞாநம் ஸ்வதந்த்ரம் தேந ப⁴ண்யதே ।। 373 ।।
அநாவ்ருத்திஶ்ச கர்மப்⁴யோ ந க்வசிச்ச்²ரூயதே ஸ்பு²டம் ।।
ஜ்ஞாநாதே³வ த்வநாவ்ருத்தி: ஶ்ரூயதே ப³ஹுஶ: ஶ்ருதோ ।। 374 ।।
ஏகரூபம் ச விஜ்ஞாநமேகரூபாத்மமேயத: ।।
பி⁴ந்நரூபாணி கர்மாணி ப³ஹுகாரகஸம்ஶ்ரயாத் ।। 375 ।।
ஏகரூபஸ்ய மோக்ஷஸ்ய பி⁴ந்நரூபம் ந ஸாத⁴நம் ।।
ஏகரூபஸ்ய மோக்ஷஸ்ய ஹ்யே கரூபம் ஹி ஸாத⁴நம் ।। 376 ।।
தஸ்மாத்கர்மப²லம் நாநா நாநாகர்மஸமுத்³ப⁴வம் ।।
தே³வமாநுஷதிர்யக்ஷு கர்து: ஶாஸ்த்ரைர்நித³ர்ஶிதம் ।। 377 ।।
அந்யே து மந்வதே கேசித்³க³ம்பீ⁴ரந்யாயவாதி³ந: ।।
பே⁴த³ஸ்ய விலயோ வேதே³ க³ம்யதே கஸ்யசித்கசித் ।। 378 ।।
தே³ஹாத்மபா⁴வவிலய: ஸ்வர்க³காமபதே³ யதா² ।।
தே³ஹாத்³பி⁴ந்நோ(அ)தி⁴கார்யத்ர ஸ்வர்க³போ⁴க்³யவக³ம்யதே ।। 379 ।।
கோ³தோ³ஹநேநேத்யத்ராபி விலயோ(அ)ந்யாதி⁴காரிண: ।।
அதி⁴க்ருதாதி⁴காரித்வாந்நாந்யோ(அ)தி⁴க்ரியதே யத:।। 380 ।।
ராகா³த்³யுத்த²ப்ரவ்ருத்தீநாம் நிஷேதே⁴ஷு லயோ(அ)ஞ்ஜஸா ।।
விதி⁴ஷ்வபி லயஸ்தாஸாம் கார்யாந்தரநியோக³த: ।। 381 ।।
லோகே(அ)பி சாநபி⁴ப்ரேதாத்பத²: ஸாக்ஷாந்நிவாரணம் ।।
மார்கா³ந்தரோபதே³ஶாத்³வா வேதே³(அ)ப்யேவம் ப்ரதீயதாம் ।। 382 ।।
ஏவம் ராகா³தி³ஹேதூத்த²ப்ரவ்ருத்திலயவர்த்மநா ।।
ஆத்மஜ்ஞாநாதி⁴காரார்தா² நி:ஶேஷா வித⁴ய: ஸ்தி²தா: ।। 383 ।।
நைததே³வம் யதோ(அ)ஶேஷா ந கர்மவித⁴ய: ஶ்ருதௌ ।।
ஸ்வவாக்யாவக³தாத்கார்யாத³பேக்ஷந்தே ப²லநந்தரம் ।। 384 ।।
வேதே³(அ)நுஷ்டா²நதாத்பர்யாந்ந லயோ க³ம்யதே க்வசித் ।।
ப²லஶ்ருதேரபா⁴வோ ஹி ஸாத்⁴ய: ஸ்யாத³ப²ல: கத²ம் ।। 385 ।।
வஸ்துநோ(அ)வக³திர்நாபி லயாத்³ப⁴வதி குத்ரசித் ।।
அபா⁴வே(அ)ப்யுபபந்நத்வாத்ஸுஷுப்தே சாப்யநீக்ஷணாத் ।। 386 ।।
ஸ்வாபா⁴விக: ப்ரபஞ்சஶ்சேத்ஸ நிரோத்³து⁴ம்ம் ந ஶக்யதே ।।
கார்யஶ்சேத்காரணோச்சே²தே³ கார்யோச்சே²த³: ஸ்வதோ ந ஹி ।। 387 ।।
க்ருதஸ்ரப்ரபஞ்சவிலய: கர்தும் ஶக்யோ ந கேநசித் ।।
ஸ்வேந்த்³ரியாதி³லய: ஸ்வாபே ஸ்வத ஏவ ந ஶாஸ்ரத: ।। 388 ।।
உத்தி²தஸ்ய புநர்பா⁴வாத³நுச்சே²தோ³(அ)த² ஶங்க்யதே ।।
ஆயாதஸ்திர்ஹ்யநாஶ்வாஸஸ்த்வத³ப்⁴யுபக³தாவபி ।। 389 ।।
ப்ரபஞ்சநாஶ்நேநாத² நாஶ்யதே பே⁴த³காரணம் ।।
நைவம் ந கார்யநாஶேந காரணம் நஶ்யதி க்வசித் ।। 390 ।।
காரணஸ்யாப்யவித்³யாயா வஸ்துபோ³தா⁴த்³விநாஶத: ।।
யதோ(அ)தோ(அ)வித்³யாநாஶார்த²ம் ப்ரபஞ்சவிலயோ(அ)ப²ல: ।। 391 ।।
ரஜ்ஜுஜ்ஞாநாத்³தி⁴ ஸர்பாதி³ப்ரபஞ்சவிலயோ யத: ।।
ஸர்பாபா⁴ஸலயே(அ)பீயம் ரஜ்ஜுஸ்தமஸி நேக்ஷ்யதே ।। 392 ।।
லயநிஷ்டே² ப்ரமாணே நோ வஸ்துகோ³சரபே⁴த³த: ।।
அத² வஸ்துநி தந்மாநம் ந லயே ஸ்யாந்ந ச த்³வயே ।। 393 ।।
பா⁴வ்யுச்சே²த்துமஶக்யஸ்தே, பூ⁴தோ(அ)ப்யுபரத: ஸ்வத: ।।
ப்ரபஞ்சோ வர்தமாநஸ்து கார்யத்வாந்நஶ்யதி ஸ்வத: ।। 394 ।।
ஶ்ருதேர்விலயதாத்பர்யே ப²லமாகஸ்மிகம் ப⁴வேத் ।।
ப²லார்தா² சேல்லயே ந ஸ்யாந்நோப⁴யம் வாக்யபே⁴த³த: ।। 395 ।।
ப்ரபஞ்சவிலயேநைவ ஸர்வாநர்த²ப்ரஹாணத: ।।
புருஷார்த²ஸ்ய ஸம்ஸித்³தே⁴ர்வித்³யா நைஷ்ப²ல்யமாபதேத் ।। 396 ।।
அத ஐகாத்ம்யயாதா²த்ம்யஜ்ஞாநாத³ஜ்ஞாநஹாநத: ।।
ஸித்³தே⁴ புமர்தே² விலயகல்பநா நிஷ்ப்ரயோஜநா ।। 397 ।।
ஸ்வகார்யோபக்ஷயாதே³வ விதீ⁴நாம் ச பரஸ்பரம் ।।
குத ஏகாதி⁴காரத்வமபேக்ஷாபா⁴வதோ வத³ ।। 398 ।।
விதீ⁴நாம் சாபி ஸர்வேஷாம் நிஷேத⁴வசஸாம் ததா² ।।
நாமாதி³லயநிஷ்ட²த்யே ஹ்யப்⁴யுபேதே(அ)ப்ரமாணகே ।।
அऩிமித்தோ(அ)பவர்கோ³(அ)பி ஶாஸ்ரம் சைவமநர்த²கம் ।। 399 ।।
ஸ்வர்கா³தி³கார்யமார்கே³ண மந்யஸே யதி³ கர்மணாம் ।।
ஸோபாநபங்லிக³த்யேவ ஹர்ம்யப்ருஷ்டா²தி⁴ரோஹணம் ।।
ஆத்மஜ்ஞாநாதி⁴காராநுப்ரவோஶித்வம் ப⁴விஷ்யதி ।। 400 ।।
யதை²வ நக³ராத்⁴வஸ்த²க்³ராமக³த்யுபதே³ஶநம் ।।
நக³ராத்⁴வோபதே³ஶஸ்ய ஶேஷத்வம் ப்ரதிபத்³யதே ।।। 401 ।।
நாகாமிதத்வாத்³க்³ராமாதி³ராதேர்யுக்தைவ ஶேஷதா ।।
ஸ்வர்கா³தே³ர்ந து ஶேஷத்வம் புருஷார்த²த்வஹேதுத: ।। 402 ।।
அதோ²பச்ச²ந்த³நார்தா²நி ஸ்வர்கா³தீ³நி விமுக்தயே ।।
நக³ராப்தௌ தத³த்⁴வஸ்த²க்³ராமாதி³கு³ணகீ³ரிவ ।। 403 ।।
நைவம் மாந்தரத: ஸித்³தே⁴ர்ந்ருவாக்யே தத்ஸமஞ்ஜஸம் ।।
வேதே³ து வக்த்ரபா⁴வத்வாத³பி⁴ப்ராயாத்³யஸம்ப⁴வ: ।। 404 ।।
யத்³வா தத்ரைவ தாத்பர்யம் யத்ரோபச்ச²ந்த்³ய நீயதே ।।
நக³ராப்தௌ து மாபா⁴வாத்ப்ரயதேத புமாந்குத: ।। 405 ।।
யதா³(அ)பி வஸ்துவ்ருத்தேந நக³ராவாப்திஸாத⁴நம் ।।
க்³ராமாப்திர்நக³ரப்ராப்திஸ்ததா³(அ)ப்யர்தா²ந்ந மாநத: ।। 406 ।।
அர்தா²த³பி ந தாத்பர்யம் த்³ரவ்யார்ஜநவிதே⁴ரிவ ।।
ஶப்³த³மாத்ராநுஸாரேண வேதே³ தாத்பர்யதீ⁴ர்யத: ।। 407 ।।
ஸ்வர்கா³தௌ³ யதி³ தாத்பர்யம் ந ஸ்யாதை³காத்ம்யபோ³த⁴நே ।।
முக்தௌ சேந்ந ப⁴வேத்ஸ்வர்கே³ வாக்யபே⁴தா³ந்ந ச த்³வயே ।। 408 ।।
ந ச ஸ்வர்கா³தி³கார்யாணாம் ப்ரயாஜார்த²ஸமாநதா ।।
அநுப்ரவேஶ: கல்ப்யேத யேந கார்யாந்தரம் ப்ரதி ।। 409 ।।
வக்தவ்யம் ச கத²ம் த்வேதே த்³ருஷ்டேநைவோபகாரிண: ।।
ஆத்மஜ்ஞாநாதி⁴காரஸ்ய யதி³ தாவதி³த³ம் மதம் ।। 410 ।।
ராகா³த்³யாக்ஷிப்தத்³ருஷ்டார்த²ப்ரவ்ருத்திப்ரதிஷேத⁴த: ।।
அஸ்த்வேவம் ப்ரதிஷேதே⁴ஷு நிவ்ருத்தேரூபகாரத: ।। 411 ।।
பி³த⁴யஸ்து கத²ம் ராக³ம் நிரூந்த⁴ந்தீதி ப⁴ண்யதாம் ।।
ந ஹி தே பரிஸம்க்²யார்தா² நாபி சைதே நியாமகா: ।। 412 ।।
அத்யந்தாப்ராப்தமர்த²ம் ஹி வித⁴யோ போ³த⁴யந்தி ந: ।।
ப்ரப்தார்தோ² யோ விதி⁴: ஸோ(அ)ந்யநிவ்ருத்திப²ல இஷ்யதே ।। 413 ।।
ஸேவாஸாம்க்³ரஹணீஹாவத்துல்யகார்யதயா ந ச ।।
யதோ(அ)நியதகாலீநப²லா வைதீ⁴ க்ரியேஷ்யதே ।। 414 ।।
அத்³ருஷ்டார்தா² ஹி த்³ருஷ்டார்தா² ராகா³த்³யுத்தா²: ப்ரவ்ருத்தய: ।।
க்³ராமோபயேந ஸேவாயா: ஸாம்க்³ரஹண்யா(அ)விருத்³த⁴தா ।। 415 ।।
க்ரியாத: ப²லமித்யேவம் ஶாஸ்த்ரமேதாவதி ப்ரமா ।।
க்ரமேண யுக³பத்³வா(அ)த: ஸேவாஸாம்க்³ரஹணீஹயோ: ।।
நாநுஷ்டா²நே விரோதோ⁴(அ)ஸ்தி ப²லபூ⁴மார்தி²ந: க்வசித் ।। 416 ।।
ராகா³த்³யுத்த²ப்ரவ்ருத்தீநாம் கார்த்ஸ்ந்யேந ச விரோத⁴த: ।।
நையோகி³க்யோ(அ)பி நைவ ஸ்யுர்த்³ரவ்யாபா⁴வாத்ப்ரவ்ரு்த்தய: ।। 417 ।।
த்³ருஷ்டாத்³ருஷ்டப்ரவ்ருத்த்யோஶ்ச ந விஶேஷோ(அ)ஸ்தி கஶ்சந ।।
உபாயத்வேந காம்யாநாம் ராகா³த்³யாக்ஷிப்ரஹேதுத: ।। 418 ।।
ப்ரபஞ்சாபி⁴நிவேஶித்வஹேதௌ துல்யே(அ)பி சாநயோ: ।।
கம் விஶேஷமபேக்ஷ்யைகா சேஷ்டா முக்த்யநுரோதி⁴நீ ।। 419 ।।
காமோபாயத்வமேவாத² நேஷ்டம் யதி³ ச கர்மணாம் ।।
உக்தோ ந்யாய: ப்ரஹீயேத ப²லம் சா(அ)(அ)கஸ்மிகம் ப⁴வேத் ।। 420 ।।
ஸர்வகாமாஶநேநாத² க்ருத்ஸ்ரகாமலயாத்⁴வநா ।।
யாந்தி முக்த்யாநுகு³ண்யம் சேத்³வித⁴யோ வார்த்தமேவ தத் ।। 421 ।।
யந்நிமித்தா ப்ரவ்ருத்தி: ஸ்யாத்ஸா கத²ம் தந்நிவர்திகா ।।
ப்ரவ்ருத்தோ(அ)பி நிவர்தேத ந காமோபாயகர்மத: ।। 422 ।।
உத்³விஜேதாத²வா ஜ்ஞாநாத்ஸர்வபும்போ⁴க³க⁴ஸ்மராத் ।।
அபி வ்ருந்தா³வநே ஶூந்ய இதி காமிவசஸ்ததா² ।। 423 ।।
உக்தம் யத³பி வேதே³(அ)ஸ்மிந்கஸ்யசித்³விலய: க்வசித் ।।
தந்நாதத்பரதஸ்தூக்தேர்ந தே³ஹாதி³லயஸ்தத: ।। 424 ।।
ஶ்ருதே(அ)பி ஸ்வர்க³தாத்பர்யே கல்பநா சேல்லயே(அ)ர்த²த: ।।
தந்ந ப்ரத்யக்ஷவசநாத்³தே³ஹாதி³லயஸித்³தி⁴த: ।। 425 ।।
ஸாக்ஷாத்³த⁴ஸ்திநி த்³ருஷ்டே(அ)பி நஹி ஹஸ்திபதா³நுமா ।।
அஸ்தூ²லாதி³வச: ஸாக்ஷாத்³தே³ஹாதி³ப்ரதிஷேத⁴க்ருத் ।। 426 ।।
விபர்யயேண யே(அ)ப்யாஹுர்யதோ²க்தஜ்ஞாநகர்மணோ: ।।
ஏகாதி⁴காரிதாம் வாச்யம் மாநம் தைர்ஜ்ஞாநஸம்க³தௌ ।। 427 ।।
ந தாவத்ப்ரக்ரியேஹாஸ்தி வ்ரூஹ்யாதி³ப்ரோக்ஷணே யதா² ।।
ப்ரக்ருதாபூர்வஸம்ப³ந்த⁴லக்ஷணாபரத: ஸ்தி²தே: ।। 428 ।।
வ்ரீஹிஶப்³த³ஸ்ய ஹி வ்ரீஹிஸ்வரூபே து நிரர்த²கம் ।।
ப்ரக்ருதாபூர்வஸம்ப³ந்த⁴ம் போ³த⁴யேதி³தி யுஜ்யதே ।। 429 ।।
நாபி வாக்யேந ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஜுஹூபர்ணமயீத்வவத் ।। 430 ।।
ஜுஹ்வாத்³யவ்யபி⁴சாரித்வகர்மஸம்க³திகாரணாத் ।।
விநா(அ)பி ப்ரக்ரியாம் தேந கர்மோபஸ்தா²பயேத்³த்⁴ருவம் ।। 431 ।।
வாக்யேநைவாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்தத்ர தஸ்யேதி வர்ணிதம் ।।
ஆத்மஜ்ஞாநம் து நைவம் ஸ்யாந்ந தத்ப்ரகரணே ஶ்ருதம் ।। 432 ।।
நாபி சாவ்யபி⁴சாரித்வமாத்மந: கர்மணேக்ஷ்யதே ।।
தேநாஸ்ய கர்மஸம்ப³ந்தோ⁴ ந மாநேநோபபத்³யதே ।। 433 ।।
ஏவம் சாஜ்ஞாதபாரார்த்²யே நார்த²வாத³: ப²லஶ்ருதி:।।
ப்ருத²கே³வாதி⁴காரோ(அ)தோ யதோ²க்தஜ்ஞாநகர்மணோ: ।। 434 ।।
அர்தா²க்ஷேபோ(அ)பி யோக்³யஸ்ய கர்துர்போ⁴க்துஶ்ச யுஜ்யதே ।।
ந து வித்⁴வஸ்தபே⁴த³ஸ்ய ஸ்யாதௌ³பநிஷத³ஸ்ய ஸ: ।। 435 ।।
ப்ரத்யக்ஷவேத³வசநப்ராமாண்யாத்³யாஶ்ரயத்வத: ।।
ஆதௌ³ ஸம்ந்யாஸஸம்ஸித்³தே⁴ர்ருணாநீதி ஹ்யபஸ்ம்ருதி: ।। 436 ।।
ந ச கேவலகர்மப்⁴யோ முக்திர்யுக்த்யோபபத்³யதே ।।
ததா²ச வக்ஷ்யதே ஸ்பஷ்டமதோ முக்திர்ந கர்மத: ।। 437 ।।
ந சைகாத்ம்யபரிஜ்ஞாநமப்⁴யாஸாபேக்ஷமிஷ்யதே ।।
முக்தயே பா⁴வநார்த²ம் வா ததா² சோர்த்⁴வம் ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 438 ।।
ஸ்வதோ(அ)நுப⁴வத: ஸித்³தே⁴ரைகாத்ம்யாக்²யஸ்ய வஸ்துந:।।
ந ஸ்யாத்ஸாம்பாதி³கம் ஜ்ஞாநமித்யேதச்சாபி வக்ஷ்யதே ।। 439 ।।
அந்ய ஆஹு: பதா³ர்த²த்வாத்ப்ரமாணாந்தரக³ம்யதாம் ।।
ஆத்மநோ நா(அ)(அ)க³மாத்ஸித்³தி⁴ர்வ்ரீஹ்யாத்³யந்யபதா³ர்த²வத் ।। 440 ।।
அऩ்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தித: ।।
விவிச்யாத: ஸ்வமாத்மாநம் ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாநஸஸ்ததா² ।।
மாவ்யாபாரஸமாப்தத்வாந்ந பூ⁴யஸ்தத³பேக்ஷிதா ।। 441 ।।
தத்³வாஸநாநிரோதே⁴(அ)த: புமாஞ்ஶ்ருத்யா நியுஜ்யதே ।। 442 ।।
மநஸோ வா நிரோதே⁴(அ)ஸௌ ந து வஸ்த்வவபோ³த⁴நே ।।
மாநாந்தரேண தத்ஸித்³தே⁴ர்நாத்ர வ்யாப்ரியதே வச: ।। 443 ।।
ஸ்வயம்ஜ்யோதி:ஸ்வபா⁴வத்வாந்நிரூத்³த⁴ஸ்வாந்தவாஸந: ।।
ப்ரமாந்தராநபேக்ஷோ(அ)பி ஸ்வயமாத்மா ப்ரகாஶதே ।। 444 ।।
ஏவம் கார்யமுகே²நைவ ஜ்யோதிஷ்டோமாதி³வாக்யவத் ।।
வேதா³ந்தாநாம் ப்ரமாணத்வம், நாக்ஷவத்³வஸ்துநீஷ்யதே ।। 445 ।।
வாஸநாமாத்ரஹேதுத்வாதா³த்மநோ(அ)நர்த²ஸம்க³தே:।।
அந்யோபாயே ஸத்யஸதி நிரோதா⁴தே³வ முக்ததா ।। 446 ।।
ஸம்பா⁴வ்யம் நாநபேக்ஷத்வம் நியோக³விரஹாத்கசித் ।।
ஶப்³த³ப்ரவ்ருத்தே: ஸித்³தே⁴ ச ந நியோக³ஸ்ய ஸம்ப⁴வ: ।। 447 ।।
ந ச வஸ்துநி மாநத்வ உதா³ஹரணமிஷ்யதே ।।
வித⁴ர்கு³ணார்த²ஸ்தஸ்யாபி வ்யாபாரவிஷயத்வத: ।। 448 ।।
கிம்சாநுபூ⁴யமாநஸ்ய ஹ்யர்த²ஸ்ய புருஷார்த²தா ।।
ஸர்வத்ர க³ம்யதே வேதே³ நாநுபூ⁴தே: கத²ம்சந ।। 449 ।।
ததஶ்ச ப்ரதிபா⁴மாத்ரம் ஶப்³தா³தி³தி ந மாநத:।।
ப்ரதீயமாந ஏவாத: புருஷார்த²: ப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 450 ।।
அப்யுபாதீ³யமாநம் ச ஸித்³த⁴ம் வஸ்து ந கர்மணி ।।
புமர்த²ம் ஸாத⁴யட்ட்டஷ்டமநிர்ஜ்ஞாதாங்க³பா⁴வகம் ।। 451 ।।
அநுபாதீ³யமாநஶ்ச ந ச ஜ்ஞாதாங்க³பா⁴வக:।।
ஆத்மா சேந்நாஸ்ய ஶேஷத்வம் விதி⁴ம் ப்ரத்யுபபத்³யதே ।। 452 ।।
உபாஸீத ஸ்வமாத்மாநமிதி ஸாக்ஷாத்³வச:ஶ்ரவாத் ।।
தத்ராங்க³பா⁴வ இதி சேந்மத்பந்தா²நம் ப⁴வாநித: ।। 453 ।।
க்ரியாவிதி⁴பரத்வேந ப்ராமாண்யம் வசஸ: ஸ்தி²தம் ।।
இதி வ்யாசக்ஷதே கேசிந்நியோகா³ர்தௌ²கராகி³ண: ।। 454 ।।
நைதத்ஸாத்⁴வப்⁴யதா⁴ய்யுச்சைர்நியோக³விரஹாத³பி ।।
காமிதார்த²ஸ்ய ஸம்ஸித்³தே⁴ர்லௌகிகாதே³வ மாநத: ।। 455 ।।
தத்³பா⁴வபா⁴வதோ லிங்கா³த்³வாஸநைகஸமாஶ்ரயாத் ।।
ஜ்ஞாதோ(அ)நர்தே²ந ஸம்ப³ந்த⁴ ஆத்மநோ ந து வாஸ்தவ: ।। 456 ।।
தஸ்மாத்ஸம்ஸாரஸம்ப³ந்த⁴நிதா³நஸ்ய ப்ரஸித்³தி⁴த: ।।
லிங்கா³தே³வ ததஸ்தஸ்ய த்⁴வம்ஸே(அ)நர்தோ² நிவர்ததே ।। 457 ।।
அந்தரேணாபி வசநம் பௌ³த்³தா⁴தே³ரிவ ஸித்³தி⁴த: ।।
மோக்ஷஸ்ய புருஷார்த²ஸ்ய வசோ(அ)தோ நிஷ்ப²லம் ப⁴வேத் ।। 458।।
வ்யதீதாநேகஜந்மோத்த²வாஸநாநாமநந்தத:।।
தாஸாம் நிரோதோ⁴(அ)ஸம்பா⁴வ்யோ ஜந்மந்யேகத்ர மாநவை ।। 459 ।।
ஸாக்ஷாதா³த்மாவபோ³தே⁴ந ப்ரத்யக்³த்⁴வாந்தச்சி²தா³ ந சேத் ।।
து³:கா²தி³பா⁴வநா த்⁴வஸ்தா கத²ம் தத்³பா⁴வநா நுதே³த் ।। 460 ।।
நியோக³வர்த்மநா சேயம் யதா² முக்திர்ந ஸித்⁴யதி ।।
ஸ்பஷ்டேந ந்யாயமார்கே³ண வக்ஷ்யாமோ(அ)வஸரே ததா² ।। 461 ।।
ந பதா³ர்தோ² ந வாக்யார்த² ஆத்மா(அ)யம் வஸ்துதோ யத: ।।
தத்ப்ரத்யாக்²யாநஶ்ருத்யைவ தத்³யாதா²த்ம்யாவபோ³த⁴நாத் ।। 462 ।।
வாஸநாநாமபா⁴வே(அ)பி ஸுஷுப்த்யாதௌ³ ந முக்ததா ।।
மாநவ்யாபாரவிரஹாத்ப்ரத²நம் வா த்³ருகா³த்மந: ।। 463 ।।
ஸர்வாநர்தா²பி⁴ஸம்ப³ந்தே⁴ ஹ்யவித்³யைவாஸ்ய காரணம் ।।
வாஸநாநாமபி யுதௌ ஸைவ யஸ்மாத³பேக்ஷ்யதே ।। 464 ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)நபேக்ஷத்வம் நியோக³விரஹாத³பி ।।
யதா² ததா² ச வக்ஷ்யாம: ஸ்பஷ்டேந ந்யாயவர்த்மநா ।। 465 ।।
ஸ்வாநுபூ⁴திப³லாதே³வ ப⁴வதா(அ)பி விபா⁴வ்யதே ।।
நியோகா³தி³: ப்ரமாணார்தோ² நாநுபூ⁴திர்நியோக³த: ।। 466 ।।
யஸ்யாப்ரஸித்³தி⁴ர்நாஜ்ஞாநாத்ப்ரஸித்³தி⁴ர்நாபி மாநத:।।
தஸ்யாநுப⁴வதத்த்வஸ்ய குத: ஸாபேக்ஷதோச்யதே ।। 467 ।।
ஸ்வப்ரதா⁴நாத்மபு³த்³த்⁴யைவ தத³ந்யஸ்ய ப்ரஸித்³தி⁴த: ।।
கார்யபு³த்³தி⁴வ்யபேக்ஷாதோ நாநுபூ⁴த்யாத்மவஸ்துந: ।। 468 ।।
க்வ நு ப்ரதீயமாநஸ்ய புமர்த²த்வம் ஸமீக்ஷிதம் ।।
மாநாந்மாநப²லஸ்யைவ புமர்த²த்வஸமந்வயாத் ।। 469 ।।
ப்ரதீதேர்மாப²லத்வாச்ச கத²ம் மேயைகநிஷ்ட²தா ।।
மாக்ரியாப²லயோகோ³(அ)யம் யதோ மாதரி போ⁴க்தரி ।। 470 ।।
ந சா(அ)(அ)த்மாநுபா⁴வத³ந்யோ விஷய: கிஶ்சிதி³ஷ்யதே ।।
அபி ஸர்வப்ரமாணாநாம், கிமு வேதா³ந்தஶாஸநே ।। 471 ।।
லௌகிகோ வைதி³க: ஸர்வோ வ்யவஹாரோ ஜக³த்யபி ।।
போ⁴க்த்ரர்த² ஏऴ நாந்யோ(அ)த: ப்ரதா⁴நம் போ⁴க்துரிஷ்யதே ।। 472 ।।
ந வா அரே பத்யுரிதி ததே³தத்ப்ரேய இத்யபி ।।
நிகி²லே(அ)பி ஜக³த்யஸ்மிந்ப்ரதா⁴நம் நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)பர: ।। 473 ।।
ந ப்ரமாதா ப்ரமாணம் வா க்ரியாமேயப²லாநி வா।।
ப்ராதா⁴ந்யாயேந கல்பந்தே போ⁴க்துரேவ ப்ரதா⁴நத: ।। 474 ।।
ஆத்மந: கர்த்ரவஸ்தா²(அ)பி போ⁴க்த்ரர்த²மிதி நிஶ்சய: ।।
யதோ(அ)தோ(அ)பரமப்யேதத்³போ⁴க்த்ரர்த²ம் விநியுஜ்யதே ।। 475 ।।
நாபி சா(அ)(அ)த்மாதிரேகேண வஸ்த்வந்யந்மாநபூ⁴பி⁴க³ம் ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே யதா² சைதத்ததோ²த³ர்கே ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 476 ।।
அநாத்³ருத்ய யதோ²க்தார்த²ம் நியோகா³ர்தை²கராக³த: ।।
கேசித்கார்யைகநிஷ்ட²த்வம் வேதா³ந்தாநாம் ப்ரசக்ஷதே ।। 477 ।।
கார்யைகமாத்ரநிஷ்ட²த்வாத்ப்ரமாணஸ்யா(அ)(அ)க³மாத்மந: ।।
குத ஐகாத்ம்யநிஷ்ட²த்வம் த்வயா யது³தி³தம் புரா ।। 478 ।।
நஹி தஸ்யாநபேக்ஷத்வம் ஸித்³த⁴வஸ்த்வபோ³த⁴நாத் ।।
யதோ மாநாந்தரமிதம் ஸித்³த⁴ம் வஸ்த்விதி ப⁴ண்யதே ।। 479 ।।
ஶப்³த³ஸாமர்த்²யநியமோ லோகாதே³வாவக³ம்யதே ।।
லோகே மாந்தரஸித்³தோ⁴(அ)ர்த²: கார்யாயைவாபி⁴தீ⁴யதே ।। 480 ।।
ந ப்ரவ்ருத்திநிவ்ருத்திப்⁴யாம் ஶூந்யஸ்ய வசஸோ யத: ।।
கஶ்சித³ர்தோ²(அ)த்ர த்³ருஷ்டோ(அ)தோ வஸ்துநி ஸ்யாந்ந மாநதா ।। 481 ।।
ஸம்ப³ந்தா⁴வக³மோ நாபி ஶப்³தா³த்³பூ⁴தார்த²வாசிந: ।।
ப்ரவர்தகாத்ப்ரவ்ருத்த்யா(அ)ர்தே² ப்ரத்யயோ ஹ்யநுமீயதே ।। 482 ।।
தத: ஶப்³த³ஸ்ய ஸாமர்த்²யம் ப்ரதீதேரவதா⁴ர்யதே ।।
கார்யைகவிஷயைவேயம் வாக்யஸ்யாத: ப்ரமாணத: ।। 483 ।।
க்ரியாகாரகஸம்ப³ந்தோ⁴ வாக்யார்தோ² யைரபீஷ்யதே ।।
அநுவாத³விஸம்வாதா³த்தேஷாமுக்தேரமாநதா ।। 484 ।।
மாந்தராநுப்ரவேஶித்வம் கார்யஸ்ய து ந ஶங்க்யதே ।।
ஶப்³தா³தே³வ ஹி கார்யார்த²ப்ரதிபத்திர்ந லோகத: ।। 485 ।।
ப்ரவர்தநாம் வத³ஞ்ஶப்³த³: ப்ரவர்தநாம் வத³ஞ்ஶப்³த³: ப்ரவர்தக இதீர்யதே ।।
ஜ்ஞாபகத்வாத்ப்ரமாணஸ்ய ப்ரேரயந்காரகோ ப⁴வேத் ।। 486 ।।
ஶப்³தா³த்ப்ரவர்தநாபு³த்³தௌ⁴ ராகா³தி³ர்ந ச ஶங்க்யதே ।।
ராகா³தி³: ப்ரேரணாகாரீ ப்ரேரணாஜ்ஞாபகோ த்⁴வநி: ।। 487 ।।
ஆஜ்ஞாபிதார்த²நிஷ்பத்தௌ க்ருதிமத்த்வேக்ஷணாத்ப்ரபோ⁴: ।।
ராகா³த்³யர்த²ஸ்ய சாஸித்³தௌ⁴ கர்த்ருவ்ருத்திர்ந ராக³த: ।। 488 ।।
ஸ்வாமிகோபப்ரஸாதா³தி³ஹ்ருத³யாகூதவேத³நாத் ।।
நாபி ஶ்ரோது: ப்ரவ்ருத்தி: ஸ்யாச்ச²ப்³தா³த்கோபாத்³யவேத³நாத் ।। 489 ।।
லிஙாத³யோ ந கோபாதே³: ஸ்மர்யந்தே ப்ரதிபாத³கா: ।।
மாநாந்தரமிதா: ஸந்தஸ்தே ஹி பும்ஸாம் ப்ரவர்தகா: ।। 490 ।।
தி⁴க³ங்கா³த்³யபி⁴தா⁴நைஸ்து லிங்க³பூ⁴தைரிஹேங்கி³தா: ।।
ராகா³த³யோ நியோக³ஸ்ய ஸித்³த்⁴யை விஷயஸாத⁴நா: ।। 491 ।।
அத ஏவ ச ராகா³தி³ஸம்ஸ்ருஷ்டோ(அ)பி விவிச்யதே ।।
லோடா³த்³யர்தோ² வ்ரஜேத்யுக்தோ யாதி ஸ்வர்த²ம் விநா யத: ।। 492 ।।
நநு தா³நாதி³ஸம்ப³த்³த⁴மஹாவாக்யாநுமாநத: ।।
க³ச்சே²த்யாத்³யேகதே³ஶோக்தௌ லோபா⁴தே³வ ப்ரவர்ததே ।। 493 ।।
மஹாவாக்யப்ரயோகே³(அ)பி பதா³ர்த²ப்ரவிவேசநே ।।
பும்ஸ்ப்ரவ்ருத்திஸ்து த்³ருஷ்டேயம் லோடா³தே³ரேவ நாந்யத: ।। 494 ।।
லோடா³தே³ரேவ ஶ்ரவணாத்³யத்ர ராகா³த்³யஸம்ப⁴வ: ।।
பா³ல: ப்ரவர்ததே தத்ர ஜ்ஞாயதே ப்ரேரணார்த²தா ।। 495 ।।
ஆஹ மாநாந்தரேணாஸௌ கில நார்தோ²(அ)வக³ம்யதே ।।
ஶப்³தா³ச்ச ஜ்ஞாயதே(அ)ஜ்ஞாதஸம்ப³ந்தா⁴தி³தி சித்ரதா ।। 496 ।।
யத்³யநிர்ஜ்ஞாதஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)ப்யர்த²ம் ஶப்³த³: ப்ரபோ³த⁴யேத் ।।
கோ த்³வேஷோ(அ)ஸ்மாஸு ப⁴வதோ யேநோபாலம்ப⁴ ஈர்யதே ।। 497 ।।
யதா³(அ)வக³ம்யதே நாந்யத்ப்ரவ்ருத்தே: காரணாந்தரம் ।।
ஶப்³த³ஶ்ச க³ம்யதே ஸ்பஷ்டஸ்ததா³(அ)ர்த²: ப்ரவிவிச்யதே ।। 498 ।।
அந்வயவ்யதிரேகௌ து வாக்யார்த²ஜ்ஞாநபூர்வகௌ ।।
வாக்யார்த²ஸ்து ததா³யத்தோ நேத்யந்யேப்⁴யோ விஶிஷ்டதா ।। 499 ।।
கர்தவ்யதாவிவக்ஷைவ ந்ருவாக்யேப்⁴யோ(அ)பி க³ம்யதே ।।
விவக்ஷாயா ந கார்யத்வம் ஶப்³தா³ர்த²விஷயா ஹி ஸா ।। 500 ।।
தத்³வஶாந்ந து ஶப்³தா³ர்த²: ஸ ஹி பூர்வம் ப்ரதீயதே ।।
அத: ப்ரைஷாதி³ஸம்ஸ்ருஷ்டோ(அ)ப்யர்த²: ஸித்³தோ⁴ விவேகத: ।। 501 ।।
ஶப்³தா³ர்தோ²பாத⁴யோ ஹ்யேதே புருஷாஶயபாதிந: ।।
ப்ரைஷாத³யோ ந ஶப்³தா³ர்தா² ந சாநேகார்த²தா மதா ।। 502 ।।
அபி⁴ப்ராயவதோ(அ)பா⁴வாத³பி⁴ப்ராயாநுபாதிந: ।।
ஶங்க்யதே(அ)பி ந வேதே³ து கார்யம் வாச்யமிதி ஸ்தி²தம் ।। 503 ।।
ப்ரயோக³விதி⁴ஶேஷத்வாத்தந்மூலா ஏவ நா(அ)(அ)ஶயாத் ।।
வேதே³ ப்ரைஷாஸ்து யே த்³ருஷ்டா அக்³நீத³க்³நீநிதீத்³ருஶா: ।। 504 ।।
ப்ரைஷாதி³ப்⁴யோ யதை²வேயம் பி⁴ந்நா கர்தவ்யதேக்ஷ்யதே ।।
ஶப்³த³ஶக்திவஶாத்தத்³வத்க்ரியாதே³ரபி வீக்ஷ்யதாம் ।। 505 ।।
நாநிஷ்பந்நஸ்வபா⁴வோ(அ)பி பா⁴வ: கர்தவ்யதா யத: ।।
லடா³தி³ஶ்ரவணாத்தஸ்யா அப்ரதீதிர்லிஙாதி³வத் ।। 506 ।।
நநு காலோபப³ந்தோ⁴(அ)த்ர கார்யபு³த்³தி⁴விகா⁴தக்ருத் ।।
நைதத்ஸம்தே³ஹ ஏவாத்ர விவேகாபா⁴வதஸ்தவ ।। 507 ।।
காலோபப³ந்த⁴: கிம்த்வத்ர கார்யபு³த்³தி⁴விகா⁴தக்ருத் ।।
கிம் பா⁴வாத்கார்யதா பி⁴ந்நா லடா³தி³ர்யாம் ந பா⁴ஷதே ।। 508 ।।
கர்தவ்ய: கட இத்யாதா³வவ்யாபாரே(அ)பி கார்யதா ।।
வீக்ஷ்யதே(அ)த: ப்ருத²க்³பா⁴வாத்ப²லாச்ச ப்ராக்ப்ரதீதித: ।। 509 ।।
நநு கர்மணி க்ருத்யோ(அ)யம் தயோரேவேதி ஶாஸநாத் ।।
மைவம் ப்ரைஷாதி³வத்³யஸ்மாது³பாதி⁴த்வாத³வாச்யதா ।। 510 ।।
ப்ரைஷாதி³ஷ்வபி க்ருத்யாநாம் ததா²ச ஸ்மரணம் முநே: ।।
க்ருத்யாநாம் யுக்திதோ(அ)பி ஸ்யாந்நைவ கர்மாபி⁴தா⁴யிதா ।। 511 ।।
யதா² கடம் கரோதீதி கர்மமாத்ராவபோ³த⁴நம் ।।
கர்தவ்ய: கட இத்யத்ர ததை²வ ஸ்யாந்ந சேக்ஷ்யதே ।। 512 ।।
கர்தவ்யத்வாத³பீ⁴ஷ்டத்வஸித்³தௌ⁴ கர்மார்த²லாப⁴த: ।।
ஸாக்ஷாத³நபி⁴தா⁴நே(அ)பி ந த்³விதீயா ப்ரஸஜ்யதே ।। 513 ।।
ந சாபீ⁴ஷ்டத்வகார்யத்வமபி⁴ந்நம் வ்யதிரேகத: ।।
இச்சே²தே³ஷ்டவ்யமித்யேவம் தத்ராபி ப்ரத்யயோ யத: ।। 514 ।।
தஸ்மாத்கர்தவ்யதாவேஶாத்க்ரியா வா யதி³ வா ப²லம் ।।
காரகம் வா(அ)பி கார்யத்வம் லப⁴தே ந ஸ்வதந்த்ரத: ।। 515 ।।
லோகவந்நநு வேதே³(அ)பி கார்யமாத்ரம் ந க³ம்யதே ।।
ஸாத⁴நேஹாநுப³ந்த⁴ஸ்ய வேதே³ கார்யஸ்ய போ³த⁴நாத் ।। 516 ।।
ததஶ்சோ(அ)(அ)ரோக்³யகாமஸ்ய பத்²யபோ⁴ஜநவாக்யவத் ।।
மாநாந்தரப்ரவேஶேந ஸாபேக்ஷத்வம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 517 ।।
அத: ப்ரைஷாதி³துல்யோ(அ)யம் க்ரியாப²லநிவந்த⁴ந: ।।
நியோக³ஸ்தத³ஸம்வாதா³ச்சித்ராதௌ³ தே விஹந்யதே ।। 518 ।।
மைவம் மாநாந்தராவேஶால்லோகே ப்ரைஷாத்³யுபாதி⁴கம் ।।
கார்யம் ப்ரயோஜநார்தா² ச ப்ரவ்ருத்திரிதி யுஜ்யதே ।। 519 ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நஸம்ப³ந்த⁴விஷயத்வம் புமர்த²த: ।।
நியோக³ஸ்யாத ஏவாத்ர கர்த்ருத்வேந நியுஜ்யதே ।। 520 ।।
ஸ்வத ஏவ ப்ரவ்ருத்தத்வாத்கர்துரேவாதி⁴காரிதா ।।
பத³ம் சா(அ)(அ)ரோக்³யகாமாதி³ ப⁴வேத்கர்த்ருவிஶேஷணம் ।। 521 ।।
வேதே³ து ஸகலாக்ஷாதி³ப்ரமாணாகோ³சரத்வத: ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நதாஜ்ஞாநம் நியோகா³தே³வ நாந்யத: ।। 522 ।।
ததா² ஹ்யகாரக: காமீ ஸ்வர்க³காமபதா³ர்பித:।।
நியோகா³த்கர்மஸம்ப³ந்தே⁴ பஶ்சாத்³யாதீஹ கர்த்ருதாம் ।। 523 ।।
காமஸ்ய ச ப்ரதா⁴நத்வாத்தத்ப்ராதா⁴ந்யாநபாயத: ।।
பும்விஶேஷணதா தஸ்மாத்³போ⁴கீ³ காமீ ந காரக: ।। 524 ।।
அப்ரவ்ருத்தப்ரவ்ருத்தேஶ்ச காரகத்வம் ந யுஜ்யதே ।।
ப்ரவ்ருத்தஸ்ய ணிசோக்தி: ஸ்யாத்பசந்தம் பாசயேத்³யதா² ।। 525 ।।
அக்ரியாகர்த்ருஸம்ப³ந்தே⁴ நநு ஷஷ்டீ² ப்ரஸஜ்ஜதே ।।
நைவம் நாம்நோ: ஸதா³ யோகே³ ஷஷ்டீ²யம் ஶைஷிகீ யத: ।। 526 ।।
க்ரியாகாரகயோகே³ ச த்³விதீயாதி³ர்லடா³தி³ து ।।
ஸ்யாத்ப்ராதிபதி³கார்த²ஸ்ய பா⁴வார்தே²நேத்யஸம்கர: ।। 527 ।।
நீலோந்பலே து நாமார்தா²வபஹாய பரஸ்பரம் ।।
பே⁴த³மேகாத்மதாம் யாதாவிதி ஷஷ்டீ² ந ஸம்மதா ।। 528 ।।
லிஙர்தே² யுஜ்யமாநஸ்ய கர்மத்வம் ந ச காமிந: ।।
அக்ரியாத்வாந்நியோக³ஸ்ய த்³விதீயா சேத்³ப⁴வேத்ததா² ।। 529 ।।
தஸ்மாத³காரக: காமீ ஸ்வநியோக³ப்ரஸித்³த⁴யே ।।
நியுஜ்யமாந ஏவேஹ விஷயம் ஸாத்⁴யமீக்ஷதே ।। 530 ।।
ராஜாதி³ஷு ப்ரஸித்³த⁴ஶ்ச நியோக³: ஸாத்⁴யகோ³சர: ।।
பா⁴வார்த²ஸ்ய ச ஸாத்⁴யத்வமிதி தேநாபி யுஜ்யதே ।। 531 ।।
அவிவக்ஷிதமப்யேவம் லிங்க³ஸம்க்²யம் விவக்ஷ்யதே ।।
பஶ்சாத்³விஷயாஸித்³த்⁴யர்த²ம் காரகாதி³ ச யச்ச்²ருதம் ।। 532 ।।
ததஶ்ச ஸ்வர்க³காமோ ய: ஸ்வநியோக³ம் ஸ ஸாத⁴யேத் ।।
கேந யாகா³தி³நிர்வ்ருத்த்யேத்யேதச்சா²ஸ்ராத்ப்ரதீயதே ।। 533 ।।
ந சாநபநயந்யாக³: காமிந: ஸ்வர்க³காமிதாம் ।।
ஸாத⁴நம் ஸ்வாதி⁴காரஸ்ய ப⁴வதீஹ கத²ம்சந ।। 534 ।।
அநுந்ம்ருதி³தகாமோ ஹி பூர்வாவஸ்தா²விஶேஷத: ।।
நிஷ்பாதி³தாதி⁴காரோ(அ)பி நியோகா³ர்ஹ: புநர்ப⁴வேத் ।। 535 ।।
அதி⁴கார: ஸ்வஸித்³த்⁴யர்த²மத: காமஸ்ய ஸாத்⁴யதாம் ।।
யாகே³நா(அ)(அ)பாத்³ய ஸம்ஸித்⁴யந்விஷயஸ்யைதி ஸாத்⁴யதாம் ।। 536 ।।
நாநந்தரப²லாபா⁴வே விஸம்வாதோ³(அ)த்ர ஶங்க்யதே ।।
க்ரியாஸாத்⁴யே ப²லே ஸ ஸ்யால்லிஙர்த²ஸ்த்வக்ரியாத்மக: ।। 537 ।।
ப்ரத்யர்தி²நி ச ஶப்³தே³(அ)ஸ்மிந்நாபா⁴வோ(அ)நுபலப்³தி⁴த: ।।
மாநாபா⁴வே ஹ்யஸௌ மாநமாநந்தர்யம் த்வசோதி³தம் ।। 538 ।।
அத: க்ருதாதி⁴காரோ(அ)பி யோ வித்³யாத³க்ருதார்த²தாம் ।।
தஸ்ய ஶாஸ்த்ராநபி⁴ஜ்ஞத்வாந்நாதி⁴காரோ(அ)த்ர வைதி³கே ।। 539 ।।
மத்ரார்த²வாத³நாம்நாம் ச கார்யார்தா²நுப்ரவேஶத: ।।
ப்ராமாண்யம் ந ஸ்வதஸ்தஸ்மாத்கார்யே வேத³ஸ்ய மாநதா ।। 540 ।।
வேதா³ந்தாநாமதோ வாச்யம் கார்யார்தா²நுப்ரவேஶநம் ।।
ப்ராமாண்யம் வா நிஷேத்³த⁴வ்யமத்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே ।। 541 ।।
நி:ஶேஷமாத்ருதத்³வ்ருத்திஜந்மநாம் தத்³விலக்ஷண-
ஸ்வத:ஸித்³தா⁴த்மஸம்போ³த⁴வ்யாப்திர்வஸ்த்வநுரோத⁴த: ।। 542 ।।
வியத்³வஸ்து்ஸ்வபா⁴வாநுரோதா⁴தே³வ ந காரகாத் ।।
வியத்ஸம்பூர்ணதோத்பத்தௌ கும்ப⁴ஸ்யேவ த்³ருஶா தி⁴யாம் ।। 543 ।।
க⁴டது³:கா²தி³ரூபத்வம் தி⁴யாம் த⁴ர்மாதி³ஹேதுத: ।।
நிர்ஹேதுத்வாத்மஸம்போ³த⁴ரூபித்வம் வஸ்துரூபத: ।। 544 ।।
பு³த்³தி⁴தத்³வ்ருத்திபா⁴வோ(அ)யமபா⁴வஶ்சாப்யநந்யமாத் ।।
யத: ஸித்³தா⁴யதே ஸோ(அ)ர்தோ² ஜ்ஞேய: ஸித்³த⁴: ஸ்வத: ஸதா³ ।। 545 ।।
நநு ப்ரமாணவிரஹாத்ஸ்வத:ஸித்³தோ⁴ யதீ³ஷ்யதே ।।
வசஸோ பு³த்³த⁴போ³தி⁴த்வாத³ப்ரமாண்யம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 546 ।।
மைவமப்ரதிபந்நத்வாத³நுபூ⁴த்யைவ வஸ்துந: ।।
தத்³த்³வயுத்பத்தே: புரா ஸாக்ஷாத்³போ³தோ⁴ வ்யுத்பத்திமாத்ரத: ।। 547 ।।
போ³தா⁴போ³தௌ⁴ யதோ த்³ருஷ்டௌ ஸ்வாநுபூ⁴த்யநுஸாரத: ।।
த்³ருஷ்டே சாநுபபந்நத்வம் கிம்ப³லாத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 548 ।।
ஸுஷுப்தாதே³ஶ்ச ஸம்ஸித்³தி⁴ர்மாத்ராதி³விரஹே(அ)பி யா ।।
ஸா(அ)பீஹாந்தரஸம்பு³த்³த⁴மேயமாத்ரவ்யபாஶ்ரயாத் ।। 549 ।।
ந சாபா⁴வப்ரமாணாத்ஸா ஸதி மாதர்யபா⁴வமா ।।
மாத்ராத்³யபா⁴வஸம்ஸித்³தி⁴: கத²ம் மாத்ராதி³பூர்விகா ।। 550 ।।
யமப்ரமீயமாணாநி நாநாத்மாநம் ப்ரமிண்வதே ।।
வஸ்துவ்ருத்தாநுரோதே⁴ந கத²ம் தத்ராப்ரமா வச: ।। 551 ।।
அமீமாம்ஸக இத்யுச்சைரமீமாம்ஸக இத்யத: ।।
ஆக்ஷிபந்தி யத³ஜ்ஞாநாத்தச்சா²ந்த்யா உத்தரம் வச: ।। 552 ।।
ஸர்வோ(அ)பி வேத³ இத்யாதி³ யதோ²க்தபரிஹாரக்ருத் ।।
கு³ருராஹ வச: ஸ்பஷ்டம் த்³ருட⁴ந்யாயோபப்³ரும்ஹிதம் ।। 553 ।।
மாநஸ்வபா⁴வமாஶ்ரித்ய ஸர்வோ(அ)பீத்யாத்³யுதீ³ரணம் ।।
காண்ட³த்³வயஸமாக்²யா ஹி தத்ப்ரமேயாநுரோத⁴த: ।। 554 ।।
மாநம் ஹி வ்य़ஞ்ஜகம் லோகே ஸித்³தே⁴ தச்ச ஸ்வகாரணாத் ।।
ஸ்வத: ஸித்³தே⁴(அ)த² வா நித்யம் மேயமாத்ரம் விஶிஷ்யதே ।। 555 ।।
அத: ஸர்வோ(அ)பி வேதோ³(அ)யம் ப்ரமாணத்வைகஹேதுத: ।।
ப்ரகாஶநபரோ ஜ்ஞேய: ஸித்³த⁴ஸாத்⁴யாத்மவஸ்துந: ।। 556 ।।
ஏகவாக்யத்வதோ யத்³வா ஸர்வோ(அ)பீத்யாதி³ ப⁴ண்யதே ।।
புருஷார்தா²வஸாயித்வாத்³வேதா³தீ⁴திவிதே⁴ரிதி ।। 557 ।।
நி:ஶேஷஸுக²ஸம்ப்ராப்தே: ஸர்வாநர்த²இநுதேஸ்ததா² ।।
முக்தேரர்வாக்புமர்தோ²(அ)ந்யோ நேஹ கஶ்சித்ஸமீக்ஷ்யதே ।। 558 ।।
அஸித்³தா⁴ர்த²ஸ்ய வா ஸித்³தி⁴ரநுபூ⁴த்யேகமாத்ரத: ।।
ஸர்வோ(அ)பீதி வச: ஸித்³தி⁴: ஸர்வா ஹ்யாத்மைகஸம்வித³: ।। 559 ।।
யத்³வா(அ)நவக³தோ(அ)தோந்ய: ஸம்பா⁴வ்யோ நா(அ)(அ)த்மநஸ்தத: ।।
ஸர்வோ(அ)பீதி வச: ப்ராஹ ததா² சோர்த்⁴வம் ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 560 ।।
யத்³தே⁴துகம் ப்ரமாணத்வம் வேதா³ந்தாநாம் ஸமர்த்²யதே ।।
தேநைவ ஹேதுநா கர்மகாண்ட³ஸ்யாபி ப்ரமாணதா ।। 561 ।।
வேதா³ந்தாநாமமாநத்வம் யேந வா ஹேதுநோச்யதே ।।
தேநைவ ஹேதுநா கர்மகாண்ட³ஸ்யாபி ப்ரஸஜ்யதே ।। 562 ।।
அபி ஸர்வப்ரமாணாநி ஸ்வப்ரமேயாபி⁴ஸம்க³தே: ।।
ப்ரமாமேவேஹ குர்வந்தி ப்ராமாண்யம் யாந்தி நாந்யதா² ।। 563।।
விதி⁴நைவைகவாக்யத்வம் யதோ மத்ரார்த²வாத³யோ: ।।
ததோ த³ர்ஶநநிஷ்ட²த்வம் ந தயோருபபத்³யதே ।। 564 ।।
அர்த²வாதோ³க்திதோ யா(அ)பி ப்ரதிஷ்டா²காமிகல்பநா ।।
வித்⁴யர்த²ஸம்க³தாவேவ ஸா(அ)பி நைவ ததோ(அ)ந்யத: ।। 565 ।।
வித்⁴யர்த²ஶேஷபா⁴வஶ்ச ததஶ்சார்தா²ந்தரோக்திதா ।।
ஐகார்த்²யாத்³வசஸோ(அ)ஶக்யா விருத்³த⁴த்³வ்யர்த²கல்பநா ।। 566 ।।
விரோதே⁴ கு³ணவாத³: ஸ்யாத³நுவாதோ³(அ)வதா⁴ரிதே ।।
பூ⁴தார்த²வாத³ஸ்தத்³தா⁴நாத³ர்த²வாத³ஸ்ரிதா⁴ மத: ।। 567 ।।
விதி⁴ஶேஷோ(அ)பி யத்³யர்த²மர்த²வாத³: ஸமர்பயேத் ।।
அத்³வைதவிதி⁴நா(அ)(அ)க்ஷிப்தா வேதா³ந்தா நேதி கா மிதி: ।। 568 ।।
ப்ரத்யக்ஷாத்³யபி⁴தா⁴நேந ஸர்வமாநோபலக்ஷணம் ।।
மாந்தரம் நா(அ)(அ)க³மாத³ந்யத்³யதை³காத்ம்யாவபோ³த⁴க்ருத் ।। 569 ।।
ஸித்³தே⁴(அ)நவக³தே யஸ்மாத்புரஸ்தாத்³வ்யாப்ருதிர்மிதே: ।।
மாநாத³ஜ்ஞாததாஸித்³தௌ⁴ ஸ்யாத³ந்யோந்யஸமாஶ்ரய: ।। 570 ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³க்யஸ்ய விரோதோ⁴(அ)தோ ந கேநசித் ।।
ஸர்வாஶ்ரயத்வாத்ஸம்வித்தேஸ்ததா²(அ)(அ)த்மந்யப்ரவ்ருத்தித: ।। 571 ।।
க்ருத்ஸ்ரேஷ்டார்த²ஸ்ய ஸம்ப்ராப்தி: க்ருத்ஸ்ராநர்த²இநுதிஸ்ததா² ।।
ஆத்மஸ்வரூபாந்நாந்யத்ர ஸம்பா⁴வ்யா ஸா ஹி மாநத: ।।। 572 ।।
இத்யேவமாதி³பா⁴ஷ்யார்த²: க்ரமேணைகாத்ம்யவஸ்துநி ।।
யத்நேந வக்ஷ்யதே ந்யாயாத்பூர்வபக்ஷநிராஸத: ।। 573 ।।
வேதா³ந்தவசஸாம் ஸ்வார்தே² ப்ராமாண்யம் ந விஹந்யதே ।।
மாநலக்ஷணஸத்³பா⁴வாஜ்ஜ்யோதிஷ்டோமாதி³வாக்யவத் ।। 574 ।।
நைவ கார்யைகநிஷ்டா²நி வ்யவஹாரே வசாம்ஸி ஹி ।।
நியமேந ப்ரயுஜ்யந்த இத்யத்ர மிதிரஸ்தி தே ।। 575 ।।
தி³ஷ்ட்யா த்வம் வர்த⁴ஸே ப⁴த்³ர ஜாத: புத்ரஸ்தவர்தி⁴மாந் ।।
இதி நேத³ம் ப்ரவ்ருத்த்யர்த²ம் வசோ நாபி நிவ்ருத்தயே ।। 576 ।।
ஸுகா²த்³யுத்பத்திஹேதூநி த்³ருஶ்யந்தே(அ)கார்யவந்த்யபி ।।
வசநாநி வ்ரஜ க்³ராமமித்யாதி³நி யதா² ததா² ।। 577 ।।
ஸுக்²யேதீ⁴தி ந சாநேந ப்ரவ்ருத்திருபதி³ஶ்யதே ।।
ஸுகீ²ப⁴வநமஸ்யார்தா²ந்நோபதே³ஶவ்யபேக்ஷயா ।। 578 ।।
விஶேஷோ(அ)ஸ்தி ப்ரவ்ருத்தேஶ்சேத்தாத்பர்யம் வசஸோ(அ)பி ச ।।
நைவம் ஸுகா²தி³ஸம்பூ⁴தாவர்த²வத்த்வோபபத்தித: ।। 579 ।।
ஆநர்த²க்யப⁴யாதே³வ ஶ்ருதாத³ந்யத்ர கல்ப்யதே ।।
தாத்பர்யம் ப்ரோக்ஷணாத்³யுக்தேர்ந ஸ்வதத்ரே(அ)தி⁴காரவத் ।। 580 ।।
கிம்சோபாயே(அ)ப்ரவ்ருத்த: ஸந்புருஷோ(அ)யம் ப்ரவர்த்யதே ।।
ஜ்ஞாதோபாயத்வதோ யத்³வா விதி⁴நோபேயஸித்³த⁴யே ।। 581 ।।
தத்ரேஹ தாவந்நோபாயே புத்ரஜந்மாதி³லக்ஷணே ।।
தஸ்ய நிஷ்பந்நரூபத்வாந்நாப்யுபேயே ஸுகே² ததா² ।। 582 ।।
ந வ்யாபாராந்தரம் யஸ்மாத்ஸுகா²ர்த²ம் கிம்சிதீ³க்ஷ்யதே ।।
புத்ரஜந்மோக்திமாத்ரேண புருஷார்தா²வஸாநத: ।। 583 ।।
கிம் சாத்⁴யஸ்தாஹித்³ருஷ்டஸ்ய தத்³விபவ்யாப்தசேதஸ: ।।
ஸ்ரகி³யம் ந ப²ணீத்யுக்தே த்³ருஷ்டா விஷநிராக்ரியா ।। 584 ।।
மா பை⁴ஷீரிதி சோக்தே(அ)பி ந நியோக³: ப்ரதீயதே ।।
ஸ்ரகு³க்தேரேவ நி:ஶேஷஸாத்⁴வஸத்⁴வம்ஸலாப⁴த: ।। 585 ।।
ந்யாய்யோ நியோக³ஸ்தத்ரைவ யத்ர பு³த்³தா⁴(அ)ஸ்ய கார்யதாம் ।।
அநந்தம்ர ப்ரவ்ரு்த்தி: ஸ்யாத்³விஷயே தஸ்ய ஸித்³த⁴யே ।। 586 ।।
இஹ த்வைகாத்ம்யவாக்யேஷு தத்த்வமாத்ராவபோ³த⁴த: ।।
ஸத்³ய: புமர்த²ஸம்ஸித்³தே⁴: கார்யஸித்³தி⁴ர்ந வீக்ஷ்யதே ।। 587 ।।
குதூஹலவதாம் தத்³வந்நிர்வ்ருத்தாக்²யாநமாத்ரத: ।।
த்³ருஷ்டா நராணாம் நி:ஶேஷகுதூஹலநிராக்ரியா ।। 588 ।।
வஸ்துமாத்ராவஸாயித்வாத்தத்³வசாம்ஸி ந கநிசித் ।।
உபாதா³நாய வா(அ)லம் ஸ்யுர்நாபி ஹாநாய தத்³வித³: ।। 589 ।।
யத்ராபி ச ப்ரதீயேதே ஹாநாதா³நே வச:ஶ்ரவாத ।।
அயம் சோராகுல: பந்தா² தே³ஶோ(அ)யம் நிதி⁴மாநிதி ।। 590 ।।
தத்ராபி நைவ ஶப்³த³ஸ்ய வ்யாபார: ஸித்³த⁴வேத³நாத் ।।
க்ருதார்த²த்வாந்நரஸ்யாபி ராகா³தே³வ ப்ரவ்ருத்தித: ।। 591 ।।
காமைகபாஶாக்ருஷ்ட: ஸந்நிச்ச²யைவ ப்ரவர்ததே ।।
நிவர்ததே ச தத்³தூ³ேஷாந்ந ஶப்³த³வ்யாப்ருதேர்நர: ।। 592 ।।
நந்வப்ரயுக்தமப்யேதத்³வக்த்ரா வாக்யம் விவக்ஷிதம் ।।
ந க³ந்தவ்யம் பதா²(அ)நேந, க்³ருஹாணேமம் நிதி⁴ம் ததா² ।। 593 ।।
மைவம், ந வக்த்ரபி⁴ப்ராயாச்ச²ப்³தா³ர்த²த்வம் ப்ரகல்பதே ।।
ஶப்³த³ஸாமர்த்²யதோ யஸ்மாத்தாத³ர்த்²யம், நாந்யஹேதுகம் ।। 594 ।।
ப⁴வத்³பி⁴ரபி சைவைதத³ப்⁴யுபேயம் ப்ரயத்நத: ।।
வக்த்ருதத்ரே ஹி ஶப்³தா³ர்தே² ந விஶ்வாஸ: ஶ்ருதேர்ப⁴வேத் ।। 595 ।।
நாநாவித⁴புமர்தா²ப்திரபி வக்து: ஸமீஹிதா ।।
தஸ்யா அபி த்வது³க்த்யைவம் ஶப்³தா³ர்த²த்வம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 596 ।।
ப்ரவ்ருத்திம் வா நிவ்ருத்திம் வா யதா³(அ)பி⁴ப்ரேத்ய சேதஸா ।।
கிம்சிஜ்ஜிஜ்ஞாஸ்யதே ஜ்ஞாத்ரா ப்ரத்யக்ஷாதி³ப்ரமாணத: ।। 597 ।।
அபி⁴ப்ரேதா(அ)பி ந ததா³ ப்ரவ்ருத்திர்யதி³ வேதரா ।।
ப்ரத்யக்ஷாதி³ப்ரமேயேதி ஶக்யா வக்தும் விபஶ்சிதா ।। 598 ।।
இதஶ்சாப்⁴யுபக³ந்தவ்யமேததுல்யே(அ)பி வஸ்துநி ।।
ஏகஸ்ய ஹாநதீ⁴ஸ்தஸ்மிந்நுபாதி³த்ஸா பரஸ்ய ச ।। 599 ।।
ஶப்³தா³ர்த²த்வே ஹி ஸர்வேஷாமாதா³நாயைவ தீ⁴ர்ப⁴வேத் ।।
நோபேக்ஷாயாம், ப்ரஹாணே வா, ந சாநேகார்த²தா மதா ।। 600 ।।
ந ச ப்ரவர்தகத்வே(அ)பி வாக்யஸ்யாங்கீ³க்ருதே த்வயா ।।
ஶக்யோ விதா⁴யிநோ(அ)ந்யேஷாம் பதா³நாம் வக்துமந்வய: ।। 601 ।।
கிம் ஸ்வார்த²மாத்ரநிஷ்ட²த்வமுத கார்யை கநிஷ்ட²தா ।।
பதா³ர்த²மாத்ரஸம்ஸர்க³பரதா கிம் த்விதீர்யதாம் ।। 602 ।।
ஸ்வார்த²மாத்ராவஸாயித்வே வாக்யார்த²ப்ரத்யய: குத: ।।
வையர்த்²யம் த ப்ரயோக³ஸ்ய வ்யவஹாராக்ஷமத்வத: ।। 603 ।।
பதா³ர்த²மாத்ரஸம்ஸர்கே³ கார்யார்த²விரஹே(அ)பி தே ।।
வ்யவஹாரஸ்ய ஸம்ஸித்³தே⁴ர்வ்யர்தா² கார்யப்ரகல்பநா ।। 604 ।।
கார்யைகவ்யதிஷங்கே³ ச வாக்யாத்³பூ⁴தாநுவாத³காத் ।।
ப்ரதீதி: ஸ்யாந்ந வாக்யார்தே² ஸ்யாது³க்தேர்வ்யர்த²தா(அ)பி ச ।। 605 ।।
கார்யாந்தரஸ்ய சாபா⁴வாத்கார்யார்தை²காபி⁴தா⁴யிந: ।।
ஸம்ப³ந்தோ⁴ ந ப⁴வேத³ந்யை: ஸாத⁴நாத்³யபி⁴த்³யாயிபி⁴: ।। 606 ।।
கார்யாந்வயித்வே ஸர்வேஷாமபி சேஹ பரஸ்பரம் ।।
பதா³ர்தா²நாமஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)நபேக்ஷத்வாத்³ப⁴வேத்³ த்⁴ருவம் ।। 607 ।।
நியோகோ³ ந ப்ரதீயேத விஶிஷ்டவிஷயஸ்ததா² ।।
ததா³ சைகபதா³ர்த²ஸ்ய நியோக³: ஸாத்⁴யதாமியாத் ।। 608 ।।
அத² ஸோமாதி³ஸம்ப³த்³தே⁴ யாகா³தௌ³ விபயே மத: ।।
நியோக³: கஸ்தத: பூர்வம் ஸம்ப³ந்தே⁴ ஹேதுருச்யதாம் ।। 609 ।।
ஸித்³தே⁴(அ)ஸதி விஶிஷ்டே ந விபயே கார்யமிஷ்யதே।।
அத² க்ரியைவ ப்ராக்கார்யாத்ஸித்³த⁴ம் நோ யத்ஸமீஹிதம் ।। 610 ।।
ததே³தரத்தத³ர்த²மித்யேவம் சைதத்ஸமஞ்ஜஸம் ।।
விஷயே யதி³ கார்யத்வம் கார்யாவக³மபூர்வகம் ।। 611 ।।
கார்யே கார்யாந்தராபா⁴வாத்கார்யவுத்³தி⁴: குதோ ப⁴வேத் ।।
தத³பா⁴வாத³நுஷ்டே²யோ விஷயோ(அ)பி ந தே ப⁴வேத் ।। 612 ।।
கார்யார்த²தா ததஶ்சேஷ்டா ஹீயேதாநுஷ்டி²திம் விநா ।।
அத² கார்யாந்தராபா⁴வே(அ)ப்யஸ்ய கார்யத்வமிஷ்யதே ।। 613 ।।
விஷயஸ்யாபி கார்யத்வம் ஸ்வத ஏவ ப⁴வேத்ததா² ।।
விஷயோ(அ)கார்யரூபத்வாத்ஸ்வஸித்³த்⁴யை யத்³யபேக்ஷதே ।। 514 ।।
கார்யம் தத³பி விஷயமீக்ஷேதாஸாத்⁴யரூபத: ।।
கார்யே(அ)பி கார்யதைவம் ச ப⁴வேத்³விஷயஹேதுகா ।। 615 ।।
அந்யோந்யாஶ்ரயதா ச ஸ்யாந்ந ச கார்யப்ரதா⁴நதா ।।
பும்வ்யாபாரவ்யபேக்ஷாயம் ஸ்வாஸித்³தௌ⁴ கார்யமுச்யதே ।। 616 ।।
யாகா³தி³: ஸ ச நோ கார்யம் ஸ்வத:கார்யைகரூபத: ।।
கார்யஸ்யைவ ந கார்யத்வமகார்தே² கார்யதேஷ்யதே ।। 617 ।।
ந ஶௌக்ல்யே ஶுக்லதாபத்தி: படாதே³: ஸா விதீ⁴யதே ।।
க⁴டகார்யயஜத்யாதி³ ஸ்வஸ்வபா⁴வதயா ஸ்தி²தம் ।। 618 ।।
ஸித்³த⁴ஸாத்⁴யாதி³பே⁴தே³ந ஸ்வஶப்³தே³நாபி⁴தீ⁴யதே ।।
யதா³ ததா³ த்⁴வநேர்ந ஸ்யாத³ஜ்ஞாதார்தா²வபோ³த⁴நே ।।
விஶேஷ: கஶ்சிதி³த்யேவம் ந ப்ரவ்ருத்திர்விதே⁴ர்ப⁴வேத் ।। 619 ।।
அவபு³த்³தே⁴ து ஶப்³தா³ர்தே² புருஷார்த²நுரோத⁴த: ।।
ஸ்வத ஏவ ப்ரவ்ருத்தி: ஸ்யாந்ந ஶப்³தா³ந்நார்த²தஸ்ததா² ।। 620 ।।
ஸாத⁴நாதி³த்ரயாத்³வாஹ்யம் புருஷார்த²ப³ஹிஷ்க்ருதம் ।।
க ஏதத்ஸாத⁴யேேத்³தீ⁴மாந்கிம் வா ரூபமிதீர்யதாம் ।। 621 ।।
ந தாவத்ப்ரேரணா கார்யம், கார்யார்த²விப்ரயா ஹி ஸா ।।
நா(அ)(அ)ந்தரோ(அ)பி ப்ரயத்ந: ஸ்யாந்மாநாந்தரக³தேஸ்ததா² ।। 622 ।।
ந க்ரியா கர்த்ருஸம்ப³ந்தா⁴த்ப²லம் நாநிஷ்டரூபத: ।।
காரகம் நாப்யஸித்³த⁴த்வாந்நாப்யந்யத³நிரூபணாத் ।। 623 ।।
ந ச காலத்ரயாஸ்பர்ஶவாச்யத்வம் கார்யலக்ஷணம் ।।
க⁴டஶப்³தா³த்³த⁴டே மா பூ⁴த்காலாஸ்பர்ஶேந கார்யதா ।। 624 ।।
நியோகோ³(அ)பி நியோஜ்யஸ்ய வ்யாபார:, ஸ கத²ம் ப⁴வேத் ।।
அதீந்த்³ரியோ லிஙாத்³யர்த²: ஸித்³தி⁴ஶ்சாஸ்ய கத²ம் ப⁴வேத் ।। 625 ।।
ஸித்³தி⁴ர்விஷயஸித்³தௌ⁴ சேந்நைவம் ஸ்யாத்கர்மணா ந ஹி ।।
ஆப்த்யுத்பத்த்யாதி³கம் ஶக்யமநாரோப்யஸ்வபா⁴வத: ।। 626 ।।
கார்யம் ஸ்வேநா(அ)(அ)த்மநா ஸித்³த⁴ம் புமர்த²ம் ஸாத⁴யேத்³யதி³ ।।
ஸர்வதா³ தஸ்ய தாத்³ருக்த்வாத்புமர்த²: ஸர்வதா³ ப⁴வேத் ।। 627 ।।
பும்வ்யாபாரப்ரஸித்³த்⁴யா(அ)த² ஸித்³த⁴ம் ஸ்வார்த²கரம் மதம் ।।
தஸ்யாநாதே⁴யரூபத்வாந்ந கதா³சித்ப²லம் ப⁴வேத் ।।। 628 ।।
ஸம்பா⁴வ்யமாநஸித்³தே⁴ர்ஹி யாகா³தே³: கார்யதா மதா ।।
வ்யோமதத்புஷ்பயோர்ந ஸ்யாத்ஸித்³தா⁴த்யந்தாப்ரஸித்³த⁴யோ: ।। 629 ।।
கர்தவ்யோ யாக³ இத்யேவம் யாகா³த்³பி⁴ந்நா யதே²க்ஷ்யதே ।।
கர்தவ்யம் கார்யமித்யேவம் ததோ(அ)பி வ்யதிரிச்யதே ।। 630 ।।
கார்யகர்தவ்யதா கார்யேத்யேவமேவாதிரிச்யதே ।।
தஸ்மாந்ந வஸ்துத⁴ர்மோ(அ)யம் ஶப்³தா³தே³வ ப்ரகர்ஷத: ।। 631 ।।
அதோ யதே³வ ஸாத்⁴யார்த²ஸாத⁴நத்வேந க³ம்யதே ।।
வேதா³த்ததே³வ ஸாத்⁴யத்வாத்கார்யம் நாந்யத்தத: ப்ருத²க் ।। 632 ।।
லிஙாதி³: ப்ரேரணாவாசீ குத: கார்யமிதீர்யதாம் ।।
விஷயத்வேந நா(அ)(அ)க்ஷேபோ பா⁴வார்தோ² விஷயோ மத: ।। 633 ।।
ப்ரேரணா(அ)பீஹ நைவ ஸ்யாத³ஜ்ஞாதஜ்ஞாபநாத்ப்ருத²க் ।।
ஸமஸ்தகார்யதோ³ஷோக்திப்ரஸங்கா³ந்மித்யபா⁴வத: ।। 634 ।।
ந ஸ்வரூபம் லிஙாதீ³நாம் ப்ரேரணாஜ்ஞாபகத்வத: ।।
அந்யோந்யரூபபே⁴தே³(அ)பி ப்ரேரணாநுக³மாத்ததா² ।। 635 ।।
ஶக்தேரநபி⁴தே⁴யத்வாத்தத்³வ்யாபாரோ(அ)பி நேஷ்யதே ।।
ப்ரேரகாபா⁴வதோ வேதே³ தத்³வ்யாபாரோ(அ)பி நேரணா ।। 636 ।।
அத: ஸமீஹிதோபாயதயா வஸ்த்வவபோ³த⁴யந் ।।
அபு³த்³த⁴ம் ப்ரேரகோ வேதோ³ ஜ்ஞாபநா ப்ரேரணா மதா ।। 637 ।।
ததா² ச வஸ்துயாதா²த்ம்யஜ்ஞாபநேந ப்ரமாணதா ।।
ந ப்ரேரகதயா ஸா ஸ்யாத்ப்ரத்யக்ஷாதே³ரநீக்ஷணாத் ।। 638 ।।
நிஷ்பாதி³தநியோக³ஸ்ய வேத³ப்ராமாண்யதோ யதா² ।।
நியமேந ப²லம் தத்³வத்ஸாத⁴நாநுஷ்டி²தேர்ப⁴வேத் ।। 639 ।।
விஸம்வாதோ³(அ)பி நா(அ)(அ)ஶங்க்யோ நியோகா³ர்தே² யதா² ததா² ।।
வைதி³கத்வாது³பாயே(அ)பி ந்ருதத்ரே வ்யபி⁴சாரிதா ।। 640 ।।
நாநந்தரப²லோ யாகோ³ த்³ருஷ்டோ லோகே(அ)பி ஹி க்வசித் ।।
அத: ஸாமாந்யதோ த்³ருஷ்டம் க்ரியாத்வாதி³த்யதூ³ஷணம் ।। 641 ।।
ஸ்வஸாமர்த்²யாத்³யதா² கார்யம் காலாஸ்ப்ருஷ்டம் ப்ரபா⁴ஷதே ।।
லிஙாதி³ர்யாக³மப்யேவம் வக்ஷ்யதீத்யவிஶிஷ்டதா ।। 642 ।।
ஸாக்ஷாதே³வம் ச ஸம்ப³ந்த⁴: ஸாத்⁴யஸாத⁴நயோர்ப⁴வேத் ।।
நாதிரிக்தலிஙாத்³யர்த²வ்யவதா⁴நவிட³ம்ப³நா ।। 643 ।।
ஸாக்ஷாத³ஸதி ஸம்ப³ந்தே⁴ பாரம்பர்யம், ந து க்வசித் ।।
க³தௌ ஸத்யாம், தத³ப்யத்ர நாந்யத்ரேவோபலப்⁴யதே ।। 644 ।।
ஶ்ருத்யா க்ரயாபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ வ்யவச்சி²த்³யைவ ஸாத⁴நம் ।।
அருண: ஸாத⁴கோ த்³ருஷ்டோ நாநபேக்ஷோ வ்ருதா² ச ஸ: ।। 645 ।।
யாக³: கார்யாபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)ப்யநுத்பாத்³ய ப²லம் ந தே ।।
கத²ம்சித்ஸாத⁴யேத்கார்யம் தச்ச நாஸ்தீத்யஸாத⁴க: ।। 646 ।।
நசாந்யா வ்யாப்ருதிஸ்தஸ்ய கார்யஸித்³தௌ⁴ த்வயேஷ்யதே ।।
ப²லாநுத்பத்திதஸ்தஸ்மாந்ந கார்யேணாபி ஸம்கா³தி ।। 647 ।।
அத² ஶாஸ்ரப்ரமாணத்வாத³த்³ருஷ்டா(அ)ப்யப்⁴யுபேயதே ।।
ப²லோத்பத்திர்மமாப்யேவம் ததா² ஸதி ப⁴விஷ்யதி ।। 648 ।।
மம ஶாஸ்ரப்ரமாணத்வாத்பஶ்சாத³பி ப⁴வேத்ப²லம் ।।
பூர்வம் து ப⁴வதோ ந்யாய்யம் தத³பா⁴வே ஹ்யஸாத⁴கம் ।। 349 ।।
கார்யஸித்³த்⁴யா ப²லாவாப்தாவஶேஷப²லஸம்ப⁴வ: ।।
ஸக்ருத்கரண ஏவ ஸ்யாத்கார்யஸ்யாபே⁴த³தஸ்தவ ।। 650 ।।
அநுப³ந்தா⁴பி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்ப²லம் சேத்ஸ்யாத்³வ்யவஸ்த²யா ।।
தத ஏவ ந கார்யாத்ஸ்யாத்ததா³ தத்³பா⁴வபா⁴வத: ।। 651 ।।
ஔபாதி⁴கஶ்ச மித்²யா ஸ்யாத்ஸாத்⁴யஸாத⁴நலக்ஷண: ।।
வ்யவஹார: ஶ்ருதேர்ஜ்ஞாத: பரமார்தை²கவாதி³ந: ।। 652 ।।
ஏவம் தே கர்மகாண்டே³(அ)பி கார்யம் தாவந்ந யுஜ்யதே ।।
ஐகாத்ம்யே து யதா² நாஸ்தி விஶேஷேணோச்யதே ததா² ।। 653 ।।
ப்ரதிபத்திவிதி⁴ஸ்தாவந்நா(அ)(அ)த்மா த்³ரஷ்டவ்ய இத்யயம் ।।
தஸ்ய பா⁴வார்த²நிஷ்ட²த்வாத்³வஸ்துந்யநுபபத்தித: ।। 654 ।।
ஸித்³தே⁴(அ)ஸித்³தே⁴(அ)த² வைகாத்ம்யே விதி⁴ர்நைவோபபத்³யதே ।।
நா(அ)(அ)காஶே நாபி தத்புஷ்பே பும்வ்யாபாராநபேக்ஷதா ।। 655 ।।
ந விதி⁴ர்த³ர்ஶநே(அ)பி ஸ்யாத³ந்யோந்யாஶ்ரயதோ³ஷத: ।।
த³ர்ஶநாத்³விதி⁴ஸம்ஸித்³தே⁴ர்விதே⁴ர்த³ர்ஶநஸித்³தி⁴த: ।। 656 ।।
ந ச யூபாதி³வச்ச²க்யம் வேதே³நைவ ஸமர்பணம் ।।
ஐகாத்ம்யஸ்ய ஸ்வத: ஸித்³தே⁴: ஸாத்⁴யத்வாத்³யூபவஸ்துந: ।। 657 ।।
ஸித்³த⁴ம் சேத்³த³ர்ஶயேத்³வேத³: ப்ரஸித்³த⁴ம் த³ர்ஶநம் ததா² ।।
தந்நிஷ்ட²ம் ச ப⁴வேத்³வாக்யம் வ்யர்த²தா ச விதே⁴ஸ்ததா³ ।। 658 ।।
ஸர்வமாத்மேதி வாக்யாஸ்ய ந ச வஸ்துந்யஸம்ப⁴வ: ।।
யேநார்த²ஸ்யாஸமாப்தாத்வாத்க்ரியேதாத்⁴யாஹ்ருதி: பதே³ ।। 659 ।।
ஆத்மா ப்³ரஹ்மேதி விஜ்ஞாநம் விதி⁴ம் நைவ வ்யபேக்ஷதே: ।।
யஸ்மாத்தச்ச்²ருதவாக்யஸ்ய ஸ்வயமேவோபஜாயதே ।। 660 ।।
யஜேதேதிவிதி⁴ஜ்ஞாநம் ந வித்⁴யந்தரமீக்ஷதே ।।
வித்⁴யந்தரே(அ)நவஸ்தா² ஸ்யாந்ந சாயம் கர்மணி ஸ்தி²தே: ।। 661 ।।
ப்ரதிபந்நே விதே⁴யார்தே² ப்ரவ்ருத்தி: ப²லமிஷ்யதே ।।
ப்ரவ்ருத்தேஶ்ச விதி⁴ஜ்ஞாநமேவமந்யோஸம்ஶ்ரய: ।। 662 ।।
போ³தே⁴(அ)ஸ்மிஞ்ஶப்³த³தோ ஜாதே ந ப்ரவர்த்யோ(அ)கலத்வத: ।।
அऩுத்பந்நே ச நிதராம் ப்ரவ்ருத்தேர்ஹேத்வஸம்ப⁴வாத் ।। 663 ।।
அத² நிஶ்சயஸித்³த்⁴யர்த²முத்பந்நே(அ)பி ப்ரவர்த்யதே ।।
ஸ நிஶ்சயோ வ: கிம் ஶப்³தா³த³தா²ந்யஸ்மாதி³தீர்யதாம் ।। 664 ।।
ஶப்³தா³த்³யதி³ ததே³தே³த³மாயாதம் பூர்வதூ³ஷணம் ।।
அந்யஸ்மிந்நிஷ்யமாணே ச ஸாபேக்ஷத்வம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 665 ।।
அவிவக்ஷிதநுத்த்யர்த²மதா²த்ர விதி⁴ரிஷ்யதே ।।
அயம் ஜ்ஞேயோ(அ)ர்த² இத்யுக்தௌ ஸ்யாத்³விவக்ஷிததீ⁴ர்யத: ।। 666 ।।
நைவமுத்ஸர்க³தோ யஸ்மாச்ச²ப்³தா³நாம் லோகவேத³யோ: ।।
விஶிஷ்டார்தை²கநிஷ்ட²த்வம் ஸ்வதோ ந விதி⁴ஹேதுத: ।। 667 ।।
அவிஶிஷ்டஶ்ச வாக்யார்த²ஸ்ததா² லௌகிகவைதி³க -
வாக்யயோர்க³ம்யதே யஸ்மாத்³விதி⁴ர்நாதோ விவக்ஷித: ।। 668 ।।
அபி த்³ருஷ்டார்த²தைகாத்ம்யே கர்மஸ்விவ ந பி⁴த்³யதே ।।
வேதா³தீ⁴திவிதே⁴ஸ்தஸ்மாத்³விதி⁴ரத்ர நிரர்த²க: ।। 669 ।।
விதே⁴ர்வித்⁴யந்தரே(அ)பீ⁴ஷ்டே க்ருத்ஸ்நோ(அ)ர்தோ²(அ)ப்யவிவக்ஷித: ।।
பூர்வோக்தேநைவ ந்யாயேந நைவ கல்ப்யோ விதி⁴ஸ்தத: ।। 670 ।।
மதம் புமர்த²ஸித்³த்⁴யர்த²: ஜ்ஞாநஸ்ய விதி⁴ரிஷ்யதே ।।
ப²லஸ்ய வித்⁴யதீ⁴நத்வாது³பேக்ஷாப²லதா(அ)ந்யதா² ।। 671 ।।
ஜ்ஞேயவ்யாப்த்யதிரேகேண ந விஜ்ஞாநாத்ப²லாந்தரம் ।।
இஷ்யதே கர்மவந்நாதஸ்தத³ர்த²ம் விதி⁴கல்பநா ।। 672 ।।
யதா³(அ)பி மாதரி ப²லம் ததா³(அ)பி விதி⁴நா(அ)த்ர கிம் ।।
மாத்ருமாநப்ரமேயாதௌ³ தத்ஸித்³தே⁴ர்விதி⁴நா விநா ।। 673 ।।
அதா²பி கார்யவிரஹாத்ஸித்³தா⁴ர்த²மநுவாத³கம் ।।
வசோ நைவ ப்ரமாணம் ஸ்யாத்தஸ்ய மாந்தரஸம்க³தே: ।। 674 ।।
வித்⁴யர்தா²ங்கீ³க்ருதௌ த்வேதத³நபேக்ஷம் ப்ரமாணதாம் ।।
அஶ்நுதே மாந்தராபா⁴வாஜ்ஜ்யோதிஷ்டோமாதி³வாக்யவத் ।। 675 ।।
வஸ்து மாந்தரயோக்³யம் சேத்³விதௌ⁴ ஸத்யபி தத்ததா² ।।
அத² தந்மாந்தராயோக்³யம் வித்⁴யபா⁴வே(அ)பி தத்ததா² ।। 676 ।।
கிம் வாக்யஸ்யாநுவாத³த்வம் ஸித்³தே⁴(அ)ர்தே² மாந்தரேண வா ।।
மிதே தத்ர ந பூர்வஸ்மிந்ஸித்³தே⁴(அ)ப்யர்தே²(அ)நுவாத³தா ।। 677 ।।
மாநாந்தராநதி⁴க³தம் ஸித்³த⁴ம் வஸ்த்வவபோ³த⁴யத் ।।
மாநம் கிம் நாநபேக்ஷம் ஸ்யாத்புமர்த²ஶ்ச ஸ்வரூபத: ।। 678 ।।
பும்பு³த்³தி⁴விஷயோ ஹ்யர்தோ² மாநாந்தரமபேக்ஷதே ।।
அபா⁴வாத்புருஷஸ்யேஹ ந து ஸித்³தோ⁴(அ)பி வைதி³க: ।। 679 ।।
ந ச ஸித்³த⁴த்வமாத்ரேண ஶங்க்யதே மாந்தரம் க்வசித் ।।
ஶங்க்य़மாநஸ்ய மாநஸ்ய துல்யா ஸாபேக்ஷதா யத: ।। 680 ।।
ந ச ஸாபேக்ஷதா(அ)ப்யஸ்தி மிதேர்மாநத்வத: க்வசித் ।।
மாந்தராநவபு³த்³த⁴ம் ஹி போ³த⁴யந்மாநமுச்யதே ।। 681 ।।
மாநாந்தராநபேக்ஷம் சேந்மாநம் மேயம் ஜ்ஞபோ³த⁴யேத் ।।
மாநமேவ ததா³ தத்ஸ்யாந்நாதோ(அ)ந்யந்மாநலக்ஷணம் ।। 682 ।।
அத² மாநாந்தராபேக்ஷம் தந்மாநம் மேயபோ³த⁴கம் ।।
த்³வயோரேகக்ரியாவேஶாத்ததா²(அ)ப்யந்யாநபேக்ஷதா ।। 683 ।।
அதா²நதி⁴க³தாபா⁴வாது³த்தரஸ்யாப்ரமாணதா ।।
தத்ஸத்³பா⁴வாத்து பூர்வஸ்ய ஜ்ஞாநஸ்யாஸ்து ப்ரமாணதா ।। 684 ।।
மாதோ(அ)நதி⁴க³தத்வஸ்ய ஸித்³தி⁴: ஸ்யாத³த²வா(அ)ந்யத: ।।
ஸ்வதோ வா ஜ்ஞாததாயாஶ்ச குத: ஸித்³தி⁴ரிதீர்யதாம் ।। 685 ।।
அஜ்ஞாதத்வஸ்ய மாவ்யாப்தே: பூர்வமேவ ப்ரஸித்³தி⁴த: ।।
ததஶ்ச மாநத: ஸித்³தி⁴ர்நாஜ்ஞாதத்வஸ்ய குத்ரசித் ।। 686 ।।
மாநவ்யாப்திக்ஷமம் சேத்ஸ்யாத³ஜ்ஞாதத்வம் க⁴டாதி³வத் ।।
வாஸ்தவம் ஸ்யாத்ததா³ ரூபமஜ்ஞாதம் ச ஸதா³ ப⁴வேத் ।। 687 ।।
ததா² ஸம்ஶயமித்²யாத்வபு³த்³த்⁴யோரேஷ யதோ²தி³த: ।।
ந்யாயோ வாச்யஸ்தத: ஸர்வோ வ்யவஹாரோ ந ஸித்⁴யதி ।। 688 ।।
அஜ்ஞாதத்வாவிஶேஷே(அ)பி மாநாநாம் யதி³ மாநதா ।।
ஜ்ஞாதஸ்யாஜ்ஞாததோ(அ)ந்யத்வாத்தத்ர ஸ்யாத்கிம் ந மாநதா ।। 689 ।।
ஏகார்தோ²பநிபாதித்வாத்ஸாபேக்ஷத்வம் யதீ³ஷ்யதே ।।
ததா²ச ஸர்வமாநாநாம் ஸாபேக்ஷத்வம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 690 ।।
ஏகஸ்யாமபி ஸத்தாயாம் ஸர்வாக்ஷாணாம் ப்ரமாணதா ।।
த்³ரவ்யே த்வக்சக்ஷுஷோஸ்தத்³வத்ப்ரஸஜ்யேதாப்ரமாணதா ।। 691 ।।
நியோகே³ லோகிகே சா(அ)பி ஹரீதக்யாதி³ப⁴க்ஷணே ।।
மாநாந்தராஸம்ப⁴வேந ப்ரஸஜ்யேதாநபேக்ஷதா ।। 692 ।।
நைஷ தோ³ஷோ நரஜ்ஞாநபூர்விகா விநியோக³தீ⁴:।।
யேந லோகே(அ)ஸ்த்யதோ(அ)பேக்ஷா வேதே³ து ஸ்யாத்³விபர்யய: ।। 693 ।।
நைவம் ஸத்யநபேக்ஷத்வம் வசஸ: கார்யஸம்ஶ்ரயாத் ।।
பும்பு³த்³தி⁴பூர்வகத்வேந யத: ஸாபேக்ஷதோச்யதே ।। 694 ।।
நைவம் நியோக³நிஷ்ட²த்வாத்³வேதே³ தேநாநபேக்ஷதா ।।
ஸாபேக்ஷத்வம் ச லோகே ஸ்யாத்³விநியோக³ப்ரதா⁴நத: ।। 695 ।।
நைவம் ஶப்³தா³ர்த²யோரைக்யம் யதா³ ஸ்யால்லோகவேத³யோ:।।
ததா³ ந ஶக்யதே வக்தும் வைலக்ஷண்யம் தயோரிதி ।। 696 ।।
ஸ்வரூபலாப⁴: ஸித்³த⁴ஶ்சேத்ஸ்வதோ வா யதி³ வா(அ)ந்யத: ।।
ஸ்வரூபே(அ)நுபயோகி³த்வாந்ந ப்ரமணவ்யபேக்ஷணம் ।। 697 ।।
அபி⁴வ்யக்தோ(அ)த² ஸித்³தோ⁴(அ)யம் ஸ்வதோ வா யதி³ வா(அ)ந்யத: ।।
அபி⁴வ்யக்தஸ்ய பூ⁴யோ(அ)பி நிஷ்ப²லம் மாந்தரேக்ஷணம் ।। 698 ।।
தஸ்மாந்ந ஸித்³த⁴ இத்யேவ ஸம்பா⁴வ்யேத ப்ரமாந்தரம் ।।
நரோக்தௌ மாந்தராபேக்ஷா தேந மாந்தரஸம்ப⁴வ: ।। 699 ।।
க்ரியாம் விநா ந ஸம்ஸர்க³: பதா³ர்தா²நாமதோ²ச்யதே ।।
க்ரியைவாபேக்ஷ்யதாம் தர்ஹி கிம் ந ஸித்³த⁴ம் விதி⁴ம் விநா ।। 700 ।।
க்ரியா சாபேக்ஷ்யமாணா(அ)பி ந யா காசித³பேக்ஷ்யதே ।।
யோக்³யத்வஹேதுதஸ்தர்ஹி ஸா(அ)ஸ்த்யேவாஸ்யாதி³கா ஶ்ருதௌ ।। 701 ।।
அகர்மகத்வாத³ஸ்யாதே³ர்ந தாவத்கர்ம வித்³யதே ।।
அபூ⁴தப⁴வநம் சார்தே² நித்யத்வாதா³த்மநஶ்ச ந ।। 702 ।।
அஸம்ஸ்ருஷ்டாத்மபோ³தி⁴த்வாந்நாபி ஸம்ஸர்க³தீ⁴ரத: ।।
ஸ ஆத்மேத்யபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்நாபி ஸத்தா ஸதோச்யதே ।। 703 ।।
ஶப்³தா³த்³யகோ³சரோ(அ)ர்தோ²(அ)தோ லக்ஷணாபாஶ்ரயாச்ச்²ருதௌ ।।
ஸதி³த்யாதி³பதை³ராத்மா ஸாக்ஷாந்ந: ப்ரதிபாத்³யதே ।। 704 ।।
யதா³(அ)பி மாநயோக்³யத்வம் ஸத்த்வம் தச்ச ப்ரதீயதே ।।
ததா³(அ)பி வஸ்துபரதா நா(அ)(அ)க³மஸ்ய விஹந்யதே ।। 705 ।।
மாந்தரேணாபி ஸம்ப³த்³த⁴மர்த²ம் வாக்யம் ப்ரபோ³த⁴யத் ।।
மாநதாம் ந ஜஹாத்யேவ ஜக³த்யாப்தவசோ யதா² ।। 706 ।।
ஜ்ஞாத: ஸோ(அ)ர்தோ² மயேத்யத்ர நா(அ)(அ)ப்தவாக்யம் விஹந்யதே ।।
மாநாந்தரவ்யபேக்ஷத்வாத்³விஹந்யேதார்த²நிஶ்சிதௌ ।। 707 ।।
மாயோகே³(அ)பி ந மாநத்வமநாப்தவசஸ: க்வசித் ।।
தேநா(அ)(அ)ப்தவாக்யம் மாயோகே³ மாநாத³ர்தே²(அ)பி நிஷ்டி²தம் ।। 708 ।।
ஏவம் ச ஸதி வேதா³ந்தா யதி³ மாநமலௌகிகம் ।।
ப்ரபோ³த⁴யந்தி வித்⁴வஸ்தநிகி²லத்³வைதகௌ³சரம் ।। 709 ।।
கத²ம் தேஷாமமாநத்வம் ததா³ ஸ்யாதா³ப்தவாக்யவத் ।।
அர்த²ஸித்³தி⁴ஶ்ச மாஸித்³தௌ⁴ ஸித்³தை⁴வேதி ந ஸாத்⁴யதே ।। 710 ।।
கிம்ச ஸித்³த⁴த்வஸம்ப³ந்தா⁴தை³காத்ம்யே மாந்தராநுமா ।।
யதை²வம் கார்யதாயோகா³ந்நியோகே³(அ)ப்யநுமா ந கிம் ।। 711 ।।
நியோக³ஸ்யாபி கார்யத்வம் ப்ரேஷணாத்⁴யேஷணாதி³பி⁴: ।।
ஸமம் தத்³வர்த்மநைவாஸ்ய ஸம்ப³ந்த⁴க்³ரஹணம் யத: ।। 712 ।।
பராயத்தாத்மலாப⁴த்வம் நியோக³ஸ்யேஹ கார்யதா ।।
கார்யைர்மாந்தரக³ம்யை: ஸா ந கத²ம்சித்³விஶிஷ்யதே ।। 713 ।।
யத்த்வஸாதா⁴ரணம் தஸ்ய கார்யத்வமிதி ப⁴ண்யதே ।।
லௌகிகேஷ்வபி கார்யேஷு தந்நேைவ விநிவார்யதே ।। 714 ।।
அதா²ஸாதா⁴ரணஜ்ஞாநபரிச்சே²த்³யத்வமிஷ்யதே ।।
தச்ச ஸர்வபதா³ர்தா²நாம் ந த³ண்டை³ர்விநிவார்யதே ।। 715 ।।
ப்ரமாணாயத்தமேதாவத்ஸ்வப்ரமேயாவபா⁴ஸநம் ।।
கார்யதா(அ)கார்யதாவத்ஸ்வப்ரமேயாவபா⁴ஸநம் ।।
கார்யதா(அ)கார்யதா வா(அ)த்ர மேயாயத்தா, ந மாநத: ।। 716 ।।
ஸித்³த⁴த்வஹேதுகோ யோ(அ)பி தோ³ஷ ஐகாத்ம்ய உச்யதே ।।
நியோக³ஸ்யாபி ஸம்ஸித்³தௌ⁴ ஸ தோ³ஷோ நாபநுத்³யதே ।। 717 ।।
யாகா³தி³விஷயாஸித்³த்⁴யா ந சாஸௌ ந ப்ரஸித்⁴யதி ।।
வித்⁴யுக்தேஸ்தத³ஸம்ஸித்³தௌ⁴ நிஷ்ப²லத்வம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 718 ।।
ஐகாத்ம்யவஸ்துயாதா²த்ம்யப்ரகாஶநபடீயத: ।।
வசஸஸ்த்வதிரேகேண கிம் மாநம் தத்³து⁴ரம் வஹேத் ।। 719 ।।
மாத்ராதி³ஸவ்யபேக்ஷம் ஸத்³யத்ர ஜ்ஞாநம் ப்ரஜாயதே ।।
தத்ரைவ மாந்தராபேக்ஷா ந து வித்⁴வஸ்தபே⁴த³கே ।। 720 ।।
வித்⁴யர்தா²தீ⁴நஸம்ஸர்கா³: பதா³ர்தா² வைதி³கோக்திஷு ।।
லோகே மாந்தரஸம்ஸித்³த⁴ஸம்ஸர்கா³ ரசநாப³லாத் ।। 721 ।।
ரசநா ச பதா³ர்தா²நாம் விவக்ஷாபூர்விகைவ து ।।
ப்ரமாணாந்தரக³ம்யே(அ)ர்தே² விவக்ஷா ச வ்யவஸ்தி²தா ।। 722 ।।
ஏவம் ச ஸதி வேேதா³ந்தவாக்யார்த²ப்ரத்யயோ ப்⁴ரம: ।।
உத்கா²தவிதி⁴கோ லோகே தோயபு³த்³தி⁴ரிவோஷரே ।। 723 ।।
இத்யுக்தே பரிஹாராய ஶ்ருணு யத்³ப⁴ண்யதே(அ)து⁴நா ।। 724 ।।
பதா³ர்த²ஸம்க³தே: கஸ்மாத்³வித்⁴யதீ⁴நத்வமாத்³ருதம் ।।
பதா³ர்தா²ந்தரதத்ரத்வம் கஸ்மாத்³தே⁴தோர்ந கல்ப்யதே ।। 725 ।।
ஸம்ஸர்க³ஶ்சேத்பதா³ர்தா²நாம் விநா(அ)பி விதி⁴நா ப⁴வேத் ।।
அநர்த²கோ ப⁴வேதே³வம் விதி⁴ர்நிர்விஷயத்வத: ।। 726 ।।
நநு தோ³ஷ: ஸமாநோ(அ)யம் விதே⁴ரந்யபதே³ஷ்வபி ।।
விஶிஷ்டார்தா²வக³த்யர்த²ம் ப்ரயுஜ்யந்தே(அ)பராண்யபி ।। 727 ।।
ஏவம் ஸதி விதி⁴: கஸ்மாந்நாநர்த²க இதீர்யதாம் ।।
யோக³க்ஷேமஸமாநத்வாத³வித்⁴யர்த²பதா³ந்தரை: ।। 728 ।।
உச்யதே விதி⁴ஶப்³தோ³ ஹி மாந்தராஜ்ஞாதகோ³சர:।।
ந தஸ்ய விஷயாக்ஷேபம் முக்த்வா(அ)ந்யத்ர க்ருதார்த²தா ।। 729 ।।
மாநாந்தரப்ரஸித்³தா⁴ர்த²வாதி³த்வாத³நுவாத³கம் ।।
விதே⁴ரந்யபத³ம் யஸ்மாந்நா(அ)(அ)க்ஷேபோ(அ)த: ப்ரதீயதே ।। 730 ।।
அவ்யுத்பந்நே(அ)பி ஸம்ப³ந்தே⁴ வித்⁴யர்தா²வக³மஸ்ததா² ।।
அத² விஜ்ஞாதஸம்ப³ந்த⁴ம் ஸித்³தா⁴ர்த²ம் ஸ்யாத்³விதா⁴யகம் ।। 731 ।।
ஸ்வத⁴ர்மம் ச பத³ம் ஜஹ்யாத்ஸம்ப³ந்த⁴ஜ்ஞாநநிஹ்நுதௌ।।
தஸ்மாத்³விஜ்ஞாதஸம்ப³ந்த⁴ம் பத³ம் ஸர்வத்ர போ³த⁴கம் ।। 732 ।।
இதோ(அ)ந்யதா² கல்ப்யமாநே ஸர்வம் ஸ்யாத³ஸமஞ்ஜஸம் ।।
வாக்யவாக்யார்த²யோக³ஶ்சேத்³வாச்யவாசகலக்ஷண: ।। 733 ।।
தத்³விஶேஷைகநிஷ்ட²த்வாந்ந வ: ஸம்ப³ந்த⁴தீ⁴ர்ப⁴வேத் ।।
ந விஶேஷாந்தரே வ்ருத்திர்விஶேஷஸ்யாஸ்தி கோ³த்வவத் ।।
நைராகாஙக்ஷ்யேண தத்ஸித்³தே⁴: ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)தோ ந க்³ருஹ்யதே ।। 734 ।।
ஸம்ப³ந்த⁴ம் மந்யதே யோ(அ)பி ஶாப்³த³போ³தா⁴நுஸாரிணீம் ।। 735 ।।
த்³ருஷ்ட்வேஹாம் ஶ்ரோத்ருகா³ம் ஸோ(அ)பி ந ஸம்யக³பி⁴மந்யதே ।।
ஶ்ரோத்ருஸ்த²கார்யலிங்க³த்வாத்கத²ம் ஶப்³தை³ககோ³சர: ।। 736 ।।
தஸ்யாபி ஶப்³த³பூர்வத்வாதி³தி சேல்லிங்க³பூர்வத: ।।
கஸ்மாந்ந ஶப்³த³போ³தோ⁴(அ)பி ஹ்யநுமாநபுர:ஸர: ।। 737 ।।
நியோக³ ஶப்³த³தோ பு³த்³த்⁴வா யோ(அ)பி ஶ்ரோதா ப்ரவர்ததே ।।
தஸ்யாப்யநுமிதேரேவ ஶப்³தா³ர்த²ப்ரத்யயோ ப⁴வேத் ।। 738 ।।
ப்ரத்யக்ஷக³ம்யகார்யேண நியோக³ஸ்யாநுமேயத: ।।
ப்ரத்த²க்ஷகார்யவத்தஸ்ய லௌகிகத்வம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 739 ।।
ந சேத்கார்யம் நியோக³: ஸ்யாத்கோ(அ)ர்தோ² யாகா³தி³ஸித்³தி⁴த: ।।
ஸித்³த⁴வஸ்த்வவபோ³த⁴த்வம் விதே⁴ரபி ததா³ ப⁴வேத் ।। 740 ।।
ப்ராத²ம்யம் சாத்ர து³ர்லக்ஷ்யம் பீ³ஜதத்கார்யயோரிவ ।।
ஶப்³தா³நுமாநயோர்நாத: ஶப்³த³ப்ரத²மதேஷ்யதே ।। 741 ।।
யத்³வா(அ)நுமாநமேவாத்ர ஶப்³தா³த்பூர்வம் ஹி யுஜ்யதே ।।
நாவித்தஸம்க³தி: ஶப்³தோ³ க³மகோ(அ)தோ(அ)நுவாத³க: ।। 742 ।।
பு³த்⁴யதே யோ(அ)நுமாநேந ஶப்³த³பு³த்³த⁴ம் ந வேத்தி ஸ: ।
பி⁴ந்நே பி⁴ந்நே(அ)பி மேயே தீ⁴ர்நாநுவாதோ³(அ)ந்யபோ³த்³த⁴ரி ।। 743 ।।
ப்ரவ்ருத்திஹேதுமாத்ரம் ச ப்ரவ்ருத்த்யா(அ)த்ராநுமீயதே ।।
லோகிகேநாபி தத்ஸித்³தே⁴ர்நாஸ்தி மாநமலௌகிகே ।। 744 ।।
கார்யபு³த்³த்⁴யைவ ஸம்வ்யாப்தி: ப்ரவ்ருத்தேர்ந ச க³ம்யதே ।।
ஸர்பாதி³வஸ்துபோ³தே⁴(அ)பி ப்ரவ்ருத்திர்வீக்ஷ்யதே யத: ।। 745 ।।
பும்ஸ்ப்ரவ்ருத்தே: ப²லம் கார்யம் வித்⁴யர்த²ஶ்சாபி காரணம் ।।
ப்ரவ்ருத்திஹேதுர்ந ப²லம் ப⁴வதைவாபி⁴தீ⁴யதே ।। 746 ।।
அபஸர்ப்யஸ்ய ஸர்பாதே³ர்ந ச கார்யம் ப²லம் மதம் ।।
அமர்தா²பா⁴வமாத்ரத்வாந்நசாபா⁴வ: ப²லம் க்வசித் ।। 747 ।।
நியோகோ³(அ)த² ப்ரமாரூபோ விதி⁴ஶப்³த³ப்ரகாஶித: ।।
மாநாந்தராநபேக்ஷ: ஸந்நாக்ஷேபகதயா ப்ரமா ।। 748 ।।
ஆக்ஷேப்த்ருத்வம் ந ஶப்³தோ³த்த²ம் ந ச மாநாந்தராத்ததா² ।।
அவ்யுத்பந்நப்ரவ்ருத்திஶ்சேத்யுக்ததோ³ஷப்ரஸங்க³த: ।। 749 ।।
ஸ்வாப்⁴யுபேதநயஸ்யைவ த்யாக³: ப்ராப்நோத்யநீப்ஸித: ।।
ப்ராமாண்யம் சாஸ்ய யத்ரேஷ்டம் ஶ்ருதேஸ்தத்ராஸ்த்வநேந கிம் ।। 750 ।।
க்வ சேஷ்டமஸ்ய மாநத்வம் ந யாகா³தௌ³ ஸ்வஶப்³த³மே ।।
லோகிகோ(அ)பி ந ஸம்ஸர்கோ³ வித்⁴யாயத்த: ஸ்தி²தோ யத: ।।
வித்⁴யபா⁴வே ஹி ஸம்ஸர்க³: ஶ்ரோதுரஸ்த்யவிதா⁴வபி ।। 751 ।।
ப²லஸாத⁴நஶக்திஶ்சேத்³வித்⁴யாயத்தா ப⁴விஷ்யதி ।।
நைவம் தத்ராபி ஶப்³த³ஸ்ய ஸாமர்த்²யம் கேந வார்யதே ।। 752 ।।
தஸ்மாதி³தரதுல்யத்வாந்ந வித்⁴யர்த²நிப³ந்த⁴ந: ।।
ஸம்ஸர்க³: ஸ்யாத்பதா³ர்தா²நாம் ஸுஸ்த²மேவம் விதி⁴ம் விநா ।। 753 ।।
தஸ்மாத்ஸர்வபதா³ர்தா²நாமாகாங்க்ஷாயோக்³யஸம்நிதே⁴: ।।
பரஸ்பராபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்³விஶிஷ்டார்தா²வபோ³தி⁴தா ।। 754 ।।
நநூத்பத்திவிதி⁴ர்யத்³வத்கர்மபோ³தே⁴ வ்யவஸ்தி²த: ।।
ஆத்மஜ்ஞாநவிதி⁴ஸ்தத்³வதா³த்மபோ³தே⁴(அ)வதிஷ்ட²தாம் ।। 755 ।।
கர்மாதி⁴காரவச்சாத்ர ப்ரவ்ருத்திரபி ஸேத்ஸ்யதி ।।
அப்ரவ்ருத்தப்ரவ்ருத்திஶ்ச ததா² பு³த்³தா⁴ர்த²போ³த⁴நம் ।। 756 ।।
ஏவம் விதி⁴மிஹேச்ச²ந்தி வித்⁴யயோக்³யே(அ)பி வஸ்துநி ।।
விதி⁴ராக³வஶாத்கேசித்தாந்ப்ரதீத³மதோ²ச்யதே ।। 757 ।।
கர்மஸ்வரூபபோ³தே⁴ ஹி வ்யாபாரோ நேஷ்யதே விதே⁴: ।।
கிம் தூத்பந்நஸ்ய ஸாபேக்ஷ்யாத³தி⁴காரேண ஸம்க³தி: ।। 758 ।।
அதி⁴காரப்ரவேஶித்வம் நா(அ)(அ)த்மஜ்ஞாநஸ்ய யுஜ்யதே ।।
யஸ்யாதி⁴காரஸம்ப³ந்த⁴: ஸ ஆத்மா ந விதீ⁴யதே ।। 759 ।।
வ்ரீஹ்யாதி³விஷயம் யத்³வத்³யத்நேநாபி நிரூபிதம் ।।
ப்ரத்யக்ஷம் நாதி⁴காராநுப்ரவேஶம்ம் ப்ரதிபத்³யதே ।। 760 ।।
அந்யோ(அ)ப்யநுப⁴வோபாயோ மநநத்⁴யாநலக்ஷண: ।।
ஸோபாயோ விஹிதோ(அ)ஸ்த்யேவ ப்ரதிபத்திவிதி⁴ம் விநா ।। 761 ।।
த³ர்ஶநஸ்ய விதே⁴யத்வாத்தத்ஸம்ப³ந்தோ⁴பலக்ஷித: ।।
ப்ரஸம்க்²யாநாத்மகோ(அ)த்ராபி ப்ரயத்நோ(அ)நுப⁴வம்ம் ப்ரதி ।। 762 ।।
ஶமாத்³யங்கா³ந்வித: ஸர்வமாத்மேதிஸ்துதிபூ⁴ஷண: ।।
மநநாத்³யர்த²வத்த்வாய பஶ்யேதி³தி விதீ⁴யதே ।। 763 ।।
பஶ்யேதி³தி ப்ரயத்நஶ்சேத்ப²லம் ஸ்யாத்³த³ர்ஶநம் ததா³ ।।
லக்ஷணம் ந ப்ரயத்நஸ்ய லக்ஷணம் சேத்கத²ம் ப²லம் ।। 764 ।।
லோகே த³ர்ஶநஸம்ப³த்³த⁴ம் ப்ரஸம்க்²யாநம் ஸமீக்ஷிதம் ।।
வேதே³(அ)பி கிம் ததா² தத்ஸ்யாந்ந வா(அ)தஸ்தத்³விதீ⁴யதே ।। 765 ।।
ஸாமாந்யேநௌஷத⁴ம் யத்³வஜ்ஜ்வரநாஶோபலக்ஷிதம் ।।
த்³ருஷ்டம் கஷ்டஜ்வரே(அ)ப்யேவம் விஶேஷேணோபதி³ஶ்யதே ।। 766 ।।
அப்யஜ்ஞாதப²லம் ஸாக்ஷாந்மாந்தரைர்விதி⁴ஸம்ஶ்ரயாத் ।।
அபா⁴வநிஶ்சயாபா⁴வாத்ப்ரஸம்க்²யாநம் ப²லாய ந: ।। 767 ।।
பஶ்சாதா³வேவமேவ ஸ்யாத்ஸம்தி³க்³தே⁴(அ)பி விநிஶ்சய: ।।
க²புஷ்பே த்வநுபாயத்வாந்நிஶ்சயோ(அ)ஸ்தி விபர்யயே ।। 768 ।।
ஏவம் கேசித்³வ்யவஸ்தா²ப்ய ப்ரஸம்க்²யாநவிதி⁴ம் புந: ।।
ஐகாத்ம்யஜ்ஞாநதாத்பர்யம் தஸ்யாபீச்ச²ந்தி யுக்திபி⁴: ।। 769 ।।
விதி⁴ஸ்வாதத்ரயபக்ஷே ஹி கிலைகாத்ம்யம் ந ஸித்⁴யதி ।।
தச்சா²ஸ்ரம் விதி⁴நிஷ்ட²த்வாந்ந ஸ்வரூபே(அ)ர்த²வாத³த: ।। 770 ।।
அபி ஶாஸ்ராத்ப்ரபந்நோ(அ)ஸ்மிந்பாரோக்ஷ்யாநபஹாரத: ।।
தத்ஸாக்ஷாத்கரணாயைவ ப்ரஸம்க்²யாநம் விதீ⁴யதே ।। 771 ।।
மாநேந விஷயாஸித்³தௌ⁴ தத்³தி³த்³ருக்ஷாவியோக³த: ।।
ப்ரஸம்க்²யாநவிதி⁴ர்ந ஸ்யாத்ஸஹாபி மநநாதி³பி⁴: ।। 772 ।।
ஶ்ருதேர்ஜ்ஞாதாத்மவ்ருத்தாந்தோ(அ)நநுபூ⁴தமபி ஸ்வகம் ।।
ஸ்தா²நகம் வாஞ்ச²த: ஶாஸ்ராத்ப்ரஸம்க்²யாநம் விதீ⁴யதே ।। 773 ।।
ஸ்வவ்யாபாரமுகே²நைவ ஶாஸ்ரம் ஸ்வார்தா²வபோ³த⁴க்ருத் ।।
ந து வ்யாபாரவிரஹாந்நாதோ த்³விகரதா ஶ்ருதே: ।। 774 ।।
ஸ்வவ்யாபாரதிரோதா⁴நம் காரகாணாம் ந ச ஸ்தி²தம் ।।
தஸ்மாதை³காத்ம்யதாத்பர்யே ப்ரஸம்க்²யாநாதி³ ஸுஸ்தி²தம் ।। 775 ।।
போ³த⁴யித்வா(அ)பி சைகாத்ம்யம் நாந்தரா பர்யவஸ்யதி ।।
ஆ புமர்தா²வதே⁴: ஶாஸ்ரமப்ராமாண்யப⁴யாத்ஸ்பு²டம் ।। 776 ।।
பரோக்ஷவ்ருத்த்யா ஶப்³தோ³ ஹி வத³ந்ஸ்வார்த²ம் ஸ்வபா⁴வத: ।।
ஸம்பா⁴வயந்ப்ரமாணத்வம் யுக்திம் ஸ்வீக்ருத்ய வர்ததே ।। 777 ।।
யாதா²த்ம்யாவக³மே(அ)ஶக்தா தூ⁴மோ(அ)க்³நாவிவ ஸா(அ)பி ச ।।
ஸ்வீக்ருத்யைவ ப்ரஸம்க்²யாநம் யுக்திர்வஸ்துநி வர்ததே ।। 778 ।।
இத்யாதி³வர்த்மநா ஶாஸ்ரம் ஸாக்ஷாத்³வஸ்து ப்ரஸாத⁴யத் ।।
விதி⁴ம் ப்ரதி ப்ரதா⁴நத்வம் ஸ்வீக்ருத்யாப்⁴யேதி மாநதாம் ।। 779 ।।
ஸம்ஸர்க³கல்பநாஶூந்யமப்யைகாத்ம்யம் ப்ரபோ³த⁴யேத் ।।
அநயைவ தி³ஶா ஶாஸ்த்ரம் ஸம்ஸ்ருஷ்டார்தா²பி⁴தா⁴ய்யபி ।। 780 ।।
யதோ வாசோ நிவர்தந்த இதி ஶ்ருத்யைவ த³ர்ஶிதம் ।।
வ்யபாஸ்தாஶேஷஸம்ஸர்க³கல்பநம் ப்³ரஹ்ம நிர்ப⁴யம் ।। 781 ।।
ஶாஸ்த்ரேணாநபி⁴தா⁴நே து நியோகே³(அ)பி ந யுஜ்யதே ।।
ப்ரவேஶோ விஷயத்வேந துல்யம் சோத்³யமதோ த்³வயோ: ।। 782 ।।
விதி⁴ம் விநா ஶ்ருதைகாத்ம்யஸ்தத³ர்தா²நுப⁴வாத்³ருதே ।।
உபாயாஜ்ஞதயா குர்யாத்தச்சா²ஸ்ரஸ்யார்த²வாத³தாம் ।। 783 ।।
விதி⁴நிஷ்டே²ம்(அ)பி ஶாஸ்ரே ஸ்யாத³ஸித்³தே⁴ர்வஸ்துநோ மிதே: ।।
தே³வதாத்⁴யாநவத்கல்ப்யம் ப²லமைகாத்ம்யவேத³நம் ।। 784 ।।
ப்ரதிபந்நாத்மயாதா²த்ம்ய: ப்ரஸம்க்²யாநாதி³ நேக்ஷதே ।।
அஜ்ஞஸ்து ஶ்ராவிதோ(அ)ப்யஸ்மாத்³விநா நா(அ)(அ)ப்நோதி தத்ப²லம் ।। 785 ।।
ஶாஸ்ரே(அ)ஸ்மிந்வஸ்துநிஷ்டே²(அ)பி ப்ரஸம்க்²யாநவிதி⁴ம் விநா ।।
புமர்தோ² லப்⁴யதே நைவேத்யஸாவபி ஸமாஶ்ரித: ।। 786 ।।
நாந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாமைகாத்ம்யாநுப⁴வோ ப⁴வேத் ।।
தத்ஸித்³தா⁴வேவ தௌ ஸ்யாதாம் ஸ ச தாப்⁴யாமிதி ஶ்ரய: ।। 787 ।।
யதை²வ விஶ்வஜித்³யாக³பதே³ ஸ்வார்தா²நுபாலநம் ।।
குர்வதீ ஸ்வர்க³காமேந க³ச்ச²த: ஸஹ மாநதாம் ।। 788 ।।
ததை²வ ஶாஸ்ரதத்³யுக்தீ ஸ்வாபி⁴தே⁴யார்த²பாலநம் ।।
குர்வத்யை மாநதாம் யாத: ப்ரஸம்க்²யாநேந நாந்யதா² ।। 789 ।।
ஏவமைகாத்ம்யதாத்பர்யே ஶாஸ்ரஸ்யேஷ்டே(அ)பி யுக்திபி⁴: ।।
கேேசித்கர்யமபீச்ச²ந்தி தத³ர்த²ம், தந்ந யுஜ்யதே ।। 790 ।।
ப்ரமாத்ராதி³த்ரயம் யஸ்மாத்ஸம்விந்மாத்ரவபுர்பு⁴த: ।।
ஸித்³தா⁴யதே(அ)ப்ரஸித்³த⁴ம் ஸத்தத்ஸித்³தௌ⁴ கிமபேக்ஷதே ।। 791 ।।
பரோக்ஷமபி ஸத்³வஸ்து யத்ஸாக்ஷ்யாத்மஸ்வரூபத: ।।
ஸாக்ஷாதா³த்மேவ சா(அ)(அ)பா⁴தி தஸ்மிந்பாரோக்ஷ்யதீ⁴: கத²ம் ।। 792 ।।
அப்யஜ்ஞாநாதி³ நி:ஶேஷப்ரமேயவ்யவதா⁴நக்ருத் ।।
ஸ்வத: ப்ரஸித்³தா⁴த்ஸம்ஸித்⁴யேத்தத³ஸித்³தி⁴: குதோ ப⁴வேத் ।। 793 ।।
ஸ்வமஹிம்நைவ ய: ஸித்³த⁴: ஸர்வப்ரத்யக்தமஶ்ச ய: ।।
தத்தமோஹதித: கார்யம் கிமந்யத்தத்ப்ரமாணஜம் ।। 794 ।।
மாத்ராதி³த்ரயஹாநே(அ)பி ஹாநஸாக்ஷிதயேக்ஷ்யதே ।।
யேநாஸாவவிலுப்தாக்ஷஸ்தத்பாரோக்ஷ்யம் கத²ம் ப⁴வேத் ।। 795 ।।
நியோக³பக்ஷமாஶ்ரித்ய வித்⁴யர்தா²ஸம்ப⁴வோ யதா² ।।
ஐகாத்ம்யஸித்³தௌ⁴ யத்நேந ததா²(அ)த்ர ப்ரதிபாத்³யதே ।। 797 ।।
ஐகாத்ம்யஸ்ய ஸ்வதோ முக்தேரஜ்ஞாநாத்தஸ்ய ப³த்³த⁴தா ।।
ஸாத்⁴யே(அ)ர்தே² ஸாத⁴நாபேக்ஷா ஸித்³தே⁴ தந்ந வ்யபேக்ஷதே ।। 798 ।।
தமோமாத்ராந்தராயத்வாதை³காத்ம்யாக்²யஸ்ய வஸ்துந: ।।
அஸாத்⁴யஸாத⁴நே தஸ்மிந்கா(அ)பேக்ஷா பா⁴வநாம் ப்ரதி ।। 799 ।।
யதா³(அ)நுப⁴வகாமஸ்ய கார்யம் ஸாத்⁴யம் ப்ரதீயதே ।।
ப்ரஸம்க்²யாநே ததை³காத்ம்யதாத்பர்யம் கத²முச்யதே ।। 800 ।।
கார்யம் சாந்யபரம் சேதி த்³வயமேதத்³விருத்⁴யதே ।।
ஸாத்⁴யம் ஹி ஸர்வதா³ கார்யமந்யத்தஸ்ய ப்ரஸித்³த⁴யே ।। 801 ।।
விஶேஷணம் நியோஜ்யஸ்ய ப⁴வந்நநுப⁴வ: ப²லம் ।।
விஷய: ஸத்ப்ரஸம்க்²யாநமநுபூ⁴தேர்ந ஸாத⁴நம் ।। 802 ।।
பா⁴வார்த²விஷயம் கார்யம் ப்ரஸம்க்²யாநே கத²ம் ப⁴வேத் ।।
ஆவ்ருத்திர்ஹி ப்ரஸம்க்²யாநம் ஶப்³த³யுக்த்யோரிதி ஸ்தி²தம் ।। 803 ।।
அத² ஶ்ரவணபா⁴வார்த²விஷயம் கார்யமிஷ்யதே ।।
ததா³ ஶ்ரவணமேவ ஸ்யாத்³விஶிஷ்டோ விஷயஸ்தவ ।। 804 ।।
தா³க்ஷாயணாதா³வாவ்ருத்தேர்யத்ராபி ப²லமுச்யதே ।।
ஸகு³ணாத்பைர்ணமாஸாதே³: ப²லம் தத்ராபி நோ கு³ணாத் ।। 805 ।।
கு³ணோ யத்ராபி த³த்⁴யாதி³: கார்யாவச்சே²த³கோ மத:।।
தா⁴த்வர்தா²வேஶத: ஸோ(அ)பி ப்ராப்தே சாஸ்மிந்ந து ஸ்வத: ।। 806 ।।
ஶ்ரவணாதே³ர்ந ச ப்ராப்திர்கு³ணாந்ந ச ப²லம் ஶ்ருதம் ।।
பஶ்யேதி³தி ஹி தா⁴த்வர்த²: கேவலோ விஷய: ஶ்ருத:।। 807 ।।
நாபி தல்லக்ஷிதாவ்ருத்திர்விதே⁴யா ஶ்ருதஹாநத: ।।
கார்யம் யந்நாபி பா⁴வார்தா²த்ததா³வ்ருத்திகு³ணாத்கத²ம் ।। 808।।
ஸ்வயம் ப்ரபோ³தி⁴தே(அ)ப்யர்தே² யதி³ யுக்த்யாத்³யபேக்ஷதே ।।
ஶாஸ்ரம் ஸாபேக்ஷமேவம் ஸ்யாத்ஸ்வத: ப்ராமாண்யவர்ஜநாத் ।। 809 ।।
யுக்த்யாதி³ மாந்தரம் நோ சேந்மாநாம்ஶத்வேந தத்ஸ்தி²தே: ।।
ஸம்பூ⁴ய பாதா³: ஸர்வே(அ)பி ஹ்யைகாத்ம்யம் போ³த⁴யந்தி ந: ।। 810 ।।
ந ஸம்பூ⁴ய யத: பாதா³ஸ்தைலவர்த்யக்³நயோ யதா² ।।
மிதே: ஸ்வரூபலாபா⁴ய ந து மேயோபலப்³த⁴யே ।। 811 ।।
ஸம்பூ⁴ய யதி³ ஸர்வாணி ப²லமேகம் ப்ரதந்வதே ।।
ப்ரத்யேகம் ப்ரமிதேர்வ்ருத்³தி⁴ரித்யேதஸ்யாத்ததா³ ம்ருஷா ।। 812 ।।
ஸம்பூ⁴ய ப²லகாரித்வம் க்ரியாகாரகஸம்க³தே: ।।
ஸ்வரூபலாப⁴தோ நாந்யத³பி⁴வ்யக்தாவபேக்ஷதே ।। 813 ।।
தைலவர்த்யக்³நயோ யஸ்மாத்ப்ரதீ³போத்பத்திகாரணம் ।।
லப்³தா⁴த்மலாபோ⁴ தீ³போ(அ)ர்த²ம் ஸ்வயமேவ ப்ரகாஶயேத் ।। 814 ।।
ஶப்³தே³ந ஜ்ஞாப்யதே யத்³வத்ததை²வ யதி³ யுக்திபி⁴:।।
வ்யர்த²தா(அ)த² விஶேஷஶ்சேத்ஸம்ப்ராப்தா பி⁴ந்நமாநதா ।। 815 ।।
ஸ்வப்நாதி³யுக்திபி⁴ஶ்சேத்தல்லௌகிகீபி⁴: ப்ரஸாத்⁴யதே ।।
அவைதி³கம் ப⁴வேத்³வஸ்து ஸ்யாச்ச ஶாஸ்ராநுவாத³தா ।। 816 ।।
வைதி³கத்வே(அ)பி யுக்தீநாமாக³மார்த²ப்ரபோ³த⁴த: ।।
அநுவாத³த்வமேவ ஸ்யாத்ஸ்யாச்ச ஶாஸ்ராத³பி⁴ந்நதா ।। 817 ।।
ஆவ்ருத்திஶ்ச ப்ரஸம்க்²யாநம் குர்யாத்ஸாதிஶயம் கத²ம் ।।
ந ஹ்யாவ்ருத்தௌ ப்ரமாணஸ்ய ப்ரமேயே(அ)திஶயோ யத: ।। 818 ।।
யத்ராபி சாந்த⁴காராதி³தோ³ஷாத்க்ரமவிநிஶ்சய: ।।
தத்ராபி பி⁴ந்நமேயத்வாந்நைவ ஸம்பூ⁴யமாநதா ।। 819 ।।
பூர்வம் வஸ்த்வதி விஜ்ஞாநம் ப்ராண்யயம் மாநுஷஸ்ததா² ।।
புருஷோ(அ)யமத² ஶ்யாமோ டி³த்த² இத்யர்த²பி⁴ந்நதா ।। 820 ।।
பரிச்சே²த³ப²லத்வம் ஹி மாநத்வம் தச்ச பி⁴த்³யதே ।।
தத³பா⁴வே து பூர்வேஷாமுத்தரஸ்யைவ மாநதா ।। 821 ।।
அத² மேயப்ரபே⁴தே³(அ)பி ப்ரமாணைகத்வமிஷ்யதே ।।
வஸ்துக்³ராஹிதயா(அ)க்ஷாதே³ரைகார்த்²யே(அ)பி⁴ந்நமாநதா ।। 822 ।।
ஸாத்⁴யமாநம் ப்ரஸம்க்²யாநம் யாக³வத்ஸாத⁴யேத்ப²லம் ।।
காரகம் ஜ்ஞாபகம் ஶாஸ்ரம் தயோ: ஸ்யாதே³கதா கத²ம் ।। 823 ।।
ப்ரமாதா(அ)(அ)த்மா ந மாநாஶோ யத்³யயம் வ்யாவஹாரிக: ।।
பரஶ்சேத்ஸ ப்ரமேய: ஸ்யாத்கத²ம் சாநுப⁴வ: ப²லம் ।। 824 ।।
ஸ்வரூபம்ம் யத்³யஸாத்⁴யம் தஸ்த்வாதந்த்ர்யேண ப்ரஸித்³தி⁴த: ।।
தஜ்ஜ்ஞாநம் சேத்ப்ரமாணம் தத்தச்ச ஶாஸ்ராந்ந கார்யத: ।। 825 ।।
ஶாஸ்ரமாவர்த்யமாநம் ஹி ஸ்வபா⁴வம் நைவ முஞ்சதி ।।
பரோக்ஷவ்ருத்திர்யுக்திஶ்ச கத²ம் தே மிதிவர்த⁴நே ।। 826 ।।
ப்ரமிதேஶ்ச ப்ரமேயஸ்ய வ்ருத்³தௌ⁴ வ்ருத்³தி⁴: ஸ்வதோ ந ஹி ।।
தஸ்ய வ்ருத்³தி⁴ர்மிதேர்வ்ருத்³தா⁴வித்யந்யோந்யஸமாஶ்ரய: ।। 827 ।।
உத்பாத்³யாபி மிதிம் ஶாஸ்ரம் யதி³ யுக்த்யாத்³யபேக்ஷதே ।।
ஸ்வர்கா³தா³வேவமேவ ஸ்யாத்ஸாபேக்ஷம் ச ப⁴வேத்ததா³ ।। 828 ।।
வ்யபாஸ்தாநர்த²ஸம்த³ர்ப⁴மாத்மாநமவக³ச்ச²த: ।।
கிமாப்யமதி⁴கம் ஶாஸ்ராத்³யேந யுக்த்யாத்³யபேக்ஷதே ।। 829 ।।
கா வா யுக்தி: ப்ரதீ³பஸ்ய ஸர்பாத்³யாகம்பநாஶநம் ।।
ரஜ்ஜ்வாதி³தத்வவிஜ்ஞாநம் குர்வத: ஸ்வேந தேஜஸா ।। 830 ।।
கு³ணப்ரதா⁴நபா⁴வோ ஹி விநா நைவைகவாக்யதாம் ।।
வஸ்துகார்யார்த²தாத்பர்யபே⁴தா³ந்நாபீஹ ஸா ப⁴வேத் ।। 831 ।।
ந ச ப்ரயோஜநைகத்வலக்ஷணா(அ)த்ரைகவாக்யதா ।।
அங்க³ப்ரத⁴நாவத்³யேந கல்பேதாத்ரைகவாக்யதா ।। 832 ।।
ஸ்வத:ஸித்³த⁴ஸ்ய மோக்ஷஸ்ய ந ஸாத்⁴யமுபகாரகம் ।।
ந சாந்யதா²(அ)ங்க³தா த்³ருஷ்டா ப்ரதா⁴நாநுபகாரிண: ।। 833 ।।
ஆத்மலாபே⁴ ந ஶாஸ்ரம் ச நித்யத்வாத்கார்யமீக்ஷதே ।।
ஸ்வதோபி⁴தா⁴நஶக்தத்வாந்நாபி சைகாத்ம்யபோ³த⁴நே ।। 834 ।।
ப்ரஸம்க்²யாநே ச ஶாஸ்ரார்தே² ஸக்ருதே³வ க்ருதே ப⁴வேத் ।।
ஐகாத்ம்யாநுப⁴வோ நோ சேத்³விஸம்வாதா³த³மாநதா ।। 835 ।।
ந சாத்ர சோதி³த: கால: ஸம்க்²யா வா யேந நிஶ்சய: ।।
தத்³த்³வாரேண ப⁴வேந்நாபி ஸம்தி³க்³தே⁴ ஸ்யாத்பவர்தநம் ।। 836 ।।
ஆருஹ்யாப்யத²வா தூ³ரம் விஸம்வாத³பராங்யுக²:।।
யத்கிம்சித்காமத: குர்யாத³க்ருதார்தோ²(அ)பவா பதேத் ।। 837 ।।
அத்³ருஷ்டப²லதா வா(அ)பி கல்ப்யா(அ)க்³நிஷ்டோமவத்³ப⁴வேத் ।।
கர்மாங்க³தா வா க்ல்ப்யா ஸ்யாது³த்³கீ³த²விதி⁴வத்ததா³ ।। 838 ।।
ததஶ்ச ப்ராதிலோம்யேந கார்யம் ஸ்யாச்சா²ஸ்ரபா³த⁴நாத் ।।
அஶ்ரத்³தா⁴ ச முமுக்ஷூணாம் கார்யபா³தோ⁴(அ)பி ச ஸ்தி²த: ।। 839 ।।
வஸ்துதத்த்வாநபேக்ஷத்வாத்கார்யமாத்ரப்ரதா⁴நதா ।।
ஶாஸ்ராச்ச வஸ்துநோ(அ)லாபா⁴த்கார்யம் கிம்விஷயம் ப⁴வேத் ।। 840 ।।
யதி³ தத்³வஸ்துயாதா²த்ம்யம் ஶாஸ்ரம் ந ப்ரதிபாத³யேத் ।।
வஸ்த்வஸித்³தே⁴ஸ்தத: கார்யப்ராதா⁴ந்யாத³ர்த²வாத³தா ।। 841 ।।
அதை²காத்ம்யார்த²நிஷ்ட²ம் ஸச்சா²ஸ்ரம் ஸ்யாத்ப்ரதிபாத³கம் ।।
ஆபரோக்ஷ்யாத்ததா³ கார்யம் வ்யர்த²ம் பாரோக்ஷ்யஹாநிக்ருத் ।। 842 ।।
ஶாஸ்ராத்கத²ம் ச தத்ஸித்³தி⁴ர்யாதா²த்ம்யாநவபோ³த⁴காத் ।।
நாநஶ்வரூபே ஸித்³தே⁴(அ)பி க³வ்யஶ்வஸ்ய ப்ரஸித்³த⁴தா ।। 843 ।।
ஶாஸ்ராச்ச்²ரவணமாத்ரேண கார்யாச்சாநுப⁴வோ யதி³ ।।
வஸ்துந்யநிஶ்சிதே வார்தா ஸா(அ)ர்த²வாதே³(அ)பி த்³ருஶ்யதே ।। 844 ।।
ததஶ்ச கார்யநிஷ்ட²த்வம் முதை⁴வ பரிவர்ஜிதம் ।।
ஸம்பத்பரம் ப⁴வேச்சா²ஸ்ரம் வஸ்துதாத்பர்யவர்ஜநாத் ।। 845 ।।
ந சாப்யாக்²யாயிகாரூபமநுக்³ராஹ்யம் ஶ்ருதௌ மதம் ।।
ஆதி³மத்த்வாதி³து³ஷ்டத்வாத்புமர்த²த்வேந வர்ண்யதே ।। 846 ।।
பௌநருக்த்யப⁴யாச்சாத்ர யத்³யர்தா²ந்தரகல்பநம் ।।
ஐகாத்ம்யோக்தௌ விதி⁴ர்வ்யர்த² இதி த்³வைதப்ரகல்பநம் ।। 847 ।।
ந ச மாநேந விஷயே போ³தி⁴தே(அ)ந்வேஷணம் புந: ।।
கார்யமுக்த்யோ: க்வசித்³ருஷ்டம் ஸ்வத:ப்ராமாண்யபா³த⁴நாத் ।। 848 ।।
ப்ரத்யக்ஷேண க⁴டே பு³த்³தே⁴ கா யுக்தி: கார்யமேவ வா ।।
அது³ஷ்டகாரணத்வம் ஷேத்ஸித்³த⁴ம் வேதே³ ந்ருவர்ஜநாத் ।। 849 ।।
ப்ரத்யக்ஷாதி³விரோத⁴ஶ்ச கார்யபக்ஷே(அ)பி து ஸ்தி²த: ।।
ஐகாத்ம்யாநுப⁴வோ ஹி ஸ்யாத்கத²மக்ஷாதி³பா³த⁴நாத் ।। 850 ।।
தந்நிஷேதா⁴த்து யா ஸித்³தி⁴ர்ந ஸா கார்யப்ரஸாத³த: ।।
ப்ரமாணாதே³வ ஶாஸ்ராத்ஸா ந மேயாத்கார்யதோ ப⁴வேத் ।। 851 ।।
கா வா கார்யே(அ)ஸ்தி தே யுக்தி: ஶாஸ்ரம் சேது³ப⁴யோ: ஸமம் ।।
அஜ்ஞாதஜ்ஞாபநாத³ந்யச்சா²ஸ்ராந்நேதி புரோதி³தம் ।। 852 ।।
புமர்த²ம் ப்ரதிபாத்³யாபி ப்ரக்ருத்யைவ ஶ்ருதி: புந: ।।
தமேவ யுக்திபி⁴: ஸார்த⁴ம் வத³ந்தீ ஸ்வார்த²மீக்ஷதே ।। 753 ।।
நைதாவதா(அ)பராதே⁴ந யுக்தயோ மாநகாரணம் ।।
ஶப்³த³மாத்ராத³ஸம்ஸித்³தே⁴ரநபேக்ஷத்வஹாநத: ।। 854 ।।
ந வாயோ: க்ஷிப்ரகாரித்வாச்ச்²வேதாலம்போ⁴ விபூ⁴தயே ।।
வித்⁴யுத்³தே³ஶாத்து தத்ஸித்³தே⁴: ஶைக்⁴ரயம் தூக்தம் ப்ரவ்ருத்தயே ।। 855 ।।
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தேப்⁴யோ யதி³ நாமாதிரேகத: ।।
வ்யக்திப்⁴யோ கோ³த்வவத்³த்³ருஷ்டம் ப்³ரஹ்மத்வே(அ)ஸ்ய கிமாக³தம் ।। 856 ।।
அஸித்³த⁴ம் ஶாஸ்ரயுக்திப்⁴யாமாவ்ருத்த்யா(அ)பி ந ஸித்⁴யதி ।।
நைவ ஹ்யாவர்தநம் ஹேது: ப்ராமாண்யே(அ)ந்யேஷ்வநீக்ஷணாத் ।। 857 ।।
ந சேத்³ருஶம் ப்ரமாணத்வம் த்³ருஷ்டமந்யத்ர குத்ரசித் ।।
அந்யாத்³ருக்ஷப்ரமாணஸ்ய ந ச நாஸ்த்யத்ர ஸம்ப⁴வ: ।। 858 ।।
அலௌகிகார்த²வாதி³த்வாதா³த்மப்³ரஹ்மபி⁴தா⁴நயோ: ।।
ஸம்ப³ந்தா⁴க்³ரஹணாதா³த்மா ப்³ரஹ்மேதி கத²முச்யதே ।। 859 ।।
ஜ்ஞாதார்த²ஸம்க³தி: ஶப்³தோ³ வாக்யார்தா²வக³மக்ஷம: ।।
ப்³ரஹ்மாத்மார்த²ப்ரஸித்³தௌ⁴ ச லோகாந்மாநப்ரவேஶிதா ।। 860 ।।
நா(அ)(அ)த்மந்யேவா(அ)(அ)த்மஶப்³த³ஸ்ய ப்ரயோகா³த்ஸ்யாத³லைகிக: ।।
ப்³ரஹ்மார்தே²(அ)பி மஹத்த்வேந ப்ரஸித்³தோ⁴ வ்யவஹாரத: ।। 861 ।।
ஏவம் பதா³த்பரிஜ்ஞாதே பதா³ர்தே² லோகமாநத: ।।
வாக்யார்தே²(அ)தீந்த்³ரியோ வேதே³ வாக்யாத்கேந நிவர்த்யதே ।। 862 ।।
அபூர்வதே³வதாஸ்வர்க³பதா³ர்தே²ஷ்வபி லோகத: ।।
ஸித்³தே⁴ஷ்வதீந்த்³ரியோ(அ)ப்யர்தோ² வாக்யாதே³வாவக³ம்யதே ।। 863 ।।
நாபேக்ஷாபூரணாஶக்தே: ப்ரயோகே³ ஸமவாயிதா ।।
பதா³நாம் ஸபதா³ர்தா²நாம் வாக்யாத்³வ்யவஹ்ருதிர்யத: ।। 864 ।।
வாக்யார்தா²யைவ வாக்யம் ஹி ஸர்வதை³வ ப்ரயுஜ்யதே ।।
வ்யவஹாரேஷு வுத்³தா⁴நாம் ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்தத்ர க்³ருஹ்யதே ।। 865 ।।
பா⁴கா³ந்தரப்ரவேேஶேந பா⁴க³த்யாகே³ந ச ஸ்பு²டம் ।।
வாக்யவாக்யார்த²யோர்பே⁴தே³ பதா³ர்தா²நாம் நிமித்ததா ।। 866 ।।
யத்³பா⁴க³ஸ்யா(அ)(அ)க³மாத்³யோ(அ)ர்த²பா⁴க³: ஸ்யாத³தி⁴க: க்வசித் ।।
தஸ்ய பா⁴க³ஸ்ய பா⁴கோ³(அ)ஸௌ நிமித்தம் ஸ்யாந்ந து ப்ரமா ।। 867 ।।
அத ஏவ ஸபா⁴க³த்வம் வாக்யவாக்யார்த²யோர்மதம் ।।
வாசகத்வே(அ)பி வாக்யஸ்ய ஸம்ஸ்ருஷ்டார்தா²பி⁴தா⁴நத: ।। 868 ।।
ததஶ்சைவம் ஸமூஹஸ்ய வாசகத்வமவஸ்தி²தம் ।।
ப⁴க³வத்த்வம் ச ஸம்ஸித்³த⁴ம் வாக்யவாக்யார்த²யோரத: ।। 869 ।।
ஏவம் ச லோகத: ஸித்³தோ⁴ வாக்யார்த²: ஸ்யாச்ச்²ருதாவபி ।।
லௌகிகா ஏவ ஶப்³தா³ர்தா² ந்யாயேநோக்தா: ஶ்ருதௌ யத: ।। 870 ।।
ந்ருவிவக்ஷாவ்யவாயேந லோகே ஶங்கா ப⁴வேத³பி ।।
வேதே³ த்வபௌருஷேயத்வாத்ஸாக்ஷாத்ஸ்வார்தே² ப்ரமாணதா ।। 871 ।।
ந ச கார்யபரத்வே(அ)பி பதா³நாம் ஸம்ஹதி: ஸ்தி²தா ।।
அந்யத்ராவக³மோ ந ஸ்யாத்ஸம்ப³ந்த⁴ஜ்ஞாநவர்ஜநாத் ।। 872 ।।
யதா² ச கார்யே தாத்பர்யம் கார்யம் சாபி ந வித்³யதே ।।
பூர்வமேவ ததா²(அ)ஸ்மாபி⁴ர்யுக்திபி⁴: ஸம்ப்ரஸாதி⁴தம் ।। 873 ।।
அநாதி³வ்ருத்³த⁴வ்யவஹ்ருத்³வ்யுத்பத்த்யைவ ச தஸ்த்தி²தே: ।।
ஶப்³த³ஸ்யார்தே²ந ஸம்ப³ந்த⁴ ஆதி³மத்தா ந ஶங்க்யதே ।। 874 ।।
ப்ரத²மஶ்ரவணே யத்ர ந ஶப்³தா³ர்தா²வதா⁴ரணம் ।।
தத்ராவ்யுத்பந்நதா ஹேது: ஶப்³தா³நாம் ந த்வஶக்திதா ।। 875 ।।
சக்ஷுர்த்³ரஷ்ட்ரபி பா³ஹ்யம் ஹி ந ப்ரகாஶம் விநா(அ)ர்த²த்³ருக் ।।
நைதாவதா(அ)ஸ்ய ஸாமர்த்²யம் ஹந்யதே(அ)ந்யஸ்ய வா ப⁴வேத் ।। 876 ।।
வ்யுத்பத்த்யா ந ச ஸம்ப³ந்த⁴: க்ரியதே ஹ்வ்யர்த²ஶப்³த³யோ: ।।
அவஸ்தி²தே ஹி ஸம்ப³ந்தே⁴ வ்ருத்³தே⁴ப்⁴யோ(அ)ஸௌ ப்ரஜாயதே ।। 877 ।।
ஸம்ப³ந்த⁴கரணாஶக்தேஸ்தத்கர்துஶ்சாஸ்ம்ருதேரபி ।।
தத்³விநா வ்யவஹாராச்ச ஸித்³தா⁴ ஸம்ப³ந்த⁴நித்யதா ।। 878 ।।
ஜீர்ணகூபாதி³வத்கர்துர்யத³ப்யஸ்மரணம் ந தத் ।।
அபா⁴வக³மகம் நாபி ஸம்ப³ந்தே⁴நாஸ்ய துல்யதா ।। 879 ।।
க்வசிஜ்ஜ்ஞாதேஷு தூ³ராதி³காரணே ஸம்ஶயோ(அ)பி ச ।।
நாத்யந்தாநுபலப்³தே⁴ஷு த்வபா⁴வோ(அ)தோ(அ)ஸ்ய நிஶ்சித: ।। 880 ।।
ஸம்நிக்ருஷ்டார்த²ஸம்ஸ்ருஷ்டஸ்வார்த²மாத்ராபி⁴தா⁴நத: ।।
தஸ்மாத்ஸித்³தோ⁴(அ)ந்ர வாக்யார்தோ² லோகே வேதே³ ப்ரமாணவாந் ।। 881 ।।
அதோ(அ)வபோ³த⁴கத்வேந து³ஷ்டகாரணவர்ஜநாத் ।।
அபா³தா⁴ச்ச ப்ரமாணத்வம் வஸ்துந்யக்ஷாதி³வச்ச்²ருதே: ।। 882 ।।
புருஷார்தோ²பதே³ஷ்ட்டத்வாத்³யத்³வத்கார்யே ப்ரமாணதா ।।
ததை²காத்ம்யே விஶேஷாத்³வா புமர்த²திஶயத்வத: ।। 883 ।।
புமாநிஷ்டஸ்ய ஸம்ப்ராப்திமநிஷ்டநஸ்ய ச வர்ஜநம் ।।
இச்ச²ந்நபேக்ஷதே யோக்³யமுபாயமபி தத்பர: ।। 884 ।।
க்³ராமாதி³ கிம்சித³ப்ராப்தம் ப்ராப்துமிஷ்டமிஹேச்ச²தி ।।
ஹேமாதி³ விஸ்ம்ருதம் கிம்சித்கரஸ்த²மபி லிப்ஸதே ।। 885 ।।
பரிஹார்யே ததா²(அ)நிஷ்டம் கண்டகாதி³ ஜிஹாஸதி ।।
ரஜ்ஜ்வாம் ஸர்பாதி³ கிம்சிச்ச த்யக்தமேவ ஜிஹாஸதி ।। 886 ।।
நியதோபாயஸாத்⁴யத்வாத³வாப்யபரிஹார்யயோ: ।।
விதி⁴த: ப்ரதிஷேதா⁴ச்ச ஸாத⁴நாபேக்ஷதா ப⁴வேத் ।। 887 ।।
அஜ்ஞாநாந்தரிதத்வேந ஸம்ப்ராப்தத்யக்தயோ: புந: ।।
யாதா²த்ம்யஜ்ஞாநதோ நாந்யத்புருஷார்தா²ய கல்பதே ।। 888 ।।
அஶேஷாநர்த²விச்சே²த³ம் வாஞ்ச²த: ஶ்ருதித: ஶ்ருதே: ।।
த்வம் ப்³ரஹ்மேதி ஹதாஶேஷக்லேஶோ மோஹப்ரஹாணத: ।। 889।।
வேத³ஸ்ய ஸித்³தே⁴ ப்ராமாண்யே ஹ்யஜ்ஞாதார்தா²வபோ³த⁴த: ।।
கார்யே யதா² ப்ரமாணத்வமைகாத்ம்யே(அ)ப்யேவமிஷ்யதாம் ।। 890 ।।
கார்யாத்³யதி³ து மாநத்வம் மாநத்வாத்கார்யநிஷ்ட²தா ।।
அந்யோந்யாஶ்ரயதைவம் ஸ்யாதே³கஸ்யாஸித்³தி⁴தோ(அ)ந்யத: ।। 891 ।।
ஔதா³ஸீந்யாந்நிஷேதே⁴ஷு ந லப்⁴யேத ப்ரமாணதா ।।
ஔதா³ஸீந்யம் நிவ்ருத்திர்ஹி ஸ்வரூபாலம்ப³நம் ச தத் ।। 892 ।।
ஸோ(அ)ரோதீ³த்யாதி³வாக்யாநாம் கார்யாவேஶாத்ப்ரமாணதா ।।
அபுமர்தோ²பதே³ஷ்ட்டத்வாத்தச்ச நாத்ரேத்யகாரணம் ।। 893 ।।
ந சைகாத்ம்யாப்⁴யுபாயஸ்ய மித்²யாத்வமிஹ ஶங்க்யதே ।।
உபேயாப்தௌ க்ருதார்த²த்வாது³பாயம் ப்ரத்யநீக்ஷணாத் ।। 894 ।।
ஐகாத்ம்யப்ரதிபத்தே: ப்ராங்ந மித்²யா ஹேத்வபா⁴வத: ।।
புருஷார்தா²வஸாயித்வாந்நாப்யூர்த்⁴வமநபேக்ஷத: ।। 895 ।।
உபேயபோ³த⁴நம் முக்த்வா மிதேர்நாந்யா(அ)ஸ்தி ஸத்யதா ।।
ஸத்யாத³ப்யநுபாயத்வாத்³த⁴டாந்நாக்³நிர்ஹி க³ம்யதே ।। 896 ।।
தூ⁴மாபா⁴ஸாத்து பா³ஷ்பாதே³ர்யத³க்³நிர்நாவக³ம்யதே ।।
ஹேதுஸ்தத்ராநுபாயத்வமஸத்யத்வம் புநர்ந து ।। 897 ।।
தூ⁴மவத்பரமார்த²த்வமுபாயத்வாந்ந லப்⁴யதே ।।
வேதா³ந்தாநாம் ததை²காத்ம்யஶ்ருதிபா³த⁴: ஸ்பு²டோப⁴வேத் ।। 898 ।।
பா³ஷ்பவந்நாபி மித்²யாத்வாத³நுபாயத்வமிஷ்யதே ।।
ஏேகாத்ம்யோபோ³த⁴பா³தே⁴ந ஸித்³தா⁴ தூபாயஸத்யதா ।। 899 ।।
ஶ்ருதேரைகாத்ம்யஸம்வித்தௌ சரிதார்த²த்வதோ மிதே: ।।
வ்ருதோ²பாயபரீக்ஷா ஸ்யாது³த்தீர்ணஸ்ய ப்லவே யதா² ।। 900 ।।
பா³ஹ்யேஷ்வர்தே²ஷ்வநாத்மத்வாத்புந: ஶங்கா ப⁴வேத³பி ।।
அத்ரா(அ)(அ)த்மத்வாது³பேயஸ்ய கா ஶங்கா மாநதாம் ப்ரதி ।। 901 ।।
அந்யத்ரேவ ந சாப்யத்ர வாக்யார்தோ² பே⁴த³லக்ஷண: ।।
ஸம்ஸர்க³லக்ஷணோ வா(அ)பி ப்³ரஹ்மாத்மாபே⁴த³தோ ப⁴வேத் ।। 902 ।।
ப்³ரஹ்மணோ(அ)நாத்மதாரூபமப்³ரஹ்மத்வம் ததா²(அ)(அ)த்மந: ।।
அஜ்ஞாநலக்ஷணம் ஶாஸ்ராஜ்ஜ்ஞாநம் ஹந்தி ஸமுத்பதத் ।। 903 ।।
நேஹாந்யத்ரா(அ)(அ)த்மநோ ப்³ரஹ்ம ததா²(அ)(அ)த்மா ப்³ரஹ்மணோ(அ)ந்யத: ।।
தாதா³த்ம்யமநயோஸ்தஸ்மாந்நீலோத்பலவிலக்ஷணம் ।। 904 ।।
அப்³ரஹ்மாநாத்மநே யத்³வத³த்ராஜ்ஞாநநிப³ந்த⁴நே ।।
ஆத்மதாப்³ரஹ்மதே நைவமந்யஸ்மாதி³த்யத: ஸ்வத: ।। 905 ।।
நாம்நோரேவம் ச ஸம்ப³ந்த⁴ ஐகாத்ம்யாத்ஸ்யாத்க்ரியாம் விநா ।।
ஷஷ்டீ²ம் ச ந க்ரியாஷஷ்ட்²யோர்விநா பே⁴தா³த்ப்ரவர்தநம் ।। 906 ।।
மஹத்தா யத்³வதா³காஶே க⁴டாகாஶவ்யபேக்ஷயா ।।
பராக்த்வாபேக்ஷயா தத்³வத்ப்ரத்யக்தா நா(அ)(அ)த்மநீக்ஷ்யதே ।। 907 ।।
ப்ரத்யக்த்வமத்³விதீயத்வம் போ³த⁴வந்நாந்யப³ந்த⁴நம் ।।
அபாரார்த்²யாந்ந போ³தோ⁴ ஹி ஸ்யாத³போ³த⁴நிராஸத: ।। 908 ।।
ஆத்மா(அ)பி ஸதி³த³ம் ப்³ரஹ்ம மோஹாத்பாரோக்ஷ்யதூ³ஷிதம் ।।
ப்³ரஹ்மாபி ஸம்ஸ்ததை²வா(அ)(அ)த்மா ஸத்³விதீயதயேக்ஷ்யதே ।। 909 ।।
ஆத்மா ப்³ரஹ்மேதி பாரோக்ஷ்யஸத்³விதீயத்வபா³த⁴நாத் ।।
புமர்யே நிஷ்டி²தம் ஶாஸ்ரமிதி ஸித்³த⁴ம் ஸமீஹிதம் ।। 910 ।।
நநு பே⁴தா³ஶ்ரிதைர்வாக்யைர்விதா⁴யகநிஷேத⁴கை: ।।
அக்ஷாதி³பி⁴ஶ்ச நைகாத்ம்யம் பா³தி⁴தத்வாத்ப்ரமாணவத் ।। 911 ।।
ந சாப்யைகாத்ம்யஶாஸ்ரஸ்ய தைர்வேிகல்பஸமுச்சயௌ ।।
ப்ரமாண்யை நாபி பா³த்⁴யத்வம் தேஷாம் தேந கத²ம்சந ।। 912 ।।
விருத்³த⁴மாநபா⁴வே(அ)பி ந ஹி வஸ்து விகல்ப்யதே ।।
பே⁴தா³பே⁴தௌ³ ந ச ஸ்யாதாம் விரோதா⁴த்³யுக³பத்கசித் ।। 913 ।।
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நம் ந வோ வஸ்து யேந மாநாவிரோதி⁴தா ।।
நேஹ நாநேதி பே⁴தா³நாம் நிஷேதா⁴த்கநு பே⁴த³தீ⁴:।। 914 ।।
வர்ணாதி³க்³ரஹணோபாயோ நாபீஹாக்ஷாதி³ பா³த்⁴யதே ।।
ஸம்ஸ்காராய ச யச்சா²ஸ்ரமாத்மஜ்ஞாநோபகாரகம் ।। 915 ।।
உபசாரார்த²த: ஶாஸ்ரம் ஸாவகாஶம் ஜபே(அ)த²வா ।।
அக்ஷாதே³ரக்ருதார்த²த்வாத்கத²ம் ஸ்யாத்தேந பா³த⁴நம் ।। 916 ।।
உச்யதே, லோரத: ஸித்³த⁴ம் பே⁴த³மாஶ்ரித்ய சோத³நா ।।
ப்ரவ்ருத்தா புருஷார்தா²ய ந து பே⁴தா³வபு³த்³த⁴யே ।। 917 ।।
பே⁴த³ஸ்ய சாபுமர்த²த்வாத்தாத³ர்த்²யே ஸ்யாத³மாநதா ।।
புமர்த²த்வேந சாஸ்யேஷ்டம் ப்ராமாண்யம் வேத³வாதி³பி⁴: ।। 918 ।।
வஸ்துஸ்வரூபஸம்ஸ்பர்ஶிசக்ஷுராதி³ப்⁴ய உத்தி²தம் ।।
பே⁴த³ஸ்ப்ருங்நாக்ஷஜாத்³யேவம் ந தேநைகாத்ம்யபா³த⁴நம் ।। 919 ।।
ப்ரமேயவிஷயம் மாநம் வஸ்துநஶ்ச ப்ரமேயதா ।।
ந ச பே⁴த³ஸ்ய வஸ்துத்வம் வஸ்துதத்த்வாநபேக்ஷணாத் ।। 920 ।।
லப்³தே⁴ ஹி பூ⁴தலே(அ)லப்³தோ⁴ க⁴டஸ்தத்ர நிஷித்⁴யதே ।।
மாநாந்தரேண விஜ்ஞாதோ நாஜ்ஞாதோ நாஜ்ஞாத: ஶூந்யதாப்தித: ।। 921 ।।
வ்யஞ்ஜகஸ்ய ஸமாயோகோ³ வஸ்துநோ வஸ்துநைவ ஹி ।।
நாபா⁴வேந நிராத்மத்வாத்³வ்யாவ்ருத்த்யா வா மிதேர்ப⁴வேத் ।। 922 ।।
நாதோ வஸ்துநி ஸம்பே⁴தோ³ வஸ்துநோ(அ)பே⁴த³ரூபத: ।।
ந ப்ரமாணாத்³ப³ஹிர்வஸ்து ந மாநம் வஸ்துநோ ப³ஹி: ।। 923 ।।
நாபா⁴வயோர்மிதோ² யோகோ³(அ)வஸ்துத்வாபே⁴த³தஸ்தயோ: ।।
அபா⁴வபா⁴வயோஸ்தத்³வத்³பா⁴வரூபேஷு கா பி⁴தா³ ।। 924 ।।
அநித்யத்வஸ்ய த⁴ர்மஸ்ய க⁴டாதே³ர்த⁴ர்மிணஸ்தயோ: ।।
ஸம்யோக³: ஸமவாயோ வா தாதா³த்ம்யம் வேஹ ஸம்க³தி: ।। 925 ।।
ஆதா⁴ராதே⁴யயோகே³ஷு க⁴டோ(அ)த்ரேதி யதா² மதி:।।
நாபா⁴வபா⁴வயோகே³ஷு மிதேர்தீ⁴: கஸ்யசித்ததா² ।। 926 ।।
நஹி பா⁴வாதிரேகேண பா⁴வாபா⁴வ: ப்ரமணபா⁴க் ।।
பா⁴வாத்மநா(அ)ப்யதோ பா⁴வோ வ்யவஹாராய கல்பதே ।। 927 ।।
அதா²பா⁴வோ(அ)பி வஸ்த்வேவ நாஸ்தீதிமிதிஜந்மத: ।।
த்³வயோர்பா⁴வைகரூபத்வாத்கா(அ)திஶீதிர்மிதேஸ்தயோ: ।। 928 ।।
விஶ்வம் ஸதே³வ யஸ்யேஷ்டம் தஸ்யாபா⁴வ: குதோ மிதே: ।।
ந ச பா⁴வாதிரேகேண பா⁴வவத்ஸித்³தி⁴மஶ்நுதே ।। 929 ।।
அபா⁴வயோக³ம் பா⁴வஶ்சேத்ஸஹவே நீலயோக³வத் ।।
அவிரோதா⁴த³பா⁴வேந ந பா⁴வாபஹ்நுதிர்ப⁴வேத் ।। 930 ।।
யோகோ³(அ)யம் வஸ்துநோர்த்³ருஷ்ட: ப்ருத²க்ஸித்³தௌ⁴ பரஸ்பரம் ।।
மேஷயோர்மல்லயோர்யத்³வந்ந பா⁴வாபா⁴வயோஸ்ததா² ।। 931 ।।
ந யோகோ³(அ)பா⁴வயோர்த்³ருஷ்டோ வந்த்⁴யாஸூநுக²புஷ்பயோ: ।।
ந பா⁴வாபா⁴வயோரேவம் விரோதா⁴தி³தரேதரம் ।। 932 ।।
க்ஷிதிதே³ஶே க⁴டாபா⁴வோ க⁴டவந்ந ப்ரமீயதே ।।
யோகோ³ வா ஸமவாயோ வா நாபா⁴வக்ஷிதிதே³ஶயோ: ।। 933 ।।
ஸதா³த்மதைவம் ஸர்வஸ்ய, நாபா⁴வாத்மகதா ஸத: ।। 934 ।।
அப்யபா⁴வாத்மகத்வே(அ)பி ஸதோ(அ)பா⁴வாத்மகத்வத: ।।
குதோ பே⁴தா³வகாஶ: ஸ்யாத்³பே⁴தே³(அ)ஸதி குதோ யுதி: ।। 935 ।।
யாவத்கிம்சிஜ்ஜக³த்யஸ்மிந்பே⁴த³கம் வஸ்து லக்ஷ்யதே ।।
அநாபந்நாதி³மத்⁴யாந்தம் ஸதே³வ ததி³தீஷ்யதே ।। 936 ।।
ஸதே³வேத³மிதி ஸ்பஷ்டம் ஸந்மூலா இதி சாபரம் ।।
ஶ்ருத்யோதா³ஹாரி ந: ஸாக்ஷாத்ஸதை³காத்ம்யாவபு³த்³த⁴யே ।। 937 ।।
மாநாபா⁴வஸ்ய மாநத்வம் மேயாபா⁴வஸ்ய மேயதா ।।
ந்யாயம் ந ஸஹதே(அ)தீவ யதா² தத³து⁴நோச்யதே ।। 938 ।।
போ³த⁴கம் யத³பு³த்³த⁴ஸ்ய தந்மாநமிதி ஹி ஸ்தி²தி: ।।
ந ச ப்ரமாணநாஸ்தித்வமீத்³ருக்தஸ்மாந்ந யுஜ்யதே ।। 939 ।।
மேயாபா⁴வ: ப்ரமாணாநாம் யத்³யபா⁴வேந க³ம்யதே ।।
ப்ரமாணாநாமபா⁴வஸ்ய க³மக: கோ ப⁴விஷ்யதி ।। 940 ।।
நாக்ஷாதி³பஞ்சகம் தஸ்ய போ³த⁴கம் ஸத்ஸமந்வயாத் ।।
நயதஸ்தத³பா⁴வோ வா, மேயத்வேநைவ தத்ஸ்தி²தே: ।। 941 ।।
நீலாதி³வத³பா⁴வஸ்ய யத்³யக்ஷாதி³விஶேஷணம் ।।
விஶேஷணேந தத்³வ்யாப்தேஸ்தத³பா⁴வ: குதோ மிதே: ।। 942 ।।
அதா²விஶேஷணோ(அ)பா⁴வோ ப⁴வத்³பி⁴ரபி⁴தீ⁴யதே ।।
மேயாபா⁴வஸ்ய மாநத்வமவிஶேஷாத்ப்ரஸஜ்யதே ।। 943 ।।
க⁴டாத்³யபா⁴வ இத்யுக்திர்ந ஸம்யகி³தி மே மதி: ।।
பதா³நாமஸமர்த²த்வாத்³விரோதா⁴த்³வஸ்துநோர்மித²: ।। 944 ।।
பா⁴வாபா⁴வாக்²யபத³யோ: ஸாமர்த்²யே சேத்ஸமாஸதா ।।
க⁴டாதி³நா(அ)நபேக்ஷத்வாந்ந ஸமாஸ: ப்ரஸித்⁴யதி ।। 945 ।।
பா⁴வஸ்யாபா⁴வ இத்யத்ர ஷஷ்ட்²யர்த²: கதமோ மத:।।
ந கஶ்சித³பி ஸம்ப³ந்தோ⁴ நீரூபஸ்யாஸதா³த்மந: ।। 946 ।।
வஸ்த்வந்தரமபா⁴வஶ்சேத³ந்யத³ந்யத்³ப⁴வேத்கத²ம் ।।
அந்யோ(அ)பி ச்சேத்³ப⁴வேத³ந்யோ(அ)விரோதோ⁴ நீலவத்³ப⁴வேத் ।। 947 ।।
ஸம்க³தாவவிரோதீ⁴ சேந்ந ஸம்ப³ந்தி⁴நிவ்ருத்திக்ருத் ।।
ந ஸம்ப³ந்தி⁴க்³ரஹாபா⁴வே ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)யம் ப்ரஸித்⁴யதி ।। 948 ।।
ஸம்ப³ந்தி⁴விரஹே(அ)ஸித்³தௌ⁴ ஷஷ்ட்²யர்த²த்வம் ந ஸித்⁴யதி ।।
விரோதா⁴த்³யுக³பந்நாபி விதா⁴நப்ரதிஷேத⁴நம் ।। 949 ।।
க்ஷணிகத்வாத்³தி⁴யாம் நாபி ஸ்தா²யித⁴ர்ம: க்ரமோ ப⁴வேத் ।।
அநீலாபா⁴வப்ருஷ்டேந நாபி நீலஸ்ய வேத³நம் ।। 950 ।।
நாஹ்யத்³ருஶ்யநிஷேத⁴: ஸ்யாத்³த⁴டாதே³ரிவ பூ⁴தலே ।।
நாந்யாபா⁴வவிஶிஷ்டத்வம் க்ருத்ஸ்நாபா⁴வக³தௌ ப⁴வேத் ।। 951 ।।
அந்யாபா⁴வஸ்ய பா⁴வத்வே ஸ்யாத³பா⁴வ: க²புஷ்பவத் ।।
பா⁴வாந்தரமபா⁴வஶ்சேத்ஸித்³த⁴ம் வஸ்து தத: ஸ்வத: ।। 952 ।।
தத்³க்³ராஹீணி ச மாநாநி வ்யாவ்ருத்தி: கேந க³ம்யதே ।।
சித்ரே(அ)பி விஷயே சித்ரமேகம் வஸ்த்வேகமாநத: ।। 953 ।।
ப்ரத்யேகம் நீலபீதாதி³க்³ரஹணே சித்ரதா குத: ।।
க⁴ஸ்துநோ பே⁴க³ரூபத்வே வஸ்த்வபா⁴வ: ப்ரஸஜ்யதே ।। 954 ।।
அந்யத⁴ர்மே த்வபி⁴ந்நம் ஸ்யாத்ஸ்வதோ வஸ்து ப்ரமாஶ்ரயம் ।।
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நம் விருத்³த⁴த்வாந்நைகமாநஸ்ய கோ³சர: ।। 955 ।।
வஸ்த்வாத்மநா(அ)விரோத⁴ஶ்சேத்³வஸ்த்வேவ விஷயஸ்தத: ।।
ஸத்யம் வஸ்து கத²ம் பி⁴ந்த்³யாத்பும்வ்யபேக்ஷாவிநிர்மித: ।।
பே⁴த³:, புத்ராதி³பா⁴வே து ஜந்யத்வம் வஸ்துகல்பிதம் ।। 956 ।।
தா³ஹபாகப்ரகாஶாதி³பே⁴தே³(அ)ப்யக்³நேரபி⁴ந்நதா ।।
கார்யதோ(அ)பி ந பே⁴த³: ஸ்யாத்³வஸ்த்வபே⁴த³வ்யவஸ்தி²தே: ।। 957 ।।
விபி⁴ந்நகார்யகர்த்ரீணாம் ஶக்தீநாம் யத்³வதா³ஶ்ரய: ।।
ந விருத்³தோ⁴(அ)க்³நிரேகோ(அ)பி தத்³வத்கார்யே(அ)பி கிம் ந தே ।। 958 ।।
க⁴டாபா⁴வே க⁴ட: ஸித்⁴யேத்படாபா⁴வே படஸ்ததா² ।।
அந்யோந்யாபா⁴வத்³ருஷ்டே: ஸ்யாத³ந்யோந்யாஶ்ரயதா தவ ।। 959 ।।
ப்ரத்யக்ஷத்வம் ப்ருத²க்த்வஸ்ய கு³ணத்வாத்³யைரபீஷ்யதே ।।
தேஷாமபி கு³ணே மாநம் நீலவந்ந த்வவஸ்துநி ।। 960 ।।
அத² வஸ்து ப்ருத²க்த்வேந விஶிஷ்டம் க³ம்யதே ததா³ ।।
ஶுக்லோ ஶௌரிதிவந்மாநம் வஸ்துந்யேவ ந பே⁴த³க³ம் ।। 961 ।।
அபே⁴தே³நைவ வர்தேத ப்ருத²க்தா யதி³ வஸ்துஷு।।
வஸ்த்வேவ தத்ததோ(அ)ந்யா சேத³ப்ருத²க்³வஸ்து தர்ஹி தே ।। 962 ।।
பா⁴வாபா⁴வப்ருத²க்தா(அ)பி யத்³யபி⁴ந்நா ததோ(அ)ப்ருத²க் ।।
பா⁴வாபா⁴வவிபி⁴ந்நா சேத்ப்ருத²க்தா ந பரஸ்பரம் ।। 963 ।।
அந்யாபேக்ஷம் ப்ருத²க்த்வம் சேத்ஸ்வயம் தர்ஹ்யப்ருத²க்³க⁴ட: ।।
த்³வித⁴ர்மத்வே(அ)பி வஸ்த்வேததே³கம் ஸ்யாது³த்பலாதி³வத் ।। 964 ।।
த⁴ர்மபு³த்³தி⁴ப்ரபே⁴தே³(அ)பி த⁴ர்ம்யபே⁴த³: ஸதே³ஷ்யதே ।।
அதோ க³வாதே³ர்பே⁴தே³(அ)பி ஸந்மாத்ரமவஸீயதே ।। 965 ।।
கோ³த்வாதி³மேயபக்ஷே(அ)பி ஸத்³ரூபஸ்யாநபாயத: ।।
வஸ்த்வேவ மேயம் கோ³த்வாதி³ ஶாப³லேயாதி³வத்ஸ்பு²டம் ।। 966 ।।
ஸத்³ரூபத்வாபரித்யாகா³த³வாந்தரநிப³ந்த⁴நா: ।।
வ்யவஹாரா: ப்ரதீயந்தே ஸத்தத்த்வம் தேஷ்வவஸ்தி²தம் ।। 967 ।।
ஸத்தாதோ(அ)பி ந பே⁴த³: ஸ்யாட்ட்ரவ்யத்வாதே³: குதோ(அ)ந்யத: ।।
ஏகாகாரா ஹி ஸம்வித்தி: ஸட்ட்ரவ்யம் ஸந்கு³ணஸ்ததா² ।। 968 ।।
ஸமவாயாச்ச ஸம்ப³ந்தே⁴ நைகரூப்யம் விபி⁴ந்நயோ: ।।
தச்சேத்ததோ ந விஶ்வாஸோ, ஜாதாவப்யேகபு³த்³தி⁴த: ।। 969 ।।
ஸம்ஸர்க³த⁴ர்மதா நாபி பே⁴தே³நாநுபலம்ப⁴நாத் ।।
ஸமவாயேந ஸம்ப³ந்தே⁴ கோ ஹேதுரிதி நேஷ்யதே ।। 970 ।।
ஸம்யோக³ஶ்சேத்³வியோகோ³(அ)பி ஸமவாயே(அ)நவஸ்தி²தி: ।।
ஸ்வதஶ்சேத்கல்பநா வ்யர்தா² த்³ரவ்யஸ்யாப்யேகதா ஸ்வத: ।। 971 ।।
ஸத்தாவகு³ண்டி²தாஶ்சைதே ஸர்வே பா⁴வா: ஸதை³வ ஹி ।।
வ்யவஹாராய கல்பந்தே ப்⁴ராந்தோ பே⁴த³: ஸதை³வ து ।। 972 ।।
யேஷாமபி ஹி ஸாமாந்யபே⁴த³வத்³வஸ்து க்³ருஹ்யதே ।।
தேஷாமபி குதோ பே⁴தோ³ வஸ்த்வைக்யாத்³த⁴ர்ம்யபே⁴த³த: ।। 973 ।।
அபி பே⁴தே³ந யா பு³த்³தி⁴: ஸ்யாத்ஸாமாந்யவிஶேஷயோ: ।।
ஸா(அ)பி தந்மாத்ரநிஷ்ட²த்வாந்நைவ பே⁴த³ஸ்ப்ருகி³ஷ்யதே ।। 974 ।।
ஏகம் சேத்³பி⁴ந்நதா நாஸ்தி பே⁴த³ஶ்சேதே³கதா குத: ।।
சித்ரே(அ)ப்யநுக³மாபா⁴வாந்ந ஸாமாந்யவிஶேஷதா ।। 975 ।।
ஸ்வரூபபரரூபாப்⁴யாம் யதா³ ஸத³ஸதா³த்மகம் ।।
வஸ்த்வேகம் மாநவிஷயபா⁴வஸ்தே ததா³ குத: ।। 976 ।।
ப்ரத்யக்ஷாதி³நிவ்ருத்திஶ்சேத்தஸ்யா: கிம் ரூபமுச்யதாம் ।।
ஸ்தைமித்யமாத்மநஶ்சேத்ஸ்யாத்தத்³வஸ்த்வேவாஸ்மதீ³ஹிதம் ।। 977 ।।
அத² வஸ்த்வந்தரஜ்ஞாநம் நிதராம் தஸ்ய வஸ்துதா ।।
பா⁴வாந்தரமபா⁴வோ(அ)பி நிரூபாக்²ய: ஸ நேஷ்யதே ।।
தஸ்மாத்³வஸ்த்வேகநிஷ்ட²த்வாந்ந பே⁴தோ³(அ)க்ஷாதி³கோ³சர: ।। 978 ।।
க⁴டோ(அ)யமிதி ஸம்வித்தேர்க⁴டோ மேய: ப்ரதீயதே ।।
ந வ்யாவ்ருத்தி: படாதீ³நாமதாத்³ரூப்யாத்ததா² படே ।। 979 ।।
க⁴டாபா⁴வோ விரோதி⁴த்வாந்ந க⁴டே(அ)ர்தா²ந்தரே(அ)பி ந ।।
அஷஷ்ட்²யர்த²தயா தஸ்மாத்³விகல்போ(அ)யம், ந வஸ்துக³: ।। 980 ।।
க⁴டோ ஹி ஸம்வித³ம் குர்வந்நாத்மாகாரவிஶேஷணம் ।।
ஆத்மாநம் லப⁴தே தத்³வத்³வ்யாவ்ருத்திம் ந படாதி³த: ।। 981 ।।
படஸம்வேத³நே(அ)ப்யேவம் படமாத்ரம் விஶேஷணம் ।।
ஈக்ஷதே(அ)த்ராதி⁴கம் நாந்யத³பா⁴வாதி³ யது³ச்யதே ।। 982 ।।
ஸம்தி³க்³த⁴நிஶ்சயாத்³யேவம் ஜ்ஞாநத⁴ர்மோ விஶேஷயந் ।।
ஸம்வித³ம் பி⁴த்³யதே மேயாத்ப்ரத்யேகம் பே⁴த³தீ⁴ர்ந து ।। 983 ।।
ததா²(அ)ஹமேவ ஜாநாமி மாதா நாந்ய இதீத்³ருஶா: ।।
மாத்ருத⁴ர்மா: ப்ரஸித்⁴யந்தி விஶிஷந்த: ஸ்வஸம்வித³ம் ।। 984 ।।
ஸம்விதே³கா ஸ்வத:ஸித்³த⁴ஆ ப்ரத்யக்³ரூபைகலக்ஷணா ।।
பா⁴வாபா⁴வதி³ரூபாய வ்யவஹாராய கல்பதே ।। 985 ।।
அதோ(அ)நுப⁴வமுல்லங்த்⁴ய ந பே⁴தோ³ நாப்யபி⁴ந்நதா ।।
தத்ப்ருஷ்டே²ந து மாநாநி விரோத⁴: கிம்ஸமாஶ்ரய: ।। 986 ।।
அவிஜ்ஞாத: ப்ரமாணாநாம்ம் விஷயோ வாதி³நாம் மத: ।।
ந தஸ்ய மாநத: ஸித்³தி⁴ஸ்தத்ஸித்³தே⁴: ப்ராக்ப்ரமாக³மாத் ।। 987 ।।
அமாநகம் கத²ம் ச ஸ்யாத³ஜ்ஞாதத்வமிஹோச்யதாம் ।।
கத²ம் வா தத்³விநா மாநம் விஷயாஸம்ப⁴வாத்³ப⁴வேத் ।। 988 ।।
அஜ்ஞாதத்வக்ஷதிம் குர்வந்மாநம் மாநத்வமஶ்நுதே ।।
மாநாத³ஜ்ஞாததா சேத்ஸ்யாந்ந ஸா தத்ப²லமிஷ்யதே ।। 989 ।।
அதோ(அ)நுப⁴வதோ லப்³த⁴மஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாபயத்ஸதா³ ।।
ப்ரத்யக்ஷாதி³ ப்ரமாணம் ஸ்யாந்ந ஸ்வதோ நாபி சாந்யத: ।। 990 ।।
நாஜ்ஞாஸிஷமஹம் பூர்வமித்யேவம் ப்ரமிதே க⁴டே ।।
பூர்வாஜ்ஞாதத்வவிஷயோ பூ⁴யோ(அ)ப்யநுப⁴வோ யத: ।। 991 ।।
ப்ரவ்ருத்தம் விஷயே மாநமவச்சே²த³ப²லம் மதம் ।।
ஜ்ஞாதாஜ்ஞாதே ப்ரதி த்வஸ்ய ந வ்யாபாரோ(அ)ப்ரமாணத: ।। 992 ।।
ஸர்வோ(அ)ப்யநுப⁴வாத்ஸித்³தா⁴ம் பா³லோ(அ)ப்யஜ்ஞாததாம் ஸ்வத:।।
ந கிம்சிஜ்ஜாந இத்யவம் ப்ருஷ்டோ வக்தி ப்ரமாம் விநா ।। 993 ।।
நி:ஶேஷகரணக்³ராமலயே(அ)ப்யநுப⁴வ: ஸ்வத: ।।
அலுப்தத்³ருக்ஸுஷுப்தே(அ)பி ஜாக்³ரத்³போ³தா⁴விஶேஷத: ।। 994 ।।
அத்யந்தாநநுபூ⁴தேஷு ஹிமவத்ப்ருஷ்ட²வஸ்துஷு ।।
ஜாக்³ரதோ(அ)நுப⁴வோ(அ)ப்யேவம் ஸுஷுப்தாந்ந விஶிஷ்யதே ।। 995 ।।
ந சாத்ராநுப⁴வோ லுப்தோ ந ஜாநாமீதி போ³த⁴நாத் ।।
அத்³ருஷ்டமபி த்³ருஷ்ட்வா(அ)ஸ்தி போ³தோ⁴ நாஜ்ஞாஸிஷம் த்விதி ।। 996 ।।
புமாந்ஸுப்தோத்தி²தோ(அ)ப்யேவம் ப்ரமாத்ராதி³லயம் ஸ்வத: ।।
அநுபூ⁴த்யைவ ஸம்த⁴த்தே நாந்தரா(அ)தோ(அ)ஸ்ய லுப்ததா ।। 997 ।।
ந சேதா³நீம்தநாத்³போ³தா⁴த்³போ³தா⁴பா⁴வக³திர்ப⁴வேத் ।।
ஸௌஷுப்தீ, நஹி போ³த⁴ஸ்ய காலபே⁴தே³ந பி⁴ந்நதா ।। 998 ।।
போ³தா⁴தே³வ ப்ரஸித்⁴யந்தி காலாவஸ்தா²த³யோ யத: ।।
மாத்ருமாநாத³யஶ்சாபி குதஸ்தைரஸ்ய விக்ரியா ।। 999 ।।
ப்ரமாத்ருமாநதந்மேயேஷ்வாக³மாபாயிஷு த்ரிஷு ।।
அலுப்தாநுதி³தோ போ³த⁴: ப்ரத²தே ப்ரத்யகே³கல: ।। 1000 ।।
அபி⁴தோ(அ)நுப⁴வாக்ராந்தா ஜ்ஞாதாஜ்ஞாதத்வபூ⁴மிஷு ।।
நாந்யத்ரார்தா²: ப்ரஸித்⁴யந்தி லீயந்தே நாப்யநாத்மநி ।। 1001 ।।
அதோ(அ)நுப⁴வ ஏவைகோ விஷயோ(அ)ஜ்ஞாதலக்ஷண: ।।
அக்ஷாதீ³நாம் ஸ்வத:ஸித்³தோ⁴ யத்ர தேஷாம் ப்ரமாணதா ।। 1002 ।।
தேநாநுப⁴வஸித்³தா⁴நாம் லோகே(அ)ஜ்ஞாநவிகா⁴திநா: ।।
மாத்வமக்ஷாத³யோ யாந்தி நாஜ்ஞாதஜ்ஞாததோ(அ)ந்யதா² ।। 1003 ।।
க⁴டாத³ய: ப்ரமாஸித்³தா⁴ முஞ்சந்த்யஜ்ஞாததாம் ந து ।।
ஸ்வத:ஸித்³தோ⁴(அ)பி வஸ்துத்வாந்முஞ்சத்யாத்மா ப்ரமாம் விநா ।। 1004 ।।
ப்ராக்³பா³த⁴காக³மாத்ஸித்³தி⁴ர்லௌகிகஸ்யாபி வஸ்துந: ।।
வஸ்துதத்த்வப³லாதே³வ தத்தமோவ்யவதா⁴நத: ।। 1005 ।।
க்ருதஸ்நமாத்ராத்³யுபாதா³நதமோபோ³த⁴ஸ்து போ³த⁴த: ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யோத்தா²த்பூர்ணைகாத்ம்யஸ்வலக்ஷணாத் ।। 1006 ।।
தேநா(அ)(அ)க³மஸ்ய தத்ர ஸ்யாத³ஜ்ஞாதத்வவிகா⁴திந: ।।
ப்ரமாணத்வம் புமர்த²ஶ்ச ஸ ஏऴ விது³ஷாம் மத: ।। 1007 ।।
நநு து³ர்வாரஸம்ஸாரது³:க²ஸம்த³ர்ப⁴ஹாநத: ।।
கிமந்யத்ஸுக²மிஷ்டம் ஸ்யாத்³யஸ்யா(அ)(அ)ப்தே: புருஷார்த²தா ।। 1008 ।।
லோகே(அ)பி வ்யாதி⁴ஸம்தாபவிச்சி²த்தௌ ஸுகி²தேக்ஷ்யதே ।।
வ்யதிரிக்தஸுகா²ர்தா² ச ந ப்ரவ்ருத்திர்விராகி³ணாம் ।। 1009 ।।
அஸம்வேத்³யம் ஸுக²ம் நாபி புமர்தோ² ந ச கர்மதா ।।
ஸ்வரூபே வேத்³யவேத்த்ருத்வாயோகா³த்³தூ³ைதப்ரஸங்க³த: ।। 1010 ।।
நைவம் பே⁴தே³ந ஸம்ஸித்³தே⁴ ஸுக²து³:கே² கத²ம் தயோ: ।।
ஐக்யம் ஸுக²ஸ்ய விச்சே²தோ³ து³:க²ம் வா கிம் ந கல்ப்யதே ।। 1011 ।।
அது³:கி²நோ(அ)பி த்³ருஶ்யந்தே ஸுக²ப்ராப்தீச்ச²யா யத: ।।
தது³பாயே ப்ரவர்தந்தஸ்தத³பே⁴தே³ ந யுஜ்யதே ।। 1012 ।।
சந்த³நாதி³ஸுகோ²பாயஸம்பந்நா: ஸுகி²நோ(அ)ப்யலம் ।।
புத்ரஜந்மாதி³வார்தாபி⁴: ப்ராப்நுவந்தி ஸுகா²ந்தரம் ।। 1013 ।।
புத்ராத்³யப்ராப்திரூபம் ச து³:க²ம் தத்ர ந கல்ப்யதே ।।
அஸம்வித்தேரவேத்³யம் ஹி ந து³:க²ம் வைரிது³:க²வத் ।। 1014 ।।
திர்யஞ்சோ(அ)ப்யத ஏவேஹ காமயந்தே ஸுக²ம் ததா² ।।
அப்ரியம் விஜிஹாஸந்தி ந து ஜாநந்தி ஸாத⁴நம் ।। 1015 ।।
வேதோ³(அ)பி ஶுத்³த⁴மாத்மாநம் ஸுக²ம் முக்²யம் ப்ரத³ர்ஶயந் ।।
அநாத்மாநம் ததா² து³:க²ம் புமர்த²த்வேந ஸம்மத: ।। 1016 ।।
ததே³தத்ப்ரேய இத்யாதி³வாக்யேப்⁴யோ(அ)நேகதா⁴ ஶ்ருதம் ।।
ததா²(அ)(அ)த்மநஸ்து காமாய தஸ்மாந்நாந்யத்ஸுக²ம் ப⁴வேத் ।। 1017 ।।
புருஷார்தா²பி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்³விராகி³த்வம் யதா²(அ)(அ)ஶ்ரிதம் ।।
பராநந்தா³பி⁴லாஷோ(அ)பி ததா² சேத்கிம் நிஷித்⁴யதே ।। 1018 ।।
ஆத்யந்திகஸுகே²ச்சா²யாம் யதி³ ராகி³த்வமுச்யதே ।।
விவிக்ததே³ஶஸேவாதா³விச்சா²யாம் கிம் ந ராகி³தா ।। 1019 ।।
அத² யே ஶதமித்யாதி³வாக்யைரேதத்ப்ரபஞ்சிதம் ।।
ஏஷ ஹ்யேவேதி ச வ்யக்தம் தைத்திரீயஶ்ருதாவபி ।। 1020 ।।
ஸ்வாநந்தா³பி⁴முக²: ஸ்வாபே வோத்⁴யமாநோ(அ)த ஏவ ச ।।
பீட்³யதே ஸ்த்ர்யாதி³ஸம்பர்கஸுக²விச்சே²த³தோ யதா² ।। 1021 ।।
ஆநந்தை³கஸ்வபா⁴வத்வாத்³வேத்³யதா தத்ர நார்த்²யதே ।।
நி:ஸம்போ³தே⁴(அ)ர்த்²யதே ஸா ஹி ந து போ³தை⁴கலக்ஷணே ।। 1022 ।।
அதி⁴காரஸ்ய ஸௌலப்⁴யப்ரதிபத்த்யர்த²மீரணம் ।।
ஸர்வபும்ஸாமிதி ததா² பூர்வமேவ ப்ரபஞ்சிதம் ।। 1023 ।।
ஸ்வர்கா³தி³காம்யபி யதோ முக்திம் காமயதே ந து ।।
முக்திம் காமயமாநோ(அ)ந்யத்கடாக்ஷேணாபி வீக்ஷதே ।। 1024 ।।
ஸர்வேஷாமபி ச ந்ருணாமதி⁴காரோ(அ)நிவாரித: ।।
யதோ(அ)த: ஸர்வதோ ந़़்ருணாமிதி பா⁴ஷ்யக்ருத³ப்³ரவீத் ।। 1025 ।।
ஶுக்லாம் கா³மாநயேத்யுக்தே காம்சித்³கோ³கர்மிகாம் க்ரியாம் ।।
குர்வாணமபி⁴வீக்ஷ்யாஜ்ஞ: குருதே காரணாநுமாம் ।। 1026 ।।
ஜ்ஞாதம் த்⁴ருவமநேநைதத்³யத்³கோ³கர்மகமீக்ஷ்யதே ।।
ப்ராக³ஜ்ஞாதஸ்ய நிர்வத்திர்ந யதோ விக்ஷ்யதே கச்சித் ।। 1027 ।।
யத்³யர்த²ம் காரகாதீ⁴நம் த்³ருஷ்ட்வா தத்காரணாநுமா ।।
ப்ரமாணாந்தரக³ம்யத்வால்லோகிகத்வம் ததா³(அ)(அ)பதேத் ।। 1028 ।।
ந சேத்காரகதந்ரோ(அ)ர்தோ² ஜ்ஞாதஸ்யாநுஷ்டி²தி: கத²ம் ।।
ந ஸித்³தோ⁴ நாபி சாபா⁴வ: காரகாபேக்ஷ ஈக்ஷ்யதே ।। 1029 ।।
ஆரப்⁴யே காரகத்வே ந ப³லாத்ப்ராமாண்யமாபதேத் ।।
வ்யங்க்³யே து கார்யே வேத³ஸ்ய ஸித்³தே⁴(அ)ர்தே² மாநதா ப⁴வேத் ।। 1030 ।।
வாக்யஸ்ய ச ப்ரமாணத்வம் நாப்யபா⁴வைககோ³சரம் ।।
ந சேத³பா⁴வ: கார்யோ(அ)ர்தே²: ஸித்³தே⁴(அ)ர்தே² மாநதா ப⁴வேத் ।। 1031 ।।
அதோ²ப⁴யாத்மகம் கார்யம் ஸித்³தா⁴ஸித்³த⁴ஸ்வபா⁴வகம் ।।
உக்ததோ³ஷத்³வயாஸக்திர்ந ச வஸ்தவீத்³ருஶம் க்வசித் ।। 1032 ।।
ஸித்³த⁴ஸ்ய வ்யஞ்ஜகம் மாநம் ந மாநம் காரகம் க்வசித் ।।
சோத³நா மாநகம் சேத்தத்கத²ம் கார்யம் தது³ச்யதாம் ।। 1033 ।।
மதம் விஷயஸம்ஸித்³த்⁴யா கார்யமித்யாபி⁴தீ⁴யதே ।।
யாக³ஸித்³தே⁴: புரா(அ)ஸித்³தே⁴: கத²ம் சோத³நயா மிதம் ।। 1034 ।।
ப்ராக்ப்ரயோக்த்ரபி⁴ஸம்ஸித்³தௌ⁴ கிம் ப²லம் யாக³ஸித்³தி⁴த: ।।
யாக³ஸித்³த்⁴யா(அ)பி தத்ஸித்³தௌ⁴ ப்ரயோஜ்யத்வம் குதோ யஜே: ।। 1035 ।।
யாகா³த்³யநுஷ்டி²தேரஸ்ய க⁴டாதே³ரிவ சேந்மத: ।।
உபகாரோ நியோக³ஸ்ய கத²ம் ந க⁴டதுல்யதா ।। 1036 ।।
அபுமர்தே² நியோகே³ ச தாத்பர்யம் ஸ்யாத்ததா² ஸதி ।।
ப்ரதிர்தி²நி புமர்தே² தத்ஸுதீ⁴பி⁴ர்க்³ருஹ்யதே கத²ம் ।। 1037 ।।
லிஙாதி³ஶ்ரவணாத்பும்ஸ: கார்யம் யத்ப்ரஸமீக்ஷ்யதே ।।
உபகாராத்³யபேக்ஷம் தத்³வக்த்ருகர்த்ரோ: ப்ரஸித்⁴யதி ।। 1038 ।।
ந சேத்ஸம்பா⁴வ்யதே கர்த்ரா புமர்த²: கஸ்யசித்³விதே⁴: ।।
ஆஜ்ஞோக்தேரேவ ந ததா³ கஶ்சிஜ்ஜக³தி சேஷ்டதே ।। 1039 ।।
ஆஜ்ஞார்த²மாத்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் ந கஶ்சித்ஸ்வவஶோ நர: ।।
து³:கா²த்மகே மநோ த⁴த்தே யாகா³தௌ³ சோத³நாவஶாத் ।। 1040 ।।
புமர்த²மபி⁴ஸம்தா⁴ய யாகா³தா³வத² சேஷ்டதே ।।
ப²லம் ப்ரவர்தகம் ப்ராபந்ந நியோக³ஸ்ததா² ஸதி ।। 1041 ।।
மந்த்ரோக்தேரிவ லோடா³தே³: ப்ரவ்ருத்திரிதி சேந்மதம் ।।
ப்ராயஶ்சித்தீ ப⁴வேந்நைவ தத்பராதீ⁴நவ்ருத்தித: ।। 1042 ।।
ப்ரவர்தகத்வம் மந்த்ரஸ்ய ந ப்ரவர்த்யவஶாத்³யதா² ।।
ஸ்வத ஏவ ந யாகா³தே³: கார்யாஸித்³தி⁴ஸ்ததா² ப⁴வேத் ।। 1043 ।।
காரகம் வா க்ரியா வா ஸ்யாத்³யதி³ வா ஸ்யாத்க்ரியாப²லம் ।।
தஸ்ய லௌகிகமாஸித்³தே⁴ர்லௌகிகத்வம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 1044 ।।
ஐகாத்ம்யவஸ்துநிஷ்டே² து யதோ²க்தந்யாயவர்த்மநா ।।
ந கஶ்சித³பி தோ³ஷ: ஸ்யாத்³வசஸ்யஸ்மிந்மநாக³பி ।। 1045 ।।
நேதி நேத்யாதி³வாக்யேப்⁴யோ யோ(அ)ர்தோ²(அ)நந்யாநுபூ⁴திக³: ।।
லௌகிகத்வம் கத²ம் தஸ்ய ஸர்வமேயாதிலங்தி⁴ந: ।। 1046 ।।
இத்யுக்தமபி⁴ஸம்தா⁴ய த்³ருஷ்டாதி³வசநம் ஜகௌ³ ।।
லோகிகத்வப்ரஸித்³த⁴ர்யர்த²ம் நியோக³ஸ்ய க⁴டாதி³வத் ।। 1047 ।।
ஆஸ்தாம் வேதா³ந்தமாநத்வம் த்யக்தம் தத்காமதஸ்தவ ।।
வஸ்துந்யுக்தேர்ந சேந்மாத்வம் கர்மகாண்டே³(அ)பி தத்³ப⁴வேத் ।। 1048 ।।
ப⁴விஷ்யத்³தே³ஹஸம்ப³ந்தீ⁴ வாக்யாதா³த்மா ந சேந்மித: ।।
மாநாந்தராச்ச க: குர்யாத³த்³ருஷ்டார்தா²: க்ரியா: ஸுதீ⁴: ।। 1049 ।।
நாபி ஸாம்க்²யப்ரமாஸித்³த⁴மாத்மாநமவக³ச்ச²த: ।।
தே³ஹாத்³யநபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்ப்ரவ்ருத்தி: ஸ்யாத்க்ரியாஸ்விஹ ।। 1050 ।।
கர்மகாண்டே³(அ)தி⁴கார்யஸ்மிந்யாட்டக்ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)ஞ்சஸா ।।
தாட்டக்ஸம்ப்ரதிபத்த்யர்த²ம் ந சாஸதீதி ப⁴ண்யதே ।। 1051 ।।
கர்மப்⁴ய: ப²லமிச்ச²த்³பி⁴ரட்டஷ்டம் ட்டஷ்டமேவ வா ।।
தே³ஹாவஸ்தா²ந்தராவேஶே ப்ரமாணம் வாச்யமாத்மந: ।। 1052 ।।
கத²ம் ச தஸ்ய கர்த்ருத்வம் வ்யாபித்வாந்நிஷ்க்ரியத்வத: ।।
ந சாகர்து: ப²லம் கௌ³ண்யா வ்ருத்யா சேத்ஸுதராம் ந தத் ।। 1053 ।।
முக்²யகர்த்ருத்வபக்ஷே(அ)பி ஹ்யநிர்மோக்ஷ: ப்ரஸஜ்யதே ।।
மாநேந நாஶ்யதே(அ)ஜ்ஞாநம், ஜ்ஞாபகம் ஹி ந காரகம் ।। 1054 ।।
தே³ஹாந்தராபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ பா⁴வித்வாந்நாக்ஷகோ³சர: ।।
லிங்க³ஸாட்டஶ்யவிராஹாந்நாநுமா நோபமா ததா² ।। 1055 ।।
ஶப்³தா³தா³த்மநி ஸம்ஸித்³தே⁴ பூர்வோக்தந்யாயதோ ந ச।।
ஶ்ருதார்தா²பத்திரப்யத்ர நாபா⁴வோ மாநபா⁴வத: ।। 1056 ।।
ந சாஹம்ப்ரத்யயாத்ஸித்³தி⁴ராத்மந: ஸ்யாத்கதா³சந ।।
போ³தா⁴நுப⁴வஸம்வித்திவித்தயோ ஹ்யாத்மவாசிந: ।। 1057 ।।
யஸ்யாநுப⁴வஸித்³த்⁴யைவ ஸித்³தி⁴: ஸ்யாத்³வடஸித்³தி⁴வத் ।।
ததோ(அ)ஹம்ப்ரத்யயாத்ஸித்³தி⁴மீக்ஷதே(அ)நுப⁴வ: ।। கத²ம் ।। 1058 ।।
மாநாத³நுப⁴வ: ஸித்³தோ⁴ ஜட³: ஸ்யாத்³த⁴டவந்ந சேத் ।।
நைரபேக்ஷ்யம் சிதா³த்மத்வே,ஸ்யாச்சாந்யோந்யஸமாஶ்ரய: ।। 1059 ।।
ஆத்மநோ(அ)ஹம்தி⁴ய: ஸித்³தி⁴ராத்மஸித்³தி⁴ரஹம்மதே ।।
அந்யோந்யாஶ்ரயதைவம் ஸ்யாத³ஹம்பு³த்³த்⁴யாத்மநோர்த்⁴ருவம் ।। 1060 ।।
அஹம்தீ⁴ராத்மந: கார்யம் காரணேநா(அ)(அ)ப்யதே ஸதா³ ।।
தயா தஸ்ய கத²ம் வ்யாப்திரவ்யாப்தௌ மேயதா கத²ம் ।। 1061 ।।
க்ரியாகாலே கு³ணீபா⁴வாத்க்ரியாஸித்³தா⁴வஸம்ப⁴வாத் ।।
கர்து: ப்ரமேயதா ந ஸ்யாத³ஹம்பு³த்³த்⁴யா கத²ம்சந ।। 1062 ।।
ஸம்வித்³ரூபே ப்ரமேயே ச ஸம்வித³ந்யா ப²லம் ப⁴வேத் ।।
ந ச ஸம்வித்³தூ⁴யாபா⁴ஸோ நாநுமேயம் ப²லம் க்வசித் ।। 1063 ।।
க⁴டாத்³யாகாரஸம்வித்³வச்சு²த்³தா⁴யாமபி ஸம்விதி³।।
ஸம்வித்³விஶிஷ்டா ஸம்வித்ஸ்யாந்ந சாஸாவாத்மநீக்ஷ்யதே ।। 1064 ।।
ப்ரமாதரி ச மேயே ஸ்யாத்ப²லம் கஸ்யேதி ப⁴ண்யதாம் ।।
ந மாதுஸ்தஸ்ய மேயத்வாந்நாபி மேயே ப²லம் க்வசித் ।। 1065 ।।
ஜட³த்வாத்தத்ர மேயஸ்ய ப²லம் மாதரி சேந்மதம் ।।
மேயதோ ஜட³தா(அ)த்ராபி ஸம்விச்சேந்ந ப்ரமாணஜா ।। 1066 ।।
த⁴ர்மத்வேநாப்யஹம்பு³த்³தே⁴ர்ந பே⁴தோ³ த⁴ர்மிணா(அ)(அ)த்மநா ।।
ரூபம் த்³ரவ்யாத்மநோ நாந்யட்ட்ரஸாதே³ஸ்தத்³விபி⁴த்³யதே ।। 1067 ।।
த்³ரவ்யாதி³ சா(அ)(அ)த்மநோ ரூபம் ப்ரமேயம் யது³தீ³ரிதம் ।।
க⁴டவத்தத³ஹம்பு³த்³தே⁴: ப்ரத்யக்³வ்ருத்தேர்ந கோ³சர: ।। 1068 ।।
அஸ்மத்ப்ரத்யயஸம்பி⁴ந்நம் ப்ரத்யக்கர்தரி வேத³நம் ।।
ஜ்ஞாநஸ்ய யது³பந்யஸ்தம் விஶேஷஸ்தத்ர நேக்ஷ்யதே ।। 1069 ।।
ஜ்ஞாநபோ³தே⁴ந நைவா(அ)(அ)த்மா மிதோ, நாப்யாத்மஸம்விதா³ ।।
ஜ்ஞாநம், ந ச த்³வயம்ம், பே⁴தா³த³பே⁴தே³(அ)நுப⁴வ: ஸ்வத: ।। 1070 ।।
கிம் ப்ரமாணமஹம்ரூபமுதா(அ)(அ)த்மைவேதி கத்²யதாம் ।।
ப்ரத்யக்ஷத்வாந்ந தந்மாநம் நா(அ)(அ)த்மா, ஸ்வார்த²ஜட³த்வத: ।। 1071 ।।
ந சாப்யாத்மந்யவிஜ்ஞாதே(அ)ஹம்பு³த்³தே⁴: ஸித்³த⁴தா தவ ।।
யேநா(அ)(அ)த்மா ஸ்யாத³ஹம்பு³த்³தே⁴ரநுமேயா ஹி ஸா ஸ்தி²தா ।। 1072 ।।
நிரம்ஶஸ்ய ந சாப்யம்ஶகல்பநா(அ)ப்யுபபத்³யதே ।।
ஸ்வாத்மதந்ரே ச விஷயே மாநபோ³த⁴: ஸதா³ ப⁴வேத் ।। 1073 ।।
அஜ்ஞாதத்வம் விநா மாநம் நாஹம்ப்ரத்யய ஆத்மந: ।।
அஜ்ஞாதத்வமதோ வாச்யமாத்மநோ(அ)த்ர க⁴டாதி³வத் ।। 1074 ।।
தஸ்யாப்யநுப⁴வாத்ஸித்³தி⁴ர்யத்³யுச்யேத க⁴டாதி³வத் ।।
ஸித்³த⁴ ஆத்மா ப்ருத²ங்யாதுர்நோ சேந்மாதா ந ஸித்⁴யதி ।। 1075 ।।
ப்ரமாணஸம்ப்லவோ(அ)ப்யுக்தோ தூ³ராதே³வ நிவர்தித: ।।
அந்யத்ராபி ஹி மாநாநாம் நைவ ஸம்ப்லவம் இஷ்யதே ।। 1076 ।।
அஜ்ஞாதாவக³மே யத்³வத்ப்ரமாதர்யர்பிதம் ப²லம் ।।
ந மேயே பூர்வமாநேந தத்³வந்மாநாந்தரைரபி ।। 1077 ।।
அதோ(அ)நதி⁴க³தாவேஶாத்ஸர்வேஷாம் ஸம்ப்லவ: குத: ।।
மாந்தரைரவபு³த்³தே⁴(அ)பி ஜ்ஞாதே(அ)ப்யஜ்ஞாததோ(அ)ந்யத: ।। 1078 ।।
அதா²ப்யவக³மோ மேயே ததா²(அ)பி ஸ்யாந்ந ஸம்ப்லவ: ।।
பூர்வோ(அ)நதி⁴க³தே வ்ருத்த: ப்ரத்யயோ(அ)தி⁴க³தே பர: ।। 1079 ।।
பூர்வேண நிஶ்சிதே சேத்ஸ்யாந்நோத்தரஸ்ய ப்ரமாணதா ।।
ததா² ஸம்தே³ஹ ஏகஸ்மாத³ந்யஸ்மாத்³தி⁴ விநிஶ்சய: ।। 1080 ।।
நி:ஸாமாந்யவிஶேஷேஷு நாத: ஸம்ப்லவ இஷ்யதே ।।
யதா²(அ)ந்யத்ர ததே²ஹாபி வேதா³ந்தேஷ்வப்⁴யுபேயதாம் ।। 1081 ।।
யதோ மாநாநி ஸித்⁴யந்தி ஜாக்³ரதா³தி³த்ரயம் ததா² ।।
பா⁴வாபா⁴வவிப⁴க³ஶ்ச ஸ ப்³ரஹ்மாஸ்மீதி போ³த்⁴யதே ।। 1082 ।।
யதோ(அ)ஸித்³தா⁴நி ஸித்⁴யந்தி, பா⁴வாபா⁴வௌ யதா³ஶ்ரயௌ, ।।
யோ(அ)நந்யார்தோ² யத³ர்த²ம் ச ஸர்வம், யோ(அ)நந்யட்டக்ஸதா³ ।। 1083 ।।
ப்ரமேயாதி³த்ரயம் யஸ்மாத்பரஸ்பரவிலக்ஷணம் ।।
ஆத்மாநம் லப⁴தே ஸத்ய: ஸோ(அ)த்⁴யக்ஷோத்ராப்⁴யுபேயதாம் ।। 1084 ।।
அஸம்குசிதசித்பத்³ம: ப்ராஜ்ஞே ஸ்வப்நப்ரபோ³த⁴வத் ।।
ததா² ப்ரபு²ல்லபோ³தா⁴ப்³ஜ: ப்ராஜ்ஞவத்ஸ்வப்நபோ³த⁴யோ: ।। 1085 ।।
ஸாக்ஷ்யஸம்ப³ந்த⁴த: ஸாக்ஷீ ந ஸ்வத: ஸாக்ஷிதா(அ)(அ)த்மந: ।।
ப்ரத்யங்யாத்ரைகட்டஷ்டித்வாத்³தி⁴யாம் வாசாமகோ³சர: ।। 1086 ।।
அஸ்மத்பக்ஷே ஹி கர்தவ்யமவித்³யாமாத்ரகல்பிதம் ।।
தத³பா⁴வாந்ந ஸம்ஸாரோ பூ⁴தோ பா⁴வீ ந வர்ததே ।। 1087 ।।
ஸ்வாபா⁴விக்யப்யவித்³யேயமநுபூ⁴த்யா(அ)வபா⁴ஸிதா ।।
தம: ஸூர்யோத³யேநேவ ஜ்ஞாநேநோத்க்ருத்ய நாஶ்யதே ।। 1088 ।।
அநாதி³காலமஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாநேநா(அ)(அ)தி³மதா க்ஷணாத் ।।
த்³ருஶ்யதே நாஶ்யமாநம் ஹி ந சாஸ்யா(அ)(அ)வ்ருத்திரீக்ஷ்யதே ।। 1089 ।।
ஏவம்பூ⁴தோ(அ)ப்யயம் ப்ரத்யக்ஸ்வாத்மாநுப⁴வஸம்ஶ்ரயாத் ।।
வ்யுத்பத்தே: ப்ராக³விஜ்ஞாத: ஸர்வாஜ்ஞாநாதி³ஸாக்ஷ்யபி ।। 1090 ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³தஸ்தஸ்மாதா³க³மாதே³வ நாந்யத: ।।
ஐகாத்ம்யவஸ்துந: ஸாக்ஷாத்³வ்யுத்பத்திரவிசீலிநீ ।। 1091 ।।
தஸ்யாஸ்ய கர்மகாண்டே³ந ஸம்ப³ந்த⁴ இதி ய: புரா ।।
ப்ரஶ்நஸ்தந்நிர்ணயார்தா²ய ஸர்வதே²த்யாதி³ருத்தர: ।। 1092 ।।
நநு ஸித்³தே⁴ யதோ²க்தார்தே² நா(அ)(அ)ரம்பே⁴ ஹேதுரீக்ஷ்யதே ।।
க்ருத்ஸ்நப்ரயோஜநாவாப்தே: பூர்வோக்தைரேவ கர்மபி⁴: ।। 1093 ।।
நைததே³வம் ஸுகே²ப்ஸாயா ஜிஹாஸாயாஶ்ச து³:க²த: ।।
நிதா³நஸ்யாநிஷித்³த⁴த்வாத்பூர்வோக்தை: கர்மபி⁴: புரா ।। 1094 ।।
நி:ஶேஷாஹலாத³ஸம்ப்ராப்தி: ஸர்வாநர்த²நுதிஸ்ததா² ।।
ஸர்வேஷாம் ப்ராணிநாமேதத்ஸ்வத இஷ்டம் ப்ரயோஜநம் ।। 1095 ।।
ஆத்மநஸ்தசத்த்வமேதச்ச ஸித்³த⁴ம் சைதந்யவத்³யத: ।।
அதை²ஷ, யோ வை பூ⁴மேதிஶ்ருதிமாநாநுபூ⁴தித: ।। 1096 ।।
ஸ்வர்க³ஶப்³தா³பி⁴த⁴ஶ்சாயம் புமர்தோ² யோ யதோ²தி³த: ।।
ஸ்வர்க³மித்யாதி³பி⁴ர்வாக்யைஸ்ரய்யந்தேஷ்வபி கீ³யதே ।। 1097 ।।
ஸ்வர்க³ம் புமர்த²முத்³தி³ஶ்ய ஸர்வப்ராணப்⁴ருதாமியம் ।।
வாங்யந:காயசேஷ்டா ஸ்யாத்³யா(அ)பி தத்ஸாத⁴நோபகா³ ।। 1098 ।।
உத்பத்த்யாத்³யர்த²நிஷ்டா²நாம் ஸர்வேபாமபி கர்மணாம் ।।
ஸ்வர்கே³ நைவாதி⁴காரோ(அ)ஸ்தி தஸ்ய ஸித்³த⁴த்வத: ஸ்வத: ।। 1099 ।।
ஸ்வாத்மஸாத்⁴யாதிரேகேண ஸர்வமேவ ஹி ஸாத⁴நம் ।।
நாலம் ஸாத்⁴யாந்தராயேஹ கிம்வஸாத்⁴யார்த²ஸித்³த்⁴யே ।। 1100 ।।
யதோ²க்தபுருஷார்த²ஸ்ய யத்³யப்யாப்தஸ்வபா⁴வதா ।।
ஆத்மஸ்வபா⁴வதோ நா(அ)(அ)ப்திஸ்ததா²(அ)ப்யஜ்ஞாநஹேதுத: ।। 1101 ।।
அவித்³யாவ்யவதா⁴நஸ்ய நா(அ)(அ)த்மஜ்ஞாநாதிரேகத: ।।
ப்ரத்⁴வஸ்தி: கர்மபி⁴: கர்தும் ஶக்யா தேஷாமமாநத: ।। 1102 ।।
வ்யஞ்ஜகம் விரஹய்யாந்யத்ஸாத⁴நம் காரகாத்மகம் ।।
தத³பி⁴வ்யக்தயே நாலம் ஸ்வத:ஸித்³த⁴ஸ்ய வஸ்துந: ।। 1103 ।।
கர்மபி⁴ர்நாபநீதோ(அ)த: ப்ரத்யங்ப்⁴யோஹோ(அ)ப்ரமாணத: ।। 1104 ।।
யாவச்ச ஸம்யக்³விஜ்ஞாநவஹ்நிநா(அ)ஸௌ ந த³ஹ்யதே ।।
ந தாவத்கிம் சித³ப்யாப்தம் ஸுக²ம் து³:க²விவர்ஜிதம் ।। 1105 ।।
நாலம் விமுக்தயே காம்யம் யதி³ நாம ததா²(அ)பி து ।।
பும்ஸோ வைராக்³யஹேதுத்வாது³பகார்யேவ தந்மதம் ।। 1106 ।।
அஸஹ்யது³:க²ப²லத: ஸ்வகார்யவிநிவ்ருத்திக்ருத் ।।
விரக்திஹேதுத: கர்ம ப்ரதிஷித்³த⁴ம் யதா² ததா² ।। 1107 ।।
அபி காம்யம் க்ருதம் ஸர்வம் து³:கா²த்மகப²லத்வத: ।।
ஆவிரிஞ்ச்யாத்ஸ்வகார்யேப்⁴ய: ஸ்யாதே³வ விநிவ்ருத்தயே ।। 1108 ।।
இ்த்யுக்தப்ரதிபத்த்யர்த²மாஜகா³மோத்தரம் வச: ।।
ஏகவாக்யத்வமேவம் ச வேத³ஸ்ய ஸ்யாத³ஸம்ஶயம் ।। 1109 ।।
த³க்ஷிணோத³க³தோ⁴க³த்யா ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநமூட⁴தீ⁴: ।।
ப்³ரம்ப்⁴ரமீத்யநிஶம் து³:கீ² புமாந்கர்மபுர:ஸர: ।। 1110 ।।
காம்யைர்த³க்ஷிணமந்வேதி ஜ்ஞாநயுக்தைஸ்ததோ²த்தரம் ।।
நிஷித்³தை⁴ஶ்சாப்யதோ⁴ஜந்ம கர்மஸம்பா⁴ரஸம்ப்⁴ருதக: ।। 1111 ।।
த⁴ர்மாத⁴ர்மாம்ஶஸாம்யே ச மநுஷ்யத்வம் ப்ரபத்³யதே ।।
ப்³ரஹ்மாத்³யா ஸ்தா²வராந்தைவம் ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுஜா ।।
நாமரூபேஹசித்ரா(அ)(அ)த்³யா ஸ்வப்நமாயேந்த்³ரஜாலவத் ।। 1112 ।।
த⁴ர்மாத⁴ர்மாத்³யுபாதா³நஸாத⁴நா நஶ்வரீ க³தி: ।। 1113 ।।
வ்யாக்ருதம் நாமரூபாப்⁴யாம் யத்³யபீத³ம் ஶ்ருதௌ ஶ்ருதம் ।।
ஆத்மதத்த்வாநபி⁴வ்யக்தேர்நாபி⁴வ்யக்தம் தது³ச்யதே ।। 1114 ।।
அவித்³யாதிமிரோச்சி²த்தௌ நாநாவிஷ்க்ருதமண்வபி ।।
கார்யகாரணவத்³வஸ்து நாநபாஸ்தம் தமோ(அ)ப்யத: ।। 1115 ।।
யத ஏவமத: ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யப்ரதிபத்தயே ।।
ப்ராரப்³தே⁴யம் ப்ரயத்நேந வேதா³ந்தோபநிஷத்பரா ।। 1116 ।।
யதோ²க்தப²லஸித்³த்⁴யர்த²மாரப்³தோ⁴பநிஷத்³யதி³ ।।
ப்³ரஹ்ம வா இத³மித்யாதி³ கஸ்மாந்நா(அ)(அ)ரப்⁴யதே(அ)து⁴நா ।। 1117 ।।
யேஷாமநதி⁴காரோ(அ)த்ர ஹ்யஶ்வமேத⁴க்ரதௌ ப⁴வேத் ।।
இத ஏவ து விஜ்ஞாநாதேஷாம் தத்ப²லகீர்தநம் ।। 1118 ।।
கர்மகோ³சரதைவாத்ர விஜ்ஞாநஸ்யாபி சேந்மதம் ।।
விகல்பஶ்ரவணாந்மைவம் கர்மணா வித்³யயா(அ)த²வா ।। 1119 ।।
யஜதே யோ(அ)ஶ்வமேதே⁴ந யஶ்சைவம் வேத³ தம் க்ரதும் ।।
ப²லம் துல்யம் தயோர்யுக்தம் கர்மிணோ விது³ஷஸ்ததா² ।। 1120 ।।
உபாஸ்தேரபி கர்மத்வாத³ஶ்வமேத⁴க்ரதோரிவ ।।
நாதோ தி⁴யோ(அ)ர்த²வாத³த்வம் தத்³விதே⁴ர்நிதராம் ந ச ।। 1121 ।।
ஏதாவதே³வ சேத³த்ர ப⁴வதைவம் விவக்ஷிதம்‌ ।। 1122 ।।
ப்ரயோஜநம் தத்ஸுகரம் வித்⁴யுத்³தே³ஶே(அ)பி பா⁴ஷிதும் ।।
வித்³யாப்ரகரணே தஸ்ய த்வாம்நாய: கிமிதீர்யதாம் ।। 1123 ।।
ஸோ(அ)பி ஜ்ஞாநேந ஸம்யுக்தோ ஹயமேதோ⁴ மஹாக்ரது: ।।
ஸம்ஸாரப²ல ஏவேதி ப்ரவ்ருத்த்யங்க³தயோச்யதே ।। 1124 ।।
ப்ரத்யக்³போ³தா⁴திரேகேண ஸாத⁴நாந்தரநிஸ்ப்ருஹா: ।।
நிர்ஜ்ஞாதாஶேஷகர்மோத்த²ப²லப²ல்கு³த்வபு³த்³த⁴ய: ।। 1125 ।।
முமுக்ஷவ: ப்ரவர்தேரந்கத²ம் நாமா(அ)(அ)த்மவேத³நே ।। 1126 ।।
ஸம்ஸாரப²லதா காமமஸ்து காம்யஸ்ய கர்மண: ।।
நித்யாநாமப²லத்வாத்து முக்திரேவாஸ்து தத்ப²லம் ।। 1127 ।।
ந ஹ்யுத்ஸர்கே³ண ஸர்வேஷாம் ப²லவத்த்வஸ்ய ஸம்ஶ்ரவாத் ।।
கர்மணா பித்ருலோகாதி³ நித்யாநாமேவ தத்ப²லம் ।। 1128 ।।
ப²லவத்த்வே ஹி நித்யாநாம் காம்யத்வமிதி சேந்மதம் ।।
நைவம் ஶுத்³தி⁴ப்ரமாணத்வாத்³போ⁴க³நிஷ்ட²ஸ்ய காம்யதா ।। 1129 ।।
காம்யே(அ)பி ஶுத்³தி⁴ரஸ்த்யேவ போ⁴க³ஸித்³த⁴ர்யர்த²மேவ ஸா ।।
விட்³வராஹாதி³தே³ஹேந ந ஹ்யைந்த்³ரம் பு⁴ஜ்யதே ப²வம் ।। 1130 ।।
நித்யேஷு ஶுத்³தே⁴: ப்ராதா⁴ந்யாத்³போ⁴கோ³(அ)ப்யப்ரதிப³ந்த⁴க: ।।
போ⁴க³ம் ப⁴ங்கு³ரமீக்ஷந்தே பு³த்³தி⁴ஶுத்³த்⁴யநுரோத⁴த: ।। 1131 ।।
தமேதமித்யதஶ்சோச்சைர்வேதா³நுவசநாதி³நா ।।
விரக்தா: ஸர்வஸம்ஸாராஜ்ஜிஜ்ஞாஸந்தே பரம் பத³ம் ।। 1132 ।।
ஆராதே³வோபகுர்வந்தி நித்யாந்யாத்மவிஶுத்³தி⁴த: ।।
ஆத்மாஜ்ஞாநாவிரோதி⁴த்வாத்ஸாக்ஷாந்ந த்வாத்மபோ³த⁴வத் ।। 1133 ।।
த்யக்த்வா கர்மாண்யதோ(அ)ஸங்கா³: ப்ரத்யக்ப்ரவணபு³த்³த⁴ய: ।।
அபாஸ்தராகா³தி³மலா ஈக்ஷந்தே ஜ்ஞம் ஸ்வமாத்மநி ।। 1134 ।।
அதோ(அ)ஶேஷமஹாநர்த²ஹேத்வாத்மாஜ்ஞாநஹாநிக்ருத் ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநபா⁴ஸ்கரோத³யஹேதவே ।।
ஆரப்³தே⁴யம் ப்ரயத்நேந வேதா³ந்தோபநிஷத்பரா ।। 1135 ।।
ஶதாநி த³ஶ சைகம் ச சத்வாரிம்ஶத்ததா²(அ)ஷ்ட ச ।।
ஶ்லோகா: ஸம்ப³ந்த⁴பா⁴ஷ்யே(அ)ஸ்மிந்ஸம்க்²யாதா: ஸம்க்²யயா(அ)கி²லா: ।। 1136 ।।

॥ ப்ரத²மாத்⁴யாயஸ்ய ப்ரத²மம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

தத்ராஶ்வவிஷயம் தாவதா³தௌ³ த³ர்ஶநமுச்யதே ।।
ப்ராஜாபத்யத்வஹேதோஶ்சாப்யஶ்வநாமாங்கிதத்வத: ।। 1 ।।
அஶ்வஸ்ய யச்சி²ர: ஸாக்ஷாத்தது³ஷா இதி சிந்தயேத் ।।
ஹரேரவயவேஷ்வேவம் யோஜ்யா காலாதி³த்³ருஷ்டய: ।। 2 ।।
ஸம்ஸ்கார்யத்வாத்பஶோரேவம் த்³ருஷ்டீரங்கே³ஷு யோஜ்யேத் ।।
காலாதா³வமரவாங்க³த்வாந்நாஶ்வத்³ருஷ்டிர்விதி⁴த்ஸ்யதே ।। 3 ।।
ஸத்ஸ்வஶ்வாதி³ஷு காலாதி³த்³ருஷ்டீரங்கே³ஷு யோஜயேத் ।।
அஸத்ஸ்வாத்மாநமேவாஶ்வம் கல்பயித்வா நியோஜயேத் ।। 4 ।।
கர்தாரமஶ்வமக்³நிம் ச சித்யம் ஸர்வம் ப்ரஜாபதிம் ।।
அஶ்சமேத⁴ப²லம் சார்கம் வேத்தி ம்ருத்யும் யதோ²தி³தம் ।। 5 ।।
அகர்தா(அ)ப்யஶ்சமேத⁴ஸ்ய ப்³ராஹ்மணஶ்சேஹ பு³த்³தி⁴மாந் ।।
க்ரத்வாத்மா ம்ருத்யுரஸ்மீதி தாதா³த்ம்யம் ஸோ(அ)தி⁴க³ச்ச²தி ।। 6 ।।
அஶ்வஸம்ஜ்ஞபநாத்பூர்வம் ததோ²ர்த்⁴வம் சாபி ஹாடக -
ராஜதாத்மகபாத்ராப்⁴யாம் க்³ருஹ்யேதே தத்ர யௌ க்³ரஹௌ ।।
மஹிமாக்²யௌ தயோரேதத³ஹர்வா இதி த³ர்ஶநம் ।। 7 ।।
வ்யத்யயேநாவவோத்³த⁴வ்யா ப்ரத²மார்தே² ச ஸப்தமீ ।। 8 ।।
ஸமுத்³ர ஈஶ்வரோ ஜ்ஞேயோ யோநி: காரம்ணமுச்யதே ।।
ஸர்வஸ்ய ஜக³தோ யம்ஸ்மாதீ³ஶ ஏவேஹ காரணம் ।। 9 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே ப்ரத²மம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ ப்ரத²மாத்⁴யாயஸ்ய த்³விதீயமஶ்வமேத⁴ப்³ராஹ்மணம் ॥

அதா²க்³நேருச்யதே ஜந்ம ஹயமேதோ⁴பயோகி³ந: ।।
தத்³த³ர்ஶநவிதி⁴த்ஸாயைஸ்துத்யர்தோ²த்பத்திரிஷ்யதே ।। 1 ।।
நாமவத்³ரூபவச்சேஹ காரணம் யாவதீ³க்ஷ்யதே ।।
நாபூ⁴த்தத்ப்ராக்ஸமுத்பத்தே: ப்ராணாத்³யுத்பத்திஸம்ஶ்ரவாத் ।। 2 ।।
கார்யமுத்பத்திமத்த்வாச்சேத்ப்ராகு³த்பத்தேர்நிஷித்⁴யதே ।।
காரணஸ்ய த்வநுத்பத்தேரநிஷேத⁴ஸ்ததா² ஸதி ।। 3 ।।
ததா² சாநுபலப்³தே⁴ஶ்ச கார்யஸ்யைவாஸ்து நாஸ்திதா ।।
காரணஸ்ய ந நாஸ்தித்வமுக்தஹேத்வோரஸம்ப⁴வாத் ।। 4 ।।
ஸர்வஸ்யாநுபலப்³தே⁴ஸ்து மைவம் வோசோ யத: ஶ்ருதி: ।।
நைவேஹ கிம்சநேத்யாஹ காரணேதரநிஹநுதிம் ।। 5 ।।
நைவம் யத: ஶ்ருதி: ஸாக்ஷாத்ஸத்த்வமேவாவத³த்ஸ்வயம் ।।
கார்யகாரணயோ: ஸ்பஷ்டம் ம்ருத்யுநைவேதி ஸாத³ரா ।। 6 ।।
ம்ருத்யுநா காரணேநேத³ம் கார்யம் ஸர்வம் ஸமாவ்ருதம் ।।
இதி நாவக்ஷ்யத்³யத்³யேதது³ப⁴யம் நாப⁴வத்புரா ।। 7 ।।
ப்ராணபிண்டா³தி³கார்யாணாம் ஸமுத்³ர: பரமேஶ்வர: ।।
ப³ந்து⁴: காரணமாத்மோக்தோ ம்ருத்யுரத்ர ஸ ஏவ து ।। 8 ।।
ஜ்ஞாநமாத்ரஸதத்த்வம் யஹ்ப்³ரஹ்மாஜ்ஞாதஸதத்த்வகம் ।।
ம்ருத்யுர்ஜநிமத: ஸாக்ஷாத்தத்ர கார்யாப்யயத்வத: ।। 9 ।।
ஸத்³பீ³ஜம் ஸத்ப்ரதிஷ்ட²ம் ச ஸதா³யதநமேவ ச ।।
ப்ரத்யக்ஷமேத்ர ஸத்ஸித்³த⁴ம் ஸத³ந்யஸ்யாப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 10 ।।
அஸத்ஸத³திரேகேண யதி³ வா(அ)வ்யதிரேகத: ।।
வ்யதிரேகே ஸதே³வாஸத³ஸத்³வா தத்கிமுச்யதே ।। 11 ।।
நேஹ ஸத்³வ்யதிரேகேண ஸ்வமஹிம்நா ப்ரஸித்⁴யதி ।।
ஸர்வஸ்ய ஸத³பேக்ஷத்வாத்ஸத்து நாந்யத³பேக்ஷதே ।। 12 ।।
மதமவ்யதிரேகேண ஸதோ(அ)ஸத்ஸத்ததி³ஷ்யதாம் ।।
குதோ(அ)தோ³ லப⁴தே(அ)ஸத்த்வம் யத்ஸதா³த்மநி நிஷ்டி²தம் ।। 13 ।।
அந்யோந்யவ்யதிரேகித்வாந்நாந்யோந்யாத்மகதா தயோ: ।।
விரோதி⁴த்வாச்ச நாந்யோந்யம் ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்தாபஶீதவத் ।। 14 ।।
ஸ்பு²ரதா(அ)பி ஸதோ நாந்யத³பி⁴தா⁴தும் க⁴டாதி³வத் ।।
ஶக்யதே நாபி⁴தா⁴நேந ஹ்யஸத்³வஸ்து நிருச்யதே ।। 15 ।।
வஸ்துநோ(அ)திஶய: கஶ்சித³பா⁴வவசஸோச்யதே ।।
தஸ்ய தேநாபி⁴ஸம்வ்யாப்தேர்ந கத²ம்சித³பஹநுதி: ।। 16 ।।
க்ரியா வா தத்ப²லம் வா ஸ்யாத³பா⁴வோ நா(அ)(அ)த்மஹேதுஹா ।।
யோ யதோ லப⁴தே ஸத்தாம் நிருணத்³தி⁴ ஸ தம் கத²ம் ।। 17 ।।
ந நாஶோ ஹந்தி நஷ்டாரம் க³ந்தாரமிவ தத்³நதி: ।।
யோ யதோ லிப்ஸதே ஸித்³தி⁴ம் ஸ தம் ஹந்தி கத²ம் வத³ ।। 18 ।।
விஜ்ஞாநாவ்யதிரேகீ சேத³பா⁴வ: ஸ்யாத்ஸஹேதுக: ।।
த்⁴வம்ஸாத³வ்யதிரேகே(அ)பி தி⁴யோ நித்யத்வமாபதேத் ।। 19 ।।
அதோ(அ)பா⁴வத்வஸித்³த்⁴யர்த²மபா⁴வேநாப்யபேக்ஷ்யதே ।।
ஸ்வஹேதுஸித்³தி⁴: கார்யோ(அ)ர்தோ² ந த்³ருஷ்ட: காரணம் விநா ।। 20 ।।
த⁴ர்ம்யஸித்³தி⁴: ப்ரதிஜ்ஞாயாம் ஹேதுஶ்சாநாஶ்ரயோ ப⁴வேத் ।।
ந சாஸ்தி கஶ்சிஹ்ருஷ்டாந்த: ஸர்வஶூந்யத்வவாதி³ந: ।। 21 ।।
விஜ்ஞாநமாத்ரம் யஸ்யாபி ஜக³தே³தஶ்சராசரம் ।।
ப்ரதிஜ்ஞாஹேதுத்³ருஷ்டாந்தைர்ஜ்ஞாநம் தேநாபி தூ³ஷ்யதே ।। 22 ।।
மாநாபே⁴தா³ச்ச மேயஸ்ய நாஜ்ஞாதார்த²: ப்ரஸித்⁴யதி ।।
தாதா³த்ம்யே(அ)பி ந சேஜ்ஜ்ஞாதோ மாநாத்கோ(அ)திஶயோ மத: ।। 23 ।।
அஜ்ஞாதாதி⁴க³மம் குர்வந்மாநம் ஸ்யாத்ஸர்வவாதி³நாம் ।।
ந சேச்சு²க்திதமோஜஸ்ய ஜ்ஞாநஸ்யாபி ப்ரமாணதா ।। 24 ।।
விஜ்ஞாநாவ்யதிரேகித்வாத³ஸித்³தா⁴தே³ஸ்ததை²வ ச ।।
ப்ராமாண்யவத்ப்ரஸங்க³: ஸ்யாத³ப்ரமாத்வே(அ)பி தே த்⁴ருவம் ।। 25 ।।
அஜமேகம் ஸ்வத:ஸித்³த⁴ம் ப்ரத்யம்க்³ரூபமநந்யத்³ருக் ।।
வஸ்த்வேவம் சேதி³ஹாபீ⁴ஷ்டம் கிமர்த²ம் ஸாத்⁴யதே(அ)பரம் ।। 26 ।।
ஏவம்பூ⁴தாத்மஸித்³த்⁴யர்த²ம் காரணாதி³ ப்ரஸாத்⁴யதே ।।
உபாய: ஸோ(அ)வதாராய ததா² தஜ்ஜ்ஞைஶ்ச ஸூத்ரிதம் ।। 27 ।।
காரணாதி³நிஷேதே⁴ந ந சாத்³வைதமபீ⁴ப்ஸிதம் ।।
ஐகாத்ம்யபோ³த⁴மாத்ரேண நிஷேத⁴ஸ்யாப்யபஹவாத் ।। 28 ।।
ஸதத்த்வகமித³ம் ஸர்வமிதி ஸம்ஸாத்⁴ய யத்நத: ।।
தஸ்யாபி ஸம்விந்மாத்ரேண பூர்ணதைவோச்யதே ஸத: ।। 29 ।।
ஸதே³வா(அ)(அ)க³மத: ஸர்வம் ப்ரத்யக்ஷாச்ச ஸதீ³க்ஷ்யதே ।।
அநுமாநாச்ச ஸத்ஸர்வம் யதா² தத³து⁴நோச்யதே ।। 30 ।।
அநுமேயம் ச ஸத்பூர்வம் காரணம் கார்யமேவ ச ।।
ஜக³த்ப்ரஸூதேஸ்தச்சேஹ ப்ரயோகே³ண ப்ரத³ர்ஶ்யதே ।। 31 ।।
விவாத³கோ³சராபந்நம் ஸத்காரணமித³ம் ப⁴வேத் ।।
கார்யாத்மகம் மநோ(அ)வாதி³ கார்யத்வாத்கடகும்ப⁴வத் ।। 32 ।।
ஹேதுமஜ்ஜநிமத்ஸர்வம் கார்யத்வாத்படகும்ப⁴வத் ।।
வியதா³தி³ ச ந: கார்யம் தத³ப்யேவம் ப்ரதீயதாம் ।। 33 ।।
அஸத்காரணகம் கார்யம் தத்³விநாஶ்யாஸ்ய ஜந்மத: ।।
ஸர்வம் ஸ்வஹேதுமுந்மூல்ய ஜாயதே(அ)ங்குரகும்ப⁴வத் ।। 34 ।।
ஸ்வகாரணம் சேது³த்ஸாத்³ய கார்யம் ஸர்வம் ப்ரஜாயதே ।।
தத்காரணவிநாஶாய தத்ஸூதே: ப்ராக்க்வ ஈர்யதாம் ।। 35 ।।
ஸ்வஹேதூச்சி²த்தயே(அ)லம் சேத³ஜாதமபி ஸத்³யதி³ ।।
த்³வயமப்யப்⁴யுபேதம் ஸ்யாந்ந ஹ்யஸத்³த⁴ந்யதே(அ)ஸதா ।। 36 ।।
விநாஶஸ்யாபி கார்யத்வாத்ஸோ(அ)பி ஸத்காரணோ மம ।।
ந சேத்கார்யோ விநாஶ: ஸ்யாந்நாஶோ(அ)கார்யேண நேஷ்யதே ।। 37 ।।
ஸ்வகாரணவிநாஶாய ஸித்³த⁴ம் கா⁴(அ)ஸித்³த⁴மேவ வா ।।
அங்குராதி³ மதம் கார்யம் நோப⁴யத்ராபி யுஜ்யதே ।। 38 ।।
ஸித்³த⁴ம் சேத்காரணாத்ஸித்³த⁴முபமர்தே³ விநைவ து ।।
உத்பந்நேந ச தந்நாஶ உத்பந்நத்வாத³நர்த²க: ।। 39 ।।
உபம்ருத்³கா³தி சேத்கார்யமதா²ஸித்³த⁴ம் ஸ்வகாரணம் ।।
தத்காரணம் கத²ம் தத்ஸ்யாந்ந சேத்தஸ்மாத்ப்ரஜாயதே ।। 40 ।।
உபமர்தோ³(அ)பி கார்யத்வாத்கிம் ந ஹந்யாத்ஸ்வகாரணம் ।।
ஹந்தர்யஸதி ஹாநோக்திர்லக்ஷ்யதே ஶிஶுவக்த்ருகா ।। 41 ।।
நம்ஷ்ட்டதத்ரோ விநாஶோ(அ)பி க³ந்த்ருதந்த்ர க³திர்யதா² ।।
நாஸ்தீஹ கஶ்சித்³தா⁴த்வர்தோ² ய: ஸ்வஹேதும் விநாஶயேத் ।। 42 ।।
நிர்ஹேதுநாஶஸம்வ்யாப்தேர்ந ஸ்யாத்கும்ப⁴ஜநிர்ம்ருத³: ।।
ந வீஜாத³க்³நிஸம்வ்யாப்தாத³ஙகுரோத்³பூ⁴திரீக்ஷ்யதே ।। 43 ।।
க⁴டாதே³: காரணம் பிண்ட³ இதி நாப்⁴யுபக³ம்யதே ।।
ம்ருதே³வ காரணம் யஸ்மாத்பிண்டா³தே³ரவக³ம்யதே ।। 44 ।।
யதே³வ காரணம் மாநைரிஹ ஸாக்ஷாத்³விநிஶ்சிதம் ।।
ததே³வோத்தரகார்யேஷு, ந கார்யம் காரணம் மிதே: ।। 45 ।।
விநாஶோ(அ)திஶய: கஶ்சித்³யதி³ பிண்டா³தி³வந்மத: ।।
ப்ரத்யக்ஷாத்தத்³த்³வயம் ஸத்ஸ்யாந்நோ சேத³ஸ்து த்⁴ருவோ க⁴ட: ।। 46 ।।
க்ரியா வா தத்ப²லம் வா ஸ்யாத்³வஸ்த்வந்தரமதா²பி வா ।।
நாஶோ(அ)த² வா ந கிம்சித்ஸ்யாத்ஸத்த்வம் நைவமபோத்³யதே ।। 47 ।।
க்ரியா(அ)ப்யஸ்தி ப²லம் சாஸ்தி தத்³வத்³வஸ்த்வந்தரம் ச ஸத் ।।
அத² நாஶோ(அ)பி நைவாஸ்தி தம் விநா ஸதி³த³ம் ஜக³த் ।। 48 ।।
ஸந்நேவ நாஶோ(அ)பீஷ்டஶ்சேத்ஸத்ஸதா ந விருத்⁴யதே ।।
ஐகாத்ம்யே(அ)பி விரோத⁴ஶ்சேந்நாஶோ நாஶே(அ)பி ஶங்க்யதே ।। 49 ।।
பிண்டா³தி³நா விநா(அ)பீத³ம் ம்ருதா³தே³: கேவலாத³பி ।।
க⁴டாத்³யுத்பத்³யமாநம் து கார்யம் த்³ருஷ்டமதோ த்⁴ருவம் ।। 50 ।।
ம்ருதா³த்³யேவ ததோ க்³ராஹ்யம் காரணம் ஹ்யந்வயாந்ம்ருத³: ।।
கார்யமேவ து பிண்டா³தி³ தஸ்ய கார்யேஷ்வநந்நயாத் ।। 51 ।।
விருத்³தா⁴நேககார்யாணாம் யுக³பஜ்ஜந்ம நேஷ்யதே ।।
ஏகஸ்மாத்காரணாத்தஸ்மாத்பிண்டா³பா⁴வே க⁴டோத்³ப³வ: ।। 52 ।।
பிண்டா³தி³வ்யதிரேகேண காரணாநுபலப்³தி⁴த: ।।
அஸத்த்வம் சேந்ம்ருதா³தே³: ஸ்யாந்ந மாநாநுபபத்தித: ।। 53 ।।
பிண்டா³தி³வ்யதிரேகேண யதி³ மாநம் ப⁴வேத்தத: ।।
ம்ருதா³தி³ காரணம் லப்³த⁴ம் ந மாநம் ஸ்யாந்ம்ருதா³ விநா ।। 54 ।।
பிண்டா³தி³வ்யதிரேகேண பிண்டா³தா³விவ சேத்ப்ரமா ।।
ஸித்³த⁴ம் காரணமேவம் ஸ்யாந்ந மா மேயம் விநா யத: ।। 55 ।।
அஸாதா⁴ரணரூபேஷு வ்யாவ்ருத்தேஷ்விதரேதரம் ।।
ப³ஹுஷ்வேகம் யதா³பா⁴தி ப்ரத்யக்ஷம் காரணம் து தத் ।। 56 ।।
ஸாத்³ருஶ்யாத³ந்வயப்⁴ரந்திஸ்தந்நிவ்ருத்தாவபீதி சேத் ।।
நைவம் பிண்ட³ஸ்த²த்³ருஷ்டாநாம் க⁴டாதா³வபி த³ர்ஶநாத் ।। 57 ।।
ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாயமாநே(அ)ர்தே² ததே³வேத³மிதி த்⁴ருவே ।।
லிங்க³மாபா⁴ஸதாமேதி ப்ரத்யக்ஷார்த²விருத்³த⁴மித் ।। 58 ।।
விருத்³தா⁴வ்யபி⁴சாரித்வம் ந ச ப்ரத்யக்ஷலிங்க³யோ: ।।
ப்ரத்யக்ஷாபாஶ்ரயாந்நித்யம் நாநபேக்ஷம் தத³க்ஷவத் ।। 59 ।।
விருத்³தா⁴வ்யபி⁴சாரித்வம் ஸமாநப³லயோர்யத: ।।
த்³ருஷ்டம் ஸர்வத்ர லோகே(அ)ஸ்மிந்ந து ஸிம்ஹஶ்ருகா³லயோ: ।। 60 ।।
க்ஷணிகத்வே ச பா⁴வாநாம் ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாத்³யஸம்ப⁴வ: ।।
ந ஹ்யந்யத்³ருஷ்டம் வஸ்த்வந்யை: ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாயதே க்வசித் ।। 61 ।।
க்ஷணிகம் சேதி³த³ம் ஸர்வம் ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாப்ரமாணகம் ।।
அந்யதத்³பு³த்³த்⁴யபேக்ஷத்வம் தத்³பு³த்³தே⁴ர்வ: ப்ரஸஜ்யதே ।। 62 ।।
இத³ம் க்ஷணிகமித்யேதத்க்ஷணிகத்வே ந ஸித்⁴யதி ।।
இத³ம்க்ஷணிகதாபு³த்³த்⁴யோர்பி⁴ந்நாதி⁴கரணத்வத: ।। 63 ।।
அஜ்ஞாதம் ஜ்ஞாயதே யஸ்ய ததா²(அ)ஜாதம் ச ஜாயதே ।।
ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாம்ருதே தஸ்ய ப்ரதிஜ்ஞார்தோ² ந ஸித்⁴யதி ।। 64 ।।
அநவஸ்தா² ச து³ர்வாரா ஹ்யவிஶ்சாஸஶ்ச ஜாயதே ।।
ம்ருபாத்வாத்ஸர்வபு³த்³தீ⁴நாம் ந க்வசிந்நிஶ்சிதிர்ப⁴வேத் ।। 65 ।।
ஸம்ப³ந்தா⁴நுபபத்திஶ்ச ததி³த³ம்ஜ்ஞாநயோர்த்⁴ருவம் ।।
ஸம்ப³ந்த⁴கர்தர்யஸதி ந ச ஸாத்³ருஶ்யஸம்ஶ்ரயாத் ।। 66 ।।
த்⁴வம்ஸிநோரிவ ஸாத்³ருஶ்யம் ஸ்தா²யிநோரபி நேஷ்யதே ।।
க்³ராஹகே(அ)ஸதி தத்³பி⁴ந்நே பு³த்³தீ⁴நாம் சைகரூபத: ।। 67 ।।
நாஶபே⁴த³விருத்³தா⁴ர்த²ப்ரமேயே ச வ்யவஸ்தி²தே ।।
ப்ரத்யர்தி²நி ஹி ப்ரத்யக்ஷே தத்³விருத்³த⁴: குதோ(அ)மிதே: ।। 68 ।।
அநுத்பந்நோத்பித்ஸூத்பந்நோ(அ)நஷ்டோ நாஶாதி³க்ருத்ததா² ।।
ஏவமஷ்டக்ஷணாவஸ்தோ² பா⁴வோ(அ)வஶ்யம் த்வயேஷ்யதே ।। 69 ।।
அந்யோந்யாவிஷயத்வே து குத: ஸாத்³ருஶ்யதீ⁴ரியம் ।।
ஸத்³ருஶார்தே² விநைவேயம் க்ல்ருப்தா ஸாத்³ருஶ்யதீ⁴ர்யதி³ ।। 70 ।।
ம்ருகா³ம்பு³தீ⁴வந்மித்²யாத்வம் ஸ்யாதே³வம் ததி³தா³ம்தி⁴யோ: ।।
அஸத்³விஷயதைவேஹ ஸர்வாஸமபி சேத்³தி⁴யாம் ।। 71 ।।
நைவம் பு³த்³தே⁴ரபி ததா² ஹ்யஸத்³விஷயதா ப⁴வேத் ।।
அஸ்த்வேவம் ஸர்வவுத்³தீ⁴நாம் ம்ருஷாத்வமிதி சேந்மதம்ஸ।। 72 ।।
நைவம் ஸ்யாத்ஸர்வபு³த்³தீ⁴நாம் ம்ருஷாத்வே மித்யஸம்ப⁴வாத் ।।
காரணஸ்யாஸ்திதா தஸ்மாத்ஸித்³தா⁴ கார்யோத்³ப⁴வாத்புரா ।। 73 ।।
கார்யஸ்யாபி யதா²(அ)ஸ்தித்வம் ததே²தா³நீம் ப்ரபஞ்சயதே ।।
ஸத்த்வபூர்வமித³ம் கார்யம் தமோந்தஸ்த²க⁴டாதி³வத் ।।
தஸ்யாபி⁴வ்யக்தித⁴ர்மத்வாத³ந்யதா² ஸ்யாந்ந்ருஶ்ருங்க³வத் ।। 74 ।।
ஸத்யாமபி ச ஸாமக்³ர்யாம் வந்த்⁴யாபுத்ராத்³யஸத்த்வத: ।।
விஜ்ஞாநாலம்வநத்வம் நோ ந கதா³சித்ப்ரபத்³யதே ।। 75 ।।
ஸர்வம் ஸதே³வ சேதி³ஷ்டமுபலப்⁴யேத தே ஸதா³ ।।
ஸாமக்³ர்யாம் க⁴டவத்ஸத்யாம் ஸர்வம் ஸத்³வாதி³நோ த்⁴ருவம் ।। 76 ।।
ந வித்³யமாநமாத்ரேண ஹ்யபி⁴வ்யக்திரபீஷ்யதே ।।
ஸதே³வ வஸ்த்வபி⁴வ்யக்தம் ததா²(அ)வ்யக்தம் ச லக்ஷ்யதே ।। 77 ।।
அங்கீ³கர்தவ்யமேதச்ச ப⁴வத்³பி⁴ரவிஶங்கிதை: ।।
ந சேத்³வ: ஸர்வஸித்³தா⁴ந்தோ நஶ்யேத்ஸைகதகூபவத் ।। 78 ।।
ப்ரமாணவ்யதிரேகேண ப்ரமேயோ(அ)ர்தோ² ப⁴வந்ப⁴வேத் ।।
மாநாத³வ்யதிரேகே ஹி மாநமேயௌ ந ஸித்⁴யத: ।। 79 ।।
காரணஸ்யாபி நாஸ்தித்வம் கார்யாஸத்த்வே ப்ரஸஜ்யதே ।।
ந ஹி கார்யமநாஶ்ரித்யம் காரணம் ஜக³தீக்ஷ்யதே ।। 80 ।।
ஸத்தாமாத்ரேண கிம் கார்யம் ஸமவாய்யாதி³காரணம் ।।
ஸாத⁴யேத்³வ்யாப்ருதம் வேத³ம் ததா²(அ)பீஷ்டம் ந ஸித்⁴யதி ।। 81 ।।
ஸத்தாமாத்ரேண சேத்குர்யாத்காரணத்ரிதயம் ததா³ ।।
கார்யோத்பத்திஸ்தி²திலயா: ப்ராப்நுயுர்யுக³பத்ஸதா³ ।। 82 ।।
அவிஶேஷாச்ச ஸத்தாயா: ஸர்வத: ஸர்வஸம்ப⁴வ: ।।
ஸர்வ ஏவ ந ஸம்ஸித்⁴யேத்³வ்யவஹாரஶ்ச லௌகிக: ।। 83 ।।
த்ரீண்யேவ காரணாநீதி நிஷ்ப²லா(அ)வத்⁴ருதிர்ப⁴வேத் ।।
யதா² த்ரயம் ததா² ஸர்வம் ஸத்தயா கிம் ந காரணம் ।। 84 ।।
ஸம்பூ⁴ய கார்யம் குர்யாச்சேத்காரணத்ரிதயம் ததா³ ।।
மேலநஸ்யாபி கார்யத்வாத்கத²ம் தத்ஸ்யாத்ரயம் விநா ।। 85 ।।
காரணத்ரிதயே நாத² ஏகைகஸ்ய ப்ரஸித்⁴யதி ।।
தஸ்ய தஸ்ய ததை²வேதி ஸா(அ)நவஸ்தா² ப்ரஸஜ்யதே ।। 86 ।।
வஸ்துந: ஸத³ஸத்த்வாய ஹ்யபி⁴வ்யக்த்யேகஹேதுத: ।।
ஐஶ்வர்யம் ந ப்ரமாணஸ்ய ஸத்த்வம் வஸ்துப³லாத்³யத: ।। 87 ।।
த்³வைவித்⁴யாதா³வ்ருதே: கார்யம் நேக்ஷதே தேந ஸம்வ்ருதம் ।।
லப்³தா⁴த்மகஸ்ய குட்³யாதி³, ப்ராக்ஸூதே: காரணாவ்ருதி: ।। 88 ।।
ம்ருதா³த்மநோபஸம்ஶ்லிஷ்டம் கார்யம் காரணதாமிதம் ।।
காரணத்வாத்³தி⁴ தத்ஸ்த²ம் தத்தத்³ருதே கராணம் கத²ம் ।। 89 ।।
யதி³ காரணஸம்ஸ்த²ம் ஸத்தந்நிமித்தம் ச காரணம் ।।
வ்யவதா⁴நாந்தராபா⁴வாத்கிமர்த²ம் நோபலப்⁴யதே ।। 90 ।।
கார்யாந்தரேண ஸம்ஸ்தா²நாந்ம்ருதா³தே³ர்நோபலப்⁴யதே ।।
ஸதா³த்மநோபலப்³தி⁴ஸ்து ந கதா³சந ஹீயதே ।। 91 ।।
நஷ்டோத்பந்நஸத³பா⁴வஶப்³த³ப்தத்யயபே⁴த³தீ⁴: ।।
அபி⁴வ்யக்திதிரோபூ⁴தித்³வைவித்⁴யாபேக்ஷயைவ து ।। 92 ।।
குட்³யாத்³யாவரணம் த்³ருஷ்டம் பி⁴ந்நதே³ஶம் ஸதா³(அ)(அ)வ்ருதாத் ।।
கும்பா⁴த்³யபி⁴ந்நதே³ஶஸ்த²ம் பிண்டா³த்³யாவரணம் கத²ம் ।। 93 ।।
நைவம் பயோக்⁴ருதாதீ³நாமேகதே³ஶத்வத³ர்ஶநாத் ।। 94 ।।
அநாவரணதா சேத்ஸ்யாத்கபாலாதே³ர்க⁴டாத்மநி ।।
அந்தர்பா⁴வாந்ந ஸாத்⁴வேதத்³விப⁴க்தாநாம் ப⁴வேத்³யத: ।। 95 ।।
ஆவ்ருதத்வமத² மதம் ப⁴ங்க³ ஏவ ப்ரஸஜ்யதே ।।
யத்நோ ந து க⁴டோத்பத்தௌ நைவமப்யுபபத்³யதே ।। 96 ।।
ந ஹி லோகே(அ)ஸ்தி நியஸோ ர்க⁴டாபி⁴வ்யக்திஹேதுக: ।।
அநேகஸாத⁴நா யஸ்மாத³பி⁴வ்யக்திரிஹேக்ஷ்யதே ।। 97 ।।
தீ³பேநாந்யோ, மதா² சாந்யஸ்ததா² சக்ராதி³நா பர: ।।
அபி⁴வ்யக்திம் ப்ரயாத்யர்த²: புரா ஸந்நேவ ஸர்வதா³ ।। 98 ।।
தமோவிநாஶநாயைவ ப்ரதீ³போ(அ)பீதி சேந்மதம் ।।
நஷ்டே தமஸி கும்போ⁴(அ)பி ஸ்வயமேவோபலப்⁴य़தே ।। 99 ।।
கிமேவம் ப⁴வத: ஸித்³த⁴ம் யதி³ நாம தமோஹநுதி: ।।
ஸதே³வ வ்யஜ்யதே ஸர்வமிதி நைவாபநுத்³யதே ।। 100 ।।
அஜ்ஞாதத்வாபமார்ஷ்ட்யர்த²முபாதி³த்ஸந்தி மாநிந: ।।
மாநாநி, மாநஸம்ப³ந்தா⁴த³ஜ்ஞாதத்வம் ச நஶ்யதி ।। 101 ।।
யத: ஸதி க்ரியாபே⁴தே³ கிம் பூர்வமிதி சோத³நா ।।
க்ரியாபே⁴தே³ ந ச ந்யாய்யம் த்⁴வாந்தநாஶ: க்ரியாப²லம் ।। 102 ।।
ஜ்ஞாதுர்ஜ்ஞாநாபி⁴நிஷ்பத்திர்நிஷ்பந்நம் மேயமேதி ஸத் ।।
மேயாபி⁴ஸம்க³தம் தச்ச மேயாப⁴த்வம் ப்ரபத்³யதே ।। 103 ।।
வ்யவதா⁴நம் தமோ யஸ்மாத்³த⁴டோ(அ)யமிதி ஸம்வித³: ।।
ப்ரகாஶவத்³த⁴டம் சர்தே குதஸ்தத்தமமோ ஹநுதி: ।। 104 ।।
ப்ரமாணவ்யாப்ருதேர்ஜ்ஞாதோ(அ)ஜ்ஞாதோ(அ)ஜ்ஞாதத்வஹாநிக்ருத் ।।
க⁴டோ(அ)வக³த இத்யேதத்தத: ஸம்பத்³யதே ப²லம் ।। 105 ।।
யத்³யாவரணப⁴ங்கா³ய யத்ந: ஸ்யாத்³த⁴டவித்தயே ।।
கார்யாந்தரம் ப⁴வேத்³ப⁴ங்கா³த்தேநாப்யாவ்ருததா க⁴டே ।। 106 ।।
வ்யவதா⁴நாந்தரம் தஸ்மாத³ந்யத³ப்யாபதேத்ததா³ ।।
அதோ நியத ஏவாத்ர வ்யாபார: ப²லவாந்ப⁴வேத் ।। 107 ।।
அதீதைஷ்யத்³த⁴டஜ்ஞாநம் ஸத்³த⁴டாலம்ப³நம் ப⁴வேத் ।।
க⁴டஜ்ஞாநத்வத: ஸாக்ஷாதி³ஹத்யக⁴டபோ³த⁴வத் ।। 108 ।।
அதீதோ(அ)நாக³தோ(அ)ர்தோ²(அ)ஸந்யதி³ வா(அ)ப்⁴யுபக³ம்யதே ।।
அதீதாநாக³தஜ்ஞாநம் மித்²யேஶஸ்ய ப்ரஸஜ்யதே ।। 109 ।।
ப்ரத்யக்ஷம் நாபி சேஶஸ்ய கேநசித்ப்ரதிஹந்யதே ।।
அபவித்³தா⁴திஶீத்யேவ தஜ்ஜ்ஞாநம் கேந ஹந்யதே ।। 110 ।।
க⁴டஸத்த்வே புரோத்பத்தேரநுமா ச ப்ரத³ர்ஶிதா ।।
தஸ்மாத்ஸதே³வ கார்யம் ஸ்யாத்ப்ரகு³த்பத்தேரபி த்ருவம் ।। 111 ।।
ஏஷ்யத்³த⁴டநிஷேதே⁴ ச விரோதோ⁴(அ)பி ப்ரஸஜ்யதே ।।
ப⁴விப்யாதி ந பா⁴வ்யர்தோ² வர்தமாநநிஷேத⁴வத் ।। 112 ।।
க்³ருஹ்யமாணோ க⁴டோ நாஸந்நிதி யத்³வத்³விருத்⁴யதே ।।
அதீதைஷ்யந்மிதக⁴டப்ரதிஷேத⁴ஸ்ததா²வித⁴: ।। 113 ।।
ப்ராக³பா⁴வாத³யோ(அ)பா⁴வா: ஸந்த: ஸ்யுரதிரேகிண: ।।
வ்யபதே³ஶாத்³த⁴டேநைஷாமந்யோந்யாபா⁴வவத்³த்⁴ருவம் ।। 114 ।।
ஏவம் ச ஸதி ஸம்ப³ந்தோ⁴ ந பா⁴வாபா⁴வயோர்மித²: ।।
விரோதா⁴த்³பா⁴வயோர்யத்³வதே³கத்வாந்நாப்யபா⁴வயோ: ।। 115 ।।
அஸதஶ்ச ந ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)காரகத்வாத்கத²ம்சந ।।
ஸம்ப³ந்த⁴ஶ்ச க்ரியாத்மத்வாந்ந ஸித்⁴யேத்காரகம் விநா ।। 116 ।।
ப்ராக³பா⁴வோ க⁴டஸ்யேதி க⁴டம் ஏவோச்யதே யதி³ ।।
க⁴ட ஏவ க⁴டஸ்யேதி வ்யபதே³ஶோ ந யுஜ்யதே ।। 117 ।।
ந சாஸத்த்வம் க⁴டஸ்யைவம், ப்ராக³பா⁴வோ க⁴டோ ந ச ।।
அவத்⁴யவதி⁴மத்³பே⁴தே³ ப்ராக³பா⁴வோ(அ)பி ஸித்⁴யதி ।। 118 ।।
அத² ப்ரகல்ப்ய ஸம்ப³ந்த⁴ம் க⁴டஸ்யேத்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
க்ல்ருப்தஸ்யைவ ஹ்யபா⁴வஸ்ய வ்யபதே³ஶ: ப்ரஸஜ்யதே ।। 119 ।।
அர்தா²ந்தரமபா⁴வஶ்சேது³க்தம் ஸம்ஸ்மர்துமர்ஹஸி ।।
ஶஶஶ்ருங்கா³தி³கல்பஸ்ய க⁴டஸ்ய ஸ ந யுஜ்யதே ।। 120 ।।
ஸ்வஹேதுஸத்தாஸம்ப³ந்த⁴: ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ய ஸதா³ஶ்ரயாத் ।।
அதா²ஸ்த்வயுதஸித்³தா⁴நாம் நாஸதோ(அ)யுதஸித்³த⁴தா ।। 121 ।।
ந பா⁴வாபா⁴வயோர்யோகோ³ நாபி சாயமபா⁴வயோ: ।।
ஸதோரேவ யதோ யோக³: ஸித்³த⁴ கார்யமத: ஸதா³ ।। 122 ।।
த்³வைதைகத்வாத்மகம் ரூபம் வைராஜம் கார்யமாத்மந: ।।
ஸமுத்³ர ஏவ ஹ்யஸ்யேதி விராட்காரணமப்³ரவீத் ।। 123 ।।
ஸம்பூ⁴ய கார்யபூ⁴தாநி பூ⁴தயோநிம் யதோ விபு⁴ம் ।।
ஜந்மஸ்தி²திலயாந்யாந்தி ஸமுத்³ரஸ்தேந விஶ்வக்ருத் ।। 124 ।।
தத்ஸமுத்³ரம் பரம் ப்³ரஹ்ம ஸம்விந்மாத்ரஸதத்த்வகம் ।।
அவிஜ்ஞாதாத்மயாதா²த்ம்யம் ஹேதுத்வேநேஹ ஶப்³த்³யதே ।। 125 ।।
இத³ம் ஜக³து³பாதா³நம் ஸர்வஶக்த்யஜமவ்யயம் ।।
ஸ்வாத்மைகாஜ்ஞாநவ்ருத்தேந க்³ரஸிஷ்ணு ப்ரப⁴விஷ்ணு ச ।। 126 ।।
ஸ்வாபா⁴ஸவர்த்மநைவைதத்ஸ்வாத்மாஜ்ஞாநஜபூ⁴மிஷு ।।
இதம் ப³ஹுத்வமேகம் ஸத்³வியத்³யத்³வத்³த⁴டாதி³ஷு ।। 127 ।।
அகாரணம் ஸத³ஜ்ஞாநாத்காரணத்வம் யதை²த்யஜம் ।।
ஸர்வகாரகதாமேவம் க்ரியாதத்ப²லதாமபி ।। 128 ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நதா தஸ்மாத³ஜ்ஞாநைகவ்யபாஶ்ரயாம் ।।
உச்சைரநூத்³ய தத்தத்த்வம் வேதா³ந்தா: ப்ரத்யபீபத³ந் ।। 129 ।।
அகாரணமகார்யே ஸத்கார்யகாரணதாமகா³த் ।।
மோஹாதே³வ தத: ஶாஸ்ரம் தது³ச்சி²த்தௌ ப்ரவர்ததே ।। 130 ।।
அபீதாஶேஷஸம்ஸாரம் ஶுத்³த⁴ஸம்ஸ்காரஸம்ஶ்ரயம் ।।
அவ்யாக்ருதமித³ம் ப்³ரஹ்மஹ்யந்தர்யாமீதி சோச்யதே ।। 131 ।।
அஜ்ஞாநாநுபமர்தே³ந வ்யாக்ருதிர்யா(அ)ஸ்ய ஜாயதே ।।
ஸ்வப்நவிஜ்ஞாநவந்நாஸௌ ஸத்யமேயவ்யபாஶ்ரயா ।। 132 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸமுத்பத்தௌ ஹேதுத்வம் து நிக³ச்ச²தி ।।
நித்³ரம் ஹத்வா யத: ஸ்வப்நஜ்ஞாநாத³பி விபு³த்⁴யதே ।। 133 ।।
உபேயப்ரதிபத்த்யைவ ப்ரமாணாநாம் ப்ரமாணதா ।।
வஸ்துஸ்தி²த்யா ந ஸத்யத்வமிதி பூர்வமவாதி³ஷம் ।। 134 ।।
நாமரூபாதி³நா யேயமவித்³யா ப்ரத²தே(அ)ஸதீ ।।
மாயா தஸ்யா: பரம் ஸௌக்ஷ்ம்வம் ம்ருத்யுநைவேதி ப⁴ண்யதே ।। 135 ।।
ம்ருத்யுர்வை தம இத்யேவமாப ஏவேத³மித்யபி ।।
அவித்³யா ப்ரத²தே மௌலீ வ்யக்தாவ்யக்தாத்மநா(அ)நிஶம் ।। 136 ।।
ஏதேப்⁴யோ(அ)ஸௌ ஸமுத்தா²ய ஸ்வாபா⁴ஸாநாத்மஜந்மநா ।।
யாதி க்ஷேத்ரஜ்ஞதாமீஶ: கூடலஸ்தோ²(அ)பி ஹ்யவித்³யயா ।। 137 ।।
ஆபோ ஹ்யணுதரா: ஸத்யமஸ்ருஜந்தேதி ஹி ஶ்ருதி: ।।
க்ரியாவிஜ்ஞாநஶக்த்யாத்மா ஸோ(அ)பி ப்³ரஹ்மாஸ்ருஜத்பர: ।। 138 ।।
விராட்³வ்ரஹ்மாத² ஸஸ்ருஜே மநும் தே³வம் ப்ரஜாபதிம் ।।
மநுர்தே³வாந்மநுஷ்யாம்ஶ்ச ஸ்தா²ஸ்நு க்ருத்ஸ்நம் சரிஷ்ணு ச ।। 139 ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நவத்க்ருத்ஸ்நகார்யரூபவிவக்ஷயா ।।
ஶ்ருதி: ப்ரவவ்ருதே ஸேயம் நைவேஹேதீஹ யத்நத: ।। 140 ।।
அஶநாயாபிபாஸாப்⁴யாம் ம்ருத்யாோ ரூபம் ப்ரசக்ஷதே ।।
ப்ராணஸ்ய தத்ர ஸம்வர்கா³த்³வாகா³த³த்⁴யாத்மதை³வயோ: ।। 141 ।।
ஏதஸ்மாஜ்ஜாயதே ப்ராணோ மந: ஸர்வேந்த்³ரியாணி ச ।।
ஸ்வம் வாயுர்ஜ்யோதிராபஶ்ச ப்ருத்²வீ விஶ்வஸ்ய தா⁴ரிணீ ।। 142 ।।
ஸ்ருஷ்டிமேதாம் ஸமுத்³தி³ஶ்ய தந்மநோ(அ)குருதேதி யா ।।
ஶ்ருதி: ப்ரவ்ருத்தா நிர்வக்தும் யாவத³வ்யாக்ருதம் பரா ।। 143 ।।
யத்³வா விராஜமுத்³தி³ஶ்ய ஸம்கல்பமகரோந்மந:।।
ஆத்மந்வீ ஸ்யாமிதி ததா² ஸாகூத: ஸ்ருஷ்டிகாரண: ।। 144 ।।
ஸ்வவிபூ⁴தீக்ஷணம் ஸ்ருஷ்டௌ விபோ⁴ரர்சநமுச்யதே ।।
ஆபோ(அ)ஜாயந்த இதி ச ஸர்வபூ⁴தோபலக்ஷணம் ।। 145 ।।
வித்³யோத்பத்திப்ரதா⁴நத்வாத்ஸ்ருஷ்டிர்வா ந விவக்ஷ்யதே ।।
ததா²ச ப்ரதிவேதா³ந்தம் ஸ்ருஷ்டிர்நாநாவிதே⁴க்ஷ்யதே ।। 146 ।।
அர்சதோ மே யதோ ஜஜ்ஞே கமம்ப⁴: ஸுக²க்ருத்தத: ।।
அர்காபி⁴தோ⁴(அ)த² ஸம்வ்ருத்த: ப்ராணோ ம்ருத்யு: ப்ரஜாபதி: ।। 147 ।।
உபாஸநமதோ(அ)ஸ்யாபி நாக்³நேரேவேதி நிஶ்சிதி: ।।
அர்கநாமாபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ நோபாஸநம்ருதே யத: ।। 148 ।।
யதி³ வா(அ)க்³நேரித³ம் நாம தஸ்ய ப்ரகரணித்வத: ।।
ஆபோ வா அர்க இதி து சித்யநாமார்த²மேவ தத் ।। 149 ।।
ஶர அஸீதி³தி கி³ரா ஶக்த்யவஸ்தா² விவக்ஷ்யதே ।।
ஸா ப்ருதி²வ்யப⁴வச்சேதி விராஜோ ஜந்மஶப்³த³நம் ।। 150 ।।
தபோ(அ)ப்ஸு தப்யமாநாஸு ஹ்யண்ட³ம் ஜஜ்ஞே ஹிரண்மயம் ।।
இதி ஶ்ருதிர்ஜகா³தா³ர்த²ம் யதை²வேஹ ப்ரபஞ்சயதே ।। 151 ।।
ஏவம் வ்யஷ்டிஸமஷ்ட்யாத்மா வைராஜம் தே³ஹமாத்மந: ।।
ப்ராசீக்ல்ருபத³தே²தா³நீம் ஸ்ருஷ்டிஸ்தஸ்ய விவக்ஷ்யதே ।। 152 ।।
ஶ்ராந்தஸ்யேதி து தே³ஹஸ்ய கர்மாயோக்³யத்வமுச்யதே ।।
ஶ்ரமஹேதுரதஸ்தாபஸ்தப்தஸ்யேத்யபி⁴ஶப்³த்³யதே ।। 153 ।।
பா⁴ஸ்வஜ்ஜ்ஞாநம் ப⁴வேத்தேஜோ ரஸ: ப்ராணோ விவக்ஷித: ।।
க்ரியாவிஜ்ஞாநஶக்தித்வாத்ப்ரக்ருதஸ்ய ப்ரஜாபதே: ।। 154 ।।
அநவச்சி²ந்நவபுஷ: பிண்டா³வச்சே²த³ஹேதுத: ।।
ரவஸ்ய கும்பா⁴தி³நேவாஸோர்நிரவர்தத ஶப்³த³நம் ।। 155 ।।
நாமரூபாதி³மத்³தே³ஹஸம்ப³ந்தா⁴த்தத்³வித⁴ர்மக: ।।
அரூபோ(அ)பி ஹி ஸூத்ராத்மாம் லக்ஷ்யதே ரூபவாநிவ ।। 156 ।।
ஸூக்ஷ்மஸ்தூ²லஶரீராப்⁴யாம் சிதா³பா⁴ப்⁴யாமவித்³யயா ।।
ஸம்வ்ருத: பரமேஶோ(அ)பி த்ரைலோக்யாத்மாக்³நிரூச்யதே ।। 157 ।।
அஶரீரம் ஶரீரேஷ்வநவஸ்தே²ஷ்வவஸ்தி²தம் ।।
மஹாந்தம் விபு⁴மாத்மாநம் மத்வா தீ⁴ரோ ந ஶோசதி ।। 158 ।।
விராட³தே³ஹாவநத்³தோ⁴(அ)ஸுரத்⁴யாத்மாத்³யாதி⁴க³: ரவவத் ।।
வ்யஷ்டிதாமேதி தத்³தீ⁴ந: ஸமஷ்டித்வேந திஷ்ட²தி ।। 159 ।।
உர்வ்யாமுத்பாதி³தாயாம் து ஶ்ரமாத்தாபாத்ப்ரஜாபதே: ।।
நிரவர்ததேவாஸ்யா(அ)(அ)த்ஸா பரிச்சே²தா³பி⁴மாநத: ।। 160 ।।
ஸ்தூ²லதே³ஹபரிச்சி²ந்ந: ஸ ஏவா(அ)(அ)த்³ய: ப்ரஜாபதி: ।।
அக்³நிரேஷ யதஸ்தஸ்மாது³பாஸ்யோ(அ)யம் ப்ரயத்நத: ।। 161 ।।
ஸ வை ஶரீரீ ப்ரத²ம: ஸ வை புருஷ உச்யதே ।।
ஆதி³கர்தா ஸ பூ⁴தாநாம் ப்³ரஹ்மா(அ)க்³ரே ஸமவர்தத ।। 162 ।।
அநுபாரல்யதநு: ஸோ(அ)யம்ம் வ்யவஹாரப்ரஸித்³த⁴யே ।।
ஆத்மாநம் வ்யப⁴ஜத்ஸ்தூ²லைஸ்ரிதா⁴ வாய்வக்³நிபா⁴நுபி⁴: ।। 163 ।।
ஸ்வரூபாநுபமர்தே³ந ஸ விராட்³தே³வதாத்மபி⁴: ।।
உபாஸநாதி³ஸித்³த்⁴யர்த²மாத்மாநம் வ்யப⁴ஜத்ஸ்வயம் ।। 164 ।।
மூலாத்மைவ த்ரிதா⁴(அ)(அ)த்மாநமபி⁴நத்ஸ ப்ரஜாபதி: ।।
இத்யஸ்ய ப்ரதிபத்த்யர்தே² ஸ ஏஷ இதி ப⁴ண்யதே ।। 165 ।।
தஸ்ய ப்ரத²மஜஸ்யாகே³ர்விராஜோ(அ)ர்கஸ்ய வாஜிவத் ।।
த³ர்ஶநஸ்ய விதா⁴நார்த²ம் தஸ்ய ப்ராசீதி கீர்த்யதே ।। 166 ।।
யஸ்மாத்காரணமுலங்த்⁴ய கார்யம் நாந்யத்ர வர்ததே ।।
அப்ஸு காரணபூ⁴தாஸு தஸ்மாத³க்³நி: ப்ரதிஷ்டி²த: ।। 167 ।।
அப்ப்ரதிஷ்டா²கு³ணம் தே³வமுபாஸ்தே யோ(அ)நிஶம் நர: ।।
யத்ர க்வ சைதி தத்ராஸௌ ப்ரதிஷ்டா²ம் லப⁴தே ஶூபா⁴ம் ।। 168 ।।
யோ(அ)பா³தி³பரிபாட்²யைவம் விராஜமஸ்ருஜத்ஸ்வயம் ।।
கீத்³ருக்³வ்யாபாரஸம்யுக்த: ஸோ(அ)ஸ்ராக்ஷீதி³தி ப⁴ண்யதே ।। 169 ।।
அத்த்ருஸர்கோ³(அ)த²வோக்த: ப்ராக³ந்நஸர்கோ³(அ)து⁴நோச்யதே ।।
அஶநாயாவதோ யஸ்மாந்நாஸ்த்யந்நவிரஹாத்ஸ்தி²தி: ।। 170 ।।
த்ரேதா⁴ வ்யப⁴ஜதா³த்மாநமித்யேதத்³வா ப்ரத³ர்ஶ்யதே ।।
அக்³நிப்ராணௌ புரைவோக்தாவத² ஸம்வத்ஸரோத்³ப⁴வ: ।। 171 ।।
மநஸா ஜ்ஞாநநிர்தே³ஶஸ்ரயீ வாகி³தி ப⁴ண்யதே ।।
ஸர்க³க்ரமம் ஸ வேதோ³க்தம் ஜ்ஞாநேநா(அ)(அ)லோசயத்ப்ரபு⁴: ।। 172 ।।
ஜ்ஞாநேநாப்ரதிகே⁴நாஸௌ வேதோ³க்தாம் ஸ்ருஷ்டிபத்³த⁴திம் ।।
ஸமந்வாலோசயச்ச²பு⁴: ஸிஸ்ருக்ஷுர்விவித⁴ம் ஜக³த் ।। 173 ।।
ஆலோச்யாலோசகயோர்ஹி யோகோ³ மிது²நமுச்யதே ।।
ப்ரஸித்³த⁴ம் மிது²நம் சாத்ர ந கத²ம்சந யுஜ்யதே ।। 174 ।।
அநந்தராக்³நிஸம்ப³ந்த⁴ப்ரஸங்க³விநிவ்ருத்தயே ।।
அஶநாயேதி ஹி ப்ராஹ மூலகாரணஸம்க³திம் ।। 175 ।।
ஜக³த: ப்ரக்ரியாபீ³ஜம் யத³வைஷீத்புரா க்³ருஹீ।।
த்³வைதைகத்வாத்மகம் ஜ்ஞாநம் கர்ம ச ஜ்ஞாநஸம்ப்⁴ருதம் ।।
பா⁴வநா ச தயோரேதத்ரயம் ரேதோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।। 176 ।।
ஸ்ருஷ்ட்யாலோசநஹேத்வேதத்ஸ்ருஷ்டாவாவிரபூ⁴த்³விபோ⁴: ।।
தத்³பா⁴வபா⁴ப்³யப: ஸ்ருஷ்ட்வா ரேதோபீ³ஜேந ஸ ப்ரபு⁴: ।। 177 ।।
ஸர்வலோகைகபீ³ஜேந க³ர்ப்⁴யர்ண்ட³ந ப³பூ⁴வ ஹ ।।
அப ஏவ ஸஸர்ஜா(அ)(அ)தௌ³ தாஸு வீர்யமவாஸ்ருஜத் ।। 178 ।।
தத³ண்ட³மப⁴வத்³தை⁴மம் ஸஹஸ்ராம்ஶுஸமப்ரப⁴ம் ।।
இத்யேவம் மநுநா(அ)ப்யுக்த: ஶ்ரௌதோ(அ)யம் ஸர்க³விஸ்தர: ।। 179 ।।
ஆபோ ஹ வா இதி ததா² ஹ்யயமேவ க்ரம: ஶ்ருதௌ ।।
ஜ்ஞாநகர்மாதி³வீஜஸ்ய க³ர்ப⁴ ஏவம் ப்ரஜாபதே: ।। 180 ।।
ஸ ஸம்வத்ஸரோ(அ)ப⁴வதி³தி பரிமாணோ(அ)யமுச்யதே ।।
அஶநாயாதி³மத்த்வாத்ஸ ஸ்வபா⁴வப³லசோதி³த: ।। 181 ।।
ஸ்ருஷ்ட்²வா(அ)(அ)த்³யம் க⁴ஸ்மர: புத்ர தமபி⁴வ்யாத³தா³த்க்ஷுதா⁴ ।।
பி⁴நத்தி ஸர்வமர்யாதா³ம் நாந்வயாத்³யப்யபேக்ஷதே ।। 182 ।।
அஸ்ய த³க்³தோ⁴த³ரஸ்யார்தே² கோ ந குர்யாத³ஸாம்ப்ரதம் ।। 183 ।।
அந்ந ஏவ யதோ வ்ருத்திரத்துரந்நாத³ ஏவ ச ।।
அந்நஸ்ய யுக்தமேவாதஸ்தமபி⁴வ்யாத³தா³தி³தி ।। 184 ।।
ஜந்மாந்தரஸமப்⁴யஸ்தவித்³யாகர்மாதி³ஹேதுத: ।।
ஜந்யகர்மப்ரயுக்த: ஸஞ்ஶிஞுர்பா⁴ணித்யதா²கரோத் ।। 185 ।।
யதோ²க்தஹேதுவஶக³: ஸ்வபா⁴வப்ரஹிதோ(அ)ப்யஸு: ।।
குமாரோத்த²ரவத்ரஸ்த: ஸ்வபா⁴வம் சிச்சி²தே³ ப⁴யாத் ।। 186 ।।
அத்யந்தமபி ஶூராணாம் ஸ்வஸ்வபா⁴வைகஹேதுத: ।।
தித்திராதி³ஸமுத்பாதே வேபது²ர்ஜாயதே ப⁴யாத் ।। 187 ।।
ஏவம் ஸ ஶிஶுஸம்ராவஸம்லப்³தா⁴லோசநக்ஷண: ।।
ஐக்ஷதேஹ ந காமார்த: கஶ்சிதா³லோசநே க்ஷம: ।। 188 ।।
மந்யதிஶ்சாபி⁴பூர்வோ(அ)யம் ஹிஸார்த²: ஸ்யாத்ப்ரஸித்³தி⁴த: ।।
யதீ³மமபி⁴ஹிம்ஸிப்யே கநீயோ(அ)ந்நம் ப⁴வேத்³த்⁴ருவம் ।। 189 ।।
காரணாத³ல்பமேவ ஸ்யாத்தத்³வ்யாப்தேரதி³திர்யத: ।।
அந்நமல்பம் ததோ(அ)ப்யல்பாத்கநீயோ(அ)ந்நம் ப⁴வேத³த: ।। 190 ।।
லோகே(அ)பீத³ம் ஸுப்ரஸித்³த⁴மாங்க³நாபா³லபண்டி³தம் ।।
ஜக்³த⁴நி:ஶேஷவீஜஸ்ய தத்ப²லம் நா(அ)(அ)ப்யதே(அ)ண்வணி 191 ।।
குமாரவக்த்ரோத்³நதயா வாசர்கா³தீ³ந்ஸஸர்ஜ ஸ: ।।
பஶ்வாதீ³ம்ஶ்ச குமாரேண ஹ்யாத்மநா(அ)ஜீஜநஜ்ஜமத் ।। 192 ।।
ஸ்ரஷ்ட்ரத்ரோ: கார்யப⁴க்ஷ்யாப்⁴யாமந்யோந்யாவ்யதிரேகத:।।
ஸ்ரஷ்ட்டத்வாத்ஸ ஸ்ருஜத்யேவ ரவாத்³யதே(அ)ந்நம் ஸதா³(அ)(அ)த்³யத:।। 193 ।।
ஸர்வமத்தி யத: ஸ்ருஷ்டம் தஸ்மாத³தி³திருச்யதே ।।
நாமஜ்ஞஸ்தமுபாஸீந: ஸர்வஸ்யாத்தா(அ)தி³திர்ப⁴வேத் ।। 194 ।।
ஸர்வாத்த்ருத்வேந ஸித்³தே⁴(அ)ர்தே² ஸர்வாந்நோக்தி: கிமீர்யதே ।।
அந்நமேவ ப⁴வேத³ந்நம் நாந்நமத்ரஸ்ய குத்ரசித் ।। 195 ।।
ப்ராணாத்மா(அ)த்தைவ ஸோ(அ)வஶ்யமுபாஸநவலாத்³ப⁴வேத் ।।
ய ஏவமபி⁴தா⁴நஜ்ஞ உபாஸீதாதி³திம் ஸதா³ ।। 196 ।।
அஶ்வாஶ்வமேத⁴நாம்நோ(அ)த² காரணப்ரதிபத்தயே ।।
ஸோ(அ)காமயத இத்யாதி³: பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே ।। 197 ।।
யஜ்ஞேந பூ⁴யஸா யக்ஷ்ய இத்யேவம் ஸ ப்ரஜாபதி: ।।
அஶ்வமேதோ⁴ ப⁴வேத்³பூ⁴யாந்பூ⁴யோத³க்ஷிணகோ ஹி ஸ: ।। 198 ।।
யஜேய பூ⁴யோ(அ)பீத்யேவமகாமயத பா⁴வித:।।
க்ரத்வாத்மேத்யபி⁴மாநேத்³த⁴: பூர்வஜந்மந்யபூ⁴த்ப்ரபு⁴: ।। 199 ।।
பூர்வஜந்மாபி⁴நிர்வ்ருத்தப்ரயோகா³பேக்ஷயோச்யதே ।।
பூ⁴யோ யஜேயேதி வச: ஸதா³ தத்³பா⁴வபா⁴வநாத் ।। 200 ।।
க்ரத்வாத்மைவாபி⁴ஸம்பந்நோ த்³வைதைகத்வாத்மக: ப்ரபு⁴: ।।
இஹ தத்ப²லதாம் யாதோ பூ⁴யோவாக்³யுஜ்யதே தத: ।। 201 ।।
காரணப்ரவணம் ஸர்வம் கார்யம் த்³ருஷ்டம் ஜக³த்யபி ।।
ப்ரக்ருதிம் யாந்தி பூ⁴தாநி நிக்³ரஹ: கிம் கரிஷ்யதி ।। 202 ।।
யஶோவீர்யைகஹேதுத்வாத்ப்ராணா யஶ இஹேஷ்யதாம் ।।
யஶ: ப்ரகாஶரூபேண வீர்யம் தத்³ப³லஹேதுத: ।। 203 ।।
உத³க்ராமத்³யஶோ வீர்யம் விராஜ: ஶ்ரமகர்ஶிதாத் ।।
லிங்கா³த்மேஹ யஶோ வீர்யமுப⁴யம் ஹி தது³த்³ப⁴வம் ।। 204 ।।
பூர்வதே³ேஹே(அ)பி⁴ஷங்கோ³(அ)பூ⁴த³பவித்³த⁴தநோரபி ।।
ஸங்க³த்யாகோ³ ஹ்யஸம்பா⁴வ்யோ விநைகாத்ம்யாவவோத⁴நாத் ।। 205 ।।
ஜாததே³ஹாபி⁴ஷங்க³: ஸஸ்தாதா³த்ம்யப்ரதிபித்ஸயா ।।
மேத்⁴யமித்யாதி³கம் காமம் ஸோ(அ)காமயத காமுக: ।। 206 ।।
அபவித்³த⁴யஶோவீர்யே ஶரீரம் கவியோக³த: ।।
யதோ(அ)ஶ்வயத³தோ(அ)ஶ்வோ(அ)ஸு: ஸம்வ்ருத்த: ஸ ப்ரஜாபதி: ।। 207 ।।
வ்யபேதஸத்³யஶோவீர்யமமேத்⁴யம் மேத்⁴யதாமகா³த் ।।
தத்ப்ரவேஶாத்³யதோ(அ)தோ(அ)யமஶ்சமேதோ⁴(அ)ப⁴வத்ப்ரபு⁴:।। 208 ।।
அஶ்வாஶ்வமேதா⁴வேவம் ச ப்ராஜாபத்யாத்மநா(அ)ஞ்ஜஸா ।।
அபி⁴ஷ்டுதௌ கத²ம் நாம ப⁴வேதாமிதி ப⁴ண்யதே ।। 209 ।।
காலலோகாதி³வபுஷஸ்த்வஶ்சஸ்யாக்³நேஶ்ச ஸாம்ப்ரதம் ।।
ஸமஸ்யோபாஸநம் வாச்யமித்யர்தோ² க்³ரந்த² உத்தர: ।। 210 ।।
விதா⁴யகபதா³பா⁴வாத³ஸம்கா³நம் பரஸ்பரம் ।।
பதா³நாமிதி மா ப்ராபதி³த்யர்தே²யம் பரா ஶ்ருதி: ।। 211 ।।
ஏஷ ஏவம் யதா²தத்த்வமஶ்வமேத⁴ம் விவேத³ ய: ।।
வக்ஷ்யமாணேந ரூபேண வேத³ வித்³யாத³தஸ்ததா² ।। 212 ।।
ஆத்மாநமஶ்வம் ஸம்கல்ப்ய காலலோகாதி³த⁴ர்மிணம் ।।
ததா²வித⁴ஶரீர: ஸந்ஸர்வலோகபிதாமஹ: ।। 213 ।।
யஜேயமஶ்வமேதே⁴ந பூ⁴யோ(அ)பீத்யப்⁴யமந்யத ।।
பூ⁴ர்லோகாத்³யாத்மகம் ஸோ(அ)ஶ்வமாத்மாநம் நிரவக்³ரஹம் ।। 214 ।।
யாவத³ப்³த³ முமோசாஶ்வம் ஸ்வச்ச²ந்த³ம் முக்தப³ந்த⁴நம் ।।
தத: ஸம்வத்ஸராதூ³ர்த்⁴வம் தம் சாப்யாலப⁴தா(அ)(அ)த்மநே ।। 215 ।।
ஸ்வாத்மாவயவபூ⁴தாப்⁴யோ தே³வதாப்⁴யோ யதா²யத²ம் ।।
க்³ராம்யாரண்யாந்பஶூந்ப்ராதா³த³ந்யாப்⁴ய: ஸ ப்ரஜாபதி: ।। 216 ।।
யதோ(அ)கரோத்³விராடே³வம் தஸ்மாதே³வேஹ யாஜ்ஞிகா: ।।
ப்ரோக்ஷிதம் ஸர்வதே³வத்யம் ப்ராஜாபத்யம் துரம்க³மம் ।। 217 ।।
ஆலப⁴ந்தே யதஸ்தஸ்மாத்³யதா²வ்யாக்²யாததத்த்வவித் ।।
குர்யாதே³வம் யதோ²க்தார்த²ம் ம்ருத்யுத்வப்ரதிபித்ஸயா ।। 218 ।।
கர்மோபாஸநமுக்த்வா(அ)த² தத்ப²லோபதி³தி³க்ஷயா ।।
ஏஷ வா இதி யத்நேந ஹ்யாஜகா³மோத்தரா ஶ்ருதி: ।। 219 ।।
த³ர்ஶநாத்³யபி⁴நிர்வ்ருத்தோ யஸ்த்வேவம் ஹயஸாத⁴ந: ।।
ப்ரத்யக்ஷம் ப²லரூபேண ஸ ஏஷ இதி த³ர்ஶ்யதே ।। 220 ।।
அஶ்வமேத⁴க்ரியாபூர்வபரிணாமைகவர்த்மநா ।।
அஶ்வமேதோ⁴ ரவி: ஸாக்ஷாது³ஷா இத்யாதி³நோதி³த: ।। 221 ।।
தஸ்ய ஸம்வத்ஸர ஆத்மா தஸ்யா(அ)(அ)தி³த்யைகஹேதுத: ।।
தஸ்ய க்ரத்வாத்மநஶ்சித்யோ யோ(அ)ங்க³பூ⁴த: புரோதி³த: ।। 222 ।।
ப²லாத்மக: ஸ ஏவைஷ பார்தி²வோ(அ)க்³நி: ப்ரத³ர்ஶ்யதே ।।
ஆத்மாந ஏதே தஸ்யாபி த்ரயோ லோகா யதோ²தி³தா ।। 223 ।।
க்ரதுதத்ஸாத⁴நாத்மாநாவாதி³த்யாக்³நாீ யதோ²தி³தௌ ।।
நிர்வ்ருத்தாத்மாதி⁴காரௌ தாவேகைவாஸௌ ப⁴வேத³ஸு: ।। 224 ।।
அஶநாயாவதீ யோக்தா ம்ருத்யு: ஸர்வாந்நக⁴ஸ்மரா ।।
ஸைவா(அ)(அ)த்மா விது³ஷ: ஸாக்ஷாதா³த்மா ஸ்யாத³ஜரோ(அ)மர: ।। 225 ।।
நைநமாத்⁴யாத்மிகோ ம்ருத்யுஸ்தந்ம்ருத்யுத்வாத³வாப்நுயாத் ।।
ஸக்ருந்ம்ருத்வா(அ)ஸுதே³ஹேந முச்யதே ஸர்வப³ந்த⁴நாத் ।। 226 ।।
அக்³ந்யாதி³பே⁴த³பி⁴ந்நாநாம் தே³வதாநாமஶேஷத: ।।
ஆத்மா(அ)பி⁴ந்நோ ப⁴வத்யேஷ யதோ²க்தோபாஸநாது³த⁴: ।। 227 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்³விதீயமஶ்வமேத⁴ப்³ராஹ்மணம்

॥ ப்ரத²மாத்⁴யாயஸ்ய த்ருதீயம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஶாஸ்ரோக்தஜ்ஞாநயுக்தாநாம் கர்மணாம் ஜ்ஞாநதஸ்ததா²।।
ஸர்வத்ர வேத³ஶாஸ்ரே(அ)ஸ்மிந்ம்ருத்யுபா⁴வ: ப²லம் ஶ்ருதம் ।। 1 ।।
ஆத்⁴யாத்மிகபரிச்சே²த³வ்யாவ்ருத்திர்யத்ஸமாஶ்ரயாத் ।।
ஸ ம்ருத்யுர்ம்ருத்யுஶப்³தே³ந ப²லபூ⁴தோ(அ)த்ர ப⁴ண்யதே ।। 2 ।।
யா த்வஶ்வமேத⁴க³த்யுக்தி: ஸோபலக்ஷணஸித்³த⁴யே ।।
கர்மஜ்ஞாநாந்தராணாம் ஸ்யாந்நாஶ்சமேத⁴க்³ருஹீதயே ।। 3 ।।
அல்பீய:ப²லஸம்ப்ராப்திரல்பீயோஜ்ஞாநகர்மத:।।
அல்பத்வமபி⁴பூ⁴தே: ஸ்யாத்தயோராஸுரபாப்மபி⁴: ।। 4 ।।
குதஸ்தஸ்யாபி⁴பூ⁴தஸ்ய ராகா³த்³யாஸுரபாப்மபி⁴: ।।
உத்³பூ⁴தி: கர்மணோ(அ)த்யர்த²ம் ஜ்ஞாநஸ்ய ச நிக³த்³யதாம் ।। 5 ।।
ம்ருத்யும் ஸாக்ஷாத³வாப்நோதி ஜ்ஞாநயுக்தேந கர்மணா ।।
இத்யேதத்³ப³ஹுஶோ(அ)ஶ்ராவி பூர்வக்³ரந்தே²ஷு சா(அ)(அ)க³மை: ।। 6 ।।
தஜ்ஜ்ஞாநோத்பத்திவிக்⁴நாய த்⁴வஸ்திக்ருஜ்ஜ்ஞாநலப்³த⁴யே ।।
உத்³கீ³த²தே³வதாவாப்த்யை ப்ராரப்³தே⁴ஹோத்தரா ஶ்ருதி: ।। 7 ।।
நநு ம்ருத்யோரதிக்ராந்தேரூத்³கீ³த²ஜ்ஞாநகர்மணோ: ।।
ப²லஸ்ய ஸம்ஶ்ரவாந்நாதோ ம்ருத்யுப்ராப்திஸ்தயோ: ப²லம் ।। 8 ।।
நாக்³ந்யாதி³தே³வதாத்மத்வதத்ப²லாவக³மாச்ச்²ருதே: ।।
ஸ்வாபா⁴விகாஸங்க³ம்ருத்யோரதிக்ராந்தி: ப்ருத²க்ப²லம் ।। 9 ।।
கோ(அ)ஸௌ ஸ்வாபா⁴விக: பாப்மா தஸ்யோத்³ப்⁴யூதிஸ்ததா² குத: ।।
தஸ்மாந்நிவ்ரு்த்தி: கேந ஸ்யாத்கத²ம் வேத்யேதது³ச்யதே ।। 10 ।।
யதோ²க்தார்த²ப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் ஶ்ருதிராரவ்யாயிகாத்மிகா ।।
த்³வயா ஹேத்யேவமாத்³யேயம் ப்ரசக்ராம பரீக்ஷிதும் ।। 11 ।।
ப்ராஜாபத்யம் பத³ம் யோ யோ ஹ்யதி⁴காரீ பரீப்ஸதி ।।
தந்நிர்தா⁴ர்யாநயா ஶ்ருத்யா பத³மாப்நோத்யுபாஸநாத் ।। 12 ।।
பூர்வஜந்மநி யத்³வ்ருத்தம் வர்தமாநப்ரஜாபதே: ।।
தத³வத்³யோதகோ ஹேதி நிபாதோ(அ)த்ர ப்ரயுஜ்யதே ।। 13 ।।
ப⁴விஷ்யத்³வ்ருத்திமாஶ்ரித்ய யஜமாந: ப்ரஜாபதி: ।।
இஹாபீ⁴தீ⁴யதே(அ)ந்யஸ்து ந கஶ்சித்ஸப்ரயோஜந: ।। 14 ।।
ஜ்ஞாநகர்மோபதே³ஶோ ஹி நரம் ப்ரத்யேவ ஸர்வதா² ।।
ஸர்வ: ஶ்ரௌதோ யதஸ்தஸ்மாத்ஸ ஏவேஹாபி⁴தீ⁴யதே ।। 15 ।।
தத்கர்மஜ்ஞாநஜத்வாச்ச தத்ப்ராணா: ஶுத்³த்⁴யஶுத்³தி⁴ஜா: ।।
ப்ராஜாபத்யா இஹோச்யந்தே வாகா³த்³யுக்தேஶ்ச லிங்க³த: ।। 16 ।।
உத்³கீ³தோ²பாஸ்திஸம்ப³ந்தா⁴த்³தூ³யா ஹேத்யாதி³கஸ்ய ச ।।
உபாஸ்யார்த²விஶுத்³த்⁴யார்தா² ப்ரவ்ருத்தா(அ)(அ)க்²யாயிகா தத: ।। 17 ।।
அப்⁴யாரோஹஜபஸ்யேஹ ப்ராண ஏவாஸ்து தே³வதா ।।
கஸ்மாத்³வாகா³த³யோ நேதி தத்பரீக்ஷா(அ)த ஈர்யதே ।। 18 ।।
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் ப்ராணப்ராதா⁴ந்யஸித்³த⁴யே ।।
ப்ரவ்ருத்தா(அ)(அ)க்²யாயிகா யத்நாத்³வாகா³தீ³ந்த்³ரியநிந்த³யா ।। 19 ।।
ஶாஸ்ரஸ்வபா⁴வஜஜ்ஞாநகர்மஸம்ஸ்காரஹேதுத: ।।
தே³வாஸுரத்வம் ப்ராணாநாம் நிருத்³தோ⁴பாதி⁴காரணாத் ।। 20 ।।
ஸஹஸ்ராதி³ர்யதா² பே⁴த³: ப்ராணஸ்யைகஸ்ய ஶப்³த்³யதே ।।
பூ⁴யோதி⁴காரபே⁴தே³ந வாகா³தீ³நாம் ததா² பி⁴தா³ ।। 21 ।।
ஸஹஜம் ஸர்வபூ⁴தாநாம் வ்ருத்தமாஸுரமிஷ்யதே ।।
யத்நாதே⁴யம் யதோ தை³வம் ஜ்யாயாம்ஸ: ஸ்யுஸ்ததோ(அ)ஸுரா: ।। 22 ।।
இஹ வாகா³த³ய: ஶப்³தா³ தே³வதார்தா²பி⁴தா⁴யகா: ।।
மர்த்யத்வாந்ந து க்³ருஹ்யந்தே கரணஸ்தா²நகோ³சரா: ।। 23 ।।
தே³வதைகாத்ம்யமேவேஹ தை³வஜ்ஞாநக்ரியாப²லம் ।।
அத்⁴யாத்மாதி³பரிச்சே²த³ ஆஸுரத்வாந்ந க்³ருஹ்யதே ।। 24 ।।
ஹிம்ஸாபி⁴ப்ரவணம் சேத: ப்ராயேண ஶ்ரேயஸாமபி ।।
பூ⁴யாம்ஸோ(அ)தோ(அ)ஸுரா தே³வா: கநீயாம்ஸோ(அ)தியத்நஜா: ।। 25 ।।
த⁴ர்மாத⁴ர்மைகஸாத்⁴யத்வாஹ்ப்³ரஹ்மாதே³: ஸ்தா²வராவதே⁴:।।
அஸ்பர்த⁴ந்த ததோ(அ)ந்யோந்யம் தை³தேேயாம் விபு³தை⁴: ஸஹ ।। 26 ।।
ஆஸுரேப்⁴யோ(அ)தி⁴காரேப்⁴யோ வ்யுத்தா²ப்யேஹ ப்ரஜாபதிம் ।।
தை³வீர்பூ⁴மீர்நயாமைநமிதி தே³வசிகீர்பிதம் ।। 27 ।।
தை³வேப்⁴ய ஏநமாச்சி²த்³ய காமக்ரோதா⁴தி³ஸாத⁴நா: ।।
ஆநயாமா(அ)(அ)ஸுரீர்பூ⁴மீரிதி தை³தேயநிஶ்சிதி: ।। 28 ।।
யத்ராயத்ரஸமுத்தா²ப்⁴யாம் வ்ருத்திப்⁴யாம் தே³வதா³நவா: ।।
தை³வ்யாஸுரீப்⁴யாமந்யோந்யமஸ்பர்த⁴ந்த விரோத⁴த: ।। 29 ।।
பூ⁴யோ ப³லேந தே தே³வா ஆஸுரேண நிராஶ்ரயா: ।।
அர்த்³யமாநா ந ஶரணம் லேபி⁴ரே(அ)ல்பத்வகாரணாத் ।। 30 ।।
அநீக்ஷமாணாஸ்தே ஶர்ம ஸம்பூ⁴யோசு: பரஸ்பரம் ।।
க்ரியதாமவிசாரேண ஹந்தேத்யநுமதௌ பத³ம் ।। 31 ।।
அஸ்மஜ்ஜிகீ³ஷூநஸுராஞ்ஜித்வோத்³கா³த்ராத்மஸம்ஶ்ரயாத் ।।
அதிலங்க்⁴யா(அ)(அ)ஸுரம் பா⁴வம் தே³வதாத்மாநமாப்நும: ।। 32 ।।
உத்³கீ³த²தே³வதாவாப்திர்ஜ்ஞாநகர்மமுச்சயாத் ।।
அப்⁴யாரோஹஜப: கர்ம ஜ்ஞாநம் த்விஹ பரீக்ஷ்யதே ।। 33 ।।
விதி⁴ஶேஷார்த²வாத³த்வாந்நேத³ம் ஜ்ஞாநநிரூபணம் ।।
இதி சேந்நைததே³வம் ஸ்யாதே³வம் வேதே³தி தத்³விதே⁴: ।। 34 ।।
உத்³கீ³த²விதி⁴ஶேஷஶ்சேது³த்³கீ³த²ப்ரக்ருதௌ ஶ்ரவாத் ।।
நாதத்ப்ரகரணாந்ந்யாய்யமிதோ(அ)ந்யத்ர ச தத்³விதே⁴: ।। 35 ।।
வித்³யாப்ரகரணத்வாச்ச நேஹோத்³கீ³தோ² விதீ⁴யதே ।।
ஜபஸ்ய சாப்யநித்யத்வாத்ஸ்யாதே³வாம்வித்ப்ரயோஜ்யதா ।। 36 ।।
உதா³ரப²லவத்³யஸ்மாத³பி ஜ்ஞாநமிஹ ஶ்ருதம் ।।
தத்³தை⁴ததி³த்யதோ ஜ்ஞாநம் ப²லவத்த்வாத்³விதி⁴த்ஸிதம் ।। 37 ।।
ஶுத்³த்⁴யஶுத்³த⁴யுக்திதஶ்சேஹ ப்ராணோபாஸா விவக்ஷிதா ।।
வாகா³தி³நிந்த³யா முக்²யப்ராணோபாஸா ந சேதி³ஹ ।। 38 ।।
விதி⁴த்ஸிதா(அ)த² தந்நிந்தா³ ஸ்துதிஶ்சாநஸ்ய கிம்ப²லா ।।
அதோ(அ)ர்த²வாதா³த்³தி⁴ விதி⁴ர்லிங்கா³த³த்ராநுமீயதே ।। 39 ।।
ப்ராணஸ்வரூபாபத்திஶ்ச யதோபாஸாப²லம் ஶ்ருதம் ।।
உபாஸநமதோ(அ)நஸ்ய விதி⁴த்ஸிதமிதீக்ஷ்யதாம் ।। 40 ।।
உபாஸநமஸோ: காமமஸ்து ஸூக்தோபபத்தித: ।।
ஶுத்³த்⁴யாதி³கு³ணவத்தா து ந மாநாது³பபத்³யதே ।। 41 ।।
கு³ணவத்தா(அ)ப்யஸோரஸ்து யதா²(அ)ஸ்யோபாஸநம் ததா² ।।
ப்ராமாணிக்யுப⁴யத்ராபி ப்ராப்திர்யஸ்மாதி³ஹேக்ஷ்யதே ।। 42 ।।
நநு ஸ்துத்யர்த²தைவாஸ்ய ஶுத்³த்⁴யாதே³ரவக³ம்யதே ।।
உபாஸாவிதி⁴ஶேஷத்வாத³ர்த²வாதோ³(அ)த ஈக்ஷ்யதாம் ।। 43 ।।
ப்ராமாணிகோ(அ)பி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ யஸ்மாத்ப்ராணஸ்ய க³ம்யதே ।।
கிம்ப³லம் ஸமுபாஶ்ரித்ய ஶுத்³த்⁴யாதே³ரர்த²வாத³தா ।। 44 ।।
நஹி மாநம் விஹாயேஹ ஸாத்⁴யஸாத⁴நநிஶ்சிதௌ ।।
சக்ஷுரந்யத்ப்ரபஶ்யாமோ யத்³ப³லாத்ஸ்யாத³யம் ம்ருஷா ।। 45 ।।
ஆஸந்யத்வாத³யோ(அ)ந்யஸ்ய ந ச யோஷாக்³நிவத்³யத: ।।
தேஷாம் ப்ரத்யக்ஷத: ஸித்³தே⁴ரத: ஶுத்³த்⁴யாதி³மாநஸு: ।। 46 ।।
அக்ஷாத்³யவிஷயா யே து கு³ணா ஆக³மதோ மதா: ।।
மாநாவிரோதா⁴த்கேநைஷாம் ஶுத்³த்⁴யாதீ³நாம் ம்ருஷார்த²தா ।। 47 ।।
ஶ்ரோத்ராதி³வத்ப்ரமாணாநாமஸாதா⁴ரணமேயதா ।।
தந்மேயப்ரத²நே மாநம் ந கிம்சித³நுபூ⁴தித: ।। 48 ।।
பரமார்தா²திரேகாத்³வா(அ)பே⁴தா³த்³வா பரமார்த²த: ।।
வஸ்துந: ஸ்யாந்ம்ருஷாத்மத்வம் நைவமப்யுபபத்³யதே ।। 49 ।।
லப⁴தே வ்யதிரேகம் சேத்பரமார்தா²த்ததோ(அ)பரம் ।।
ஸ்வமஹிம்நைவ தத்ஸித்³தே⁴: கிமிவ ஸ்யாந்ம்ருஷார்த²தா ।। 50 ।।
பரமார்தா²த்மகத்வே து ந கிம்சித்³விதத²ம் க்வசித் ।।
அஸத்யஸ்யாப்யஸத்யத்வம் பரமார்த²ஸாதா³த்மநா ।। 51 ।।
ஸத்யாஸத்யவிபா⁴கோ³(அ)யமவிபா⁴கா³த்மவஸ்துநி।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதூத்த²ஸ்தத்³வோதா⁴தே³வ தத்³த⁴தி: ।। 52 ।।
ஸ்வாபா⁴ஸப²லகாரூட⁴ஸ்தத³ஜ்ஞாநஜபூ⁴மிஷு ।।
தத்ஸ்தோ²(அ)பி தத³ஸம்ப³த்³த⁴ ஈஶ்வராத்³யாத்மதாம் க³த: ।। 53 ।।
தத³ஜ்ஞாநம் தது³த்த²ம் ச ஜக³த்க்ருத்ஸ்ரம் ததா³த்மகம் ।।
யதோ(அ)தஸ்தத³நூத்³யா(அ)(அ)ஹ ஹ்யாத்மைவேதி ஶ்ருதி: ஸ்பு²டம் ।। 54 ।।
ஐகாத்ம்யமேவ மாநாநாம் ஸர்வேஷாம் மேயமிஷ்யதே ।।
யதா² ததா² ப்ரவக்ஷ்யாம உத³ர்கே(அ)ப்யுபபத்திபி⁴: ।। 55 ।।
மித்²யேதிப்ரத்யயோத்பத்திஸ்ததா² காரணதோ³ஷத: ।।
பா³த்⁴யஜ்ஞாநஸ்ய ஹேது: ஸ்யாந்நாதோ(அ)ந்யத்³வாத்⁴யகாரணம் ।। 56 ।।
ந சேஹோப⁴யமப்யஸ்தி குதோ மித்²யேதி ப⁴ண்யதே ।।
மிதேர்மேயே ஸமாப்தத்வாந்மித்²யாத்வம் ந மிதேர்ப⁴வேத் ।। 57 ।।
தஸ்மாத³விபரீதார்த²ஜ்ஞாநாச்ச்²ரேயோ ஹ்யாவாப்யதே ।।
விபரீதார்த²தாயாஸ்து ந ஹேதுர்ஜக³தீக்ஷ்யதே ।। 58 ।।
வஸ்துநிஷ்டை²வ மா யஸ்மாந்ந தத³ஜ்ஞாநஜாஶ்ரயா ।।
தஸ்மாத்தந்மோஹவித்⁴வஸ்தௌ த்⁴வஸ்தி: ஸ்யாந்மோஹஜஸ்ய ச ।। 59 ।।
ந சைவம் ஸதி மாநாநாம் த்³வ்யர்த²தா ஸ்யாத்கத²ம்சந ।।
யதா²பூ⁴தார்த²போ³தி⁴த்வமேவமேத்ர மிதேர்ப⁴வேத் ।। 60 ।।
ஈஶ்வராதி³விகல்பாநாம் ப்ரத்யக்³வஸ்த்வவிகல்பிதம் ।।
விஷயோ, ந ம்ருஷாபு³த்³தி⁴: பரமார்தே² விநா யத: ।। 61 ।।
யாவத்கிம்சிந்மிதே: ப்ராப்தம் ந தந்மித்²யா மிதத்வத: ।।
மித்²யேதி க்³ராஹயச்சா²ஸ்ரமநர்தா²ர்த²ம் யதோ ப⁴வேத் ।। 62 ।।
நாம்நி ப்³ரஹ்மேதி த்³ருஷ்டம் சேந்ந பே⁴த³ப்ரதிபத்தித: ।।
ப்ரதிமாவத்³தி⁴ நாமாதௌ³ ஜ்ஞாதே ப்³ரஹ்மேதி தீ⁴ரியம் ।। 63 ।।
யதா² நிர்ஜ்ஞாதபே⁴தே³ ஹி விஷ்ணுதீ⁴ருபலாந்மநி ।।
விதீ⁴யதே ததா² நாம்நி ப்³ரஹ்மபு³த்³தி⁴விம்தீ⁴யதே ।। 64 ।।
அஜ்ஞாதரஜ்ஜுதத்த்வாோ ஹி ரஜ்ஜும் ஸர்பதி⁴யேக்ஷதே ।।
நாமாதௌ³ து யதோ நைவம் தஸ்மாத³ஸதி³த³ம் வச: ।। 65 ।।
ப்³ரஹ்ம நைவேஹ வஸ்த்வஸ்தி, த்³ருஷ்டிரேவேதி சேந்மதம் ।।
நர்கா³தி³ஷு ஸதாமேவ ஸத்ஸு த்³ருஷ்டிஸமந்வயாத் ।। 66 ।।
கௌ³ணஸ்ய முக்²யாபேக்ஷத்வாந்முக்²யம் ப்³ரஹ்ம விநா ந ஸத் ।।
கௌ³ணம் ப்³ரஹ்ம யதா² கௌ³ணோ வஹ்நிர்முக்²யாக்³நிபூர்வக: ।। 67 ।।
ந சாஸத்³விஷயா காசித்³வுத்³தி⁴ர்ஜக³தி வீக்ஷ்யதே ।।
ஸர்வார்த²வ்யபி⁴சாரே(அ)பி ஸம்வித³வ்யபி⁴சாரிணீ ।। 68 ।।
ந சாபீஹா(அ)(அ)க³மாபா⁴ஸோ(அ)சோத³நாலக்ஷணத்வத: ।।
க்ரியார்தை²ரவிஶிஷ்டத்வாத்³வித்³யார்தோ²க்தே: பராத்மநி ।। 69 ।।
ஜ்யோதிஷ்டோமாதி³கா யத்³வத்³விஶிஷ்டாநேகஸாத⁴நா ।।
ஏவம்க்ரமப்ரயுக்தாங்கா³ ததா² சைவம்ப²லா க்ரியா ।। 70 ।।
அந்யப்ரமாணாவிஷயா வாக்யாதே³வாவக³ம்யதே ।।
யதா² ததே²ஹாபூர்வாதி³வஸ்தூக்தேரேவ க³ம்யதே ।। 71 ।।
ந ச வாக்யாத்³விபர்யஸ்தா யதி³ வா ஸம்ஶயாத்மிகா ।।
பு³த்³தி⁴ருத்பத்³யதே(அ)ஸ்மாகம் யதா²பூ⁴தார்த²போ³தி⁴ந: ।। 72 ।।
கார்யாபா⁴வாத³யுக்தம் சேந்நோக்திர்பு³த்³தே⁴ஸ்ததா²ர்த²த: ।।
பா⁴வநார்த²ஸ்ய நைவேஹ பா⁴வ்யர்த²த்வாத்ததா²ர்த²தா ।।
கிம்து மாநார்பிதத்வாத்ஸா யதா² பூ⁴தார்த²தேப்யதே ।। 73 ।।
நாபி தத்³தி⁴ஷணாயாஶ்ச கார்யத்வாத்ஸ்யாத்ததா²ர்த²தா ।।
ப்ரமாணாபி⁴ஜநாதே³வ யதா²பூ⁴தார்த²தா தி⁴ய: ।। 74 ।।
அந்யோந்யாஶ்ரயதாதோ³ஷ: கார்யப்ராமாண்யவாதி³ந: ।। 75 ।।
ப்ரமாணாதி⁴க³தௌ ஸத்யாம் பும்ஸோ மேயாநுரோத⁴த: ।।
அநுஷ்டே²யோ(அ)நநுஷ்டே²ய இதி பஶ்சாந்மதிர்ப⁴வேத் ।। 76 ।।
ஏகரூபம் யதோ மாநம் விருத்³தா⁴நேகரூபிணாம் ।।
பா⁴நுவத்³போ³த⁴கம் த்³ருஷ்டம் நாதோ(அ)நுஷ்டே²யதோ மிதி: ।। 77 ।।
நந்வவாக்யப்ரமாணத்வமநநுஷ்டா²நதோ ப⁴வேத் ।।
பதா³நாம் ஸம்ஹதிர்யஸ்மாந்ந த்³ருஷ்டேஹ க்ரியாம் விநா ।। 78 ।।
பதா³ர்த²த்வே ச தத்ஸித்³தி⁴ர்லிங்க³ப்ரத்யக்ஷஸம்ஶ்ரயாத் ।।
ஆக³மைகப்ரமாணத்வாந்நா பதா³ர்த²த்வமிஷ்யதே ।। 79 ।।
அஸ்யஸ்மீத்யப்⁴யுபேதத்வாந்நைவமப்யுபபத்³யதே ।।
அஸ்தி மேருர்யதா² வர்ணசதுஷ்டயவிஶேஷண: ।। 80 ।।
அகார்யே(அ)பி ஹி மேர்வாதா³வஸ்தி மேருரிதி ஶ்ருதே: ।।
ஸம்யக்³தீ⁴ர்ஜாயதே யத்³வத்ததா² தத்த்வமஸீத்யத: ।। 81 ।।
மேர்வாதி³ஜ்ஞாநவச்சேத்ஸ்யாந்நிஷ்ப²லத்வாத³மாநதா ।।
நைவம் தத்ப²ரலஸாக்ஷாத்த்வாஜ்ஜ்ஞாநோத்³பூ⁴தேரநந்தரம் ।। 82 ।।
பி⁴த்³யதே ஹ்ருத³யக்³நந்தி²ர்ப்³ரஹ்மாப்யேதீதி ச ஶ்ருதே: ।।
ந சார்த²வாத³தைதஸ்யாம் ஜுஹ்ராமிவ ப²லஶ்ருதே: ।। 53 ।।
நிஷித்³தா⁴நிஷ்டஸம்ப³ந்தோ⁴ வாக்யாதே³வாநக³ம்யதே ।।
ந சாநுஷ்டே²யதா தஸ்ய மநாக³ப்யுபபத்³யதே ।। 84 ।।
நிஷேத⁴ஸம்ஸ்க்ருததி⁴யோ நிஷித்³த⁴விஷயே ந ச ।।
பலாண்ட்³வாதா³வகரணாத³ந்யா தீ⁴ர்ஜாயதே ஶ்ருதே: ।। 85 ।।
யதா² நிஷேத⁴வாக்யேப்⁴யோ நாந்யா(அ)கரணதோ மதி: ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யேப்⁴யஸ்தத்³வதே³வேதி நிஶ்சய: ।। 86 ।।
ம்ருக³தோயே ப்ரவத்தஸ்ய த்ருடா³ர்தஸ்யோஷரேக்ஷணாத் ।।
தமோத்⁴வஸ்தௌ நிவ்ருத்தி: ஸ்யாத்ததா²(அ)(அ)த்மஜ்ஞாநதோ(அ)பி ந: ।। 87 ।।
தஸ்மாந்நிஷேத⁴ஶாஸ்ரஸ்ய யதா² பூ⁴தார்த²நிஷ்ட²தா ।।
பும்வ்யாபாரஸ்ய க³ந்தோ⁴(அ)பி ந தத்ராஸ்தீதி நிஶ்சய: ।। 88 ।।
ஆத்மயாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநநிஷ்ட²தா தத்³வதீ³க்ஷ்யதாம் ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யாநாம் நாநுஷ்டா²நம் மநாக³பி ।। 89 ।।
கலஞ்ஜப⁴க்ஷணஸ்யேவ நநு ந ஶ்ரௌதகர்மண: ।।
அஜ்ஞாநஹேத்வநர்தா²ர்த²காரிதா க³ம்யதே மிதே: ।। 90 ।।
நைவமஜ்ஞாநஹேதுத்வாநர்தா²ர்த²த்வேந துல்யதா ।।
கலஞ்ஜப⁴க்ஷணேநாதஸ்தந்நிவ்ருத்தௌ நிவர்ததே ।। 91 ।।
ஶாஸ்ரமாத்ரநிமித்தத்வாந்நித்யாநாம் நைவமிப்யதே ।।
மித்²யாஜ்ஞாநாதி³ஹேதுத்வம் காம்யாநாமிவ சேந்மதம் ।। 92 ।।
நாவித்³யாராக³த்³வேபாதி³தோ³ஷவ்ருஷ்டஸ்ய தத்³விதே⁴:।।
ஸ்வர்கா³தி³காமிநோ யத்³வத³க்³நிஹோத்ரவிதி⁴ஸ்ததா² ।। 93 ।।
மோஹகாமாதி³து³ஷ்டஸ்ய நித்யம் கர்ம விதீ⁴யதே ।।
ந ஸ்வத: காம்யநித்யத்வவிவேகோ(அ)ஸ்தீஹ கர்மண: ।। 94 ।।
கர்த்ருஸ்தே²ந ஹி ஸ்வர்கா³தி³காமதோ³ஷேண காம்யதா ।।
அதோ நாந்யேந காம்யத்வம் கர்மண: ஸ்யாத்கத²ம்சந ।। 95 ।।
ஆவிரிஞ்சாத்³விரக்தஸ்ய தத்³விவிக்தாத்மகாமிந: ।।
மோக்ஷே பும்ஸோ(அ)தி⁴கார: ஸ்யாந்ந காமாபஹ்ருதாத்மந: ।। 96 ।।
பராச: காமாநித்யேவம் காமாநித்யபரம் ததா² ।।
யோ(அ)காம இதி தத்³வச்ச ஶ்ருதி: காமநிஷேத⁴நீ ।। 97 ।।
அவித்³யாயா ந சோச்சி²த்தௌ ஜ்ஞாநாத³ந்யத³பேக்ஷ்யதே ।।
ஜ்ஞாநோத்பத்தௌ ந சைவாந்யச்ச²மாதி³ப்⁴யோ ஹ்யபேக்ஷ்யதே ।। 98 ।।
ஶமாத்³யுத்பத்தயே நாந்யத்³பு³த்³தி⁴ஶுத்³தே⁴ரபேக்ஷ்யதே ।।
பு³த்³தி⁴ஶுத்³தௌ⁴ ச நித்யாதி³கர்மப்⁴யோ நாந்யதி³ஷ்யதே ।। 99 ।।
ஆத்மாஜ்ஞாநைகஹேதுத்வாத்³வாஹ்மந: காயகர்மணாம் ।।
ஆத்மஜ்ஞாநேந தத்³பா³தா⁴த்கர்மாபேக்ஷா குதோ ப⁴வேத் ।। 100 ।।
யத³ஜ்ஞாநாத்ப்ரவ்ருத்திர்யா தஜ்ஜ்ஞாநாத்ஸா குதோ ப⁴வேத் ।।
ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநோத்³ப⁴வே தஸ்மாத்ஸமாப்தி: ஸர்வகர்மணாம் ।। 101 ।।
ந சோச்சி²ந்நாத்மமோஹஸ்ய ஸதை³வா(அ)(அ)த்மதி⁴ய: ஸ்தி²தே: ।।
ப்ரதீச்யவஸரோ(அ)ஸ்தீஹ வாங்மந:காயகர்மணாம் ।। 102 ।।
கர்மணோ(அ)வஸரஶ்சேத்ஸ்யாத்த்வத்³பி⁴க்ஷாவஸரோ யதா² ।।
நா(அ)(அ)த்மவஸ்துநிமித்தத்வாத்ஸம்யக்³பு³த்³தே⁴: ஸதா³ ஸ்தி²தே: ।। 103 ।।
ந வஸ்த்வவஸராபேக்ஷம் ஸ்வத:ஸித்³த⁴த்வகாரணாத் ।।
க்ரியைவாவஸராபேக்ஷா தஸ்யா: காரகதந்ரத: ।। 104 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஶிரிவப்லுஷ்டம் குதோ(அ)ஜ்ஞாநம் புநர்ப⁴வேத் ।।
ஶுத்³த⁴தோ³ஷோத்³ப⁴வத்வாச்ச ந து கர்மைவமிஷ்யதே ।। 105 ।।
க்ஷுதா⁴தி³தோ³ஷஹேத்வேவ த்வஸ்மத்³பு⁴ஜ்யாதி³ நோ மதம் ।।
நியதாநேகஹேதுத்வாந்நாதோ பு⁴ஜிஸமா க்ரியா ।। 106 ।।
தோ³ஷஹேதாவபி ததா² காலாதி³நியமஸ்ததா² ।।
ப⁴வத்³பி⁴க்ஷாடநாதௌ³ ஸாதி³தி சேந்நைததே³வ து ।। 107 ।।
நைவாயம் நியமோ(அ)ஸ்மாகம் பரிஸம்க்²யா ஹி ஸா யத: ।।
க்ரியாப்ரயோக்த்ரீ நாப்யேஷா, தஸ்மாத்³விஷமமுச்யதே ।। 108 ।।
நாதோ(அ)பவாத³க்ருத்ஸா ஸ்யாதை³காத்ம்யஜ்ஞாநஜந்மந: ।।
ஸர்வகர்மாதி⁴காராணாம் நிஷேதா⁴யா(அ)(அ)த்மதீ⁴ப⁴வ: ।। 109 ।।
நிஷேத⁴விதி⁴வத்தஸ்மாத்ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யதீ⁴விதி⁴: ।।
ப்ரத்யஹ்மோஹைகஹேதுத்வாத்³வாட்³மந:காயகர்மணாம் ।। 110 ।।
தஸ்மாத்³வஸ்த்வேகநிஷ்ட²ஸ்ய ப்ராமாண்யம் வசஸோ த்⁴ருவம் ।।
ப்ரதிஷேத⁴விதே⁴ர்யத்³வது³ப⁴யோரவிஶேஷத: ।। 111 ।।
ஸ்வாபா⁴விகைகதோ³ஷாம்த்யாம் வ்யவஹார இஹா(அ)(அ)ஸுர: ।।
ஶாஸ்ரைகஹேதுர்தை³வ: ஸ்யாத்தயோ: ஸ்பர்தா⁴ விரோத⁴த: ।। 112 ।।
ப்ராக்ருதாஸங்க³விஜ்ஞாநகார்யே ஹ்யதி⁴க்ருதி: ஸ்வத: ।।
ஸுரத்³விஷாம் ஸுராணாம் து ஶாஸ்ரோத்த²ஜ்ஞாநதீ³பித: ।।
கர்மஜ்ஞாநாதி⁴கார: ஸ்யாத்ஸம்க்³ராமஸ்தத்³விரோத⁴த: ।। 113 ।।
உத்கர்ஷோ மாநுஷாத்³வர்த்⁴வம் பும்ஸ: கேவலத⁴ர்மத: ।।
அதோ⁴பா⁴வஸ்த்வத⁴ர்மாத்ஸ்யாத்³த்³வாப்⁴யாம் மாநுஷ்யஸம்ப⁴வ: ।। 114 ।।
ஆக்³ரஜஸ்தா²ணுபர்யந்தஶரீரக்³ரஹணாந்யத: ।।
லோகேஷ்விதி ஶ்ருதிர்வக்தி விரோத⁴ஸ்தந்நிப³ந்த⁴ந: ।। 115 ।।
அதோ⁴லோகப²லேஷ்வேவ ப்ராக்ருதஜ்ஞாநகர்மஸு ।।
யத்நாதா³ஸஞ்ஜநீயோ(அ)யம் பிதேத்யஸுரநிஶ்சய: ।। 116 ।।
ப்ராக்ருதாஸங்க³தோ முக்த்வா பிதா(அ)யம் தை³வஸாத⁴நை: ।।
உத்க்ருஷ்டவ்யோ யதா²ஶக்தி விபு³தா⁴நாம் சிகீர்ஷிதம் ।। 117 ।।
நரப்ரஜாபதிதநாவேவம் தே³வாஸுரா மித²: ।।
ஸ்வஸ்வபா⁴வாநுரோதே⁴ந தே(அ)ஸ்பர்த⁴ந்த ஸ்வவ்ருத்திபி⁴: ।। 118 ।।
யதோ³த்³ப⁴வதி ஶாஸ்ரோத்தா² தை³வீ வ்ருத்திஸ்ததா³(அ)(அ)ஸுரீ।.
வ்யேதி யஸ்மாத்ததோ(அ)ஶேஷம் தே³வாநாம் ஸ ஜய: ஸ்ம்ருத: ।। 119 ।।
ஆஸுரீ து யதா³ ஸேநா காமக்ரோத⁴புர:ஸரா ।।
ஜாயதே ஹ்யஜயஸ்தேஷாமஸுராணாம் ஜயஸ்து ஸ: ।। 120 ।।
ஸ்வாபா⁴விகத்வாதா³ஸுர்யா பூ⁴யஸ்யா ஸேநயா(அ)ர்தி³தா:।।
ந ஶர்ம லேபி⁴ரே தே³வா: ஸ்வாத்மத்ராணாஸமீக்ஷணாத் ।। 121 ।।
ஸ்வபூ⁴மேஶ்சாவ்யமாநாநாம் ஸுராணாமஸுரைஸ்ததா³ ।।
ப்ராது³ராஸீந்மதி: ஸாத்⁴வீ தை³தேயப⁴யநாஶிநீ ।। 122 ।।
உத்³கீ³யம் ஸமுபாஶ்ரித்ய ஜ்யோதிஷ்டோமக்ரதாவிஹ ।।
திரஸ்க்ருத்யா(அ)(அ)ஸுரம் தை³வம் பா⁴வம் யாமோ(அ)து⁴நா வயம் ।। 123 ।।
கர்த்ருத்வாதீ³ஹ யத்ஸித்³த⁴ம் வாகா³தி³த்³வாரமீக்ஷ்யதே ।।
ஆத்மநஸ்தத³வித்³யோத்த²ம் நிரவித்³யே நிஷேத⁴த: ।। 124 ।।
லௌகிகோ வைதி³க: ஸர்வோ வ்யவஹாரஶ்ச வக்ஷ்யதே ।।
அந்நத்ரயாதி⁴காரே ஹி மநஆதா³வநாத்மநி ।। 125 ।।
பூ⁴தேஹாநுவிதா⁴யித்வாத்க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய தமஸ்விந: ।।
கூடஸ்தா²த்மாதிரேகேண ரூபமந்யந்ந லக்ஷ்யதே ।। 126 ।।
ஏவம் தா: ஸம்ப்ரதா⁴ர்யோசுருத்³கீ³த²ம் ஸாத⁴நம் பரம் ।।
தத்பரீக்ஷாம் ப்ரயத்நேந சக்ரு: ஸம்பூ⁴ய தே³வதா: ।। 127 ।।
வாசம் ஸம்பா⁴வயாமாஸுரியம் ஹ்யுத்³கீ³த²கர்மணி ।।
அத்யர்தே² வ்யாப்ருதா த்³ருஷ்டா வாசமூசுஸ்தத: ஸுரா: ।। 128 ।।
த்வம் ந உத்³கீ³ய உத்³கா³நம் த்வத்ப்ரதா⁴நம் ப⁴வத்வித³ம் ।।
உத்³கீ³த² இதி சோத்³கா³நம் கர்மைவேஹாபி⁴தீ⁴யதே ।। 129 ।।
ஸ்தோத்ரேணாஸ்யாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்³ப⁴க்திமாத்ரம் ந து க்வசித் ।।
வாக³பி⁴மாநிநீ சேஹ வாக்ஶப்³தே³நாக்³நிருச்யதே ।। 130 ।।
விஷயோ(அ)த்⁴யேஷணாயா ஹி சேதநாவாந்யதோ மத: ।।
உபாஸிக்ரியயா யோகோ³ தே³வதாயா இஹேஷ்யதே ।। 131 ।।
அதோ(அ)பி தே³வதைவேஹ வாக்ஶப்³தே³நாபி⁴தீ⁴யதே ।।
தத்³பூ⁴தே: புருஷார்த²த்வாத்³தே³வதா ஹீஶ்வரா பரா ।। 132 ।।
ஸைவாத: ப்ரதிபத்தவ்யா ஸர்வாஸு த்⁴யாநபூ⁴மிஷு ।।
ந த்விஹ ப்ரதிபத்தவ்யா: கரணஸ்தா²நகோ³சரா: ।। 133 ।।
பாரார்த்²யாசேதநத்வாப்⁴யாம் மர்த்யத்வாச்சாபி காரணாத் ।। 134 ।।
ஏவம் வாகா³த³ய: ஶப்³தா³ தே³வதார்தா²பி⁴தா⁴யிந: ।।
ஸர்வத்ர ப்ரதிபத்தவ்யா யத்ரோபாஸா விவக்ஷிதா ।। 135 ।।
ஜபமந்ராபி⁴தே⁴யேயம் வாகி³த்யேவம் விநிஶ்சிதா: ।।
உபாஸாம்சக்ரிரே தே³வா ஏஷைவோத்³கீ³த²தே³வதா ।। 136 ।।
தே³வாப்⁴யுத³ய உத்³கா³நம் தே³வேப்⁴யோ(அ)ர்தா²ய வாகி³யம் ।।
யதா²ஶக்த்யுத³கா³யத்தம் யோ போ⁴கோ³ வாங்நிப³ந்த⁴ந: ।। 137 ।।
யேந போ⁴கே³ந வாக்³தே³வாம்ஶ்சக்ஷுராதீ³நஹர்நிஶம் ।।
ஸாக்ஷாத³வதி தம் போ⁴க³முத³கா³யத³ஶேஷத: ।। 138 ।।
பவமாநேஷு ஸோத்³கா³த்ரீ யாஜமாநம் யதா²விதி⁴ ।।
ப²லமுத்³கா³ய ஶேஷேஷு ஹ்யுத³கா³யத³தா²(அ)(அ)த்மநே ।। 139 ।।
ஸ்தோத்ரேஷு பரிஶிஷ்டேஷு வாகா³கா³யத³தா²(அ)(அ)த்மநே ।।
யத்கல்யாணம் வத³த்யேஷா ஹ்யாத்மநே தத³சீக்லபத் ।। 140 ।।
யதா²ஶாஸ்ரம் யதா²யோக³ம் வர்ணதோ³ஷவிவர்ஜிதம் ।।
வர்ணோச்சாரணஸாமர்த்²யம் மமைவாஸ்து ததீ³த்³ருஶம் ।। 141 ।।
கல்யாணவத³நோத்த²ம் யத்க்ருத்ஸ்நம் தே³வேப்⁴ய ஏவ தத் ।।
ப²லம் வத³நமாத்ரம் து வாச ஏவ ந தை³விகம் ।। 142 ।।
தமஸ்யுத்ஸார்யமாணே து வாசோத்³கா³த்ரா ஸுரத்³விஷாம் ।।
ஸ்வாதி⁴காராச்ச்யாவ்யமாநாஸ்தே விது³ர்தே³வஹ்ருத்³க³தம் ।। 143 ।।
அநேந வாசோத்³கா³த்ரா நோ ப³லம் த்⁴வாந்தம் து தே³வதா: ।।
ஜ்யோதிஷா ஸ்வேந நிர்ஜித்ய யாஸ்யந்த்யக்³ந்யாதி³ரூபதாம் ।। 144 ।।
மஹந்நோ ப⁴யமாயாதமிதி பு³பு³தி⁴ரே(அ)ஸுரா: ।।
கர்மண்யநுசிதே தேஷாம் ப்ரஹீணமநஸாம் ததா³ ।।
வத³நாதா³வபி⁴ஷ்வங்க³ ஆத்மஸம்பா⁴வநாத³பூ⁴த் ।। 145 ।।
யத்கல்யாணமிதி ச்சி²த்³ராத்³விது³: ஸுரசிகீர்ஷிதம் ।।
அநேந வை ந உத்³கா³த்ரா வாசா(அ)த்யேஷ்யந்தி ஸ்வம் வபு: ।। 146 ।।
இதி ஜ்ஞாத்வா ஹ்யபி⁴த்³ருத்ய ஸ்வைராஸங்க³ஶரோர்மிபி⁴: ।।
விவிது⁴ஸ்தாநதோ²த்³கா³த்ரும்ஸ்தே வித்³தா⁴ஸ்தத்யஜு: க்ரியா: ।। 147 ।।
நாநாத³ந்யஸ்ய ஸாமர்த்²யம் வித்³யதே(அ)ஸுரநாஶநே ।। 148 ।।
அநேநாப்ரதிரூபேண வசஸா கார்யஶாயிநா ।।
பாப்மாதி³தோ³ஷஸம்பர்க: காரணஸ்தோ²(அ)நுமீயதே ।। 149 ।।
வ்யுத்தா²யா(அ)(அ)க்²யாயிகாரூபாச்ச்²ருதி: ஸ்வவபுஷா(அ)து⁴நா ।।
ஆசஷ்டே காரணே வ்ருத்தம் கார்யகே³ணாஸுராத்மநா ।। 150 ।।
த்³ருஷ்டேநாப்ரதிரூபேண கார்யகே³ணாநுமீயதே ।।
காரணே பாப்மவேதோ⁴(அ)பூ⁴த்³யோ வாசி ப்ராக்ப்ரஜாபதே: ।। 151 ।।
ஸ யோ வாச்யஸுரை: க்ஷிப்த: பாப்மா கார்யே ஸ த்³ருஶ்யதே ।।
ப்ரமாவிரோதி⁴ யத்³வாக்யம் தத்தத்கார்யஸமாஶ்ரயம் ।। 152 ।।
ஸ ஏவ ஸ இதி ஹ்யுக்தி: கார்யகாரணஸம்ஸ்த²யோ: ।।
ப்ரஜாஸு ஸாக்ஷாத்³ய: பாப்மா யஶ்ச தத்காரணாஶ்ரய: ।। 153 ।।
க்⁴ராணம் சக்ஷுஸ்ததா² ஶ்ரோத்ரம் மநஶ்சைவமநுக்ரமாநு ।।
வத்ருர்தே³வா யதா² வாணீம் வித்³தா⁴: ஸர்வே ததா²(அ)ஸுரை: ।। 154 ।।
கர்மேந்த்³ரியாணாம் ஸர்வேஷாம் வாகே³வாத்ரோபலக்ஷணம் ।।
சக்ஷு:ஶ்ரோத்ரே தீ⁴ந்த்³ரியாணாம் மநோ பு³த்³தே⁴ஸ்ததை²வ ச ।। 155 ।।
க்ருத்ஸ்ரம் ஜக³த³நாதா³ய நைகஸ்யாபீஷ்யதே க்ரியா ।।
ப்ராணஸ்ய கிமு வக்தவ்யம் க்ருத்ஸ்நாத்⁴யாத்மேந்த்³ரியக்³ரஹ ।। 156 ।।
யத்³யபீத³ம் ஜக³த்க்ருத்ஸ்நம் க்³ருஹ்யதே ஸம்ஹதத்வத: ।।
ததா²(அ)பி சோதி³தோ(அ)த்ரார்த² உபாஸ்யோ நா(அ)(அ)க³தோ(அ)ர்த²த: ।। 157 ।।
கல்யாணேதரரூபேண பரிஶிஷ்டேஷ்வபீக்ஷ்யதே ।।
விபா⁴க³ ஆஸுரோ வேத⁴ஸ்தேந தேப்வநுமீயதே ।। 158 ।।
அதஸ்தத³ர்த²மாஹேயமேவம்விதி புந: ஶ்ருதி: ।।
யதா² வாகா³த³யோ வித்³தா⁴ஸ்தத்³வஜ்ஜ்ஞேயாஸ்த்வகா³த³ய: ।। 159 ।।
ஸித்³தா⁴ந்வாகா³தி³த்³ருஷ்டாந்தாந்புரஸ்க்ருத்யாத உச்யதே ।।
ஏவம்வித்யுக்தஶேஷாணாம் பாப்மவித்³த⁴த்வஸித்³த⁴யே ।। 160 ।।
அவித்⁴யந்நிதி யோ(அ)ர்தோ²(அ)ஸ்ய தத்³வ்யாக்²யாநாய யத்யதே ।।
ஸ்வை: ஸ்வைஸ்தாநிந்த்³ரியாஸங்கை³: பாப்மபி⁴ஸ்த உபாஸ்ருஜந் ।। 161 ।।
யத்ஸம்ஸர்கே³ புரா சக்ருரவித்⁴யம்ஸ்ததி³ஹோச்யதே ।।
யா வித்³தா⁴ தே³வதாஸ்தாஸாம் ப்ரக்ரியாஸம்ஹ்ருதி: ப்ருத²க் ।। 162 ।।
ஆஸங்க³பாப்மபி⁴ர்வித்³தா⁴ யஸ்மாத்³வாகா³த³யோ(அ)ஸுரை: ।।
வர்ஜநீயாஸ்ததஸ்தா: ஸ்யுர்நோபாஸ்யா: ஶ்ரேய ஈப்ஸுபி⁴: ।। 163 ।।
ஏவம் நிராஶா: பூர்வாஸு தே³வதாஸ்வஸுரார்த³நாத் ।।
பாரிஶேஷ்யாத³தா²(அ)(அ)ஜக்³முர்மத்⁴யமம் ப்ராணமாத³ராத் ।। 164 ।।
அதே²த்யநந்தரோக்தி: ஸ்யாத்ததா²(அ)பி⁴நயவ்ருத்தயே ।।
இமமித்யப்ரஸித்³த⁴த்வாத்ப்ராணஸ்யேஹ த்வகா³தி³வத் ।। 165 ।।
அஸ்தி யஸ்மாத³ஸுர்நித்யமாஸந்யோ(அ)யமதோ மத: ।।
வாகா³தி³ப்⁴யோ விபா⁴கா³ர்த²ம் விஶேஷணமஸோரித³ம் ।। 166 ।।
ஜபமந்ராபி⁴தே⁴யோ(அ)த்ர பாரிஶேஷ்யாத்ப்ரதீயதாம் ।।
உத்³கீ³த²தே³வதா ப்ராண இத்யபூ⁴த்ஸுரநிஶ்சய: ।। 167 ।।
மத்ர்ரப்ரயோகே³ ஸர்வேஷாம் ஸம்நிதௌ⁴ தத்ப்ரகாஶிதம் ।।
பா⁴ரமுத்ஸஹதே வோ़டு⁴ம் யோ(அ)நோ யாமஸ்தமாஶ்ரயம் ।। 168 ।।
பரீக்ஷமாணாஸ்தே த்ராணம் யதோ²க்தாக்²யாநவர்த்மநா ।।
க்ரமேணா(அ)(அ)ஸேது³ராஸந்யம் ப்ராணம் பாப்மபராபா⁴வத் ।। 169 ।।
ஶ்ரேயோர்தி²நாம் மநுஷ்யாணாமுபாஸ்யப்ரதிபத்தயே ।।
இயமாரவ்யாயிகா சக்ஷுர்நாந்யதோ²பாஸ்யநிஶ்சிதி: ।। 170 ।।
ய: ப்ராணே போ⁴க³ இதி ந பூர்வவத்³ப⁴ண்யதே(அ)த்ர கிம்‌ ।।
வாகா³தீ³நாமிவ யதோ நாஸோர்போ⁴கோ³ விஶிஷ்யதே ।। 171 ।।
அக்ருத்ஸ்நபோ⁴க³தோ யுக்தம் வாகா³தி³ஷு விஶேஷணம் ।।
ஸர்வஸ்யைவாஸுபோ⁴க³த்வாத்கிம் குதோ(அ)த்ர விஶிஷ்யதே ।। 172 ।।
அபி⁴ஸம்தி⁴ரவிவ்யத்ஸந்நித்யபூ⁴த்ஸுரவித்³விஷாம் ।।
அநிஷ்டி²தகி்ரயாரம்போ⁴(அ)விவ்யத்ஸந்நிதி ப⁴ண்யதே ।। 173 ।।
விவ்யத்ஸோத்³தே³ஶமாத்ரேண ப்ராணோ ஹந்தா ஸுரத்³விஷாம் ।।
இத்யர்த²ப்ரதிபத்த்யர்த²மீத்³ருக்³த்³ருஷ்டாந்த உச்யதே ।। 174 ।।
பி³பி⁴த்ஸாயை யதா² வேகா³ல்லோஷ்ட: க்ஷிப்தோ(அ)ஶ்மநோ(அ)ந்திகாத் ।।
நஶ்யேத்ஸ்வவேகா³ச்ச²ததா⁴ ஹ்யாரவணாஶ்மஸமாக³மாத் ।। 175 ।।
அப்ரத்⁴ருஷ்யம் ததா² ப்ராணம்ருத்வா நேஶு: ஸஹஸ்ரதா⁴ ।।
தை³த்யாஸ்தந்நாஶதோ தே³வா தே³வா ஏவாப⁴வந்ஸதா³ ।। 176 ।।
அத ஏவ மநுஷ்யத்வஹேதவோ(அ)ப்யஸுரா: ஸமம் ।।
விநேஶுர்விஷ்வக்³க³தயோ லோஷ்ட: க்ஷிப்தோ யதா²(அ)ஶ்மநி ।। 177 ।।
ப்ராணஸ்வபா⁴வஸம்பத்தே: ப்ராணவத்³தே³வதா அபி ।।
தே³வா ஏவாப⁴வந்தை³த்யக்ருத்ஸ்நபாப்மவிநாஶத: ।। 178 ।।
வாகா³தீ³ந்த்³ரியஸம்கா⁴தோ யஜமாநோ யதா² புரா ।।
ப்ராணாத்மபா⁴வாத்³த⁴த்வா(அ)(அ)கோ³ வைராஜம் ரூபமாப்தவாந் ।। 179 ।।
ததா² யஸ்தமுபாஸீத யதோ²க்தாரவ்யாநவர்த்மநா ।।
விராஜைவா(அ)(அ)த்மநா ஹத்வா பாபம் ப⁴வதி ஸோ(அ)சிராத் ।। 180 ।।
ஜீவாவிஷ்ட உபாஸ்யோ(அ)த்ர தே³வதாவிக்³ரஹ: ஸதா³ ।।
ப்ராணோ ஹிரண்யக³ர்பா⁴த்மா யாவத்தத³பி⁴மாநதா ।। 181 ।।
பா⁴வநோபசயாத்³த⁴த்வா பரிச்சே²த³ம் ஸ்வமாஸுரம் ।।
தே³வதாந்மாநமேத்யாஶு ஸதா³ தத்³பா⁴வபா⁴வித: ।। 182 ।।
தத்தமோமாத்ரவித்⁴வம்ஸாந்நது ப்ராணாதி³ராப்யதே ।।
கார்யத்வாத்காரணம் முக்த்வா ந ஹி தத்கார்யஸம்ப⁴வ: ।। 183 ।।
தே³வோ பூ⁴த்வேஹ தே³வோ(அ)ஸௌ பா⁴வநோபசயாத்³ப⁴வேத் ।।
பும்வ்யாபாரோத்³ப⁴வத்வம் ந: ஶ்ருத்யா(அ)பி ப்ரதிபாதி³தம் ।। 184 ।।
ப்³ரஹ்மைவாப்யேதி ப்³ரஹ்மைவ ப்ராக³ப்யாஸீத்³யதோ(அ)த்³வயம் ।।
தந்மோஹமாத்ரவித்⁴வம்ஸாதி³த்யபி ஶ்ருதிஶாஸநம் ।। 185 ।।
ஸ்வத:ஸித்³தௌ⁴ தத³ந்யேஷாம் ஶ்ருதிகோப: ப்ரஸஜ்யதே ।।
அதோ(அ)ந்யதா³ர்தே தத்³வச்சாப்யேகமேவேதி ச ஶ்ருதி: ।। 186 ।।
நாவ்யாக்ருதாதே³: ஸம்ஸித்³தௌ⁴ பரமாத்மாதிரேகத: ।।
ப்³ரஹ்மவந்மாநமஸ்தீஹ ததா² நிர்மோக்ஷதா(அ)(அ)பதேத் ।। 187 ।।
அதா²(அ)(அ)த்மாவித்³யா(அ)வ்யக்தாதி³ரூபேண ப்ரத²தே ததா³ ।।
தந்நிவ்ருத்தௌ நிவ்ருத்தி: ஸ்யாந்நிவ்ருத்தி: கேவலாத்மதா ।। 188 ।।
ப்ராணஸ்யேவ பராபூ⁴தோ த்³விஷந்பாப்மா(அ)(அ)ஸுரோ(அ)கி²ல: ।।
உபாஸீநஸ்ய தம் ப்ராணம் க்ருத்ஸ்நோ நஶ்யேத்ததா²(அ)(அ)ஸுர: ।।
த்³விஷம்ஶ்சாப்யத்³வஷஞ்ச²த்ருராஸுராத³ந்ய இஷ்யதே ।। 189 ।।
நித்யவிக்⁴நக்ருதே³வைஷ ப்ராணாப்தாவாஸுரோ மத: ।।
அதோ விஶேஷ்யதே ஶ்ருத்யா த்³விஷந்ப்⁴ராத்ருவ்யரூபயா ।। 190 ।।
உக்தாஸுரபராபூ⁴தௌ நாந்யோ(அ)ரிரவஶிஷ்யதே ।।
ய ஏவம் வேதே³தி விதி⁴: ப²லோக்தேரர்த²வாத³த: ।। 191 ।।
அாநுஷங்கி³ப²லோக்த்யா வா தது³பாஸா விமுக்தயே ।।
ஆத்மவித்³யாதி⁴காரே(அ)ஸ்மிம்ஸ்தது³பாஸாவிதா⁴நத: ।। 192 ।।
ஆத்மவித்³யோபகாரித்வம் தஸ்மாத்³வாக்யாச்ச க³ம்யதே ।। 193 ।।
அதா²யாஸ்யாங்கி³ரோதூ³ர்பி⁴ர்விஶிஷ்டமஸுகர்மகம் ।।
உபாஸநம் விதா⁴ஸ்யாமீத்யாரப்³தை⁴ஷோத்தரா ஶ்ருதி: ।। 194 ।।
அநுவாதா³த்³விதி⁴ர்ஜ்யாயாநநுவாதே³ வ்ருதா² ஶ்ரம: ।।
புருஷார்தா²பி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த³தோ விதி⁴ரிஹா(அ)(அ)ஶ்ரித: ।। 195 ।।
ஶ்ரூயதே ப²லஸம்வந்தோ⁴ யாஸூபாஸாஸு தாஸ்விஹ ।।
த³த்⁴நேந்த்³ரியாதி³வஜ்ஜ்ஞேயோ விதி⁴ர்கு³ணஸமாஶ்ரய: ।। 196 ।।
ப்ரதா⁴நப²லஸம்ப³ந்தோ⁴ யத்ர து ஸ்யாச்ச்²ருதேர்முகா²த் ।।
விஶிஷ்ட: ஸ விதி⁴ர்ஜ்ஞேயோ யதா²(அ)(அ)க்³நேயாத³யஸ்ததா² ।। 197 ।।
அவாப்தாக்³ந்யாதி³ரூபாஸ்தே ப்ராணாலிங்க³நஸம்ஶ்ரயாத் ।।
க்ருதோபகாரம் ஸ்ம்ருத்வோசு: ப்ராணா வாகா³த³யஸ்ததா³ ।। 198 ।।
அநந்தாக்³ந்யாதி³பா⁴வேந யோ ந: ஸஞ்ஜிதவாநஸு: ।।
க்வ ந்வஸௌ வர்ததே ஹ்யாத்மா யோ(அ)ஸ்மச்ச²த்ருவிநாஶக்ருத் ।। 199 ।।
விதர்கயந்தஸ்தே ப்ராணா உக்த்வைவம் ப்ரத்யகா³த்மஸு ।।
குர்வாணமுபகாரம் தம் த³த்³ருஶு: ப்ராகி³வா(அ)(அ)த³ராத் ।। 200 ।।
லோகே(அ)பி ஹி விசார்யார்த²மத² ஸம்வித³தே ஜநா: ।।
யதா² வாகா³த³யஸ்தத்³வத்³விஜவ்ரு: ப்ராணமாத்மநி ।। 201 ।।
ஸாமாந்யோக்தாவாஸ்ய இதி தத்³விஶேஷணமுச்யதே ।।
அந்தரித்யந்யதா² மா பூ⁴த்ப்ரஸங்க³: ப்ராணநிஶ்சிதௌ ।। 202 ।।
த்வகா³த³யோ(அ)பி ஸந்த்யாஸ்யே யதோ(அ)தஸ்தத்³விஶேஷணம் ।।
விஶிநஷ்டி தத: ப்ராணமாஸ்யாந்தர்விலசாரிணம் ।। 203 ।।
ஆஸ்யபர்யந்தஶாயீநி த்வகா³தீ³நி ந மத்⁴யத: ।।
ப்ராணஸ்து மத்⁴ய ஆஸ்யஸ்ய தஸ்மாத³ந்தர்விஶேஷணம் ।। 204 ।।
ஸர்வேந்த்³ரியாணாமத²வா ப்ராண ஆத்மேதி கத்²யதே ।।
அயமாஸ்யே(அ)ந்தரித்யேவமரநாபி⁴நித³ர்ஶநாத் ।। 205 ।।
அயமாஸ்யே(அ)ந்தரித்யேவம் ப்ராணம் த்³ருஷ்ட்வா யத: புரா ।।
வ்யாஜஹருரமராஸ்தஸ்மாத்ப்ராண ஆயாஸ்யஸம்ஜ்ஞித: ।। 206 ।।
அங்கா³நாம் கரணாநாம் ச ரஸ: ஸாரோ யதஸ்தத: ।।
ப்ராண ஆங்கி³ரஸ: ப்ரோக்தஸ்தத்³வித்³பி⁴ஸ்தத்³கு³ணாஶ்ரயாத் ।। 207 ।।
கத²மாங்கி³ரஸ: ப்ராண இத்யஸ்ய ப்ரதிபத்தயே ।।
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாமுபரிஷ்டாத்ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 208 ।।
ததா²(அ)ந்யாம்(அ)பி கு³ணோ(அ)நஸ்ய தூ³ரிதி ப்ரதிபாத்³யதே ।।
உதா³ரப²லஸித்³த்⁴யர்த²ம் ஸா வா ஏஷேத்யத: ஶ்ருதி: ।। 209 ।।
உபாஸ்திக்ரமஸித்³த்⁴யர்த²ம் க்ரமப⁴ங்கோ³(அ)யமிஷ்யதே ।।
யதோ(அ)தோ(அ)ங்கி³ரஸம் த்யக்த்வா தூ³ரித்யேவாபி⁴தீ⁴யதே ।। 210 ।।
விஶிஷ்டோபாஸ்திரேவேயம் ப்ரதா⁴நப²லகீர்தநாத் ।।
நாயம் கு³ணவிதி⁴ர்ஜ்ஞேயஸ்தத்ப²லஸ்யாஶ்ருதத்வத: ।। 211 ।।
க்ரியாயாம் கு³ணபூ⁴தோ(அ)ர்தோ² தே³வதேத்யுபதி³ஶ்யதே ।।
அஸ்த்யுபாஸிக்ரியாயோகோ³ தே³வதா(அ)தோ(அ)ந உச்யதே ।। 212 ।।
தூ³ரமேவம்வித³: பாப்மா கத²மத்⁴யவஸீயதே ।।
ஏவம்வித்த்வவிரோதி⁴த்வாத்³தூ³ரம் பாப்மா ப⁴வேத³த: ।। 213 ।।
விஷயேந்த்³ரியஸம்ப³ந்த⁴ஜோ ஹி பாப்மா(அ)(அ)ஸுரோ யத: ।।
ஶ்ரௌதாநந்தாத³ஹம்மாநாத்பரிச்சி²ந்நோ விருத்⁴யதே ।। 214 ।।
சக்ஷுராதி³பரிச்சே²த³: ப்ராக்ருதஜ்ஞாநஹேதுத: ।।
யுக்தோ(அ)த்⁴யாத்மைகரூபஸ்ய பா³த⁴: ஶாஸ்ராபி⁴மாநத: ।। 215 ।।
பரிஸ்பந்தா³த்மிகா வ்ருத்தி: ஶ்ரோத்ராதி³ஷ்வபி வித்³யதே ।।
ப்ராணஸ்யாதே²ந்த்³ரியாணாம் து ஶப்³தா³த்³யர்தா²வலேஹிநீ ।। 216 ।।
ஶப்³தா³தி³க்³ராஹிணீ வ்ருத்தி: ஸ்வைராஸங்கா³த்மபாப்மபி⁴: ।।
தூ³ஷிதா ந பரிஸ்பந்தோ³ தூ³ரம் ம்ருத்யுரஸோஸ்தத: ।। 217 ।।
ம்ருத்யுர்தூ³ரம் யதா² ப்ராணாத்ததா³த்மத்வாத்ததா²(அ)(அ)ஸுர: ।।
தத்³வித³ஶ்ச ப⁴வேந்ம்ருத்யுர்தூ³ரமித்யுபதி³ஶ்யதே ।। 218 ।।
தி³ஶாமந்த இஹ க்³ராஹ்மோ மத்⁴யதே³ஶோபலக்ஷித: ।।
அநந்தாகாஶதே³ஶத்வாந்நாஞ்ஜஸா(அ)ந்தோ தி³ஶாம் யத: ।। 219 ।।
ஶ்ருதிஸ்ம்ருதிஸதா³சாரஸம்ஸ்க்ருதாஶயவஜ்ஜநம் ।।
அவதீ⁴க்ருத்யாந்தத்வோக்தேர்நது தோ³போ மநாக³பி ।। 220 ।।
மத்⁴யதே³ஶாவதி⁴ஸ்தஸ்மாத்³தி³க³ந்த இதி க்³ருஹ்யதே ।।
ப்ராத்யந்திகஜநோத்³தே³ஶ: பாபீயோஜநஸம்ஶ்ரயாத் ।।
வர்ஜ்யதே(அ)த்ர: ப்ரயத்நேந தத்³வித்³பி⁴ரது⁴நாதநை: ।। 221 ।।
தேஷு ப்ரத்யந்ததே³ஶேஷு தந்நிவாஸிஷு சா(அ)(அ)ஸுராந் ।।
யதோ விந்யத³தா⁴த்ப்ரணஸ்தஸ்மாத்தத்³வர்ஜயேத்³த்³வயம் ।। 222 ।।
ஜநோ விஶிஷ்டோ தே³ஶேந தே³ஶோ ஜநவிஶேஷித: ।।
பாப்மோபஸ்ப்ருஷ்டமுப⁴யம் ஶிஷ்டாஸ்தத்³வர்ஜந்த்யத: ।। 223 ।।
ஸமாஹாரோ(அ)த²வா பே⁴தோ³ நேதி³த்யேதத்பத³ம் ப⁴வேத் ।।
அநீப்ஸிதாநிவ்ருத்தி: ஸ்யாத்ஸமாஹாரே(அ)விவக்ஷிதே ।। 224 ।।
இத்த²ம் ந சேத³ஹம் குர்யாம் ப்ரதிஷேத⁴ஶ்ருதீரிதம் ।।
அந்வவாயாநி பாப்மாநம் ப்ரதிஷேதா⁴திலங்க⁴நாத் ।। 225 ।।
இதி பே⁴த³விவக்ஷாயாம் வ்யாரவ்யா கார்யா பத³த்³வயே ।।
மாஙர்த²ஸ்து ததா²(அ)பே⁴தே³ வ்யாக்²யேய: ப்ரதிஷேத⁴க்ருத் ।। 226 ।।
ஸாமாந்யவிபயஶ்சாயம் நிஷேதோ⁴ நாநவித்³க³த: ।।
வலவந்ப்ரக்ரியாதோ ஹி வாக்யம் ஸாமாந்யமாத்ரக³ம் ।। 227 ।।
ஆஸுரேணாவருத்³தா⁴ஸ்தாந்வாகா³தீ³ந்ஹதபாப்மந: ।।
தே³வத்வம் ப்ராபயத்ப்ராண: கத²மித்யேதது³ச்யதே ।। 228 ।।
ஜ்ஞாநதோ(அ)ஜ்ஞாநஹாநி: ஸ்யாத்³தே³வத்வம் பா⁴வநாப³லாத் ।।
ஆநந்தர்யே க்ரியாத்³வித்வாத³த²ஶப்³தோ³ ப⁴வேத்³த்⁴ருவம் ।। 229 ।।
ம்ருத்யுமத்யவஹத்ப்ராண: ஸாமாந்யோக்தேர்விஶேஷத: ।।
விஶிஷ்டதே³வதாவாப்திர்வாகா³தீ³நாம் ப்ரபஞ்ச்யதே ।। 230 ।।
நேதீ³யஸீ யதோ(அ)ந்யேப்⁴யோ வாகே³வோத்³கீ³த²கர்மணி ।।
ப்ராணஸ்ய தேந ஸோத்³கா³து: ப்ரத²மேத்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 231 ।।
வாகா³த்³யக்³ந்யாத்³யவாப்த்யைவம் பாப்மநோ(அ)பாஸ்ய ஸர்வத: ।।
வைராஜம் பத³மேத்யேவம் யஜமாந: ஸுபா⁴வித: ।। 232 ।।
கல்யாணாஸங்க³ஸம்ப³ந்தா⁴த்³வாகா³த்³யத⁴ர்மகாரணம் ।।
த்யக்த்வா(அ)நம் முக்²யமாத்மாநமாஶ்ரயேந்ம்ருத்யுவர்ஜிதம் ।। 233 ।।
வாகா³த்³யை: பஞ்சபி⁴ர்யுக்தம் விராஜம் ஸாதி⁴பௌ⁴திகம் ।।
ஹித்வா(அ)த்⁴யாத்மபரிச்சே²த³ம் ததஸ்தம் ப்ரதிபத்³யதே ।। 234 ।।
ஸாதி⁴பூ⁴தாதி⁴தை³வம் ச நாமரூபக்ரியாத்மக: ।।
ஸூத்ரம் ப்ராணோ(அ)ங்கி³ரா: ஸத்யம்ருக்ஸாமேத்யந உச்யதே ।। 235 ।।
தமேகம் ஸர்வபூ⁴தேஷு ஜ்ஞாநகர்மப²லாஶ்ரயம் ।।
ஆஸ்வபா⁴வாத்மவிஜ்ஞாநாது³பாஸ்தே ய: ஸ தம் வ்ரஜேத் ।। 236 ।।
உக்தமப்⁴யுத³யார்தே² யத்³வாகா³தீ³நாமதா²து⁴நா ।।
ஆகா³நமவஶிஷ்டேஷு ஸ்தோத்ரேஷூத்³கா³துருச்யதே ।। 237 ।।
ஸாமாந்யபோ⁴ஜ்யவிஷயஸ்த்வந்நஶப்³தோ³ யதஸ்தத: ।।
ஆத்³யமித்யுச்யதே தஸ்ய விஶேஷணதயா வச: ।। 238 ।।
யத ஆதா³வித³ம் வ்ரு்த்தமந்நாகா³நமநாத்மநி ।।
தஸ்மாத்தத்கார்யபூ⁴தாஸு ப்ரஜாஸ்வத்³யாபி த்³ருஶ்யதே ।। 239 ।।
யத்³தி⁴ கிம்சேதி ஸர்வார்த²மேவேத்யத்ராவதா⁴ரணம் ।।
ப்ராணேநைவ து தத்ஸர்வம் லோகோ(அ)ந்நம் ஹ்யத்தி ஸர்வதா³ ।। 240 ।।
அந்நோபகார: ஸர்வேஷாமவிஶிஷ்ட: ஸமீக்ஷ்யதே ।। 241 ।।
அதா²வதா⁴ரணம் கஸ்மாத³நேநைவேதி ப⁴ண்யதே ।।
ப்ராணத்³வாரக ஏவைஷாமுபகாரோ ந து ஸ்வத: ।। 242 ।।
கத²ம் தத்³தூ³ாரகஸ்தேஷாமுபகார இதீர்யதே ।।
நநு தூ³ரிதி ஹி ப்ராண உக்தோ வாகா³தி³வத்கத²ம் ।।
ஆத்மார்தா²ந்நாத்³யஸம்கீ³தேர்வித்³தோ⁴ நா(அ)(அ)ஸுரபாப்மபி⁴: ।। 243 ।।
ஸ்தி²திமாத்ராபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்நாயம் தோ³ஷ இஹேஷ்யதே ।। 244 ।।
அஸாவந்நம் ஸ்தி²தம் யஸ்மாத்³தே³ஹம் ப்ராணாநவத்யத: ।।
யத்நாச்ச்²ருதிரதோ வக்தி த்விஹாந்நம் ப்ரதிதிஷ்ட²தி ।। 245 ।।
ஸ்தி²திமாத்ரம் ஹ்யஸோரந்நம் யத்³வாஸங்கோ³ ந ஶங்க்யதே ।।
ப⁴ர்தா ஶ்ரேஷ்ட²: புரோ க³ந்தா ஹ்யந்நாதோ³(அ)தி⁴பதிஸ்ததா² ।।
இத்யாதி³கு³ணவித்⁴யர்த²ம் பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே ।। 246 ।।
அயம் கு³ணவிதி⁴ர்ஜ்ஞேய: ப்ரத்யேகம் தத்ப²லஶ்ருதே: ।। 247 ।।
ஜக்³த⁴மந்நம் யதோ தே³ஹலிங்க³பா⁴வேந யாதி ந: ।।
பரிணாமம் வ்ரஜத்தஸ்மாதே³தாவதி³தி ப⁴ண்யதே ।। 248 ।।
த்வயைஷா(அ)(அ)த்மார்த²மாகீ³தே த்வய்யேவாந்நமதோ(அ)கி²லம் ।।
வயம் சாந்நம்ருதே ஸ்தா²தும் நாலம் க்ஷணமபீஶ்சர ।। 249 ।।
ஸதர்ப்யாத: ஸ்வமாத்மாநமந்நேநாஸ்மாநபீஶ்வர ।।
ஆபா⁴ஜயஸ்வ க்ஷுதி⁴தாம்ஶ்சா²ந்த³ஸத்வாண்ணிசோ(அ)ஶ்ரவ: ।। 250 ।।
மாம்ருதே(அ)ந்நம் ந வ: ஶக்தம் போஷ்டும் க்ஷணமபி க்வசித் ।।
அந்நார்தி²நோ(அ)தோ மாம் ஸர்வே(அ)ப்யபி⁴ஸம்விஶதா(அ)(அ)ஶுவை ।। 251 ।।
தேநைதா தே³வதா: ஸர்வாஸ்த்ருப்யந்த்யந்நேந ஸர்வஶ: ।।
இத்யர்த²ஸ்ய குத: ஸித்³தி⁴ரிதி சேது³ச்யதே யத: ।। 252 ।।
த்ரிதா⁴ ஜக்³த⁴ம் ப⁴வத்யந்நம் பரிணாமவிஶேஷத: ।।
ஸ்த²வீயாந்மத்⁴யமோ(அ)ணீயாநித்யேவம் காலதோ(அ)க்³நித: ।। 253 ।।
ஸ்த²வீயாந்யாத்யதோ⁴பா⁴கோ³ ரஸாதி³க்ரமஶோ(அ)பர: ।।
ஸ்தூ²லம் ஹ்யுபசிநோதீமம் குட்³யம் ம்ருத்ஸ்நேவ ஸர்வதா³ ।। 254 ।।
யஸ்த்வணீயாந்நஸ: ஸூக்ஷ்ம: ஸ ஊர்க³ம்ருதமுச்யதே ।।
நாடீ³: ஸூக்ஷ்மா: ப்ரவிஶ்யாஸௌ தே³வதா: ப்ரீணயத்யத² ।। 255 ।।
ஸ்வாம்யர்த² ஏவ சோத்தம்ப⁴ஸ்த்ருப்திராபூர உச்யதே ।।
ததஸ்து யா ஸுகோ²த்³பூ⁴திர்விஜ்ஞாநாத்மந ஏவ மா ।। 256 ।।
தா ஏதா தே³வதா: ஸப்தத³ஶ ஜ்ஞாநக்ரியாத்மிகா: ।।
ஸோ(அ)யம் ஸப்தத³ஶக்³ராமோ போ⁴க்து: கரணலக்ஷண: ।। 257 ।।
பு³த்³தீ⁴ந்த்³ரியாணி பஞ்சைவ ததா² கர்மேந்த்³ரியாண்யபி ।।
வாயவ: பஞ்ச பு³த்³தி⁴ஶ்ச மந: ஸப்தத³ஶம் விது³: ।। 258 ।।
அபாஸ்தாத்⁴யாத்மரூபாணாம் தே³வதாநாம் ஸமாஶ்ரயா: ।।
பூ⁴தபஞ்சகமேவேத³ம் ஸாதா⁴ரண்யாத்³ப⁴வேத்ஸதா³ ।। 259 ।।
பயோம்போ⁴வதி³த³ம் லிங்க³ம் நாநாரூபை: ஸமந்விதம் ।।
ஆவிர்பா⁴வதிரோபா⁴வை: காரணாத்மநி வர்ததே ।। 260 ।।
கூடஸ்த²போ³த⁴தந்மோஹசிதா³பா⁴ஸைகமாத்ரயா ।।
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நாவயம் பீத்வா ஹ்யாஸ்தே ப்ராணாத்மநாம் ப்ரபு⁴: ।। 231 ।।
அபாஸ்தாஶேஷபா³ஹ்யார்த²ஸ்தஜ்ஜவாஸநயா(அ)ஞ்சித: ।।
அத்⁴வஸ்தப்ரத்யக³ஜ்ஞாநோ விரிஞ்ச: பர உச்யதே ।। 262 ।।
ஜாக்³ரத்காலே விஸேஷேண ஸ்தி²த்வா ஹ்ருத³யஸத்³மநி।।
த்³வாஸப்ததிஸஹஸ்ராணி நாடீ³ர்வ்யாப்யாவதிஷ்ட²தே ।। 263 ।।
ஸ ஏஷ பரமாத்மைவ ஸ்வாத்மமோஹஸஹாயவாந் ।।
ப்ராணாத்மநா கரோத்யேஷ பஶ்யத்யக்³ந்யாத்மநா ததா² ।। 264 ।।
இந்த்³ராக்³நீ தாவிமாவுக்தௌ ப்ராண இந்த்³ரஸ்தயோர்மத: ।।
ப்ரகாஶகத்வாத்³வாக³க்³நிரேவமேக: ப்ரஜாபதி: ।। 265 ।।
அத்ர்ராத்³யபே⁴த³தோ த்³வௌ வா யதி³ வா(அ)த்⁴யர்த⁴ உச்யதே ।।
யதி³ வா(அ)யம் யத்ரஸ்ரிஶத்³த்³வாஸப்ததிரதா²பி வா ।। 266 ।।
அநந்தபே⁴த³பி⁴ந்நோ வா ஏக ஏவாந உச்யதே ।।
ஸர்வோ(அ)ப்யேஷ விகல்பஶ்ச புநரேகைகஶஸ்ததா² ।। 267 ।।
தே³வாஸுராதி³பே⁴தே³ந ஜாதிரூபக்ரியாகு³ணை: ।।
ஏகைகோ(அ)நந்ததாம் யாதி புநரேகாத்மதாமத: ।। 268 ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததைவேஹ ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநபூ⁴மிகா ।।
ந த்வபாஸ்தஸமஸ்தாந்த⁴அயே நேதி நேதி பராத்மநி ।। 239 ।।
ஸர்வேணைவ விகல்பேந யதோ²க்தேநாவதிஷ்ட²தே ।।
யதா²தி⁴காரம் ஸர்வத்ர பரோ ஜக³தி ஸர்வதா² ।। 270 ।।
ந ஹி க்ருத்ஸ்நமநாதா³ய ஜக³தே³தந்மநாக³பி ।।
க்ரியாயை காரகம் கிம்சித்தஸ்மாத்ஸர்வாத்மநேஹதே ।। 271 ।।
காரணாத்மா ஜக³த்க்ருத்ஸ்நம் ஶ்ரௌதத³ர்ஶநஸாத⁴ந: ।।
யத: ப்ராக³கரோத்கர்ம தத்கார்யே(அ)பி ததா² தத: ।। 272 ।।
ஏகாபூர்வப்ரயுக்தத்வாத்ஸமஸ்தவ்யஸ்தரூபிணாம் ।।
ஸர்வ: ஸர்வமுபாதா³ய ஸர்வத்ராத: ப்ரவர்ததே ।। 273 ।।
அத்⁴யாத்மாத்³யதி⁴பூ⁴தாதி⁴தை³வதம் ஸர்வதா³(அ)கி²லம் ।।
ஸர்வம் ஸர்வக்ரியா: குர்யாதே³காபூர்வப்ரயுக்தித: ।। 274 ।।
யத: ப்ரஜாபதி: பூர்வமேதஸ்மிந்த³ர்ஶநே ஸ்தி²த: ।।
யஜ்ஞேந கர்மணா(அ)ஸ்ராக்ஷீஜ்ஜக³தே³தச்சராசரம் ।। 275 ।।
நாட்³யோ(அ)ஸ்ய ரஶ்மயோ(அ)நந்தா ஹ்ருத³யம் மண்ட³லம் ரவே: ।।
அஹோராத்ராணி தாவச்ச ஶதஸம்வத்ஸராயுஷ: ।। 276 ।।
ஏதயா ஸம்பதா³ பூர்வம் யஜமாநேந தத்³விதா³ ।।
அக்³நயோ(அ)ர்காஶ்சிதா ஆஸந்ஷத்³வ த்ரிம்ஶத்ஸஹஸ்ரஶ: ।। 277 ।।
ஏகைகஸ்மிந்பரிஸ்பந்த³ ஏவம் ஸர்வா(அ)பி தே³வதா ।।
ஏகா சாநேகரூபா ச ஹ்யத்⁴யாத்மாதி³விபா⁴க³த: ।। 278 ।।
விப்⁴வீ ஸர்வக³தா(அ)நந்தா ஸமாப்தா ச ப்ரதிக்ரியம் ।।
ப்ரதித்³ரவ்யப²லம் க்ருத்ஸ்நா க²ண்டா³தௌ³ கோ³த்வவத்ஸ்தி²தா ।। 279 ।।
ஏஷ ப்ரஜாபதேருக்தோ மஹிமா தத்³வதே³வ து ।।
யஜமாநோ(அ)பி தாதா³த்ம்யாத்ததை²வ ப⁴வதி த்⁴ருவம் ।। 280 ।।
கு³ணோபாஸ்திப²லோக்த்யர்த²மேவம் ஹேதி ஶ்ருதி: பரா।।
யதோ²க்தார்த²முபாஸீநம் ப்ரதி ப்ரவவ்ருதே(அ)து⁴நா ।। 281 ।।
வாகா³த³யோ(அ)பி⁴ஸம்விஷ்டா ஜீவநார்த²மநம் யதா² ।।
ஜ்ஞாதயோ(அ)பி⁴விஶந்த்யேவம் தத்³வித³ம் ஜீவநார்தி²ந: ।। 282 ।।
ப⁴ர்தா ச ஸம்நிவிஷ்டாநாம் ஶ்ரேஷ்ட²ஶ்ச கு³ணதோ ப⁴வேத் ।।
யதோ²க்தகு³ணவைப²ல்யம் புர ஏதா ந சேத்³ப⁴வேத் ।। 283 ।।
ஸர்வமேதத்³வ்ருதை²வ ஸ்யாந்ந சேத்³தீ³ப்தாக்³நிமாந்ப⁴வேத் ।।
அந்நாத³ இத்யதோ வக்தி ஸாப²ல்யப்ரதிபத்தயே ।। 284 ।।
த்³விஷத்ஸு ஸ்வேஷு ச ந சேதா³தி⁴பத்யம் ததா²(அ)பி ச ।।
ப்ரோக்தவைப²ல்யமாஶங்க்ய ஹ்யாஹாதி⁴பதிதாம் ப²லம் ।। 285 ।।
ப்ராண ஆத்மேத்யுபாஸீநோ யதோ²க்தம் ப²லமஶ்நுதே ।।
தஜ்ஜ்ஞாதயோ(அ)பி ப²லிநோ யதா² வாகா³த³யஸ்ததா² ।। 286 ।।
ப்ராணஸம்ஸ்பர்தி⁴நோ யத்³வத்³விநேஶுரஸுராஸ்ததா² ।।
ப்ராணவித்³வித்³விஷ: ஸர்வே நாலம் பா⁴ர்யேப்⁴ய ஏவ ச ।। 287 ।।
உத்³பு³பூ⁴ஷதி யோ த்³வேஷாத்ஸ்வேஷு ப்ராணவித³ம் ப்ரதி ।।
ப்ரதிஸ்பர்தீ⁴ ந ஸோ(அ)லம் ஸ்யாத்³ப⁴ரணாய கத²ம்சந ।। 288 ।।
நாஸௌ ஶ்ரேஷ்ட²: புரோக³ந்தா நாந்நாதோ³(அ)ஸுரவத்³ப⁴வேத் ।।
ந ச ஜ்ஞாதிஷ்வதி⁴பதி: ஸ்பர்த⁴மாநோ(அ)நவேதி³நா ।। 289 ।।
ஸோ(அ)க்³ராஸ்யாங்கி³ரஸ: ப்ரோக்தஸ்தத்ராயாஸ்யோ யதா² ததா² ।।
நிர்ணீத: ப்ராக³தே²தா³நீமாங்கி³ரஸ்த்வவிநிர்ணய: ।। 290 ।।
பூர்வோக்தஸ்யாநுவாதோ³(அ)யம் ஸோ(அ)யாஸ்யேத்யாத்³யுபக்ரம: ।।
ஶ்ருத்யா(அ)(அ)ங்கி³ரஸ்த்வஸித்³த்⁴யர்த²முச்யதே ந்யாயபூர்வகம் ।। 291 ।।
ஸித்³தோ⁴(அ)ங்கா³நாம் ரஸ: ப்ராண: ப்ராணோ(அ)ங்கா³நாம் ரஸ: கத²ம் ।।
ஹீதி ஹேதாவத: ப்ராஹ தத்³வ்யாக்²யாநாய சோத்தர: ।। 292 ।।
யஸ்மாத்கஸ்மாச்சித³ங்கா³த்³தி⁴ ப்ராண உத்க்ராமதீஹ நு: ।।
நீரஸம் மத்ததே³வாங்க³மாஶு ஶுஷ்யதி தத்ர ச ।। 293 ।।
யத ஏவமித³ம் த்³ருஷ்டமந்வயவ்யதிரேக: ।।
தஸ்மாதா³ங்கி³ரஸ: ப்ராணோ ஜ்ஞேய ஆத்மேதி பண்டி³தை: ।। 294 ।।
கார்யஸ்ய ரூபபூ⁴தஸ்ய கர்மண: கரணஸ்ய ச ।।
ந கேவலம் ப்ராண ஆத்மா நாம்நோ(அ)ப்யாத்மேதி ப⁴ண்யதே ।। 295 ।।
ஏவம் ஸர்வாத்மகத்வேந ஸ்துவந்ப்ராணம் ப்ரயத்நத: ।।
ஆத³ரம் குருதே ஶாஸ்ரமுபாஸ்யத்வாய தே³ஹிநாம் ।। 296 ।।
ப்³ருஹஸ்பத்யாதி³பி⁴ர்த⁴ர்மைரஸோரந்யது³பாஸநம் ।।
விஶிஷ்டமபி⁴தி⁴த்ஸ்வாஹ ஶாஸ்ரம் பூர்வவதே³வ ச ।। 297 ।।
வாக்³வ்யாப்ருததமா த்³ருஷ்டா யத உத்³கீ³த²கர்மணி ।।
தே³வதா ஸைவ ந ப்ராண இத்யாஶங்க்யேத³முச்யதே ।। 298 ।।
கௌஷ்ட்²யாக்³நிப்ரேரிதோ வாயுர்நாநாஸ்தா²நஸமாஹத: ।।
வர்ணதாமேதி யேநாத: ப்ராண ஏவ ப்³ருஹஸ்பதி: ।। 299 ।।
யஜுர்ப்³ரஹ்மேதி ஶ்ரவணாத³ந்தே ஸாம்நோ க்³ரஹாத³பி ।।
ருக்³யஜு:ஸாமநிர்தே³ஶ: க்ரமேணேதி ப்ரதீயதே ।। 300 ।।
ஸேதி வாசோ(அ)பி⁴தா⁴நம் ஸ்யாத³ம: ப்ராணாபி⁴தா⁴ ததா² ।।
ஸாமோப⁴யம் ஸமுதி³தம் கு³ணப்ராதா⁴ந்யரூபத: ।। 301 ।।
ஏகார்த²வ்ருத்திதா யஸ்மாத்தேநைகவசநம் க்ருதம் ।।
ஶப்³த³யோ: ஸாமயோஸ்தஸ்மாத்ப்ராண: ஸாமாபி⁴தீ⁴யதே ।। 302 ।।
இதரஸ்யாபி ஸாமத்வம் ப்ராணநிர்வர்த்யதோ மதம் ।।
ப்ராண ஏவ தத: ஸாம யுக்தோ வாகு³பஸர்ஜந: ।। 303 ।।
நி:ஶேஷபூ⁴தஸாம்யாத்³வா ஸாம ப்ராணோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுத்வாத்தஜ்ஜஸ்ய(அ)(அ)நந்த்யமுச்யதே ।। 304 ।।
அதிஸூக்ஷ்மஶரீரா ஹி புத்திகா ப்லஷிருச்யதே ।।
புத்திகாதி³ஶரீரேண ஸம: ப்ராணஸ்ததா³ஶ்ரயாத் ।। 305 ।।
மஶகேப⁴விராஇதே³ஹை: ஸம: ப்ராணோ யதோ²தி³த: ।।
ததா² ஹைரண்யக³ர்பே⁴ண லிங்கா³த்மா ஸம ஏவ து ।। 306 ।।
வாய்வாத்மநி ஸமாப்தத்வாத்கரணாநாமஶேஷத: ।।
ஸர்வதே³ஹஸமத்வம் ஸ்யாத்ப்ராணிகர்மாநுரூபத: ।। 307 ।।
ப்ரதிப்ராணிபரிச்சே²தோ³ ஜ்ஞாநகர்மாநுரோத⁴த: ।।
த⁴ர்மாத⁴ர்மாநபேக்ஷ: ஸந்நாநந்த்யேநாவதிஷ்ட²தே ।। 308 ।।
ஸாம்ந ஆப்நோதி ஸாயுஜ்யமைகாத்ம்யம் ப்ராணரூபதாம் ।।
ஸமாநலோகதா(அ)நேந ஸாலோக்யமிதி ஶப்³த்³யதே ।। 309 ।।
விகல்பாஸம்ஶ்ரவாத்³வித்³வாநஶ்நுதே(அ)த: ப²லத்³வயம் ।।
வைசித்ர்யாத்³பா⁴வநாதே³ர்வா த்ரிவித⁴ம் ப²லமுச்யதே ।। 310 ।।
பூ⁴யோல்பீய: ப²லத்வம் சேத்துல்யஸாத⁴நயோர்ந தத் ।।
யோகை³ஶ்வர்யாத்ஸமா ஸித்³தி⁴: காலாதே³ரீஶ்வராத்³யத: ।। 311 ।।
ஏகமேவ ஜக³த்³வீஜமீஶாபி⁴ப்ராயஹேதுத: ।।
பூ⁴ரிநாநாப்ரபே⁴தே³ந ப்ரத்யாத்மம் வ்யவதிஷ்ட²தே ।। 312 ।।
குர்யாந்மேராவணுதி⁴யமணௌ மேருதி⁴யம் ததா² ।।
ஸர்வத்ராப்ரதிதா⁴த்யேவ ப்ரத்யக³ஜ்ஞோ மஹேஶ்வர: ।। 313 ।।
அதத்த்வஜ்ஞஸ்ய தமஸோ ரஜ்ஜ்வஜ்ஞாநோரகா³தி³வத் ।।
அஷ்டாவஸ்தா²ப்ரபே⁴தே³ந மித்²யாஜ்ஞாநம் ப்ரஜாயதே ।। 314 ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநவித்⁴வஸ்தௌ ரஜ்ஜ்வஜ்ஞாநஹதாவிவ ।।
தத்கல்பிதநிவ்ருத்தி: ஸ்யாத³ஷ்டாவஸ்த²ஸ்ய போ³த⁴த: ।। 315 ।।
அநாத்மவஸ்து ஸகலம் ப்ரத்யக³ஜ்ஞாம்நஹேதுஜம் ।।
யதா² ததோ²த்தரத்ராபி யுக்திபி⁴ஶ்சாபி⁴தா⁴ஸ்யதே ।। 316 ।।
ஔத்³கா³த்ரமேவ சோத்³கீ³தோ² ப⁴க்திர்வா காசிதி³ஷ்யதாம் ।।
ப்ரஸித்³தே⁴ரிதி சேந்மைவமுத்³கீ³தோ² ஹ்யஸுரேவ து ।। 317 ।।
உபஸர்க³ உதி³த்யேப ஸ சாத்யந்தக்ரியாஶ்ரித: ।।
ஸம்யோஜ்ய க்ரியயா(அ)தஸ்தம் வ்யாசஷ்டே ஶ்ருதிரஞ்ஜஸா ।। 318 ।।
உத்தப்³த⁴ம் வித்⁴ருதம் யஸ்மாத்ப்ராணேந ஜக³தி³த்வரம் ।।
உத்ப்ராணோ(அ)த: ப்ரஸித்³த⁴ஸ்து கு³ணாது³த்³கீ³த² உச்யதே ।। 319 ।।
அநயா கீ³யதே யஸ்மாத்³கீ³தா² வாக்தேந ப⁴ண்யதே ।।
உச்ச கீ³தா² ச தத்³யோகா³து³த்³கீ³த² இதி ஶப்³த்³யதே ।। 320 ।।
உத்³கா³தா நைமிஷீயாணாமயாஸ்யோபாஸநாத³பூ⁴த் ।।
அயாஸ்யநாமா ஸோ(அ)கா³யத்³வாசா ப்ராணப்ரதா⁴நயா ।। 321 ।।
ப்³ருஹஸ்பத்யாதி³பி⁴ர்த⁴ர்மைருபாஸ்யாநமநோ ப⁴வேத் ।।
பா⁴வநோத்கர்ஷதோ(அ)தோ(அ)யம் விசாரஸ்தம் ப்ரதீஷ்யதே ।। 322 ।।
ஹ்ருத³யேநாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்³தே³வதா(அ)த்ர ப்ரஜாபதி: ।।
Line 2 miss ।। 323 ।।
வாகீ³ஶ்வரத்வாதி³ந்த்³ரோ வா யதி³ வா வர்ணதே³வதா ।।
பத³வாக்யஸ்வரஸ்தா²நநாதா³தி³விஷயா(அ)பி வா ।। 324 ।।
ஏவம் விப்ரதிபந்நேபு நாநாவாதி³ஷு நிஶ்சித:।।
ப்ராணப்ரதா⁴நயா வாசா ஹ்யயாஸ்யோ(அ)கா³யதி³த்யத: ।।
ப்³ரஹ்மத³த்தஶ்சகாரோச்சை: ஶபத²ம் வாதி³ந: ப்ரதி ।। 325 ।।
யதி³தோ(அ)நப்ரதா⁴நாயா வாசோ ஹ்யந்யேந கேநசித் ।।
தே³வாந்தரேண ஸோ(அ)கா³யத³யாஸ்ய: ப்ராணவிக்³ரஹ: ।। 326 ।।
ஸர்வப்ரமாணபூ⁴தோ(அ)பூ⁴து³த்³கா³தா ஸத்ரிணாம் புரா ।।
விஸம்வாத³ஸ்த்வபூ⁴த்தேஷாமுத்³தி³ஶ்யோத்³கீ³த²தே³வதாம் ।। 327 ।।
உத்³கா³தா நைமிஷீயாணாம் மத³ப்⁴யுபக³தாத்³யதி³ ।।
ப்ராணவாக்³த்³வயதோ(அ)ந்யேந தே³வேநாஸௌ ப்ரயத்நவாந் ।। 328 ।।
உத³கா³யத்ததா³ ஸோமோ ப⁴க்ஷ்யமாண: ஶிரோ மம ।।
மித்²யாபி⁴வாதி³ந: ஸாக்ஷாத்³விபாதயது ஸத்வர: ।। 329 ।।
ஶ்ருதி: ஸமர்த²யாமாஸ வாசேதி ஶபத²க்ரியாம் ।।
ஶபத²ஸ்யாபி மாநத்வமஸ்மாதே³வ து காரணாத் ।। 330 ।।
வாச: ப்ராணஸ்ய ச யத உத்³கீ³தே² வ்யாப்ருதி: ஸ்பு²டா ।।
ப்ராதா⁴ந்யேந தத³ந்யேஷாம் ந ததா² லக்ஷ்யதே ஸதா³ ।। 331 ।।
ஆக்ருத்யர்தா²பி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த³பி⁴தா⁴நஸ்ய ந ஶ்ருதே: ।।
ப்³ரஹ்மத³த்தாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த³நித்யத்வம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 332 ।।
உத்³கீ³த²தே³வதாமேவம் பரீக்ஷ்யாதா²து⁴நா ஶ்ருதி: ।।
ஸ்வாதி³த⁴ர்மாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ம் ப்ரசக்ராம ப்ரபா⁴ஷிதம் ।। 333 ।।
யாஜமாநமித³ம் ஜ்ஞாநம் ஸ்வாதே³: ப்ராக்³யத்ஸமீரிதம் ।।
பஞ்சமாத்³யுக்தித்³ருஷ்ட்யா(அ)ஸ்ய ஹ்யேகவாக்யத்வஹேதுத: ।। 334 ।।
ஸ்வஸுவர்ணப்ரதிஷ்டா²தீ⁴ருத்³கா³துரிதி க³ம்யதே ।।
ருத்விங்நாமாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்ந த்வஸௌ யஜமாநகா³ ।। 335 ।।
ஏஷ ஏவம்விது³த்³கா³தேத்யமுதோ லிங்க³தோ ப⁴வேத் ।।
உத்³கா³துரபி விஜ்ஞாநம் த்³ருஷ்டார்த²த்வாச்ச காரணாத் ।। 336 ।।
கர்த்ராஶ்ரிதம் ஸ்வம் விஜ்ஞேயம் மாது⁴ர்யாதீ³ஹ ஸாமநி ।।
யதஸ்தத்³த⁴நவத்தஸ்மாத்ஸ்வரார்த²ம் யத்நமாசரேத் ।। 337 ।।
த⁴நவந்தம் யதா² யத்நாத்³தி³த்³ருக்ஷந்தீஹ ஸம்க⁴ஶ: ।।
ததா² யத்நாத்ஸமீக்ஷந்தே ஸ்வரஸம்பத்ஸமந்விதம் ।। 338 ।।
பா³ஹ்யவித்தேந ஸம்ப³ந்த⁴முக்த்வா(அ)தா²ந்தர்த⁴நாத்மநா ।।
ஸம்ப³ந்த⁴ம் வக்துகாமேயம் ப்ரசக்ராமோத்தரா ஶ்ருதி: ।। 339 ।।
பா³ஹ்யோ(அ)ஸ்ய த⁴ர்ம: ஸௌஸ்வர்யம் ஸௌவர்ண்யம் த்வாந்தரம் த⁴நம் ।।
தத³ந்தரதமோ(அ)நஸ்ய ப்ரதிஷ்டா²கு³ண உச்யதே ।। 340 ।।
ஜிஹ்வாமூலீயகாதீ³நி ஹ்யஷ்டௌ ஸ்தா²நாநி வாகி³ஹ ।।
கா³நப்ரதிஷ்டா²ஹேதுத்வாத்³தீ⁴தி ஹேதுவசஸ்ததா² ।। 341 ।।
அந்நப்ரதிஷ்ட²மாகா³நமேக ஆஹுர்விபாஶ்சித: ।।
அநிஷேதா⁴த்³தூ³யோரேகா ப்ரதிஷ்டே²ஹாவஸீயதாம் ।। 342 ।।
அந்நஸ்ய பரிணாமே(அ)ந: ஸ்தி²தோ கீ³தித்வமேதி ஹி ।।
அநப்ரதிஷ்டா² தே³ஹோ(அ)த: ஶ்ருத்யேஹ ப்ரதிபாத்³யதே ।। 343 ।।
உபாஸநம் விகல்பேந வாக³ந்நாஸ்வ்யப்ரதிஷ்ட²யோ: ।।
வாக்ப்ரதிஷ்ட²முபாஸீத யதி³ வா(அ)ந்நப்ரதிஷ்டி²தம் ।। 344 ।।
யத³ர்த²மதியத்நேந மஹிமா(அ)நஸ்ய கீர்தித: ।।
அப்⁴யாரோஹஜப: ஸோ(அ)த² ப்ராப்தாவஸர உச்யதே ।। 345 ।।
யதோ²க்தஜ்ஞாநவத்தாயாமித³ம் கர்ம விதி⁴த்ஸ்யதே ।।
கார்த்ஸ்ந்யேந தஸ்ய சோக்தத்வாத³தஸ்தத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 346 ।।
ஏவம் வித்³வத்ப்ரயோஜ்யத்வாத³த ஏவ ந ஸூத்ரிதம் ।।
நித்யகர்மேவ ஸூத்ரேஷு தேந வித்³வத்ப்ரயோஜ்யதா ।। 347 ।।
உத்³கீ³த²லிங்க³ஸம்யோகா³த்³கா³நமாத்ரே(அ)ஸ்ய ஶக்தித: ।।
நியமோ(அ)ஸ்யைவகாரேண பவமாநேஷு கத்²யதே ।। 348 ।।
ததோ(அ)பி காலஸம்கோசம் ஸ வா இத்யாதி³நா(அ)நத³த் ।।
ப்ரஸ்தோதா ப்ரஸ்துயாத்³யத்ர ததை³தாநி ஜபேதி³தி ।। 349 ।।
ஏதாநீதி ச நிர்தே³ஶாத்³யஜூம்ஷீத்யவக³ம்யதே ।।
ஶ்ருதாவேவ ச த்³ருஷ்டத்வாத்ஸ்வர: ஶாதபதோ² ஜபே ।। 350 ।।
ஜபகர்மாபி⁴தா⁴ சேயமப்⁴யாரோஹ இதீஷ்யதே ।।
யோகி³கீ சாபி⁴தா⁴ ஜ்ஞேயா க்ரியாயோக³ஸ்ய ஸம்ப⁴வாத் ।। 351 ।।
ஹித்வா(அ)த்⁴யாத்மபரிச்சே²த³ம் தை³வம் வீஜமத: பரம் ।।
அப்⁴யாரோஹத்யநேநாதோ ஹ்யப்⁴யாரோஹோ ஜப: ஸ்ம்ருத: ।। 352 ।।
திரோஹிதார்த²ரூபத்வாந்மந்த்ராணாம் ந ந்ருதீ⁴க³தி: ।।
மந்த்ரார்த²ம் ஸ்வயமேவாதோ வ்யாசஷ்டே ஶ்ருதிரஞ்ஜஸா ।। 353 ।।
பூர்வம் பதா³ர்தா²ந்வ்யாக்²யாய பஶ்சாத்³வாக்யார்த²மவ்ரவீத் ।।
ப²லம் பஶ்சாத்³யதோ²க்தஸ்யேத்யேஷ வ்யாக்²யாக்ரம: ஶ்ருதே: ।। 354 ।।
யத்ஸ்யாத்ஸ்வாபா⁴விகம் ஜ்ஞாநம் யச்ச கர்ம ஸ்வபா⁴வஜம் ।।
தத³த⁴:பாதஹேதுத்வாந்மந்த்ரே(அ)ஸதி³தி ப⁴ண்யதே ।। 355 ।।
ஸத்³தே³வபா⁴வஹேதுத்வாச்சா²ஸ்ரீயே ஜ்ஞாநகர்மணீ ।।
ஸத்பதே³நாபி⁴தீ⁴யேதே மந்த்ரே(அ)ஸ்மிந்ப்ராக்³யதோ²தி³தே ।। 356 ।।
அஸந்ம்ருத்யுஸ்தயோர்ஜ்ஞேய: பூர்வயோர்ம்ருத்யுஹேதுத: ।।
அம்ருதம் ம்ருத்யுகா⁴தித்வாச்சா²ஸ்ரீயே ஜ்ஞாநகர்மணீ ।। 357 ।।
ஆஸுரஜ்ஞாநகர்மப்⁴யாம் மாம் வ்யுத்தா²ப்யாத² தஜ்ஜிதே: ।।
க³மயா(அ)(அ)ஶு ததோ தை³வே ஶாஸ்ரீயே ஜ்ஞாநகர்மணீ ।। 358 ।।
மந்த்ரார்தே² யத்நமாஹாத² ஹ்யம்ருதம் மாமிதி ஶ்ருதி: ।।
த்³விதீயமந்த்ராநூக்தி: ஸ்யாத்தமஸோ மேத்யுதீ³ரணம் ।। 359 ।।
ஆபேக்ஷிகத்வாந்ம்ருத்யு: ஸ்யாச்சா²ஸ்ரீயே ஜ்ஞாநகர்மணீ ।।
ஸ்வார்த²ம் ப²லமபேக்ஷ்யைதே பரார்த²த்வாத்தமோ மதே ।। 360 ।।
ஸாத⁴நாத்தமஸோ மாம் த்வம் ஜ்யோதி: ஸாத்⁴யம் நாயம்ருதம் ।।
ப²லாப்த்யைவ தமோத்⁴வம்ஸாத³ம்ருதம் மேத்யதோ(அ)வத³த் ।। 361 ।।
பூர்வயோர்மந்த்ரயோர்யோ(அ)ர்தோ² விஸ்தரேணோதி³த: புந: ।।
மந்த்ரேண ஸ த்ருதீயேந ஸம்க்ஷேபேணாபி⁴தீ⁴யதே ।। 362 ।।
ப்ரஸங்க³முத்தரே மந்த்ரே பூர்வயோரிவ வீக்ஷ்ய ஹி ।।
திரோஹிதார்த²தாமாஹ நாத்ரேத்யாதி³வச: ஶ்ருதி: ।। 363 ।।
யதா²ப்ரார்தி²தமாகா³ய யாஜமாநம் ப²லம் பரம் ।।
த்ரிஷ்வேவ பவமாநேஷு யதா² வாகா³தி³பி⁴: புரா ।। 364 ।।
அத² யாநீதராணீதி ஹ்யுத்³கா³தா(அ)ந்நாத்³யமாத்மநே ।।
ஆகா³யேத்³வசநாத்கர்து: காமயோகோ³(அ)பி க³ம்யதே ।। 365 ।।
கஸ்மாதா³த்மந ஆகா³யேதி³தி ஹேதுரிஹோச்யதே ।।
யஸ்மாத்ஸ ஏஷ ஏவம்விது³த்³கா³தா(அ)தோ(அ)ந ஏவ ஸ: ।। 366 ।।
அதோ(அ)லமாத்மநே காமாநாகா³தும் ஸ்வாமிநே ததா² ।।
யஸ்மாதீ³ஶ்வர உத்³கா³தா காமாவாப்தாவத: ஶுப⁴ம் ।। 367 ।।
தஸ்மாத்தேஷு வரம் காமம் யஜமாநோ யதா²ருசி ।।
நவஸூத்³கீ³யமாநேஷு தம் வ்ருணீதாவிசாரயந் ।। 368 ।।
ப்ரயோகா³நுக³மே சைதத்³த³ர்ஶநம் யேந சோத்³யதே ।। 369 ।।
தஸ்மாத்ஸ்யாத்³தே³வதாவாப்திர்ஜ்ஞாநகர்மஸமுச்சயாத் ।।
தஸ்மாந்ந காசிதா³ஶங்கா கர்மிணம் ப்ரதி வித்³யதே ।। 370 ।।
கர்மஹீநே(அ)பி விது³ஷி ஸ்யாந்ந வேத்யதிஶங்க்யதே ।।
ததா³ஶங்காபநுத்த்யர்த²ம் தத்³தை⁴ததி³தி ஹி ஶ்ருதி: ।। 371 ।।
இஹைவ தே³வபூ⁴தத்வாதா³ஶங்கா கிம்நிப³ந்த⁴நா ।।
ஜபகர்மாநவோதா⁴ப்⁴யாம் லோகப்ராப்தௌ ஹி ஶங்க்யதே ।।
ஜ்ஞாநாதே³வ ப⁴வேந்நேதி தத்³தை⁴ததி³தி ஹி ஶ்ருதி: ।। 372 ।।
ஜீவதோ தே³வபூ⁴தஸ்ய பா⁴வநோபசயாத்குத: ।।
தே³வாராப்தௌ ப⁴வேச்ச²ங்கா மநுஷ்யஸ்ய ததா³ப்திவத் ।। 373 ।।
கர்மிணோ(அ)பி ஹி தே³வாப்திர்ஜ்ஞாநாதே³வ ந கர்மண: ।।
ஸமுச்சயாத்து தத்ப்ராப்தாவாக³மாதே³வ நிஶ்சிதி: ।। 374 ।।
தத்³தை⁴தத்ப்ராணவிஜ்ஞாநம் யதா²வ்யாக்²யாதரூபகம் ।।
ப⁴வேல்லோகஜிதே³வேஹ கர்மஶூந்யமபி த்⁴ருவம் ।। 375 ।।
ந ஹைவாலோக்யதாயை நுரஸ்யா(அ)(அ)ஶா(அ)பீஹ வித்³யதே ।।
இஹைவ லோகபூ⁴தத்வாத³ப்ராப்தே(அ)ர்தே² ஹி ஶங்க்யதே ।। 376 ।।
இஹைவா(அ)(அ)ஸுரபா⁴வஸ்ய ப்ராணோ(அ)ஸ்மீத்யபி⁴மாநத: ।।
ப்ரத்⁴வஸ்தத்வாத்குத: ஶங்கா தந்மூலாஸம்ப⁴வாத்³ப⁴வேத் ।। 377 ।।
இத³மத்ர விசிந்த்ய ஸ்யாஜ்ஜ்ஞாநகர்மஸமுச்சயாத் ।।
தே³வபா⁴வ: கிமுத்³கா³துர்யஜமாநஸ்ய வா(அ)த² கிம் ।। 378 ।।
ந ஸமுச்சய உத்³கா³து: கர்மாபா⁴வாதி³ஹேஷ்யதே ।।
பரகர்மப்ரவேஶாத்ஸ்யாது³த்³கா³தா ந ஸ்வகர்மணி ।। 379 ।।
க்ரியாயோகா³ச்ச தந்நாம்நோ ஜ்ஞாநாப்⁴யாஸோ(அ)பி து³ர்லப⁴: ।।
ஸாக்ஷாத்க்ருதிஶ்ச ஸம்தத்யா ஸம்ததிஶ்ச ந வித்³யதே ।। 380 ।।
ந ச தீ⁴ஜந்மமாத்ரேண பரமாத்மப்ரபோ³த⁴வத் ।।
ஸம்பா⁴வ்யோ தே³வபா⁴வோ(அ)ஸ்ய தே³வோ பூ⁴த்வேதி ச ஶ்ருதே: ।। 381 ।।
உத்³க³துர்விது³ஷோ நாபி பரகீயேந கர்மணா ।।
ஸமுச்சயப்ரஸித்³தி⁴: ஸ்யாத்தயோர்பி⁴ந்நாஶ்ரயத்வத: ।। 382 ।।
யஜமாநஸ்ய கர்மாஸ்தி ஜ்ஞாநம் தூத்³கா³த்ருஸம்ஶ்ரயம் ।।
ஸமுச்சயோ(அ)தஸ்தஸ்யாபி பி⁴ந்நாதி⁴ஷ்டா²நதோ ந ச ।। 383 ।।
மதம் தத்³யாஜமாநம் ஸ்யாஜ்ஜ்ஞாநம் யத்ப்ராகு³தீ³ரிதம் ।।
ஸ்வயமேவ க்ருதார்த²த்வாத்கா(அ)பேக்ஷா(அ)ஸ்யர்த்விஜம் ப்ரதி ।। 384 ।।
கர்மண்யுத்³கா³த்ரபேக்ஷாவஜ்ஜ்ஞாநே(அ)பீதி மதம் யதி³ ।।
உத்³கா³துரபி தத்துல்யம் நோத்³கா³தர்தே க்ரியாம் யத: ।। 385 ।।
யாஜமாநம் யதா² கர்ம ஹ்யாஶ்ரித்ய ப²லவத்³ப⁴வேத் ।।
அந்நாத்³யாகா³நமுத்³கா³துஸ்தஜ்ஜ்ஞாநம் தத்³வதா³ஶ்ரிதம் ।। 386 ।।
ஸமுச்சயாச்சேது³ப⁴யோருத்³கா³த்ருயஜமாநயோ: ।।
தே³வபா⁴வ: கிமர்தே²யம் தத்³தை⁴ததி³தி ஹி ஶ்ருதி: ।। 387 ।।
ஸர்வாஶ்ரமாணாம் தர்ஹீத³ம் ஸாமாந்யேநாபி⁴தீ⁴யதே ।।
தத்³தை⁴ததி³தி ஸித்³த⁴த்வாது³த்³கா³த்ருயஜமாநயோ: ।। 388 ।।
தே³வபா⁴வேந விஜ்ஞாநம் ஸம்ஸ்கரோத்யேவ தத்³தி⁴யம் ।।
பரார்த²மபி ஸத்கஸ்மாத³நபேக்ஷம் ந ஸித்³த⁴யே ।। 389 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்ருதீயம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ ப்ரத²மாத்⁴யாயஸ்ய சதுர்த²ம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஜ்ஞாநகர்மப²லம் சைதத்கர்மகாண்ட³ப்ரசோதி³தம் ।।
ஆத்மைவேத்யாதி³ஶாஸ்ரேண ஸ்ருஷ்ட்யாதௌ³ கர்த்ருதோச்யதே ।। 1 ।।
ஜக³து³த்பத்திஸம்ஹாரஸ்தி²த்யாதௌ³ ஜக³தா³த்மந: ।।
க்ரியாதீ⁴ப²லபூ⁴தஸ்ய ஸ்வாதந்த்ர்யமுபவர்ண்யதே ।। 2 ।।
ஸ்துத்யா(அ)நயா ச வேதோ³க்தக்ரியாஜ்ஞாநஸ்துதிர்ப⁴வேத் ।।
க்ருதா விவக்ஷிதம் த்வத்ர ஸர்வமப்யேததீ³ரிதம் ।। 3 ।।
வைதி³கம் ஸாத⁴நம் ஜ்ஞேயம் ஜ்ஞாநகர்மாத்மகம் புரா ।।
மஹாநர்த²ப²லாயைவ ந மோக்ஷாயேதி நிஶ்சிதி: ।। 4 ।।
வைதி³கம் ஸாத⁴நம் ஸர்வமவித்³யோத்த²த்வகாரணாத் ।।
தீவ்ராநர்த²ப²லாயேதி ப்³ரஹ்மவித்³யாதி⁴காரத: ।।
விவக்ஷிதோ(அ)ர்தோ² யத்நேந தத்³வைராக்³யவிதி⁴த்ஸயா ।। 5 ।।
யதோ(அ)விரக்த: ஸம்ஸாராந்நா(அ)(அ)த்மஜ்ஞாநாய கல்பதே ।।
ததே³ததா³த்மதத்த்வம் ஹி பத³நீயமிதீரணாத் ।। 6 ।।
புத்ராதி³ப்⁴யஸ்ததா² ப்ரேயாநிதி வக்ஷ்யதி ஸாத³ரம் ।। 7 ।।
வேதோ³க்தம் நிகி²லம் பும்ஸ: ஸத்த்வஶுத்³தி⁴ப²லம் ஸ்ம்ருதம் ।।
கர்ம த்⁴யாநாதி³கம் யத்நாச்ச்²ரேயோர்தி²பி⁴ரநுஷ்டி²தம் ।। 8 ।।
ஸம்யக்ஸம்ஶுத்³த⁴தி⁴ஷண: ஸம்ஸாரம் வேத்தி தத்த்வத: ।।
த்³ருஷ்டஸம்ஸாரதத்த்வஶ்ச வைராக்³யம் ஸம்ஸ்ருதேர்வ்ரஜேத் ।। 9 ।।
ஆவிரிஞ்சாத்³விரக்தோ ஹி ஸம்ஸாராந்நிவிவ்ருத்ஸதி ।।
ந சோக்தஜ்ஞாநகர்மப்⁴ய: ஸா நிவ்ருத்தி: ப்ரஸித்⁴யதி ।। 10 ।।
வாஹ்மந:காயகர்மப்⁴யஸ்தத்ஸாத்⁴யகடுகத்வத: ।।
வ்யுத்தா²யாநர்த²நி:ஸாரஸாத⁴நாந்யநுமார்க³தி ।। 11 ।।
நித்யாந்யபி ச கர்மாணி தத்ஸம்ஸ்காரப²லாஶ்ரயாத் ।।
பரித்யஜதி ஸர்வாணி க்ருத்ஸ்நஸம்ஸாரதோ³ஷத்³ருக் ।। 12 ।।
ஸம்ஸாரவஹ்நிஜம் து³:க²ம் ஸம்பா⁴வயதி நா பரம் ।।
பூ⁴யோ து³:க²ம் கிமந்யத்ஸ்யாந்நித்யாநுஷ்டா²நஹாநித: ।। 13 ।।
முக்தேர்பி³ப்⁴யத இத்யாதி³ ததா²ச ஶ்ருதிஶாஸநம் ।।
தந்மூலா ச ஸ்ம்ருதி: ஸாக்ஷாத்³வேதா³நித்யாதி³கா ஸ்பு²டா ।। 14 ।।
அவிஜ்ஞாதம் பரம் தத்த்வம் ஜநிமத்காரணம் ஶ்ருதௌ ।।
ஆந்த்யாத்கார்யாத்ததே³வ ஸ்யாத்ஸர்வகார்யவிஶேஷணம் ।। 15 ।।
தேந தேநா(அ)(அ)த்மகார்யேண ஸ்வாத்மாபா⁴ஸதமோவதி⁴: ।।
விஶிஷ்ட: ஸம்ருஜே விஷ்ணுஸ்தேஜோப³ந்நாதி³ மாயயா ।। 16 ।।
அவித்³யயா(அ)ஸ்ய ஸ்ரஷ்ட்வத்வம் கூடஸ்த²ஸ்யாபி ஸர்வதா³ ।।
யதா²வஸ்துதி⁴ய: ஸூதே: ப்ராங்நித்யம் தேந தந்மதம் ।। 17 ।।
ஜ்ஞாநகர்மாதி³தந்த்ரம் ஸத்ஸூவம் ஜஜ்ஞே ததோ விபோ⁴: ।।
ஜ்ஞாநக்ரியாஶக்திமத்³யத்³யத்ரேத³ம் ஜக³தா³ஹிதம் ।। 18 ।।
விராட³பி ததோ ஜாதஸ்ரைலோக்யாத்மகதே³ஹவாந் ।।
யதோ²க்தஜ்ஞாநகர்மப்⁴யாம் மநோர்ஜந்ம ததோ(அ)பி ச ।। 19 ।।
யா மஹாப்ரலயாத்ஸ்ருஷ்டி: ஸா விரிஞ்சஸ்ய வக்ஷ்யதே ।।
ஆந்தரப்ரலயாத்³யா து விராஜோ(அ)தீ⁴யமுச்யதே ।। 20 ।।
ஸ வை ஶரீரீ ப்ரத²ம: ஸ வை புருஷ உச்யதே ।।
ஆதி³கர்தா ஸ பூ⁴தாநாம் ப்³ரஹ்மா(அ)க்³நே ஸமவர்தத ।। 21 ।।
ப்ரத்யக்³பூ⁴த: பரார்தே²ப்⁴யோ யோ(அ)நந்யாநுப⁴வம் ப்ரதி ।।
ப்ரத²தே ஸ இஹா(அ)(அ)த்மேதி ஜக³த்யஸ்மிந்நிக³த்³யதே ।। 22 ।।
ஆத்மாபா⁴ஸைகஸம்ஸித்³தே⁴ஸ்தத³ஜ்ஞாநஸமுத்³ப⁴வம் ।।
ஆத்மைவ ப⁴ண்யதே மோஹாத்ததா³த்மாவ்யதிரேகத: ।। 23 ।।
ஏவேத்யவத்⁴ருதாவேததா³த்மீயார்த²நிஷேத⁴க்ருத் ।।
மந்வாதி³ ஜந்மந: பூர்வமாத்மைவேத³மபூ⁴ஜ்ஜக³த் ।। 24 ।।
அத்⁴யாத்மாதி³விபா⁴கே³ ஸ்யாதா³த்மாத்மீயாதி³பே⁴த³தீ⁴: ।।
தஸ்மிந்நஸதி ஸா ந ஸ்யாத³பேக்ஷாவிரஹாத்³விபோ⁴: ।। 25 ।।
மிதோ²பாஸ்தவ்யபேக்ஷம் ஹி நாமரூபாதி³மஜ்ஜக³த் ।।
ப்ரத்யஹ்மாத்ரப்ரமாணம் ஸ்யாத்பராஙேவைதி சித்ரதாம் ।। 26 ।।
அபாமார்க³லதேவாயம் விருத்³த⁴ப²லதோ³ ப⁴வ: ।।
ப்ரத்யக்³த்³ருஶாம் விமோக்ஷாய ஸம்ஸாராய பராக்³த்³ருஶாம் ।। 27 ।।
வ்யாக்ருதாவ்யாக்ருதம் விஶ்வம் ப்ரத்யக்ப்ரத்யயமாத்ரகம் ।।
மோஹோத்தா²ஹமிதிஜ்ஞாநாத்³ப⁴யாரத்யாதி³மத்³ப⁴வேத் ।। 28 ।।
அஹம்மமேதிவிஜ்ஞாநம் வித்³யயா த்⁴வம்மிதம் யதா³ ।।
ததா³(அ)த்³வயே த்³ருஶௌ த்³ருஷ்டே ந ப⁴யாதி³ தமோஹதே: ।। 29 ।।
இத³ம் தீ⁴நாமக³ம்யம் யச்சித்ரம் ஸத்ப்ரத²தே ஹிருக் ।।
மந்வாதி³ ஸ்ருஷ்டேஸ்தத்பூர்வமாத்மைவாபூ⁴தி³த³ம் ஜக³த் ।। 30 ।।
ஏதாவத்³வாஸ்தவம் வ்ருத்தம் மோஹோத்த²ம் ப⁴ண்யதே(அ)து⁴நா ।।
கோஶபஞ்சகதாம் யாத: ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநதோ யத: ।। 31 ।।
ஸ ஏஷ பரமோ(அ)ப்யாத்மா காமாவித்³யாத்³யுபப்லவாத் ।।
ஸம்வ்ருத்த: புருஷாகார இத்யநுக்ரோஶதீவ ந: ।। 32 ।।
ஆநந்தா³த்³யந்நபர்யந்தாந்காரணேதரரூபிண: ।।
புருஷாதி³ப்ரகாராம்ஸ்தாந்ப்ரத்யக்தத்த்வாநலக்ஷயத் ।।
புருஷவித⁴ இத்யுக்த்யா ஹ்யூர்த்⁴வம் சைவம் ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 33 ।।
வாஹ்மந:ப்ராணகோஶாம்ஸ்ரீந்விராட³ந்நமய: ஸ்வயம் ।।
தத்³தே⁴த³மிதி சா(அ)(அ)நந்தோ³ நைவேஹேதி ததோ²ச்யதே ।। 34 ।।
அக்³நிர்மூர்தே⁴தி ச ததா² மந்த்ரேணாபி ப்ரகாஶித: ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யம் ச தத்³தே⁴த³மிதி யுக்திமத் ।। 35 ।।
ப்ருதி²வ்யாத்³யக்ஷராந்தஶ்ச ப்ரஶ்நோ வாசக்நவஸ்ததா² ।। 36 ।।
ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யநுவித்³தா⁴ஹம்ப்ரத்யயைகப்ரமாணக: ।।
ஸோ(அ)நுவீக்ஷ்யா(அ)(அ)த்மமோஹோத்த²த்³ருஷ்ட்யா(அ)வித்³யோத்த²ரூபகம் ।। 37 ।।
யத³ப்⁴யஸ்தம் புரா(அ)ஸ்யாபூ⁴த³ஹமேவேத³மித்யத³: ।।
த³ர்ஶநம் தத³பேக்ஷ்யாயமநுஶப்³த³: ப்ரயுஜ்யதே ।। 38 ।।
அஹமேவேத³மஸ்மீதி த³ர்ஶநம் யத்ஸுபா⁴விதம் ।।
தத்ப²லம் யத்தத³ந்வீக்ஷ்ய நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ந்யத்³த³த³ர்ஶ ஸ: ।। 39 ।।
தஸ்மாத³ர்தா²ந்தராஸூதேரேகபிண்டா³த்மமாத்ரத: ।।
நாபஶ்யத³பரம் கிம்சித்ஸோ(அ)ஹமித்யப்⁴யதா⁴த³த² ।। 40 ।।
த்ரைலோக்யாத்மகதே³ஹாத்மா நாபஶ்யத³பரம் ப்ருத²க் ।।
பி⁴ந்நார்தா²நபி⁴ஸம்வந்தா⁴த்ப்ரதீச்யேவாஸ்ய தீ⁴ரபூ⁴த் ।। 41 ।।
ஸஶப்³த³ம் த³ர்ஶநம் யாத்³ருக்ப்ராக³ப்⁴யஸ்தம் ததை²வ ஸ: ।।
வ்யாஜஹார ப²லாவஸ்தோ² ஹ்யஹமித்யாத்மவாசகம் ।। 42 ।।
உபாஸநார்த²ம் நாமாஸ்ய தஸ்யோபநிஷதி³த்யத: ।।
அதோ(அ)ஹமித்யநேநைவ ஹ்யாத்மநா(அ)(அ)த்மாநமப்⁴யதா⁴த் ।। 43 ।।
அஹமித்யப்⁴யதா⁴த³க்³ரே யஸ்மாதா³த்மாநமாத்மநா ।।
அஹம்நாமாப⁴வத்தஸ்மாத்³விராடே³ஷ ப்ரஜாபதி: ।। 44 ।।
தத்கார்யகே³ண லிங்கே³ந ஜ்ஞாபயந்காரணாபி⁴தா⁴ம் ।।
தஸ்மாத³பீதி வக்த்யேதாம் ப்ரஸித்³தி⁴ம் லோகஸாக்ஷிகீம் ।। 45 ।।
யதோ²க்தமஹிம: கஸ்மாத்ஸம்வ்ருத்த: புருஷோ விராட் ।।
இதிஹேதூபதே³ஶாய ஸ யதி³த்யாதி³ ப⁴ண்யதே ।। 46 ।।
மிதோ² ஜிகீ³ஷதாம் பும்ஸாம் ஜ்ஞாநகர்மாதி³ஸாத⁴நை: ।।
புரா தே³வாத்மதாம் யோ(அ)கா³த்ப்லுஷ்டாஸ்தேநேதரே ஜிதா: ।। 47 ।।
வைராஜபத³ஸம்ப்ரேப்ஸோர்யஜமாநமஹாஜநாத் ।।
ஏநாம்ஸ்யௌஷத்³யதோ(அ)க்³ரே(அ)த: ஸம்வ்ருத்த: புருஷாபி⁴த⁴: ।। 48 ।।
ஔஷத்ஸ்வாந்பாப்மந: பூர்வம் ஜ்ஞாநாத்³யதிஶயாக்³நிநா ।।
வைராஜபத³லிப்ஸுப்⁴யஸ்தேநாஸௌ புருஷாபி⁴த⁴: ।। 49 ।।
யதோ²க்தோபாஸநப²லம் வக்ஷ்யாமீத்யுத்தரம் வச: ।।
ஓஷதீத்யாதி³கம் ஜ்ஞேயம் வேதோ³பாஸீத ய: ஸதா³ ।। 50 ।।
யோ(அ)ஸாவதீந்த்³ரியோ(அ)க்³ராஹ்ய: ஸூக்ஷ்மோ(அ)வ்யக்த: ஸநாதந: ।।
ஸர்வபூ⁴தமயோ(அ)சிந்த்ய: ஸ ஏவ ஸ்வயமுத்³வபௌ⁴ ।। 51 ।।
புருஷோ(அ)ஸ்மீத்யுபாஸ்த்யர்த²ம் புருஷார்தோ²(அ)யமுச்யதே ।।
ஓஷதீத்யுக்தித: ஸாக்ஷாத்³கு³ணோபாஸ்திப²லஶ்ரவாத் ।। 52 ।।
அபி⁴ஷ்டுதம் ப்ரயத்நேந ப²லம் யஜ்ஜ்ஞாநகர்மணோ: ।।
ஏவம்மஹிமமப்யேதத்ஸம்ஸாரம் நாத்யவர்தத ।। 53 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநவிரஹாத³ந்யஸாத⁴ந: ।।
யாவத்கிம்சித்ப²லம் நாத³: ஸர்வாநர்த²நிவ்ருத்தயே ।। 54 ।।
நிரஸ்தாதிஶயம் கர்ம ஜ்ஞாநம் சா(அ)(அ)ப்யாபி பா³லவத் ।।
யதோ(அ)பி³பே⁴த³வித்³யாவாநதோ(அ)ஸாவஸ்மதா³தி³வத் ।। 55 ।।
ந ஹ்யவித்³யாமநாதா³ய வஸ்துயாதா²த்ம்யஸம்ஶ்ரயாத் ।।
கஶ்சித்³பி³பே⁴த்யபி³பே⁴ச்ச தேநாவித்³வாந்ப்ரஜாபதி: ।। 56 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவித்³யைவ நி:ஶேஷபுருஷார்த²க்ருத் ।।
இத்யேதத்ப்ரதிபத்த்யர்த²ம் விராட்ஸ்தா²நஸ்ய குத்ஸநம் ।। 57 ।।
யதோ(அ)விபே⁴த்³விராத்³பூர்வமேகாக்யஸ்மீதி மூட⁴வத் ।।
தஸ்மாத்தத்கார்யபூ⁴தோ(அ)ஜ்ஞ ஏகாக்யத்³ய பி³பே⁴தி நா ।। 58 ।।
ஏவம் ப⁴யாபி⁴பூ⁴த: ஸ ஈக்ஷாம்சக்ரே(அ)த² லோகவத் ।।
ப⁴யாஹேது யதா²தத்த்வத³ர்ஶநம் க்ருதவாந்விபு⁴: ।। 59 ।।
ஸ்ரஜீவ கல்பிதாஹிர்நா தத்ர்ராஸாதா³குலேந்த்³ரிய: ।।
ஆலோசயேத்³யதா²தத்த்வம் பீ⁴த்⁴வஸ்தௌ தத்³வதீ³ஶ்வர: ।। 60 ।।
ஆலோசயந்யதா²தத்த்வமபாஸ்தத்⁴வாந்ததத்³ப⁴வம் ।।
அநந்யாநுப⁴வம் ஸாக்ஷாத்³த³த³ர்ஶைகாத்ம்யமாத்மநி ।। 61 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநஶிகி²ப்லுஷ்டமஹத்தமா: ।।
ஆப்தாஶேஷபுமர்தோ²(அ)த² ஸோ(அ)மந்யத ததோ விராட் ।। 62 ।।
தே³ஹேந்த்³ரியமநோபு³த்³தி⁴பா⁴வாபா⁴வாதி³ஸாக்ஷிணம் ।।
ப்ரத்யஞ்சம் மதி³தி ப்ராஹ தத்³ருஷ்ட்யா நேக்ஷதே த்³வயம் ।। 63 ।।
ப்ரதீச்யேவ யதே³ஹா(அ)(அ)த்மா ப்ரத்யகா³த்மாநமீக்ஷதே ।।
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் ப்³ரஹ்மஸ்மீதி ததே³க்ஷதே ।। 64 ।।
ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யா தத³ஜ்ஞாநதஜ்ஜம் நைவேக்ஷதே ஸ்வத: ।।
ப்³ரஹ்மப்ரதீசோரைகாத்ம்யாத்ததூ³ரீக்ருத்ய க³ர்ஜதி ।। 65 ।।
ப்ரத்யக்தாம் மதி³தி ப்ராஹ த்வந்யந்நாஸ்தீதி சைகதாம் ।।
கஸ்மாதி³தி ச ஹேதூக்திர்பீ⁴த்யாசிக்ஷிப்ஸயா பரம் ।। 66 ।।
ப்ரத்யக்தா ப்³ரஹ்மணோ யஸ்மாத்³ப்³ரஹ்மதா சா(அ)(அ)த்மந: ஸ்வத: ।।
ஏவம் ஸதி குதோ மே பீ⁴ரிதி வித்³வாம்ஸ்ரபாயதே ।। 67 ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யாம்ருதே நாந்யத்³ப⁴யஹேதுவிநாஶக்ருத் ।।
ஸம்பா⁴வ்யமிதி ந: ப்ராஹ தத ஏவேதி ச ஶ்ருதி: ।। 68 ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநமேவைகம் பீ⁴திஹேதுர்ப⁴வேத்³யதி³ ।।
தத ஏவேதி வசநம் ததே³வம் ஸ்யாத்ஸமஞ்ஜஸம் ।। 69 ।।
கஸ்மாத்³த்⁴யபே⁴ஷ்யதி³தி ச பூர்வோக்தார்த²ஸமர்த²நம் ।।
ஶ்ருத்யா(அ)காரி குதோ பீ⁴திர்த்⁴வஸ்தாஜ்ஞாநதது³த்³ப⁴வே ।। 70 ।।
ப்ரஜாபதேராவிரபூ⁴த்குத ஏகத்வத³ம்ர்ஶநம் ।।
ஶாஸ்ராசார்யாதி³தத்³தே⁴தோரஸத்த்வாத்தத³ஸம்ப⁴வ: ।। 71 ।।
அந்யாநபேக்ஷம் தத³பூ⁴தி³தி சேந்நைவமிஷ்யதே ।।
அஸ்மதா³தே³ரபி ததா² ப்ரஸங்க³: ஸ்யாந்ந சேக்ஷ்யதே ।। 72 ।।
மதம் ஜந்மாந்தராப்⁴யாஸஸம்ஸ்காரோத்த²மித³ம் யதி³ ।।
நைரர்த²க்யப்ரஸக்தி: ஸ்யாத்ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய ஸர்வத: ।। 73 ।।
த³க்³தா⁴ஶேஷாந்தராயஸ்ய விராஜோ(அ)பி மஹத்தம: ।।
நாதா⁴க்ஷீதா³த்மவித்³யா ந: கா(அ)(அ)ஶா(அ)வித்³யாபநுத்தயே ।। 74 ।।
அந்த்ய ஏவ தமோகா⁴தீ ப்ரத்யயஶ்சேந்மதம் யதி³ ।।
ஸ்யாத³நைகாந்திகோ ஹேதுரந்யாந்த்யேஷ்வஸமீக்ஷணாத் ।। 75 ।।
நாந்த்யோ(அ)வித்³யாபநுத்³போ³த⁴ இதி ஸர்வத்ர க³ம்யதாம் ।।
ஐகாத்ம்யவஸ்துபோ³தி⁴த்வாது³பாந்த்யப்ரத்யயோ யதா² ।। 76 ।।
ஸ்யாத்³வா ஸத்ஸாத⁴நோத்பத்தேர்லோகவஜ்ஜ்ஞாநமாத்மந: ।।
யதே²ஹ கார்யகரணை: புண்யகர்மோத்³ப⁴வைர்ந்ருணாம் ।। 77 ।।
ப்ரஜ்ஞா மேதா⁴ ஸ்ம்ருதி: ஸ்தை²ர்யே ஜ்ஞாநாதா³வவஸீயதே ।।
வைஶாரத்³யம் ததை²வ ஸ்யாத்³விராஜோ(அ)பி மஹாதி⁴ய: ।। 78 ।।
ஜ்ஞாநமப்ரதிக⁴ம் யஸ்ய வைராக்³யம் ச ஜக³த்பதே: ।।
ஐஶ்வர்யம் சைவ த⁴ர்மஶ்ச ஸஹஸித்³த⁴மிதி ஸ்ம்ருதி: ।। 79 ।।
ஸஹைவ ஸித்³த⁴ம் சேஜ்ஜ்ஞாநம் பீ⁴திஹேதோரஸம்ப⁴வ: ।।
த்⁴வாந்தாபத்⁴வம்ஸிரவிணா ந தம: ஸஹ ஜாயதே ।। 80 ।।
நைவமந்யோபதே³ஶார்த²ப்ரதிஷேத⁴பரத்வத: ।।
ஸஹஸித்³த⁴கி³ரஸ்தஸ்மாந்நைஷ தோ³ஷ: ப்ரஸஜ்யதே ।। 81 ।।
ஶ்ரத்³தா⁴தாத்பர்யஶுஶ்ரூஷாப்ரணிபாதாதி³ ஸாத⁴நம் ।।
வித்³யாஜந்மைகஹேதூநாம் வைப²ல்யம் சேந்ந தத்³யத: ।। 82 ।।
கு³ணவத்³தோ³ஷவத்³ரூபவிகல்பிதஸமுச்சிதம் ।।
வித்³யாஜந்மைகஹேதுத்வால்லோகவத்ஸ்யாத்ஸமஞ்ஜஸம் ।। 83 ।।
ரூபாதி³ஜ்ஞாநஸம்பூ⁴தௌ தத்³தே⁴தூநாமநேகதா⁴ ।।
விகல்போ த்³ருஶ்யதே லோகே ததே²ஹாபீதி நிஶ்சிதி: ।। 84 ।।
கு³ணவத்³தோ³ஷவத்த்வம் ச ததை²வ ச ஸமுச்சய: ।।
ப்ரபோ³தோ⁴த்பத்திஹேதூநாம் த்³ருஷ்டோ போ³தா⁴தி³கார்யக்ருத் ।। 85 ।।
வ்ருஷத³ம்ஶாத³யோ ராத்ரௌ நேத்ரகோ³சரஸம்க³தி -
மாத்ரேண ரூபம் வீக்ஷந்தே நாபேக்ஷந்தே ததோ(அ)பரம் ।। 86 ।।
அதீதாநாக³தாத்³யர்த²ஜ்ஞாநோத்பத்தௌ ச ஹேதுதாம் ।।
யோகி³நாம் மந ஏவ ஸ்யாத³ஸ்மாகம் ஸர்வ ஏவ து ।। 87 ।।
தோ³ஷவத்³கு³ணவத்த்வேந விகல்போ(அ)நேகதா⁴ புந: ।।
மாத்ருமாநப்ரமேயாணாம் கு³ணாவத்³தோ³ஷவத்த்வத: ।। 88 ।।
நாதிக்ராந்தப⁴வே த்வாஸீஹ்ப்³ரஹ்மவித்³யா ப்ரஜாபதே: ।।
இத்யேதத்³க³ம்யதே(அ)வித்³யாப⁴யாரத்யாதி³மத்த்வத: ।। 89 ।।
வித்³யாயாம் சேந்ந மோக்ஷோ(அ)பூ⁴த்கஸ்யா(அ)(அ)ஶா நோ வ்ருதா² ப⁴வேத் ।।
மோக்ஷே ப⁴யஶ்ருதேர்நார்த²ஸ்தத்ர கோ மோஹ இத்யத: ।। 90 ।।
ஏகாகிநோ விராஜோ வா(அ)வித்³யாஸம்வீதசேதஸ: ।।
பூர்வஜந்மோத்த²ஸம்ஸ்காராத்³ப⁴யமாவிரபூ⁴தி³ஹ ।। 91 ।।
ப⁴யப்ரத்⁴வம்ஸிநம் ஹேதுமீக்ஷாம்சக்ரே(அ)த² ஜாதபீ⁴:।।
மத்தோ யந்நாந்யத³ஸ்தீதி ஹ்யத² கஸ்மாத்³விபே⁴ம்யஹம் ।। 92 ।।
ஏக ஏவாஹமஸ்மீஹ த்³விதீயாத்³தி⁴ ப⁴யோத்தி²தி: ।।
த்³விதீயோ ந மத³ந்யோ(அ)ஸ்தி கஸ்மாத்³தோ⁴தோயம் மம ।। 93 ।।
தத ஏவ விராடை³க்யவிஜ்ஞாநாதே³வ தத்³ப⁴யம் ।।
வீயாய ந பரஜ்ஞாநாத³தோ(அ)ரதிரபீஷ்யதே ।। 94 ।।
ஏகாக்யஸ்மீதிவிஜ்ஞாநாத்ர்ரைலோக்யாத்மைககோ³சராத் ।।
அகா³த்³ப⁴யம் யதோ(அ)தோ(அ)பூ⁴த³ரதிஸ்தஸ்ய காமிந: ।। 95 ।।
ஸம்யக்³விஜ்ஞாநவித்⁴வஸ்தாவவித்³யாயா: குதோ(அ)ரதி: ।।
த்⁴வஸ்தாந்த்⁴யஸ்யாபி ஸா சேத்ஸ்யாத³நிர்மோக்ஷ: ப்ரஸஜ்யதே ।। 96 ।।
நாவித்³யாகா⁴திவிஜ்ஞாநாத்³ப⁴யத்⁴வஸ்திரபூ⁴த்³விபோ⁴: ।।
அரத்யுத்³பூ⁴திலிங்கே³ந ஹ்யயமர்தோ²(அ)வஸீயதே ।। 97 ।।
ந சேஹாவஸரோ(அ)ஸ்த்யஸ்ய ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய கஶ்சந ।।
பிண்ட³ஸ்ருஷ்டௌ ப்ரவ்ருத்தாயாம் நாகஸ்மாஜ்ஜ்ஞாநகீ³: ஶுபா⁴ ।। 98 ।।
ப்ரக்ரியாநுசிதம் வஸ்து ஸுஸாத்⁴வபி ஸமீரிதம் ।।
அகாலகுஸுமாநீவ நைவ ப்ரீதிகரம் ஸதாம் ।। 99 ।।
மிது²நாரதிமோஹாதே³: ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவேதி³ந: ।।
ஆக³மைஸ்து நிஷித்³த⁴த்வாத்குதஸ்தஸ்யேஹ ஸம்ப⁴வ: ।। 100 ।।
ஆத்மக்ரீட³ ஆத்மரதிக்ரியாவாநிதி சா(அ)(அ)க³ம: ।।
ததா²(அ)(அ)த்மமிது²ந இதி யஸ்த்வாத்மரதிரித்யபி ।। 101 ।।
கார்யகாரணஸம்ப³ந்த⁴: ஸாவித்³யஸ்யைவ யுக்திமாந் ।।
அபூர்வாநபராத்³யுக்தேர்ந த்⁴வஸ்தாந்த்⁴யஸ்ய யுஜ்யதே ।। 102 ।।
அப்யுத்பந்நாத்மபோ³தா⁴நாமதி⁴காராஸமாப்தித: ।।
அரத்யாதி³ யதா² த்³ருஷ்டம் ததை²வ ஸ்யாத்ப்ரஜாபதே: ।। 103 ।।
அப்ரவிஷ்டஸ்வபா⁴வஸ்ய ஸஶப்³தே³ந பரிக்³ரஹாத் ।।
ஸ ஏஷ இத்யத்ர வாக்யே நைவா(அ)(அ)கஸ்மிகஶப்³த³நம் ।। 104 ।।
அஸம்தோஷாக்ஷமாஹேதோஶ்சேதஸோ யா(அ)நவஸ்தி²தி: ।।
ஸா வித்⁴வஸ்தாத்மமோஹஸ்யாப்யரதி: ஸம்ப³பூ⁴வ ஹ ।। 105 ।।
யதோ(அ)ரதிக்³ரஹக்³ரஸ்ததி⁴ஷணோ(அ)பூ⁴த்ப்ரஜாபதி: ।।
ஏகாகீ தேந தத்ஸ்ருஷ்டாவேகோ ந ரமதே நர: ।। 106 ।।
ஶ்ரௌத்வா(அ)நயா ப்ரஸித்³த்⁴யா து கார்யலிங்கே³ஶ்ச காரணம் ।।
ஸதா³(அ)நுமிந்வதே ஸாம்க்²யாஸ்ததா² சாந்யே(அ)பி வாதி³ந: ।। 107 ।।
அரத்யபநுநுத்ஸு: ஸந்ஸ த்³விதீயம் யதா²ரூசி ।।
விராடை³ச்ச²த்³ருதே(அ)வித்³யாம் நேச்சே²ஶஸ்யோபபத்³யதே ।। 108 ।।
ஸோ(அ)ரத்யதிக்³ரஹாவிஷ்டஸ்தத³பத்⁴வஸ்தயே விராட் ।।
ஸம்ஸக்தஜாயாபும்மாநோ யாவாம்ஸ்தாவாந்வபூ⁴வ ஹ ।। 109 ।।
ஸ்ரீபுமாம்ஸௌ பரிஷ்வக்தௌ யாவந்மாநௌ ப³பூ⁴வது: ।।
ஸ தாவத்பரிமாணோ(அ)பூ⁴த்³யோகே³ந பரமேஶ்வர: ।। 110 ।।
இச்சா²மாத்ரமரத்யுத்த²ம் பும்ஸ்யலப்³த⁴ஸ்தி²தி ஸ்ரியம் ।।
ப்ரயுங்கே யோக்³யதஸ்தஸ்யாஸ்தத³லப்³த்⁴வா(அ)ரதி: ப்ரபோ⁴: ।। 111 ।।
உபஸ்தி²தே ச மநஸி தஸ்ய யோஷித³பூ⁴த்க்ரதோ: ।।
ஸத்யஸம்கல்பஹேதோ: ஸ ஸ்ரீஸக்த இவ சாப⁴வத் ।। 112 ।।
மிது²நத்³வாரிகா யா(அ)ஸ்ய ஸ்ருஷ்டி: ஸைவைது⁴நோச்யதே ।।
யதோ(அ)ஸாவிமமேவாத² த்³விதா⁴(அ)(அ)த்மாநமபாதயத் ।। 113 ।।
இமமேவேத்யவத்⁴ருதேர்ந விராஜோ த்³விதா⁴(அ)பி⁴தா⁴ ।।
ய: ஸ்ரீபும்ஸ்பரிமாணோ(அ)பூ⁴த்ஸ ஏவாதோ த்³விதா⁴க்ருத: ।। 114 ।।
பாதநாதே³வ நிர்வ்ருத்தே: பதிபத்ந்யௌ ஜக³த்யபி ।।
யோஷித்³வித³லவத்³பா⁴தி பும்ஸ: ஶுக்த்யாதி³பா⁴க³வத் ।। 115 ।।
ஸ்த்யாகாங்க்ஷோ ஹி து பா⁴கோ³(அ)யம் புமாகாஶஸ்தத: ஸ்ரியா ।।
ஸம்யகா³பூர்யதே வ்யோம ஶுக்திஸம்புடவத்³த்⁴ருவம் ।। 116 ।।
விராஜமம்ருஜத்³ப்³ரஹ்மா ஸோ(அ)ஸ்ருஜத்புருஷம் விராட் ।।
புருஷம் தம் மநும் வித்³தி⁴ யஸ்யேயம் மாநவீ ப்ரஜா ।। 117 ।।
தாம் ஸ்ரியம் மைது²நேநாத² மநு: ஸமப⁴வத்ததா³ ।।
ஸ்வகர்மபி⁴ர்நியுக்த: ஸம்ஸ்ததா² சோத்பாத்³ய கர்மபி⁴: ।। 118 ।।
பூ⁴ரிஜாத்யபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஜந்யகர்மவஶாத்ஸ்ரியா: ।।
மநோஶ்சைவம் ஸமர்ஜேத³மாபிபீலிகமாத்மந: ।। 119 ।।
த்³வம்த்³வயுக்தம் ஜக³த்யஸ்மிந்யாவத்கிம்சித்ஸமீக்ஷ்யதே ।।
தத³ஸ்ராக்ஷீந்மநு: ஸர்வே ஸ்ரீபும்த்³வம்த்³வப்ரயோக³த: ।। 120 ।।
மநோ: ஸஶதரூபஸ்ய பிண்ட³ஸ்ருஷ்டிரிஹோதி³தா ।।
ஸோமாக்³நீந்த்³ராதி³கா யா(அ)பி ஸா(அ)ப்யுக்தவத³பேக்ஷ்யஸ: ।। 121 ।।
ஜக³த்ஸ்ருஷ்ட்வா(அ)(அ)த்மந: ஸாக்ஷாஜ்ஜ்ஞாநகர்மாதி³ஸாத⁴ந: ।।
அவேத்ஸ்ருஷ்டம் ஜக³த்ஸ்ரஷ்டா ஹ்யஹம் வாவாகி²லம் ஜக³த் ।। 122 ।।
அஹம் வாவ ஜக³த்ஸ்ருஷ்டம் யதோ(அ)ஸ்ருக்ஷ்யஹமேவ தத் ।।
ஸ்ருஷ்டிநாமா மநுர்ஜாத ஏதஸ்மாதே³வ காரணாத் ।। 123 ।।
யதா² மநுரித³ம் ஸ்ருஷ்டமஹமஸ்மீத்யபு³த்⁴யத ।।
ஏவமந்யோ(அ)பி யோ வேத³ ஸ்ருஷ்டிக்ருத்ஸ்யாத³ஸாவபி ।। 124 ।।
ம்ருஷ்டாநாமத² பூ⁴தாநாமக்³ந்யாதி³ப்ரமுகா² இமா: ।।
அநுக்³ரஹீத்ரீர்வக்ஷ்யாமீத்யத: ப்ரவவ்ருதே ஶ்ருதி: ।। 125 ।।
பே⁴தா³த³தி⁴க்ருதேரேஷாமக்³ந்யாதீ³நாமநேகதா⁴ ।।
பே⁴தோ³ வர்ணேஷ ஸர்வேஷ ப்³ரஹ்மக்ஷத்ர்ராதி³லக்ஷண: ।। 126 ।।
அநுக்³ராஹகதே³வாநாம் ஸர்கோ³(அ)யம் ப்ரஸ்துதோ மஹாந் ।।
தத்ராக்³நேருதி³தோத்பத்திர்ந த்விந்த்³ராதே³ரிஹோத்யதே ।। 127 ।।
அவித்³யாதி⁴க்ருதௌ தேஷாம் ஸ்ருஷ்டிரூர்த்⁴வே ப்ரவக்ஷ்யதே ।।
கர்மாதி⁴க்ருதிஸம்ப³ந்த⁴ப்ரதிபத்த்யர்த²மேவ து ।। 128 ।।
தம் ஸர்க³முக்தவத்ஸர்வமபேக்ஷ்யேஹோபஸம்ஹ்ருதி: ।।
அவித்³வத்³தே³வதாபி⁴த்திப்ரதிஷேதா⁴ய ஸாம்ப்ரதம் ।। 129 ।।
கு³ணோத்பத்திக்ரியாரூபஸ்துதிநாமாத்³யுபாதி⁴பி⁴: ।।
விபி⁴த்ஸந்தி ஸ்வதோ(அ)பி⁴ந்நாம் தே³வதாம் மூட⁴த்³ருஷ்டய: ।। 130 ।।
யதி³த³ம் கர்மிண: ப்ராஹு கர்மபூ⁴மாவமேத⁴ஸ: ।।
அமுமக்³நிமமும் ஸோமம் யஜேதி யஜிஸம்ஶ்ரவாத் ।। 131 ।।
யஜேதி லிங்கா³ந்நிந்தை³ஷா கார்மிணாமேவ க³ம்யதே ।।
ந து வித்⁴வஸ்தமோஹாநாம் ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகஶாயிநாம் ।। 132 ।।
யஸ்த்வாத்மரதிரேவ ஸ்யாதா³த்மத்ருப்தஶ்ச மாநவ: ।।
ஆத்மந்யேவ ச ஸம்துஷ்டஸ்தஸ்ய கார்யம் ந வித்³யதே ।। 133 ।।
உத்பந்நைகாத்ம்யயாதா²த்ம்யபா⁴ஸ்வத்³விஜ்ஞாநபா⁴ஸ்கர -
ஸம்ப்லுஷ்டாவித்³யாப³ஹுலதமஸாம் கர்மநிஹ்நுதிம் ।। 134 ।।
ஸர்வகர்மாதி⁴காராணாம் நிஷேத⁴ம் ப்ரத்யபீபத³த் ।।
புராண: ஶாஶ்சதோ விஷ்ணு: ப்ரபந்நாய கிரீடிநே ।। 135 ।।
மிதோ² பி⁴ந்நம் யதா³ஹுஸ்த ஏகைகம் தே³வமத்⁴வரே ।।
தத³ஸத்ப்ரதிபத்தவ்யம் யதோ(அ)பி⁴ந்நைவ தே³வதா ।। 136 ।।
பே⁴த³க்³ராஹி ந நோ மாநம் க⁴டாதா³வபி வித்³யதே ।।
கிமு நி:ஶேஷபி⁴ந்நார்த²வ்யாபிந்யாத்மந்யஸௌ மயி ।। 137 ।।
நாபா⁴வாராதி³வத்³விஶ்சமத்⁴யாத்மாதி³விபா⁴க³வத் ।।
ஓதப்ரோதாத்மநா தஸ்தௌ² விராட்மூத்ராதி³வஸ்துஷு ।। 138 ।।
விவிதா⁴(அ)ஸ்யை வ ஸா ஸ்ருஷ்டிரிதா ஹேதுஸமீரணம் ।।
காரணம் ந விஹாயேஹ கார்யமந்யத்ர வர்ததே ।। 139 ।।
யத ஏவமதோ தே³வா: ஸர்வே(அ)பி ஸ்யு: ப்ரஜாபதி: ।।
தஸ்யாம் தஸ்யாமதி⁴க்ருதௌ தத்தத்³ரூபம் ப்ரபத்³யதே ।। 140 ।।
ஏக ஏவ து விஶ்வாத்மா மாயயா மோஹயஞ்ஜக³த் ।।
ஏகதாம் ப³ஹுதாமேதி கும்ப⁴வந்மணிஸம்ஶ்ரय़ாத் ।। 141 ।।
அபி⁴ந்ந ஏவ பூ⁴தாத்மா ப்ரதிபூ⁴தஸமாப்தித: ।।
ஏகதா⁴ ப³ஹுதா⁴ சைவ த்³ருஶ்யதே ஜலசந்த்³ரவத் ।। 142 ।।
அத்ர விப்ரதிபத்³யந்தே தத³ந்யாத்மநிஷேதி⁴ந: ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴ ஏவா(அ)(அ)த்மா ய: பராத்மேதி கீ³யதே ।। 143 ।।
ஸம்ஸார்யேவேஹ ஸ இதி ததா²(அ)ந்யே(அ)பி ப்ரசக்ஷதே ।।
பக்ஷயோரநயோ: ஶ்ரேயாந்க: பக்ஷ இதி சிந்த்யதே ।। 144 ।।
விரிஞ்ச ஏவ து பரோ மந்த்ரப்³ராஹ்மணவாக்யத: ।।
இந்த்³ரமித்யாதி³மந்த்ரோக்திரேஷ ப்³ரஹ்மேதி ச ஶ்ருதி: ।। 145 ।।
ஏதமேகே வத³ந்த்யக்³நிம் யோ(அ)ஸாவிதிஸ்ம்ருதேரபி ।।
ஸம்ஸார்யேவ ஸ விஜ்ஞேய: ஶ்ருதிமந்த்ரஸ்ம்ருதீரணாத் ।। 146 ।।
பாப்மதா³ஹாரதிபீ⁴திமர்த்யத்வாதி³ஶ்ருதேர்மிதே: ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴மிதி ச ஸ்மார்தாந்யபி வசாம்ஸி ந: ।। 147 ।।
ப்³ரஹ்மா விஶ்வஸ்ருஜோ த⁴ர்ம இதி கர்மப²லாத்மதா ।।
ஸ்ம்ருத்யா(அ)ப்யபா⁴ணி ப³ஹுஶ: கஸ்ய ஸம்ஸாரிரூபதா ।। 148 ।।
மிதோ²விருத்³த⁴வாதி³த்வாத்³தூ³யோராக³மயோரபி ।।
அப்ராமாண்யப்ரஸக்திஶ்சேந்ந க்ல்ருப்த்யந்தரஸம்ஶ்ரயாத் ।। 149 ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஜா(அ)நேகவிவிதோ⁴பாதி⁴ஸம்க³தே: ।।
விருத்³தா⁴ர்த²த்வவசஸாம் ஸ்யாதே³கத்ராபி ஸம்ப⁴வ: ।। 150 ।।
அபாஸ்தாவித்³யாதஜ்ஜத்வாத³ஸ்தூ²த்³யுக்திகோ³சர: ।।
ஸ்வாபா⁴ஸாவித்³யோபாதி⁴: ஸந்ஸாக்ஷ்யந்தர்யாமிதாம் வ்ரஜேத் ।। 151 ।।
ததா² ஹிரண்யக³ர்ப⁴த்வம் பு³த்³த்⁴யுபாதி⁴: ஸ ஏவ து ।।
தம:ஸத்த்வரஜோயோகா³த்³யாதி க்ஷேத்ரஜ்ஞதாமஜ: ।। 152 ।।
அபி⁴ந்நபு³த்³த்⁴யா(அ)பி⁴ந்நத்வம் பி⁴ந்நதீ⁴பி⁴ஶ்ச பி⁴ந்நதாம் ।।
ஏதி சித்ஸ்வதமோஹேதோர்ம கிம்சித³பி து³:ஸ்தி²தம் ।। 153 ।।
அஶநாயாவது³த்பத்தேருத்பந்நா: ப்ராணிநோ(அ)கி²லா: ।।
அத்தாரோ(அ)தோ(அ)ந்நவிரஹாந்நாலம் ஸ்தா²நாய ஸம்ஹதா: ।। 154 ।।
தஸ்மாத்ஸோமாந்நஸ்ருஷ்ட்யர்த²ம் பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே ।।
யத்கிம்சேத³ம் ஜக³த்யஸ்மிந்நார்த்³ரம் வஸ்தூபலக்ஷ்யதே ।।
ரேதஸஸ்தத்ஸஸர்ஜேஶ உத்பந்நஸ்தி²தயே(அ)ஶநம் ।। 155 ।।
ஜக³த்காரணரூபிண்ய ஆபோ ரேதோபி⁴தா⁴ இஹ ।।
ஸோம ஏவேத்யவத்⁴ருதேரக்³நீஷோமவ்யவஸ்தி²தி: ।। 156 ।।
நாநாக்ரியாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த³க்³நி: ஸோமஶ்ச க³ம்யதாம் ।। 157 ।।
ஸோம ஏவேதி தம் வித்³யாத்³யத்³யக்³நிரபி ஹூயதே ।।
ஸோமோ(அ)ப்யக்³நிரிதி ஜ்ஞேயோ யதி³ தத்ராபி ஹூயதே ।। 158 ।।
த்³வேதா⁴ பி⁴ந்நம் ஜக³த்ஸர்வமந்நமந்நாத³ ஏவ ச ।।
அந்நம் சராசரம் க்ருத்ஸ்நமந்நாத³: ப்ராண உச்யதே ।। 159 ।।
ப²லாபி⁴தி⁴த்ஸயேதா³நீம் தே³வஸ்ருஷ்டிவித³: ஶ்ருதி: ।।
ப்ரவர்ததே(அ)த² ஸைஷேதி தத்ஸ்துதிஸ்தாவது³ச்யதே ।। 160 ।।
அநுக்³ராஹகதே³வாநாம் யா ஸ்ருஷ்டிருதி³தா புரா ।।
அதிஸ்ருஷ்டிரநுக்³ராஹ்யஸ்ருஷ்டே: ஸா ஸ்யாத்ப்ரஜாபதே: ।। 161 ।।
அஶ்ரேயோப்⁴யோ(அ)நுக்³ராஹ்யேப்⁴ய: ஸஸர்ஜ ஶ்ரேயஸ: ஸுராந் ।।
யதோ(அ)திஸ்ருஷ்டிஸ்தேநேயம் யைஷேஹாக்³ந்யாதி³ரீரிதா ।। 162 ।।
மர்த்யோ வா யஜமாந: ஸந்நஸ்ராக்ஷீத³ம்ருதாந்ஸுராந் ।।
அதிஸ்ருஷ்டிரத: ப்ரோக்தா ஸா(அ)திஸாத்⁴வீதி நிஶ்சிதா ।। 163 ।।
ப்ரஜாபதிரிவைதஸ்யாம் ஸ்ருஷ்டௌ ஸ்யாத்ஸர்க³க்ருந்நர: ।।
யதோ²க்தஸ்ருஷ்டிவித்³ய: ஸ்யாத்தஸ்யைதத்ப²லமீரிதம் ।। 164 ।।
அவித்³யாபடஸம்வீதசக்ஷுஷாமியதே³வ து ।।
வைதி³கம் ஸாத⁴நம் ஜ்ஞேயம் ஜ்ஞாநகர்மஸ்வபா⁴வகம் ।। 165 ।।
கர்த்ராதி³காரகாபேக்ஷம் விரிஞ்சாந்தப²லப்ரத³ம் ।।
வ்யாக்ருதம் தத³ஶேஷேண ஶ்ருத்யா வ்யாக்²யாயி யத்புரா ।। 166 ।।
அதை²தஸ்ய யதோ²க்தஸ்ய ஸாத்⁴யஸாத⁴நரூபிண: ।।
ஜக³தோ வ்யாக்ருதஸ்யாபூ⁴த்³பீ³ஜாவஸ்தா²(அ)விநஶ்சரீ ।।
தந்நிர்தி³தி³க்ஷயா யத்நாத்ப்ரவ்ருத்தைஷா பரா ஶ்ருதி: ।। 167 ।।
ஸம்ஸ்ருத்யநர்த²ஸ்ய யதோ நிதா³நம் ஸைவ நாபரம் ।।
யதோ மூலமநர்தா²நாமாத்மாஜ்ஞாநம் ஜக³த்யபி ।। 168 ।।
தத்³த்⁴வம்ஸாதே³வ நி:ஶேஷபுமர்தா²ப்திரதோ ப⁴வேத் ।।
ஜிஹாஸிதஸ்யாநர்த²ஸ்ய ஹேது: ஸ்யாத்ஸஶரீரதா ।। 169 ।।
ந வை ஸஶரீரஸ்யேதி ஶ்ருதேரத்⁴யவஸீயதே ।।
த⁴ர்மாத⁴ர்மௌ ச தே³ஹஸ்ய யோநிரித்யாக³மாஶ்ரயாத் ।। 170 ।।
விஹிதம் ப்ரதிஷித்³த⁴ம் ச கர்ம மூலம் தயோரபி ।।
ந ஹ்யக்ரியஸ்ய ஸம்ப³ந்தோ⁴ த⁴ர்மோணாஸ்தீதரேண வா ।। 171 ।।
நாகாரகஸ்ய ஜக³தி க்ரியயா ஸம்க³திஸ்ததா² ।। 172 ।।
தத்³பா⁴வபா⁴வஹேதுத்வாத்காரகத்வஸ்ய காரணம் ।।
ராக³த்³வேஷௌ, ந தௌ முக்த்வா ஜக³த்யந்யத்ப்ரவர்தகம் ।। 173 ।।
ஸ யதா²காம இத்யுக்த்வா க்ரத்வாதே³: ப்ரஸவம் ஶ்ருதி: ।।
காமாபா⁴வே ச தத்³தா⁴நிம் யோ(அ)காமஶ்சேதி சாவத³த் ।। 174 ।।
ஸாத்⁴வஸாத்⁴விதி சாத்⁴யாஸௌ மூலம் வித்³யா தயோரபி ।।
ராக³த்³வேஷௌ யதோ த்³ருஷ்டௌ நைவர்தே ஸாத்⁴வஸாது⁴நீ ।। 175 ।।
அந்தரேண ப்ரமேயார்த²ம் நாபி தே ஸாத்⁴வஸாது⁴நீ ।।
ஸாத்⁴வஸாத்⁴விதி வா ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாதமேயஸ்ய ஜாயதே ।। 176 ।।
ப்ரமாத்ருத்வாதி³ஸம்ப³ந்தோ⁴ நாஸதா³த்மகவஸ்துநி ।।
நஞ்க⁴டாத்³யர்த²விஜ்ஞாநம் ஸத்யேவ ஜக³தீஷ்யதே ।। 177 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஸம்மோஹம்ருதே ஸத்த்வம் ந குத்ரசித் ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஸம்பு³த்³தௌ⁴ ந ஸத்தந்நாஸது³ச்யதே ।। 178 ।।
அஸாதா⁴ரணமஜ்ஞாநம் ப்ரதீச்யேவ யத: ஸ்தி²தம் ।।
ஏதத்ப்ரமேயமேவாத: ப்ரமாணம் நாந்யதி³ஷ்யதே ।। 179 ।।
ஏவம் ப்ரமேயஸித்³த்⁴யர்த²ம் ப்ரவ்ருத்தைஷோத்தரா ஶ்ருதி: ।।
க்ரியாகாரகரூபே(அ)ஸ்மிந்வ்யவஹாரே தமோந்வயாத் ।।
அக்ரியாகாரகம் வஸ்து பாரோக்ஷ்யாந்நைவ லப்⁴யதே ।। 180 ।।
தத்³த்⁴யத்³ருஷ்டம் ஸத³ஜ்ஞாநகார்யம் ஸ்ரகி³வ பந்நக³ம் ।।
ஸர்வம் பி³ப⁴ர்த்யஸக்தம் ஸத³ஸக்தமிதி ச ஸ்ம்ருதே: ।। 181 ।।
அபூர்வாத்³யாத்மகம் வஸ்து யத்ர ஸாக்ஷாத்ப்ரஸித்⁴யதி ।।
தத்கார்த்ஸ்ந்யால்லப்⁴யதே தத்ர வ்யவஹாரோ ந மோஹஜ: ।। 182 ।।
யதா²ஸித்³தா⁴நுவாதே³ந பூர்வம் நோ ஹ்யப்⁴யதா⁴த்ஸ்பு²டம் ।। 183 ।।
பதா³நீஹ தத³ர்தா²ம்ஶ்ச ப்ரஸித்³தா⁴நேவ லோகத: ।।
ஆதா³ய கர்மஶாஸ்ரம் தந்நிஷேத⁴விதி⁴வோத⁴க்ருத் ।। 184 ।।
இத: பரம் வஸ்துதத்த்வபரீக்ஷணக்ருதக்ஷணா ।।
ஶ்ருதி: ப்ரவ்ருத்தா(அ)தஸ்தாவத்ப்ரமேயோ(அ)ர்தோ²(அ)த்ர சிந்த்யதே ।। 185 ।।
ஸம்ஸாராக்²யமஹாவ்யாதே⁴: கிம் மூலமிதி சிந்த்யதே ।।
தத்³த்⁴வஸ்தயே சிகித்ஸேயம் ததா³ ப²லவதீ ப⁴வேத் ।। 186 ।।
ஊர்த்⁴வமூல இதி ததா² மந்த்ரவர்ணோ(அ)பி வித்³யதே ।।
கீ³தாஸ்வபி ததை²வைததூ³ர்த்⁴வமூலமிதீரணம் ।। 187 ।।
அஶேஷாநர்த²மூலஸ்ய ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநரூபிண: ।।
த்⁴வஸ்தௌ த்⁴வஸ்திரநர்தா²நாம் புமர்த²ஶ்ச ஸமாப்யதே ।। 188 ।।
நிரஸ்தாதிஶயாநந்த³ரூபதா ப்ரத்யகா³த்மந: ।।
அதை²ஷ யோ வை பூ⁴மேதி ஶ்ருத்யைவ ப்ரதிபாத்³யதே ।। 189 ।।
ஸ்வத ஆநந்த³யாதா²த்ம்யாத்குதோ து³:கே²ந ஸம்ப்லுதி: ।।
ததா²(அ)பி நிஹ்நுதே ஶாஸ்ரம் ந லிப்யத இதீரணாத் ।। 190 ।।
அஜ்ஞாதாத்மைகஸம்ஸித்³த⁴பீ³ஜாவஸ்த²மித³ம் ஜக³த் ।।
ததி³த்யநேநாப்⁴யதா⁴யி பரோக்ஷார்தா²பி⁴தா⁴யிநா ।। 191 ।।
அவ்யாக்ருதஸ்ய ஜக³தோ பூ⁴தகாலாபி⁴ஸம்க³தே: ।।
ஸுகா²வபு³த்³த⁴யே ஹேதி நிபாதோ(அ)த்ர ப்ரயுஜ்யதே ।। 192 ।।
நாமரூபாதி³விக்ருதம் பராஹ்பா⁴நைககோ³சர: ।।
ஸஹஸ்ரபே⁴த³வத்ஸாக்ஷாதி³த³மா ஜக³து³ச்யதே ।। 193 ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யஸ்ய ததி³த³ம்பத³யோ: ஶ்ருதே: ।।
கார்யகாரணயோர்நித்யமபே⁴தோ³(அ)த்⁴யவஸீயதே ।। 194 ।।
ந க்ரியாகார்யவிரஹே காரணம் ஸித்⁴யதி க்வசித் ।।
நிஷ்க்ரியம் காரணம் சேத்ஸ்யாத்தத்³வந்நித்யம் ப²லோத்தி²தி: ।। 195 ।।
தயோஶ்ச யுக³பத்³பா⁴வே ந ஸ்யாத்காரணநிஶ்சிதி: ।।
க்ரியாந்தரப்ரஸக்தேஶ்ச தத்கார்யத்வே(அ)நவஸ்தி²தி: ।। 196 ।।
கார்யம் சாக்ரியமாணம் ஸந்ந கார்யத்வம் ஸமஶ்நுதே ।।
அகர்த்ருகம் சேத்கார்யம் ஸ்யாத்காரணம் கார்யதாம் வ்ரஜேத் ।। 197 ।।
காரணத்வாந்ஸத³ந்யஸ்ய கார்யத்வாச்ச ஸதஸ்ததா² ।।
அந்யோந்யாவ்யதிரேகாச்ச குதோ நாஶாதி³ஸம்ப⁴வ: ।। 198 ।।
க்ரியா வா தத்ப²லம் வா ஸ்யாத்காரகம் வா ந கிம்சந ।।
நிரந்வயோ(அ)யம் நாஶ: ஸ்யாதே³ஷாமந்யதமோ(அ)பி ந ।। 199 ।।
க்ரியாயா: ப²லரூபேண த்⁴வஸ்திர்நாவஸ்தி²தேர்ப⁴வேத் ।।
தேந தேந விஶேஷேண காரணம் ப்ரத²தே ஸதா³ ।। 200 ।।
யதா ஜந்மாதி³கர்த்ருத்வாத்³வீஜம் நைவ விநஶ்யதி ।।
நாஶே(அ)பி தஸ்ய நம்ஷ்ட்வத்வாந்ந நம்ஷ்டு: ஸ்யாத்³விநாஶிதா ।। 201 ।।
ஏவம் சேந்ந ஸதோ நாஶோ நோத்பத்திரஸதஸ்ததா² ।।
அவ்யாக்ருதாபி⁴தா⁴நாச்ச கார்யஸ்ய ஸ்யாத்கதா³சந ।। 202 ।।
தத்த்வபோ³தா⁴திரேகேண ந நாஶோ(அ)ந்யோ யதா² ததா² ।।
மஹதா(அ)திப்ரயத்நேந ஹ்யுத³ர்கே(அ)பி ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 203 ।।
நாமரூபாத்³யபி⁴வ்யக்தே: ப்ராக்தந: கால உச்யதே ।।
தர்ஹீதி ஹ்யநபி⁴வ்யக்தமவ்யாக்ருதகி³ரோச்யதே ।। 204 ।।
அவித்³யாகர்மஸம்ஸ்காராஸ்தேஜோப்க்ஷ்மாஸூத்ரஸம்ஶ்ரயா: ।।
கே² லீநாஸ்த்வஸ்திதாமாத்ரா அவ்யக்தாக்²யா: ஸஹா(அ)(அ)த்மநா ।। 205 ।।
கார்யகாரணபே⁴தே³ந ப்ரபஞ்சோ ய: புரோதி³த: ।।
யஶ்சோர்த்⁴வம் வக்ஷ்யதே தஸ்மாத்பரஸ்தாதே³தது³ச்யதே ।। 206 ।।
ப்ரத²தே வைஶ்வரூபேண யதோ(அ)வித்³யைவ ஸர்வதா² ।।
அவித்³யாமாத்ரயாதா²த்ம்யாத³தஸ்தத்³தே⁴த³முச்யதே ।। 207 ।।
மா பூ⁴த்³வ்யாக்ருததீ⁴: பும்ஸாம் நாமரூபாத்மவஸ்துநி ।।
ஐகாத்ம்யவ்யக்திதோ(அ)ந்யத்ர தஸ்மாதே³வேதி கீ³ரியம் ।। 208 ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யோக்திர்வ்யக்தஸ்யாவ்யக்தஸித்³த⁴யே ।।
ந ஹி கார்த்ஸ்ந்யமபி⁴வ்யக்தேர்வ்யக்தஸ்யாகார்த்ஸ்ந்யத³ர்ஶநாத் ।। 209 ।।
ப்ரமாத்ராதி³நிஷேதே⁴ந ஶ்ருத்யா(அ)வ்யாக்ருதமுச்யதே ।।
தத்³வித்திஸாத⁴நாபா⁴வாத்கத²ம் தத³வக³ம்யதே ।। 210 ।।
விதூ⁴தாஶேஷஸம்ப³ந்த⁴மநந்யாநுப⁴வாத்மகம் ।।
கூடஸ்த²ஸம்விந்மாத்ரைகம் ப்³ரஹ்மாஸ்மீதிஸ்வபா⁴வகம் ।। 211 ।।
அதிரோஹிதஸம்வித்கம் ஸதா³நஸ்தமிதோதி³தம் ।।
நி:ஸாமாந்யவிஶேஷம் தத்ப்ரத்யகா³த்மைகநிஷ்டி²தம் ।। 212 ।।
ஸ்வதோ(அ)வபு³த்³த⁴ம் தத்³யஸ்மாந்நிரவித்³யமத: ஸதா³ ।।
ஸம்க³திர்நிரவித்³யஸ்ய நாவித்³யாஹேதுஜைர்மலை: ।। 213 ।।
ஏவம்ஸ்வபா⁴வமப்யேதத³விஜ்ஞாதம் ஸ்வபா⁴வத: ।।
தமோவ்ருத்தமபேக்ஷ்யைதந்ந து யத்³வாஸ்தவம் ஸ்வத: ।। 214 ।।
ஸ்வாநுபூ⁴த்யநுஸாரேண யதோ²க்தோ(அ)ர்தோ²(அ)வஸீயதாம் ।।
மாநஹேத்வதிவர்தித்வாந்நேஹ மாத்ராதி³ஸம்ப⁴வ: ।। 215 ।।
தஸ்மிந்நபஹதத்⁴வாந்தே(அ)ப்யவித்³யா ஸ்வாநுபூ⁴தித: ।।
ஸ்வாநுபூ⁴திர்ந வேத்³மீதி ப்ராகை³காத்ம்யப்ரபோ³த⁴த: ।। 216 ।।
ஜ்ஞாதாத்மதத்த்வோ ஜாநாதி த்ரிகாலம் தத³ஸம்ப⁴வம் ।।
அந்யத: ஸம்க³தி: ஸேயமவிசாரிதஸித்³தி⁴கா ।। 217 ।।
ஸ்வபா⁴வவ்யதிரேகாப்⁴யாம் த்⁴வாந்தஸித்³தே⁴ரஸம்ப⁴வாத் ।।
ந சேத்ப்ரமாணத: ஸித்³தி⁴ரஸ்யாவ்யாக்ருதரூபிண: ।।
ந சைகாத்ம்யஸ்வபா⁴வேந குதஸ்தந்மாநகோ³சர: ।। 218 ।।
தத்³தே⁴த³மித்யநேநோக்திர்வ்யாக்ருதாவ்யாக்ருதாத்மநோ: ।।
ப்ரமாணயோக்³யதைவோக்தா ந த்வைகாத்ம்யமிதாத்மதா ।। 219 ।।
அவ்யாக்ருதமவிஜ்ஞாதம் ப்ரமாணாவிஷயம் மதம் ।।
ப்ரமாணாநபி⁴ஸம்ப³த்³த⁴ம் ப்ரமாணாச்சேதி ஸாஹஸம் ।। 220 ।।
அவிஜ்ஞாதார்த²க³ந்த்ருணி ப்ரமாணாநீதிவாதி³நாம் ।।
ஸர்வேஷாமப்⁴யுபேதோ(அ)ர்த²: குதோ(அ)ஸாவிதி சிந்த்யதே ।। 221 ।।
ஜ்ஞாதோ வா(அ)ர்தோ²(அ)த²வா(அ)ஜ்ஞாத உப⁴யம் வா ந சோப⁴யம் ।।
ப்ரமாணாநாம் ப்ரமேய: ஸ்யாத்ஸர்வமேதத்³விசார்யதே ।। 222 ।।
மேயமாநத்வஸம்பி⁴த்தௌ ந பஶ்யாமோ(அ)த்ர ஸாத⁴நம் ।।
ஜ்ஞாதஸ்யாவ்யதிரேகித்வாத³ஜ்ஞாதஸ்யாப்யமாநத: ।। 223 ।।
ஜக³த்யர்தோ² ஹி ய: கஶ்சிஜ்ஜ்ஞாத ஏவ ஸ பு³த்³தி⁴வத் ।।
மாநாதே³வ ஸ விஜ்ஞாத இத்யேதத்ஸ்யாத்குதோ(அ)மிதே: ।। 224 ।।
மாநாதிரேகாஸம்ஸித்³தே⁴ர்மேய ஏவ ததா² ந கிம் ।।
ந ஹி தீ³பாந்தராத்³தீ³போ பா⁴ரூபத்வம் ப்ரபத்³யதே ।। 225 ।।
ஜ்ஞாதரூபாதிரேகேண நாந்யத்³ரூபம் ஸமீக்ஷ்யதே ।।
ஏவம் சேந்மாநதோ மேயோ விஜ்ஞாத இதி கா ப்ரமா ।। 226 ।।
ந சாபர உபாயோ(அ)ஸ்தி மேயஸத்³பா⁴வஸித்³தி⁴க்ருத் ।।
மாநேப்⁴யஸ்தத்ப²லாஸூதேரந்த⁴காரப்ரந்ருத்தவத் ।। 227 ।।
ஸ்வத ஏவ ப்ரஸித்³த⁴ஶ்சேத்ப்ரமேயோ(அ)ர்த²ஸ்ததா²(அ)பி ந ।।
அநந்யாயத்தஸம்ஸித்³தே⁴ர்மேயத்வம் கிம்நிப³ந்த⁴நம் ।। 228 ।।
நி:ஸாத⁴நோ ந ஸாத்⁴யோ(அ)ஸ்தி நாஸாத்⁴யம் ஸாத⁴நம் க்வசித் ।।
துல்யஶக்திமதாம் நாபி மிதோ²பேக்ஷா(அ)ஸ்தி குத்ரசித் ।। 229 ।।
நாஸித்³த⁴யோ: ஸ்வதோ(அ)பேக்ஷா ஸித்³த⁴யோஶ்சாபி நேஷ்யதே ।।
நாபேக்ஷ்யாபேக்ஷகத்வம் ஹி லோகே(அ)ப்யதிஶயம் விநா ।। 230 ।।
நாபி ஸித்³த⁴: ஸ்வதோ(அ)ஸித்³த⁴ம் ந்ருஶ்ருங்க³வத³பேக்ஷதே ।।
ததா²(அ)ஸித்³த⁴: ஸ்வத: ஸித்³த⁴ம் நாத்யந்தாபா⁴வரூபத: ।। 231 ।।
அபேக்ஷதே சேத்ஸித்³தோ⁴(அ)ஸௌ நாஸித்³தோ⁴(அ)பேக்ஷிதும் க்ஷம: ।।
யேநாதோ(அ)ஜ்ஞாநத: ஸித்³தி⁴ம் ஸ்வத:ஸித்³தோ⁴(அ)ப்யபேக்ஷதே ।। 232 ।।
விஶ்வேஶ்வரோ(அ)பி ப்ராஹைதத்ப்ரபந்நாய கிரீடிநே ।।
பா⁴வாபா⁴வத்வமஜ்ஞாநாத³தத்³வத்யேவ கல்பிம் ।। 233 ।।
நாஸதோ வித்³யதே பா⁴வோ நாபா⁴வோ வித்³யதே ஸத: ।।
உப⁴யோரபி த்³ருஷ்டோ(அ)ந்தஸ்த்வநயோஸ்தத்த்வத³ர்ஶிபி⁴: ।। 234 ।।
ஜ்ஞேயம் யத்தத்ப்ரவக்ஷ்யாமி யஜ்ஜ்ஞாத்வா(அ)ம்ருதமஶ்நுதே ।।
ததா² ந ஜாயத இதி வித்⁴வஸ்தாஶேஷகல்பநம் ।। 235 ।।
வாஸுதே³வ: ஸர்வமிதி ப்ரத்யக்ஷஶ்ருதிபூர்வகம் ।।
அஹம் க்ருத்ஸ்நஸ்ய ஜக³த: ப்ரப⁴வ: ப்ரலயஸ்ததா² ।। 236 ।।
ஸத்யஜ்ஞாநாதி³ரூபஸ்ய ப்ரத்யகா³த்மந ஏவ ச ।।
காரணத்வம் ஸுவிஸ்பஷ்டம் ஶ்ருதௌ ஹி ப³ஹுஶ: ஶ்ருதம் ।। 237 ।।
அஜ்ஞாதாத்மாதிரேகேண ப்³ருவத: காரணம் ததா² ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாந்ந முக்தி: ஸ்யாந்ந ஜ்ஞாநம் வஸ்துநுத்கசித் ।। 238 ।।
கர்மப்⁴யோ(அ)பி ந முக்தி: ஸ்யாத்கர்மாபி ந ஹி வஸ்துநுத் ।।
தஸ்யாநித்யப²லோத்பத்தௌ ப்ரப⁴விஷ்ணுத்வகாரணாத் ।। 239 ।।
கூர்மலோமாதி³வச்சேத்ஸ்யாத³பு³த்³த⁴த்வம் ததா²(அ)பி வ: ।।
ஸ்வத: ஸர்வஜ்ஞதைவ ஸ்யாந்ந வஸ்த்வஜ்ஞாதமஸ்தி ஹி ।। 240 ।।
ந ச மாநாத்ப்ரஸித்³தி⁴: ஸ்யாத்கூர்மலோமாதி³வஸ்துந: ।। 241 ।।
ஜ்ஞாதார்த²வ்யதிரேகேண மாநாநாம் மாநதா யத: ।।
மேயார்தா²பஹ்நுதிஶ்ச ஸ்யாந்நாஜ்ஞாதமிதி ஜல்பத: ।। 242 ।।
ததஶ்ச வேத³ஸித்³தா⁴ந்தஸம்த்யாக³: காரணாத்³ருதே ।।
ந பி⁴த்³யதே ப்ரமேயோ(அ)ர்தோ² மாநாத்³யேஷாம் ச வாதி³நாம் ।।
தேஷாம் து³:ஶகமத்யந்தமபு³த்³தா⁴ர்தா²வபோ³த⁴நம் ।। 243 ।।
ஜ்ஞாநமேயப்ரபே⁴தே³(அ)பி மாநஸ்ய ஸ்வார்த²ரூபிண: ।।
போ³த்³த⁴ராத்³தா⁴ந்தஸக்தி: ஸ்யாத்ஸ்வார்த²ஸ்ய க்ஷணிகத்வத: ।। 244 ।।
ஸ்வார்த²ம் ப்ரத்யேவ ஸம்ஸித்³தே⁴: பரார்த²ஸ்யேஹ வஸ்துந: ।।
ஸ்வப்நாதி³வத³நாத்மார்தோ² ம்ருஷா ஸ்யாத்க்ஷணிகோ(அ)பி வா ।। 245 ।।
ந ச ஸௌக³தஸித்³தா⁴ந்தஸ்தத்ஸித்³தௌ⁴ மித்யபா⁴வத: ।।
மேயமாநைகதோ(அ)பா⁴வாத³ஜ்ஞாதத்வஸ்ய தத்க்ஷணே ।। 246 ।।
அதா²ப்⁴யுபேயதே(அ)ஜ்ஞாத: ப்ரமேயாவ்யதிரேகத: ।।
ஏகத்ராபி ப்ரமாணத்வப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் க்ஷணாத்மநி ।। 247 ।।
மாநாத்மகே(அ)பி மேயே(அ)ர்தே² யத்³யபு³த்³த⁴த்வமிஷ்யதே ।।
அஜ்ஞாதத்வாபநுந்மாநாத்கிமந்யதி³தி கத்²யதாம் ।। 248 ।।
ஸ்வதோ வா பரதோ வேத³மஜ்ஞாதத்வம் ப⁴வத்³ப⁴வேத் ।।
ஸ்வதஶ்சேத்தத்தமோவத்ஸ்யாஜ்ஜ்ஞாதத்வம் ரஜ்ஜுஸர்பவத் ।। 249 ।।
அதா²ந்யதஸ்தத³ஜ்ஞாதம் கிம்ரூபம் வஸ்த்விதீர்யதாம் ।।
மாநாத³வக³தம் தச்சேந்மைவமவ்யதிரேகத: ।। 250 ।।
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் யதோ²க்தோ(அ)ர்த²: ப்ரஸித்⁴யதி ।।
தாப்⁴யாம் விநா குதோ(அ)ஜ்ஞாயி த்வேவம் ரூபமிதீர்யதாம் ।। 251 ।।
ந சேஹ வாஸ்தவம் ரூபம் தத³த்⁴யாஸேந பா³த்⁴யதே ।
ரஜ்ஜுஸர்பதி⁴யா லோகே ந ரஜ்ஜுரிதிதீ⁴ஹுதி: ।। 252 ।।
ஸ்வஸம்வித்தித்வமாத்ரே ச ந தம:ஸம்ப⁴வ: க்வசித் ।।
ததா²(அ)ப்⁴யுபக³மே தஸ்ய நாபநுத்தி: குதஶ்சந ।। 253 ।।
து³ர்வலாநாம் விருத்³தா⁴நாம் ப³லவத்³பி⁴ரபாக்ரியா ।।
விருத்³தை⁴ரேவ த்³ருஷ்டா ஸா ததை³காத்ம்யே கத²ம் ப⁴வேத் ।। 254 ।।
பா³த்⁴யபா³த⁴கயோர்யோக³: ஸ்வஶக்த்யநபஹாரத: ।।
யோ(அ)ந்யதா² ஸம்க³திம் ப்³ரூதே சர்மவத்³வேஷ்டயேத்ஸ க²ம் ।। 255 ।।
ந ச ஜா़ட்³யாதிரேகேண ஹ்யவித்³யா காசிதி³ஷ்யதே ।।
அவித்³யாம் க³மயித்வேதி ஶ்ருதிதோ(அ)ப்யவஸீயதாம் ।। 256 ।।
அஜ்ஞாதம் ந யதா² மாநாந்மித்²யாதீ⁴ஸம்ஶயௌ ததா² ।।
ந்யாய: புரோதி³த: ஸர்வோ யஸ்மாத³ஸ்தி தயோரபி ।। 257 ।।
அபி ஸர்வப்ரமாணாநாமஜ்ஞாதத்வாதி³ஸித்³த⁴யே ।।
நேக்ஷ்யதே(அ)ந்யதமம் மாநம் ஸ்வத:ஸித்³த⁴ம் ந சாபி தத் ।। 258 ।।
ந தாவதி³ஹ ஸம்பா⁴வ்யம் ப்ரத்யக்ஷம், தத³ஸம்ப⁴வாத ।।
விஷயேந்த்³ரியஸம்ப³ந்த⁴விரஹாத்தத³ஸம்ப⁴வ: ।। 259 ।।
ந ச து³:கா²தி³தீ⁴வத்ஸ்யாஜ்ஜ்ஞாதஸ்யைவாநுபூ⁴தித: ।।
ப்ரத்யக்ஷார்த²வதே³வைஷா மித்²யாதீ⁴ரநுபூ⁴யதே ।। 260 ।।
ப்ரத்யக்ஷாதி³ப²லம் ஜ்ஞாநம் கத²ம் தஸ்ய ப்ரமேயதா ।।
மாப²லம் ந ச மேயஸ்த²ம் க்ரியாப²லவதி³ஷ்யதே ।। 261 ।।
அபி மாநாபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ மேயார்தே²நைவ யுக்திமாந் ।।
மாப²லஸ்ய து மாத்ரைவ ஹ்யதோ(அ)ந்யத்ர வ்ருதா² ஶ்ரம: ।। 262 ।।
மாப²லஸ்ய து மேயத்வே ப்ராப்நோதீஹாநவஸ்தி²தி: ।।
ப்ரமாப²லாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: கிம்மாந இதி கத்²யதாம் ।। 263 ।।
இஹாபி சாநவஸ்தே²தி நாநுமா(அ)தோ(அ)த்ர யுஜ்யதே ।।
ந ச ராகா³தி³ஸம்ஸித்³தௌ⁴ மாநவ்யாபார ஈக்ஷ்யதே ।। 264 ।।
ராகா³தே³ர்நாபி சாபா⁴வோ பா⁴வாத்தத³நுபூ⁴தித: ।।
ந ச கஶ்சித்ப²லே பே⁴தோ³ மேயமாநப்ரமாத்ருஷு ।। 265 ।।
மாநகார்யம் ப²லம் சேத்ஸ்யாந்ந ஸ்யாத்தந்மாத்ருமாநயோ: ।।
தத³பா⁴வே ச மாபா⁴வாத்குதஸ்தத்ஸ்யாத்ப்ரமாம் விநா ।। 266 ।।
ப்ரமாத்ராதே³ரபா⁴வே ச நாப்யபா⁴வ: ப்ரமேஷ்யதே ।।
ஸுஷுப்தே, மாத்ருபூர்வத்வாத்ஸர்வமாவ்யாப்ருதேரிஹ ।। 267 ।।
ந ப்ரத்யக்ஷாநுமாநாப்⁴யாமதோ(அ)ர்தா²பத்திதோ(அ)பி ந ।।
ந ஹி த்³ருஷ்டம் ஶ்ருதம் வர்தே ஸா(அ)ர்தா²பத்தி: ப்ரஸித்⁴யநி ।। 268 ।।
ஸாத்³ருஶ்யாஸம்ப⁴வாச்சேஹ நோபமாநஸ்ய ஸம்ப⁴வ: ।।
மித்²யாஜ்ஞாநாதி³ஸம்ஸித்³தௌ⁴ ந சாபா⁴வோ(அ)பி ஶங்க்யதே ।। 269 ।।
அத்யந்தாபூர்வத்³ருஷ்டே(அ)ர்தே² ப்ராங்நாத்³ராக்ஷமிமம் நக³ம் ।।
ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாயதே ஸாக்ஷாத்³ருஷ்டபூர்வோ யதா² ததா² ।। 270 ।।
ந ச மாத்ராதி³ஸத்³பா⁴வஸ்தஸ்யாத்யந்தமத்³ருஷ்டத: ।।
ந ப்ரமாணாந்ந சாபா⁴வாத்ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாத இஷ்யதே ।। 271 ।।
தஸ்மாத்ப்ரமாப்ரமாபா⁴ஸாப்ரமாணாநாமஶேஷத: ।।
ஸ்வார்தா²நந்யப்ரமாணாத்ஸ்யாத்ப்ரஸித்³தி⁴ஸ்தமஸஸ்ததா² ।। 272 ।।
ஆந்தரம் மேயமாஶ்ரித்ய ஸ்வத:ஸித்³த⁴மநந்யமம் ।।
பா⁴வாபா⁴வாதி³மத்³விஶ்வம் ஸர்வமேதத்ப்ரஸித்⁴யதி ।। 273 ।।
மேயார்தா²நபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்ந யதா²வஸ்துதீ⁴ரியம் ।।
ஜ்ஞாதத்வாத்தத³பா⁴வோ(அ)பி, ப்ரத்யக்ஷ்யாந்நேஷ்யதே ஸ்ம்ருதி: ।। 274 ।।
இத³ம் ரஜதமித்யேவம்ரூபம் வஸ்து ந குத்ரசித் ।।
ந ந்நுக்தௌ ரஜதஜ்ஞாநம் நேத³ம்தா ரஜதே(அ)ஸ்தி ந: ।। 275 ।।
தத³ந்யத்ர த்³வயாபா⁴வாத்ஸாக்ஷ்யாதா³வபி நேஷ்யதே ।।
ந சேஹார்தா²வபோ³தோ⁴(அ)ஸ்தி மித்²யாஜ்ஞாநத்வகாரணாத் ।। 276 ।।
மித்²யாஜ்ஞாநாதி³ஸம்ஸித்³தௌ⁴ க உபாய இதீர்யதாம் ।।
ஸம்யக்³தீ⁴தோ(அ)த² தத்ஸித்³தி⁴ர்ந, தஸ்யா மேயஸம்க³தே: ।। 277 ।।
மேயப்ரமாம்ருதே கார்யம் மாநாநாம் நாந்யதி³ஷ்யதே ।।
ந ச ஸத்த்வாதி³மாத்ரேண ரூப்யாதி³மிதிஸம்ப⁴த³: ।। 278 ।।
தஸ்யாஸாதா⁴ரணாத்மோத்த²விஜ்ஞாநவிஷயத்வத: ।।
தஸ்மாத்³ரஜதஸம்ஸ்காரஸம்ஸ்க்ருதாத்ஸ்வாந்தத: ஸ்ம்ருதி: ।। 279 ।।
ப்ரத²தே(அ)விக்ருதாத்மைகநித்யத்³ருஷ்டே: பராத்மந: ।। 280 ।।
ஜ்ஞாநஜ்ஞாத்ரதிரேகேண தமஸ்யபி ந வித்³யதே ।।
மேயம் வஸ்து ததோ(அ)ஜ்ஞாநம் ப்ரத்யக்ஷம் ஸப்ரமாத்ருகம் ।। 281 ।।
ந ஹி ஸம்வித³நாரூட⁴: ப்ரமாத்ராதி³: ப்ரஸித்⁴யதி ।।
ஸம்விந்மாத்ரைகயாதா²த்ப்ரமாத்ராதே³ரநாத்மந: ।। 282 ।।
ஜ்ஞாதோ(அ)யமர்தோ²(அ)ஜ்ஞாதோ வா தீ⁴ரியம் கர்த்ருஸம்ஶ்ரயா ।।
ஸ்ம்ருதி:, ஸா ந யதா²வஸ்து, நேதாஸாவப்ரமோதி³தா ।। 283 ।।
ந ஹி வஸ்த்வநுரோத்⁴யேதஜ்ஜ்ஞாதாஜ்ஞாதத்வலக்ஷணம் ।।
ரூபம் வஸ்த்வபரிஜ்ஞாநஸமுத்த²ம் ஜ்ஞாத்ருஸம்ஶ்ரயம் ।। 284 ।।
ஜ்ஞாதாஜ்ஞாதவிபா⁴கோ³(அ)த: ஸ்வத:ஸித்³தா⁴த்மமாத்ருக: ।।
ஸம்விதா³ ஜ்ஞாததாஸித்³தி⁴ர்மிதேரபி ந மாத்மநா ।। 285 ।।
வஸ்த்வஜ்ஞாதம் ஸமுத்³தி⁴ஶ்ய தத்ப்ரமித்ஸந்தி மாநிந: ।।
ஜ்ஞாதத்வகார்யதஶ்சாத: ஸித்³த⁴ம் தத்ப²லதோ(அ)த²வா ।। 286 ।।
யதோ(அ)ஜ்ஞாதத்வஸம்ஸித்³த⁴ர்ஜ்ஞாதத்வஸ்யாபி சாஞ்ஜஸா ।।
தத ஏவ ச மாநத்வம் ஸம்வித³ர்தே ந தத்ர்ரயம் ।। 287 ।।
ஷஷ்ட²கோ³சரவந்நேத³மஜ்ஞாதத்வம், ஸமீக்ஷ்யதே ।।
ந ச ப்ரத்யக்ஷவஸ்தித்³த⁴ம், ஸ்வாநுபூ⁴திஸமாஶ்ரயாத் ।। 288 ।।
ப்ரமாத்ராதி³விவிக்தார்த²மநுபூ⁴யோத்தி²தஸ்தத: ।।
நாவேதி³பமிதி ப்ராஹ ஸ்வாநுபூ⁴த்யநுஸாரத: ।। 289 ।।
ப்ரமாத்ராத்³யுத்தி²தே: பூர்வம் சித³ந்யாநந்வயாத்தமோ -
விஶேஷணா சிதே³வைகா ஸ்வாநுபூ⁴த்யைவ க³ம்யதே ।। 290 ।।
ஆஸீதி³த³ம் தமோபூ⁴தமப்ரஜ்ஞாதமலக்ஷணம் ।।
அப்ரதர்க்யமவிஜ்ஞேயமித்யேதத்ஸ்வாநுபூ⁴தித: ।। 291 ।।
ப்ரத²தே ய: ஸ்வயம் ஸாக்ஷாத³ஜ்ஞாதத்வாதி³பூ⁴மிஷு ।।
ஸ ப்ரமேய: ஸ்வயம்ஜ்யோதி: ப்ராக்ப்ரஸித்³தே⁴: ப்ரமாத்ருத: ।। 292 ।।
ஏஷ ஏவாநவக³த: ஸ்வதோ(அ)வக³ததத்த்வக: ।।
ஏதாவந்மாத்ரஸம்வ்யாப்தேரஜ்ஞாநாதே³: புரா மிதே: ।। 293 ।।
யதே²ஹ க⁴டவிஜ்ஞாநே க⁴டாகாரோ(அ)நுபூ⁴யதே ।।
ஜ்ஞாத்ருதத்ஸாக்ஷிணௌ சைவம் நாஜ்ஞாநே ஸாக்ஷிணோ(அ)பரம் ।। 294 ।।
அஜ்ஞாதத்வம் ந மாநேப்⁴யோ ஜ்ஞாதத்வம் தத்க்ருதம் யத: ।।
தைரப்யஜ்ஞாததா சேத்ஸ்யாத்கா(அ)திஶீதிர்மிதேர்ப⁴வேத் ।। 295 ।।
ஸ்வாநுபூ⁴த்யைவ ஸம்ஸித்³தே⁴ர்நாஜ்ஞாத: க²ரஶ்ருங்க³வத் ।।
ஸம்வித்தேரப்யஸம்போ³தா⁴த்ஸ்யாத்தந்மாநவ்யபேக்ஷிதா ।। 296 ।।
ப்ரத்யக்ஷகும்ப⁴வத்ஸாக்ஷாத்ஸுஷுப்தே(அ)நந்யபோ³த⁴க³ம் ।।
ஆத்மா ஹ்யாத்மாநமைகாத்ம்யாதா³த்மநா வேத்த்யகாரக: ।। 297 ।।
பராக்ப்ரவணயா த்³ருஷ்ட்யா தீ⁴ஸ்தோ² ஜ்ஞோ(அ)ஜ்ஞாநமாத்மநி ।।
வ்யோமகார்ஷ்ண்யாதி³வத்தஜ்ஜம் ஸம்பா⁴வயதி ந ஸ்வத: ।। 298 ।।
நைவாஜ்ஞாநம் ம்ருஷாஜ்ஞாநம் ஸம்ஶயஜ்ஞாநமீக்ஷ்யதே ।।
ப்ரத்யக்ப்ரவணயா த்³ருஷ்ட்யா ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்திஷு ।। 299 ।।
ந ஸுஷுப்தக³விஜ்ஞாநம் நாஜ்ஞாஸிஷமிதி ஸ்ம்ருதி: ।।
காலாத்³யவ்யவதா⁴நத்வாந்ந ஹ்யாத்மஸ்த²மதீதபா⁴க் ।। 300 ।।
ந பூ⁴தகாலஸ்ப்ருக்ப்ரத்யங்ந சா(அ)(அ)கா³மிஸ்ப்ருகீ³க்ஷ்யதே ।।
ஸ்வார்த²தே³ஶ: பரார்தோ²(அ)ர்தோ² விகல்பஸ்தேந ஸ ஸ்ம்ருத: ।। 301 ।।
ந ஹி ப்ரத்யக்ஷவிஜ்ஞாநாத³தீதத்வம் ஸமீக்ஷ்யதே ।।
ந சாநாக³ததா மேயே மித்²யாஜ்ஞாநமதோ ப⁴வேத் ।। 302 ।।
யத்தத்த்வகம் ஸ்யாத்³யத்³வஸ்து ந தத்தத³திவர்ததே ।।
நாஜ்ஞாதரஜ்ஜுஜ: ஸர்போ ரஜ்ஜுமுல்லங்க⁴த்⁴ய வர்ததே ।। 303 ।।
தஸ்மாத்திஸ்ருஷ்வவஸ்தா²ஸு ஹ்யாக³மாபாயிநீஷ்வஜ: ।।
ஸ்வதோ(அ)லுப்தத்³ருஶா யஸ்மாதா³த்மா(அ)(அ)த்மாநம் ஸதே³க்ஷதே ।। 304 ।।
தே³ஹாந்தரேஷ்வபி ததா² ஹ்யந்யோந்யவ்யபி⁴சாரத: ।।
ப்ரத்யக்ப்ரத்யய ஏவைக: ஸர்வத்ராவ்யபி⁴சாரவாந் ।। 305 ।।
சைதந்யமாத்ரரூபம் ஸத்ப்ரத²தே(அ)ஜ்ஞாநமாத்மநி ।।
ப்ரத்யக்கூடஸ்தா²நிஷ்ட²த்வாத்தத்³வாத்⁴யம் காரணேதரம் ।। 306 ।।
நைவம் தத்ஸ்யாத்ஸ்வகார்யேஷு, தேஷாம் தாத்³ரூப்யஹேதுத: ।।
ஜட³ஸ்வபா⁴வதோ நாந்யத்³ரூபம் கார்யேஷு க³ம்யதே ।। 307 ।।
ஏவம் சேத்கோ(அ)நயோர்பே⁴த³: கார்யகாரணயோர்மிதே: ।।
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் ந ஜாட்³யமதிவர்ததே ।। 308 ।।
கார்யகாரணரூபாப்⁴யாமதத்³வத்தத்த்விகா தத: ।।
ஆத்மாவித்³யைவ ஸர்வத்ர ப்ரத²தே ஸ்வாத்மஸாக்ஷிகா ।। 309 ।।
நைவா(அ)(அ)த்மநா ஸ்வபா⁴வேந ஸ்வாத்மாநம் லப⁴தே ஜட³: ।।
யதோ(அ)த: ஸ்வார்த²தே³ஶ: ஸ ஸ்வார்த²ஶ்சாநந்யஸித்³தி⁴க: ।। 310 ।।
ஸ்வதோபு³த்³தே⁴ குதோ(அ)வித்³யா தாம்ருதே ஸம்ஸ்ருதி: குத: ।।
இதிபு³த்³தா⁴த்மதத்த்வஸ்ய கீ³ரியம் ந தமஸ்விந: ।। 311 ।।
யதோ²ச்சி²ந்நாத்மமோஹஸ்ய நிஹ்நோதுரபி நிஹ்நுதி:।।
ஏவம் ப்ராகா³த்மஸம்போ³தா⁴த³த்³வயைகாத்ம்யநிஹ்ருதி: ।। 312 ।।
காகோலூகாநிஶேவாயம் ஸம்ஸாரோ(அ)ஜ்ஞாத்மவேதி³நோ: ।।
யா நிஶா ஸர்வபூ⁴தாநாமித்யவோசத்ஸ்வயம் ஹரி ।। 313 ।।
தஸ்மாந்ந வாஸ்தவம் ரூபம் தத்³த்⁴வாந்தாத்³யபநோத³க்ருத் ।।
தஸ்மிந்ஸத்யேவ மோஹாதி³வ்யுத்பத்தே: ப்ராக³பூ⁴த்³யத: ।। 314 ।।
ப்ரமாணாரூட⁴மேவைதத்³த⁴ந்த்யவித்³யாத்³யஶேஷத: ।।
ப்³ரஹ்மவித்³பி⁴ரதோ யத்நாத்ப்ரமாணமிஹ ஸம்ஶ்ரிதம் ।। 315 ।।
உதாவித்³வாநிதி ததா² ப்ரஶ்நபூர்வம் ஸ்வயம் ஶ்ருதி: ।।
நிர்ணேநேக்தி ஸ்பு²டம் வஸ்து யதோ²க்தேநைவ வர்த்மநா ।। 316 ।।
ஆத்மாஸாதா⁴ரணார்தோ²த்த²ரூபமாத்ரஸமாஶ்ரயாத் ।।
தந்மாநமபி மாநத்வம் லப⁴தே, ந து கேவலம் ।। 317 ।।
தாவந்மாத்ரைகயாதா²த்ம்யப்ரத்யகா³த்மத்வகாரணாத் ।।
பராக்ஷ்விவ ந பே⁴தோ³(அ)த்ர மாத்ராதே³: ப்ரத்யகா³த்மநி ।। 318 ।।
வசிதா³பா⁴ஸவந்மோஹப்ருஷ்டே²நைவைதி கர்த்ருதாம் ।।
டஸ்தோ²(அ)பி ஸ்வத: ப்ரத்யங்நா(அ)(அ)த்மவ்ருத்தவ்யபேக்ஷயா ।। 319 ।।
ஸர்வதீ⁴விக்ரியாஸாக்ஷிண்யேவம் ஸித்³தே⁴ ஸ்வதோ த்³ருஶௌ ।।
கார்யம் யே(அ)நுப⁴வம் ப்ராஹுர்வாச்யம் தை: கார்யஸாத⁴நம் ।। 320 ।।
ந ஜாயதே(அ)ஜ இத்யாதி³ விஜ்ஞாநக⁴ந இத்யபி ।।
க்ருத்ஸ்நபும்விக்ரியோத்ஸாரி வாக்யம் கஸ்மாது³பேக்ஷ்யதே ।। 321 ।।
ப்ரமாத்ராத்³யுத்தி²தே: பூர்வம் காரகம் து³ர்லப⁴ம் மிதே: ।।
தத³பா⁴வாத்க்ரியாபா⁴வஸ்தாம்ருதே கார்யதா குத: ।। 322 ।।
ஏதச்சாநுப⁴வாதே³வ ப⁴வதா(அ)ப்யப்⁴யுபேயதே ।।
காரகவ்யாப்ருதிஸ்தத்ர நிபுணேநாபி நேக்ஷ்யதே ।। 323 ।।
அகுர்வத்காரணம் சேத்ஸ்யாத்தத்³வத்கார்யம் ஸதா³ ப⁴வேத் ।।
கார்யேதராநவஸிதி: ஸம்பூ⁴தௌ யுக³பத்தயோ: ।। 324 ।।
விருத்³தா⁴நேககார்யாணாமேகஸ்மாதே³வ காரணாத் ।।
அகுர்வத: ப்ரஸக்தி: ஸ்யாத³குர்வத்த்வாவிஶேஷத: ।। 325 ।।
அத² குர்வத³பீ⁴ஷ்டம் தத்தத்கார்யம் தர்ஹி ப⁴ண்யதாம் ।।
அகார்யம் காரகமிதி ஸுப்தோந்மத்தப்ரபா⁴ஷிதம் ।। 326 ।।
மயா(அ)த்⁴யக்ஷேண ப்ரக்ருதி: ஸூயதே ஸசராசரம் ।।
இதி ஶ்ரீமத்ஸுரேஶஸ்ய வாக்யமேவம் ஸமஞ்ஜஸம் ।। 327 ।।
ப்ரமேயே ச க்ரியாயாம் ச ப்ரமாணே(அ)த² ப்ரமாதரி ।।
தச்ச²க்த்யுபாதி⁴ஹேதுத்வாஜ்ஜாயமாநேவ சித்³த்⁴ருவா ।। 328 ।।
யதா² ஸத்³வ்யதிரேகேண ந கிம்சித்³வஸ்து ஸித்⁴யதி ।।
தத்³வத³வ்யதிரேகேண க⁴டாபா⁴வாத்³யஸம்ப⁴வாத் ।। 329 ।।
ந ஹி ஸத்³வ்யதிரேகேண த்வஸத்³வஸ்த்வபி ஸித்⁴யதி ।।
தஸ்யாபி ஸத³பேக்ஷத்வாத்கிமந்யத்ஸ்யாத்ஸதா விநா ।। 330 ।।
யதை²வம் ஸம்வித³ர்தே(அ)ஸந்நைதி ஸம்பா⁴வநாமபி ।।
ஸத³ப்யபா⁴வரூபம் வா தத்³வத³வ்யதிரேகத: ।। 331 ।।
அவித்³யா வா(அ)த² தத்கார்யம் நாபே⁴தா³ந்நாதிரேகத: ।।
ஸித்³தா⁴யதே யதோ(அ)த: ஸ்யாத³விசாரிதஸித்³தி⁴கம் ।। 332 ।।
நீலோத்பலத³லாப⁴ம் க²ம் த்³விரேபோ²த³ரவத்தம: ।।
அவிசாரிதமித்³த்⁴யேவம் தமஸ்தஜ்ஜம் ச வீக்ஷ்யதாம் ।। 333 ।।
ஸ்வமஹிம்நா ந ஸம்ஸித்⁴யேத்ஸ்வதோ(அ)நவக³தாத்மகம் ।।
பா⁴வாபா⁴வௌ ந வஸ்த்வேதி ப்ரத்யாக்²யாதம் யதா³த்மநா ।। 334 ।।
தஸ்மாத³ஜாயமாநைவ ஜாயமாநேவ லக்ஷ்யதே ।।
அநூபூ⁴திஸ்தத³ஜ்ஞாநஹேதூத்தா²நாத்மஜந்மநா ।। 335 ।।
தத்³விநாஶே(அ)ஷி தத்ஸாக்ஷ்யாத்³விநஶ்யந்தீவ லக்ஷ்யதே ।।
யதோ(அ)த: கார்யதாம் தஸ்யா நேஶ்வரோ(அ)பி ப்ரஸாத⁴யேத் ।। 336 ।।
ஸ்வாத்மஸாக்ஷிகதாம் முக்த்வா பா⁴வாபா⁴வாத்மவஸ்துந: ।।
யதோ(அ)ஸித்³தி⁴ரத: ப்ரத்யங்நிரஸ்தாகி²லவிக்ரிய: ।। 337 ।।
கார்யம் ஸர்வம் யதோ த்³ருஷ்டம் ப்ராக³பா⁴வபுர:ஸரம் ।।
தஸ்யாபி ஸம்வித்ஸாக்ஷித்வாத்ப்ராக³பா⁴வோ ந ஸம்வித³: ।। 338 ।।
ப்ரமாத்ராத்³யதிரேகேண ஹ்வஸம்விதி³தரூபகம் ।।
மேயம் ஸித்³த⁴மிஹைவைதந்ந வேதா³த³ந்யத: க்வசித் ।। 339 ।।
வஸ்துவ்ருத்தமபேக்ஷ்யைதந்ந ஸ்வத: பரதஸ்தம: ।।
தஜ்ஜம் வா தத்தமோ(அ)பேக்ஷ்ய ஹ்யவ்யாக்ருதகி³ரோச்யதே ।। 340 ।।
சிதா³பா⁴ஸம் தமோ ஜ்ஞேயம், நாஜ்ஞாஸிஷமிதீக்ஷணாத் ।।
ஜக³ஜ்ஜநிஸ்தி²திலயா ஏவம்பூ⁴தே பராத்மநி ।। 341 ।।
தம:ப்ரதா⁴ந: க்ஷேத்ராணாம் சித்ப்ரதா⁴நஶ்சிதா³த்மநாம் ।।
பர: காரணதாமேதி பா⁴வநாஜ்ஞாநகர்மபி⁴: ।। 342 ।।
யாவத்கார்யக³தம் கிம்சித்³பா⁴வநாதி³ ஸமீக்ஷ்யதே ।।
தமஸா பீ³ஜபூ⁴தம் தத்³வ்யஜ்யதே ஸம்ஸ்க்ருதே: புந: ।। 343 ।।
தமோ நியாமகம் யஸ்மாத்ஸ்வகார்யாணாம் தத³ந்வயாத் ।।
ஊர்த்⁴வம் வ்யக்தே: புரா, சைவ ததே³வாதோ நியாமகம் ।। 344 ।।
நியம்யம் கார்யமாபேக்ஷ்ய நியந்தைஷ தமோவதி⁴: ।।
தேஷ்வேவ சித்ஸ்வபா⁴வ: ஸந்ஸாக்ஷிதாம் ப்ரதிபத்³யதே ।। 345 ।।
நிகீ³ர்ணம் ஸஜ்ஜலூகாதி³ து³ஷ்டம் தே³ஶம் யதா²(அ)(அ)ஶ்ரயேத் ।।
பா⁴வநாஜ்ஞாநகர்மாணி ததா² யாந்தி தமஸ்விநம் ।। 346 ।।
உத்பத்திஸ்தி²திநாஶேஷு காரணம் நாதிவர்ததே ।।
கார்யம் ஸர்வம் யதா² லோகே ததே²ஹாப்யவஸீயதாம் ।। 347 ।।
கார்யேஷ்வபி ச ஸர்வேஷு கர்துத்வம் யத்ஸமீக்ஷ்யதே ।।
அஸ்யைவ தத்³விஜாநீயாத³த: ஸர்வக்ருது³ச்யதே ।। 348 ।।
தத்தேஜ ஐக்ஷத இதி தேஜோதே³ஹம் ஸதே³வ து ।।
உத்தரோத்தரகார்யாணாம் ஶ்ருத்யா ஸ்ரஷ்ட்டதயோச்யதே ।। 349 ।।
ததா² ஸம்வர்க³வித்³யாயாமப்ராண: ப்ராணதாம் க³த: ।।
அத்⁴யாத்மமதி⁴தை³வம் ச ப்ராணவாயுதயோதி³த: ।। 350 ।।
நாமோபக்ரமமாஶாந்தமரநாபி⁴நித³ர்ஶநாத் ।।
ஓதப்ரோதம் ஜக³த்ஸர்வம் ப்ராண ஏவோபதி³ஶ்யதே ।। 351 ।।
ததை²வா(அ)(அ)காஶஶப்³தே³ந தத்ர தத்ரைஷ ஏவ து ।।
ததே³தத்ஸத்யமிதி ச ஸபீ³ஜ: பர உச்யதே ।। 352 ।।
ப்ராணோ ஹ்யேஷ ஸர்வபூ⁴தைரிதி சா(அ)(அ)த²ர்வணே வச: ।।
ப்ராணப³ந்த⁴நம் ஸோம்யேதி ஸர்வகாரணமுச்யதே ।। 353 ।।
ஏஷ ஸ்வகார்யம் ஸம்ஶ்ரித்ய நாநாபே⁴தா³ந்ப்ரபத்³யதே ।।
ஸ்வோத்ஸ்ருஷ்டதோயதா⁴ராத்³யைர்வைஶ்வரூப்யம் ரவிர்யதா² ।। 354 ।।
ப்ராணபூ⁴தாதி³ஜந்மைவ ஜந்மா(அ)(அ)த்மந இஹோஷ்யதே ।।
வியதோ(அ)ஜந்மநோ ஜந்ம யதா² கும்பா⁴தி³ஜந்மநா ।। 355 ।।
ஏதஸ்மாஜ்ஜாயதே ப்ராணோ மந: ஸர்வேந்த்³ரியாணி ச ।।
நாவ்யாக்ருதம் பராத³ந்யதா³க³மாத³வக³ம்யதே ।। 356 ।।
ஸ்வகார்யாண்யேவ ஸம்ஶ்ரித்ய ம்ருத³ஸாதா⁴ரணா யதா² ।।
ஸாமாந்யரூபதாமேதி ஸ்வகார்யை: காரணம் ததா² ।। 257 ।।
ததே³தந்நித்யமஜ்ஞாநம் தஜ்ஜகாலாத்³யநாப்லுதே: ।।
ஸர்வகாலாநுவர்த்யேவ லோகே நித்யமிதீர்யதே ।। 358 ।।
நித்யஸ்யாநுச்சி²த்திரிதி சோத்³யஸ்யாபி ந ஸம்ப⁴வ: ।।
நித்யாஜ்ஞாநஸமுச்சி²த்தௌ யத: ப்ராமாண்யமாஶ்ரிதம் ।। 359 ।।
ப்ரமாந்தரைரவிஜ்ஞாதம் ப்ரமேயம் வஸ்து ப⁴ண்யதே ।।
தத்தத்த்வமாத்ரக³ம் தத்ஸ்த²த்⁴வாந்தநுந்மாநமுச்யதே ।। 360 ।।
ஆக³ந்து சேதி³ஹாஜ்ஞாநமநிர்மோக்ஷ: ப்ரஸஜ்யதே ।।
புரேவாநாக³தம் பூ⁴யோ நைஷ்யதீத்யத்ர கா ப்ரமா ।। 361 ।।
கார்யகாரணரூபேண த்³வயோரவ்யதிரேகத: ।।
கு³ணப்ரதா⁴நரூபேண கார்யகாரணகீ³ரியம் ।। 362 ।।
ந காரணம் விநா கார்யம் ந கார்யம் காரணம் விநா ।।
அந்யோந்யாபேக்ஷத: ஸித்³தே⁴ர்விநா(அ)ந்யோந்யம் ந தத்³வூயம் ।। 363 ।।
பா⁴வநாஜ்ஞாநகர்மாதி³ கார்யோத்பத்தே: ப்ரயோஜகம் ।।
தத்³பூ⁴தௌ தத³பி⁴வ்யக்தேஸ்தத்ஸ்வாபே(அ)வ்யாக்ருதாத்மதா ।। 364 ।।
ஸ்வகர்துருபபோ⁴கா³ர்த²ம் கர்மாவ்யாக்ருதரூபகம் ।।
வ்யக்தீபூ⁴தம் ப்ரயுங்கே க்ஷ்மாப³க்³ந்யந்தம் ஸாத⁴நத்ரயம் ।। 365 ।।
வாய்வாகாஶௌ ஸமாஶ்ரித்ய பூர்வேஷாம் ஸாத⁴நாத்மதா ।।
த்ரயாணாமப்யதஸ்தாநி வாய்வாகாஶௌ ப்ரயுஞ்ஜதே ।। 366 ।।
ப்ரயோஜகப்ரயோஜ்யத்வம் கர்மஸாத⁴நயோர்ப⁴வேத் ।।
ஸ்வஸ்வாமிபோ⁴க³ஸித்³த்⁴யர்த²மேவம் வ்யாக்ருததேஷ்யதே ।। 367 ।।
வ்யக்திர்நியதகாலைஷ ஜக³தோ(அ)வ்யக்தாரூபிண: ।।
அந்தர்யாமிக்ருதா சைஷா நாந்ய: ஸம்பா⁴வ்யதே ப்ரபோ⁴: ।। 368 ।।
வாயோரிவ ப்ரவ்ருத்தி: ஸ்யாத்ததா² சைவோபஸம்ஹ்ருதி: ।।
நிர்நிமித்தாத்ததை²வேஶாஜ்ஜக³ஜ்ஜந்மஸ்தி²திக்ஷயா: ।। 369 ।।
ந ப்ரயோஜ்யோ யதா³ போ⁴க³: ஸ்வாம்யர்த²: கர்மணஸ்ததா³।।
ஹித்வா கர்மாகி²லா வ்யக்தீரவிஶேஷாத்மதாம் வ்ரஜேத் ।। 370 ।।
அஸ்ய த்³வைதேந்த்³ரஜாலஸ்ய யது³பாதா³நகாரணம் ।।
அஜ்ஞாநம் தது³பாஶ்ரித்ய ப்³ரஹ்ம காரணமுத்யதே ।। 371 ।।
அஜ்ஞாநமாத்ரோபாதி⁴த்வாத³வித்³யாமுபிதாத்மபி⁴: ।।
கௌடஸ்த்²யாந்நிர்த்³வயோ(அ)ப்யாத்மா ஸாக்ஷீத்யத்⁴யஸ்யதே ஜடை³: ।। 372 ।।
ஜ்யோதிஷாமபி தஜ்ஜ்யோதிரஸத்³தீ⁴பரிமோஷணாத் ।।
தமோரூபாமிவா(அ)(அ)பா⁴தி பா⁴நுர்நக்தம்த்³ருஶாமிவ ।। 373 ।।
மோஹதத்கார்யநீட³ம் யத்கூடஸ்தா²பா⁴ஸரூபகம் ।।
ஜ்ஞாநம் தத³விநாபூ⁴த: பர: ஸாக்ஷீதி ப⁴ண்யதே ।। 374 ।।
இத³ம் தத்ஸர்வவேதே³ஷு யதா²பூ⁴தார்த²வித்தயே ।।
ஸதே³வேத்யாதி³பி⁴ர்வாக்யை: காரணம் ப்³ரஹ்ம கீ³யதே ।। 375 ।।
ஸர்வஜ்ஞ: ஸர்வஶக்திஶ்ச ஸர்வாத்மா ஸர்வகோ³ த்⁴ருவ: ।।
ஜக³ஜ்ஜநிஸ்தி²தித்⁴வம்ஸஹேதுரேஷ ஸதே³ஶ்சர: ।। 376 ।।
ய: ப்ருதி²வ்யாமிதீஶோ(அ)ஸாவந்தர்யாமீ ஜக³த்³கு³ரு: ।।
ஹரிர்ப்³ரஹ்யா பிநாகீதி ப³ஹுதை⁴கோ(அ)பி கீ³யதே ।। 377 ।।
கூடஸ்த²ஸ்ய ந ஸாக்ஷித்வம் த்³விதீயாஸம்க³தேர்ப⁴வேத் ।।
நாஶிநோ(அ)பி ந ஸாக்ஷித்வம் நாஶேநாவ்யதிரேகத: ।। 378 ।।
அஜ்ஞாநமாத்ரஹேதௌ து ஸர்வமேதத்ஸமஞ்ஜஸம் ।।
கர்த்ருத்வாத்³யந்யதா²ஜ்ஞாநஹேதுத்வாதா³த்மரூபிண: ।। 379 ।।
ப்ரத்யக்³ரூபஸ்ய ஸ்தா²ஸ்ருத்வாஜ்ஜ்ஞாதுர்மோஹேந சாந்வயாத் ।।
கூடஸ்த²ஸ்யாபி ஸாக்ஷித்வமாக³மாபாயிநம் ப்ரதி ।। 380 ।।
ஆத்மாத்மவத்த்வஸம்ப³ந்த⁴ ஆத்மாத்மாஜ்ஞாநயோர்மத: ।।
பரோ(அ)விவேகோ பூ⁴தாநாமாத்மாாவித்³யேதி கத்²யதே ।। 381 ।।
ஈஶாதி³விஷயாந்தம் யத்தத³வித்³யாவிஜ்ரும்பி⁴தம் ।।
மாயாம் து ப்ரக்ருதிம் வித்³யாந்மாயிநம் து மஹேஶ்வரம் ।।
இதி வேத³ஶிர:ஸூக்திஸ்ததா² சோத்³கு⁴ஷ்யதே ஸ்பு²டா ।। 382 ।।
தை³வீ ஹ்யேஷா கு³ணமயீ மம மாயேதி ச ஸ்ம்ருதி: ।।
வைஷ்ணவீ க²ல்வியம் மாயேத்யபி லோகே(அ)பி கீ³யதே ।। 383 ।।
மாநாந்தராநதி⁴க³தம் மேயம் தாவந்நிரூபிதம் ।।
ஸ்வாநுபூ⁴த்யநுஸாரேண ப்ரத்யட்³மத்ரஸதத்த்வகம் ।। 384 ।।
ஏதந்நிதா³நமது⁴நா மித்²யாஜ்ஞாநம் நிரூப்யதே ।।
யதோ பி³ப்⁴யதி பூ⁴தாநி ஸம்ஸாராநர்த²லக்ஷணாத் ।। 385 ।।
யதே³வ நித்யமஜ்ஞாநம் மித்²யாஜ்ஞாநம் ததே³வ து ।।
காரணேதரரூபேண தயோரவ்யபி⁴சாரத: ।। 386 ।।
ஹேத்வந்தராநபேக்ஷம் ஸத்தத³வ்யாக்ருதரூபகம் ।।
வ்யக்ததாம் ஸ்வயமேவைதி, நிமித்தம் நாஸ்த்யஸம்ஹ்ருதம் ।। 387 ।।
ஸுஷுப்தாது³த்தி²தீ ராஜ்ஞ: ஸ்வயமேவ யதா² ததா² ।।
ஜக்³தா⁴ஶேஷஜக³ந்மூர்தேரவ்யக்தாத்³வ்யாக்ருதிர்முஹு: ।। 388 ।।
அநிஶ்சிதா யதா² ரஜ்ஜுரிதி ந்யாயோபப்³ரும்ஹிதம் ।।
ஸ்பு²டார்த²ம் கௌ³ட³பாதீ³யம் வசோ(அ)ர்தே²(அ)த்ரைவ கீ³யதே ।। 389 ।।
ததி³த³ம் நாமரூபாப்⁴யாமநாமகமரூபகம் ।।
ஏவம் வ்யாக்ரியதாஜ்ஞாநஹேதுமாத்ரவ்யபாஶ்ரயாத் ।। 390 ।।
அபி⁴தா⁴நாக்ருதிர்நாமஶப்³தே³நேஹாபி⁴தீ⁴யதே ।।
அபி⁴தே⁴யாக்ருதிஸ்தத்³வத்³ரூபமித்யுபதி³ஶ்யதே ।। 391 ।।
ஏவம் த்³வாப்⁴யாம் ப்ரகாராப்⁴யாமீஶோ வ்யாக்ருதஜந்மநாம் ।।
வ்யவஹாராய பர்யாப்தோ ந த்வவ்யக்தாத்மநா யத: ।। 392 ।।
நாம்ந: ஸாமாந்யமாத்ரஸ்ய த்வஸாவிதி ஸமீரஷம் ।।
விஶேஷநாம்நா ஸம்யோஜ்ய தே³வத³த்தாதி³நோத்யதே ।। 393 ।।
ததூ³த்³ரூபஸ்ய ஸாமாந்யம் ரூபமித்யுபதி³ஶ்யதே ।।
தது³பாத்தவிஶேஷம் ஸச்சு²க்லக்ருஷ்ணாதி³நோச்யதே ।। 394 ।।
ஏவேத்யவத்⁴ருதாவேததா³த்மவ்ருத்தவ்யபேக்ஷயா ।।
ஆத்மாவித்³யாஸமுத்தா²ப்⁴யாமேவ வ்யாக்ரியதே பர: ।। 395 ।।
ந து வித்⁴வஸ்தநி:ஶேஷப்ரத்யக³ஜ்ஞாநதத்³ப⁴வ -
ஸாமாந்யபே⁴தை³காத்ம்யாக்²யதத³நந்யப்ரமாத்மநா ।। 396 ।।
ஆதா³வவ்யாக்ருதம் தத்த்வம் நாமரூபக்ரியாத்மநா ।।
ஸ்வயம் தத்³வ்யாக்ருதிமகா³த்³யதை²தர்ஹி ததை²வ தத் ।। 397 ।।
நாமரூபாப்⁴யாமேவேதி ந ஸமுச்சயநிஶ்சிதௌ ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்தரூபாப்⁴யாம் லோகே(அ)பி வ்யாக்ருதிர்யத: ।। 398 ।।
ஜாதிதோ ப³தி⁴ரஸ்யேஹ வ்யக்தி: ஸ்யாத்³ரூபமாத்ரஜா ।।
ஜாத்யந்தா⁴தே³ஶ்ச நாம்நைவ ததா² சோப⁴யதா²(அ)ப்யஸௌ ।। 399 ।।
அஜ்ஞாதாத்மைகஹேதூநாம் மிதோ²பேக்ஷாத்மநாம் ஶ்ருதௌ ।।
நேயத்தா(அ)ஸ்தீஹ தத்த்வாநாமாநந்த்யாந்ந க்ரமஸ்ததா² ।। 400 ।।
ப்ரக்ரியாநியமோ நாபி பும்வ்யுத்பத்திப்ரதா⁴நத: ।।
ப்ரதிஶ்ருதிவிகீ³திஶ்ச ப்ரக்ரியாணாம் ஸமீக்ஷ்யதே ।। 401 ।।
யயா யயா ப⁴வேத்பும்ஸாம் வ்யுத்பத்தி: ப்ரத்யகா³த்மநி।।
ஸா ஸைவ ப்ரக்ரியேஹ ஸ்யாத்ஸாத்⁴வீ ஸா சாநவஸ்தி²தா ।। 402 ।।
உத்³பூ⁴திஸ்தி²திஹாநீநாம் ந கசித்ஸம்ப⁴வோ யதா² ।।
முக்²யாம் வ்ருத்திம் ஸமாஶ்ரித்ய ததோ²த³ர்கே(அ)பி வக்ஷ்யதே ।। 403 ।।
ந ஜாயதே ஜந்யதே வா நாபி ஹந்தி ந ஹந்யதே ।।
தம:ஸம்வ்ருதத்³ருஷ்டீநாம் பாட்³விகாராதி³வீக்ஷணம் ।। 404 ।।
யத³ர்த²ம் ஸர்வஶாஸ்ராணாம் ப்ரவ்ருத்திரதிவிஸ்தரா ।।
ஆத்மஜ்ஞாநாவதாரார்த²: ஸர்வஶாஸ்ரஸமுத்³யம: ।। 405 ।।
விரோத⁴: ஸர்வஶாஸ்ராணாம் ஸ்வாபி⁴தே⁴யவ்யபேக்ஷயா ।।
நிவ்ருத்த்யர்தே²(அ)விரோதி⁴த்வாத³த ஏதத்ஸமீரிதம் ।। 406 ।।
ஸ்வத ஏவ யத: பும்ஸாம் ப்ரவ்ருத்தி: ஸ்வார்த²ஸித்³த⁴யே।।
தத்ராநுவாதி³ ஶாஸ்ரம் ஸ்யாந்நிவ்ருத்தாவேவ தந்மிதி ।। 407 ।।
அபி வாத்ஸ்யாயநாதீ³நாம் ஶாஸ்ராணாமுக்தஹேதுத: ।।
ப்ராமாண்யமவிருத்³த⁴ம் ஸ்யாதை³காத்ம்யஜ்ஞாநஜந்மநே ।। 408 ।।
ப்ரவர்தமாந: புருஷ: ஶாஸ்ரோத்³தீ³பிதவர்த்மநா ।।
ப்ரவ்ருத்திவிஷயம் து³ஷ்டம் த்³ருஷ்ட்வா(அ)தோ விநிவர்ததே ।। 409 ।।
அநித்யது³:க²ஶூந்யத்வம் பதா³ர்தா²நாம் ப்³ருவந்ஸ்பு²டம் ।।
பு³த்³தோ⁴(அ)பி ராகா³புச்சி²த்தௌ யததே நா(அ)(அ)த்மநிஹுதௌ ।। 410 ।।
த்யாக³ ஏவ ஹி ஸர்வேஷாம் மோக்ஷஸாத⁴நமுத்தமம் ।।
த்யஜதைவ ஹி தஜ்ஜ்ஞேயம் த்யக்து: ப்ரத்யக்பரம் பத³ம் ।। 411 ।।
ஏகவாக்யத்வதோ யத்³வா ஐகாத்ம்யஜ்ஞாநஜந்மநே ।।
வேத³ஶாஸ்ரஸ்ய க்ருத்ஸ்நஸ்ய ததா² பூர்வமவாதி³ஷம் ।। 412 ।।
ப்ரமாணாநி ச ஶாஸ்ராணி தத்ப்ராமாண்யம் ந சாந்யத: ।।
அஜ்ஞாதாத்மாவபோ³தி⁴த்வாத்ததா² பூர்வமவாதி³ஷம் ।। 413।।
யஸ்மிம்ஶ்சாவித்³யயாத்⁴யாஸ: ஸம்ஸாராநர்த²லக்ஷண: ।।
ஸ்வாபா⁴விக்யா க்ருதோ மித்²யா ஶுக்த்யாதௌ³ ரஜதாதி³வத் ।। 414 ।।
நநு ஸாமாந்யவிஜ்ஞாநவிஶேஷாஜ்ஞாநஸம்ஶ்ரயாத் ।।
ஜாதரூப்யஸ்ம்ருதேர்லோகே மித்²யாஜ்ஞாநம் ப்ரஸித்⁴யதி ।। 415 ।।
யத்ராத்⁴யாஸோ யத³த்⁴யஸ்தம் பே⁴த³ஸித்³தௌ⁴ தயோர்ம்ருஷா ।।
ஜ்ஞாநம் ஜக³தி ஸம்ஸித்³த⁴ம் ஸா சைகாத்ம்யே(அ)திது³ர்லபா⁴ ।। 416 ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்தமைகாத்ம்யம் யேபாம் சாபாஸ்தபே⁴த³கம் ।।
சோத்³யமேதத்ஸமாநம் ஸ்யாது³ப⁴யோரபி பக்ஷயோ: ।। 417 ।।
ந ந: பரிஹ்ருதேநார்த²ஶ்சோத்³யேநாநேந கஶ்சந ।।
ப்ரத்யங்போ⁴ஹைகஹேதுத்வாத்ஸர்வாநர்த²ம்ருஷாமதே: ।। 418 ।।
அஜ்ஞாநமேவ வாத்⁴யம் நோ மாநஸ்யேஹ யதஸ்தத: ।।
தச்சோத்³யபரிஹாரோ(அ)த: க்ரியதே நாப²லத்வத: ।। 419 ।।
மித்²யாஜ்ஞாநாதிரேகேண நாந்யத³ஜ்ஞாநமிஷ்யதே ।।
யேஷாம் தாந்ப்ரதி சோத்³யம் ஸ்யாந்ந த்வஜ்ஞாதாத்மவாதி³நாம் ।। 420 ।।
நந்வஜ்ஞாநமவஸ்துத்வாத்கத²ம் ஸம்ஸாரகாரணம் ।।
மித்²யாஜ்ஞாநஸ்ய வஸ்துத்வாத்ததே³வாஸ்த்விஹ காரணம் ।। 421 ।।
ததா²ச யுக்திமத்³யத்நாந்மஹத்³பி⁴ரபி பா⁴ஷிதம் ।।
அப்ராமாண்யம் புநஸ்ரேதே⁴த்யத ஏதத்ஸுஸம்ஸ்தி²தம் ।। 422 ।।
கிம் போ⁴: ஸத³பி மாநேந வஸ்து ஸாக்ஷாந்நிரஸ்யதே ।।
தஸ்மிந்நிரஸ்தே கிம் ஶேஷம் யஸ்மிந்மாநஸ்ய மாநதா ।। 423 ।।
வ்யஞ்ஜகத்வாத்ப்ரமாணாநாம் மேயாபி⁴வ்யக்திதோ(அ)பரம் ।।
கார்யாந்தரம் ந ஸம்பா⁴வ்யம் நிதராம் வஸ்த்வபாக்ரியா ।। 424 ।।
மித்²யாஜ்ஞாநம் கத²ம் வஸ்து ந ஹி மித்²யேதி வஸ்து ஸத் ।।
மித்²யா தத்³வஸ்து சேத்யுக்திர்மஹதாமேவ ஶோப⁴தே ।। 425 ।।
ஸ்வதோ(அ)பி யதி³ ஸா வஸ்து ரஜ்ஜ்வாம் ஸர்பாதி³கா மதி: ।।
ரஜ்ஜ்வாத்மநா ததா²(அ)பீயமவஸ்த்வேவாத்ர வாத்⁴யதே ।। 426 ।।
மித்²யாஜ்ஞாநஸ்ய கார்யத்வாக்திம் தத்காரணமுச்யதாம் ।।
அகாரணம் ஸத்கார்யம் சேடி³ம்ப⁴கைரபி ஹஸ்யதே ।। 427 ।।
ராகா³தி³காரணம் சேத்ஸ்யாத்கார்யம்ம் ஸத்காரணம் கத²ம் ।।
அவஸ்த்வபி ச வஸ்த்வேவ வஸ்துரூபாத்தத³ந்யத: ।। 428 ।।
உபாத்தமேயரூபத்வம் மாநாநாம் ஸத்யதோச்யதே ।।
தத்³வலேநைவ மேயஸ்த²ம் க்⁴நந்தி மோஹாதி³ நாந்யத: ।। 429 ।।
தத்³விபர்யயதோ மித்²யா ஸர்வம் மோஹாதி³ ப⁴ண்யதே ।।
வஸ்த்வஸாதா⁴ரணம் ரூபம் மோஹாதே³ர்ந ப்ரமீயதே ।। 430 ।।
ந ச வஸ்து ஸதத்த்வம் தத்³வாதா⁴த்தஸ்ய ப்ரமாணத: ।।
மேயப்ரபோ³த⁴நம் முக்த்வா ந மிதே: ஸத்யதா(அ)ந்யத: ।। 431 ।।
காரகாணாம் ஹி ஸத்யத்வம் ஸ்வகார்யாபேக்ஷயேஷ்யதே ।।
இதோ(அ)ந்யதா² தத்ஸத்யத்வம் நிஷ்ப²லம் ந ச லப்⁴யதே ।। 432 ।।
யத்³வஸ்து ஸ்வாத்மநைவாஸ்தி தத்பரார்த²ம் ந போ³த⁴வத் ।।
பாரார்த்²யேநைவ ஸத்³யச்ச தத்பரஸ்மாத்³தி⁴ருங்ந ஸத் ।। 433 ।।
ஸர்வமந்யாநபேக்ஷம் ஸதீ³க்ஷ்யமாணம் ஸ்வமாத்ரயா ।।
ஸ்வாத்மரூபாத்ப்ருத²க்³ரபம் ந வஸ்தூத்ப்ரேக்ஷ்யதே(அ)ண்வபி ।। 434 ।।
ஆத்மநைவ ஸ்வபா⁴வேந வஸ்த்வாத்மாநம் விப⁴ர்தி ஹி ।।
நா(அ)(அ)த்மநோ வித்³யதே(அ)பேக்ஷா வஸ்துநோ(அ)ந்யஸமாஶ்ரயா ।। 435 ।।
தஸ்மாத³வித்³யாஸம்பூ⁴தம் நாநாத்வம் ப்ரத்யகா³த்மநி ।।
ப்³ரஹ்மாஸ்மீதி ஹி தத்³த்⁴வம்ஸாந்ந கசித்³பே⁴த³தீ⁴ர்யத: ।। 436 ।।
மித்யுத்பத்தாவநுத்பத்திர்விரோதா⁴த்³பா³த்⁴யதே யத: ।।
தத்³பா³தே⁴ நாப்யபேக்ஷா(அ)ஸ்தி மித்²யாதீ⁴பா³த⁴நம் ப்ரதி ।। 437 ।।
மித்²யாதி⁴யோ(அ)பி பா³த்⁴யத்வமஜ்ஞாநைகஸமந்வயாத் ।।
மூலத்⁴வஸ்தௌ ஹதம் தச்சேந்மித்²யாதீ⁴: கிம் கரோதி ந: ।। 438 ।।
மேயரூபாநுரோதி⁴த்வம் மித்²யாஸம்ஶயயோர்யதி³ ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாத்தயோர்பே⁴தோ³ க³ம்யதாம் கேந ஹேதுநா ।। 439 ।।
அஜ்ஞாநம் ஸம்ஶயத்வாந்நோ மித்²யாஜ்ஞாநாத்ததை²வ ச ।।
தயோஸ்தத்த்வவிவக்ஷாயாமஜ்ஞாநம் தத்த்வமுச்யதே ।। 440 ।।
அஜ்ஞாத ஏவ யத்³யத்ர ஜ்ஞாதே தஸ்மிந்ந தத்³ப⁴வேத் ।।
ஸர்வத்ராஸித்³தி⁴ரூபத்வாந்மித்²யாஜ்ஞாநமித³ம் மதம் ।। 441 ।।
மித்²யாஜ்ஞாநஸ்ய வஸ்துத்வம் யேநைவ ஸ்யாத்ஸதா³த்மநா ।।
அஜ்ஞாநஸ்யாபி தேநைவ ஸத்யத்வம் கேந வார்யதே ।। 442 ।।
ரஜ்ஜுஸர்போ யதா² ரஜ்ஜ்வா ஸாத்மக: ப்ராக்³விவேகத: ।।
அவஸ்து ஸந்நபி ஹ்யேஷ இதி பூஜ்யைரபீரிதம் ।। 443 ।।
ஸ்வதஸ்து ஸத்யதா ஸாக்ஷாந்நோப⁴யோரபி வித்³யதே ।।
அவிசாரிதஸித்³தி⁴த்வாந்ந ஸ்வத: பரதோ(அ)பி தே ।। 444 ।।
ததே³வாநுப்ரவிஶ்யேதி தத்த்வம் யத்பாரமார்தி²கம் ।।
ஸச்ச த்யச்சாதி³காம் பி⁴த்திம் மோஹாத்ப்ராபதி³தி ஶ்ருதி: ।। 445 ।।
ந சாபி த்ரயஸத்³பா⁴வே மித்²யாஜ்ஞாநம் ஜக³த்யபி ।।
மோஹமாத்ரப்ரயுக்தத்வாந்ந ஸாமாந்யாத்ஸ்ம்ருதேஶ்ச தத் ।। 446 ।।
ஸாமாந்யாந்தரநிர்முக்தம் ததா²(அ)ஸாதா⁴ரணைரபி ।।
அஸாமாந்யத்வமேவைதி ஶௌக்ல்யமந்யாநபேக்ஷத: ।। 447 ।।
ந சேத³ம் ஸ்மரணாஜ்ஜாதம் நாபி ஸாமாந்யஹேதுஜம் ।।
ஶுக்லஸ்ய க்³ருஹ்யமாணத்வாத்புரோதே³ஶாவலம்பி³ந: ।। 448 ।।
ஏவம் ப்ரத்யக்ஷ ஏதஸ்மிஞ்ஶுக்திகோத³ரவர்திநி ।।
தத்³விருத்³த⁴மபூ⁴ஜ்ஜ்ஞாநம் ரஜதாப⁴மபோ³த⁴ஜம் ।। 449 ।।
அப்ரத்யக்ஷம் மதம் யேஷாம் ஜ்ஞாநம் தாந்ப்ரதி ப⁴ண்யதே ।।
இத³ம் ரஜதமித்யேதஜ்ஜ்ஞாநம் ஶுக்தௌ குதோ(அ)ந்வபூ⁴த் ।। 450 ।।
விஶிஷ்டாக்ருதிதே³ஶேஹாகாலத⁴ர்மம் ப்ரதீயதே ।।
ஶுக்திகாஜ்ஞாநதோ நர்தே வஸ்த்வீத்³ருக்ஸாத்⁴யதே(அ)ந்யத: ।। 451 ।।
அஸாதா⁴ரணத⁴ர்மோத்தோ² ந ஸாதா⁴ரணகாரண: ।।
ரஜதம் ஶுக்திகேத்யாதி³வ்யபதே³ஶோ(அ)ப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 452 ।।
ந சேஹ ராஜதா த⁴ர்மா: குதோ ஜ்ஞாநம் ததா³க்ருதி ।।
ந ஹ்யாகாரமநாலிங்க்³ய ஜ்ஞாநமாகாரவத்க்வசித் ।। 453 ।।
ஶுக்திகாநுவிதா⁴யித்வாந்நேத³ம் ஸ்மர்தவ்யஸம்ஶ்ரயம் ।।
அநாலிங்கி³தபா³ஹ்யார்தா² பு³த்³தா⁴வேவ ஸ்ம்ருதிர்யத: ।। 454 ।।
த⁴ர்மாதி³ஹேதுகம் யே(அ)பி பரிணாமம் ப்ரசக்ஷதே ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநே(அ)பி துல்யத்வாத³நாஶ்வாஸஸ்ததா² ஸதி ।। 455 ।।
பூ⁴தகாலோபலப்³தோ⁴(அ)ர்த²: ஸ்ம்ருதேஶ்சேத்³கோ³சரோ மத: ।।
நாஸௌ பூ⁴தாத்மநா(அ)ஜ்ஞாயி பூ⁴தஜ்ஞாநமநாஶ்ரயம் ।। 456 ।।
ஸ்வோத்பத்திவ்யதிரேகேண ஜ்ஞாநகாலோ(அ)பி நேஷ்யதே ।।
அக³த்வரம் ஸத்³விஜ்ஞாநம் பூ⁴தார்த²ம் டௌ⁴கதே கத²ம் ।। 457 ।।
அவிலுப்தார்த²விஜ்ஞாநோ யத்³யாத்மா(அ)ப்⁴யுபக³ம்யதே ।।
ஸர்வேஷாம் ஸர்வபி³ஜ்ஞாநாத்ஸர்வஜ்ஞத்வம் ப⁴வேத்³த்⁴ருவம் ।। 458 ।।
ஆஶ்ரிதாஶ்ரயஸம்ப³ந்த⁴: கார்யகாரணயோ: ஸ்ம்ருத: ।।
வர்தமாநாத்மக³ம் ஜ்ஞாநமதீதார்த²ம் ஸ்ப்ருஶேத்கத²ம் ।। 459 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநே(அ)பி சாஸ்த்யேதத்ர்ரயம் யத்³ப⁴வதேரிதம் ।।
ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாய ததி³த³மஜ்ஞாதம் வஸ்த்வவைதி ஹி ।। 460 ।।
ததா² ஸதி ம்ருஷாஜ்ஞாநம் ஸர்வத்ரைவ ப்ரஸஜ்யதே ।।
முக்த்வைகம் ப்ரத்யகா³த்மாநம், ந தத்ராஸ்தி த்ரயம் யத: ।। 461 ।।
யஸ்மிந்ஸத்யேவ யத்கார்யம் ந ப⁴வேதே³வ சாஸதி ।।
தத்ஸ்வகார்யே ஸ்வதந்த்ரத்கா⁴து³ச்யதே காரணம் பு³தை⁴: ।। 462 ।।
ஸ்வத ஆகாரவத்கிம்சித்பரதஶ்சாபி த்³ருஶ்யதே ।।
ஶுக்திம்ருத்ஸ்ப²டிகாத்³யேவம் ஜ்ஞாதம் கிம் நாப்⁴யுபேயதே ।। 463 ।।
நாபி வ்யபி⁴சரேஜ்ஜ்ஞாநம் யதி³ ஸ்மர்தவ்யப்ருஷ்ட²க³ம் ।।
ஸாக்ஷாத்³வஸ்த்வேகநிஷ்ட²த்வாத்³யதே²யம் ஶுக்திகாமதி: ।। 464 ।।
ந ச ப்ரத்யக்ஷவிஜ்ஞாநாத்ஸ்ம்ருதேர்பே⁴த³ம் லபே⁴மஹி ।।
ப்ரத்⁴வம்ஸாத்தஸ்ய சார்த²ஸ்ய நாதோ(அ)ர்த²ஸ்பர்ஶிநீ ஸ்ம்ருதி: ।। 465 ।।
கிம் த்வேததி³தி ஜிஜ்ஞாஸோர்நிஷித்³தே⁴(அ)ப்யந்யதா²க்³ரஹே ।।
தாவதோ வ்யவதா⁴நத்வாத்³கு³பு⁴த்ஸா ச ந யுஜ்யதே ।। 466 ।।
ஶுக்திகேயமிதி ஹ்யுக்தே யதா²ர்த²ம் ப்ரதிபத்³யதே ।।
ரஜதாத்³யந்யதா²ஜ்ஞாநப்ரதிஷேதா⁴த்³ருதே(அ)பி ஹி ।। 467 ।।
நீலோத்பலத³லாப⁴ம் க²ம் ஸாமாந்யேதரவர்ஜிதம் ।।
ந பஶ்யேயுஸ்ரயாஸத்த்வாந்ந ஹி தச்சாக்ஷுஷம் யத: ।। 468 ।।
தி³க்³விபா⁴கா³தி³வத்³வ்யோம ப்ராக்³யாநம் ச ரவௌ ததா² ।।
ஸ்வப்நே நாநாப்ரபஞ்சாட்⁴யம் மித்²யாஜ்ஞாநம்ருதே த்ரயாத் ।। 469 ।।
யத ஏவமதோ க்³ராஹ்யம் ஶுக்திகாஜ்ஞாநமேவ து ।।
ரஜதாத்³யந்யதா²ஜ்ஞாநகாரணம் யுக்திகௌ³ரவாத் ।। 470 ।।
கர்மஜ்ஞாநாதி³ஹேதுத்வாந்நியமஸ்ய யதா² தவ ।।
ஸாமாந்யாத்³யவிஶேஷே(அ)பி நியமோ(அ)ப்யேவமிஷ்யதாம் ।। 471 ।।
பூ⁴ரிஸாமாந்யவிஜ்ஞாநாச்சௌ²க்ல்யமேத⁴ கரோதி கிம் ।।
ஸத³ப்யந்யது³தா³ஸ்தே கிம் ஸ்வாஶ்ரயக்³ரஹணம் ப்ரதி ।। 472 ।।
அநேகார்தா²பி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ச்சௌ²க்ல்யஸ்ய ரஜதே ச க: ।।
பக்ஷபாதோ விநா ஹேதும் ப³லாகாஜ்ஞாநக்ருந்ந கிம் ।। 473 ।।
ஸ்வாகாரமாத்ரநிஷ்பத்தேர்நாலம் கார்யாந்தராய ஹி ।।
ஸாமாந்யம் வா விஶேஷோ வா நாத: ஸ்யாத்³ராஜதீ ஸ்ம்ருதி: ।। 474 ।।
ந ஹ்யஸம்நிஹிதம் போ³த்³து⁴ர்வஸ்து பு³த்³தௌ⁴ கரோதி ஹி ।।
ஜ்ஞாநமாகாரவல்லோகே ஸர்வாகாரபஸக்தித: ।। 475 ।।
பதா³ர்தா²ந்தரஸத்³பா⁴வமபேக்ஷ்யாந்யஸ்ய வஸ்துந: ।।
யஸ்ய ஸித்³தி⁴ர்ம்ருஷா தத்ஸ்யாத்³ரஜ்ஜுஸர்பத்³விசந்த்³ரவத் ।। 476 ।।
ப்ரமாத்ராதீ³ஹ யத்கிம்சித்ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுஜம் ।।
அந்யோந்யாபேக்ஷஸித்³தி⁴த்வாந்மித்²யா தத³பி பூர்வவத் ।। 477 ।।
ஆத்மந்யத்⁴யாஸரூபோ(அ)யம் ஸம்ஸார: ப்ரதிபாதி³த: ।।
அத்⁴யாஸஶ்ச விநா ஹேதும் ந லோக உபபத்³யதே ।। 478 ।।
தஸ்மாத்³தே⁴தூபதே³ஶாய ய: காரணமிதீர்யதே ।।
யஸ்மிந்நவித்³யயேத்யேவம் நநு காரணமீரிதம் ।। 479 ।।
ப்ரதா⁴நவாத³மாஶங்க்ய யஸ்மாத்³பூ⁴யோ(அ)பி ப⁴ண்யதே ।।
அஜ்ஞாத ஆத்மா ஜக³த: காரணம் ந கு³ணத்ரயம் ।। 480 ।।
ஶ்ருதிதோ யுக்திதஶ்சாபி ஸ்வயமேவ ப்ரவக்ஷ்யதி ।।
உத³ர்க இமமேவார்த²ம் நாதோ(அ)ந்யத்காரணம் தத: ।।। 481 ।।
யதா³த்மகே நாமரூபே இத்யஜ்ஞாநாத்மதா தயோ: ।।
ப⁴ண்யதே(அ)தோ(அ)ப்ரமாணத்வம் ஶுக்திகாரஜதாதி³வத் ।। 482 ।।
ந காரணாதிவர்த்யஸ்தி கார்யம் ஜக³தி குத்ர சித் ।।
ஸ்வகாரணாவிஶிஷ்டத்வே ஸலிலாதி³திஹேதுகீ³: ।। 483 ।।
வஸ்துவ்ருத்தம் ந பர்யாப்தம் தத³ஜ்ஞாநாபநுத்தயே ।।
அநுபாத்தப்ரமாணம் ஸதி³த்யர்த²ப்ரதிபத்தயே ।। 484 ।।
ஸ்வதோ பு³த்³த⁴மித³ம் யஸ்மாத³த: ஶுத்³த⁴மஸத்³தூ³யம் ।।
த்³விதீயஸம்க³திர்யஸ்மால்லோகே(அ)ஶுத்³தே⁴: ப்ரயோஜிகா ।। 485 ।।
யதோ²க்ததத்த்வே நாவித்³யாம்ருதே ஸ்யாஹூயஸம்க³தி: ।।
அதோ(அ)ஶுத்³கி⁴நிஷேதோ⁴க்திஸ்தத³வித்³யாநிஷேத⁴த: ।। 486 ।।
ஈஶ்வராவ்யாக்ருதப்ராணவிராங்பூ⁴தேந்த்³ரியாதி³கம் ।।
நாவித்³யோபாஶ்ரயம் முக்த்வா ஸம்பா⁴வ்யம் ப்ரத்யகா³த்மநி ।। 487 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யத்³ருஷ்ட்யா தந்நிபுணோ(அ)பி ந வீக்ஷதே ।।
ந ச ப்ரத்யக்³தி⁴யம் முக்த்வா பராக்³பு³த்³தி⁴ர்மிதிர்ப⁴வேத் ।। 488 ।।
பராஞ்சி கா²நீத்யேதச்ச ஸாடோபமபி⁴தீ⁴யதே ।।
ப்ரத்யட்³பா⁴நைகமேயத்வம் வேதா³ந்தேஷ்வாத்மவஸ்துந: ।। 489 ।।
இதோ விருத்³த⁴மாநத்வம் ஸ்வதோபாஸ்தத்³வயாத்மந: ।।
ஶக்யம் வைஶ்வாநரவராத்ப்ரவக்தும், ந து மாநத: ।। 490 ।।
நித்யஶுத்³த⁴ஶ்ச பு³த்³த⁴ஶ்ச யஸ்மாதா³த்மா பர: ஸ்வத: ।।
முக்தஶ்சாதோ(அ)வஸேயோ(அ)ஸௌ ஸத்³வேதா³ந்தோக்திமாநிநா ।। 491 ।।
ஏவம்பூ⁴தோ(அ)ப்யஸம்பு³த்³த⁴ஸ்வாத்மதத்த்வோ மஹேஶ்சர: ।।
ஆபேதே³ காரணாத்மத்வம் நாமரூபாதி³ஸர்ஜநே ।। 492 ।।
ஸ ஏஷ இத்யநேநாபி ஸுவிருத்³தா⁴த்மதாம் ப்³ருவந் ।।
விருத்³த⁴ப³ஸ்துஸம்ஸ்ருஷ்டி ப்³ரூதே(அ)ஜ்ஞாநைககாரணம் ।। 493 ।।
வ்யாகுர்வந்நிதி வாக்யேந ஸ்வதோ ஜ்ஞோ(அ)பி தமோந்வயாத் ।।
ப்³ரஹ்மாதி³ஸ்தம்ப³பர்யந்தம் கார்யம் ப்ராவிஶது³ச்யதே ।। 494 ।।
ஸ்வாநுபூ⁴த்யநுரோதே⁴ந யோ(அ)ஜ்ஞாதார்த²: புரோதி³த: ।।
ப்ரக்ருதார்தா²வலேஹித்வாத்ஸர்வநாம்நா ஸ உச்யதே ।। 495 ।।
பராம்ருஶ்ய ஸ இத்யேவமவ்யாக்ருதஸதத்த்வகம் ।।
ததா²ரூப: ஸ்வகார்யஸ்த²: ப்ராத்யக்ஷ்யாதே³ஷ உச்யதே ।। 496 ।।
விருத்³த⁴ரூபயோரேவம் நிர்த்³வயத்³வயரூஷத: ।।
ஸ ஏஷ இதி நிர்தே³ஶ: கத²ம் ஸ்யாத்க்ருஷ்ணஸர்பவத் ।। 497 ।।
காரணாந்நாந்யத: கார்யம் ததா² கார்யாச்ச காரணம் ।।
இத்யுக்தந்யாயஹேதுத்வாந்ந விரோதோ⁴(அ)த்ர கஶ்சந ।। 498 ।।
அஜ்ஞாதவஸ்துதத்த்வஸ்ய து³ஷ்கரம் நாஸ்தி கிம்சந ।।
நீலீக்ருதம் நப⁴: பஶ்யேச்சக்ஷுஷா நீலவஸ்த்ரவத் ।। 499 ।।
யோக்³யாயோக்³யவ்யபேக்ஷேயம் மாநவ்யவஹ்ருதௌ ப⁴வேத் ।।
கல்பநாமாத்ரநிஷ்பத்தேர்நாபேக்ஷா(அ)ஜ்ஞாநபூ⁴மிஷு ।। 500 ।।
இத்யுக்தப்ரதிபத்த்யர்த²ம் ஹேதுரேஷோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
ப்ரவிஷ்ட இத்யநேநாத்ர ஸ்வாபா⁴ஸைகதமோந்வயாத் ।। 501 ।।
ப்³ரஹ்மாதா³வித்யநேநாபி ஜநிமத்ஸர்வமுச்யதே ।।
க்ருத்ஸ்நஸம்ஸாரத⁴ர்மார்தே² தே³ஹேஷ்விதி ச ப⁴ண்யதே ।। 502 ।।
ப்³ரஹ்மாதி³ஸ்தம்ப³பர்யந்தம் தே³ஹேஷ்விதி ததோ²ச்யதே ।।
க்ரியாப²லாபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ தே³ஹேஷ்வேவேதி நா(அ)(அ)த்மநி ।। 503 ।।
ப்ரத்யங்போ⁴ஹமருத்³பு³த்³தி⁴சக்ஷுர்தே³ஹாதி³ரூபிணாம் ।।
ப்ரவிஷ்டவசஸைகாத்ம்யம் கு³ணப்ராதா⁴ந்யமுச்யதே ।। 504 ।।
ந டௌ⁴கதே பராசீநம் ப்ரத்யக்த்வாஸங்க³த: பர: ।।
நேஹாஜ்ஞாநமநாதா³ய ஹ்யாத்மா(அ)நாத்மாநமீக்ஷதே ।। 505 ।।
ஸ்தா²ண்வஜ்ஞாநமநாதா³ய ந சோராதீ³க்ஷணம் யதா² ।।
ஆத்மாஜ்ஞாநமநாதா³ய தத்³வந்நாநாத்மவீக்ஷணம் ।। 506 ।।
யேநாந்விதோ(அ)யம் ஸம்ஸாரீ ஸுஷுப்தே கர்மண: க்ஷயாத் ।।
தத்ஸ்வாபா⁴வ்யாவஶேஷ: ஸ்யாத்தத்கார்யத்வாத்³த⁴டாதி³வத் ।। 507 ।।
ஸ்வாத்மாபா⁴ஸப்ரவேஶோ ய: ப்ரத்யட்³போ⁴ஹநிப³ந்த⁴ந: ।।
தஜ்ஜேஷ்வபி ஸ ஏவ ஸ்யாந்மருத்³பு³த்³த்⁴யாதி³ரூபிஷு ।। 508 ।।
பயோம்போ⁴வத்ஸூத்ரரூபம் க்ரியாவிஜ்ஞாநஶக்திமத் ।।
கர்த்ருஸ்த²பா⁴வகம் ஸ்தா²ஸ்ரு சலம் கர்மஸ்த²பா⁴வகம் ।। 509 ।।
பு³த்³த்⁴யாத்மநோ(அ)பி⁴நிர்வத்திர்வ்யவஸாயாத்மநஸ்தத: ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴ம் யம் ப்ராஹுருபாதா³நம் ஜக³த்³தி⁴யாம் ।। 510 ।।
வைராஜம் ஸ்தா²நமாஸாத்³ய க்ஷ்மாதி³தே³ஶவிபா⁴க³வாந் ।।
தே³வதாகரணோ தே³வ ஏஷ ஏவோச்யதே விராட் ।। 511 ।।
ததா² ச மந்த்ரவர்ணோ(அ)த்ர ஹ்யக்³நிர்மூர்தே⁴தி த்³ருஶ்யதே ।।
தது³பாதா³நமாத்ரா: ஸ்யுர்தே³வதா: ஸ்வாபி⁴மாநஜா: ।। 512 ।।
ஆதி⁴பௌ⁴திகபூ⁴தாநாம் ததை²வாத்⁴யாத்மரூபிணாம் ।।
பூர்வோக்தாநாம் பரிச்சே²தோ³ ஹ்யவித்³யாகாமகர்மபி⁴: ।। 513 ।।
ஸூத்ராதி³ஸ்தா²ணுபர்யந்தம் ஜக³த்ஸ்ருஷ்ட்வா(அ)(அ)த்மமாயயா ।।
ஸ்வாபா⁴ஸைகஸஹாயாத்மா ததே³வ ப்ராவிஶத்³த⁴ரி: ।। 514 ।।
நநு வ்யாக்ரியதேத்யுக்தம் ஸ்வயமேவ ஜக³த்புரா ।।
கர்மகர்த்ருக்திதோ(அ)கஸ்மாத்கத²ம் கர்தா(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।। 515 ।।
பராத்மந: ப்ரவேஶோ(அ)பி ந்யாயம் ஸம்க³ச்ச²தே ந ச ।।
நேஹாஸௌ ப்ரக்ருதோ யஸ்மாத³தோ நாஸௌ ப்ரவேஶபா⁴க் ।। 516 ।।
நைஷ தோ³ஷ: பரஸ்யாபி ஹ்யவ்யக்தஜக³தா³த்மநா ।।
விவக்ஷிதத்வாதா³க்ஷிப்தநியந்த்ராத்³யபி⁴தீ⁴யதே ।। 517 ।।
இத³ம்ஶப்³தா³பி⁴தா⁴நேந ஹ்யேகாதி⁴கரணஶ்ரவாத் ।।
அவ்யாக்ருதபத³ஸ்யாதோ யதோ²க்தோ(அ)ர்தோ²(அ)த்ர யுஜ்யதே ।। 518 ।।
இத³ம் ஜகா³ந்நியந்த்ராதி³விபி⁴ந்நாநேகரூபவத் ।।
யதா²(அ)து⁴நா நிஶ்சிநும: ப்ராக³ப்யேதத³பூ⁴த்ததா² ।। 519 ।।
நாமரூபாத்³யபி⁴வ்யக்தே: ப்ராக்³வ்யக்தாபஹ்நவே(அ)ப்யபூ⁴த் ।।
அவ்யக்தாத்⁴யக்ஷ ஏகாகீ வ்யக்தம் யத்ஸாக்ஷிகம் ஜக³த் ।। 520 ।।
ஜக³ஜ்ஜநிஸ்தி²தித்⁴வம்ஸந்ருத்தஸாக்ஷ்யதிரேகத: ।।
ஶிஷ்டஸ்யேஹ ப்ரவேஶ்யத்வாத்பர ஏவா(அ)(அ)விஶேத³த: ।। 521 ।।
விவக்ஷாதஶ்ச ஶப்³தா³நாம் ப்ரயோகோ³ ஜக³தீக்ஷ்யதே ।।
யதா² க்³ராமாதி³ஶப்³தா³நாம் ததே²ஹாப்யவஸீயதாம் ।। 522 ।।
நிவாஸஶ்ச நிவாஸீ ச ததா² சோப⁴யமுச்யதே ।।
க்³ராமஶப்³தே³ந லோகே(அ)ஸ்மிம்ஸ்ததே²ஹாபி ஜக³த்³கி³ரா ।। 523 ।।
கசிதா³த்மைவ நிர்தே³ஶ்யோ(அ)நாத்மைவ கசிது³ச்யதே ।।
ததோ²ப⁴யவிவக்ஷா(அ)பி வ்யாக்ருதாவ்யாக்ருதோக்தித: ।। 524 ।।
யத்ர நாஶாதி³மத்³வஸ்து ப்ராதா⁴ந்யேந விவக்ஷ்யதே ।।
தத்ராநாத்மைவ வாச்யோ(அ)ர்த²: ப்ரத்யகா³த்மோபஸர்ஜந: ।। 525 ।।
அஸ்தூ²லோ(அ)ஜோ(அ)ஜர: ஶுத்³தோ⁴ யத்ர சாப்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
ப்ரத்யகா³த்மவிவக்ஷைவ தத்ர ஜ்ஞேயாபி⁴தா⁴நத: ।। 526 ।।
அவ்யக்தம் வ்யாக்ருதம் விஶ்வம் யத்ர சாப்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
ஆத்மாநாத்மத்³வயார்தை²வ விவக்ஷா தத்ர க³ம்யதே ।। 527 ।।
யந்மத³ந்யதி³தி சோக்தே: பரஸ்ய ப்ரக்ருதத்வத: ।।
ஸஶப்³தே³ந பராமர்ஶ: பரஸ்யேஹ ப⁴வேத³த: ।। 528 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தயாதா²த்ம்யாதா³த்மவஸ்துந: ।।
நநு ப்ரவேஶஸ்தஸ்யேஹ கத²ம் ஶ்ருத்யோபதி³ஶ்யதே ।। 529 ।।
அப்ரவிஷ்டம் யதோ வேஶ்ம பரிச்சி²ந்நேந ஶக்யதே ।।
ப்ரவேஷ்டும் புருஷேணைவம் ந கே²நைதத்³வித⁴ர்மத: ।। 530 ।।
ஸர்வகா³ணாமபி யதா² பூ⁴தாநாம் பரிணாமத: ।।
ஸர்பாதீ³நாம் ப்ரவேஶ: ஸ்யாது³பலாதௌ³ மதம் யதி³ ।। 531 ।।
யுதஸித்³த⁴நிவ்ருத்த்யர்த²ம் ஸஹஜோக்த்யா(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
அஶ்மந: பரிணாமத்வாத்ஸர்பாதே³: பரிபாகத: ।। 532 ।।
த்³ருஶ்யதே(அ)ந்தஸ்த²தோயாநாம் ப³ஹிஷ்ட²: பரிபாகத: ।।
பரிணாம: பதா³ர்த²நாம் க்ரிமிஸர்பாதி³லக்ஷண: ।। 533 ।।
நைவம் யஸ்மாத³நாபந்நத⁴ர்மாந்தர இஹோச்யதே ।।
கார்யே ப்ரவிஷ்ட: ஸ்ரஷ்டைவ புமாந்வேஶ்மேவ தத்க்ருதம் ।। 434 ।।
யதா² பு⁴க்த்வைதி நக³ரம் பு⁴ஜ்யேதிக்ரியயோர்நர: ।।
அவிஶிஷ்டோ ப⁴வேத்கர்தா பி⁴ந்நகாலஸ்த²யோஸ்ததா² ।। 535 ।।
ஸ்ருஷ்ட்வேத³ம் ஸகலம் விஶ்வம் பஶ்சாத்தத்ப்ராவிஶத்³விபு⁴: ।।
அநுபாத்தாந்யத⁴ர்ம: ஸந்ந து பாஷாணஸபவத் ।। 536 ।।
ந சாநவச்சி²ந்நதநோர்நிர்விபா⁴கா³த்மவஸ்துந: ।।
பூர்வஸ்தா²நவியோகே³ந ஸ்தா²நாந்தரஸமாக³ம: ।। 537 ।।
மதம் ப்ரவேஶஶ்ரவணாத³ஸ்து ஸாவயவ: பர: ।।
இதி சேந்நைததே³வம் ஸ்யாதா³க³மோக்திவிரோத⁴த: ।। 538 ।।
தி³வ்யோ ஹ்யமூர்த: புருஷோ நேதி நேதீதி சாஸக்ருத் ।।
கீ³ர்மநோக³ம்யத⁴ர்மாணாம் ஸர்வேஷாமாத்மநிஹுதே: ।। 539 ।।
ஸவிவிம்பா³தி³வத்தர்ஹி ப்ரவேஶோ(அ)ஸ்து பராத்மந: ।।
நைதந்ந்யாய்யமஸத்³பா⁴வாத்தத்ஸம்யோக³வியோக³யோ: ।। 540 ।।
ஸம்யோக³ஶ்ச வியோக³ஶ்ச யஸ்ய யேநேஹ வீக்ஷ்யதே ।।
ப்ரதிபி³ம்ப³ப்ரவேஶோ(அ)யம் தத்ர ந த்விஹ யுஜ்யதே ।। 541 ।।
கு³ணப்ரவேஶவத்³ரு்ரவ்ய இதி சேந்நாநபாஶ்ரயாத் ।।
த்³ரவ்யைகபரதந்த்ராணாம் கு³ணாநாமேவ யுக்திமாந் ।। 542 ।।
தாத்³ருக்ப்ரவேஶோ நேஶஸ்ய ஸ்வாதந்ந்யாது³பபத்³யதே ।।
ஏஷ ஸர்வேஶ்வர இதி ஸ்வாதத்ர்யம் ஶ்ரூயதே(அ)ஸக்ருத் ।। 543 ।।
பீ³ஜவத்ஸ்யாத்ப்ரவேஶஶ்சேந்நைவமப்யுபபத்³யதே ।।
ஜந்மாதி³விக்ரியாத⁴ர்மப்ரஸக்தேராத்மவஸ்துந: ।। 544 ।।
ஸ்தூ²லாதி³விக்ரியாஷட்கப்ரதிஷேத⁴ஶ்ருதேர்ந ச ।।
ப்ரவேஶோ ப்³ரஹ்மணோ(அ)யுக்த: ப²லே பீ³ஜாதி³வத்ஸதா³ ।। 545 ।।
நநு பாஷாணஸர்பேண புநருக்தமித³ம் கத²ம் ।।
ப²லே பீ³ஜவதி³த்யுக்தம் நைஷ தோ³ஷோ ப⁴வேத்குத: ।। 546 ।।
பா⁴க³பா⁴க்³யபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: க்²யாதோ பீ³ஜப²லாத்மநோ: ।।
ஆதா⁴ராதே⁴யஸம்ப³ந்த⁴ஸ்தத்ராஶ்மோரக³யோ: ஸ்பு²ட: ।। 547 ।।
பரஸ்மாத³ந்ய ஏவேஹ ஸம்ஸாரீ ப்ராவிஶஜ்ஜக³த் ।।
பரிச்சி²ந்நஸ்ய லோகே(அ)பி ப்ரவேஶ உபபத்³யதே ।। 548 ।।
ஸ்ரஷ்ட்டப்ரவேஷ்ட்ரோரேகத்வாந்நைவமப்யுபபத்³யதே ।।
ஸ்ருஷ்ட்வா ஜக³த்ஸ்ருஷ்டிமநு ததே³வ ப்ராவிஶச்ச்²ருதே: ।। 549 ।।
பர ஏவ ப்ரவிஷ்டஶ்சேத்ப்ரவிஷ்டாநாமநேகத: ।।
தத³நந்யத்வத: ப்ராபந்மஹேஶஸ்யாப்யநேகதா ।। 550 ।।
நைஷ தோ³ஷோ யதோ நேஹ பே⁴தே³நேஶஸ்ய ஸம்க³தி: ।।
ஆத்மத்வரூபதஸ்தஸ்ய ஹ்யாத்மா சாபே⁴த³ஸம்க³தே: ।। 551 ।।
அநந்யத்வம் ப்ரவிஷ்டை: ஸ்யாந்நாநாத்வமிதி து³ர்ப⁴ணம் ।।
ப³ஹூநாமேகயோகி³த்வாதே³கத்வம் கிம் ந சோத்³யதே ।। 552 ।।
ந ச நாநாத்வக்ருல்லோகே ஸம்யோகோ³(அ)பே⁴த³காரணாத் ।।
ததா²(அ)(அ)க³மவிரோத⁴ஶ்ச ப³ஹுத்வம் சேத்பராத்மந: ।। 553 ।।
ஏகோ தே³வோ ப³ஹுதே⁴திமந்த்ரப்³ராஹ்மணயுக்தித: ।।
வியத்³வதே³கலஸ்தஸ்மாதீ³ஶ்வரோ(அ)ப்⁴யுபக³ம்யதாம் ।। 554 ।।
ஆஸ்தாம் தாவத்ப்ரவேஶோ(அ)யம் ந்யாய்யோ(அ)ந்யாய்யோ யதா² ததா² ।।
தோ³ஷாந்தரமிஹ ப்ராப்தம் தத்தாவத்ப்ரவிசார்யதே ।। 555 ।।
ஸம்ஸாரித்வாத்ப்ரவிஷ்டாநாம் பரஸ்ய தத³பே⁴த³த: ।।
ஸம்ஸாரித்வம் ப்ரஸக்தம் சேந்ந க்ஷுதா³த்³யத்யயஶ்ருதே: ।। 556 ।।
ஸுகி²து³:கி²த்வமோஹாதி³த³ர்ஶநாந்நேதி சேந்மதம் ।।
நைவம் வேதா³ந்தவாக்யேஷு ந லிப்யத இதி ஶ்ருதே: ।। 557 ।।
நநு ப்ரத்யக்ஷமாநேந ஸாக்ஷாத்³து³:கா²தி³த³ர்ஶநே ।।
ப்ரத்யக்ஷபா³த⁴ஸித்³த்⁴யர்த²ம் ந ந்யாய்யோக்திபரம்பரா ।। 558 ।।
நோபாத்⁴யாஶ்ரயஜநிதவிஶேஷவிஷயத்வத: ।।
ப்ரத்யக்ஷாபா⁴ஸதாஸித்³தே⁴ஸ்தேந நோக்திவிரோதி⁴தா ।। 559 ।।
து³:கீ² யதி³ ப⁴வேதா³த்மா க: ஸாக்ஷீ து³:கி²நோ ப⁴வேத் ।।
து³:கி²ந: ஸாக்ஷிதா(அ)யுக்தா ஸாக்ஷிணோ து³:கி²தா ததா² ।। 560 ।।
மர்தே ஸ்யாத்³விக்ரியாம் து³:கீ² ஸாக்ஷிதா கா விகாரிண: ।।
தீ⁴விக்ரியாஸஹஸ்ராணாம் ஸாக்ஷ்யதோ(அ)ஹமவிக்ரிய: ।। 561 ।।
ஸுக²து³:கா²தி³ஸம்ப³த்³தா⁴ம் யதா² த³ண்டே³ந த³ண்டி³நம் ।।
ராத⁴கோ வீக்ஷதே பு³த்³தி⁴ம் ஸாக்ஷீ தத்³வத³ஸம்ஹத: ।। 562 ।।
ஶரீரேந்த்³ரியஸம்கா⁴த ஆத்மத்வேந க³தாம் தி⁴யம் ।।
நித்யாத்மஜ்யோதிஷா தீ³ப்தாம் விஶிம்ஷந்தி ஸுகா²த³ய: ।। 563 ।।
பராஞ்சயேவ து ஸர்வாணி ப்ரத்யக்ஷாதீ³நி நா(அ)(அ)த்மநி ।।
ப்ரதீச்யேவ ப்ரவ்ருத்தம் தத்ஸத³ஸீதி வசோ(அ)ஞ்சஸா ।। 564 ।।
விஜ்ஞாதாரமரே கேந ந த்³ருஷ்டோரிதி ச ஸ்பு²டம் ।।
அந்யதே³வேதி வாக்யாச்ச ப்ரத்யக்ஷம் நா(அ)(அ)த்மகோ³சரம் ।। 565 ।।
கிம்து பு³த்³த்⁴யாத்³யுபாதௌ⁴ ததா³த்மச்சா²யைககர்மகம் ।।
ததா² து³:க்²யஹமித்யாதௌ³ ப்ரத்யக்ஷமுபசாரத: ।। 566 ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யஸ்ய ததை²வேஹோபசாரத: ।।
அயம் து³:க்²யஹமஸ்மீதி விஷயேண ததீ³க்ஷணாத் ।। 567 ।।
நாஸிகாக்³நே மஹத்³து³:க²ம் பாதா³ங்க³ஷ்டா²க்³ர ஏவ ச ।।
தே³ஹாவயவது³:கா²தே³: ப்ராத்யக்ஷ்யாந்நா(அ)(அ)த்மது³:கி²தா ।। 568 ।।
ப்ரதீசி சேத்³ப⁴வேத்³து³:க²ம் வ்யாபி சைதந்யவத்³ப⁴வேத் ।।
த்³ரஷ்ட்டஸ்த²த்வாந்ந கர்மஸ்த²ம் த்³ர்ஷ்ட்ரா த்³ருஶ்யேத போ³த⁴வத் ।। 569 ।।
ஸ்வாத்மநஸ்த்வேவ காமாய ஹ்யாத்மார்த²த்வஶ்ருதேர்ப⁴வேத் ।।
ஆத்மைகவிஷயம் ஸௌக்²யமிதி சேந்மந்யஸே ந ஹி ।। 570 ।।
யத்ர வா அந்யதி³த்யுக்தேரவித்³யாவிஷயம் து தத் ।।
து³:கி²த்வம் நா(அ)(அ)த்மநி ஜ்ஞேயம் யத்ர த்வஸ்யேதி நிஹ்நுதே: ।। 571 ।।
மம தாவதி³த³ம் பு³த்³தௌ⁴ ப⁴வத்³ப்⁴யோ யந்ந ரோசதே ।।
ப்ரத்யக்ப்ரவணயா த்³ருஷ்ட்யா ஸம்ஸாரோ நா(அ)(அ)த்மநீக்ஷ்யதே ।। 572 ।।
மதம் தார்கிகஸமயவிரோத⁴ஶ்சேத்ப்ரஸஜ்யதே ।।
இச்சா²த்³வேஷாதி³மாநாத்மா யதஸ்தைரப்⁴யுபேயதே ।। 573 ।।
நைவம் நி:ஶேஷதர்கைஶ்சேத³விரோதோ⁴(அ)ப்⁴யுபேயதே ।।
ஸித்³தா⁴ந்தோ து³:ஸ்தி²தோ(அ)த்யர்த²ம் ததா³ வ: ப்ராப்நுயாத்³த்⁴ருவம் ।। 574 ।।
ந ச தார்கிகயுக்த்யா(அ)பி ப்ரதீசீஹாஸுகா²த்மதா ।।
யதோ(அ)வக³ம்யதே தஸ்மாந்நிர்பீ⁴தி: ஸுக²மாஸ்யதாம் ।। 575 ।।
பராக்ப்ரத்யயக³ம்யேந து³:கே²ந ஸ்யாத்³விஷேஷணம் ।।
ந ப்ரத்யங்பா⁴த்ரரூபஸ்ய விரோதா⁴து³ஷ்ணஶீதவத் ।। 576 ।।
ப்ரத்யக்ஷாவிஷயத்வம் ச ப்ரதீச: ப்ராக³வாதி³ஷம் ।।
தச்சா²யாபாஶ்ரயாத்³யஸ்மாத்ப்ரத்யக்ஷஸ்யாபி மாநதா ।। 577 ।।
யோ யதோ லிப்ஸதே நாஸாவகிம்சித்கோ ஹ்யநர்தி²நே ।।
பி⁴க்ஷாம் தா³துமலம் தத்³வஜ்ஜ்ஞேயம் ஸ்வார்த²பரார்த²யோ: ।। 578 ।।
ப்ரத்யக்ஷமந்தரேணாபி ப⁴வேத்³து³:க²விஶேஷண: ।।
வியச்ச²ப்³த³கு³ணம் யத்³வத்ப்ரத்யக்சேந்நைவமிஷ்யதே ।। 579 ।।
ஏகமாநாநதி⁴க³தேர்நு ஸுக²க்³ராஹிணா(அ)(அ)த்மந: ।।
நித்யாநுமிதரூபஸ்ய க்³ருஹீதி: ஸ்யாந்மநாக³பி ।। 580 ।।
ஏகத்வாதா³த்மநஶ்சைவம் விஷயீகரணே ஸதி ।।
அஸம்ப⁴வாத்தத³ந்யஸ்ய த்³ரஷ்ட்ரபா⁴ஷ: ப்ரஸஜ்யதே ।। 581 ।।
விஷயித்வமதை²கஸ்ய விஷயத்வம் ச தீ³பவத் ।।
மதம் சேந்நைததே³வம் ஸ்யாத்³யுக³பத்³பூ⁴த்யஸம்ப⁴வாத் ।। 582 ।।
ந வ்யநக்தி ப்ரதீ³போ(அ)பி ஸ்வதோ பா⁴ஸ்வரரூபத: ।।
விஷயத்வாச்ச பும்பு³த்³தே⁴ர்ந தீ³பஸ்யோப⁴யாத்மதா ।। 583 ।।
ப்ரதீசஶ்ச நிரம்ஶத்வாந்ந தீ³பேந ஸத⁴ர்மதா ।।
ம்ராஹ்யக்³ராஹகதைதேந விஜ்ஞாநஸ்யாப்யபோதி³தா ।। 584 ।।
ததா² கு³ணகு³ணித்வேந ஹக்ஷலிங்கா³தி⁴க³ம்யயோ: ।।
து³:கா²த்மநோர்மிதோ²யோகே³ நாநுமாநப்ரமாணதா ।। 585 ।।
நித்யமக்ஷஜக³ம்யத்வாஹு:க²ஸ்யோத்பலநீலவத் ।।
ரூபாத்³யக்ஷஜக³ம்யைஶ்ச ஸாமாநாதி⁴கரண்யத: ।। 586 ।।
து³:க²ஸ்யா(அ)(அ)த்மநி ஸம்யோக³ஜத்வாப்⁴யுபக³மே(அ)பி ச ।।
ஸபா⁴க³விக்ரியாநித்யத்வாதி³தோ³ஷ: ப்ரஸஜ்யதே ।। 587 ।।
நாவிக்ருத்ய ஹி ஸம்யோகி³ கு³ணோ த்³ரவ்யம் கதா³சந ।।
உபயந்நபயந்வேஹ லோகே த்³ருஷ்ட: ப்ரமாணத: ।। 588 ।।
ந சாநவயவம் வஸ்து க்வசித³ப்யுபலப்⁴யதே ।।
விக்ரியாமாப்நுவந்நாபி நித்யம் த்⁴வம்ஸிகு³ணாஶ்ரயம் ।। 589 ।।
ஆகாஶஸ்ய ச நித்யத்வம் நேஷ்டமாக³மவாதி³பி⁴: ।।
தத்கார்யஶ்ரவணாந்நாபி த்³ருஷ்டாந்தோ(அ)ஸ்தி ததோ(அ)பர: ।। 590 ।।
விக்ரியாவத³பி த்³ரவ்யம் தத்ப்ரத்யயஸமந்வயாத் ।।
நித்யமேவேதி சேந்நைவமந்யதா²த்வாதிரேகத: ।। 591 ।।
அநித்யத்வம் கசிந்நாஸ்தி யதா²(அ)ந்யேஷாம் ப்ரவாதி³நாம் ।।
ஸந்நேவாபா⁴வரூபோ(அ)பி த்விஷ்ட: ஶூந்யத்வவாதி³நாம் ।। 592 ।।
ஸம்வித்ப்ரமாணஸத்த்வேந விநா வஸ்து ந லௌகிகம் ।।
ப்ரமாணவாதி³பி⁴ர்த்³ருஷ்டமநந்யாயத்தஸித்³தி⁴கம் ।। 593 ।।
பா⁴கா³ந்யதா²த்வாத்³த்³ரவ்யஸ்ய நாநித்யத்வம் க்வசிந்மிதம் ।।
நிர்பா⁴க³த்வாத்ப்ரதீசஸ்தத்கயா யுக்த்யோபபத்³யதே ।। 594 ।।
அத² ஸாவயவத்வே(அ)பி நித்யம் ஸ்யாத்குலிஶாதி³வத் ।।
ஸம்யோக³பூர்வதோ நைவம் தத்³விபா⁴கா³வஸாநத: ।। 595 ।।
வஜாதே³ரஷிபா⁴க³ஶ்சேத்தஸ்யாஸம்யோக³பூர்வத: ।।
நாநுமேயத்வதோ(அ)ஸ்த்யேவ தஸ்யாவயவஸம்யுவி: ।। 596 ।।
ந ஹி ஸாஷயவம் கிம்சித்³ருதே(அ)வயவஸம்யுதிம் ।।
க⁴டாதி³வத்³யதோ த்³ருஷ்டமதோ(அ)து³:கி²த்வமாத்மந: ।। 597 ।।
நிர்து³:கி²த்வே பரஸ்யேஷ்டே தத³ந்யஸ்பாப்யபா⁴வத: ।।
கஸ்ய து³:க²நிவ்ருத்த்யர்த²ம் ப்ராரப்³தோ⁴பநிஷத்த்வயா ।। 598 ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதூத்த²து³:கி²த்வமதிவிப்⁴ரம -
த்⁴வம்ஸமாத்ரஸ்ய ஸித்³த்⁴யர்த²மாரப்³தோ⁴பநிஷந்மயா ।। 599 ।।
நவஸம்க்²யேயமாத்ரேக்ஷீ த³ஶமோ விப்⁴ரமாத்³யதா² ।।
ந வேத்தி த³ஶமோ(அ)ஸ்மீதி ஸ்வீக்ஷமாணோ(அ)பி தாந்நவ ।। 600 ।।
நி:ஶேஷாநநாத்மத்³ருக்தத்³வத³நிர்ஜ்ஞாதாத்மதத்த்வக: ।।
ந வேத்யைகாத்ம்யமஸ்மீதி வீக்ஷமாணோ(அ)ப்யநாத்மந: ।। 601 ।।
த³ஶமோ(அ)ஸீதிவாக்யோத்த²ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாநலார்சிஷா ।।
ப்லுஷ்ட்வா(அ)(அ)த்மத³ஶமாஜ்ஞாநம் த³ஶமோ(அ)ஸ்மீதி வீக்ஷதே ।। 602 ।।
யதா² தத்த்வமஸீத்யாதி³வாக்யோத்த²ஜ்ஞாநவஹ்நிநா ।।
ப்லுஷ்ட்வேஹா(அ)(அ)த்மதமஸ்தஜ்ஜம் ததை²காத்ம்யம் ப்ரபத்³யதே ।। 603 ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதூத்த²ஶாஸ்ராசார்யாதி³ஸாத⁴ந: ।।
தத்³விருத்³த⁴மதை²காத்ம்யம் ப்ரத்யபத்³யத மாயயா ।। 604 ।।
ஶாஸ்ராசார்யாத³யோ யத்³வந்மோஹோத்த²த்வாந்ந வஸ்துத: ।।
ப்ரவேஶோ(அ)ப்யஸ்ய தாத்³ருக்ஸ்யாதை³காத்ம்யப்ரதிபத்தயே ।। 605 ।।
வ்யாக்ருதாவ்யாக்ருதாவஸ்தே² ஜக³தோ(அ)ஸ்ய ஸ்வபா⁴வத: ।।
அநூத்³ய, லோகதோ த்³ருஷ்டே, தத்³யாதா²த்ம்யம் ப்ரபோ³த்⁴யதே ।। 606 ।।
யத ஏவமதோ(அ)பாஸ்தராக³த்³வேபாதி³தீ⁴மல: ।।
உதா³ரதி⁴ஷண: ப்ராஹ பா⁴ஷ்யக்ருந்ந்யாயவத்³வச: ।। 607 ।।
அப்ரவிஷ்டஸ்வபா⁴வஸ்ய தி³க்³தே³ஶாத்³யநபி⁴ப்லுதே: ।।
ப்ரவேஶோ வ்யாக்ருதே க்ல்ருப்தோ ஜலபாத்ரார்கபி³ம்ப³வத் ।। 608 ।।
விம்பா³த்மநா ப்ரவேஶஸ்ய நநு தூ³ஷணமீரிதம் ।।
விப்ரக்ருஷ்ட்யாத்³யபா⁴வோக்த்யா பூ⁴ய: கஸ்மாத்ஸ ஆஶ்ரித: ।। 609 ।।
ஸம்ப⁴வாத்³விப்ரக்ருஷ்ட்யாதே³ரது³ஷ்டோ தூ³ஷித: புரா ।।
கத²ம் ததி³தி சேத³த்ர யுக்திலேஶோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।। 610 ।।
நிர்தூ⁴தாஶேஷநாவாத்வதத்³தே⁴துரவிபா⁴க³வாந் ।।
அநந்யஸாக்ஷிக: ப்ரத்யங்ஙாஸீந்நாமாதி³ஜந்மத: ।। 611 ।।
த்³ரஷ்ட்ராதி³ரூபதஸ்தாவத்³வ்யதிரேகோ(அ)ப⁴வத்புரா ।।
நாமாதி³ஜந்மநி த்³ரஷ்டேத்யாதி³ரூபாந்வயோ(அ)ப்யபூ⁴த் ।। 612 ।।
அப்பாத்ரோத்தா²பிதாத்³பா⁴நோர்தி³வி பா⁴நுர்யதே²க்ஷ்யதே ।।
ஸுஷுப்தஸ்த²ஸ்ததா² தீ⁴ஸ்தா²த்கர்த்ருபோ⁴க்த்ருத்வலக்ஷணாத் ।। 613 ।।
த்³ரஷ்ட்டஶ்ரோத்ராதி³ரூபஶ்ச யஶ்ச த்³ரஷ்ட்ராதி³ஸாக்ஷ்யஷி ।।
து³த்³தி⁴தத்காரணோபாதீ⁴ க்ஷேத்ரஜ்ஞேஶ்வரஸம்ஜ்ஞகௌ ।। 614 ।।
ஸ்வப்நநித்³ராயுதாகா⁴த்³யௌ ப்ராஜ்ஞஸ்த்வஸ்வப்நநித்³ரயா ।।
இத்யாதி³ஸ்தா²நபே⁴தோ³(அ)பி வேதா³ந்தோக்தௌ விநிஶ்சித: ।। 615 ।।
ஜிக்⁴ராணீமமஹம் க³ந்த⁴மிதி யோ வேத்த்யவிக்ரிய: ।।
தத்³பா⁴வாபா⁴வஸாக்ஷ்யாத்மா ஹ்யேதஶ்ச ஶ்ருதிமஸ்தகே ।। 616 ।।
அர்தா²ந்தரநிராஸார்த²ம் தூ³ஷணம் சோதி³தம் புரா।।
தத³பா⁴வாத³து³ஷ்டத்வாத்ப்ரவேஶோ முக²பி³ம்வவத் ।। 617 ।।
த³ர்பணாபி⁴ஹதா த்³ருஷ்டி: பர்யாவ்ருத்ய ஸ்வமாநநம் ।।
வ்யாப்நுவந்த்யவிபா⁴கே³ந ப்⁴ராந்திம் நோ ஜநயேத்³யதா² ।। 618 ।।
இஹாபி காரணோபாதி⁴: கேவலோ(அ)ப்யவிவேகத: ।।
பு³த்³த்⁴யாதி³கார்யகை³ர்த⁴ர்மை: ப்ரதிவிம்வவதீ³க்ஷ்யதே ।। 619 ।।
யதோ²க்தார்யப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் வசாம்ஸி ஸுப³ஹூந்யபி ।।
த்ரய்யந்தேஷூபபத்³யந்தே தத்ஸ்ருஷ்ட்வேத்யாதி³காநி ச ।। 620 ।।
தி³க்³தே³ஶகாஶூந்யஸ்ய ப்ரவேஶோ விலஸர்பவத் ।।
ந த்வாஞ்சஸ: பரஸ்யாஸ்தி தேநாவித்³யாப்ரகல்பித: ।। 621 ।।
அக்³நி: ஸூர்யோ மருத்³யத்³வத்ப்ரவிஷ்ட பு⁴வநம் ததா² ।।
அப்ரவிஷ்டஸ்வபா⁴வோ(அ)பி கார்யமாத்மா(அ)விஶஜ்ஜக³த் ।। 622 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யத்³ருக்ஸித்³தி⁴ஹேதுத்வாச்ச ப⁴வேதி³த³ம் ।।
ஜக³ஜ்ஜநிஸ்தி²தித்⁴வம்ஸப்ரவேஶாநாம் ப்ரயோஜநம் ।। 623 ।।
தத்³ருஷ்டே: புருஷார்த²த்வஶ்ரவணாத³ஸக்ருச்ச்²ருதௌ ।।
ப்³ரஹ்ம வேதே³த்யேவமாதௌ³ க்ல்ருப்தா: ஸ்ருஷ்ட்யாத³யஸ்தத: ।। 624 ।।
யுக்த்யா நைஷோபபத்³யந்தே ஜக³த்ஸ்ருஷ்ட்யாத³யோ யத: ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநமாத்ரோத்யா ஜக³த்ஸ்ருஷ்ட்யாத³யஸ்தத: ।। 625 ।।
நாஸதோ ஜந்மநா யோக³: ஸத: ஸத்த்வாந்ந ச்சேஷ்யதே ।।
கூடஸ்தே² விக்ரியா நாஸ்தி தஸ்மாத³ஜ்ஞாநதோ ஜநி: ।। 626 ।।
ததா² ரூபம் ரூபமிதி மந்த்ரவர்ணோ(அ)பி சா(அ)(அ)த்மந: ।।
யாதா²த்ம்யத³ர்ஶநாயைவ ஸ்ருஷ்ட்யாதி³ ப்ரத்யபீபத³த் ।। 627 ।।
வ்யாப்தி: ப்ரவேஶஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே காரணாத்மந: ।।
பு³த்³த்⁴யாதி³கார்யவிஷயா வ்யாபிவ்யாப்யத்வமேதயோ: ।। 628 ।।
அஸாதா⁴ரணதோ ந ஸ்யாத்காலதி³க்³தே³ஶபி⁴ந்நயோ: ।।
மிதோ²(அ)ஸம்க³திதோ வ்யாப்திர்ஹிமவத்³விந்த்⁴யயோரிவ ।। 629 ।।
மிதோ²(அ)விபி⁴ந்நயோர்நாஸௌ நாபி ஸைகாத்ம்ய இஷ்யதே ।।
பி⁴ந்நஸாமாந்யயோஸ்தத்³வத்தத³ஸாதா⁴ரணாத்மந: ।। 630 ।।
கார்யகாரணயோரேவம் பி⁴ந்நாபி⁴ந்நவிகல்பத: ।।
வஸ்துவ்ருத்தேந ஸம்வ்யாப்திர்ந யுக்த்யேஹோபபத்³யதே ।। 631 ।।
யத்ர கார்த்ஸ்ந்யேந வ்ருத்தி: ஸ்யாத்³ரஜ்ஜுஸர்பாதி³வத்³த்³வயோ: ।।
வ்யாப்திர்முக்²யா(அ)ஸ்து தத்ரைவ ததா²(அ)(அ)த்மாநாத்மநோரபி ।। 632 ।।
தமஸைவ யதா² ஸர்பம் ஸ்ரக்ப்ரவிஷ்டா ந து ஸ்வத: ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதூத்த²மாத்மைவம் மாயயா ஜக³த் ।। 633 ।।
கயா மர்யாத³யா கார்யம் மாயாவீ மாயயா(அ)விஶத் ।।
ஆநகா²க்³ரேப்⁴ய இத்யுக்த்யா மர்யாதா³(அ)தோ(அ)ஸ்ய ப⁴ண்யதே ।। 634 ।।
நகா²க்³ராவதி⁴கா யஸ்மாத்ஸம்வித்புஸோ(அ)பி⁴ஜாயதே ।।
அத: ஸாமாந்யவ்ருத்த்யாத்மா ப்ராவிஶத்³தே³ஹமீஶ்வர: ।। 635 ।।
த்³ருஷ்டாந்தாப்⁴யாமிமாம் வ்ருத்திம் வ்யாசஷ்டே ப்ரத்யகா³த்மந: ।।
க்ருத்ஸ்நகாரணதத்கார்யவ்ருத்த்யுபாதி⁴ஸமாஶ்ரயாத் ।। 636 ।।
மிதோ² விப⁴க்தா ஏகத்ர க்ஷுரதா⁴நே யதா² க்ஷுரா:।।
க்ஷுரதா⁴நாத்³விப⁴ஜ்யந்தே ததா²(அ)(அ)த்மா நாடி³பே⁴த³த: ।। 637 ।।
ஓதப்ரோதாத்மநா தஸ்து²ரர்வாக்³யா பூ⁴மயோ(அ)க்ஷராத் ।।
தத்தத்³பூ⁴மிபரிச்சே²தா³த்க்ஷேத்ரஜ்ஞ: பர ஏவ ஸந் ।। 638 ।।
ஸூக்ஷ்மதாவ்யாபிதே ஜ்ஞேயே பூ⁴ம்யாதே³ர்யாவத³க்ஷரம் ।।
பூர்வபூர்வப்ரஹாணேந தந்நிஷ்டா² வியதா³த்மநா ।। 639 ।।
விஶ்சம்ப⁴ரோ(அ)க்³நிர்விஜ்ஞேயோ விஶ்வஸ்ய ப⁴ரணாதி³ஹ ।।
டா³ரூ க்ருத்ஸ்நமபி⁴வ்யாப்ய யதா²(அ)க்³நிர்தா³ருணி ஸ்தி²த: ।। 640 ।।
ஸம்வ்யாப்ய தத்³வத³கி²லம் தே³ஹமாத்மா வ்யவஸ்தி²த: ।।
தஸ்தா²வஸம்வ்யாப்ய யதா² க்ஷுரதா⁴நம் க்ஷுரஸ்ததா² ।। 641 ।।
ஶ்ரோத்ராதி³நாடீ³மத்⁴யஸ்த² ஆத்மா(அ)வ்யாப்ய தநும் ஸ்தி²த: ।।
வ்ருத்தீ த்³வே ப்ராப்நுதே(அ)தத்³வாந்ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: ।। 642 ।।
ஸாமாந்யமாத்ரவ்ருத்திம் ஸ ஸுஷுப்தே ப்ரதிபத்³யதே ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஸம்மோஹாந்ந த்வஸௌ பரமார்த²த: ।। 643 ।।
மஹாஸத்தா வியஜ்ஜ்ஞேியம் க்ருத்ஸ்நார்வாக்³பூ⁴மிஸம்ப்லுதே: ।।
வ்யக்தயோ(அ)ந்த்யா விஶேஷா: ஸ்யுஸ்தத³ஸாதா⁴ரணத்வத: ।। 644 ।।
ஸாமாந்யாநி விஶேஷாஶ்ச தந்மத்⁴யபதிதாநி ச ।।
ஸாமாந்யாத்மவிஶேஷத்வம் தது³பாதி⁴ரகா³த்பர: ।। 645 ।।
ஶ்ரோத்ரத்வகா³தி³நாடி³ஸ்த²ம் ஶப்³தா³த்³யாலோசநாதி³பி⁴: ।।
சேஷ்டிதம் நாமரூபாப்⁴யாம் தே³ஹே(அ)முஷ்யோபலப்⁴யதே ।। 646 ।।
அஸாதா⁴ரணஸாமாந்யரூபாப்⁴யாமீக்ஷ்யமீக்ஷதே ।।
ஸர்வமாநை: ப்ரஸித்³த⁴த்வாத³தோ வ்யுத்தா²ப்யதே தத: ।। 647 ।।
அயம் மேய: ப்ராமாதாம்(அ)ஹம் மாநமேததி³தீக்ஷணே ।।
மித்²யாஜ்ஞாநே ஜநஸ்துஷ்ட: ஸ்வப்நமாயேந்த்³ரஜாலவத் ।। 648 ।।
யதோ மித்²யாவவோதோ⁴(அ)யமதஸ்தத³பநுத்தயே ।।
ந பஶ்யந்தி தமித்யாஹ யே பஶ்யந்தி யதோ²தி³தம் ।। 349 ।।
வஸ்த்வஜ்ஞாநைகநிஷ்ட²த்வாந்மித்²யாதீ⁴ர்ந ஹி வஸ்துநி।।
ந பஶ்யந்தீத்யதோ யுக்தம் நேக்ஷந்தே வஸ்து தத்பரம் ।। 650 ।।
யத்³யப்யத்ராபி⁴மாநோ(அ)ஸ்தி நிஷ்க்ரியாகாரகாத்மநி ।।
பஶ்யாமீத்யயதா²ர்த²த்வாந்மித்²யாதீ⁴ரேவ ஸா மதா ।। 651 ।।
நந்வப்ராப்தநிஷேதோ⁴(அ)யம் ந பஶ்யந்தீதி ப⁴ண்யதே ।।
நைவம் ஸ்ருஷ்ட்யாதி³வாக்யாநாம் ப்ரத்யக்³போ³தை⁴கஹேதுத: ।। 652 ।।
மந்த்ரோ(அ)ப்யாஹேமமேவார்தே² ரூபம் ரூபமிதி ஸ்பு²டம் ।।
தத்³த³ர்ஶநாத்ஸமஸ்தஸ்ய புருஷார்த²ஸ்ய ஸித்³தி⁴த: ।। 353 ।।
பஶ்யந்தோ(அ)பி ந பஶ்யந்தி விருத்³த⁴ம் கத²முச்யதே ।।
மேயாஸம்ஸ்பர்ஶித்³ருஷ்டித்வாந்ந பஶ்யந்தீதி ப⁴ண்யதே ।। 654 ।।
ஸதே³வேத்யாதி³வாக்யேப்⁴ய: க்ருத்ஸ்நம் வஸ்து யதோ(அ)த்³வயம் ।।
ஸம்ப⁴வஸ்தத்³விருத்³த⁴ஸ்ய குதோ(அ)க்ருத்ஸ்நஸ்ய வஸ்துந: ।। 655 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் ப்ரத்யக்³வஸ்து ஸ்வதோ மிதே: ।।
தத்³விருத்³தே⁴ஹ யா த்³ருஷ்டிர்மித்²யாரூபா ந ஸா(அ)ந்யதா² ।। 656 ।।
ஆத்மா(அ)நாத்மாநமாப்நோதி யத: ப்ரத்யக்தயா(அ)கி²லம் ।।
தத³ந்யாநவஶிஷ்டத்வாத³க்ருத்ஸ்ந: ஸ்யாத³தோ(அ)ந்யதா² ।। 657 ।।
அநாத்மா நா(அ)(அ)த்மரூபேண ப்ரத்யக்த்வாத்ஸித்³தி⁴மர்ஹதி ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகயாதா²த்ம்யாத்குதஸ்தத்³வ்யதிரேகத: ।। 658 ।।
தே³ஶத: காலதோ ரூபாத்³வஸ்த்வவஸ்தா²தி³தோ(அ)பி ச ।।
வ்யபி⁴சாரோ(அ)ஸ்ய ஸம்ஸித்³த⁴ஸ்தத்³விரத்³தா⁴த்மஸாக்ஷிக: ।। 659 ।।
ப்ரதிஜ்ஞார்த²ஸ்ய ஸித்³த்⁴யர்த²ம் ந பஶ்யந்தீதி ப⁴ண்யதே ।।
அக்ருத்ஸ்நோ ஹீதி ஹேதூக்தி: ஸா(அ)பி சைவம் ஸமர்த்²யதே ।। 660 ।।
தத³க்ருத்ஸ்நத்வஸம்ஸித்³த்⁴யை ப்ராணந்நேவேத்யுதீ³ரணம் ।।
அந்யோந்யவ்யபி⁴சாரித்வம் ப்ராணாதே³ரீக்ஷ்யதே யத: ।। 661 ।।
யஸ்மிந்த்³ருஷ்டே(அ)ப்யத்³ருஷ்டோ(அ)ர்த²: ஸ தத³ந்யஶ்ச ஶிஷ்யதே ।।
ததா²(அ)த்³ருஷ்டே(அ)பி த்³ருஷ்ட: ஸ்யாத³க்ருத்ஸ்நஸ்தாத்³ருகு³ச்யதே ।। 662 ।।
ஆவிஷ்கரிஷ்யந்ஹேத்வர்த²மக்ருத்ஸ்நத்வப்ரஸித்³த⁴யே ।।
ந ஹ்யஸௌ க்ருத்ஸ்ரதாமேதி சக்ஷு:ஶ்ரோத்ராதி³ஸம்ஹத: ।। 663 ।।
பரஸ்பராநபி⁴வ்யாப்தேர்நாமரூபக்ரியாத்மநாம் ।।
வ்யபி⁴சாராத³க்ருத்ஸ்நத்வம் ஸ்யாத³நாத்மைகரூபிணாம் ।। 664 ।।
அஸம்ஹத: ஸம்ஹத: ஸந்ப்ரத்யங்போ⁴ஹைகஹேதுத: ।।
ப்ராணநாதி³க்ரியா: குர்வந்ப்ராண இத்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 665 ।।
தஸ்மிஶ்ச ப்ராணநே வாயோர்வ்யாபார: கரணாத்மநா ।।
உத்ஸ்ருஜ்யமாந: கர்மத்வம் விஜ்ஞாநாத்மந ஏதி ஸ: ।। 666 ।।
ஸாக்ஷாதா³த்மோத்ஸ்ருஜந்வாயும் தஸ்மிந்ப்ராணநகர்மணி ।।
அபேதகாரகக்³ராம: ப்ரதீசைவாநுபூ⁴யதே ।। 667 ।।
கர்த்ராதி³காரகாண்யஸ்மிந்நஸாதா⁴ரணரூபத: ।।
அதத்³த⁴ர்மக ஆபா⁴ந்தி ஹ்யாக³மாபாயஸாக்ஷிணி ।। 668 ।।
ஸாக்ஷிரூபம் ஸ்வத:ஸித்³த⁴ம் தேநைஷ்வவ்யபி⁴சாரத: ।।
கர்த்ராதி³ து தமோந்தஸ்ய ரூபம் த⁴ர்மாத்³யபேக்ஷயா ।। 669 ।।
அநித்யஹேதுதோ(அ)நித்யம் தேந கர்த்ராதி³ லக்ஷ்யதே ।।
நிர்ஹேது ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநம் லக்ஷ்யதே தேந நித்யவத் ।। 670 ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநமாத்ரைகநீட³த்வாந்நாந்யரூபதா ।।
க்ரியாகாரகரூபாணாம் நித்யாநித்யமதி: குத: ।। 671 ।।
அதஸ்தத்³வ்யபி⁴சாரேண நாமரூபக்ரியாத்மநாம் ।।
அக்ருத்ஸ்நவ்யபதே³ஶேந மித்²யாஜ்ஞாநத்வமுச்யதே ।। 672 ।।
அஜ்ஞாதாயாம் யதா² ரஜ்ஜ்வாம் தத³த்⁴யஸ்தைகரூபிணாம் ।।
வ்யபி⁴சார: ஸ்ரகா³தீ³நாம் ப்ரதீச்யேவமநாத்மநாம் ।। 673 ।।
ப்ராணாக்³நய: புரா பு³த்³தே⁴: ஸுப்தேஷ்வந்யேஷு ஜாக்³ரதி ।।
அதஸ்தத்³விபயா தாவத்கர்த்ருதேஹோச்யதே ப்ரபோ⁴: ।। 674 ।।
நாமதோ ரூபதஶ்சைவம் ப்ராணநாதி³ஷு கர்மஸு ।।
லக்ஷ்யதே(அ)வித்³யயா தத்³வாத்ரஜ்ஜு: ஸர்பாதி³பி⁴ர்யதா² ।। 675 ।।
ப்ராணந்நேவேத்யவத்⁴ருதேஸ்தத³ர்தா²ந்தரரூபத: ।।
ப்ராணாத்³யக்ருத்ஸ்நதாஸித்³த்⁴யை வ்யபி⁴சார: ப்ரத³ர்ஶ்யதே ।। 676 ।।
கர்மைததே³வ குர்வாண: காலே சாத்ரைவ ப⁴ண்யதே ।।
அத்ரைவ ச க்ரியாயோகே³ தத்³ரூபாத்³ரு: ஸ இஷ்யதே ।। 677 ।।
தத்³வாநஸமகாலம் து ப்ராணநாதி³க்ரியோத்தி²தே: ।।
ப்ராகூ³ர்த்⁴வம் ச தத³ந்யேஷு ப்ராணாஸம்ப⁴வஹேதுத: ।।
ந தந்நாமா ந தத்³ரூபஸ்தத³ந்யத்ர ச கர்மணி ।। 678 ।।
ப்ராணநாநந்தரம் யஸ்மாத்க்ரியாஶக்தே: ஸமுத்³ப⁴வ: ।।
வத³ந்வாகி³த்யத: ப்ராஹ க்ரமயோகா³நுரோத⁴த: ।। 679 ।।
வக்தீதி வாக்³ப⁴வேதா³த்மா ஹ்யுச்யதே வாக்³ப⁴வேத்³த்⁴வநி: ।।
ததோ²ச்யதே(அ)நயேத்யஸ்மாத்கரணம் வாகு³தா³ஹ்ருதா ।। 680 ।।
பஶ்யம்ஶ்சக்ஷுஸ்ததா² த்³ரஷ்டா ஶ்ருண்வஞ்ஶ்ரோத்ரம் ததை²வ ச ।।
த்ரிதா⁴ த்ரிதா⁴ வ்யவச்சி²ந்ந ஏவம் ஸர்வத்ர லக்ஷயேத் ।। 681 ।।
சக்ஷுராலோசநாயைவ ஸம்ஶயம் குருதே மந: ।।
பு³த்³தி⁴ரத்⁴யவஸாநாய ஸாக்ஷீ க்ஷேத்ரஜ்ஞ உச்யதே ।। 682 ।।
யைவ ஜ்ஞாநவிகாஶேஷு ஸாக்ஷிதா ஸைவ நாந்யதா² ।।
க்ரியாஶக்திவிகாஶேஷு ஹ்யந்யோந்யவ்யபி⁴சாரிஷு ।। 683 ।।
நிரஸ்தாவயவே வ்யோம்நி மிதோ²பி⁴ந்நப்ரதே³ஶிநாம் ।।
ந ஸம்பா⁴வ்யா யதா² ஸித்³தி⁴: ப்ரதீச்யேவம் தமோவதாம் ।। 684 ।।
ப்ராணந்வத³ந்நித்யுக்தாநி நாமரூபாணி யாநி து ।।
கர்மஜாந்யேவ தாந்யஸ்ய ந து சைதந்யவத்ஸ்வத: ।।। 685 ।।
அந்யோந்யாபேக்ஷஸம்ஸித்³தே⁴ரந்யோந்யவ்யபி⁴சாரத: ।।
அபராதீ⁴நஸம்ஸித்³தௌ⁴ பா⁴நாவிவ தமோ ப⁴வேத் ।। 686 ।।
யத ஏவமஷித்³யோத்த²ம் ப்ராணாத்³யஸ்யாததா³த்மந: ।।
நாமரூபமதஸ்தாப்⁴யாம் பஶ்யந்நபி ந பஶ்யதி ।। 687 ।।
தத்ரைவம் ஸதி யோ த்³ரஷ்டா ப்ராணநாதி³க்ரியம் பரம் ।।
உபாஸ்த இதி ஜாநாதி ந, ஸ்வபா⁴வாது³பாஸநம் ।। 688 ।।
ந யதோ யுக³பத்க்ருத்ஸ்நவஸ்துஜ்ஞாநம் க்ரமேண வா ।।
அஸ்த்யேகைகமதோ(அ)நூக்தி: ப்ராப்தா த்³ருஷ்டிரநூத்³யதே ।। 689 ।।
நாநேகத்³ருஷ்டிவித்⁴யர்த²மேகைகோபாஸ்திகுத்ஸநம் ।।
ம்ருத்யோ: ஸ ம்ருத்யுமித்யேவம் தத்³ருஷ்டிரஷி குத்ஸ்யதே ।। 690 ।।
ஸர்வ ஏகமிதி ஹ்யுக்தேரிஹாப்யைகாத்ம்யத³ர்ஶநம் ।।
விதீ⁴யதே யதோ நாத: ஸமஸ்தவ்யஸ்தத³ர்ஶநம் ।। 691 ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததாம் தஸ்மாந்மாநாந்தரமிதத்வத: ।।
அநூத்³யாபூர்வமைகாத்ம்யம் விதே⁴யமுபபத்திமத் ।। 692 ।।
ஸமுத்³ரதருகோ³பிண்ட³த்³ருஷ்டாந்தை: பரமாத்மந: ।।
வ்யாசக்ஷதே ப³லாத்கேசித்ஸமஸ்தவ்யஸ்தத³ர்ஶநம் ।। 693 ।।
நாநாவயவஸம்பே⁴த³பி⁴ந்நார்த²ஶ்சேந்நகா³தி³வத் ।।
ஸித்³த⁴: குதஶ்சிந்மாநாகத்ஸ்யாத³நுவாத³ஸ்ததா² ஸதி ।। 694 ।।
நி:ஶேஷபே⁴த³ஸாமாந்யத்³ருஷ்ட்யாவ்ருத்திருபாஸநம் ।।
விதி⁴த்ஸிதம் சேத்தாத்³ருக்ஷம் கல்பகோட்யா(அ)பி து³:ஶகம் ।। 695 ।।
ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்டேர்ஹி விஷய: ஸ்யாதா³த்மேத்யநுபூ⁴தித: ।।
தத³வோத⁴ம்ருதே தத்ர குத: பிண்டா³தி³த³ர்ஶநம் ।। 696 ।।
தம் பராதா³தி³தி ததா² ப்ரதீச்யஜ்ஞாநகல்பிதம் ।।
மித்²யாஜ்ஞாநாபநுத்த்யர்த²மாத்மைவேத்யப்³ரவீச்ச்²ருதி: ।। 697 ।।
பராஞ்சீத்யபவாதா³ச்ச ந பிண்டா³தீ³க்ஷணம் ஶ்ருதே: ।।
ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யா விருத்³த⁴த்வாந்ந பராக³ர்த²த³ர்ஶநம் ।। 698 ।।
அநந்யமேயதந்மாநமாத்ரு வஸ்த்வவிபா⁴க³வத் ।।
அமேயமாநமாத்ரேகம் ததா³த்மேதி ப்ரசக்ஷதே ।। 699 ।।
ஸம்ஸாரத³ர்ஶநாப்⁴யாஸாத்தந்முக்திம் யே ப்ரசக்ஷதே ।।
நாகார்யம் வித்³யதே தேஷாம் வைஶ்வாநரவராஶ்ரயாத் ।। 700 ।।
வயம் து வரஹீநத்வாச்சர்மவத்³வேஷ்டிதும் வியத் ।।
ந ஶக்நுமோ, விநா யுக்தீரதோ ந ஶ்ரத்³த³தா⁴மஹே ।। 701 ।।
உக்தம் ச வக்ஷ்யமாணம் ச ஸமஸ்தவ்யஸ்ததாம் ப்ரதி ।।
ஶ்ருத்யக்ஷராநுரோதே⁴ந தூ³ஷணம் தூ³ஷிதாத்மநாம் ।। 702 ।।
நாதூ³ஷிதாத்மபி⁴ர்யஸ்மாத்ப்ரதீசோ(அ)ந்யந்மநாக³பி ।।
ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யேக்ஷிதும் ஶக்யம் வஸ்து ஸ்வப்நத்³ருஶா யதா² ।। 703 ।।
ப்ராணந்வத³ந்நிதி த்³வாப்⁴யாம் க்ரியாஶக்திஸமுத்³ப⁴வ: ।।
பஶ்யஞ்ஶ்ருண்வந்நிதி ததா² ஜ்ஞாநஶக்த்யுத்³ப⁴வ: க்ருத: ।। 704 ।।
நாமரூபாதிரேகேண ந ஜ்ஞேயம் வஸ்து வித்³யதே ।।
உபலப்³தௌ⁴ தயோருக்தே காரணே ஶ்ரோத்ரசக்ஷுஷீ ।। 705 ।।
நாமரூபப்ரகாஶ்யா ச க்ரியா ப்ராணாத்மிகா ததா² ।।
நாமாபி⁴வ்யக்திக்ருத்³வாக்ஸ்யாதே³வம் ஸர்வத்ர யோஜநா ।। 706 ।।
ஶ்ரோத்ராதி³கரணைர்யத்³யத்ப்ரத²தே தத்தது³ச்யதே ।।
ரூபம் வ்யாக்ரியதே யத்து தந்நாமேத்யுபதி³ஶ்யதே ।। 707 ।।
ஜ்ஞாநஶக்திவிகாஶாநாம் மந: ஸாதா⁴ரணம் மதம் ।।
க்ரியாஶக்த்யுத்³ப⁴வாநாம் ச கரணம் தத்ர்ரிகாலத்³ருக் ।। 708 ।।
ப்ராணநாதி³க்ருதாம் மத்⁴ய ஏகைகம் ய: ஸமீக்ஷதே ।।
ந ஸ ஜாநாத்யக்ருத்ஸ்நத்வாத்பூர்ண்பம் வஸ்து யத: ஸ்வத: ।। 709 ।।
யாவதே³வமயம் வேத³ ப்ராணிதீத்யாதி³கர்த்ருகம் ।।
அக்ரியாகாரகம் வஸ்து ந தாவத்³வேத³ தத்த்வத: ।। 710 ।।
அவ்யாக்ருதே(அ)நபி⁴வ்யக்தேர்ந சேத்தத்தத்த்வமீக்ஷ்யதே ।।
வ்யக்தௌ ச ஹேதுகார்யாப்⁴யாம் கத²ம் தர்ஹீக்ஷ்யதாம் பரம் ।। 711 ।।
கார்யகாரணபு³த்³தௌ⁴ தாவிஷ்யேதே விஶ்சதைஜஸௌ ।।
ப்ராஜ்ஞ: காரணவத்³த⁴ஸ்து த்³வௌ து துர்யே ந ஸித்⁴யத: ।। 712 ।।
விஸ்பா²ரிதாக்ஷோ ஜாநாதி ஶப்³தா³த்³யேவ ந தத்பரம் ।।
அபீதகரணக்³ராம: ஶப்³தா³த்³யபி ந வேத்தி ஹி ।। 713 ।।
கத²ம் பஶ்யம்ஸ்தமாத்மாநம் ஸாக்ஷாத்³வேதே³தி சோதி³தே ।।
ஆத்மேத்யேவேதி நோ வக்தி சோத்³யஹேதுநிவ்ருத்தயே ।। 714 ।।
அதிரோஹிதரூபம் யஜ்ஜக³த்யவ்யாக்ருதே ததா² ।।
தத்ஸாக்ஷித்வாச்ச தத்³வ்யக்தௌ யத³க்ஷௌர்வ்யஜ்யதே ந ச ।। 715 ।।
ப்ரத்யக்தயா ய: ப்ரத²தே ஸ்வயம்ஜ்யோதி:ஸ்வபா⁴வக: ।।
மாத்ருமாநக்ரியாமேயவிபா⁴கை³ர்ந விப⁴ஜ்யதே ।। 716 ।।
ஜிக்⁴ராணீமமஹம் க³ந்த⁴மிதி யோ வேத்த்யவிக்ரிய: ।।
ஸ ஆத்மா தத்பரம் ஜ்யோதி: ஶிரஸீத³ம் வச: ஶ்ருதே: ।। 717 ।।
அபி⁴தா⁴ஜ்ஞாநக³ம்யத்வநிஷேதா⁴யேதிஶப்³த³நம் ।।
யதோ வாசோ நிவர்தந்த இதி ச ஶ்ருதிஶாஸநம் ।। 718 ।।
வ்யாக்ருதாவ்யாக்ருதாத்மத்வநிராகரணஸித்³த⁴யே ।।
ஏஷேத்யாஹாந்யதே³வேதி ததா² சோச்சை: ஶ்ருதீரணம் ।। 719 ।।
உபேதி ஸாமீப்யவசஸ்தந்நிஷ்டா² ப்ரத்யகா³த்மநி ।।
கார்யகாரணபூ⁴தாப்⁴யாம் ப்ரத்யங்நேதீ³ய ஈக்ஷ்யதே ।। 720 ।।
வ்யாக்ருதாவ்யாக்ருதாத்மப்⁴யாம் யோ பி⁴ந்நோ(அ)ஜ்ஞாநஹேதுத: ।।
ப்ரத்யக்தத்த்வதி⁴யா ஹத்வா தாவுபைத்யாத்மமாத்ரதாம் ।। 721 ।।
வ்யுத்தா²ய காரணாத்கார்யாத்தத்தத்த்வஜ்ஞாநவர்த்மநா ।।
உபேத்ய கூடஸ்த²மஜமாஸீதாபரிணாமவாந் ।। 722 ।।
வ்யக்தாவ்யக்தவிபா⁴கோ³(அ)யம் ஸித்⁴யேதா³த்மந்யதத்³வதி ।।
அஹோராத்ரவிபா⁴கோ³(அ)யம் பா⁴நௌ தத்³ரஹிதே யதா² ।। 723 ।।
ஆத்மாநாத்மவிபா⁴கோ³(அ)பி நாயமாத்மஸ்ப்ருகீ³க்ஷ்யதே ।।
அஜ்ஞாதாத்மைகஸாக்ஷித்வாத³ஜ்ஞாநோத்த²ம் ந வஸ்துக³ம் ।। 724 ।।
அநாத்மஸித்³தி⁴வந்ந ஸ்யாதா³த்மஸித்³தி⁴ரநாத்மந: ।।
ஆத்மநோ(அ)நாத்மஸித்³தி⁴ஶ்ச நைவ ஸ்யாதா³த்மஸித்³தி⁴வத் ।। 725 ।।
ஆத்மநோ வ்யதிரேகேண நை:ஸ்வாபா⁴வ்யாத³நாத்மந: ।।
ததை²வாவ்யதிரேகேண ரஜ்ஜுஸர்பக²புஷ்பவத் ।। 726 ।।
தஸ்மாந்நாநாத்மநோ(அ)ஸ்த்யாத்மா நாப்யநாத்மா(அ)(அ)த்மந: ஸ்வத: ।।
ஆத்மநஸ்து ஸ்வத: ஸித்³தி⁴ராத்மஸித்³தே⁴ரநந்யத: ।। 727 ।।
யாவாநாத்மநி வேதா³(அ)(அ)த்மா ப்ரதீச்யாத்மாநமாத்மநா ।।
நிரஸ்தாஜ்ஞாநதத்கார்யம் பஶ்யேத்தத்³வத³நாத்மஸு ।। 728 ।।
பு³த்³த்⁴யாதே³ர்விஷயாந்தஸ்ய நிரஸ்தஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ ப³ஹி: ।।
அநாத்மவஸ்துந: ப்ரத்யங்ஙாத்மா ஹ்யாத்மீயதோ ப⁴வேத் ।। 729 ।।
தத்³யாதா²த்ம்யாத்மஹேதுப்⁴யாமநாத்மார்த²ஸமாக³மே ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தஸம்க³தீ ரஜ்ஜுஸர்பவத் ।। 730 ।।
ப்ரதீசோ(அ)வ்யதிரேகேண தத³ந்யத்³வஸ்து ஸித்⁴யதி ।।
ப்ரதீசா தஸ்ய ஜக்³த⁴த்வாத்க்வாநாத்மா ஸித்⁴யதாமயம் ।। 731 ।।
ஸஹதே(அ)நாத்மதாம் நா(அ)(அ)த்மா(அ)நாத்மா தத்³விரஹே குத: ।।
வஸ்த்வாத்மநா ந சேத்ஸித்⁴யேத்குத: ஸித்⁴யேத³நாத்மநா ।। 732 ।।
ஸ்வாத்மந்யேவ ஸத³ந்யத்ர ஸர்வவஸ்து ப்ரஸித்⁴யதி ।।
தத்ர சேத்தத³ஸத்ஸத்ஸ்யாத்கத²மந்யத்ர நிஷ்மம் ।। 733 ।।
மாத்ருத்வகஞ்சுகோ யத்³வதா³த்மா(அ)நாத்மாநமீக்ஷதே ।।
த்³ருஷ்டிமாத்ரைகரூபத்வாந்ந ததா²(அ)(அ)த்மாநமீக்ஷதே ।। 734 ।।
கர்த்ருத்வப்ரதிஷேதா⁴ர்த²ம் த்³ரஷ்டுர்த்³ருஷ்டேரிதிஶ்ருதி: ।।
த்³ருஷ்டிரேவ து யோ த்³ரஷ்டேத்யாஹ த்³ருஷ்டிவிஶேஷணம் ।। 735 ।।
ப்ரதீசோ வஸ்துநஸ்தாவத்³வஸ்துவ்ருத்தம் யதோ²தி³தம் ।।
ஶப்³த³வ்ருத்தமதே²தா³நீம் யதா²வத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 736 ।।
யச்சா(அ)(அ)ப்நோதி யதா³த³த்தே யச்சாத்தி விஷயாநிஹ ।।
யச்சாஸ்ய ஸம்ததோ பா⁴வஸ்தஸ்மாதா³த்மேதி கத்²யதே ।। 737 ।।
யஸ்மாத³ர்தே² து விஜ்ஞேயா யச்ச²ப்³தா³: ஸர்வ ஏவ து ।।
ஸமுச்சயே சஶப்³தா³ஶ்ச ததா² ஸர்வத்ர யோஜயேத் ।। 738 ।।
வ்யாப்நோத்யநவஶேஷேண ஸர்பதா³ந்ஸ்ரகி³தா³கி²லாந் ।।
ப்ரத்யக்தயா(அ)நாத்மநோ(அ)த: ப்ரத்யகா³த்மேதி ப⁴ண்யதே ।। 739 ।।
ஸாவஶேஷாத்மநோ(அ)க்ருத்ஸ்நாந்நி:ஶேஷாத்மதயா யத: ।।
ஆத்மா(அ)நாத்மந ஆப்நோதி தேநா(அ)(அ)த்மேத்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 740 ।।
ஸ்வசிதா³பா⁴ஸமோஹேந தது³த்தா²நகி²லாந்யத: ।।
ஆத³த்தே(அ)நாத்மந: ப்ராஜ்ஞே ததஶ்சா(அ)(அ)த்மேதி தம் விது³: ।। 741 ।।
பர ஆத்மநி ஸர்வே(அ)பி ஸம்ப்ரதிஷ்ட²ந்த ஏகலே ।।
ப்ருதி²வ்யாத்³யா அநாத்மாந இதி சா(அ)(அ)த²ர்வணே வச: ।। 742 ।।
ஸ்வாத்மாபா⁴ஸா: பராசீநா தீ⁴வ்ருத்தீர்விஷயோந்முகா²: ।।
ப்ரத்யக³த்தி யதோ(அ)தோ(அ)ஸாவாத்மேத்யுக்தோ மநீஷிபி⁴: ।। 743 ।।
விஶ்வோ ஹி ஸ்தூ²லபு⁴ங்நித்யம் தைஜஸ: ப்ரவிவிக்தபு⁴க் ।।
ஆநந்த³பு⁴க்ததா² ப்ராஜ்ஞ இதி சா(அ)(அ)க³மஶாஸநம் ।। 744 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³த: பூர்ண: ஸ்வாத்மந்யவஸ்தி²த: ।।
யதோ(அ)ஸ்ய ஸம்ததோ பா⁴வஸ்தஸ்மாச்சா(அ)(அ)த்மேதி ஶப்³த்³யதே ।। 745 ।।
தத்³விஷ்ணோரிதி மந்த்ரோ(அ)பி விஷ்ணோஸ்தத்பரமம் பத³ம் ।।
சக்ஷுர்வதா³ததம் வ்யோம்நி வ்யாசஷ்டே ப்ரத்யகா³த்மநி ।। 746 ।।
நாநுத்பந்நமதோ ஜ்ஞாநம் நாநபாஸ்தம் ததா² தம: ।।
யதோ²க்தைகாத்ம்யஸம்த்³ருஷ்டாவத: கார்த்ஸ்ந்யம் மமா(அ)(அ)த்மந: ।। 747 ।।
த்³ரஷ்ட்டத³ர்ஶநத்³ருஶ்யாநாம் ப்ரத்யக்தத்வம் யதஸ்தத: ।।
தத்³த்³ருஷ்டாவகி²லம் த்³ருஷ்டம் ரஜ்ஜுஸர்பாதி³வத்³ப⁴வேத் ।। 748 ।।
ஸ்ரக³ஜ்ஞாநைகஹேதூநாம் ஸ்ரக்³தி⁴யா ஜ்ஞாததா யதா² ।।
ப்ரத்யங்போ⁴ஹஜவஸ்தூநாம் ப்ரதீச்யவக³தே ததா² ।। 749 ।।
அத்ர ஜ்ஞாதே யத: ஸர்வ ஐகாத்ம்யம் யாந்த்யஶேஷத: ।।
ப்ராணாத³யோ(அ)த ஆத்மைவ த்³ரஷ்டவ்ய: ஸர்வத³ர்ஶநாத் ।। 750 ।।
கேசித்³வ்யாசக்ஷதே(அ)பூர்வே விதி⁴மேதம் மஹாதி⁴ய: ।।
நியமம் த்வபரே தீ⁴ரா: பரிஸம்க்²யாமதா²பரே ।। 751 ।।
நாபூர்வவிதி⁴ரித்யேஷ கதா³சித³பி க்³ருஹ்யதே ।।
ஸர்வதை³வ து தத்ப்ராப்தேஸ்ததா² நாந்யோ(அ)பி கஶ்சந ।। 752 ।।
பும்வ்யாபாராநதீ⁴நத்வாந்நேஹ ஸம்பா⁴வ்யதே விதி⁴: ।।
ஸ்வவ்யாபாரைகவிஷய: ஸர்வ ஏவ யதோ விதி⁴: ।। 753 ।।
ஸம்ஸ்தே²ம்நே(அ)ஸ்யைவ சார்த²ஸ்ய பூர்வபக்ஷோக்திபூர்வக: ।।
பா⁴ஷ்யக்ருத்³பி⁴: க்ருதோ யத்ந: ஸ ஆவிஷ்க்ரியதே(அ)து⁴நா ।। 754 ।।
யதா² கார்யாநபேக்ஷஸ்ய ப்ராமாண்யம் வசஸ: ஸ்பு²டம் ।।
ஐகாத்ம்யவஸ்துநிஷ்ட²ஸ்ய ததா² பூர்வமவாதி³ஷம் ।। 755 ।।
லிங்ப்ரத்யயஶ்ருதேரத்ர ப்⁴ராந்தி: ஸமுபஜாயதே ।।
யஜேதேத்யாதி³ஸாமாந்யாத்³வித்⁴யர்தோ²(அ)தோ விசார்யதே ।। 756 ।।
ஸித்³தா⁴ந்தோபக்ரம: பூர்வம் பூர்வபக்ஷ: ப்ரத³ர்ஶ்யதே ।।
ஸம்யக்³நிர்ஜ்ஞாதஸித்³தா⁴ந்தோ யதோ வேத்தி ப³லாப³லம் ।। 757 ।।
நாபூர்வவிதி⁴ரேஷ ஸ்யாத்பக்ஷேப்ராப்தத்வகாரணாத் ।।
பக்ஷே ப்ராப்திர்விசாராந்தே வக்ஷ்யதே காரணாஶ்ரயாத் ।। 758 ।।
நித்யப்ராப்திமிஹா(அ)(அ)சஷ்டே வித்⁴யர்தா²பநுநுத்ஸயா ।।
அப்ராப்தாம்ஶாநுபாத்யேவ ஸர்வ ஏவ விதி⁴ர்யத: ।। 759 ।।
பாக்ஷிக்யுபாஸநப்ராப்திர்நித்யா வேதி ச லிங்க³த: ।।
விவக்ஷிதா பா⁴ஷ்யக்ருதோ நித்யப்ராப்திரிதீக்ஷ்யதே ।। 760 ।।
யத்ஸாக்ஷாதி³திவாக்யோத்த²ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்பலேஹிநா ।।
ஜ்ஞாநேந தமஸோ தா³ஹாத்குதோ வித்⁴யர்த²ஸம்ப⁴வ: ।। 761 ।।
காரகாண்யுபம்ருத்³கா³தி வித்³யா பு³த்³தி⁴மிவோஷரே ।।
காரகத்வமவித்³யோத்த²ம் ஸ்வதஶ்சாகாரகாத்மதா ।। 762 ।।
யத³ஜ்ஞாநாத்ப்ரவ்ருத்திர்யா தஜ்ஜ்ஞாநே ஸதி ஸா குத: ।।
ந ஹீஹாபாஸ்தநித்³ரோ(அ)பி ஸுப்தவத்ஸ்வப்நமீக்ஷதே ।। 763 ।।
யத்³தி⁴ யஸ்ய ஸ்வதோ ரூபம் ந தத்ப்ராப்தாவபேக்ஷதே ।।
க்ரியாம் மோஹநிமித்தத்வாத³பேக்ஷா கர்த்ரபஹ்நவே ।। 764 ।।
ந ச ஸம்மோஹவித்⁴வஸ்தௌ யதா²வஸ்த்வவபோ³த⁴த: ।।
ஸமர்த²மந்யத்பஶ்யாம: க்ரியாகாரகரூபகம் ।। 765 ।।
ஸ்வாத்⁴யாயாதீ⁴திவிதி⁴நா ஜ்யோதிஷ்டோமாதி³போ³த⁴வத் ।।
ஸதா³ ப்ராப்தா(அ)(அ)த்மவித்³யா(அ)பி நாதோ விதி⁴ரிஹேஷ்யதே ।। 766 ।।
தே³ஹேந்த்³ரியமநோபு³த்³தி⁴ஸர்வவ்யாபாரபா⁴ஸிந: ।।
லிங்க³தஶ்சாவஸேயத்வாந்ந ஸம்பா⁴வ்யோ விதி⁴ஸ்தத: ।। 767 ।।
ததா²(அ)ஹம்ப்ரத்யயாத்ஸாக்ஷாதா³த்மயாதா²த்ம்யநிஶ்சிதே: ।।
அஸம்ப⁴வாத³ஸம்ப்ராப்தே: குதோ விதி⁴ரிஹேஷ்யதே ।। 768 ।।
நந்விஹா(அ)(அ)த்மார்த²ஸம்த்³ருஷ்டாவஹம்ப்ரத்யயக³ம்யதா ।।
பாக்ஷிகீதி ததோ(அ)ப்ராப்தேர்ப⁴வேந்நையமிகோ விதி⁴: ।। 769 ।।
பாக்ஷிகீ தாவத³த்ரா(அ)(அ)ஸ்தாமைகாத்ம்யார்தா²வலேஹிந: ।।
ஜ்ஞாநஸ்ய ப்ராப்திர்நித்யா வேத்யஸ்த்வபூர்வோ விதி⁴: ஸ்பு²ட: ।। 770 ।।
ஏகார்தோ²ல்லேகி²வ்ருத்தீநாமாதாதா³த்ம்யாபி⁴மாநத: ।।
ஆம்ரேட³நம் ஹி ஶப்³தா³ர்த²: ஸர்வத்ரோபாஸநஶ்ருதே: ।। 771 ।।
ந பஶ்யந்தீத்யதோ லிங்கா³ஜ்ஜ்ஞாநமேவ விதி⁴த்ஸிதம் ।।
ந தூபாஸநமிதி சேந்மைவமைகார்த்²யகாரணாத் ।। 772 ।।
ஸர்வத்ரைகார்த²தா த்³ருஷ்டா வேதோ³பாஸநஶப்³த³யோ: ।।
யதா²(அ)ந்யத்ர ததே²ஹாபி கஸ்மாந்நாத்⁴யவஸீயதே ।। 773 ।।
ரஶ்மீம்ஸ்த்வம் பர்யாவர்தயாதி³தி சா(அ)(அ)வர்தநாத்மக: ।।
விதி⁴: ஶ்ருத: ஶ்ருதௌ ஸ்பஷ்டஸ்ததஶ்ச ப²லஸம்க³தி: ।। 774 ।।
தே³வோ பூ⁴த்வேதி தே³வாம்ஶ்ச ஸதா³ தத்³பா⁴வபா⁴வித: ।।
தே³வப்ராப்திம் ஶ்ருதி: ப்ராஹ பா⁴வநாப³லஸம்ஶ்ரயாத் ।। 775 ।।
ஸ யோ(அ)த இத்யுபக்ரம்ய ஹ்யுபாஸநகி³ரைவ து ।।
அந்த ஆத்மேத்யுபாஸீத ததை²வோபாஸநஶ்ருதே: ।। 776 ।।
ப்ரவ்ருத்தௌ சோபஸம்ஹாரே ததை²வோபாஸநஶ்நுதே: ।।
வேதே³த்யுபாஸநார்த²த்வமஸ்யாப்யப்⁴யுபக³ம்யதே ।। 777 ।।
ததை²தத்ஸர்வே வேதே³தி யத்ர யத்ர ஶ்ருதிர்ப⁴வேத் ।।
அப்⁴யாஸஸ்ய ததா³(அ)ப்ராப்தேரபூர்வவிதி⁴ரிஷ்யதே ।। 778 ।।
வஸ்துஸ்வரூபாந்வாக்²யாநே ந ச கஶ்சித்ப்ரவர்ததே ।।
தஜ்ஜ்ஞாநஜந்மமாத்ராச்ச புருஷார்தோ²(அ)பி நேஷ்யதே ।। 779 ।।
யாத்³ருக்கர்மவிதே⁴ ரூபமாத்மத்⁴யாநவிதே⁴ரபி ।।
தாத்³ருகே³வ விஶேஷோ(அ)த்ர ந மநாகா³பி க³ம்யதே ।। 780 ।।
குதோ(அ)விஶேஷ இதி சேத³த ஆஹ யதா² ததா² ।।
மாநஸ்யேவ க்ரியா யஸ்மாத³விஶிஷ்டோப்⁴யோரபி ।। 781 ।।
வஷட்கரிஷ்யம்ஸ்தாம் த்⁴யாயேதி³தி யத்³வத்³விதீ⁴யதே ।।
மாநஸ்யேவ க்ரியா தத்³வதா³த்மார்தோ²பாஸநேஷ்வபி ।।782 ।।
பா⁴வநாம்ஶத்ரயம் யஸ்மாது³பாஸநவிதா⁴வபி ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)தோ விஜ்ஞேயோ யஜேதேத்யாதி³வத்³விதி⁴: ।। 783 ।।
ஸ்வாத்⁴யாயஸ்ய விதி⁴ர்ப்³ரூதே லிஙாத்³யாத்மாநமேவ ச ।।
விதி⁴ப்ரஶஸ்தஜ்ஞாநாப்⁴யாம் குருத்⁴வம் பும்ஸ்ப்ரவர்தநம் ।। 784 ।।
கரணாம்ஶோ விதி⁴ஜ்ஞாநம் கிமம்ஶ: பும்ஸ்ப்ரவர்தநம் ।।
இதிகர்தவ்யதா சாத்ர ஹ்யர்த²வாத³ப்ரஶம்ஸநம் ।। 785 ।।
ப்ரவ்ருத்தஸ்ய தத: பும்ஸ: கரணம் யாக³ இஷ்யதே ।।
ஸ்வர்கா³தி³ஶ்ச கிமம்ஶ: ஸ்யாத்ப்ரயாஜாதி³ஸ்ததா² பர: ।। 786 ।।
யதா² தத்ர ததே²ஹாபி ஶாஸ்ரேணைவ ஸமர்ப்யதே ।।
அம்ஶத்ரயமதோ யுக்தமபூர்வவிதி⁴ரேவ து ।। 787 ।।
கிமம்ஶ ஆத்மா விஜ்ஞேய: கரணாம்ஶஸ்ததா² மந: ।।
இதிகர்தவ்யதா த்யாக³ப்³ரஹ்மசர்யாதி³ஸாத⁴நம் ।। 788 ।।
க்ருத்ஸ்நப்ரகரணார்த²ஸ்ய ஜ்யோதிஷ்டோமாதி³கா³மிந: ।।
வித்⁴யுத்³தே³ஶதயா யத்³வது³பயோக³ஸ்ததை²வ ச ।। 789 ।।
உபாஸாவித்⁴யபேக்ஷஸ்ய ப்ரக்ரியாபதிதஸ்ய ச ।।
ஆத்மார்தோ²பாஸநவிதி⁴தே³ஶே தத்³விநியோஜ்யதே ।। 790 ।।
அத்ராஸ்தூ²லாதி³வாக்யாநாமுபாஸ்யார்த²ஸமர்பணே ।।
உபயோக³: ப²லம் மோக்ஷஸ்தமஸோ வஸ்த்வபஹ்நுதி: ।। 791 ।।
ஸம்ப்ரதா³யவித³ஸ்த்வந்யே யதா²வச்சா²ஸ்ரசக்ஷுஷா ।।
வ்யாசக்ஷதே மஹாத்மாநோ யதா² தத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 792 ।।
விதி⁴ஶூந்யஸ்ய வாக்யஸ்ய ந ப்ராமாண்யம் கிலேஷ்யதே ।।
நியோகா³நுப்ரவேஶேந யதோ வஸ்த்வவபோ³த்⁴யதே ।। 793 ।।
நாநுவாத³ஸ்வரூபஸ்ய நிரஸ்தவிதி⁴கஸ்ய ஹி ।।
ஸாபேக்ஷஸ்யேஹ வசஸ: ப்ராமாண்யமுபபத்³யதே ।। 894 ।।
க்ரியைவ நநு ஸர்வத்ர தத்ர தத்ர விதீ⁴யதே ।।
ஸ்வவ்யாபாரே ஹி விதி⁴நா நியோக்தும் ஶக்யதே யத: ।। 795 ।।
த்³ரவ்யஸ்வரூபே(அ)ஸாத்⁴யத்வாத்³விதி⁴: கத²மிஹேஷ்யதே ।।
ந ஹி ஸித்³த⁴ஸ்ய ஸாத்⁴யத்வம் நிபுணேநாபி க³ம்யதே ।। 796 ।।
ந சா(அ)(அ)த்மவிஷயம் ஜ்ஞாநம் வேதா³ந்தேஷு விதீ⁴யதே ।।
தஸ்ய வித்⁴யந்தராத்ஸித்³தே⁴ர்வேதா³ந்தஸ்யாநுவாத³தா ।। 797 ।।
ஸ்வாத்⁴யாயாதீ⁴திவிதி⁴நா ஜ்யோதிஷ்டோமாதி³போ³த⁴வத் ।।
வேதா³ந்தார்தா²வபோ³தோ⁴(அ)பி தேநைவேஹ ஸமாபித: ।। 798 ।।
ஸ்யாதே³தத்ப²லஸம்ப³ந்தோ⁴ நியோக³விரஹாத்³யதி³ ।।
ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய லப்⁴யேத ந த்வஸௌ லப்⁴யதே ததா² ।। 799 ।।
புமர்த²காரிதா பு³ர்த்³த⁴ர்நியோகா³தே³வ லப்⁴யதே ।।
நாதஸ்தந்நிரபேக்ஷஸ்ய ப்ராமாண்யம் வசஸோ ப⁴வேத் ।। 800 ।।
நைகாத்ம்யவஸ்துஸம்வ்யாப்திவ்யதிரேகேண கிம்சந ।।
ப²லம் ஸ்யாதா³த்மபோ³த⁴ஸ்ய யதா² கர்மப²லம் ததா² ।। 801 ।।
அத்ரோச்யதே(அ)ந்யதே³வேத³ம் விஜ்ஞாநாந்தரமாத்மக³ம் ।।
விதீ⁴யதே ஸஹோபாயம் வேதா³ந்தோக்திப்ரபோ³த⁴த: ।। 802 ।।
ந ஹி வாக்யஸமுத்தே²ந ப்³ரஹ்மாவாக்யார்த²ரூபகம் ।।
விஜ்ஞாநேந பரிச்சே²த்தும் ஶக்யதே கர்மவத்க்வசித் ।। 803 ।।
நாநாபதா³ர்த²ஸம்ஸ்ருஷ்டரூபம் ஶப்³தா³த்ப்ரஜாயதே ।।
விஜ்ஞாநம் தேநாவாக்யார்த²ரூபம் நைவ ச க³ம்யதே ।। 804 ।।
ஶப்³த³ஸ்வபா⁴வ ஏவைஷ ஸம்ஸ்ருஷ்டார்தா²வபோ³த⁴நம் ।।
ப்³ரஹ்மாஸம்ஸ்ருஷ்டரூபத்வாத்தேநாதோ நாவக³ம்யதே ।। 805 ।।
வாக்யம் சாதீந்த்³ரியார்தே²ஷு ப்ரமாணமிதி நிஶ்சிதம் ।।
தஸ்யாப்யவிஷயத்வாத்தத்³விஜ்ஞாநாந்தரகோ³சர: ।। 806 ।।
ந சேத்³வாக்யோத்த²விஜ்ஞாநபரிச்சே²த்³யம் ததி³ஷ்யதே ।।
நா(அ)(அ)ம்நாயார்தோ² ப⁴வேத்தர்ஹி நைவம் வேதா³ர்த² ஏவ ஹி ।। 807 ।।
அபி சாதீ⁴யதே(அ)த்ரார்தே² வேத³வாக்யாந்யநேகஶ: ।।
ப்ரஜ்ஞாம் குர்வீத விஜ்ஞாயேத்யேவமாதீ³நி யத்நத: ।। 808 ।।
முமுக்ஷுபுருஷார்த²ஸ்ய மோஹமாத்ராந்தராயத: ।।
ஜ்ஞாநாத்கார்யாந்தராபா⁴வாந்நைதத்ஸாத்⁴வபி⁴தீ⁴யதே ।। 809 ।।
விதே⁴ர்ஹி தத்ர ஸாப²ல்யம் யத்ர வாக்யோத்த²போ³த⁴த: ।।
வ்யதிரேகாத³நுஷ்டே²ய: பதா³ர்த²: கஶ்சிதி³ஷ்யதே ।। 810 ।।
யதா²(அ)க்³நிஹோத்ரயாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநவ்யதிரேகத: ।।।
ப்ரயோகா³த்மா ப்ருத²க்தாத்³ருங்நேஹ கஶ்சித³பீக்ஷ்யதே ।। 811 ।।
உத்பத்த்யாதௌ³ ஹி ஸாத்⁴யே(அ)ர்தே² பும்வ்யாப்ருதிரபேக்ஷ்யதே ।।
உத்பத்த்யாதி³விருத்³த⁴த்வாந்முக்தேர்நாந்யவ்யபேக்ஷிதா ।। 812 ।।
உத்பத்த்யாதி³ ஸ்வதோ நோ சேத்கிம் முக்தௌ கர்மண: ப²லம் ।।
உத்பத்த்யாதி³ ஸ்வதஶ்சேத்ஸ்யாத்கிம் முக்தௌ கர்மணா வத³ ।। 813 ।।
உத்பத்த்யாதௌ³ து யச்ச²க்தம் ஹேதுமாத்ரமபேக்ஷதே ।।
தஸ்ய கர்மவ்யபேக்ஷா ஸ்யாந்நாந்யதா² தத³பேக்ஷதே ।। 814 ।।
ப்ரவ்ருத்த்யா ஸ்வாத்மஸித்³த்⁴யர்த²ம் காரகம் ஸத³பேக்ஷதே ।।
காரகாணாம் க்ரியாபேக்ஷா நோப⁴யாபேக்ஷிதா(அ)(அ)த்மநி ।। 815 ।।
ஸம்பா⁴விதாத்மகர்த்ருத்வோ ப்³ராஹ்மண்யாத்³யதி⁴காரவாந் ।।
விதி⁴ஶ்ருதே: ப்ரவர்தேத ந து ப்லுஷ்டதத³ந்வய: ।। 816 ।।
அபூர்வாநபராபா³ஹ்யம் ப்³ரஹ்மாஸ்மீதி விஜாநத: ।।
காரகத்வம் ந ஸம்பா⁴வ்யம் தந்மோஹவிரஹாத்கசித் ।। 817 ।।
ஆத்மநோ ப்³ரஹ்மதா யத்ர ப்³ரஹ்மணோ(அ)ப்யாத்மதா ஸ்வத: ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யோத்த²போ³தா⁴ச்சேத்கிமிதீஹதே ।। 818 ।।
அப்³ரஹ்மாநாத்மவிஜ்ஞாநமோஹோத்த²த்⁴வம்ஸஹேதுத: ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யபோ³த⁴ஸ்ய குதோ(அ)மூட⁴: ப்ரவர்ததே ।। 819 ।।
தத்ர கோ மோஹ இத்யேவம் மந்த்ரவர்ணோ(அ)பி நோ ஜகௌ³ ।।
ஸம்ஸாராஸம்ப⁴வம் ஸாக்ஷாதே³கத்வமநுபஶ்யத: ।। 820 ।।
வாத்⁴யபா³த⁴கபா⁴வாச்ச ப்ரத்யங்போ⁴ஹப்ரபோ³த⁴யோ: ।।
ஸஹாவஸ்தா²நதாபா⁴வாத்ப்ரவ்ருத்தே: ஸ்யாத³ஸம்ப⁴வ: ।। 821 ।।
மதம் வாக்யோத்த²விஜ்ஞாநமாத்ராச்சேந்ந நிராக்ருதி: ।।
அப்³ரஹ்மாநாத்மவிஷயமோஹஸ்யேதி ந தத்ததா² ।। 822 ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யாநாம் தாவந்மாத்ராவபோ³த⁴நாத் ।।
அர்தா²ந்தரம் ஸ ஸம்பா⁴வ்யம் வாக்யவாக்யார்த²வேதி³நா ।। 823 ।।
அஸ்தூ²லாத்³யர்த²ஶம்ஸீநி த்³ரஷ்டவ்யாதி³விதே⁴ர்யதி³ ।।
ஸமர்பயேயுர்விஷயமித்யேதத³பி நேஷ்யதே ।। 824 ।।
முக்த்யந்தராயஸம்மோஹவித்⁴வம்ஸ்யைகாத்ம்யபோ³த⁴த: ।।
ந தத³ர்தா²ந்தராபா⁴வாதி³தி பூர்வமவாதி³ஷம் ।। 825 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவ்யாக்²யாநமாத்ரேணைவ விநா விதி⁴ம் ।।
ந ப்ரவர்தேத வாக்யார்த²ஸம்போ³தா⁴யேதி சேந்மதம் ।। 826 ।।
நா(அ)(அ)த்மயாதா²த்ம்யஸம்போ³தி⁴வாக்யஶ்ரவணமாத்ரத: ।।
ப்ரத்யக்தத்த்வதி⁴ய: ஸூதே: கிமந்யத்³விதி⁴நேஷ்யதே ।। 827 ।।
அந்தரேண விதி⁴ம் வாக்யஶ்ரவணாயாபி நேஹேதே ।।
இதி ப்³ருவாணம் ப்ரப்³ரூயாத³நிஷ்டம் ஶ்ரூயதே குத: ।। 828 ।।
அநவஸ்தா²ப்ரஸக்திஶ்ச தத்ர தத்ர ப்ரஸங்க³த: ।।
வித்⁴யந்தரஸ்யேதி ததோ யதோ²க்தோ(அ)ர்தோ²(அ)வஸீயதாம் ।। 829 ।।
யதா²(அ)(அ)த்மவாதி³வாக்யார்த²ஶ்ருதயே ந ப்ரவர்ததே ।।
விதி⁴வாக்யம்ருதே தத்³வத்³வித்⁴யர்த²ஶ்ரவணே(அ)பி ந ।। 830 ।।
மதம் வாக்யோத்த²விஜ்ஞாநஸ்ம்ருதிஸம்தாநதா யதி³ ।।
கேவலோக்திஶ்ரவோத்³பூ⁴தஜ்ஞாநாத³ர்தா²ந்தரம் ஸ்பு²டம் ।। 831 ।।
நைவம் ஸாக்ஷாத்³யதா²வஸ்துபோ³த⁴ஸ்யைவேஹ ஸம்ப⁴வாத் ।।
நித்யம் ஸம்நிஹிதே தஸ்மிம்ஸ்தத்ஸ்ம்ருத்யா கிம் ப்ரயோஜநம் ।। 832 ।।
அபி பாஶுபதாஸ்ரேண வித்³த⁴ஶ்சேந்ந மமார ய: ।।
நிஷ்ப²லேஷுவிதுந்நாங்கோ³ நங்க்ஷ்யதீத்யதிது³ஷ்கரம் ।। 833 ।।
அபி ப்ரத்யக்தமோ நித்யம் பா⁴ஸ்வச்சைதந்யவிம்பி³தம் ।।
பு³த்³தி⁴தத்³வ்ருத்தயஶ்சைவம் தப்ராயோவிஸ்பு²லிங்க³வத் ।। 834 ।।
ப்ராக³ப்யநாத்மஸம்பாதாத்ப்ரதீசைவா(அ)(அ)ப்தமேயகம் ।।
ஜந்மநைவாகி²லம் ஜ்ஞாநம் ப²லவத்கிமபேக்ஷதே ।। 835 ।।
மாத்ராதி³வ்யவதா⁴நேந யதா²(அ)ந்யத்ர மிதே: ப²லம் ।।
ப²லதோ(அ)வக³தேரேவ ந ததே²ஹா(அ)(அ)த்மத³ர்ஶநே ।। 836 ।।
க²பூர்ண ஏவ ஸந்கும்போ⁴ த்³ரவ்யைர்நாநாவிதை⁴ர்யுதிம் ।।
வியோக³ம் வா யதா² க³ச்சே²ச்சைதந்யேத்³தா⁴ஸ்ததா² தி⁴யா: ।। 837 ।।
தஸ்மாதா³வ்ருத்திபக்ஷே(அ)பி ஸ்வதஸ்தத்ஸித்³தி⁴தோ விதி⁴: ।
நாபூர்வ: கஶ்சித³த்ர ஸ்யாத³த ஏவாபரோ(அ)பி ந ।। 838 ।।
அஶப்³தா³த்³யாத்மகம் ஸாக்ஷாந்நிசாய்யா(அ)(அ)த்மாநமேகலம் ।।
முச்யதே ம்ருத்யுதோ வித்³வாநிதி நைக³மிகம் வச: ।। 839 ।।
ஆத்மந்யவக³தே ஸாக்ஷாத்ப்ரமாணார்த²ஸமாப்தித: ।।
கிமந்யத்ஸ்ம்ருதிஸம்தாநாத்ப்ரார்த்²யதே நிஷ்ப்ரமாணகம் ।। 840 ।।
ப⁴விஷ்யத்காலஸம்வந்தி⁴ ப²லம் சேஹ ந நாகவத் ।।
தஜ்ஜ்ஞாநஜந்மகாலத்வாத³க்³நிஜந்மோத்த²கார்யவத் ।। 841 ।।
அவிதி⁴ஶ்சார்த²த: ப்ராப்தேஸ்தஜ்ஜ்ஞாநஸ்ம்ருதிஸம்ஸததே: ।।
போ³தா⁴ச்ச த்⁴வஸ்தஸம்மோஹ: ஸ்ம்ருதிம் நைவ வ்யபேக்ஷதே ।। 842 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாக்³நிநிர்த³க்³தே⁴ ப்ரத்யங்போ⁴ஹே ஸவாந்த⁴வே ।।
யதா²வஸ்துஸ்ம்ருதிம் முக்த்வா ஸ்ம்ருதிர்நாந்யா(அ)வஶிஷ்யதே ।। 843 ।।
ப்ரமாநநுவிதா⁴நாச்ச ந ஸ்ம்ருதிர்பா³தி⁴கா(அ)பரா ।।
பா³த்⁴யத்வேநைவ மாபு³த்³தே⁴ர்நிஷ்டி²தா(அ)பூ⁴த³நாத்மதீ⁴: ।। 844 ।।
பா³த்⁴யம் தமோ மிதே: க்ருதஸ்நம் தஜ்ஜம் சாப்யதிது³ர்வலம் ।।
மாநம் பா³த⁴கமேவா(அ)(அ)ஸீத்ஸ்ம்ருதிரப்யநயோஸ்ததா² ।। 845 ।।
ந ஸ்ம்ருதிர்விஸ்ம்ருதிர்வேஹ ஸம்பா⁴வ்யேதாபி கேநசித் ।।
ஸக்ருத்³விபா⁴தோ ஹ்யேவைஷ ரவௌ ராத்ர்யஹநீ யதா² ।। 846 ।।
அநர்த²ஹேதுதா³ஹித்வாத்³யதோ²க்தாத்மஸ்ம்ருதேரத: ।।
ஆத்மஸ்ம்ருதே: ஸ்வத: ப்ராப்திரிதரஸ்யாஸ்து பா³த்⁴யதா ।। 847 ।।
நிரோத⁴ஸ்தர்ஹி பூர்வோக்தாந்மதமர்தா²ந்தரம் யதி³ ।।
தந்த்ராந்தரேஷு தஸ்யாபி கார்யத்வேந ஶ்ருதத்வத: ।। 848 ।।
ந, முக்திஸாத⁴நத்வேந தஸ்யாமதி⁴க³மாச்ச்²ருதே: ।।
ப்ரத்யக்³வோதா⁴த்பரம் நாந்யந்முக்தேரஸ்தீஹ ஸாத⁴நம் ।। 849 ।।
அநநுஷ்டே²யரூபத்வாத்தத்ஸித்³தி⁴ஶ்சா(அ)(அ)த்மவோத⁴த: ।।
ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநே நிருத்⁴யந்தே சித்ததத்³வ்ருத்தயோ யத: ।। 850 ।।
அப்⁴யுபேத்யைதத³ஸ்மாபி⁴ருச்யதே ஸம்ப⁴வாதி³தி ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாதிரேகேண ந த்வந்யந்முக்திஸாத⁴நம் ।। 851 ।।
ஶ்ருதௌ ஸ்ம்ருதௌ வா ஸம்பா⁴வ்யம் தாப்⁴யாம் நாந்யஸ்ய மாநதா ।।
ப்ரத்யாக்³யாதா²த்ம்யநிர்ணீதௌ தார்கிகோக்தாத்மவஸ்துவத் ।। 852 ।।
ஸர்வாகாங்க்ஷைகஹேதோஶ்ச ப்ரத்யக்³விஜ்ஞாநஹாநத: ।।
ந பா⁴வநேஹ ஸம்பா⁴வ்யா மோஹே ஸத்யேவ ஸா யத: ।। 853 ।।
மாநாந்தராநதி⁴க³தோக்த்யர்தா²தி⁴க³ம ஏவ ந: ।।
விதி⁴ர்யதோ நியோகோ³(அ)பி நைவ ஸ்யாத³ந்ருதந்த்ரத: ।। 854 ।।
நியோஜ்யதத்³விஷயயோர்யத்ர பே⁴தோ³(அ)வஸீயதே ।।
விஷய: ஸ நியோக³ஸ்ம நா(அ)(அ)த்மஜ்ஞாநே த்வபே⁴த³த: ।। 855 ।।
ஶப்³தோ³ லிஙாதி³ஶூந்யோ(அ)பி ஹ்யவிஜ்ஞாதார்த²போ³த⁴க: ।।
விதி⁴ர்ப⁴வதி ஸாமர்த்²யாஜ்ஜ்ஞாதே ஹ்யர்தே²(அ)நுவாத³தா ।। 856 ।।
யதோ வாசோ(அ)பி⁴தா⁴நாநி ப்ரயுக்தாந்யுபலப்³த⁴யே ।।
ஸர்வாண்யநபி⁴தா⁴யைவ நிவர்தந்தே(அ)வவோத்⁴ய ச ।। 857 ।।
உத³பாதி³ ச யச்ச²ப்³தை³ர்ஜ்ஞாநமாகாரப³த்³தி⁴ய: ।।
ஸ்வதோபு³த்³த⁴ம் தத³ப்ராப்ய நாம்நா ஸஹ நிவர்ததே ।। 858 ।।
மாஹாத்ம்யமேதச்ச²ப்³த³ஸ்ய யத³வித்³யா நிரஸ்யதி ।।
ஸுஷுப்த இவ நித்³ராயா து³ர்ப³லத்வாச்ச பா³த⁴தே ।। 859 ।।
து³ர்ப³லத்வாத³வித்³யாயா ஆத்மத்வாத்³போ³த⁴ரூபிண: ।।
ஶப்³த³ஶக்தேரசிந்த்யத்வாத்³வித்³மஸ்தம் மோஹஹாநத: ।। 860 ।।
அக்³ருஹீத்வைவ ஸம்ப³ந்த⁴மபி⁴தா⁴நாபி⁴தே⁴யயோ: ।।
ஹித்வா நித்³ராம் ப்ரபு³த்⁴யந்தே ஸுஷுப்தே போ³தி⁴தா: பரை: ।। 861 ।।
ஜாக்³ரத்³வந்ந யத: ஶப்³த³ம் ஸுஷுப்தே வேத்தி கஶ்சந ।।
த்⁴வஸ்தே(அ)தோ ஜ்ஞாநதோ(அ)ஜ்ஞாநே ப்³ரஹ்மாஸ்மீதி ப⁴வேத்ப²லம் ।। 862 ।।
அவித்³யாகா⁴திந: ஶப்³தா³த்³யா(அ)ஹம் ப்³ரஹ்மோதி தீ⁴ர்ப⁴வேத் ।।
நஶ்யத்யவித்³யயா ஸார்த⁴ம் ஹத்வா ரோக³மிவௌஷத⁴ம் ।। 863 ।।
அவஶிஷ்டம் ஸ்வதோபு³த்³த⁴ம் ஶுத்³த⁴ம் முக்தமதோ ப⁴வேத் ।।
நாத: ஸ்யாத்³பா⁴வநாபேக்ஷா நாபி மாநாந்தரம் ப்ரதி ।। 864 ।।
க்ரியாப்ரபே⁴த³விரஹாஜ்ஜ்ஞாநம் வா நிகி²லம் தம: ।।
ஹந்த்யாத்மலாப⁴மாத்ரேண ந தத³ந்யா தமோஹ்நுதி: ।। 865 ।।
க்ரியாதத்ப²லயோர்பே⁴தா³ந்ந பே⁴த³: க்ரியயோரத: ।।
ப்ரத்யக்³த்⁴வாந்தமதோ ஜ்ஞாநம் ஸ்வாத்மலப்³த்⁴யைவ ஹந்தி தத் ।। 866 ।।
நிஷ்பந்நோ(அ)பி குடா²ராதி³: ப்ரயோக³விரஹாத்³யதா² ।।
த்³வைதீ⁴பா⁴வாய நைவாலம் ததா² நைவ ப்ரமாணதீ⁴: ।। 867 ।।
அலௌகிகத்வாத்³வோத்⁴யஸ்ய ஸ்வதஶ்சாவக³மாத்மந: ।।
போ³த்⁴யே ஹி லௌகிகே(அ)பேக்ஷா பரதோ(அ)வக³தௌ ததா² ।। 868 ।।
நத்³யாஸ்தீரே ப²லாநீவ ப்ரத்யக்ஷாத்³யநபேக்ஷத: ।।
கிமிவேஹாந்யமாநேஷு தவாபேக்ஷா(அ)பி⁴தா⁴ஶ்ருதே: ।। 869 ।।
ப்ரமாதா ச ப்ரமாணம் ச ப்ரமேயோ நிஶ்சிதிஸ்ததா² ।।
யத்ஸாம்நித்⁴யாத்ப்ரஸித்⁴யந்தி தத்ஸித்³தௌ⁴ கிமபேக்ஷதே ।। 870 ।।
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தேஷு க⁴டோ(அ)யமிதி ஸம்வித³: ।।
வ்யவதா⁴நம் ந சேஹாஸ்தி தத்³பா⁴வாபா⁴வஸாக்ஷித: ।। 871 ।।
இத³மேவமித³ம் நைவமிதி பு³த்³தி⁴ர்விபா⁴க³பா⁴க் ।।
அநாத்மிகா(அ)(அ)த்மவத்யத்ர யேநாஸௌ கிமபேக்ஷதே ।। 872 ।।
கர்த்ராதி³வ்யாப்ருதே: பூர்வமஸம்கீர்ணமுபாதி⁴பி⁴: ।।
அவிக்ஷிப்தமஸம்ஸுப்தம் ஹ்யநுப⁴வந்கிமபேக்ஷதே ।। 873 ।।
ப்ரமாணமப்ரமாணம் ச ப்ரமாபா⁴ஸஸ்ததை²வ ச ।।
குர்வந்த்யேவ ப்ரமாம் யத்ர தத³ஸம்பா⁴வநா குத: ।। 874 ।।
ப்ராமாண்யமேதத்ப்ருஷ்டே²ந கஸ்மாந்நாஸ்த்யபி⁴தா²ஶ்ருதே: ।।
நியோக³ஸ்யாபி மாநத்வம் நாநபேக்ஷ்ய ப்ரமாமிமாம் ।। 875 ।।
பஶ்யேதா³த்மாநமித்யாதி³ வாக்யம் யத்ஸ்யாத்³விதா⁴யகம் ।।
ஜ்ஞாநகர்தவ்யதாயாம் தந்நியோஜ்ய புருஷம் ப்ரதி ।। 876 ।।
ஸ்வவ்யாபாரே(அ)நபேக்ஷ்யைவ வஸ்துவ்ருத்தம் வசோ யத: ।।
நியுங்கே புருஷம் தஸ்மாத்³வஸ்துவ்ருத்தம் ஸுது³ர்லப⁴ம் ।। 877 ।।
ஸ்வஶக்த்யநநுரூபம் சேத்கார்யம் வாக்யஶதைரபி ।।
நியுக்தோ(அ)பி ந தத்கர்துமலம் ஶக்யே ஸ ஹீஶ்வர: ।। 878 ।।
அபி⁴தா⁴ஶ்ருதிஶ்சேத்தத்ஸித்³தௌ⁴ வ்யாயச்சே²த ப்ரயத்நத: ।।
விதி⁴வர்த்மாநுகா³மித்வாந்நார்த²ஸ்ப்ருக்ஸா(அ)ஸ்வதந்த்ரத: ।। 879 ।।
ஸ்வமாம்ஸாந்யபி கா²த³ந்தி நியோகா³நதிலங்கி⁴ந: ।।
ஜஹத்யபி ப்ரியாந்ப்ராணாஞ்ஶக்யத்வாதே³வ நாந்யத: ।। 880 ।।
அஶக்யே விநியுக்தோ(அ)பி க்ருஷ்ணலாஞ்ஶ்ரபயேதி³தி ।।
ஸர்வாத்மநா(அ)ப்யஸௌ குர்வந்குர்யாத்தஸ்கரகந்து³வத் ।। 881 ।।
ஜ்ஞாநஸ்ய வஸ்துதந்த்ரத்வாந்நோபாஸநஸமுத்தி²தி: ।।
ந சா(அ)(அ)வ்ருத்த்யா ப்ரமோத்பத்திம் ப்ரமாணாநி ப்ரகுர்வதே ।। 882 ।।
நார்த²ஸ்ப்ருக்³பா⁴வநா சேத்ஸ்யாஹ்ப்³ரஹ்மதீ⁴ஜந்மநே ந ஸா ।।
ஶுக்திகாஜ்ஞாநஸம்பூ⁴தௌ ந ஸ்வப்⁴யஸ்தா(அ)பி ரூப்யதீ⁴: ।। 883 ।।
த்³ரஷ்டவ்யஶ்சேத்³ப⁴வேதா³த்மா ஸ்யாந்நியோக³ஸ்ததா²(அ)(அ)த்மநி ।।
நிஷேதா⁴த்³த³ர்ஶநஸ்யேஹ ந நியோகோ³(அ)ஸ்த்யத: பரே ।। 884 ।।
மநுதே யந்ந மநஸா மதம் யேந மந: ஸதா³ ।।
ப்³ரஹ்ம வித்³தி⁴ ததே³வ த்வம் ந த்வித³ம் யது³பாஸதே ।। 885 ।।
ஶுங்க³க்³ராஹிகயா ஶ்ருத்யா ப்³ரஹ்மதா(அ)போதி³தா ஸ்பு²டம் ।।
உபாஸ்யத்வைகதோ³ஷேண நியோகோ³(அ)தோ(அ)த்ர நேஷ்யதே ।। 886 ।।
ஜ்ஞாதாஜ்ஞாதாபநிஹுத்யா ஜ்ஞாத்ருபா⁴வாதி³ஸாக்ஷிண: ।।
ப்³ரஹ்ம வித்³தி⁴ ததே³வேதி ப்³ரஹ்மதா ச ஸமர்பிதா ।। 887 ।।
வாக்யார்த²ஜ்ஞாநகாலே ய: பதா³ர்தோ² நைவ வித்³யதே ।।
கர்தவ்ய: காரகாபேக்ஷோ விதே⁴ய: ஸ ந ஸம்ஶய: ।। 888 ।।
விபரீதஸ்ததோ யஸ்து வாக்யாதே³வ ச க³ம்யதே ।।
நித்யோ(அ)கர்மப்ரயுக்த: ஸ ந விதே⁴ய: கத²ம்சந ।। 889 ।।
யதா²வஸ்து ஹி யா பு³த்³தி⁴: ஸம்யக்³ஜ்ஞாநம் ததே³வ ந: ।।
பௌருஷாயாஸமாத்ரோத்த²மஜ்ஞாநம் ரஜதாதி³வத் ।। 890 ।।
வஸ்துமாத்ராநுரோதி⁴த்வாத்ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய து³ஷ்கரம் ।।
நியோகா³நுப்ரவேஶேந வஸ்துதத்த்வாவபோ³த⁴நம் ।। 891 ।।
அபி⁴தே⁴யம் ந யத்³வஸ்துப்ரத்யயஶ்ச ந டௌ⁴கதே ।।
நியுக்தோ(அ)பி நியோகே³ந தாத்³ருங்நைவேக்ஷிதும் க்ஷம: ।। 892 ।।
அபி மாநாந்தரப்ராப்தம் வஸ்துவோத⁴ம் நிவர்தயேத் ।।
நியோகா³ர்தா²நுரோதே⁴ந யதி³ வஸ்த்வவபோ³த்⁴யதே ।। 893 ।।
மாநாந்தரோத்த²விஜ்ஞாநப்ராப்தாபே³வ நியுஜ்யதே ।।
நியோகா³தே³வ தத்³பு³த்³தௌ⁴ நியோக³த்வம் ப⁴வேத்³யத: ।। 894 ।।
பா⁴வ்யதே(அ)ஸந்நபீஹார்த²ஸ்தஸ்யாந்யத்ர ப்ரஸித்³தி⁴த: ।।
ப்³ரஹ்மணஸ்த்வப்ரஸித்³த⁴த்வாத்க்ரியதே(அ)ஸூத்ரக: பட: ।। 895 ।।
க்ரியதே(அ)லௌகிகோ(அ)ப்யர்த²: பதா³ர்தா²ந்வயரூபத: ।।
அவார்க்யாதா²த்மகம் ப்³ரஹ்ம தேநாதோ³ து³ஷ்கரம் மதம் ।। 896 ।।
அவாக்யார்தா²த்மகம் ப்³ரஹ்ம குதோ(அ)ஜ்ஞாயீதி கத்²யதாம் ।।
வாக்யாதிரேகி தந்மாநம் நாந்யத்கிம்சித்த்வயேஷ்யதே ।। 897 ।।
அதா²ந்யத³பி தந்மாநம் ப⁴வதா(அ)ப்⁴யுபக³ம்யதே ।।
தாவதைவ க்ருதார்த²த்வாத்³வ்யர்த²ம் த்⁴யாநாதி³சேஷ்டிதம் ।। 898 ।।
நிதி³த்⁴யாஸநஶப்³தே³ந ஸம்யக்³ஜ்ஞாநம் விவக்ஷிதம் ।।
உக்தாநுவசநே தஸ்ய விஜ்ஞாநேநேதிநிர்ணயாத் ।। 899 ।।
ப்³ரஹ்ம ஸம்ஸர்க³ரூபம் சேத்³வாக்யாத³த்⁴யவஸீயதே ।।
தாவந்மாத்ரப்ரமாணத்வாத்தாத்³ருகே³வாஸ்து தந்மிதே: ।। 900 ।।
யாத்³ருக்தத்³க³ம்யதே மாநாத்தத்தாத்³ருங்நேதி கீ³:குத: ।।
அமாநாத்கல்ப்யதே யாத்³ருக்தத்ததை²வேதி ஸாஹஸம் ।। 901 ।।
க⁴டாகாஶோ மஹாகாஶ ஏவமாத்³யுக்திதோ(அ)பி ந: ।।
அஸம்ஸ்ருஷ்டார்த²போ³த⁴: ஸ்யாத்³யதை²வம் ஸத³ஸீத்யத: ।। 902 ।।
விஜ்ஞாய ப்ரஜ்ஞாமித்யஸ்ய ந சார்தோ²(அ)யம் விவக்ஷித: ।।
யதா² ததா²(அ)தியத்நேந தத்ரைவைதத்ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 903 ।।
ஸ்வரூபாநூக்திமாத்ரத்வாத³ப்ராமாண்யம் மதம் யதி³ ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யாநாம் ஸோ(அ)ரோதீ³தி³திவாக்யவத் ।। 904 ।।
ப்ராமாண்யஹேதுஸத்³பா⁴வாந்நாப்ராமாண்யமிஹேஷ்யதே ।।
ப²லவந்நிஶ்சிதஜ்ஞாநஜந்ம ப்ராமாண்யகாரணம் ।। 905 ।।
தாத்³ருக்³யத்ராஸ்தி தந்மாநம், நாஸ்தி யத்ர ந நந்மிதி: ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யார்த²ஶ்ரவணாநந்தரம் ந கிம் ।। 906 ।।
ப²லவந்நிஶ்சிதஜ்ஞாநஜந்ம ஸாக்ஷாத்ஸமீக்ஷ்யதே ।।
தஸ்மிந்ஸத்யப்ரமாணத்வம் கிமிவேஹோச்யதே த்வயா ।। 907 ।।
ஸோ(அ)ரோதீ³தி³தி வாக்யேப்⁴யோ நிஶ்சிதம் ப²லவச்ச கிம் ।।
ஜாயதே யதி³ விஜ்ஞாநம் ப்ராமாண்யம் கேந வார்யதே ।। 908 ।।
அத² நைதத³மாநத்வம் காமமஸ்து ந வார்யதே ।।
ப²லவந்நிஶ்சிதஜ்ஞாநஜநகஸ்ய கிமாக³தம் ।। 909 ।।
அதை²தஸ்யாப்ரமாணத்வம் மாநத்வம் கேதி ப⁴ண்யதாம் ।।
யத்ராப்யபீ⁴ஷ்டம் மாநத்வம் தத்ராப்யேத்யப்ரமாணதா ।। 910 ।।
நரப்ரவ்ருத்திஸத்³பா⁴வாந்நநு தஸ்ய ப்ரமாணதா ।।
ஜ்யோதிஷ்டோமாதி³வாக்யஸ்ய ப்³ரஹ்மாஸ்மீத்யத்ர தந்ந து ।। 911 ।।
ப்ராமாண்யஹேதுஸத்³பா⁴வாந்நைதத்ஸாத்⁴வபி⁴தீ⁴யதே ।।
ஹேதுஶ்சாபி⁴ஹிதோ(அ)ஸ்மாபி⁴: ப்ரவ்ருத்திர்ந து காரணம் ।। 912 ।।
அலம்காரோ(அ)யமஸ்மாகம் யத³ஶேஷப்ரவர்தந -
வீஜப்ரத்⁴வம்ஸக்ருஜ்ஜ்ஞாநப²லவஜ்ஜந்மகாரிதா ।। 913 ।।
யதோ²க்தேந விசாரேண விதி⁴த்ரயநிஷேத⁴நம் ।।
க்ருதம் தந்நித்யஸம்ப்ராப்திஹேதூக்த்யா(அ)நவஶேஷத: ।। 914 ।।
தமேவேதி ச வாக்யஸ்ய வித்⁴யஸம்ப⁴வமப்³ருவம் ।।
ஸ்வரஸேநைவ ஸம்ப்ராப்தேஸ்ததா²(அ)(அ)த்மோபாஸநஸ்ய ச ।। 915 ।।
ஆத்மாநமநுபாஸ்யேஹ நாநாத்மாநம் ஜநோ(அ)பி ஹி ।।
உபாஸ்தே தேந தத்ப்ராப்திர்நித்யைவேத்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 916 ।।
அஹம்ப்ரத்யயக³ம்யத்வே ஹ்யப்⁴யுபேதே(அ)பி சா(அ)(அ)த்மந: ।।
அநாத்மப்ரத்யயோத்பத்திரஹம்ப்ரத்யயபூர்விகா ।। 917 ।।
ஆத்மா(அ)(அ)த்மாநம் ஸதோ³பாஸ்தே தத்ப்ரத்யயஸமந்வயாத் ।।
நி:ஶேஷாநாத்மபு³த்³தீ⁴நாம் நித்யப்ராப்தமுபாஸநம் ।। 918 ।।
விஜ்ஞாநகாரணத்வே(அ)பி ஹ்யப்⁴யுபேதே(அ)ந்தராத்மந: ।।
நித்யோபாஸநஸம்ப்ராப்திஸ்தஜ்ஜ்ஞாநாநாம் தத³ந்வயாத் ।। 919 ।।
அப்⁴யுபேதே(அ)பி ச விதௌ⁴ ந ப்ரவ்ருத்திரிஹேஷ்யதே ।।
ஸர்வமாத்மேதி ஸம்த்³ருஷ்டே ந ப்ரவ்ருத்திரஹேதுத: ।। 920 ।।
நியமார்தோ² விதி⁴ரமிதி பா⁴ஷ்யக்ருதோ வச: ।।
அப்⁴யுபேத்யாபி வக்ஷ்யமீத்யேவமேதத்ஸமஞ்ஜஸம் ।। 921 ।।
ந கஶ்சித³பி ஸம்பா⁴வ்யோ யதோ²க்தாந்யாயகௌ³ரவாத் ।।
விதி⁴ர்யதோ(அ)ப்⁴யுபக³மாந்நியமோக்திரியம் தத: ।। 922 ।।
த³ர்ஶநம் க்ரியமாணம் ஹி கர்மா(அ)(அ)ஶ்ரித்ய ப்ரஸித்⁴யதி ।।
ஆத்மா(அ)நாத்மா ச தத்கர்ம தத³ந்யஸ்யாப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 923 ।।
யதா² தண்டு³லநிஷ்பத்திரவகா⁴தாத்³யபேக்ஷயா ।।
ஸித்⁴யேத்³த³ர்ஶநநிஷ்பத்திஸ்தத்³வதா³த்மாத்³யபேக்ஷயா ।। 924 ।।
அவகா⁴தஸ்ய பாக்ஷிக்யாம் ப்ராப்தௌ யத்³வந்நியம்யதே ।।
அவஹந்யாதி³தி ததா² ஹ்யாத்மோபாஸ்திர்நியம்யதே ।। 925 ।।
அநாத்மோபாஸநப்ராப்தௌ த்⁴யாயேதா³த்மாநமித்யத:।।
அநாத்மோபாஸ்தே: ஸாமர்த்²யாந்நிவ்ருத்திர்ந து ஶப்³த³த: ।। 926 ।।
யத்³யாத்மோபாஸநாப்ராப்தி: கசித்ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)ஞ்ஜஸா ।।
அவகா⁴தாதி³வத்காமம் நியமோ(அ)ஸ்து ததா² ஸதி ।। 927 ।।
ப்ரத்யக³ர்த²மநாலிங்க்³ய ந பராக்³வர்தி கிம்சந ।।
விஜ்ஞாநம் ஜாயதே யஸ்மாதா³த்மோபாஸ்தி: ஸதா³ தத: ।। 928 ।।
ப்ராக³ப்யநாத்மஸம்ப³ந்தா⁴ஜ்ஜந்மநைவா(அ)(அ)த்மகர்மகம் ।।
விஜ்ஞாநம் நிகி²லம் யஸ்மாந்நித்யப்ராப்திரதோ ப⁴வேத் ।। 929 ।।
உபாஸ்யார்தா²திரேகேண ந சோபாஸநக்ருத்³தி⁴ருக் ।।
ஸம்பா⁴வ்யோ நியமவிதி⁴ரதோ நா(அ)(அ)த்மந்யபே⁴த³த: ।। 930 ।।
உக்தம் ச ந்யாயமாபேக்ஷ்ய நியமோ(அ)த்யந்தது³ர்லப⁴: ।।
விதே⁴ர்தௌ³ர்ப³ல்யஸித்³த்⁴யர்த²மதோ பா⁴ஷ்யக்ருது³க்தவாந் ।। 931 ।।
முக்தேஷ்வாதி³வதி³த்யாதி³ யச்ச கிம்சித்ஸமீரிதம் ।।
தஸ்யாப்யஸம்ப⁴வ: ஸ்பஷ்ட உபரிஷ்டாத்ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 932 ।।
அநாத்மோபாஸநமித³மிதிஶப்³த³ப்ரயோக³த: ।।
ப்ரியமித்யாதௌ³ த்³ருஷ்டத்வாத³ப்ரியோபாஸநம் கு³ணாத் ।। 933 ।।
ஆத்மைககு³ணவத்த்வேந ந த்வத்ரா(அ)(அ)த்மைவ சிந்த்யதே ।।
ஆத்மோபாஸ்யத்வவாக்யாச்ச வைலக்ஷண்யம் ஶ்ருதேர்ப⁴வேத் ।। 934 ।।
ஆத்மாநமிதிகர்மோக்தேர்வைலக்ஷ்யண்யமிதி: ஸ்பு²டம்‌ ।।
ஆத்மோபாஸ்திநிஷேதா⁴ச்ச ந பஶ்யந்தீதி வாக்யத: ।। 935 ।।
நா(அ)(அ)த்மோபாஸ்யத்வாவக³மாத்³வாக்யஶேஷே ப⁴வேதி³த³ம் ।।
பத³நீயாந்தரதரம் ப்ரியமித்யாதி³ஶேஷத: ।। 936 ।।
ஆத்மாநம் ப்ரியமித்யேதத்³வாக்யஶேஷே(அ)வக³ம்யதே ।।
தஸ்மாதா³த்மைவோபாஸ்ய: ஸ்யாந்நாநாத்மோபாஸ்ய இஷ்யதே ।। 937 ।।
அக்ருத்ஸ்நத்வாந்நிஷேத⁴ஶ்ச ந த்வாத்மோபாஸநஸ்ய ஸ: ।।
ஶப்³த³ஜ்ஞாநாதிவர்தித்வக்²யாபநாயேதிஶப்³த³நம் ।। 938 ।।
யதோ வாசோ நிவர்தந்தே நேதி நேத்யாதி³கம் ததா² ।।
ஏவம் ஸத்யர்த²வத்ஸர்வமந்யதா² தத³நர்த²கம் ।। 939 ।।
அநாத்மார்தா²பநுத்யர்த²மாத்மாநமிதி ஶப்³த்³யதே ।।
நாதோ வாக்யாந்தரம் தத்ஸ்யாத்³யதோ²க்தார்தா²நுவாத³த: ।। 940 ।।
ஆத்மேத்யேஷோபாஸீதேதி ஹேதுரத்ரோபதி³ஶ்யதே ।।
அகார்த்ஸ்ந்யதோ³ஷஹாநாய ப்ரதீச: க்ருத்ஸ்நதோச்யதே ।। 941 ।।
ஆத்மநோ(அ)நவஶேஷேண ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)நாத்மவஸ்துநா ।।
ரஜ்ஜுஸர்பாதி³வந்நாத: ப்ரதீச: ஶிஷ்யதே பராங் ।। 942 ।।
ஸர்வமஜ்ஞாதமேவ ஸ்யாத்³யஸ்மிந்நஜ்ஞாத ஆத்மநி ।।
ஜ்ஞாதே ஜ்ஞாதம் ச க்ருத்ஸ்நோ(அ)ஸௌ தாவத்த்வாத்ஸர்வவஸ்துந: ।। 943 ।।
யுக்த்யா நிரூப்யமாணஸ்ய ஹ்வாத்மா தத்த்வமநாத்மந: ।।
ப்ரத்யாக்²யாத: ஸ சேத்தேந காநாத்மா ஸித்⁴யதாமயம் ।। 944 ।।
அநாத்மதத்தவமந்வேதி ஹ்யாத்மா(அ)ஸங்கோ³(அ)கு³ணோ(அ)த்³வய: ।।
ஸ்வத: ஸித்³தௌ⁴ ந சேத்ஸித்⁴யேத்கிமந்யத்³பே⁴ஷஜம் தத: ।। 945 ।।
ஜ்ஞாதாயாம் ஸ்ரஜி தந்மோஹகல்பிதாநாம் யதை²கதா ।।
ப்ரதீச்யேவம் தத³ஜ்ஞாநக்ல்ருப்தாநாமேகதேஷ்யதே ।। 946 ।।
ஆத்மஶப்³தா³பி⁴தே⁴யே(அ)ர்தே² ப்ரத்யக்ஸாமாந்யரூபகே ।।
அந்தர்ப⁴வந்தி நிகி²லா விஶேஷா இதி கேசந ।। 947 ।।
ஸாமாந்யேந ஸமஸ்தம் தத்³விஶேஷைர்வ்யஸ்தமேவ ச ।।
க்ருத்ஸ்நமேவம் பரம் ப்³ரஹ்ம ஸதோ³பாஸீத யத்நத: ।। 948 ।।
அவஸ்தா²வத³வஸ்தா²பி⁴: கசித்கார்த்ஸ்ந்யம் ப்ரசக்ஷதே ।।
கார்யகாரணரூபேண கசித்³வ்யாசக்ஷதே ததா² ।। 949 ।।
பா⁴க³பா⁴கி³விபா⁴கே³ந நாபி⁴நேம்யரவத்ததா² ।।
வ்யாசக்ஷதே மஹாத்மாந: ஸம்ப்ரதா³யப³லாத்கில ।। 950 ।।
அக்ஷராணாமதாத்பர்யாத்³யுக்திதஶ்சாப்யஸம்ப⁴வாத் ।।
ப்ரதிபத்தும் வயம் தாத்³ருக்ஶக்ருமோ நாஞ்சஸா பரம் ।। 951 ।।
அஜ்ஞாதம் ஜக³த³ஜ்ஞாதே ஜ்ஞாதே ஜ்ஞாதம் ச யத்ர தத் ।।
தத்³ப்³ரஹ்மைவம்வித⁴ம் க்ருத்ஸ்நம் ந கோ³வ்ருக்ஷாதி³வந்மதம் ।। 952 ।।
ஸாமாந்யாநி விஶேஷாஶ்ச வ்யாவர்தந்தே பரஸ்பரம் ।।
ப்ராணாதி³வத³த: கார்த்ஸ்ந்யம் ந தேஷாம் யுக்திமத்³ப⁴வேத் ।। 953 ।।
ததா³நந்த்யாச்ச தத்³வோதோ⁴ நேஶ்வரேணாபி கார்த்ஸ்ந்யத: ।।
க்ரமஶோ(அ)க்ரமஶோ வா(அ)பி ஶக்ய: குதம் கதா³சந ।। 954 ।।
தாதா³த்ம்யபா⁴வநாயாம் து பும்ஸாம் ஸம்பா⁴வநா(அ)பி ந ।।
ஶக்யா ஸுநிபுணேநாபி கர்தும் தத்³வ்யாப்ருதி: குத: ।। 955 ।।
க³ங்கா³வதாரவந்நாபி வஹூபாஸித்ருகர்மதா ।।
பா⁴வநோபசயாபா⁴வாதே³கைகஸ்மிம்ஸ்ததா² ஸதி ।। 956 ।।
தே³வோ பூ⁴த்வைதி விபு³தா⁴ந்பா⁴வநோபசயாந்நர: ।।
இதி ஸர்வபதா³ர்தே²ஷு பும்ஸோ(அ)ஶக்யா விதி⁴த்ஸிதம் ।। 957 ।।
யஜ்ஜ்ஞாதமபி கார்த்ஸ்ந்யேந தத்தத³ந்யச்ச நாஞ்ஜஸா ।।
ஜ்ஞாநேந ஜ்ஞாயதே தாத்³ருக்க்ருத்ஸ்நம் கத²மிஹோச்யதே ।। 958 ।।
பராக்³வஸ்து விரோதி⁴த்வாத்ப்ரத்யக்³பு³த்³த்⁴யா ந க³ம்யதே ।।
பராஞ்சீத்யபி ஹேதூக்தேர்நாத: பிண்டா³தி³க்ருத்ஸ்நதீ⁴: ।। 959 ।।
ததா²(அ)(அ)த்மநி ச விஜ்ஞாதே ஸர்வம் ஜ்ஞாதம் ப⁴வேதி³தி ।।
யேநாஶ்ருதம் ஶ்ருதமிதி கஸ்மிந்ந்விதி ததா² பரம் ।। 960 ।।
ஆத்மஸாம்யக்³ரஹே(அ)ப்யாத்மபே⁴த³மாத்ரக்³ருஹீதித: ।।
நைவாநாத்மார்த²ஸாமாந்யவிஶேஷாணாம் க்³ரஹோ ப⁴வேத் ।। 961 ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததாத்³ருஷ்டாவேவமாதி³ ஸுது³ர்க⁴டம் ।।
அபூர்வாநபராநந்தராவாஹ்யோக்திஶ்ச து³:ஸ்தி²தா ।। 962 ।।
பராக்ப்ரமேயமாநாநாம் ப்ரத்யக³ர்த²தி⁴யோதி³த: ।।
பா³தோ⁴(அ)தோ(அ)ஸாத்⁴வபி⁴ஹிதம் ஸமஸ்தவ்யஸ்ததாம் ப்ரதி ।। 963 ।।
ததோ²பாஸ்யஸ்ய ப்³ரஹ்மத்வே ஶ்ருத்யா ஸாக்ஷாந்நிராக்ருதே ।।
நேத³ம் யதி³த³மித்யேவம் ஸமஸ்தவ்யஸ்ததா குத: ।। 964 ।।
ஸ்தூ²லாத்³யஶேஷாபஹ்நுத்யா சாக்ஷரே ப்ரத்யகா³த்மநி ।।
காரணாந்தஸ்ய ஜக³த ஓதப்ரோதோக்திதஸ்ததா² ।। 965 ।।
ந ச ப்ரத்யக்³தி⁴யா த்³ரஷ்டும் பராக்³வஸ்திவஹ ஶக்யதே ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததைவம் ச ந மாநாது³பபத்³யதே ।। 966 ।।
மாநபூ⁴மேஶ்ச வ்யுத்தா²ப்ய ததா² விதி³தபூ⁴மித: ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரஸ்ய ப்³ரஹ்மோக்தே: ஸமஸ்தவ்யஸ்ததா குத: ।। 967 ।।
ந ஸமஸ்தம் ந ச வ்யஸ்தம் நோப⁴யம் ப்ரத்யகா³த்மநி ।।
ப்ரத்யக்ப்ரவணயா பு³த்³த்⁴யா வீக்ஷ்யதாம் யதி³ ஶக்யதே ।। 968 ।।
கஸ்மாத்புநரித³ம் த்யக்த்வா த்³ருஷ்டாத்³ருஷ்டார்த²ஸாத⁴நம் ।।
ஆத்மேத்யேவோபாஸீதேதி மஹாந்யத்ந: ஶ்ருதேரிஹ ।। 969 ।।
பத³நீயமித³ம் யஸ்மாத³நாத்மப்⁴ய: பரம் பத³ம் ।।
ஸர்வஜ்ஞேயபுமர்தா²நாம் ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநே ஸமாப்தித: ।। 970 ।।
ந ஹி ப்ரதீசி விஜ்ஞாதே கஶ்சித³ப்யவஶிஷ்யதே ।।
ஜ்ஞேயோ(அ)ர்த²: புருஷார்தோ² வா பத³நீயமதோ ப⁴வேத் ।। 971 ।।
அநாத்மார்தே² து விஜ்ஞாதே ஸ்வாத்⁴யஸ்தாஹிப்ரபோ³த⁴வத் ।।
ந கிம்சித்ஸ்யாத்பரிஜ்ஞாதம் நாநாத்மா(அ)த: ப்ரமித்ஸித: ।। 972 ।।
அஸ்யேதி ஶைஷிகீ ஷஷ்டீ² க்ருத்ஸ்நஸம்க³த்யபேக்ஷயா ।।
ப்ரதீசா வ்யதிரேகீ ஸந்நாநாத்மா ஹ்யேதி ஸம்க³திம் ।। 973 ।।
நர்தே விபா⁴க³ம் ஸம்ப³ந்த⁴: ப்ரதீசா(அ)நாத்மநோ(அ)ஸ்தி ஹி ।।
ப்ரத்யக³ர்தோ²(அ)விபா⁴கா³த்மா நாத: ஸம்க³ச்ச²தே த்³வயம் ।। 974 ।।
அதோ து³:ஸ்தி²தஸித்³த்⁴யேதத்பராக்³வஸ்த்வந்தராத்மநி ।।
தாவந்மாத்ரைகயாதா²த்ம்யாத்³பு³த்³த்⁴யாதே³ ரஜ்ஜுஸர்பவத் ।। 975 ।।
பராக்தயைஷ ஜ்ஞாதோ(அ)பி ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஹேதுத: ।।
அநாத்மா(அ)ஜ்ஞாத ஏவ ஸ்யாச்சு²க்திகாரூப்யபோ³த⁴வத் ।। 976 ।।
நிர்தா⁴ரணே வா ஷஷ்டீ²யம் ஜ்ஞேயார்த²ஸ்யாவதா⁴ரணாத் ।।
ப்ரதீசோ ஹ்யநதி⁴க³தாந்நாந்யோ(அ)நதி⁴க³தோ யத: ।। 977 ।।
ஜ்ஞாதோ(அ)பி தத்³வதே³வாஸ்மாந்நா(அ)(அ)த்மநோ வித்³யதே பர: ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுத்வாத்தத³ந்யஸ்யேஹ வஸ்துந: ।। 978 ।।
அநாத்மநோ(அ)ஸ்ய ஸர்வஸ்ய வ்யாக்ருதாவ்யாக்ருதாத்மந: ।।
யஸ்மாதா³த்மா பரம் தத்த்வம் பத³நீயமதோ ப⁴வேத் ।। 979 ।।
க²ண்டா³தௌ³ கோ³த்வவத்³யஸ்மாத்ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யா(அ)ந்தராத்மநி ।।
ஸமீக்ஷ்யதே ஹிருங்க³நாபி தேநாஸாவாத்மதத்த்வக: ।। 980 ।।
ஜ்ஞேய ஆத்மைவ நாநாத்மா பத³நீயத்வகாரணாத் ।।
நந்வந்யஜ்ஞாநே நாந்யஸ்ய கசித³ஸ்த்யவபு³த்³த⁴தா ।। 981 ।।
ஸத்யமேவம் ப⁴வேதே³தத்³யத்³யாத்மா(அ)ப்யந்ய இஷ்யதே ।।
ஆத்மா(அ)ஸாவந்ய இதி ச நாநுந்மத்தஸ்ய கீ³ரியம் ।। 982 ।।
அநேநேதி த்ருதீயேயமித்த²ம்பூ⁴தார்த²லக்ஷண ।।
இத³ம்தீ⁴ஶப்³த³க³ம்யஸ்ய ப்ரத்யங்பா⁴த்ரஸதத்த்வத: ।। 983 ।।
க⁴டோ நாஸ்தீதி கோ(அ)ந்வஸ்மாந்மாநாத³ர்த²: ப்ரதீயதே ।।
ஸம்வித்தாவத³ஶேஷேப்⁴ய: ப்ரமாணேப்⁴யோ(அ)வஸீயதே ।। 984 ।।
ந ஸம்வித³: ப்ருத²க்த்வேந நாபி ஸம்விதி³ தத்³தி⁴யா ।।
அநாத்மவஸ்தூத்ப்ரக்ஷ்யம் ஸ்யாத்³யதா² ஸம்விதி³யம் ஸ்வத: ।। 985 ।।
உபலப்³தோ⁴(அ)ஸ்தி ஸந்கும்போ⁴ லம்போ³ஷ்டோ² தே³ஶகாலவாந் ।।
பூர்வபூர்வாதிரேகேண நோத்தரார்தோ²(அ)நுபூ⁴யதே ।। 986 ।।
கர்த்ராதி³வ்யாப்ருதே: பூர்வம் ஸம்வித்ஸ்வாத்மந்யவஸ்தி²தே: ।।
அவிபா⁴கா³த³நாக்²யேயா தது³த்³பூ⁴த்ய ப²லாயதே ।। 987 ।।
அக்ரியே(அ)பி யதா² வ்யோம்நி த்³யுத்பத்திஸ்தி²திஹாநிபி⁴: ।।
ஜக³ந்நநர்தி மய்யேவம் ஸத³ஸத்³விஶ்வரூபப்⁴ருத் ।। 988 ।।
நஞ்க⁴டார்தா²வபஹ்நுத்ய ஸம்வித்ஸத்³ரூபமாத்ரயா ।।
அவக³த்யாத்மநா ஸத்த்வம் ஸர்வத்³ருக்ஸ்யாத³விக்ரிய: ।। 989 ।।
தி³க்³விபா⁴கோ³(அ)விபா⁴கே³(அ)பி வ்யோம்நி யத்³வத்ப்ரகல்பித: ।।
ப்ரத்⁴வஸ்தாஶேஷபே⁴தே³(அ)பி மயி பி⁴ந்நதி⁴யஸ்ததா² ।। 990 ।।
கத²ம் புநரபோ³தோ⁴த்த²க்ல்ருப்தோபாயேந நத்பரம் ।।
க³ம்யதே ஸத்யமித்யஸ்ய பரிஹ்ருத்யை பரம் வச: ।। 991 ।।
பரமார்தா²த்மநா(அ)ஸத்யம் பத³ம் தத³பி போ³த⁴கம் ।।
ஸ்வார்த²ஸ்யைவமுபாயத்வமஸத்யஸ்யா(அ)(அ)த்மநீக்ஷ்யதாம் ।। 992 ।।
உபாயஸத்யதாம் முக்த்வா நாந்யாத்³ருஶ்யுபயுஜ்யதே ।।
ஸத்யதா(அ)த்ர ஹ்யுபாயாநாமுபேயே கிம் தயேஷ்யதே ।। 993 ।।
க³வாதி³கு²ரிபி³ம்வோ வா பத³மித்யுபதி³ஶ்யதே ।।
அநந்விதார்த²ஸித்³த்⁴யர்த²ம் த்³ருஷ்டாந்தோ(அ)யம் ததா² ஸதி ।। 994 ।।
க³வாதி³போ³த⁴நிர்வ்ருத்தி: பத³தஜ்ஜ்ஞாநஹேதுத: ।।
அநந்விதபத³ஜ்ஞாநகோ³பிண்டை³காவஸாயிநீ ।। 995 ।।
யதை²வம் நாமரூபாதி³ப்ரபஞ்சோபாயஹேதுத: ।।
அப்ரபஞ்சாத்மகே பூ⁴ம்நி ப்ரத்யக்³போ³த⁴: ப்ரஜாயதே ।। 996 ।।
ப்ரமாணபூ⁴மாவைகாத்ம்யம் விரோதா⁴ந்ந ப்ரதீயதே ।।
தமோந்வயாப்ரமேயத்வாத்தத³பா⁴வே(அ)பி நேக்ஷ்யதே ।। 997 ।।
ந ஹி வஸ்த்வாத்மநைவா(அ)(அ)த்மமோஹாத்³யுச்சி²த்தயே கசித் ।।
ப்ரமாணநிரபேக்ஷம் ஸத்³வஸ்த்வலம் ஸ்வப்ரஸித்³த⁴யே ।। 998 ।।
ஸம்ஸாராநவதார: ஸ்யாந்மாநவைப²ல்யமேவ ச ।।
இத்யேதஸ்யேஹ சோத்³யஸ்ய பரிஹாராய சோத்தரம் ।। 999 ।।
யதா² க³வாத்மநா ஸாக்ஷாத்³கா³ம் விந்தே³த்³கோ³பதா³நுக³: ।।
ப்ரத்யக்சைதந்யஸ்ருத்யைவம் விந்தே³த்தத்பரமம் பத³ம் ।। 1000 ।।
ப்ரத்யக்தயா யதா³பா⁴தி ஹ்யாக³மாபாயிஸாக்ஷித: ।।
தே³ஹேந்த்³ரியமநோதீ⁴ஷு சைதந்யாபா⁴ஸரூபகம் ।। 1001 ।।
ஜடே³ஷ்வேகமநேகேஷு கூடஸ்த²ம் க்ஷணப⁴ங்கி³ஷு ।।
அநாத்மஸு ததா² சா(அ)(அ)த்மா ஸம்ஹதேஷ்வப்யஸம்ஹத: ।। 1002 ।।
தஸ்யாவாக்யார்த²ரூபஸ்ய பத³மேதத்ப்ரசக்ஷதே ।।
பத்³யதே(அ)நேந தத்³யஸ்மாத்தேநேத³ம் பத³முச்யதே ।। 1003 ।।
ஸ்வமஹிம்நைவ சேத்ஸித்⁴யேது³பாய: பரமார்த²வத் ।।
ஸ்வத: ஸித்³தே⁴ர்ந மித்²யாத்வம் தஸ்ய ஸ்யாத்பரமார்த²வத் ।। 1004 ।।
பரமார்தா²த³பி⁴ந்நஶ்சேந்நிதராமம்ருஷாத்மதா ।।
இத்யாதி³ பூர்வமுக்தம் யத³நுஸம்தே⁴யமத்ர தத் ।। 1005 ।।
ந ஸாமாந்யம் விஶேஷோ வா யதை²காத்ம்யே(அ)வக³ம்யதே ।।
உக்தமப்யுத்தரத்ரைதத³ஸம்தோஷாத்ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 1006 ।।
ப்ரத்யகா³த்மநி விஜ்ஞாதே நாஜ்ஞாதமவஶிஷ்யதே ।।
அநேந ஹ்யேததி³த்யுக்த்யா தத்பூர்வமுபவர்ணிதம் ।। 1007 ।।
நி:ஶேஷபுருஷார்தா²ப்திர்து³:க²ஹாநிஸ்து தத்ப²லம் ।।
யதா² ஹேத்யுச்யதே ஶ்ருத்யா ஸாத⁴நாபி⁴ந்நமாத்மந: ।। 1008 ।।
நநு ப்ரதீசி விதி³தே தத³ந்யத்³விதி³தம் ப⁴வேத் ।।
ஜ்ஞாநார்தே² ப்ரக்ருதே கஸ்மால்லாபா⁴ர்தே²நோபஸம்ஹ்ருதி: ।। 1009 ।।
ஜ்ஞாநலாபா⁴ர்த²யோர்யஸ்மாதே³கார்த²த்வம் விவக்ஷிதம் ।।
அவித்³யாத்⁴வம்ஸமாத்ரத்வாத்தேநாத்ராஸ்த்வவிருத்³த⁴தா ।। 1010 ।।
நித்யலப்³தை⁴கரூபஸ்ய நாலாபோ⁴(அ)ஜ்ஞாநதோ(அ)ந்யத: ।।
யதை²வம் தஸ்ய லாபோ⁴(அ)பி தஜ்ஜ்ஞாநாந்நாந்யதோ ப⁴வேத் ।। 1011 ।।
ஆத்மதா ப்³ரஹ்மணோ லாபோ⁴ ப்³ரஹ்மதா(அ)ப்யாத்மந: ப²லம் ।।
வ்யாவர்த்யபே⁴தா³த்தத்³பி⁴த்தேரேகம் வஸ்து த்³விருச்யதே ।। 1012 ।।
ப்³ரஹ்மதா நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ந்யத்ர நா(அ)(அ)த்மதா ப்³ரஹ்மணோ(அ)ந்யத: ।।
யத ஏவமதோ(அ)பே⁴தோ³ ஜ்ஞாநலாபா⁴ர்த²யோரிஹ ।। 1013 ।।
லப்³த்⁴ருலப்³த⁴வ்யயோர்பே⁴தோ³ யத்ராவித்³யோத்த²பூ⁴மிஷு ।।
ப²லபே⁴த³: க்ரியாபே⁴தா³த்தத்ர பி⁴ந்நார்த²தா தயோ: । 1014 ।।
ஆப்தாஶேஷபுமர்தோ²(அ)பி ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யமோஹத: ।।
அஸர்வஜ்ஞோ ப⁴வேதா³த்மா ததா²(அ)நாப்தார்த² ஏவ ச ।। 1015 ।।
தத்ரா(அ)(அ)த்மா லப்³தா⁴(அ)வித்³வாந்ஸ்யால்லப்³த⁴வ்யம் ச க்ரியாப²லம் ।।
உத்பத்த்யாத்³யந்தராயம் ஸத்காரகோபாத்திபூர்வகம் ।। 1016 ।।
தாத்³ருக்³லப்³தோ⁴(அ)ப்யலப்³த⁴: ஸ்யாத³வித்³யாமாத்ரஹேதுத: ।।
ஆத்³யந்தயோரபா⁴வாச்ச ஸ்வப்நபுத்ராதி³லாப⁴வத் ।। 1017 ।।
விபரீதஸ்வபா⁴வோ(அ)த ஆத்மலாப⁴: ஸ்வத: ஸதா³ ।।
அஜ்ஞாநஹேதோரந்யாத்³ருக்ஸ ச ஜ்ஞாநாந்நிவர்ததே ।। 1018 ।।
ஆரப்⁴ய ஸர்வம் வேதே³தி ஜ்ஞாநார்தே²நோபஸம்ஹ்ருதிம் ।।
அதோ(அ)நுவிந்தே³தி³த்யாஹ லாபா⁴ர்தே²நைவ தத்ப²லே ।। 1019 ।।
அப்ரக்²யாதோ யதை²வா(அ)(அ)த்மா வ்யாக்ருதே க்²யாதிமேயிவாந் ।।
ஏவம் தத³வபோ³தா⁴ந்நா க்²யாதிமேத்யவிநஶ்வரீம் ।। 1020 ।।
ஸம்ஹதிஶ்சக்ஷுராதீ³நாம் ஶ்லோகஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ।।
யதா²(அ)(அ)த்மா ஸம்ஹதிம் ப்ராபத்³வ்யாக்ருத: கரணாதி³பி⁴: ।। 1021 ।।
ஏவம் வித்³வாநவாப்நோதி புத்ராமாத்யாதி³ஸம்ஹதிம் ।।
உக்தஜ்ஞாநப்ரவ்ருத்த்யர்த²மர்த²வாதோ³(அ)யமிஷ்யதே ।। 1022 ।।
நிரேஷணாநாம் நேத்³ருக்³தி⁴ ஸம்ஸாரம் ப்ரஜிஹாஸதாம் ।।
ப²லம் யுக்தம் ப்ரவ்ருத்த்யங்க³மர்த²வாதோ³ ப⁴வேத³த: ।। 1023 ।।
கீர்தி சைகாத்ம்யவிஜ்ஞாநம் ஶ்லோகம் சைகாத்ம்யஸம்க³திம் ।।
யதோ²க்தவஸ்துவேத்³யேதத்ப²லமாப்நோத்யபீ⁴ப்ஸிதம் ।। 1024 ।।
அவ்யாக்ருதவ்யாகரணம் ப்ரத்யக்³த³ர்ஶநஸித்³த⁴யே ।।
தத³ந்தராயஸ்தத்ஸக்திஸ்தந்நிவ்ருத்தௌ பரா ஶ்ருதி: ।। 1025 ।।
ஶப்³தா³தி³ப³டி³ஶாக்ருஷ்டசேதஸ: ப்ரத்யகீ³க்ஷணே ।।
ந ஸாமர்த்²யம் யதஸ்தேப்⁴யோ வ்யாவ்ருத்த்யர்த²ம் பரா ஶ்ருதி: ।। 1026 ।।
ஹேத்வந்தரோபதே³ஶோ வா பத³நீயத்வ ஆத்மந: ।।
ததே³ததி³திஶாஸ்ரேண ப⁴ண்யதே தத்³வுபு⁴த்ஸவே ।। 1027 ।।
ஸாம்க்²யமுக்திநிவ்ருத்த்யர்த²மத²வா(அ)ஸ்தூத்தரா ஶ்ருதி: ।।
ப்ரேயோகி³ரா(அ)(அ)த்மநோ யஸ்மாந்நிஷ்டா²(அ)(அ)நந்த³ஸ்ய ப⁴ண்யதே ।। 1028 ।।
புத்ராத்ப்ரேய இத³ம் தத்த்வம் வித்தாத்ப்ரியதரம் ததா² ।।
புத்ரோ வித்தம் ச லோகே(அ)பி ப்ரஸித்³த⁴ம் ப்ரியரூபத: ।। 1029 ।।
ஈயஸும்ஸ்தமவர்தே² ஸ்யாத்புத்ராதீ³நாம் ப³ஹுத்வத: ।।
சா²ந்த³ஸத்வாத்ப்ரியதமஸ்ததா²(அ)(அ)த்மா ஸம்ப⁴வத்யபி ।। 1030 ।।
வித்தாத்புத்ர: ப்ரிய: புத்ராத்பிண்ட³: பிண்டா³த்ததே²ந்த்³ரியம் ।।
இந்த்³ரியேப்⁴ய: ப்ரிய: ப்ராண ஆத்மா ப்ரியதமஸ்தத: ।। 1031 ।।
வித்தம் த்³விவித⁴மப்யத்ர வித்தஶப்³தே³ந க்³ருஹ்யதே ।।
தே³வலோக: ப²லம் யஸ்மாத்³தே³வஸ்யாபி ந தத்பத³ம் ।। 1032 ।।
ப்ரீதிஸாத⁴நஹேதுத்வாத்ப்ராணாதௌ³ ப்ரீதிரிஷ்யதே ।।
ப³ந்த⁴கீப்ரீதிவந்முக்²யா நைவாநாத்மஸு யுஜ்யதே ।। 1033 ।।
வ்யாத்⁴யாத்³யுபப்லுதோ யஸ்மாத்³வக்தி நிர்விண்ணமாநஸ: ।।
அத்³யைவ மரணம் ஶ்ரேயோ மம து³:கா²ர்தி³தாத்மந: ।। 1034 ।।
ப்ரதீசி நிர்நிமித்தைவ ஸர்வாவஸ்தா²ஸ்வபீஷ்யதே ।।
ப்ரீதிரக்³ந்யுஷ்ணவத்தஸ்மாதா³த்மா ப்ரேயாமநநாத்மந: ।। 1035 ।।
த்ரைகு³ண்யாத்ஸர்வபா⁴வாநாம் மோஹது³:க²ஸுகா²த்மதா ।।
ஸ்வத ஏவ த்வநத்⁴யஸ்தா ஹ்யேவம் கேசித்ப்ரசக்ஷதே ।। 1036 ।।
தத்து நைவம் யத: ஸத்த்வம் மோஹாதி³த்ரயக்ருத்³தி⁴ய: ।।
பா⁴நூத³யம் ப்ரபஶ்யாமஶ்சோரத்³ருக்³ரோகி³தி³க்³த்³ருஶாம் ।। 1037 ।।
ஸமம் த்ரயம் த்ரிஷு ப⁴வேந்த்ரைகு³ண்யம் சேத்³ரவௌ மதம் ।।
கு³ணாந்தராதி⁴காரோ(அ)பி ந ச பா⁴நூத³யே மத: ।। 1038 ।।
ப்ரமாணைர்க்³ருஹ்யதே ப்ரீதிர்வ்யபி⁴சாரிண்யநாத்மஸு ।।
ரஜ்ஜ்வாம் ஸர்பாதி³வந்நைவம் ப்ரத்யகா³த்மநி ஸேக்ஷ்யதே ।। 1039 ।।
ஆத்மைவ ப்ரிய இத்யத்ர ஹேது: ஸ்பஷ்டோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
ஶ்ருத்யா(அ)ந்தரதரோக்த்யேஹ தத்³தே⁴துஶ்சா(அ)(அ)த்மதோச்யதே ।। 1040 ।।
யதா²(அ)ந்தரதம: ப்ரத்யக்ததோ²த³ர்கே ப்ரவக்ஷ்யதே ।।
வாசக்நவ்யக்ஷராந்தேந க்³ரந்தே²ந ப்ரத்யகா³த்மந: ।। 1041 ।।
ப்ரத்யக்தா(அ)ந்யாநபேக்ஷா ஹி தத³ந்யத்தத³பேக்ஷயா ।।
யதோ(அ)ந்தரதம: ப்ரத்யங்த்கஸ்மாதே³வாவக³ம்யதே ।। 1042 ।।
யஸ்ய த்வஷ்டாஸ்வவஸ்தா²ஸு ப்ரத்யக்த்வம் ஸமமிஷ்யதே ।।
தஸ்யாந்தரதம இதி து³ர்க⁴டம் வசநம் ப⁴வேத் ।। 1043 ।।
அந்யூநாதி⁴கரூபாஸு த்வஷ்டாவஸ்தா²ஸ்விஹா(அ)(அ)த்மந: ।।
கம் விஶேஷம் ஸமஶ்ரித்ய ஹ்யாத்மா(அ)ந்தரதமோ மத: ।। 1044 ।।
பா⁴க்தைவாநாத்மஸு ப்ரீதிர்யஸ்மாத்தஸ்மாத³நாத்மந: ।।
வ்யுத்தா²ப்ய நிகி²லாம் ப்ரீதிம் ப்ரதீச்யேவ நிவேஶயேத் ।। 1045 ।।
ஏவம் வ்யவஸ்தி²தௌ ஸத்யாம் யுக்திலேஶோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
புத்ராதி³ ப்ரியமாத்மேதி த்³வயோர்விவத³மாநதோ²: ।। 1046 ।।
ஆத்மநோ(அ)ந்யத்ப்ரியமிதி யோ ப்³ரூதே மோஹஸம்ப்லுத: ।।
ப்³ருவாணம் தம் ப்ரதி ப்³ரூயாதி³தி ஶ்ருத்யநுஶாஸநம் ।। 1047 ।।
யஸ்தே ப்ரியதயா(அ)பீ⁴ஷ்ட: ஸோ(அ)சிராத்³து³:க²க்ருத்³ப⁴வேத் ।।
யதோ நங்க்ஷ்யதி ஸ க்ஷிப்ரம் நஶ்யம்ஶ்சாஸுக²க்ருத்ப்ரிய: ।। 1048 ।।
யதோ²க்தஸ்யாவிஸம்வாத³ம் தத்ததை²வேதி ச ஶ்ருதி: ।।
ஆத்மைவ ப்ரிய இத்யேவம் ப்ரதிஜ்ஞாம் ப்ரத்யபா⁴ஷத ।। 1049 ।।
யஸ்மாதே³வமதோ ஹித்வா ப்ராணாதீ³நப்ரியாத்மந: ।।
ஸர்வாந்தரதமாத்மாநமுபாஸீத ப்ரியம் ஸதா³ ।। 1050 ।।
ஸ ய ஆத்மாநமித்யுக்த்யா ப்ராப்ததோ³ஷநிராக்ரியா ।।
ப்ரமாயுக்த்வம் மர்த்யத்வாத்ப்ராணாதே³ர்ந து வார்யதே ।। 1051 ।।
வ்யாவ்ருத்தஸர்வவாஹ்யார்த²ப்ரீதேஸ்தந்முக்திகாமிந: ।।
ந ஹாஸ்யேதி கி³ரா நாதோ முமுக்ஷோ: ப²லகீர்தநம் ।। 1052 ।।
அாவிரிஞ்சாத்³விரக்தஶ்சேத்கும்பீ⁴பாகாதி³வேஹ ய: ।।
ஆப்தாஶேஷக்ரியாகார்யோ முக்தௌ ஸ விநியுஜ்யதே ।। 1053 ।।
பரீக்ஷ்ய லோகாநித்யாதி³ ததா² நைக³மிகம் வச: ।।
த்யஜ த⁴ர்மமத⁴ர்மம் சேத்யேவமாதி³ ஸ்ம்ருதேரபி ।। 1054 ।।
ஆத்மாவித்³யாபநுத்த்யர்த²ம் ப்ராரப்³தோ⁴பநிஷத்பரா ।।
ஆத்மேத்யுபக்ரமம் யச்ச தத்ஸூத்ரம் ப்ராகு³தா³ஹ்ருதம் ।। 1055 ।।
தத்³தே⁴த³மித்யநேநாஸ்யா: ப்ரமேயோ(அ)ர்தோ² நிரூபித: ।।
அக்ருத்ஸ்நவசஸா தத்³வத்ப்ரமாபா⁴ஸோ(அ)ப்யபோதி³த: ।। 1056 ।।
ஆத்மைவைகோ(அ)த்ர த்³ரஷ்டவ்ய: க்ருத்ஸ்நத்வாந்நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)பர: ।।
அக்ருத்ஸ்ந ஏவ தாவத்ஸ்யாத்தத³ந்யோ யாவதீ³க்ஷ்யதே ।। 1057 ।।
கோ(அ)ஹம் கஸ்ய குதோ வேதி க: கத²ம் வா ப⁴வேதி³தி ।।
ப்ரயோஜகமதேரேஷ வித்⁴யர்தோ²(அ)த்ராவக³ம்யதே ।। 1058 ।।
உத்பத்திஸ்தி²திவித்⁴வம்ஸா: கார்யாணாம் ஸ்யு: குதோ ந்விதி ।।
அந்வயவ்யதிரேகாக்²யோ வ்யாபாரோ(அ)த்ர விதீ⁴யதே ।। 1059 ।।
தபஸா தத்பரம் ப்³ரஹ்ம வித்³தீ⁴தி வசநாத³த: ।।
அந்வயவ்யதிரேகாக்²யோ வ்யாபாரோ(அ)த்ர தபோ மதம் ।। 1060 ।।
யதோ வா இத்யதோ வாக்யாந்ந தத³ந்யத்தபோ ப⁴வேத் ।।
லக்ஷணோக்தேர்ய ஆத்மேதி ஸோ(அ)ந்வேஷ்டவ்யஇதி ஶ்ருதே: ।। 1061 ।।
த்யக்தாப்ரியபராக³ர்தோ² ஹ்யமாநித்வாதி³ஸாத⁴ந: ।।
ப்ரியாத்மாநமுபாஸீத ஶக்ரவத்³ப்³ரஹ்மசர்யவாந் ।। 1062 ।।
ஆத்மேத்யநேந வாக்யேந ப்³ரஹ்மவித்³யோபஸூத்ரிதா ।।
யத³ர்தோ²பநிஷத்க்ருத்ஸ்நா வ்ரு்த்திஸ்தஸ்யா ப⁴விஷ்யதி ।। 1063 ।।
ஆத்மேத்யேகமித³ம் ஸூத்ரம் கண்டி³காத்³வயமேவ வா ।।
அத்⁴யாயோ வா ஸமஸ்தோ(அ)யமத்⁴யாயத்³வயமேவ வா ।। 1064 ।।
அவ்யாக்ருதவ்யாகரணப்ரப்⁴ருதீந்யபரே விது³: ।।
பஞ்சைவ கில ஸூத்ராணி ததா²(அ)பீஷ்டம் ந பா³த்⁴யதே ।। 1065 ।।
அவ்யாக்ருதம் ஸ ஏஷேஹ ததா²(அ)(அ)த்மைவேதி சாபர: ।।
பத³நீயம் ததா² ப்ரேய: பதா³ர்தா²: பஞ்ச ஸூத்ரிதா: ।। 1066 ।।
யதோ²க்தாநாம் ச ஸூத்ராணாமா ஶாஸ்ரஸ்ய ஸமாபநாத் ।।
வ்ருத்தி: ஸ்யாது³த்தரோ க்³ரந்த²ஸ்தத்ர தேஷாம் ஸமந்வயாத் ।। 1067 ।।
வ்யாசிக்²யாஸுரதே²தா³நீம் ஸூத்ரார்தா²ஞ்ஶ்ருதிரஞ்ஜஸா ।।
ப்ரயோஜநாபி⁴தி⁴த்ஸாயா உபோத்³தா⁴தே ப்ரவர்ததே ।। 1068 ।।
வக்ஷ்யமாணவசோ வஸ்து தச்ச²ப்³தே³நாபி⁴தீ⁴யதே ।।
வ்ரஹ்ம ஜிஜ்ஞாஸவோ விப்ரா ஆஹுர்யத்³கு³ருஸம்நிதௌ⁴ ।। 1069 ।।
விஜ்ஞாதாஶேஷவேதா³ந்தஸர்வஸ்வம் ப்³ரஹ்மணி ஸ்தி²தம் ।।
உபஸத்³ய கு³ரும் ந்யாயாதா³ஹு: கேசிந்முமுக்ஷவ: ।। 1070 ।।
யஜ்ஞாத்³யாஹிதஸம்ஸ்காரா அபாஸ்தாஶேஷஸாத⁴நா: ।।
ஸாம்ஸாரிகபுமர்தே²ப்⁴யோ விரக்தா: ஶுத்³த⁴பு³த்³த⁴ய: ।। 1071 ।।
த்யக்த்வா கர்மாணி நி:ஸங்கா³: கர்மணாம் சரிதார்த²த: ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யாப்லவேநேமம் ஸம்ஸாராப்³தி⁴ம் திதீர்ஷவ: ।। 1072 ।।
ஆ விரிஞ்சாத்புமர்தா²நாமக்ருத்ஸ்நத்வாதி³தோ³ஷத: ।।
வித்ருஷோ(அ)ஶேஷதத்³தோ³ஷத்⁴வஸ்திஶ்ரேய: பரீப்ஸவ: ।। 1073 ।।
ஸாக்ஷேபமாஹு: ஶ்ரேயாம்ஸம் கு³ரும் ப்ராப்ய நிரேஷணா: ।।
கு³ருத்³வாரைவ வித்³யேஹ ஶ்ரேய:ப்ராப்தௌ க்ஷமா யத: ।। 1074 ।।
கிமாஹுரித்யபேக்ஷாயாமித³ம் தத³பி⁴தீ⁴யதே ।।
மந்யந்த இத்யநேநைவ य़ச்ச²ப்³தோ³ யாதி ஸம்க³திம் ।। 1075 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் வஸ்து ப்³ரஹ்மகி³ரோச்யதே ।।
முக்²யார்தோ² ப்³ரஹ்மஶப்³தோ³(அ)யமேவம் ஸத்யுபபத்³யதே ।। 1076 ।।
தத்³யயா வேத்³யதே பு³த்³த்⁴யா தத³ஸாதா⁴ரணாத்மநா ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யேதி தாம் ஸாக்ஷாச்சே²முஷீம் ப்ரதிஜாநதே ।। 1077 ।।
ஸர்வம் க்ருத்ஸ்நம் ப⁴விஷ்யாமோ மந்யந்தே ப்³ரஹ்மவித்³யயா ।।
யந்மநுஷ்யா வயம் தத்ர விரோத⁴மநுயுஷ்த³மஹே ।। 1078 ।।
க்ருத்ஸ்நமேவ யத: ப்ரோக்தம் வஸ்து யத்பாரமார்தி²கம் ।।
தத்ப்ரமாணவிஶத்³த்⁴யர்த²ம் சோத³யந்தி முமுக்ஷவ: ।। 1079 ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யைவ க்ருத்ஸ்நாப்தௌ யஸ்மாத்ஸாத⁴நமுச்யதே ।।
தத்ப்ராௌ தத்தமோமாத்ரம் வ்யவதா⁴நமதோ ப⁴வேத் ।। 1080 ।।
த்³யோதிகைவ யதோ வித்³யா ந த்வஸௌ காரகம் தத: ।।
உத்பத்த்யாதி³க்ரியாகார்யம் தஸ்மாச்சேஹ ந ஶங்க்யதே ।। 1081 ।।
ஸித்³தே⁴(அ)ர்தே² த்³யோதகோ தீ³போ ந து கார்யே யதஸ்தத: ।।
ஸர்வாத்மபா⁴வ: ஸர்வேஷாம் ஸித்³த⁴: ப்ராக³பி போ³த⁴த: ।। 1082 ।।
அதோ(அ)க்ருத்ஸ்ரா வயம் மோஹாத்க்ருத்ஸ்நாத்மாநோ(அ)பி வஸ்துத: ।।
நிஹத்ய வித்³யயா(அ)வித்³யாம் யாம: கார்த்ஸ்ந்யம் ஸ்வதோக³தம் ।। 1083 ।।
அதி⁴காரவிநிஶ்சித்யை மநுஷ்யா இதி கீ³ரியம் ।।
மநுஷ்யாணாம் ஹி நி:ஶேஷத்ரய்யர்தே²(அ)தி⁴க்ருதிர்யத: ।। 1084 ।।
த்³ருஷ்டார்த²தோ வா வித்³யாயா மநுஷ்யக்³ரஹணம் க்ருதம் ।।
தாவந்மாத்ரோ(அ)தி⁴கார்யத்ர நாக்³நிஹோத்ராதி⁴காரிவத் ।। 1085 ।।
ப்ரத்யபு³த்⁴யத யோ யஸ்ததி³தி சோர்த்⁴வம் ப்ரவக்ஷ்யதி ।।
நாத: கர்மாதி⁴கார்யத்ர த்³ருஷ்டார்த²த்வாத³பேக்ஷ்யதே ।। 1086 ।।
கர்மப்⁴ய இவ ச ஜ்ஞாநாத்ப²லப்ராப்திம் ஸுநிஶ்சிதாம் ।।
மந்யந்த உப⁴யத்ராபி ஶ்ருதிமாநாவிஶேஷத: ।। 1087 ।।
யந்மந்யந்தே நராஸ்தத்ர விருத்³த⁴மிவ லக்ஷ்யதே ।।
யதோ(அ)தஶ்சோத³யாமோ(அ)த்ர யதா² விப்ரதிஷித்³த⁴தா ।। 1088 ।।
கிமு தத்³ப்³ரஹ்ம யத்³வேத்³யம் யஜ்ஜ்ஞாநாத்ஸர்வதா(அ)(அ)ப்யதே ।।
கிம்சாபி தத³வேத³ந்யத்³யஜ்ஜ்ஞாநாத்க்ருத்ஸ்நதாமகா³த் ।। 1089 ।।
ப்³ரஹ்மாக்ருத்ஸ்ரம் மதம் தச்சேது³க்ததோ³ஷாநிராக்ருதே: ।।
அऩுபாஸ்யம் ப⁴வேத்தாத்³ருக்ப்ராணாதி³வத³ஸம்ஶயம் ।। 1090 ।।
கல்பநா நாபி கௌ³ண்யத்ர முக்²யார்தே² ஸதி யுஜ்யதே ।।
ந ஹ்யாலப⁴ந்தே பா³ஹீகம் முக்²யே க³வி ஸதி கசித் ।। 1091 ।।
முக்²யம் ப்³ரஹ்ம ந சேத³ஸ்தி கௌ³ணம் ஸ்யாத்தத்³விநா குத: ।।
முக்²யமக்³நிம் விநா கௌ³ணம் ந லோகோ(அ)ப்யவக³ச்ச²தி ।। 1092 ।।
அக்ருத்ஸ்நஜ்ஞாநதோ நாபி புருஷோர்தோ²(அ)வக³ம்யதே ।।
ப்³ரஹ்மாஜ்ஞாநஸமுத்த²த்வாந்மித்²யாஜ்ஞாநத்வகாரணாத் ।। 1093 ।।
மேயமாநாதி³ஸம்பி⁴த்திர்யதி³ நாமேஹ லப்⁴யதே ।।
அயதா²வஸ்துரூபத்வாத்ஸ்வப்நமேயாதி³வத்து ஸா ।। 1094 ।।
அக்ருத்ஸ்நஸ்ய ச ப்³ரஹ்மத்வம் விருத்³த⁴ம் பா⁴நுஶைத்யவத் ।।
தஸ்மாத³க்ருத்ஸ்நம் ப்³ரஹ்மேதி ந மாநேநோபபத்³யதே ।। 1095 ।।
ப்³ரஹ்மாஸ்து தர்ஹி தத்க்ருத்ஸ்நமுக்ததோ³ஷாஸமந்வயாத் ।।
முக்²யார்த²லாப⁴தஶ்சாபி தஸ்ய ச ப்ரக்ருதத்வத: ।। 1096 ।।
ந க்ருத்ஸ்நமிதி தத்³கா³ஹ்யம் தத்ப்ரமாணாத்³யஸம்ப⁴வாத் ।।
தத³ந்யவஸ்துஸத்³பா⁴வே தத்³ப்³ரஹ்மத்வம் விஹந்யதே ।। 1097 ।।
ந ச மாநாநபேக்ஷஸ்ய ஸித்³தி⁴ரப்⁴யுபக³ம்யதே ।।
மாநாதி³யத்நாநர்த²க்யப்ரஸக்தி: ஸ்யாத்ததா² ஸதி ।। 1098 ।।
ஸதா³நுதி³தாலுப்தைகஜ்ஞப்திமாத்ரஸதத்த்வகம் ।।
யத்³யபீஷ்டம் ததா²(அ)பீத³ம் நா(அ)(அ)த்மமோஹாபநோத³க்ருத் ।। 1099 ।।
ந ஹி மாநமநாஶ்ரித்ய வஸ்த்வாத்மாஜ்ஞாநஹாநிக்ருத் ।।
ஸ்ரக்ஸ்தா²ண்வாதா³த்³ருஷ்டத்வாது³க்ததோ³ஷோ(அ)பி சா(அ)(அ)பதேத் ।। 1100 ।।
மாநாத்³யநப்⁴யுபேதௌ ஹி ந கிம்சித்³வஸ்து ஸித்⁴யதி ।।
தத³ப்⁴யுபேதௌ ப்³ரஹ்மத்வம் வ்யாவ்ருத்தேர்ந ப்ரஸித்⁴யதி ।। 1101 ।।
யதா²கத²ம்சிச்ச²ப்³தா³ர்தோ² யதி³ நாமாப்⁴யுபேயதே ।।
ததா²(அ)பி தோ³ஷவத்³ப்³ரஹ்ம யதா² தத³து⁴நோச்யதே ।। 1102 ।।
க்ருத்ஸ்நம் வா யதி³ வா(அ)க்ருத்ஸ்நம் யதே²ச்ச²ஸி ததா²(அ)ஸ்து தத் ।।
ப்³ரஹ்மத்வம் கிம் ஸ்வதஸ்தஸ்ய கிம்வா தத்பராதோ மதம் ।। 1103 ।।
யதி³ தாவத்ஸ்வதஸ்தத்ஸ்யாத்³ப்³ரஹ்மவித்³யா நிரர்தி²கா ।।
ந ஹ்யுஷ்ணத்வம் ஹுதாஶஸ்ய பரத: குர்வதே பு³தா⁴: ।। 1104 ।।
ஜ்ஞாநமூர்தேர்ந சாஜ்ஞாநமாக³ந்து ஸஹஜம் ததா² ।।
பா⁴நௌ தமோவத்தேநேத்³ருக்³ப்³ரஹ்ம நைவோபபத்³யதே ।। 1105 ।।
ஶாஸ்ராத்³யாரம்பா⁴நர்த²க்யதோ³ஷஶ்சாபி ப்ரஸஜ்யதே ।।
ஸ்வாநுபூ⁴திவிரோதோ⁴(அ)பி ப்³ரஹ்மத்வம் சேத்³ப⁴வேத்ஸ்வத: ।। 1106 ।।
யோஷாக்³நிவச்சேச்சா²ஸ்ரம் ஸ்யாத்³வ்ருஷ்டிமாத்ரவிதா⁴யகம் ।।
ததா² ஸத்யவிரோத⁴: ஸ்யாத்³பி⁴ந்நாதி⁴கரணத்வத: ।। 1107 ।।
ஸத³ஸீதி க்ரியாநிஷ்ட²ம் ப்ரத்யக்ஷாத்³யர்த²நிஷ்டி²தம் ।।
விரோத⁴: கோ(அ)நயோரத்ர மிதோ²ர்தா²ஸம்ஸ்ப்ருஶோ: ஸதோ: ।। 1108 ।।
நைததே³வம் யதோ வாக்யம் வஸ்துநிஷ்ட²ம் புரோதி³தம் ।।
விரோத⁴ ஏவ தேந ஸ்யாதே³காதி⁴கரணத்வத: ।। 1109 ।।
அஶக்யா ப்³ரஹ்மத்³ருஷ்டிஶ்ச கர்தும் ப்³ரஹ்மாப்ரஸித்³தி⁴த: ।।
லோகஸித்³தௌ⁴ து யோஷாக்³நீ தத்³த்³ருஷ்டி: ஸுகரேஷ்யதே ।। 1110 ।।
அதா²க்³நிவச்சேத்தத்³ப்³ரஹ்ம ஸித்³த⁴ம் மாநாந்தராந்மதம் ।।
தாவதைவ க்ருதார்த²த்வாத்கிமந்யத்ப்ரார்த்²யதே ஶ்ருதே: ।। 1111 ।।
தத்³த்³ருஷ்டாவேந நி:ஶேஷபுருஷார்த²ஸமாப்தித: ।।
ப²லாந்தராய தத்³த்³ருஷ்டிர்ந ச ஸ்யாத³க்³நித்³ருஷ்டிவத் ।। 1112 ।।
பரதோ(அ)பி ச க்ருத்ஸ்நத்வே ப்³ரஹ்மத்வம் து³:ஸ்தா²ஸித்³தி⁴கம் ।।
க்ரியாதோ ஜ்ஞாநதோ வா தத்³யதி³ வோப⁴யஸம்ஶ்ரயாத் ।। 1113 ।।
ந ப்³ரஹ்மதா க்ரியாத: ஸ்யாது³த்பத்த்யாதி³ஸமந்வயாத் ।।
ந ஸ்யாதா³த்³யந்தவத்³ப்³ரஹ்ம ஹ்யபூர்வாஜாதி³ஶாஸ்ரத: ।। 1114 ।।
அபவாத³ஶ்ச ப³ஹுஶ: கர்மகார்யஸ்ய த்³ருஶ்யதே ।।
முமுக்ஷுத்வஸ்ய தத்³தே⁴தோ: கர்மகார்யம் ந தத்தத: ।। 1115 ।।
அத² ஜ்ஞாநாத்தத³ப⁴வத்க்ருத்ஸ்நம் ப்³ரஹ்மேதி சேந்மதம் ।।
அந்யாநந்யப்ரமேயத்வே ததா²(அ)பீஷ்டம் ந ஸித்⁴யதி ।। 1116 ।।
க்ரியாவிரோத⁴: ப்ராப்நோதி யத்³யநந்யஸ்ய மேயதா ।।
ஶ்ருத்யந்தரவிரோத⁴ஶ்ச ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்டௌ ப்ரஸஜ்யதே ।। 1117 ।।
ததா²ச ஜ்ஞாநஸாத்⁴யத்வம் ப்³ரஹ்மண: ஸம்ப்ரஸஜ்யதே ।।
அந்யாநந்யப்ரமேயே(அ)பி தோ³ஷோ(அ)யம் து³ர்நிவாரண: ।। 1118 ।।
பு³த்³த்⁴வா(அ)தா²ந்யத்தத³ப⁴வத்தத³ந்யத்கிமபு³த்⁴யத ।।
தத³ப்யந்யத்புரா(அ)ஜ்ஞாஸீத³நவஸ்தா² ப்ரஸஜ்யதே ।। 1119 ।।
நிர்நிமித்தஸ்ய க்ருத்ஸ்நத்வே(அ)ப்யஸ்மதா³தே³ஸ்ததா² ந கிம் ।।
பக்ஷபாத: ஶ்ருதேர்நாபி ப்ராமாண்யாது³பபத்³யதே ।। 1120 ।।
ஸமுச்சயநிஷேத⁴ஶ்ச யுக்திபி⁴ர்வக்ஷ்யதே ஸ்பு²டம் ।।
ப்ரதா⁴நகு³ணபா⁴வோ(அ)பி விரோதா⁴ந்ந தயோர்ப⁴வேத் ।। 1121 ।।
இத்யாதி³ப³ஹுதோ³ஷத்வாத்³து³:ஸம்பா⁴வ்யம் ப்ரமாணத: ।।
வித்³யயைவா(அ)(அ)ப்நும: கார்த்ஸ்ந்யமித்யாதி³ யது³தீ³ரிதம் ।। 1122 ।।
ந கஶ்சிதா³பி தோ³ஷோ(அ)த்ர யதை²தது³பபத்ஸ்யதே ।।
அந்யதா² கல்ப்யமாநே(அ)ஸ்மிந்நுக்ததோ³ஷபரம்பரா ।। 1123 ।।
ஏவம் தாவது³போத்³தா⁴தோ வ்யாக்²யாதோ(அ)த்ர ஸமாஸத: ।।
ப⁴க³வத்பாத³பா⁴ஷ்யே(அ)ஸ்மிந்நந்யதீ³யோ(அ)பி வர்ண்யதே ।। 1124 ।।
தத³தத்³ப்³ரஹ்மவித்³யாயா ஆரம்பே⁴ ப²லமுச்யதே ।।
தத்ப்ரவ்ருத்த்யங்க³தாயை ச தத்ப²லஸ்ய ப்ரகீர்தநம் ।। 1125 ।।
வக்ஷ்யமாண உபோத்³தா⁴தோ ப்³ரஹ்மவித்³யா தத: பரம் ।।
ததோ(அ)ப்யூர்த்⁴வம் ப²லோக்திஶ்சேத்தச்ச²ப்³தே³நோச்யதே கத²ம் ।। 1126 ।।
அநந்தரேண ஸம்ப³ந்த⁴ஸாமர்த்²யே ஸத்யமாநத: ।।
த³வீயஸா(அ)பி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்தச்ச²ப்³த³ஸ்யோச்யதே குத: ।। 1127 ।।
த்³வைதைகத்வாத்மகம் ஸாக்ஷாத்³ப்³ரஹ்மவித்³யோத³யாத்புரா ।।
ஸமாப்ய தத்ப²லம் க்ருத்ஸ்நம் ஜாதகௌதூஹலா: பரே ।। 1128 ।।
ஆஹுரேவம் த்³விஜா: கேசித்³விரக்தா: பூர்வபூ⁴மித: ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே ப்³ரஹ்மவித்³பி⁴ர்யத்தத³ர்த²பு³பு⁴த்ஸவ: ।। 1129 ।।
த்³வைதைகத்வதி⁴யா நைவ பூர்வயா ப²ல்கு³கார்யயா ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே ஸர்வபூ⁴திர்யத: ஸா ப்³ரஹ்மவித்³யயா ।। 1130 ।।
த்³வைதைகத்வமதிர்யத்³வத்ஸ்வாநுரூபப²லாப்தயே ।।
அலம் ஸர்வமதிஸ்தத்³வத்ஸர்வபா⁴வப²லாப்தயே ।। 1131 ।।
ப்³ரஹ்மபு³த்³த்³யா ப⁴விஷ்யாம: க்ருத்ஸ்நம் ப்³ரஹ்மேதி தத்³வித³: ।।
யந்மந்யந்தே(அ)த² தத்³ப்³ரஹ்ம கிமவேதி³தி ப்ருச்ச்²யதே ।। 1132 ।।
கிமவேதி³தி ய: ப்ரஶ்ந: ஸ கிம் ஸ்யாத்கர்த்ருகர்மணோ: ।।
வித்³யாயா: ப்ருச்ச²யதே கர்தா கர்ம வேஹ விவக்ஷிதம் ।। 1133 ।।
ப்³ரஹ்மணா சேத்க்ருதா வித்³யா நிஷ்ப²லேயம் ப்ரஸஜ்யதே ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யோத³யாத்³யஸ்மாத³பூ⁴த்³ப்³ரஹ்ம புரா(அ)பி தத் ।। 1134 ।।
தஸ்மாத்கர்மைவ வித்³யாயா: பிப்ருச்சி²ஷிதமத்ர து ।।
ப்ரமேயோபாஶ்ரயாதே³வ யத: ப்ராமாண்யமுச்யதே ।। 1135 ।।
வஸ்துநிஷ்ட²த்வதோ(அ)தோ³ஷ: கர்தர்யபி விவக்ஷிதே ।। 1136 ।।
ஸர்வம் ப்³ரஹ்மாப⁴வத்³யஸ்மாத்³விஜ்ஞாநாத்ததி³ஹோச்யதே ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யேதி ஸர்வாப்தாவஸாதா⁴ரணகாரணம் ।। 1137 ।।
ஸர்வைகத்வவபோ³தோ⁴(அ)யம் ப்³ரஹ்மவித்³யாகி³ரோச்யதே ।।
த்³வைதஸ்யாத்³வைதயாதா²த்ம்யாத்க்ல்ருப்தஸர்பாதி³தத்த்வவத் ।। 1138 ।।
ஸர்வைகத்வம் பரம் ப்³ரஹ்ம பரமாத்மேதி யம் வித³: ।।
தந்மோஹஜாநாம் ஸர்வேஷாம் ஸ தத்த்வம் பரமார்த²த: ।। 1139 ।।
தத³ஜ்ஞாநைகஹேதுத்வாத்தேநைவ பரமாத்மநா ।।
தத³ந்யாந்யாத்மவந்தி ஸ்யு: ஸர்பாதீ³நி ஸ்ரஜா யதா² ।। 1140 ।।
உக்தாத்மச்யுதத்³ருஷ்டீநாம் தத³போ³தை⁴கஹேதுத: ।।
ஆப்³ரஹ்மஸ்தா²ணுபே⁴தோ³(அ)யம் நாமரூபக்ரியாத்மக: ।।
அவித்³யாக்ருத ஏவாயம் ந யதா²வஸ்துதீ⁴க்ருத: ।। 1141 ।।
தமோக்⁴ந்யைவ ததோ ப்³ரஹ்ம ப்ராப்யதே ப்³ரஹ்மவித்³யயா ।। 1142 ।।
யதோ²க்ததத்த்வகாந்யேவ ரஜ்ஜ்வாம் தத்க்ல்ருப்தவஸ்துவத் ।।
ஸூத்ரம் விராட்³தே³வதா ச யாவத்கிம்சிச்ச வஸ்த்விஹ ।। 1143 ।।
ப்³ரஹ்மைவேத³ம் யதா² ஸர்வம் வித்³யயா தத³போ³த⁴ஜம் ।।
அவித்³யயா ததா²(அ)க்ருத்ஸ்நம் ப்³ரஹ்ம ஸூத்ராதி³ரூபகம் ।। 1144 ।।
பா⁴வநாஜ்ஞாநகர்மாணி ஸாத⁴நாநீதி யத்³யபி ।।
தத்ஸதத்த்வமவித்³யைவ யதோ(அ)த: ஸைவ காரணம் ।। 1145 ।।
ந ஹி ஸாத⁴நஸாபேக்ஷம் வஸ்து ஸ்யாத்பாரமார்தி²கம் ।।
பரமார்த²ம் ந வஸ்த்வஸ்தி யத்பராயத்தஸித்³தி⁴கம் ।। 1146 ।।
மோஹோத்யா: ப்ருத²கா³த்மாந: ஸாத⁴நாயத்தஸித்³தி⁴கா: ।।
ஸூத்ராத³யஸ்த்ருணாந்தா: ஸ்யுரந்யோந்யவ்யபி⁴சாரிண: ।। 1147 ।।
ஸர்வே(அ)ப்யேதே யதா²த்³ருஷ்டி ஹ்யேகைகஸ்ய தமஸ்விந: ।।
ஸூத்ராத³யோ(அ)நுபூ⁴யந்தே யதா²கர்ம யதா²ஶ்ருதம் ।। 1148 ।।
அவித்³யைவ யதோ(அ)மீஷாம் ப்ராக³பா⁴ஷோ ந தத்பரம் ।।
பா⁴வநாஜ்ஞாநகர்மப்⁴யோ ஜந்மைஷாம் தேந நாந்யத: ।। 1149 ।।
யதை²தா த³ர்ஶநாவஸ்தா²: கார்யமாஸாம் ததா²வித⁴ம் ।।
உத்பாத்³யமாப்யம் ஸம்ஸ்கார்யம் விகார்யம் ச க்ரியாவஶாத் ।। 1150 ।।
பிண்டா³த்மா(அ)ஹமிதீக்ஷாண: பிண்ட³மேவ ப்ரபத்³யதே ।।
தை³வம் விராஜம் ஸூத்ரம் ச ம்ருத: ஸந்ப்ரதிபத்³யதே ।। 1151 ।।
ஸம்ஸ்காரோபசயாத்³யத்³வத்³தே³வோ பூ⁴த்வைதி தே³வதாம் ।।
ஸம்ஸ்காராபசயாத்³த்⁴வம்ஸஸ்ததா² தாஸாம் ந ஸம்ஶய: ।। 1152 ।।
ப்³ரஹ்மணோ(அ)ந்யத்³யதோ வஸ்து ப்³ரஹ்மைவ பரமார்த²த: ।।
தத³போ³தா⁴த்தத³ந்யத்தத்³போ³தா⁴த்³ப்³ரஹ்மைவ தத்த்வத: ।। 1153 ।।
ஸூத்ராதி³த³ர்ஶநாநாம் ஸ்யாத்ஸூத்ராத்³யேவ யதா² ப²லம் ।।
பராத்மத³ர்ஶநஸ்யாபி தத்³பா⁴வ: ஸ்யாத்ததா² ப²லம் ।। 1154 ।।
ப்³ரஹ்மபா⁴வோ(அ)த்ர நித்ய: ஸ்யாத்காரணாத்³யநபேக்ஷத: ।।
அநித்யமிதரத்ஸர்வம் யத³வித்³யாவிஜ்ரும்பி⁴தம் ।।। 1155 ।।
அநித்யம் த³ர்ஶநம் ஜ்ஞேயம் நித்யஸ்யாபி பராத்மந: ।।
மோஹமாத்ராந்தராயத்வாத்காதா³சித்கம் ஹி த³ர்ஶநம் ।। 1156 ।।
அஹமேவ பரம் ப்³ரஹ்மேத்யஸ்யார்த²ஸ்யாப்ரபு³த்³த⁴தா ।।
அவித்³யேதி வயம் ப்³ருமோ யேஹ நாஸ்தி ஸதா³(அ)(அ)த்மநி ।। 1157 ।।
பராத்மநி து ஸம்போ³தோ⁴ நித்ய: ஸ்யாச்ச²ஶிஶீதவத் ।।
தத³ந்யாத்மஸ்வநித்யோ(அ)ஸௌ ஸோஹஸம்வீதபு³த்³தி⁴ஷு ।। 1158 ।।
தத்ரைவம் ஸதி யோ(அ)கார்த்ஸ்ந்யமித்வா ப்³ரஹ்மாப்ரபோ³த⁴த: ।।
ஸர்வாத்மவித்³யயா(அ)வித்³யாம் ஹத்வா ப்³ரஹ்மாப⁴வத்புமாந் ।। 1159 ।।
புரா(அ)பி சா(அ)(அ)த்மஸம்போ³தா⁴த்³ப்³ரஹ்மைவாயம் ஸ்வதோ ஹ்யபூ⁴த் ।।
யதோ(அ)தஸ்தத்த்வஸம்போ³தா⁴த்³ப்³ரஹ்ம ப்³ரஹ்ம ப்ரபத்³யதே ।। 1160 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஸம்போ³தா⁴த்தத³ந்யத்ரைவ யா மதி: ।।
பரார்தா² ஸா மதிர்ஜ்ஞேயா பா³ஹ்யகர்மவ்யபாஶ்ரயா ।। 1161 ।।
அஹம் ப்³ரஹ்மேதி யஜ்ஜ்ஞாநம் ஸ்வார்த²மேவ ததி³ஷ்யதே ।।
ஸர்வப்ரயோக³வீஜாத்மத்⁴வாந்தோச்சே²தி³த்வஹேதுத: ।। 1162 ।।
நி:ஶேஷபுருஷார்தா²நாம் ஜ்ஞேயாநாம் சாபி க்ருத்ஸ்நத: ।।
ப்ரத்யக்தத்த்வபரிஜ்ஞாநஸமுத்பத்தௌ ஸமாப்தித: ।। 1163 ।।
ப⁴ர்த்ருப்ரபஞ்சப்ரஸ்தா²நமேவமேதத்³யதோ²தி³தம் ।।
இதோ(அ)ந்யத்ராபி தத்³பா⁴ஷ்யம் க³மயேதே³வமேவ து ।। 1164 ।।
ப்³ரஹ்மபா⁴விரவம் ஶ்ருத்வா யே து வ்யாசக்ஷதே(அ)ந்யதா² ।।
தாநுத்³தி³ஶ்ய விசாரோ(அ)யம் ப்ராரப்³தோ⁴ கு³ருபி⁴: ஸ்பு²ட: ।। 1165 ।।
யதோ²க்தஸூத்ரவ்யாக்²யாயாம் ப்ரயோஜநவிவக்ஷயா ।।
உபோத்³தா⁴தோக்ததோ³ஷாணாம் பரிஹாராய யத்யதே ।। 1166 ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யோபதே³ஶஸ்ய விஷயஶ்சாவதா⁴ர்யதே ।।
ஸாக்ஷாத்³ப்³ரஹ்மாத²வா ப்³ரஹ்ம யதி³ வோப⁴யரூபகம் ।। 1167 ।।
ஸமாஶங்கிதநி:ஶேஷதோ³ஷநாக³ந்தி⁴தம் ஸ்பு²டம் ।।
ஶ்ருதி: ப்ரதிவச: ப்ராஹ தோ³ஷமூலநிராஸக்ருத் ।। 1168 ।।
ப்³ரஹ்மேதி ப்³ரஹ்மஶப்³தோ³(அ)யம் முக்²யப்³ரஹ்மார்த²வாசக: ।।
அபூர்வாதி³ஶ்ருதேர்ஜ்ஞேயோ ப்³ரஹ்மத்வம் ந ததோ(அ)ந்யதா² ।। 1169 ।।
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநகாரணாத் ।।
அப்³ரஹ்மேவ ததா³பா⁴தி மோஹஸம்வீதசேதஸ: ।। 1170 ।।
ப்ரத்யக்ஸம்போ³த⁴வித்⁴வஸ்தப்ரத்யங்போ⁴ஹ: பராத்மந: ।।
ஸம்பா⁴வயதி ஸம்போ³தா⁴ந்நாந்யத்³வஸ்த்வந்தரம் யதா² ।। 1171 ।।
ஏவமேவ மஹாமோஹஸம்வீததி⁴ஷண: புமாந் ।।
ப்³ரஹ்மைவாபி ஸ்வதோ மோஹாந்ந தத்ஸம்பா⁴வயத்யபி ।। 1172 ।।
பு³த்³த⁴தத்த்வஸ்ய லோகோ(அ)யம் ஜடோ³ந்மத்தபிஶாசவத் ।।
பு³த்³த⁴தத்த்வோ(அ)பி லோகஸ்ய ஜடோ³ந்மத்தபிஶாசவத் ।। 1173 ।।
யதி³ நாமாஸ்தி ஸம்பே⁴த³: ஸாக்ஷாத்கல்பிதஸர்பயோ: ।।
பீ⁴தம் ப்ரத்யவிஶிஷ்டோ(அ)ஸௌ வாஸ்தவத்வாத³நாத்³ருத: ।। 1174 ।।
ப்ரத்யக்தத்த்வம் தமோமாத்ரவ்யவதா⁴நாதி³ஹோச்யதே ।।
ப்³ரஹ்மபா⁴வீதி ந புநர்வஸ்துதத்த்வவ்யபேக்ஷயா ।। 1175 ।।
இத³ம்தீ⁴ஶப்³த³க³ம்யம் யத்³ப்³ரஹ்மரூபாத்³விஶிஷ்யதே ।।
ப்³ரஹ்மைவ தது³பாதீ⁴ஹேத³ம்ஶப்³தே³நாபி⁴தீ⁴யதே ।। 1176 ।।
யோ(அ)ஸாவவித்³யோத்ஸங்க³ஸ்த²: ப்ராக்ப்ரவிஷ்ட இதீரித: ।।
ஸ்வாபா⁴ஸாந்த: ஸம் ஸம்மோஹாந்நாமரூபாத்மகோ(அ)ப⁴வத் ।। 1177 ।।
அவ்யாக்ருதாதி³பிண்டா³ந்தம் பர ஏவ த்வவித்³யயா ।।
ததா³த்மத்வம் ஸமாபேதே³ ந த்வஸௌ பரமார்த²த: ।। 1178 ।।
ப்ராகா³த்மபோ³தா⁴த்பிண்டா³தௌ³ யா(அ)(அ)த்மேத்யாஸீந்மதிர்த்³ருடா⁴ ।।
ஸா தத்தத்த்வமஸம்ப்ராப்ய ஸித்³தா⁴ ஸ்ரகா³ஹிபோ³த⁴வத் ।। 1179 ।।
அவித்³யாகல்பிதாம்ஸ்தஸ்மாத³ந்வயவ்யதிரேகத: ।।
விதூ⁴யாநாத்மநோ(அ)ஶேஷாம்ஸ்தத்ப்ரத்யக்³ரூபமைக்ஷத ।। 1180 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவித்³யாக்³நிஸம்ப்லுஷ்டாஶேஷதத்தம: ।।
ப்³ரஹ்மைவா(அ)(அ)த்மாநமேவேதி ப்ரத்யபு³த்⁴யத வாக்யத: ।। 1181 ।।
ந ஹி ப்லுஷ்டாகி²லாவித்³ய: ப்ரதீச்யந்யந்மநாக³பி ।।
ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யேக்ஷதே(அ)ந்யஸ்ய தத³வித்³யைகஹேதுத: ।। 1182 ।।
அத்³வைதவிஷயம் ச்சேத³மேகம் ப்³ரஹ்மேதி ப⁴ண்யதே ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததா யஸ்மாந்நேஹ ப்ரத்யக்³தி⁴யேக்ஷ்யதே ।। 1183 ।।
மித்²யாபி⁴மாநாத்ஸம்பத்திரவித்³யோத்தா²ஸு பூ⁴மிஷு ।।
யத்ர வா அந்யதி³த்யேவம் ஶ்ருதிஶ்சாஷி ஜகௌ³ ததா² ।। 1184 ।।
நிரவித்³ய இஹாத்³வைதே பே⁴த³ஹேதோரஸம்ப⁴வாத் ।।
ஸ்வத ஏவாபி⁴ஸம்பத்திர்யத்ர த்வஸ்யேதிஶாஸ்ரத: ।। 1185 ।।
தஸ்மாத்ததி³தி வித்³யாயா: பூர்ணதா ப²லமுச்யதே ।।
தத³ந்யஸ்ய த்வக்ருத்ஸ்நத்வாஜ்ஜிஹாஸாவிஷயத்வத: ।। 1186 ।।
யதி³த³ம்ஶப்³த³நிர்தி³ஷ்டம் பூர்ணாவித்³யைகஹேதுஜம் ।।
அஹம் ப்³ரஹ்மேதி தத்³த்⁴வம்ஸாத்பூர்ணமேவாப⁴வத்ஸ்வத: ।। 1187 ।।
ப⁴ர்த்ருப்ரபஞ்சபா⁴ஷ்யஸ்ய ப்ரசாரோ(அ)யம் ப்ரத³ர்ஶித: ।।
ஶ்ருத்யக்ஷராநுஸாரேண ததா²(அ)நுப⁴வவர்த்மநா ।। 1188 ।।
ப்³ரஹ்மேதிப்³ரஹ்மஶப்³தே³ந த்³வைதைகத்வாத்மகம் கில ।।
ப⁴ண்யதே ந பரம் ப்³ரஹ்ம தஸ்ய வித்³யாநபேக்ஷத: ।। 1189 ।।
பரஸ்ய ப்³ரஹ்மதா யஸ்மாத³நந்யாயத்தஸித்³தி⁴கா ।।
ஸ்வத ஏவ து தத்ஸித்³தே⁴ர்நாதஸ்தத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 1190 ।।
ததா² காலாநவச்சி²த்தேராஸீதி³தி ந தத்ப்ரதி ।।
க⁴டதே காலஸம்ப³ந்தோ⁴ விரிஞ்சே தூபபத்³யதே ।। 1191 ।।
நநு தஸ்யாபி விஜ்ஞாநம் நோபதே³ஶவ்யபேக்ஷயா ।।
ஜந்மநைவாஸ்ய தத்ஸித்³தே⁴ர்ந யுக்தா ப்³ரஹ்மகீ³ரியம் ।। 1192 ।।
ஆஸீதி³தி ச நிர்தே³ஶஸ்தஸ்மிந்நபி ந யுஜ்யதே ।।
விரிஞ்சஸ்ய த்ரிகாலத்வாதா³ஸீத³ஸ்தி ப⁴விஷ்யதி ।। 1193 ।।
யத ஏவமஸம்தோஷாத்பக்ஷாந்தரஸமாஶ்ரய: ।।
மநுஷ்யாதி⁴க்ருதேர்வேதி க்ரியதே பூர்வபக்ஷிணா ।। 1194 ।।
மநுஷ்யா: ப்ரக்ருதா: பூர்வம் தே ச நி:ஶ்ரேயஸார்தி²ந: ।।
ப்³ரஹ்மணோ நத்வநர்தி²த்வாத்ததா² சாப்ரக்ருதத்வத: ।। 1195 ।।
ருஷ்யாதி³வசஸா சாபி ப்³ரஹ்மவித்³யா(அ)விஶேஷத: ।।
ஸர்வார்தை²வ ஸமுத்³தி³ஷ்டா நாக்³ரஜந்மைககோ³சரா ।। 1196 ।।
ஜந்மநைவ து தத்ஸித்³தே⁴ர்நோபதே³ஶவ்யபேக்ஷதா ।।
ஜ்ஞாநமப்ரதிக⁴ம் யஸ்ய வைராக்³யம் சேதி ச ஸ்ம்ருதே: ।। 1197 ।।
த்³வைதைகத்வாத்மகப்³ரஹ்மவித்³யாகர்மைகஸாத⁴ந: ।। 1198 ।।
அபரப்³ரஹ்மதாபந்நோ போ⁴ஜ்யாத்³வ்யாவ்ருத்தமாநஸ: ।।
நி:ஶேஷப்ராப்த்யா சோச்சி²ந்நகாமகர்மாதி³ப³ந்த⁴ந: ।। 1199 ।।
பரப்³ரஹ்மபரிஜ்ஞாநபா⁴வநோபசயாத்பர: ।।
ப்³ரஹ்மபா⁴வீ நரோ(அ)தோ(அ)த்ர ப்³ரஹ்மஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ।। 1200 ।।
ப⁴விப்யத்³வத்த்யா லோகே(அ)பி ப்ரயோகோ³ த்³ருஶ்யதே யதா² ।।
ஓத³நம் பசதீத்யாதி³ ததே²ஹாபி ப⁴விஷ்யதி ।। 1201 ।।
க்³ருஹஸ்தோ² பா⁴ர்யம் விந்தே³த ஶாஸ்ரே சாபி ஸமீக்ஷ்யதே ।।
ஏவம் வ்யாசக்ஷதே கேசித்³க³ம்பீ⁴ரந்யாயவாதி³ந: ।। 1202 ।।
ஸர்வாபத்தேநித்யத்வதோ³ஷாஸக்தேர்ந தத்ததா² ।।
ஸாத⁴நாயத்தலப்³தா⁴த்மா ந லோகே(அ)ஸ்த்யவிநஶ்வர ।। 1203 ।।
அதா²வித்³யோத்தா²க்ருத்ஸ்நத்வநிவ்ருத்திம் சேதி³ஹேச்ச²ஸி ।।
கல்பநேயம் த்ருதை²வ ஸ்யாத்³ப்³ரஹ்மபா⁴வீதி யா க்ருதா ।। 1204 ।।
யத: ப்ராக³பி தத்³வோதா⁴த்ஸர்வோ ஜந்து: ஸ்வபா⁴வத: ।।
ப்³ரஹ்மத்வாதா³ப்ததத்³பா⁴வோ நித்யமேவ ந ஸாத⁴நாத் ।। 1205 ।।
கேவலம் தத்தமோமாத்ரவ்யவதா⁴நைகஹேதுத: ।।
ஸம்பா⁴வயத்யக்ருத்ஸ்நத்வம் ப்ரத்யகா³த்மநி மூட⁴தீ⁴: ।। 1206 ।।
யத³வித்³யைகஹேது ஸ்யாத³ப்³ரஹ்மத்வம் ந து ஸ்வத: ।।
தத்³யதா²வஸ்துஸம்போ³தா⁴ந்மூலநாஶாத்ப்ரணஶ்யதி ।। 1207 ।।
ஏவம் சேத்ஸ்யாத³பி⁴ப்ராய: கிமர்த²ம் நிஷ்ப்ரயோஜநம் ।।
முக்²யார்த²ம் ஸம்பரித்யஜ்ய பும்ஸி ப்³ரஹ்மேதி கல்பநம் ।। 1208 ।।
ஶ்ருதார்த²ஹாநிரேவம் ஸ்யாத³ஶ்ருதஸ்ய ச கல்பநா ।।
அபந்யாயோ த்ருதா² ச ஸ்யாத்புமர்தா²ஸம்ப⁴வாதி³ஹ ।। 1209 ।।
அவித்³யோத்தா²திரேகேண ஸ்வத ஏவேதி சேந்மதம் ।।
அப்³ரஹ்மத்வம் ந தத்³தா⁴நிருபாயாஸம்ப⁴வாத்கசித் ।। 1210 ।।
அபி⁴வ்யஞ்ஜகமேவேஷ்டம் ப்ரமாணம் ந து காரகம் ।।
நாபோட்⁴ரீ நாபி கர்த்ரீயம் வித்³யா(அ)தோ வஸ்துந: கசித் ।। 1211 ।।
ஸ்வப்ரமேயாகி²லாஜ்ஞாநத்⁴வம்ஸிநீதி ஸமீக்ஷ்யதே ।।
வித்³யா லோகே ததே²ஹாபி தத்³த்⁴வம்ஸிந்யேவ க்³ருஹ்யதாம் ।। 1212 ।।
ஸதா³நுதி³தாநஸ்தமிதபா⁴ஸ்வத்³விஜ்ஞாநமாத்ரத: ।।
தத்³விருத்³த⁴தநுர்மோஹ: குதோ ப்³ரஹ்மணி சேந்மதம் ।। 1213 ।।
நாநுபூ⁴த்யைவ தத்ஸித்³தே⁴ர்ஜ்ஞாதகும்பா⁴நுபூ⁴திவத் ।।
ந வேத்³மீத்யநுபூ⁴திர்ஹி ஸர்வேஷாமாத்மஸாக்ஷிகா ।। 1214 ।।
அவ்யாக்ருதாதி⁴காரே ச யது³க்தம் ப்ராக்ஸமாஸத: ।।
ப்³ரஹ்மண்யவித்³யஸம்ஸித்³த்⁴யை ஸ்மர்தவ்யம் ததி³ஹாகி²லம் ।। 1215 ।।
வித்³யாவிதா⁴நாச்சாவித்³ய ப்³ரஹ்மண்யஸ்தீதி க³ம்யதாம் ।।
வித்³யாவிதா⁴நம் விஜ்ஞாதே பிஷ்டபேஷணவத்³யத: ।। 1216 ।।
அஜ்ஞாநமேவ மித்²யாதீ⁴: ப்ரமேயாநபி⁴ஸம்க³தே: ।।
ரூப்யாத்⁴யாரோபணம் தஸ்மாது³தா³ஹாரி க³ரீயஸா ।। 1217 ।।
அஸ்த்வவித்³யா பரே பூ⁴ம்நி யதோ²க்தந்யாயகௌ³ரவாத் ।।
ந து ப்³ரஹ்மைவ தாம் குர்யாத்ஸர்வஜ்ஞம் ப்ரத்யகா³த்மநி ।। 1218 ।।
ந ஹி தீ⁴பூர்வகாரீ ஸந்நி:ஶேஷாநர்த²தா³யிநீம் ।।
ப்ரதீச்யவித்³யாம் விஸ்ருஜேத்³யா(அ)ந்யத்ராபி ந காம்யதே ।। 1219 ।।
யத்³யவித்³யா ப⁴வேத்கார்யமஸ்த்வேதத்³யதி³ஹோதி³தம் ।।
அகார்யத்வாத்த்வவித்³யாயாஸ்த்வது³க்தம் துஷகண்ட³நம் ।। 1220 ।।
அதோ²பசாராத்கார்யத்வமவித்³யாவிஷயத்வத: ।।
ததா²(அ)பி நாபராதோ⁴ நஸ்தத³ந்யாஸம்ப⁴வாதி³ஹ ।। 1221 ।।
ந ஹி ப்³ரஹ்மாதிரேகேண ப்³ரஹ்மாவித்³யாக்ருதி³ஷ்யதே ।।
ந ஹ்யந்யோ(அ)தோ(அ)ஸ்தி த்³ரஷ்டேதி ததா²ச ஶ்ருதிஶாஸநம் ।। 1222 ।।
க்ரியா வா காரகம் வேஹ ஸத³ஸத்³வேஹ யந்மதம் ।।
அப்ரஜ்ஞாதாத்மயாதா²த்ம்யம் ப்³ரஹ்மைவ ததி³தீக்ஷ்யதாம் ।। 1223 ।।
புருஷ ஏவேத³ம் ஸர்வமாத்மைவேத³மிதி ஶ்ருதி:।।
நாநுபூ⁴தே: ப்ரமாணாத்³வா தத³ந்யத்³வஸ்து லப்⁴யதே ।। 1224 ।।
நநு ஶாஸ்ரோபதே³ஶோ(அ)யமேவம் ஸத்யப²லோ ப⁴வேத் ।।
நாஸௌ ப்³ரஹ்மணி ஸாப²ல்யம் நாப்யந்யஸ்மிந்ஸமஶ்நுதே ।। 1225 ।।
உபதே³ஶாநபேக்ஷத்வாத்³ப்³ரஹ்மத்வஸ்ய பராத்மந: ।।
அஸம்ப⁴வாத்ததோ(அ)ந்யஸ்ய ஹ்யுபதே³ஶோ(அ)ப²லோ ப⁴வேத் ।। 1226 ।।
ப்³ரஹ்மாகர்த்ரபி ஸம்போ³தா⁴த்ப்ராக³பூ⁴த்தத³ஸம்ஸ்ருதி ।।
அவித்³யாதஜ்ஜஸம்ப³ந்தா⁴த்கர்த்ருத்வே(அ)பி ந தோ³ஷபா⁴க் ।। 1227 ।।
ப்ராக³ஜ்ஞாதம் ததை³காத்ம்யம் யதை²வாநுப⁴வாந்மதம் ।।
ப்³ரஹ்மாஸ்மீத்யபி ஸம்போ³த⁴ஸ்ததை²வாநுபா⁴வஶ்ரயாத் ।। 1228 ।।
ப்ரமேயாதி⁴க³மம் குர்வத்ப்ரமாணமப²லம் யதி³ ।।
காந்யத்ர ப²லவத்தத்ஸ்யாந்நாதோ(அ)ந்யத்ஸ்யாந்மிதே: ப²லம் ।। 1229 ।।
ஸோத்ப்ராஸமிவ சா(அ)(அ)ஹாதோ பா³ட⁴மித்யேவமாதி³நா ।।
அஸ்த்வேஷோ(அ)வக³தே தோ³ஷ இதோ(அ)ந்ய: கீத்³ருஶோ கு³ண: ।। 1230 ।।
அதா²வக³மவையர்த்²யம் ப⁴வதா பரிசோத்³யதே ।।
தத்ராபி சாநவக³மத்⁴வஸ்தி: ப்ரதிவசோ ப⁴வேத் ।। 1231 ।।
ஐகாத்ம்யே தந்நிவ்ருத்திஶ்சேத³ஸம்பா⁴வ்யேதி சோத்³யதே ।।
லப்³தை⁴காத்ம்யேந நைவேயம் நிவ்ருத்தி: காம்யதே ஶ்ருுதே: ।। 1232 ।।
அப்ரஸித்³தே⁴ த்வதை²காத்ம்யே நிவ்ருத்திரிஹ சோத்³யதே ।।
ததா² த்³ருஷ்டவிரோதோ⁴ வ: ப்ராப்நுவந்ந நிவார்யதே ।। 1233 ।।
ஸர்வஸ்யாநுபபந்நத்வம் ஸித்³த⁴ம் த்³ருஷ்டப³லாஶ்ரயாத் ।।
த்³ருஷ்டஸ்யாநுபபந்நத்வம் கிமாஶ்ரித்யாபி⁴தீ⁴யதே ।। 1234 ।।
உக்தாநி தாவத்³பூ⁴யாம்ஸி தூ³ஷணாநி விபா⁴க³ஶ: ।।
அப்³ரஹ்மவிஷயே க்ல்ருப்தே ப்³ரஹ்மபா⁴வீ புமாநிதி ।। 1235 ।।
பூ⁴யோ(அ)ப்யஸ்யைவ தா³ர்ட்⁴யார்த²ம் பூர்வபக்ஷாய யத்யதே ।।
வாக்யார்தா²பா⁴ஸஸம்ஜாதப்⁴ராந்த்யுச்சி²த்த்யை ப்ரயத்நத: ।। 1236 ।।
புண்ய: புண்யேந ப⁴வதி பாப: பாபேந கர்மணா ।।
ஸம்ஸாரிணம் ஸமுத்³தி³ஶ்ய ஶ்ருதிரேதது³தா³ஹரத் ।। 1237 ।।
ததை²ஷ ஹீதி விஸ்பஷ்டம் ஸம்ஸார்யேவாபி⁴தீ⁴யதே ।।
தஸ்மாத்³விலக்ஷணஸ்தத்³வதீ³ஶ்சரோ(அ)ப்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
ஸ ஏஷ நேதி நேதீதி ய ஆத்மேத்யாதி³நா ததா² ।। 1238 ।।
ததா²(அ)க்ஷபாத³காணாத³தர்கஶாஸ்ரேஷு யத்நத: ।।
உபபத்திஶதைரீஶ: ஸாத்⁴யதே வாதி³பி⁴: ப்ருத²க் ।। 1239 ।।
து³:கா²பநயநார்தி²த்வப்ரவ்ருத்தேர்த³ர்ஶநாத³பி ।।
அத்யந்தபே⁴தோ³ விஜ்ஞேய: ஸம்ஸாரீஶ்வரயோரத: ।। 1240 ।।
தம் விதி³த்வைதமேவேதி கர்மகர்த்ருவிபா⁴க³த: ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞேஶ்வரயோருக்தேர்ம்ருக³வ்யாதா⁴தி³பே⁴த³வத் ।। 1241 ।।
முமுக்ஷோர்க³திமார்க³ஸ்ய தே³ஶபே⁴தோ³பதே³ஶத: ।।
பே⁴தே³(அ)ஸதி க³தி: கேயம் க³ந்த்ருக³ந்தவ்யயோர்ப⁴வேத் ।। 1242 ।।
த³க்ஷிணோத்தரமார்கோ³க்திஸ்ததா² ஸதி விருத்⁴யதே ।।
க³ந்தவ்யதே³ஶாபா⁴வாச்ச க³திர்நைவோபபத்³யதே ।। 1243 ।।
ததா²(அ)ப்⁴யுத³யகைவல்யஸாத⁴நாநாம் விதா⁴நத: ।।
ந ஹீஶ்வரஸ்ய கைவல்யம் ஸாத⁴நாயத்தமிஷ்யதே ।। 1244 ।।
ப்³ரஹ்மபா⁴வீ ததோ நேஶ: கிம்து தத்³வ்யதிரேகபா⁴க் ।।
ஸம்ஸார்யேவாபி⁴தீ⁴யேத யதோ²க்தந்யாயகௌ³ரவாத் ।। 1245 ।।
நைவம் ப்³ரஹ்மோபதே³ஶார்த²ஶாஸ்ராநர்த²க்யஸக்தித: ।।
ஸம்ஸாரிவித்³யயைவாஸ்ய புருஷார்த²ஸமாப்தித: ।। 1246 ।।
ந ச ப்³ரஹ்மோபதே³ஶஸ்ய ஸர்வபா⁴வாதிரேகத: ।।
ஶக்யம் ப²லாந்தரம் வக்தும் யேநாஸாவர்த²வாந்ப⁴வேத் ।। 1247 ।।
புமர்த²ஸாத⁴நே(அ)ந்யஸ்மிந்ந சாஸௌ விநியுஜ்யதே ।।
ஸந்ரவத்தேந தச்சா²ஸ்ரம் ஸ்யாத³நர்த²கமேவ து ।। 1248 ।।
மதம் து³:கி²ந ஏவாஸௌ ஸம்பத³ர்த²ம் விதீ⁴யதே ।।
ப்³ரஹ்மாஸ்மீத்யவிநிர்ஜ்ஞாதே கத²ம் ப்³ரஹ்மணி ஸா ப⁴வேத் ।। 1249 ।।
தஸ்மிம்ஸ்து ஶாஸ்ராத்³விஜ்ஞாதே ஶக்யதே கர்துமஞ்ஜஸா ।।
ப்³ரஹ்மஸம்பத³த: ஶாஸ்ரம் தாத³ர்த்²யாத³ர்த²வத்³ப⁴வேத் ।। 1250 ।।
நநு ப்³ரஹ்ம யதி³ ஜ்ஞாதம் தாவதைவ க்ருதார்த²தா ।।
ந சேத்தத்ஸம்பதா³ கிம் ஸ்யாத்³யேந தாமநுருத்⁴யதே ।। 1251 ।।
நைவம் ப்³ரஹ்மாவபோ³த⁴ஸ்ய பாரார்த்²யேந ப²லத்வத: ।।
ஸர்வமேவ யதோ ஜ்ஞாநம் பரார்த²ம் ப²லவந்மதம் ।। 1252 ।।
உக்தத்வாத்பரிஹாரஸ்ய நைவமேதத்³ப⁴வேதி³ஹ ।।
ப்³ரஹ்மஜ்ஞாநாத்தத³ந்யத்ர பரார்த²ம் ஜ்ஞாநமிஷ்யதே ।। 1253 ।।
ஸர்வத்ரைவ ஹி விஜ்ஞாநம் ஸம்ஸ்காரத்வேந க³ம்யதே ।।
பராங்க³ம் சா(அ)(அ)த்மவிஜ்ஞாநாத³ந்யத்ரேத்யவதா⁴ரணாத் ।। 1254 ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யேம ததா² ப்³ரஹ்மாத்மஶப்³த³யோ: ।।
ஶ்ருதௌ ஶ்ருதேர்ந ஸம்பத்ஸ்யாத்ஸம்பத்³யேஷ ந ஹி க்ரம: ।। 1255 ।।
ஆத்மா ப்³ரஹ்மேத்யேவமாதௌ³ ஸாமாநாதி⁴கரண்யகீ³: ।।
அந்யஸ்யாந்யத்ர ஸம்பத்ஸ்யாத³த்³வயே ஸா கத²ம் ப⁴வேத் ।। 1256 ।।
த்³ரஷ்டவ்யஸ்யா(அ)(அ)த்மநஸ்தத்³வதை³காத்ம்யம் ஶ்ருதிரப்³ரவீத் ।।
ப்³ரஹ்மாதி³ ஸர்வமாத்மேேதி ஸம்பந்நாதோ(அ)த்ர யுஜ்யதே ।। 1257 ।।
ததா³பத்திஶ்ருதேஶ்சேயம் ஸம்பந்நேஹோபபத்³யதே ।।
ப்³ரஹ்மைவ ப⁴வதீத்யாதி³ததா³பத்திவசாம்ஸ்யபி ।। 1258 ।।
வசநாத்ஸ்யாத்ததா³பத்தி: ஸம்பத்தேரிதி சேந்மதம் ।।
நைவம் ப்ரத்யயமாத்ரத்வாத்ஸம்பத்தேர்ந ததி³ப்யதே ।। 1259 ।।
தமோமாத்ராந்தராயத்வாதா³ப்தம்யாப்யதே ந தத் ।।
ந ச ஸம்பத்தமோஹந்த்ரீ மித்²யாஜ்ஞாநாத்மகத்வத: ।। 1260 ।।
தமோத்⁴வம்ஸாதிரேகேண ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய நாபரம் ।।
ப²லமண்வபி ஸம்பா⁴வ்யம் ஜ்ஞாநஸ்யாகாரகத்வத: ।। 1261 ।।
வஸ்துந: ஶக்திக்ருந்நாபி வசநம் ஜ்ஞாபகத்வத: ।।
ஜ்ஞாபகாநி ஹி ஶாஸ்ராணி காரகாணி ந குத்ரசித் ।। 1262 ।।
அபீ⁴ஷ்டபுருஷார்த²ஸ்ய பா³த⁴ஶ்சைவம் ப்ரஸஜ்யதே ।।
நி:ஶேஷபுருஷார்தா²ப்திகாரி ப்³ரஹ்மாவபோ³த⁴நம் ।। 1263 ।।
தாத்³ருக்ஷம் ஸம்பதோ³ ந ஸ்யாந்ந ச து³:க்²யாத்மபோ³த⁴த: ।।
நி:ஶேஷபுருஷார்தா²ப்திஸ்தத்³பு³த்³தே⁴ரந்ருதந்ரத: ।। 1264 ।।
அபூர்வாத்³யர்த² ஏவைக: ப்ராதா⁴ந்யேந விவக்ஷித: ।।
காண்ட³த்³வயே(அ)பி நைதஸ்மாத³ந்யோ(அ)ர்த²: கஶ்சிதீ³க்ஷ்யதே ।। 1265 ।।
ஏதாவத³ர இத்யந்த உபஸம்ஹாரத³ர்ஶநாத் ।।
ந சோபக்ரமஸம்ஹாரவிருத்³தோ⁴க்தி: ப்ரஶஸ்யதே ।। 1266 ।।
தத்ரைவம் ஸதி ஸம்ஸாரீ யத்³யந்யோ ப்³ரஹ்மணோ ப⁴வேத் ।।
இஷ்டஸ்யார்த²ஸ்ய பா³த⁴: ஸ்யாந்ந ச த்⁴வாந்தநிராக்ருதி: ।। 1267 ।।
ஆரம்பே⁴(அ)வஸிதௌ ஶாஸ்ரம் பரஸ்பரவிரோத⁴த: ।।
ஸமஞ்ஜஸம் ந க்ல்ருப்தம் ஸ்யாத்ஸம்ப⁴வே(அ)ப்யவிரோதி⁴ந: ।। 1268 ।।
ஸமாக்²யாநுபபத்திஶ்ச ப்³ரஹ்மணோ(அ)ந்யஸ்ய வேத³நாத் ।।
நாபி ரூடி⁴ஸ்தத³ந்யஸ்மிந்நஶ்வகர்ணாதி³வத்³ப⁴வேத் ।। 1269 ।।
ஆத்மேதி வேத்துரந்யஶ்சேந்ந ப்³ரஹ்மாஹமிதி ஶ்ருதே: ।।
ப்ரதீசோ ப்³ரஹ்மவத்ப்ரத்யக்³ப்³ரஹ்மணோ(அ)பி விஶேஷணம் ।। 1270 ।।
ப்³ரஹ்மதா ந மத³ந்யத்ர கௌடஸ்த்²யாந்மந நாஶிஷு ।।
ப்³ரஹ்மணோ நாந்யத: ப்ரத்யக்ஸாக்ஷாத்த்வாத்³ப்³ரஹ்மவஸ்துந: ।। 1271 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தேர்முக்²யார்த²ஶ்ச ததா² ஸதி ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யேதி ஸித்³த⁴: ஸ்யாத்³வ்யபதே³ஶோ ந சாந்யதா² ।। 1272 ।।
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வகீ³ர்யா(அ)பி ஸா(அ)பி து³:ஸ்தி²தஸித்³தி⁴கா ।।
விருத்³த⁴த⁴ர்மஸம்ப³ந்தோ⁴ ந ப்ரதீச்யஸ்த்யத⁴ர்மணி ।। 1273 ।।
த⁴ர்மத⁴ர்ம்யபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ க்³ருஹ்யந்தே(அ)நாத்மவஸ்துஷு ।।
ப்ரத்யக்ஷாதி³ப்ரமாணேந நாமீஷாமாத்மநி க்³ரஹ: ।। 1274 ।।
ஆத்மாநாத்மநிமித்தே(அ)பி வ்யபதே³ஶோ(அ)பி து³ர்க⁴ட: ।।
விகல்பதோ வா தத்ஸித்³தி⁴ர்ப்³ரஹ்மஸம்ஸாரிணோர்ப⁴வேத் ।। 1275 ।।
ந சார்த⁴வைஶஸம் யுக்தம் தத்த்வஜ்ஞாநே விவக்ஷிதே ।।
ஸம்ஶயோ ஹி ததா² ஶ்ரோது: ஸ்யாத³நிஶ்சிதவாக்யத: ।। 1276 ।।
நிஶ்சிதம் ப²லவஜ்ஜ்ஞாநம் யஸ்ய ஸ்யாதி³தி ஶாஸ்ரத: ।।
ந து ஸம்ஶயிதம் யஸ்மாத்ஸம்ஶயாத்மா விநஶ்யதி ।। 1277 ।।
பரமாத்மந்யயுக்தா சேத்ஸாத⁴கத்வாதி³கல்பநா ।।
ஶாஸ்ரோபாலம்ப⁴தோ நைவம் ஶாஸ்ரீயேயம் ப்ரகல்பநா ।। 1278 ।।
அக்ஷமா ப⁴வத: கேயம் ஸாத⁴கத்வப்ரகல்பநே ।।
கிம் ந பஶ்யஸி ஸம்ஸாரம் தத்ரைவாஜ்ஞாநகல்பிதம் ।। 1279 ।।
அநாத்மவஸ்து யத்கிம்சித்தத்³ப்³ரஹ்மாநவபோ³த⁴த: ।।
ப்³ரஹ்மண்யேவ ஸமத்⁴யஸ்தம் ஶுக்திகாரஜதாதி³வத் ।। 1280 ।।
யஸ்மாதே³வமதோ(அ)ஶேஷஸம்ஸாராநர்த²கல்பநா ।।
நிதா³நப³ஹுலாஜ்ஞாநஸமுச்சி²த்த்யை பரா ஶ்ருதி: ।। 1281 ।।
ப்³ரஹ்மேதிப்³ரஹ்மஶப்³தே³ந க்ருத்ஸ்நம் வஸ்த்வபி⁴தீ⁴யதே ।।
ப்ரக்ருதஸ்யா(அ)(அ)த்மகார்த்ஸ்ந்யஸ்ய வைஶப்³த³: ஸ்ம்ருதயே மத: ।। 1282 ।।
ப்ரக்ருதார்தோ²பரோதா⁴ச்ச முக்²யப்³ரஹ்மார்த²லாப⁴த: ।।
யதோ²க்ததோ³ஷாபா⁴வாச்ச ப்³ரஹ்ம க்ருத்ஸ்நமிஹாஸ்த்வத: ।। 1283 ।।
நநு மாநாதி³விரஹாத³க்ருத்ஸ்நமபி நேஷ்யதே ।।
குத: கார்த்ஸந்யம் யத: ஸர்வம் மாநாதே³வ ப்ரஸித்⁴யதி ।। 1284 ।।
அப்⁴யுபேதௌ ச மாநாதே³ஸ்தஸ்ய கார்த்ஸ்ந்யம் விஹந்யதே ।।
ந ஹி ப்³ரஹ்மாதிரிக்தே(அ)ர்தே² ஸதி ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)ஜடை³: ।। 1285 ।।
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வவாதே³(அ)பி ப்³ரஹ்மாபி⁴ந்நாத்மநா ப⁴வேத் ।।
வ்யாவ்ருத்தேர்ந து பி⁴ந்நேஷு ப்³ரஹ்மதா ஸ்யாத்³வடாதி³வத் ।। 1286 ।।
வஸ்த்வந்தராப்⁴யுபக³ம: ப்ரத்யக்கார்த்ஸ்ந்யவிகா⁴தக்ருத் ।।
ந து மாநாப்⁴யுபக³மோ மிதேஸ்தத³வஸாநத: ।। 1287 ।।
வஸ்த்வந்தரஸ்ய ஸத்³பா⁴வ: ஸித்³தே⁴ கார்த்ஸ்ந்யே விருத்⁴யதே ।।
மாநாத்³யபேக்ஷா ஸித்³த⁴ஸ்ய நாநுந்மத்தேந சோத்³யதே ।। 1288 ।।
ந சாபி வாஸ்தவீ ஸித்³தி⁴: ப்ரமாத்ராதி³விரோதி⁴நீ ।।
ஸத்யாமேவ யதஸ்தஸ்யாம் ஸம்ஸாராநர்த²விப்⁴ரம: ।। 1289 ।।
வாஸ்தவ்யா அபி ஸம்ஸித்³தே⁴: ஸ்வமஹிம்நைவ நேஷ்யதே ।।
ப்ரமாணவிரஹாத்ஸித்³தி⁴ரேதச்ச ஸ்வாநுபூ⁴தித: ।। 1290 ।।
மேயகார்த்ஸ்ந்யாவிரோதி⁴த்வாந்ந மிதே: ஶங்க்யதே பி⁴தா³ ।।
மேயஸ்வரூபாவஸிதேர்நாந்யா மாநஸ்ய மாநதா ।। 1291 ।।
ந ஹி மேயப்ரதிஸ்பர்தி⁴ தந்மாநம் மேயபோ³தி⁴த: ।।
மாநப்ரஸாதா³த்ஸித்³த⁴ம் ஸத்ஸ்பர்த⁴தே மிதிபா³தி⁴தை: ।। 1292 ।।
ந ஹி வஸ்த்வநபாஶ்ரித்ய மாநத்வம் லப்⁴யதே மிதே: ।।
வாஸ்தவ்யா அபி ஸம்ஸித்³தே⁴ர்ந ஸித்³தி⁴: ஸ்யாப்ரமாம் விநா ।। 1293 ।।
ஸ்வப்ரமேயார்பணம் முக்த்வா மாநத்வே(அ)ந்யந்ந காரணம் ।।
அர்பிதேந விரோத⁴ஶ்சேத³ஸ்து காமம் ந து³ஷ்யதி ।। 1294 ।।
ப்ராக்³ஜ்ஞாநாஜ்ஜ்ஞாநகாலே ச மாநம் மேயோ(அ)ப்யபேக்ஷதே ।।
ப்ரமாணகார்யே நிர்வத்தே நாந்யத்கிம்சித³பேக்ஷதே ।। 1295 ।।
அஜ்ஞாதோ(அ)ர்த²: ப்ரமேய: ஸ்யாஜ்ஜ்ஞாதே கோ(அ)திஶயோ மிதே: ।।
அஜ்ஞாதே ந விரோதோ⁴(அ)ஸ்தி ஜ்ஞாதே சாந்யாநபேக்ஷத: ।। 1296 ।।
மேயாஸாதா⁴ரணாத்மோத்த²ஜ்ஞாநஸ்யைவ ப்ரமாணத: ।।
தஸ்ய வஸ்த்வநுரோதி⁴த்வாத³பே⁴தா³த³விரோதி⁴தா ।। 1297 ।।
பஶ்யேதா³த்மாநமித்யத்ர நியோஜ்யோ விஷயாத்³தி⁴ருக் ।।
ந லப்⁴யதே யதோ நாத ஐகாத்ம்யே ஸ்யாத்³விருத்³த⁴தா ।। 1298 ।।
ப்³ரஹ்மஶ்ருதேஶ்ச முக்²யோ(அ)ர்த²: ப்ரதீசோ(அ)ந்யத்ர து³ர்லப⁴: ।।
யதா²கத²ம்சிதி³த்யேதத³தௌ நைவாப்⁴யுபேயதே ।। 1299 ।।
ஸ்வத ஏவா(அ)(அ)த்மந: கார்த்ஸ்ந்யாந்ந கார்த்ஸ்ந்யம் ஸாத⁴நாஶ்ரயாத் ।।
ஸாத⁴நாயாஸத: ப்ராக்வ ப்³ரஹ்மைவா(அ)(அ)ஸீதி³தீரிதம் ।। 1300 ।।
ஆஸீதி³த்யபி ய: ஶப்³த³: ஸ தந்மோஹாத்³யபேக்ஷயா ।।
வஸ்துவ்ருத்தமபேக்ஷ்யைதந்நாஸீத³ஸ்தி ப⁴விஷ்யதி ।। 1301 ।।
ஸதா³நுதி³தாலுப்தைகஜ்ஞாநமூர்திரிதி த்வயா ।।
குதோ(அ)ஜ்ஞாயி விநா மாநாந்மாநம் நாஜ்ஞாததாம் விநா ।। 1302 ।।
ஏகம் ப்³ரஹ்ம ஸதா³ பு³த்³த⁴ம் யதா² மாநாநுபூ⁴தித: ।।
வ்யுத்பத்தே: ப்ராக³விஜ்ஞாதம் ததை²வாநுப⁴வாஶ்ரயாத் ।। 1303 ।।
வ்யுத்பத்திப²லமாஶ்ரித்ய தமோஸம்ப⁴வ உச்யதே ।।
வ்யுத்பத்தே: ப்ராக்தமஸ்வித்வம் தத்ஸாக்ஷித்வே(அ)பி க³ம்யதே ।। 1304 ।।
ஸ்வஸத்தயா(அ)(அ)த்மநோ மோஹம் ந யதோ வஸ்து ஹந்த்யத: ।।
ஶாஸ்ராநாரம்ப⁴தோ³ஷோ(அ)பி நைவைஸ்மாந்ப்ரதி டௌ⁴கதே ।। 1305 ।।
அநாதே³ரபி பா³த⁴ஶ்சேத்தமஸோ நாப்⁴யுபேயதே ।।
ப்ரமாணாநாம் ப்ரமாணாத்வம் ந க்வசித்³வ: ப்ரஸித்⁴யதி ।। 1306 ।।
அऩுபூ⁴தேஸ்தத³ஜ்ஞாதம் ஸித்³த⁴ம் ப்³ரஹ்ம புரா மிதே: ।।
அபாஸ்தாஜ்ஞாநதத்கார்யம் தத்து மாநாத்ப்ரஸித்⁴யதி ।। 1307 ।।
பூர்வோக்த்யைவோத்தரேஷாம் ச தோ³ஷாணாம் பரிஹாரத: ।।
பரிஹாராந்தரம் தஸ்மாந்ந வாச்யம் தத்ப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 1308 ।।
ப்ரதீசோ(அ)ர்த²ஸ்ய ஜ்ஞேயத்வாத³நவஸ்தா² ச நேஷ்யதே ।।
அகாரகஸ்ய கௌடஸ்த்²யாத்³விரோதோ⁴ நா(அ)(அ)த்மத³ர்ஶநே ।। 1309 ।।
க⁴டாதி³மேயஸாத⁴ர்ம்யே நிஷேதோ⁴(அ)பி ஶ்ருதீரித: ।।
யதோ²க்தாவக³மத்வம் து ந கத²ம்சிந்நிவார்யதே ।। 1310 ।।
தஸ்மாந்ந கஶ்சித³ப்யத்ர கார்த்ஸ்ந்யத்மாவக³மே ப⁴வேத் ।।
தோ³ஷோ(அ)த: ஸாம்ப்ரதம் பா⁴ஷ்யக்³ரந்த²ம் வ்யாசக்ஷ்மஹே ஸ்பு²டம் ।। 1311 ।।
யத்ஸ்ரஷ்ட்ரு ப்³ரஹ்ம பூர்வோக்தம் ஸ்வாத்மமோஹைகவர்த்மநா ।।
கார்யம் சைதந்யவிம்பே³ந ப்ரவிஷ்டம் ஜலசந்த்³ரவத் ।। 1312 ।।
ப்³ரஹ்மேதிப்³ரஹ்மஶப்³தே³ந ததே³வாத்ராபி⁴தீ⁴யதே ।।
தஸ்ய யோ(அ)திஶய: ப்ரோக்தோ வ்யாக்ருதாவ்யாக்ருதாத்மக: ।।
இத³மித்யுச்யதே ப்³ரஹ்ம தது³பாதி⁴ஸ்வபா⁴வகம் ।। 1313 ।।
வைஶப்³தோ³(அ)வத்⁴ருதௌ ஜ்ஞேயோ ப்³ரஹ்மைவ ந தத³ந்யதா² ।।
அநிர்ஜ்ஞாதாத்மதத்த்வம் ஸத³ப்³ரஹ்மைவாவபா⁴தி தத் ।। 1314 ।।
யதி³த³ம்ஶப்³த³தீ⁴க³ம்யம் ஸம்யக்³ஜ்ஞாநோத³யாத்புரா ।।
அபி ப்³ரஹ்மைவ த்க்ருத்ஸ்நம் தந்மோஹாத³ததே²க்ஷ்யதே ।। 1315 ।।
ரஜ்ஜுவத்தவதி³ஜ்ஞாநாத்ஸர்பத³ண்டா³தி³நேக்ஷ்யதே ।।
ப்³ரஹ்மேத³ம்மாத்ரஶ்ரவணாத்குதோ(அ)க்³ர இதி ப⁴ண்யதே ।। 1316 ।।
ஸூத்ராந்தஜக³தோ வ்யக்தே: ப்ராக்தந: கால உச்யதே ।।
யத்³வை ததி³தி தச்சாபி ஸ்பஷ்டமூர்த்⁴வம் ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 1317 ।।
நாவித்³யாஸம்க³திஸ்தத்ர தத³கார்யத்வஹேதுத: ।।
தமோஜஸ்யாபி கார்யஸ்ய ந ப்ரதீச்யஸ்த்யகாரணாத் ।। 1318 ।।
ப்ரத்யக்தயா(அ)(அ)த்மஸம்ப³ந்தா⁴ந்மோஹாதே³ஶ்சிந்நிபா⁴த்மதா ।।
ஆசிச்சே²ஷாத³தோ நாஸௌ ம்ருஷா ஸ்யாத்³த⁴ர்மகார்யவத் ।। 1319 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஸம்போ³தா⁴ந்நாந்யோ ஹேது: ஸமீக்ஷ்யதே ।।
நிரந்வயவிநாஶாய யோ(அ)லம் ஸம்ஸாரரூபிண: ।। 1320 ।।
கௌடஸ்த்²யாஸம்க³தோ நாஸ்ய மோஹதத்கார்யஸம்க³தி: ।।
ஸ்வத: ஸேத்³து⁴மஶக்தத்வாந்மோஹாதே³ராத்மஸம்க³தி: ।। 1321 ।।
கார்ஷ்ண்யேநேவ வியத்³யோக³: க²வ்ருத்தாபேக்ஷயா த்வஸந் ।।
ஆத்மநைவம் தமோயோகோ³ நா(அ)(அ)த்மவ்ருத்தாநுரோத⁴த: ।। 1322 ।।
அந்யத: ஸம்க³தி: ஸேயமவிசாரிதஸித்³தி⁴கா ।।
அவிஜ்ஞாதசிது³த்ஸங்க³ஸம்ஸ்தை²வேயம் ந வஸ்துநி ।। 1323 ।।
அவித்³யாத்³வாரிகா(அ)ப்யஸ்ய ஸம்க³திர்நாஞ்ஜஸேஷ்யதே ।।
நிராத்மகபரார்த²த்வஹேதுப்⁴யாம் ஶுக்திரூப்யவத் ।। 1324 ।।
ப்ரத்யக்³ரூபாதிரேகேண நாந்யத்³ரூபமநாத்மந: ।।
வாதி³பி⁴ர்யுக்திபி⁴: ஶக்யம் கசித்ஸாத⁴யிதும் ஸதா³ ।। 1325 ।।
கூடஸ்தா²தி³தமோந்தேந நித்யமவ்யதிரேகத: ।।
பு³த்³த்⁴யாதே³ர்விஷயாந்தஸ்ய நித்யமேதத³தோ ஜக³த் ।। 1326 ।।
அதோ(அ)வித்³யாமஹாநித்³ராஸம்வீதமநஸாமஸௌ ।।
ஜந்மாதி³விக்ரியாஷட்கம் ஸ்வப்நத³ர்ஶநவிப்⁴ரம: ।। 1327 ।।
யதா² வ்யாக்²யாதபா³ஹ்யார்த²ப்ரதா⁴நோ(அ)ஸம்ஹதோ(அ)ப்ரம: ।।
ஸர்வப்ரமாணபா⁴க்தத்³வத்ப்ரமாணாபா⁴ஸப⁴க³பி ।। 1328 ।।
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴ தமோவத்ஸ்யாத்தது³த்³ப⁴வம் ।।
க்ருத்ஸ்நம் ஜக³த³தோ மோஹத்⁴வஸ்தௌ த்⁴வஸ்தம் ப⁴வேச்சிதி: ।। 1329 ।।
பி⁴ந்நமாத்ருப்ரமாணாதௌ³ கார்யகாரணவஸ்துநி ।।
அபி⁴ந்நமாத்ருமாநாதி³ராத்மைவைகோ(அ)த்³வய: ஸ்வத: ।। 1330 ।।
ந தே³ஶகாலாவஸ்தா²தா³வபேக்ஷா(அ)ஸ்த்யாத்மந: ஸ்வத: ।।
அநந்யாபேக்ஷஸம்ஸித்³தே⁴ர்தே³ஶாதே³ஸ்தத³பேக்ஷத: ।। 1331 ।।
தே³ஶகாலநிமித்தாதி³வ்யபேக்ஷம் வஸ்து யத்³ப⁴வேத் ।।
ததே³வ தத³பேக்ஷம் ஸ்யாந்ந து தே³ஶாதி³ஸித்³தி⁴த³ம் ।। 1332 ।।
ப்ரமாத்ராத்³யுத்த²இதேரக்³நே ப்³ரஹ்மைவா(அ)(அ)ஸீத்³யதோ²தி³தம் ।।
யதஸ்ததோ ந ஸாத்⁴யம் தஜ்ஜ்ஞாநகர்மாதி³ஸாத⁴நை: ।। 1333 ।।
ப்³ரஹ்மாபி தத்ஸ்வத: ஸாக்ஷாத்தத³போ³தை⁴கஹேதுத: ।।
இத³ம்ரூபம் ஸமாபேதே³ ரஶநேவாஹிரூபதாம் ।। 1334 ।।
அவித்³யாப²லகாரூட⁴ம் ததே³வம்ரூபகம் பரம் ।।
ப்³ரஹ்ம வித்³யாதி⁴காரித்வம் த்³வைவித்⁴யாத்ப்ரதிபத்³யதே ।। 1335 ।।
ஸ்வதோ முக்தம் யதஸ்தஸ்மாத்³ப்³ரஹ்ம வித்³யாம் தத³ர்ஹதி ।।
ஸம்ஸாரித்வமவித்³யாதோ முமுக்ஷுத்வம் ததோ ப⁴வேத் ।। 1336 ।।
அத்⁴யாத்மமதி⁴பூ⁴தம் ச ததா² சைவாதி⁴தை³வதம் ।।
பரம் தத³பி⁴மாநேத்³த⁴ம் தச்ச²ப்³தே³நாபி⁴தீ⁴யதே ।। 1337 ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴தாம் நீத்வா க்ருத்ஸ்நமத்⁴யாத்மரூபகம் ।।
தஸ்மை ஹிரண்யக³ர்பா⁴ய ப்³ரூயாத்³வித்³யாம் தமஸ்விநே ।। 1338 ।।
ஏவம் நி:ஶேஷஸம்ஸாரப்ரத்யாக்²யாநேந நிர்வ்ருதிம் ।।
ஸர்வாவித்³யாபநிஹ்நுத்யா வித்³யயா ப்ரதிபத்³யதே ।। 1339 ।।
ஆத்மாநாத்மாத்மகம் விஶ்வம் ப்ரத்யக்ஷாதி³ப்ரமாணகம் ।।
ஆத்மாநமேவ தத³வேந்நிஷ்டா²ம் கார்த்ஸ்ந்யாத்மந: பராம் ।। 1340 ।।
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴ ஸர்வாநர்தை²ககாரணம் ।।
ப்ரத்யங்யாத்ரைகஸாக்ஷித்வாத்தமஸ்தத்ப்ரத்யகா³த்மநி ।। 1341 ।।
ப்ரதீச்யேவ யதோ(அ)ஜ்ஞாநமதஸ்தத்தத்த்வவித்³யயா ।।
ஸகார்யே தமஸி த்⁴வஸ்த ஆத்மைவைகோ(அ)வஶிஷ்யதே ।। 1342 ।।
விரக்த: ஸர்வஸம்ஸாராந்நிவிவ்ருத்ஸு: ஸ்வதஸ்தத: ।।
ஸம்ஸாராநலஸம்தப்தஸ்தத்³விருத்³த⁴ம் பரீப்ஸதி ।। 1343 ।।
தஸ்யாக்ருத்ஸ்நாபவாதே³ந க்ருத்ஸ்நைகாத்ம்யாவபு³த்³த⁴யே ।। 1344 ।।
அந்வயவ்யதிரேகாக்²யோ வ்யாபாரோ விஹித: புரா ।।
ஆத்மேத்யேவேதி விதி⁴நா பராக்ப்ரத்யக்³விவேகக்ருத் ।। 1345 ।।
ஐகாத்ம்யம் வீக்ஷ்யதே தேந த்யக்த்வா ஸர்வாநநாத்மந: ।।
க்ருத்ஸ்நமேவ யதோ வஸ்து தத³ந்யத்தத³போ³த⁴ஜம் ।। 1346 ।।
க்ருத்ஸ்நம் பஶ்யேதி³தி ததோ வாக்யம் வஸ்துநி வர்ததே ।।
ப்ரவிஷ்டோ(அ)க்ருத்ஸ்நரூபத்வாத்ஸம்ஸாராநர்த²சோதி³த: ।।
ஆத்மேத்யநேந க்ருத்ஸ்நாத்மத³ர்ஶநாய நியுஜ்யதே ।। 1347 ।।
க்ருத்ஸ்ந ஆத்மேத்யதோ வாக்யாத்ததா²ரூபம் தி³த்³ருக்ஷதி ।।
அந்யோந்யார்த²ஸமாப்தித்வாந்ந பே⁴தோ³(அ)த்ர பதா³ர்த²யோ: ।। 1348 ।।
அக்ருத்ஸ்நாநாத்மந: ஸர்வாந்க்ருத்ஸ்நாம்ஶ்சாநாத்மநஸ்ததா² ।।
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் ததா² க்ருத்ஸ்நாநநாத்மந: ।। 1349 ।।
நிர்மால்யவத்பரித்யஜ்ய சைதந்யாபா⁴ஸவர்த்மநா ।।
அநுநீயா(அ)(அ)த்மநா(அ)(அ)த்மாநம் க்ருத்ஸ்நாத்மாநம் ப்ரபஶ்யதி ।। 1350 ।।
உக்ததோ³ஷாபநுத்த்யர்த²ம் ப்ரத்யுக்திர்கௌ³ரவீ த்வியம் ।।
ப்³ரஹ்ம வா இத³மித்யாதி³ர்நாதோ தோ³ஷோ(அ)த்ர கஶ்சந ।। 1351 ।।
ப்ரமேேயம் யத்புரா ப்ருஷ்டம் தத்³ப்³ரஹ்ம கிமவேதி³தி ।।
ஸர்வம் சாப்யப⁴வத்³யஸ்மாஜ்ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞேயம் ச ப⁴ண்யதே ।। 1352 ।।
தத்³ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)த்மாநமேவாவேந்மேயம் மாநம் ச ப⁴ண்யதே ।।
ஆத்மா மேயஸ்ததா² மாநமாத்மப்ரத்யய ஏவ து ।। 1356 ।।
நா(அ)(அ)த்மஜ்ஞாநாத்³யதோ(அ)ஜ்ஞாநம் வித்³யதே(அ)நாத்மநஸ்தத: ।।
நா(அ)(அ)த்மயாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநாஜ்ஜ்ஞாநமந்யத³நாத்மந: ।। 1354 ।।
ப்ரமாத்ராதி³விபா⁴கே³ந யஜ்ஜ்ஞாநம் ப்ரத²தே கசித் ।।
தஜ்ஜந்மந: புரோவார்தோ² ந தேந ஜ்ஞாயதே(அ)ஞ்ஜஸா ।। 1355 ।।
தமோமாத்ராவஸாயித்வாந்ந யதா²வஸ்து தத்தத: ।।
ப்ரத்யக்³வஸ்த்வாத்மகத்வே(அ)பி சித்ரமஜ்ஞாநசேஷ்டிதம் ।। 1356 ।।
யத்ப்ரஸாதா³த்தம:ஸித்³தி⁴ஸ்தத்ஸ்வஸாக்ஷ்யப்யபஹ்நதே ।।
தமோ(அ)ப்யநுபா⁴வாதே³வ ப்ராக்தத்³வ்யுத்பத்திஜந்மந: ।। 1357 ।।
ப்ராக்ப்ரவ்ருத்தே: ப்ரமாணாநாமஜ்ஞாதம் யதி³ஹோதி³தம் ।।
அக்ஷாதி³ தத்தமோபா³தா⁴ந்ந மாநம் ரஜ்ஜுஸர்பவத் ।। 1358 ।।
ந பஶ்யந்தீத்யத: ப்ராஹ போ³த்³த்⁴ருத்வாதி³ஸமந்வயம் ।।
ந ஹி மோஹைகநிஷ்டே²ந தத்³தீ⁴நம் வஸ்து மீயதே ।। 1359 ।।
ஆத்மாநம் விரஹய்யாந்யோ நாலமாத்மாவபு³த்³த⁴யே ।।
அஸாதா⁴ரணதந்மாத்ருமாநமேயாத்மகத்வத: ।। 1360 ।।
அஸாதா⁴ரணமாத்ராதி³ ப்ரத்யக்³வஸ்து யதஸ்தத: ।।
நியோகோ³(அ)பீஹ நா(அ)(அ)யாதி பி⁴ந்நகர்த்ராதி³கோ³ ஹ்யஸௌ ।। 1361 ।।
ஸர்வமஜ்ஞாதமேவ ஸ்யாத்³யஸ்மிந்நஜ்ஞாத ஆத்மநி ।।
ஜ்ஞாதே ஜ்ஞாதம் ச தத்கார்த்ஸ்ந்யாத்தாவத்த்வாத்ஸர்வவஸ்துந: ।। 1362 ।।
யுக்த்யா நிரூப்யமாணஸ்ய ஹ்யாத்மா தத்த்வமநாத்மந: ।।
ப்ரத்யாக்²யாத: ஸ சேத்தேந காநாத்மா ஸித்⁴யதாம் தத: ।। 1363 ।।
அநாத்மதத்த்வமந்வேதி ஹ்யாத்மா(அ)ஸங்கோ³(அ)கு³ணோ(அ)த்³வய: ।।
அஸித்⁴யந்ஸ ஸ்வத:ஸித்³தௌ⁴ ஸித்³தி⁴ம் காந்க்³ரத்ர லப்ஸ்யதே ।। 1364 ।।
ஸர்வவாதி³விரோதே⁴(அ)பி ஸம்வாதோ³(அ)நுப⁴வே யதா² ।।
வாதி³நாமவிஸம்வாத³ஸ்ததா²(அ)ஜ்ஞாநே(அ)ப்யஸம்ஶய: ।। 1365 ।।
தத்³வத்³வாதோ⁴(அ)ப்யபோ³த⁴ஸ்ய போ³தே⁴நாப்⁴யுபக³ம்யதே ।।
ஏதாவதைவ பர்யாப்தமஸ்மத்³ராத்³தா⁴ந்தஸித்³த⁴யே ।। 1366 ।।
அஸ்மத்³ராத்³தா⁴ந்தஸம்ஸித்³தௌ⁴ நாந்யத்³ராத்³தா⁴ந்தஸித்³த⁴தா ।।
தத்ஸித்³தா⁴வஸ்ய ஸம்ஸித்³தி⁴ர்ந கத²ம்சிந்நிவார்யதே ।। 1367 ।।
அஜ்ஞாநம் ஸம்ஶயஜ்ஞாநம் மித்²யாஜ்ஞாநமிதி த்ரிகம் ।।
அஜ்ஞாநம் காரணம் தத்ர கார்யத்வம் பரிஶிஷ்டயோ: ।। 1368 ।।
கூடஸ்த²ஜ்ஞாநமாத்ரத்வாந்ந தமோ(அ)ஸ்ய ஸ்வபா⁴வத: ।।
நாப்யாக³ந்து ததா²(அ)ஜ்ஞாநம் ஹிருக்ஸித்³தே⁴ரஸம்ப⁴வாத் ।। 1369 ।।
அவித்³யாதஜ்ஜகார்யாணாமாத்மநா ஸம்க³திஸ்தத: ।।
ஆத்மாத்மவத்த்வரூபா ஸ்யாந்ந து ஸோப⁴யகர்மஜா ।। 1370 ।।
ஏகமேவ ஹி ஸத்³வஸ்து யத்³வேதா³ந்தப்ரமாணகம் ।।
தாவந்மாத்ரைகநிஷ்ட²த்வாதா³த்மஜ்ஞாநம் ஸதா³ஸ்பத³ம் ।। 1371 ।।
ஸர்வபா³தி³விரோதே⁴(அ)பி யத்ஸித்³தா⁴ந்தப³லாஶ்ரயம் ।।
ஸாத⁴நம் தூ³ஷணம் ஸர்வம் ந தந்நிஹநுதிரிஷ்யதே ।। 1372 ।।
ஸாத⁴நம் தூ³ஷணம் ஸர்வம் யஸ்ய பாத³வ்யபாஶ்ரயாத் ।।
ஸித்³தா⁴யதே தீர்த²த்³ருஶாம் குத: ஸ்யாத்தஸ்ய நிஹநுதி: ।। 1373 ।।
அபா⁴வோ யேந பா⁴வேந பா⁴வ்யதே(அ)ஸ்தி ந நாஸ்தி ஸ: ।।
தம்ய பா⁴வம்ய ஸத்³பா⁴வோ வத³ கேந நிவார்யதே ।। 1374 ।।
வ்யபி⁴சாரி ந யத்ராஸ்தி ப்ரமாணம் ஸர்வவாதி³நாம் ।।
ஸ்வமஹிம்நா ச யத்ஸித்³த⁴ம் தத³பஹ்நூயதே கத²ம் ।। 1375 ।।
தஸ்யைவாவ்யபி⁴சாரித்வாத்ஸர்வேஷு வ்யபி⁴சாரிஷு ।।
ததே³வைகம் ப்ரமாணம் ந: ஸர்வவாத்³யவிரோதி⁴ யத் ।। 1376 ।।
தே³ஹாதா³வாத்மபு³த்³தி⁴ர்நோ ந கதா³சித்³விஹந்யதே ।।
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தேஷு ஶுக்திகாரஜதாதி³வத் ।। 1377 ।।
தே³ஹாந்தாத்கர்துரந்யோ யோ பு³த்³த்⁴யந்தாத்³ப்³ரோத்³த⁴ரேவ ச ।।
ப்ராணாந்தாத்கரணாச்சாந்ய: ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யா ய ஈக்ஷ்யதே ।। 1378 ।।
அதே³ஹதோ(அ)ஜரோ(அ)ம்ருத்யுரஸ்வாந்தோ(அ)மோஹஶோகவாந் ।।
அபு³பு⁴க்ஷோ(அ)பிபாஸஶ்ச ப்ராணகாரணவர்ஜநாத் ।। 1379 ।।
அஹீநோ ஹீயதே யோ(அ)ஸௌ ததா²(அ)நாக³த ஏதி ய: ।।
ஜாநீயாத்தமநாத்மாநம் ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்திஷு ।। 1380 ।।
ந ஹீயதே ஹீயமாந ஆக³ச்ச²தி ந சைதி ய: ।।
ஆக³மாபாயஸாக்ஷித்வாதா³த்மா ஸோ(அ)நுப⁴வாஶ்ரயாத் ।। 1381 ।।
நாவித்³யாமநுபாதா³ய ப்ரத்யக்காரகதாம் வ்ரஜேத் ।।
நாகாரக: க்ரியாம் கர்துமலம் ஜக³தி வீக்ஷ்யதே ।। 1382 ।।
த்³க³ஷ்டுர்த்³ருஷ்ட்யா ந சாநாப்தோ(அ)நாத்மா கஶ்சித்ப்ரஸித்⁴யதி ।।
மித்²யாஜ்ஞாநமதோ(அ)நாத்மா ஹ்யாத்மாஜ்ஞாநஸமுத்தி²தே: ।। 1383 ।।
நாவித்³யாமநுபாதா³ய ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்திஷு ।।
அநாத்மாநம் விஜாநாதி தஜ்ஜஜ்ஞாத்ராத்³யநந்வயாத் ।। 1384 ।।
ந ச ஜ்ஞாத்ரநுரோதி⁴ந்யா த்³ருஷ்ட்யா(அ)ஜ்ஞாநாஸமந்விதம் ।।
ஆத்மா(அ)(அ)த்மாநமலம் த்³நஷ்டும் ரூபம் ஶ்ரோத்ரதி⁴யா யதா² ।। 1385 ।।
உத்ஸார்யாநாத்மந: ஸர்வாநந்வயவ்யதிரேகத: ।।
ப்ரத்யக்ப்ரதா⁴நயா த்³ருஷ்ட்யா பஶ்யேதா³த்மாநமத்³வயம் ।। 1386 ।।
த்வம் ப்³ரஹ்மேதி கு³ரோர்வாக்யாத்தந்நிவிஷ்டபதா³ர்த²யோ: ।।
உக்தாந்வயாதி³நோத்பந்நிவிவேக: ஸந்நபு³த்⁴யத ।। 1387 ।।
தத்³ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)த்மாநமேவாவேத்³யத³நாத்மேத்யுபூ⁴த்புரா ।।
அவித்³யயா வித்³யயா து ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)த்மைவாப⁴வத்ஸ்வத: ।। 1388 ।।
ஏவேத்யவத்⁴ருதௌ ஜ்ஞேயம் ப்³ரஹ்மாத்மார்த²விஶேஷணம் ।।
ஆத்மைவ ப்³ரஹ்ம வேஜ்ஞேயம் ப்³ரஹ்மைவா(அ)(அ)த்மேதி ஸம்ப⁴வாத் ।। 1689 ।।
ப்³ரஹ்மதா நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ந்யத்ர நா(அ)(அ)த்மதா ப்³ரஹ்மணோ(அ)ந்யத: ।।
தத்³யாதா²த்ம்யாப்ரபோ³தா⁴த்து தயோரேஷ விபர்யய: ।। 1390 ।।
ஆத்மா(அ)பி ஸாக்ஷாத்தத்³ப்³ரஹ்ம பரோக்ஷம் தத³போ³த⁴த: ।।
ப்³ரஹ்மைவ தத்³வதா³த்மா(அ)பி ஸத்³விதீயவதீ³க்ஷ்யதே ।। 1391 ।।
வாக்யோத்த²ஸம்யக்³விஜ்ஞாநப்ரத்⁴வஸ்ததமஸோ யதே: ।।
விபா⁴க³ஹேதோருச்சித்தே: ஸர்வமாத்மைவ ஶிஷ்யதே ।। 1392 ।।
விஜ்ஞாதாரமரே கேந விஜாநீயாதி³தி ஶ்ருதே: ।।
நநு விப்ரதிஷித்³தா⁴ர்த²ம் ததா³த்மாநமிதீர்யதே ।। 1393 ।।
த்³ருஷ்டேர்த்³ரஷ்டேதி விஜ்ஞாநாந்நாத்ர விப்ரதிஷித்³த⁴தா ।।
ப்ரத்யக்³பு³த்³தி⁴: ப்ரமாத்ராதௌ³ ஸர்வத்ரைவோபஜாயதே ।। 1394 ।।
யுஷ்மத³ஸ்மத்³விபா⁴கா³ப்⁴யாம் யாவத்³வஸ்த்விஹ மீயதே ।।
தேந தேந விஶேஷேண ப்ரத்யக³ர்த²: ப்ரதீயதே ।। 1395 ।।
ப்ரத்யக³ர்த²மநாலிங்க்³ய ந பராக்³வர்தி ஜாயதே ।।
விஜ்ஞாநம் தேந தத்பூர்வம் ஸர்வமந்யத்ப்ரதீயதே ।। 1396 ।।
ஆப்³ரஹ்மாஸ்தா²ணுு சாந்வக்ஷம் ஸர்வேஷு வ்யபி⁴சாரிஷு ।।
ப்ரத்யயோ(அ)வ்யபி⁴சார்யேகஶ்சைதந்யப்ரதிபி³ம்பி³த: ।। 1397 ।।
ந ச விப்ரதிபத்³யந்தே வாதி³நோ(அ)நுப⁴வாத்மநி ।।
தத்ர சேத்ஸ்யாத்³விஸம்வாத³: கேநாந்யேந சிகித்ஸ்யதே ।। 1398 ।।
அந்யோ(அ)பி யோ(அ)த்ர: கல்ப்ய: ஸ்யாத்ஸோ(அ)ப்யஸ்மாந்நைவ பி⁴த்³யதே ।।
ஸர்வபே⁴தா³த்மரூபத்வாத்க: ஸந்ஸ்யாதா³த்மநா விநா ।। 1399 ।।
ப்ரத்யகா³த்மநி விஶ்வஸ்ய ததோ(அ)நாத்மநி தத்³வஶாத் ।।
அவித்³வத³ங்க³நாபா³லம் பி³ஶ்வஸித்யநபேக்ஷத: ।। 1400 ।।
ஆத்மநைவா(அ)(அ)த்மவிஜ்ஞாநம் ஜ்ஞேயஜ்ஞாத்ராதி³வர்ஜிதம் ।।
ஸ்வயமேவ ப²லாத்மத்வாத்ப²லம் சாஸ்மாந்ந பி⁴த்³யதே ।। 1401 ।।
ப்ரமாணவ்யவஹாரோ(அ)யம் ஸர்வேஷாமபி வாதி³நாம் ।।
ஸ்வதோ(அ)நுப⁴வநிஷ்ட²: ஸ்யாந்ந சேத்ஷஷ்டே²ந்த்³ரியார்த²வத் ।। 1402 ।।
சைதந்யமாத்ரரூபோ(அ)யம் ஸதா³நஸ்தமிதோதி³த: ।।
அவித்³யாமஸ்ப்ருஶந்நாஸ்தே நிஷ்க்ரியோ(அ)காரகோ(அ)ப²ல: ।। 1403 ।।
ஸ்வதோ(அ)ஸங்க³ஸ்வபா⁴வத்வாத்க²சராதி³ வியத்³யதா² ।।
நாவித்³யா நாபி தத்கார்யம் ப்ரத்யக்ஸ்த²மபி டௌ⁴கதே ।। 1404 ।।
ஸ்வத: ஸேத்³து⁴மஶக்தத்வாத்க²ம்ருதே வாயுவத்ஸதா³ ।।
ப்ரத்யாக்²யாதஸ்வபா⁴வோ(அ)பி ஸித்⁴யதீவாக்³ரஹோ த்³ருஶௌ ।। 1405 ।।
யுதிம் ஸாதா⁴ரணாத்மா ஹி யாத்யஸாதா⁴ரணாத்மபி⁴: ।।
அநந்யவ்ருத்திதோ நா(அ)(அ)த்மா ஸம்ஸர்க³ம் ப்ரைத்யநாத்மபி⁴: ।। 1406 ।।
விப⁴ஜ்யமாநோ(அ)ந்யேப்⁴யோ ஹி விஶேஷோ(அ)பி ப்ரஸித்⁴யதி ।।
line 2 miss ।। 1407 ।।
பே⁴த³ஸம்ஸர்க³ஹீநத்வாத்பத³வாக்யார்த²தா(அ)(அ)த்மந: ।।
து³:ஸம்பா⁴வ்யா(அ)த ஆத்மா(அ)யமாத்மநைவாநுபூ⁴யதே ।। 1408 ।।
யாத்³ருக³ஸ்ய த்³வயே தத்த்வமாத்மநைவாநுபூ⁴யதே ।।
நிஷித்³தா⁴ஶேஷபே⁴த³ஸ்ய தாவதே³வா(அ)(அ)த்மஸாக்ஷிகம் ।। 1409 ।।
அபாஸ்தாஶேஷதமஸோ யத்தத்த்வம் ப்ரத்யகா³த்மந: ।।
தத³வச்சி²த்தயே நாலம் ப்ரத்யக்³போ³தா⁴த்³ருதே(அ)ந்யதீ⁴: ।। 1410 ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரேக்ஷணாதா³த்மமோஹதஜ்ஜநிராக்ருதே: ।।
அஸம்ப⁴வாத்³த்³வீதீயஸ்ய ஸ்யாமபூர்வாதி³மாநஹம் ।। 1411 ।।
வ்யபேததமஸ்தத்த்வமாக³மாபாஸாக்ஷிண: ।।
ஜ்ஞாநேந க³ம்யதே ஸாக்ஷாத்தாவந்மாத்ராநுரோதி⁴நா ।। 1412 ।।
காலாதி³ப்ரவிப⁴க்தம் ஸத்³யத்³ப்³ரஹ்மாபூ⁴த³வித்³யயா ।।
தத்ப்ரத்யக்தத்த்வஸம்போ³தா⁴த்³த்⁴வஸ்தே த்⁴வாந்தே(அ)ந்தராத்மநி ।।
ஆத்மாநமேவ தத்³ப்³ரஹ்ம ப்³ரஹ்மைவா(அ)(அ)த்மேத்யவேச்ச்²ருதே: ।। 1413 ।।
அப்³ரஹ்மாநாத்மதாஹேதௌ ப்ரத்யக்³த்⁴வாந்தே நிவர்திதே ।।
வ்யாவ்ருத்த்யநுக³மாபா⁴வாத்ஸர்வம் தத³ப⁴வத்தத: ।। 1414 ।।
வ்யாவ்ருத்த்யநுக³மௌ யஸ்மாத்³த்³விதீயே ஸதி வஸ்துநி ।।
த்³ருஷ்டிமாத்ராத்மவஸ்துத்வாத்கார்யகாரணவஸ்துந: ।। 1415 ।।
நாஜ்ஞாதம் கிம்சித³ப்யஸ்தி நாநபாஸ்தம் தமோ(அ)ப்யத: ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யார்த²மஸ்மீத்யேதத்பத³ம் ப⁴வேத் ।। 1416 ।।
ப்³ரஹ்மாஹம்பத³யோரர்தௌ² யௌ தயோ: ஸம்க³திர்மித²: ।।
அஹமர்தோ² விஶேஷ்யோ(அ)த்ர தத்ப்ராதா⁴ந்யப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 1417 ।।
தத்³யாதா²த்ம்யப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் ப்³ரஹ்மார்த²ஸ்து விஶேஷணம் ।। 1418 ।।
விஶேஷணாநாம் ஸம்ப³ந்தோ⁴ விஶேஷ்யேண விஶேஷணை: ।।
விஶேஷ்யஸ்யாபி ஸம்ப³ந்த⁴: ஸ்வாதந்த்ர்யபாரதந்த்ர்யத: ।। 1419 ।।
விஶேஷணவிஶேஷ்யாணாம் ஸாகல்யேநைவ ஸம்க³தி: ।।
உபாத்தாந்யோந்யரூபாணாம் விஶேஷணவிஶேஷ்யதா ।। 1420 ।।
உபாத்தத்³ரவ்யகாண்யேவ விஶிம்ஷந்த்யுத்பலாதி³கம் ।।
த்³ரவ்யம் விஶேஷணாந்யேதி ததோ²பாத்தவிஶேஷணம் ।। 1421 ।।
நாய:ஶலாகாகல்பாநாம் விஶேஷணவிஶேஷ்யதா ।।
பரஸ்பராநபேக்ஷத்வாத்³தி⁴மவத்³விந்த்⁴யயோரிவ ।। 1422 ।।
ஏகதா³ நிர்விபா⁴கே³ந கார்த்ஸ்ந்யஸம்கா³திகாரணாத் ।।
ஸாமர்த்²யாத்ஸ்வவிருத்³தா⁴நாம் ந விஶேஷ்யே(அ)ஸ்தி ஸம்ப⁴வ: ।। 1423 ।।
பரஸ்பராவிரோதே⁴ந விஶிம்ஷந்த்யாத்மஸம்ஶ்ரயம் ।।
விஶேஷணாநி யேநாதஸ்தத்³விருத்³த⁴ம் ந டௌ⁴கதே ।। 1424 ।।
விஶேஷணயுதி: ஶாப்³தீ³ தத்³விருத்³த⁴நிராக்ருதி: ।।
மோஹமாத்ரேண தத்ப்ராப்தே: ஸாமார்த்²யாத்ஸ்யாந்ந ஶப்³த³த: ।। 1425 ।।
ஏகைகரூபாஸம்ஸர்க³போ³த⁴மாத்ரஸ்வபா⁴வத: ।।
விஶேஷணாநாம் ஸம்ப்ராப்திர்நா(அ)(அ)ஞ்ஜஸீ ப்ரத்யகா³த்மநி ।। 1426 ।।
விஶேஷணாநாம் ஸம்ப³ந்தோ⁴ யதோ ந ப்ரத்யாகா³த்மநி ।।
லக்ஷ்யலக்ஷணதா தஸ்மாத்ப்ரதீச்யத்⁴யவஸீயதே ।। 1427 ।।
அநந்யாபேக்ஷி ப்ரத்யக்த்வமஹம்ரூபேண லக்ஷ்யதே ।।
line 2 miss ।। 1428 ।।
நிவர்த்யபே⁴தா³த்³பி⁴ந்நோ(அ)ர்தோ²(அ)மாநித்வாதே³ர்யதா² ததா² ।।
ப்³ரஹ்மாஹமர்த²யோர்ஜ்ஞேயஸ்தயோரைகார்த்²யஹேதுத: ।। 1429 ।।
அநாத்மாப்³ரஹ்மதாஹேதௌ ப்ரத்யக்³த்⁴வாந்தே நிவர்திதே ।।
பதா³ர்த² ஏக ஏவ ஸ்யாத்³ப்³ரஹ்மாஹம்பத³யோ: பர: ।। 1430 ।।
பே⁴த³ஸம்ஸர்க³நாஶார்தோ² நாத உக்தேரிஹேஷ்யதே ।।
அஹம்ப்³ரஹ்மஶ்ருதே: ஸாக்ஷாத்தாதா³த்ம்யமிஹ க³ம்யதே ।। 1431 ।।
கர்துர்ஜ்ஞாதுர்ஹி யா த்³ருஷ்டி: ஸா(அ)வித்³யோத்தா²ர்த²லேஹிநீ ।।
தத்ப்ரத்யகா³த்மத்³ருஷ்ட்யா தாம் ப்ரத்யாக்²யாயாஶ்நுதே(அ)த்³வயம் ।। 1432 ।।
அஸ்மீதீஹத்யநிர்தே³ஶாத்³வித்³யாகாலைவ முக்ததா ।।
ஸித்³தா⁴(அ)தோ(அ)ஸௌ ந ஸாத்⁴யா ஸ்யாத³க்³நிஹோத்ராதி³கார்யவத் ।। 1433 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநமாத்ரவ்யுத்பத்திஸித்³த⁴யே ।।
தஸ்மாதி³தி ஶ்ருதிர்வக்தி ஹ்யுத்பத்த்யாதி³நிவ்ருத்தயே ।। 1434 ।।
அவித்³யாதஜ்ஜநிர்முக்தௌ ப்³ரஹ்ம ப்³ரஹ்மாப⁴வத்ஸ்வத: ।।
ஸர்வ: க்ருத்ஸ்நஸ்ததா² பூர்ண: ஶப்³தா³: பர்யாயவாசகா: ।। 1435 ।।
ஆத்மாவித்³யாஸமுத்தா²நாமாத்மயாதா²த்ம்யமாத்ரத: ।।
கர்மவத்காங்க்ஷதே ஜ்ஞாநம் விஶிஷ்டம் நாகி⁴காரிணம் ।। 1436 ।।
தே³வாதீ³நாமதோ யோ யோ யதோ²க்தேநைவ வர்த்மநா ।।
line 2 miss ।। 1436 ।।
ப்ரத்யக்³போ³தா⁴திரேகேண ஸாத⁴நாந்தரநிஹ்நுதௌ ।।
ஏவேத்யவத்⁴ருதிர்ஜ்ஞேயா ஜ்ஞாநாதே³வ ததோ ப⁴வேத் ।। 1438 ।।
ஆத்மயாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநாத்³யத³ந்யத்ஸாத⁴நாந்தரம் ।।
ஜ்ஞாநாபா⁴வோ(அ)த²வா ஸர்வமவித்³யைவேதி நிஶ்சிதி: ।। 1439 ।।
மநுஷ்யா யத³மந்யந்ய ஸாத்⁴வேவாதஸ்ததீ³ரிதம் ।।
ந கஶ்சித³பி தோ³ஷோ(அ)த்ர பூர்வோக்தோ(அ)த: ப்ரஸஜ்யதே ।। 1440 ।।
ப்ரத்யக்தயைவ ஸம்ப³ந்தா⁴தா³த்மநோ(அ)நாத்மவஸ்துநா ।।
விஶிஷ்டேநாவிஶிஷ்டஸ்ய க்ல்ருப்தேநாகல்பிதாத்மந: ।। 1441 ।।
யதோ(அ)தோ லோகபு³த்³த்⁴யைவ தே³வாதீ³நாமிதீர்யதே ।।
துல்யோ தே³வாதி³ஸம்ப³ந்தோ⁴ ப்³ரஹ்மணோ மஶகாதி³பி⁴: ।। 1442 ।।
அந்தரேணாதி⁴காரம் சேந்நா(அ)(அ)த்மபோ³த⁴ஸ்ய ஸம்ப⁴வ: ।।
ந ஜந்மாந்தரஸம்ஸ்காராத்³வாமதே³வஸ்ய தத்³ப⁴வேத் ।। 1443 ।।
ஶ்ருத்யுக்தார்த²ஸ்ய வா ஸ்தே²ம்நே மந்த்ரோதா³ஹ்ருதிரிஷ்யதே ।।
ப்ரமாணாந்தரஸம்வாதா³த்பும்ஸாம் விஶ்வாஸதீ⁴ர்யத: ।। 1444 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் தத்³தை⁴தத்ப்ரத்யகா³த்மநி ।।
தத்³த³ர்ஶநாத்³ருஷி: ஸாக்ஷாத்பஶ்யந்ஸர்வம் ப்ரபந்நவாந் ।। 1445 ।।
ஸூக்தாதி³ஜ்ஞாபநார்தா²ய ஹ்யஹம் மநுரிதீரணம் ।।
ஐகாத்ம்யம் ஸர்வபூ⁴தேஷு ப்ரதீசோ(அ)ஸௌ த³த³ர்ஶ ஹ ।। 1446 ।।
தத்பஶ்யந்நித்யநேநாத்ர ப்³ரஹ்மவித்³யா ப்ரத³ர்ஶ்யதே ।।
அஹமாஸம் மநுரிதி வித்³யாயா: ப²லமுச்யதே ।। 1447 ।।
பஶ்யந்ப்ரதிபேத³ இதி ப்ரயோகா³த³வஸீயதே ।।
வித்³யாகாலைவ க்ருத்ஸ்நாப்திரிதி தந்மோஹஹாநத: ।। 1448 ।।
ப³ஹ்மப்ராப்த்யந்தராயஸ்ய ப்ரத்யக்ஸம்மோஹமாத்ரத: ।।
ப்ரத்யக்³விஜ்ஞாநதோ த்⁴வஸ்தேஸ்தத்ப்ராப்திர்நாந்யஸாத⁴நா ।। 1449 ।।
அவித்³யாத்⁴வம்ஸமாத்ரேண புமர்த²ஸ்ய ஸமாப்தித: ।।
தாவதா(அ)வஸிதேர்வித்³யா ஸ்வார்தை²வேதி விநிஶ்சய: ।। 1450 ।।
ஸக்ருதா³த்மப்ரஸூத்யைவ நிருணத்³த்⁴யகி²லம் ப⁴வம் ।।
த்⁴வாந்தமாத்ரநிராஸேந ந ததோ(அ)ந்யா(அ)ந்யதா² மதி: ।। 1451 ।।
தே³ஶகாலாத்³யஸம்ப³ந்தா⁴த்³தே³ஶாதே³ர்மோஹகார்யத: ।।
நாநுத்பந்நமத³க்³த⁴ம் வா ஜ்ஞாநமஜ்ஞாநமஸ்த்யத: ।। 1452 ।।
நாபா³தி⁴த்வேஹ பா³த்⁴யார்த²ம் பா³த⁴கோ பா³த⁴காத்மதாம் ।।
லப⁴தே மேயயாதா²த்ம்யஹேதுமாத்ரவ்யபேக்ஷத: ।। 1453 ।।
யதோ(அ)தோ(அ)வித்³யாதஜ்ஜாநாம் பா³தி⁴தத்வாத்ப்ரபோ³த⁴த: ।।
ஸக்ருதே³வ ச மாயோகா³ந்நோர்த்⁴வம் தச்சோத³நேஷ்யதே ।। 1454 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஶிகி²ப்லுஷ்டமோஹதத்கார்யரூபிண: ।।
ஸக்ருந்நிவ்ருத்தேர்பா³த்⁴யஸ்ய கிம் கார்யமவஶிஷ்யதே ।। 1455 ।।
த்⁴வாந்தாதி³க⁴ஸ்மரே ப்ரத்யக்தைதந்யாத்மைகநிஷ்டி²தே ।।
ப்ரத்யர்தி²நி ஸ்தி²தே(அ)நாத்மதி⁴யாம் ஸ்யாத்ஸத்யதா குத: ।। 1456 ।।
அஜ்ஞாதமித்²யாவிஜ்ஞாததத்த்வமாத்ராவலம்பி³நா ।।
ஜ்ஞாநேந கிம் ந விஜ்ஞாதம் வத³ கிம் வா ந வாதி⁴தம் ।। 1457 ।।
ஸர்வாபத்திரியம் யுக்தா தே³வாதீ³நாம் மஹாத்மநாம் ।।
அஸ்மதா³தே³ஸ்தமஸ்வித்வாந்ந ஸம்பா⁴வ்யேதி சேந்ந தத் ।। 1458 ।।
ஏதர்ஹ்யபி து தத்³ப்³ரஹ்ம யோ ய: ஸாக்ஷாத³பு³த்⁴யத ।।
ஸ ஏவ தத³பூ⁴த்³யஸ்மாந்நாதோ(அ)பி⁴ஜநகாரணம் ।। 1459 ।।
அப்யேதர்ஹி யதா²ந்யாயம் யோ வேதா³(அ)(அ)த்மாநமத்³வயம் ।।
ஸ இத³ம் ஸர்வமாத்மைவ ப⁴வத்யஜ்ஞாநஹாநத: ।। 1460 ।।
ந ஹீஹோத்க்ருஷ்டஸத்த்வேஷு தே³வாதி³ஷு பராத்மந: ।।
நாபி சாத்யந்தமூடே⁴ஷு விஶேஷ: கஶ்சிதீ³க்ஷ்யதே ।। 1461 ।।
ப்ரத்யக்தத்த்வதி⁴யோ வா(அ)ஸ்தி ஸ்வதோபு³த்³தை⁴கதா(அ)(அ)த்மந: ।।
ஶ்ரேயாம்ஸி வஹுவிக்⁴நாநீத்யாஶங்க்யைதத³தோ²ச்யதே ।। 1462 ।।
தஸ்ய ஜ்ஞாதாத்மதத்த்வஸ்ய ப்ரத்⁴வஸ்ததமஸோ யதே: ।।
இந்த்³ராத³யோ(அ)பி நைவாலம் கைவல்யாப்திநிவாரணே ।। 1463 ।।
தே³வாத்³யைஶ்வர்யவிஷயவ்யதிக்ராந்தத்வஹேதுத: ।।
கைவல்யாபூ⁴த்யா உத்³யுக்தா ஈஶ்வரா அபி நேஶதே ।। 1464 ।।
ஈஶேஶிதவ்யஸம்ப³ந்த⁴: ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுஜ: ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாத்தமோத்⁴வஸ்தவீஶ்வராணாமபீஶ்வர: ।। 1465 ।।
ஈஶ்வராணாமநைஶ்வர்யம் கஸ்மத்³ப்³ரஹ்மவிதீ³தி சேத் ।।
ஆத்மா ஹ்யேஷாமிதீத்யாஹ தத்³தே⁴துப்ரதிபத்தயே ।। 1466 ।।
போ⁴ஜ்யத்வேந ஜக³த்க்ருத்ஸ்நம் கர்மவித்³யாவிஸாத⁴நை: ।।
உபாத்தம் தத³பு⁴க்த்வா து கைவல்யம் லப⁴தே ந சேத் ।। 1467 ।।
இத்யாஶங்காபநுத்த்யர்த²ம் பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே ।।
கைவல்யாவாப்திவிக்⁴நாய நாலம் தே³வா அபீஶ்வரா: ।। 1468 ।।
அவித்³யாவிஷயே யஸ்மாத்தேஷாமதி⁴க்ருதி: ஸ்ம்ருதா ।।
ந து ப்லுஷ்டாத்மயாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநதமஸாமஸௌ ।। 1469 ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யாப²லப்ராப்தௌ விக்⁴நம் குர்வந்தி தே³வதா: ।।
இத்யத்ர கிநிமித்தேயமாஶங்கேத்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 1470 ।।
யுக்தா(அ)(அ)ஶங்கா யதோ மர்த்ய தே³வாந்ப்ரத்ய்ருணிந: ஶ்ருதே: ।।
பஶுலோத்வவாக்யாச்ச பாரதந்த்ர்யாச்ச கர்மிண: ।। 1471 ।।
ப்³ரஹ்மவித்த்வே ச பாரார்த்²யம் தே³வாதீ³ந்ப்ரதி ஹீயதே ।।
தஸ்ய ப்³ரஹ்மதமோஹேதோஸ்தந்நிவ்ருத்தௌ நிவர்ததே ।। 1472 ।।
அப்ரியாரிஷ்டிவாக்யாப்⁴யாமயமர்தோ²(அ)வஸீயதே ।।
தஸ்மாத்³வித்³யாப²லாவாப்தௌ விக்⁴நம் குர்வந்தி தே³வதா: ।। 1473 ।।
நந்வேவம் தர்ஹ்யவிஶ்ரம்போ⁴ ஹ்யத்³ருஷ்டப²லஸம்பதி³ ।।
ப்ராப்தோ(அ)ப்⁴யுத³யமோக்ஷார்த²ஸாத⁴நவ்யாப்ருதாவிஹ ।। 1474 ।।
ததே²ஶ்வரோ(அ)பி நோ விக்⁴நம் குர்வந்கேந நிஷித்⁴யதே ।।
காலமந்ரௌஷதா⁴தீ³நாமசிந்த்யா ஶக்திரிஷ்யதே ।। 1475 ।।
கர்மமந்த்ரௌஷதி⁴தப:காலாதீ³நாம் ச வித்³யதே ।।
மஹதீ ஶக்திரித்யத்ர யுக்தமாஶங்கிதும் ப²லே ।। 1476 ।।
தே³வாத³ய: ஸ்வதந்த்ரத்வாத்ப²லப்ராப்திவிகா⁴தயோ: ।।
ஸர்வம் கு்யுரநாஶ்வாஸஸ்தஸ்மாத்ப்ராப்நோதி கர்மஸு ।। 1477 ।।
நைவம் ஸர்வபதா³ர்தா²நாம் நியதாதா³நகாரணாத் ।।
ஜக³த்³வைசித்ர்யத்³ருஷ்டேஶ்ச ஸ்வபா⁴வே தத³ஸம்ப⁴வாத் ।। 1478 ।।
ஸுகா²தி³ப²லத³ம் கர்மேத்யஸ்மிந்பக்ஷே வ்யவஸ்தி²தே ।।
ஶ்ருதிந்யாயாதி³ஸம்ஸித்³தே⁴ர்நாதோ விக்⁴நக்ருத: ஸுரா: ।। 1479 ।।
கர்மணைவ ஸ்வஸித்³த்⁴யர்த²ம் தேஷாம் க்ரோடீ³க்ருதத்வத: ।।
நா(அ)(அ)த்மாநம் லப⁴தே கர்ம தே³வேஶாத்³யநபேக்ஷி ஸத் ।। 1480 ।।
ப²லாதா³நே(அ)நுலோமத்வாந்நாமீ ஸ்யுர்விக்⁴நகாரிண: ।।
யதா² கர்ம ததே²ஶாதி³ கர்மாபேக்ஷ்யைவ ஸித்⁴யதி ।। 1481 ।।
ஸர்வம் ஸர்வமபேக்ஷ்யைவ ஸம்ஹதத்வாத்ப்ரஸித்⁴யதி ।।
ப்ரதா⁴நகு³ணபா⁴வஶ்ச க்வசித்கஸ்யசிதி³ஷ்யதே ।। 1482 ।।
விக்⁴நகார்யே(அ)பி சாப்யேதே நாநபேக்ஷ்ய ப்ரகுர்வதே ।।
தத்ஸாமர்த்²யாப்ரணோத்³யத்வாத்ஸர்வேபாம் ஸர்வகர்மஸு ।। 1483 ।।
கு³ணப்ரதா⁴நபா⁴வஶ்ச தே³வகாலேஶ்வராதி³ஷு ।।
கர்மஸ்வநியதோ த்³ருஷ்டோ நாந்யதா² சோபபத்³யதே ।। 1484 ।।
யதை³கஸ்ய ப்ரதா⁴நத்வம் ததா³(அ)ந்யஸ்யாப்ரதா⁴நதா ।।
ஏவம் ந்ருத்யஜ்ஜக³ந்நித்யமதத்³வ்ருத்யா(அ)(அ)த்மநி ஸ்தி²தம் ।। 1485 ।।
கு³ணப்ரதா⁴நபா⁴வஶ்ச பதா³ர்தா²நாமநந்தத: ।।
க்ஷேபீயஸ்த்வாச்ச காலஸ்ய து³ர்ஜ்ஞேயோ மதிவிப்⁴ரமாத் ।। 1486 ।।
கர்மைவ காரணம் கேசித்ப²லப்ராப்தௌ ப்ரசக்ஷதே ।।
தை³வமேகே(அ)பரே காலம் ஸ்வபா⁴வ இதி சாபரே ।। 1487 ।।
ஶ்ருதய: ஸ்ம்ருதிவாதா³ஶ்ச கர்மப்ராதா⁴ந்யமேவ து ।।
அங்கீ³க்ருத்ய ப்ரத்³ருஶ்யந்தே ப்ரவ்ருத்தா: ஸர்வ ஏவ ஹி ।। 1488 ।।
புண்ய: புண்யேந ப⁴வதி பாப: பாபேந கர்மணா ।।
வசாம்ஸ்யேவம் ஸுவஹுஶோ லக்ஷ்யந்தே ஶாஸ்ரபூ⁴மிஷு ।। 1489 ।।
யத்³யப்யேஷாம் ஸ்வவிஷயே ப்ராதா⁴ந்யம் கஸ்யசித்கசித் ।।
அப்ராதா⁴ந்யம் தத³ந்யேஷாம் ததா²(அ)பி து ந கர்மணாம் ।।
ப²லப்ராப்தாவஹேதுத்வம் ஶாஸ்ரந்யாயாவதா⁴ரணாத் ।। 1490 ।।
கர்மண: ப²லஸம்ப்ராப்திரப்ராப்திஶ்சேஹ யேக்ஷ்யதே ।।
ஸாத்³கு³ண்யவிகு³ணத்வாப்⁴யாம் ஸா ஸ்யாத்கர்மண ஏவ ச ।। 1491 ।।
விக்⁴நம் குர்வந்தி நோ தே³வா வித்³யோத்த²ப²லஸம்க³தௌ ।।
உக்தம் யத³பநுத்த்யர்த²ம் தத்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே ।। 1492 ।।
அவித்³யாஹாநமாத்ரத்வாத்கைவல்யாப்தப²லாத்மந: ।।
தத்ப்ராப்தேர்ஜ்ஞாநகாலத்வாந்நாலம் விக்⁴நாய த³வதா: ।। 1493 ।।
சக்ஷுரூபாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ஸமகாலா யதே²ஷ்யதே ।।
ரூபாபி⁴வ்யக்திரேவம் ஸ்யாத³வித்³யாத்⁴வஸ்திராத்மந: ।। 1494 ।।
யதா²ஸ்தி²தாத்மயாதா²த்ம்யஜ்ஞாநஜந்மாதிரேகத: ।।
ந தத்தமோநிவ்ருத்தி: ஸ்யாத்தது³த்த²ஸ்ய ச வஸ்துந: ।। 1495 ।।
ஸர்பாத்மநா க்³ருஹீதாமாம் ந த³ண்டா³தீ³க்ஷ்யதே ஸ்ரஜி ।।
ப்ரதீச்யேகதநுக்³ராஹ்யே தத³ந்யந்ந ததே²க்ஷ்யதே ।। 1496 ।।
அந்யோந்யவ்யபி⁴சாரித்வமஜ்ஞாநே(அ)பி ஹ்யநாத்மநாம் ।।
கிமு வித்⁴வஸ்தநி:ஶேஷக⁴நாஜ்ஞாநே(அ)ந்தராத்மநி ।। 1497 ।।
ரூப்யாப⁴ஜ்ஞாநவேலாயாம் ஶுக்திகாதீ⁴ர்ந பா³த⁴தே ।।
தத³ஸூதேரிஹ த்வாத்மந்யாதி³மத்⁴யாந்தபா³த⁴தீ⁴: ।। 1498 ।।
நிர்நிமித்தம் ப்ரமாத்ராதே³: ப்ரத்யக்³ரூபமநாத்மந: ।।
ஸநிமித்தம் பராக்³ரூபமாத்மநோ மோஹஹேதுத: ।। 1499 ।।
ஏக ஆத்மேதி விஜ்ஞாநே தோ³ஷோ(அ)ப்யப்ரதிப³ந்த⁴க: ।।
மூடா⁴த்மநாமபி ஹ்யேதந்ந விஸம்வாத³ம்ருச்ச²தி ।। 1500 ।।
மித்²யாஸம்ஶயவிஜ்ஞாநமநாத்மாநம் ப்ரதீஷ்யதே ।।
ப்ரத்யகா³த்மநி தத்³யஸ்மாத்ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாந்ந பி⁴த்³யதே ।। 1501 ।।
அஜ்ஞாநம் சேச்சிதா³காரம் ஸம்ஶயாதி³ஷு கா கதா² ।।
ப்ரமித்ஸிதே ப்ரதீச்யஸ்மாந்ந தோ³ஷோ நாபி பா³த⁴கம் ।। 1502 ।।
மஹிமாநோ யதா³(அ)மீ ஸ்யுரவித்³யாயா ந வஸ்துந: ।। 1503 ।।
காலா தே³வாத³யஸ்தஸ்யாம் த்⁴வஸ்தாயாம் தத்³விநாஶத: ।।
தே³வேஶ்வராத³ய: கே ஸ்யுர்விக்⁴நம் வா கஸ்ய குர்வதே ।। 1504 ।।
யத்ர த்வஸ்யேதி ஶ்ருத்யைவ ஸர்வமேதத்ஸ்பு²டீக்ருதம் ।।
இஹாபி ஹேதுஸம்ஸித்³த்⁴யை தத்ஸ்பஷ்டமபி⁴தீ⁴யதே ।। 1505 ।।
யதோ விக்⁴நக்ருதாமாத்மா ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவித்³ப⁴வேத் ।।
தத்³கோ³சராதிவர்தித்வம் வித்³யாகாலே தமோஹதே: ।। 1506 ।।
ஆத்மா(அ)மீஷாம் ததா³ ப்³ரஹ்ம தே³வாதீ³நாம் ப⁴வேத்³வஶீ ।।
காலாத்³யந்தரிதம் யத்ஸ்யாத்ப்ராப்த்யுத்பத்த்யாதி³லக்ஷணம் ।। 1507 ।।
அநாத்மைவ ப²லம் தத்ர தே³வாநாமீஶதா ப⁴வேத் ।।
அபி ஜ்ஞாதாத்மதத்த்வாநாமபா⁴வாஜ்ஜ்ஞாநஸம்ததே: ।। 1508 ।।
அந்த்யோ(அ)வித்³யாபநுத்³வோதோ⁴ ராகா³தி³ப்ரத்யயோத்தி²தே: ।।
இதி சேந்நைததே³வம் ஸ்யாதா³த்³யே(அ)நைகாந்திகத்வத: ।। 1509 ।।
நாந்த்யா(அ)வித்³யாபநுத்³வுத்³தி⁴ராத்மைகவிஷயத்வத: ।।
ஆத்³யாத்மபு³த்³தி⁴வத்³தே⁴தோரநைகாந்திகதேக்ஷ்யதே ।। 1510 ।।
அநைகாந்திகதா ஹேதோஸ்தத்³வத்ஸம்ததிவாதி³ந: ।।
ந சாப்⁴யாஸாத்ப்ரமாணாநி குர்வந்த்யர்தா²வபோ³த⁴நம் ।। 1511 ।।
ஸம்ப³ந்த⁴மாத்ராபி⁴வ்யக்தேர்வ்யஞ்ஜகத்வாத்ப்ரதீ³பவத் ।।
போ⁴ஜநாதௌ³ ந ச ஸதி ஜ்ஞாநஸம்ததிரிஷ்யதே ।। 1512 ।।
தத³ந்தராயபா³ஹுல்யாத்ஸுஷுப்தாதௌ³ ச நேஷ்யதே ।।
ப்ரத்யக்ப்ரமேயபூர்வைவ ஸர்வாஸாம் நோ யதோ தி⁴யாம் ।।
ஸூதிராம்ரேட³ந தஸ்மாத்ஸித்³த⁴மாத்மதி⁴ய: ஸதா³ ।। 1513 ।।
ஜ்ஞாநஸ்ய வஸ்துதऩ்த்ரத்வாந்ந கர்த்ரநுவிதா⁴யிதா ।।
ஶீதோஷ்ணாஜ்ஞாநவத்தஸ்மாந்நேஷ்யதே ஜ்ஞாநஸம்ததி: ।। 1514 ।।
போ⁴ஜநாதி³நிரோதே⁴ந ஸம்ததிஶ்சேத்ஸமர்த்²யதே ।।
உக்தா பரிஹ்ருதிஸ்தத்ர ந பூ⁴யோ(அ)பி வ்யபேக்ஷதே ।। 1515 ।।
க்ஷுத்பிபாஸாபரிம்லாநசேதஸ்த்வாந்நிதராம் ந ஸா ।।
போ⁴ஜநாதி³நிரோதே⁴ந ந ச தஸ்யா: ப்ரமேக்ஷ்யதே ।। 1516 ।।
ஸம்தத்யாரம்ப⁴கதி⁴யாமியத்தாநவதா⁴ரணாத் ।।
ஶாஸ்ரார்தா²நிஶ்சயோ தோ³ஷ: ஸ சாநிஷ்ட: ப்ரஸஜ்யதே ।। 1517 ।।
மதம் ஸம்ததிமாத்ரத்வே நிஶ்சிதி: ஸ்யாத்ததா²(அ)பி ச ।।
அநைகாந்திகதா ஹேதோராத்³யஸம்ததிவத்³ப⁴வேத் ।। 1518 ।।
ஸமாநவிஷயத்வே(அ)பி நா(அ)(அ)த்³யா(அ)வித்³யாம் நிஹந்தி சேத் ।।
ஜ்ஞாநஸம்ததிரந்த்யா ந: ஸேத்ஸ்யதீயத்ர கா ப்ரமா ।। 1519 ।।
மரணே(அ)பி ந விஶ்சாஸோ ஹிக்கிகாவஶவர்திந: ।।
ஜ்ஞாநஸம்ததிநிஷ்பத்தௌ தமோமாத்ரஸமாப்தித: ।। 1520 ।।
கர்மச்சி²த்³ரேஷு குர்வந்தி யே(அ)பி ஸம்யக்³தி⁴யம் ப³லாத் ।।
நூநம் தே நாஸிகாக்³ரேண வீக்ஷந்தே ஸூர்யமண்ட³லம் ।। 1521 ।।
வஸ்துதந்த்ரம், ந ஹி ஜ்ஞாநம் ந்ருதந்த்ரம் லோகவஹ்நிவத் ।।
அநந்யஜ்ஞாத்ருகத்வாச்ச ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய ஸர்வதா³ ।। 1522 ।।
ந சாநிவர்தகம் ஜ்ஞாநம் ப்ரத்யங்போ⁴ஹஸ்ய யுஜ்யதே ।।
ஸ்வாநுபூ⁴திவிருத்³த⁴த்வாத³க்³நிதா³ஹாதி³போ³த⁴வத் ।। 1523 ।।
ஸர்வவேதா³ந்தவாக்யாநாமேதாவந்மாத்ரநிஷ்ட²த: ।।
ந சார்த²வாத³தா தேஷாமந்யாஶேஷத்வகாரணாத் ।। 1524 ।।
அஹம்தீ⁴விஷயத்வாச்சேத்தேஷாம் ஸ்யாத³ர்த²வாத³தா ।।
நாோக்தத்வாத்பரிஹாரஸ்ய ந சாஹம்க³ம்யதா(அ)(அ)த்மந: ।। 1525 ।।
அஹம்பு³த்³த்⁴யேக்ஷ்யதே ப்ரத்யக்ப்ரதீசா சாப்யஹம்மதி: ।।
அந்யோந்யாஶ்ரயதா தோ³ஷ: ஸ்யாத³ஹம்வ்ருத்திவீக்ஷணே ।। 1526 ।।
யத ஏவமதோ யோ ந: ப்ரத்யக்ஸம்மோஹஹாநிக்ருத் ।।
அாத்³யோ(அ)ந்த்ய: ஸம்ததோ வா(அ)ஸௌ போ³தோ⁴ முக்திப²ல: ஸ்ம்ருத: ।। 1527 ।।
யத்தூக்தம் ஜ்ஞாததத்த்வாநாமபி ராகா³தி³த³ர்ஶநாத் ।।
நாவித்³யாஹாநிக்ருஜ்ஜ்ஞாநமத்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே ।। 1528 ।।
ஆரப்³த⁴ப²லஶேஷைகஹேதுத்வாத்³தே³ஹஸம்ஸ்திதே: ।।
ராகா³தி³ப்ரத்யயோத்³பூ⁴திரிஷுசக்ராதி³வேக³வத் ।। 1529 ।।
தஸ்ய வ்ருத்தப²லத்வாந்நோ ஜ்ஞாநம் ஸ்யாத்தந்நிவ்ருத்திக்ருத் ।।
அதீதத்வாச்ச தத்³தா⁴ந்யை நாலமாத்மாவபோ³த⁴நம் ।। 1530 ।।
யத்து ஸ்வாத்மாஶ்ரயம் கர்ம ஹ்யநாரப்³த⁴ப²லம் ப⁴வேத் ।।
உத்பித்ஸ்வநாக³தம் க்ருத்ஸ்நம் ஜ்ஞாநம் ஹந்தி ததே³வ ந: ।। 1531 ।।
அநாரப்³த⁴ப²லம் கர்ம ந த்வாரப்³த⁴ப²லம் யதி³ ।।
நிருணத்³த்⁴யாத்மவிஜ்ஞாநம் ததா³(அ)நிஷ்டம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 1532 ।।
ப்ராரப்³தா⁴த்மப²லம் நோ சேத்கர்ம ஜ்ஞாநம் நிவர்தயேத் ।।
அநாரப்³த⁴ப²லம் ஹந்தீத்யத்ராபி ஸ்யாந்ந நிஶ்சிதி: ।। 1533 ।।
ந சேதா³ரப்³த⁴கார்யேஷு ஜ்ஞாநஸ்வாதந்த்ர்யாமிஷ்யதே ।।
அநாரப்³தே⁴ஷு நிதராம் பும்ஸோ(அ)பி ஸ்யாத்³யதே²ஷ்டதா ।। 1534 ।।
ந ச தேஷு நிருத்³தே⁴ஷு கிம்சிந்ந: ஸ்யாத்ப்ரயோஜநம் ।।
ப்ராங்ப்⁴ருதேர்முக்த்யஸம்ஸித்³தே⁴ரபீ³ஜத்வாச்ச ஸம்ஸ்ருதே: ।। 1535 ।।
ஸர்வஸம்ஹாரகாலே ச நிரோதோ⁴(அ)பூ⁴த³ஶேஷத: ।।
தாவாநபி ந பர்யாப்தோ நிரோதோ⁴ முக்தயே, கத²ம் ।। 1536 ।।
அல்பீயோஹ:ஸமப்⁴யஸ்தோ நிரோதோ⁴(அ)லம் விமுக்தயே ।।
பா⁴வநோபசயாந்நாபி முக்தி: ஸ்யாத்³ப⁴ங்க³ரத்வத: ।। 1537 ।।
து³:க்²யஸ்மீத்யபி சேத்³த்⁴வஸ்தா கோடகல்போபப்³ரும்ஹிதா ।।
அல்பீயோப்⁴யாஸஜா ஸாத்⁴வீ பா⁴வநேத்யத்ர கா ப்ரமா ।। 1538 ।।
ஶாஸ்ரார்த²ஸ்ய ஸமாப்தேஶ்ச முக்தி: ஸ்யாத்தாவதா மிதே: ।।
ராகா³த³ய: ஸந்து காமம் ந தத்³பா⁴வோ(அ)பராத்⁴யதி ।। 1539 ।।
ஆக³மாத்³வேத³ சேத்³ப்³ரஹ்ம ப்³ரஹ்மைவ ப⁴வதீதி ஹி ।।
ப²லாவஸ்த²ஸ்ய ச ஸத: குதோ ராகா³தி³ஸம்ப்லுதி: ।। 1540 ।।
ந ச ப்³ரஹ்மபரிஜ்ஞாநஹுதாஶாப்லுஷ்டமண்வபி ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே ப்³ரஹ்மதி⁴ய: ஸர்வாந்த்யத்வைகஹேதுத: ।। 1541 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநவிருத்³தா⁴ தீ⁴ர்ந சைகாத்ம்யம் விஜாநத: ।।
உத்பத்³யதே நிர்விஷயா விஷயாஶயஹாநத: ।। 1542 ।।
லோகே(அ)நிர்ஜ்ஞாததத்த்வஸ்ய மித்²யாதீ⁴ருபஜாயதே ।।
ப்ரத்⁴வஸ்ததத்த்வதமஸ: குத: ஸ்யாத்காரணாத்³ருதே ।। 1543 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநே(அ)பி சேத்ஸா ஸ்யாத³விஶ்ரம்ப⁴: ப்ரஸஜ்யதே ।।
ஏவம் ஸத்யப்ரமாணத்வம் மிதேஶ்சாபி ப்ரஸஜ்யதே ।। 1544 ।।
ஸம்யங்பி⁴த்²யாதி⁴யோர்யஸ்மாத்³விஶேஷோ நோபலப்⁴யதே ।।
வ்யவஹாரஸ்ய லோபோ(அ)த: ஸர்வஸ்ய ஸ்யாத³ஸம்ஶய: ।। 1545 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸமுத்பாத்திஸமநந்தரமேவ ச ।।
ஶரீரபாத: கஸ்மாந்நேத்யேதச்சாப்யபஹஸ்திதம் ।। 1546 ।।
பூர்வோக்தேநைவ ந்யாயேந வக்தவ்யம் நாவஶிஷ்யதே ।।
ஜ்ஞாநோத்பத்தாவதோ த்⁴வஸ்தி: ஸர்வேஷாமபி கர்மணாம் ।। 1547 ।।
யதை²தா⁴ம்ஸி ஸமித்³தோ⁴(அ)க்³நிர்ப⁴ஸ்மாஸாத்குருதே(அ)ர்ஜுந ।।
ஜ்ஞாநாக்³நி: ஸர்வகர்மாணி ப⁴ஸ்மஸாத்குருதே ததா² ।। 1548 ।।
ஸர்வத்³ருஷ்டாந்தஸாரூப்யப்ரஸக்தௌ தந்நிபேக⁴க்ருத் ।।
தாவதே³வ சிரம் தஸ்யேத்யபவாத³: ஶ்ருதீரித: ।। 1549 ।।
நேத்ரப³ந்த⁴விநிர்மோகாது³பதே³ஶ: ஸ்ம்ருதிம் ப்ரதி ।। 1550 ।।
ததஸ்தத³ர்ஶக்³ரஹணமநுஷ்டா²நம் தத: பரம் ।।
ஸ பூ⁴ரிக³த்யுபசயாத்³க்³ராமாத்³க்³ராமாந்தரம் வ்ரஜேத் ।। 1551 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாதோபதே³ஶார்த²: ஸ்வயம் ச ப்ரதிபா⁴நவாந் ।।
த்³ராகீ⁴யஸா ஸ காலேந க³ந்தா⁴ராந்ப்ரதிபத்³யதே ।। 1552 ।।
யதை²வமேவேஹாபி ஸ்யாத்³ய இஹா(அ)(அ)சார்யவாந்நர: ।।
நி:ஶேஷத்³ருஷ்டாந்தோக்த்யர்த²ப்ரஸக்திவிநிவ்ருத்தயே ।।
பவாத³ம் ஶ்ருதிரியம் தஸ்ய த்விதி ஜகா³த³ ந: ।। 1553 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநஜந்மநோ நாதிரேகபா⁴க் ।।
ப்ரத்யங்போ⁴ஹபி⁴நஹநத்⁴வம்ஸஶ்சாப்யந்யதா²மதே: ।। 1555 ।।
தஸ்மாத்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநஸமுத்பத்தே: புரைவ து ।।
ஆத்மாஜ்ஞாநம் ஸகார்யம் ஸ்யாத்தஸ்ய பா³த்⁴யத்வகாரணாத் ।। 1556 ।।
யஸ்மிந்ப்ராப்தே யத்³ப⁴வதி தத்தஸ்மாத்ஸ்யாத்கத²ம் புரா ।।
அந்த்யம் தஸ்மாத்பரிஜ்ஞாநம் ஸர்வபா³த்⁴யஸ்ய பா³த⁴கம் ।। 1557 ।।
ருணிநோ(அ)ப்யஸ்ய தே³வாத்³யா நேஶதே ப்³ரஹ்மவேதி³ந: ।।
இத்யுக்தம் கிம்நிமித்தம் சேத்தத்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே ।। 1558 ।।
ந விஜ்ஞாநாத்மயாதா²த்ம்யம் ப்ரத்ய்ருணித்வம் ப⁴வேத்³யத: ।।
அவித்³யாவிஷயம் தத்ஸ்யாத்தஸ்ய கர்த்ருத்வகாரணாத் ।। 1559 ।।
யத்ர வா அந்யதி³த்யாதி³ ததா²ச ஶ்ருதிஶாஸநம் ।।
த்⁴வஸ்தாவித்³யஸ்ய தந்ந ஸ்யாத்தஸ்யைகாத்ம்யஸ்வபா⁴வத: ।। 1560 ।।
ந சேஹாவிது³ஷோ(அ)பி ஸ்யாத்³ருணித்வம் ஹேத்வஸம்ப⁴வாத் ।।
ந கிம்சிந்ந: ஸுரை: ப்ரத்தம்ருணித்வம் யேந நோ ப⁴வேத் ।। 1561 ।।
வசநாதி³தி சேந்நைவம் தது³க்தேரர்த²வாத³த: ।।
அவதா³நவிதே⁴: ஶேஷோ ஹ்யர்த²வாதோ³ ஹி தத்³வச: ।। 1562 ।।
வித்³வாம்ஸம் ப்ரதி நேஶாநா யதி³ தே³வாத³யோ மதா: ।।
தஸ்மிந்விஷய ஐஶ்வர்யம் தேஷாம் ஸ்யாத்ஸோ(அ)து⁴நோச்யதே ।। 1563 ।।
ப்ராமாண்யம் கர்மகாண்ட³ஸ்ய யஸ்மிந்விஷய இஷ்யதே ।।
அவித்³யாவிஷய: ஸாக்ஷாத³த² யோ(அ)ந்யாமிதீர்யதே ।। 1564 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸமுத்பத்தௌ கர்மகார்யஸமாப்தித: ।।
நாபேக்ஷா கர்மகாண்டே³ ஸ்யாத்தத்ப்ராமாண்யக்ருதார்த²த: ।। 1565 ।।
ப்ரக்ருதைகாத்ம்யவித்³யாயா வ்யுத்தா²நாயாத²கீ³ரியம் ।।
ந ஹி ஸம்க³ச்ச²தே வித்³யாவித்³யாயோக³ம் விரோத⁴த: ।। 1566 ।।
ப்ரதீச்யநந்ய ஏகஸ்மிந்நவித்³யாபிஹிதேக்ஷண: ।।
அநந்யோ(அ)ப்யாத்மநோ பி⁴ந்நாமுபாஸ்தே தே³வதாம் நர: ।। 1567 ।।
அந்யோ(அ)ஸாவிதி வாக்யேந வ்யாக்²யோபாஸாபத³ஸ்ய து ।।
பே⁴த³த³ர்ஶநமேவாத உபாஸ்த இதி ப⁴ண்யதே ।। 1568 ।।
கிம் மூலம் பி⁴ந்நத்³ருஷ்டே: ஸ்யாதி³தி ஶ்ருத்யா தது³ச்யதே ।।
ந ஸ வேதே³த்யவித்³யேயம் நாமரூபப்ரபஞ்சக்ருத் ।। 1569 ।।
ஆத்மாவித்³யாக்³ரஹக்³ரஸ்த: ஸம்ஹஸஸ்தஜ்ஜவஸ்துபி⁴: ।।
ஸ ஏஷ பஶுதாமேதி தே³வாதீ³நாம் ஸ்வகர்மபி⁴: ।। 1570 ।।
வஹூபகாரக்ருத்³யத்³வத்³க³வாதி³ர்லௌகிக: பஶு:।।
தே³வாதீ³நாம் ததா²(அ)வித்³வாந்பஶு: ஸ்யாது³பகாரக்ருத ।। 1571 ।।
ஏகைகஸ்வாமிகோ லோகே க³வாதி³: பஶுரிஷ்யதே ।।
ததோ(அ)ப்யதிஶய: பும்ஸாம் ஸர்வலோகோபகாரிதா ।। 1572 ।।
ஏகைகக்ரியயா லோக ஏகைகஸ்வாமிக: பஶு: ।।
அநேகை: ஸம்ஹதஶ்சைவம் கதா³சிது³பகாரக: ।। 1573 ।।
பூ⁴ரிக்ரியாவாம்ஸ்து நரஸ்ததா²(அ)நேகேஶ்வரோ(அ)வஶ: ।।
ஏகைகோ நிகி²லம் விஶ்வம் விப⁴ர்த்யஜ்ஞோ தி³வாநிஶம் ।। 1574 ।।
அஸ்யைவார்த²ஸ்ய த்³ருஷ்டாந்தோ யதா² ஹேத்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
யத ஏவமதோ யுக்தம் தே³வோதே³ர்ப்⁴ருஶமப்ரியம் ।। 1575 ।।
அபி பூ⁴ரிபஶோ: பும்ஸ ஏகஸ்மிந்நபி தஸ்கரை: ।।
ஹ்ரியமாணே பஶௌ தீவ்ரம் து³:க²ம் ஸமுபஜாயதே ।।
கிமு ஸர்வஸ்வஹரணே வக்தவ்யம் து³:க²காரணம் ।। 1576 ।।
ஸர்வஸ்வதுல்யே ந்ருபஶௌ ப்³ரஹ்மதீ⁴பரிமோஷிணா ।। 1577 ।।
ஹ்ரியமாணே மஹத்³து³:க²ம் தஸ்மாதே³ஷாம் தத³ப்ரியம் ।।
யத்³யதோ²க்தம் பரம் ப்³ரஹ்ம மநுஷ்யா வித்³யுரஞ்ஜஸா ।। 1578 ।।
ஸர்வாதி⁴காரஹேத்வக்³நிப்³ரஹ்மஜ்ஞாநஸ்ய ஜந்மநி ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தாத்ப்ரதீசோ(அ)ந்யந்ந ஶிஷ்யதே ।। 1579 ।।
நாவஶிஷ்யத ஏதஸ்மாத்தத³வித்³யோத்த²மண்வபி ।।
ப்ரத்⁴வஸ்தத்வாத³வித்³யாயா ப்³ரஹ்மாத்மஜ்ஞாநவஹ்நிநா ।। 1580 ।।
க்ரியாவத்³பி⁴ர்ஹி கௌந்தேய தே³வலோக: ஸமாவ்ருத: ।।
ந சைததி³ஷ்டம் தே³வாநாம் மர்த்யைருபரி வர்தநம் ।। 1581 ।।
தஸ்மாந்முமுக்ஷுர்தே³வாதீ³ந்ஸம்யகா³ராத்⁴ய கர்மபி⁴: ।।
உந்முக்தப³ந்த⁴நஸ்தை: ஸந்நாபித்ஸேஜ்ஜ்ஞாநமாத்மந: ।। 1582 ।।
தத்³விபக்ஷஸ்து யோ பா³லோ ப³லாதே³வ முமுக்ஷதி ।।
ஸ்வர்கா³தே³ரபி விப்⁴ரஷ்டோ நரகம் ஸ நிக³ச்ச²தி ।। 1583 ।।
ப்ரமாதி³நோ வஹிஶ்சித்தா: பிஶுநா: கலஹோத்ஸுகா: ।।
ஸம்ந்யாஸிநோ(அ)பி த்³ருஶ்யந்தே தே³வஸம்தூ³ஷிதாஶயா: ।। 1584 ।।
ந கர்மணாமநாரம்பா⁴ந்நைப்கர்ம்யம் புருஷோ(அ)ஶ்நுதே ।।
ந ச ஸம்ந்யஸநாதே³வ ஸித்³தி⁴ம் ஸமதி⁴க³ச்ச²தி ।। 1585 ।।
கஷாயம் பாசயித்வா து ஶ்ரேணீஸ்தா²நேஷு ச த்ரிஷு ।।
ப்ரவ்ரஜேச்ச பரம் ஸ்தா²நம் பாரிவ்ராஜ்யமநுத்தமம் ।। 1586 ।।
பா⁴விதை: கரணைஶ்சாயம் ப³ஹுஸம்ஸாரயோநிஷு ।।
ஆஸாத³யதி ஶுத்³தா⁴த்மா மோக்ஷம் வை ப்ரத²மாஶ்ரமே ।। 1587 ।।
தமாஸாத்³ய து முக்தஸ்ய த்³ருஷ்டார்த²ஸ்ய விபஶ்சித: ।।
த்ரிஷ்வாஶ்ரமேஷு கோ(அ)ந்வர்தோ² ப⁴வேத்பரமபீ⁴ப்ஸத: ।। 1588 ।।
இத்யேவம் ப⁴க³வத்³வ்யாஸவசாம்ஸ்யத்ர ஸஹஸ்ரஶ: ।।
ஶ்ரூயந்தே ந்யாயத்³ருப்³தா⁴நி தஸ்மாத்தாந்யாத³ராச்ச²யேத் ।। 1589 ।।
ஶாஸ்ரார்த²: ஸூத்ரிதஸ்தாவதா³த்மேத்யேவேதி யத்நத: ।।
உக்தஶ்ச தஸ்ய ஸூத்ரஸ்ய ஸம்ப³ந்த⁴: ஸப்ரயோஜந: ।। 1590 ।।
ஸம்ஸாராநர்த²ஹேதுத்வமவித்³யாயாஶ்ச வர்ணிதம் ।।
யோ(அ)ந்யாமித்யாதி³வாக்யேந தத்கார்யமபி ஸூத்ரிதம் ।। 1591 ।।
வித்³யாவத்ஸஹ கார்யேண ஹ்யவித்³யா(அ)பீஹ ஸூத்ரிதா ।।
ஸாமர்த்²யாத்³விஸ்தரஸ்தஸ்யா ஆ(அ)த்⁴யாயாந்தாதி³ஹோச்யதே ।। 1592 ।।
யதோ²க்தாத்மாநபி⁴ஜ்ஞோ யோ(அ)வித்³யாகார்யாபி⁴மாநவாந் ।।
பஶுவத்³தே³வதா: பாதி ஸ ஜுஹோத்யாதி³கர்மபி⁴: ।। 1593 ।।
ஆ(அ)த்⁴யாயாவஸிதேஸ்தஸ்மாத³வித்³யாயா விபூ⁴தய: ।।
வக்ஷ்யந்தே விஸ்தரேணாத: பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே ।। 1594 ।।
அஸ்யைவார்த²ஸ்ய ஸித்³த்⁴யர்த²மக்³நிஸர்கா³த³நந்தரம் ।।
இந்த்³ராதி³ஸர்க³: ப்ராங்நோக்தோ மோஹகார்யவிவக்ஷயா ।। 1595 ।।
பரிபூரணாய ஸ்ருஷ்டேஸ்து ஹ்யக்³நிஸர்க³: புரோதி³த: ।।
யத ஏவமதோ(அ)வித்³யாகார்யோ(அ)நர்தோ²(அ)கி²லோ ப⁴வேத் ।। 1596 ।।
இந்த்³ராதி³ஸர்க³ஸ்தத்ரைவ தச்சே²ஷத்வாத்ஸமீக்ஷ்யதாம் ।।
அவித்³யாகார்யஸித்³த்⁴யர்த²மிஹ த்வஸ்ய ப்ரபஞ்சநம் ।। 1597 ।।
ஸ்ரஷ்ட்ரு யஜ்ஜக³த: பூர்வமாத்மைவேத்யபி⁴ஶப்³தி³தம் ।।
தத³க்³ந்யாத்³யபி⁴மாந்யத்ர ப்³ரஹ்மேதி வ்யபதி³ஶ்யதே ।। 1598 ।।
ப்³ரஹ்மைகஜாத்யவச்சி²ந்நம் யஸ்மாத³க்³ரே வ்யவர்தத ।।
நாநேகஜாதிமத்³தே⁴துகர்மணே(அ)லம் ததோ ப⁴வேத் ।। 1599 ।।
சாதுர்வர்ண்யப்ரஸாத்⁴யம் ஸந்நைகஜாதிப்ரஸாத⁴நம் ।।
கர்மாலம் ஸித்³த⁴யே லோகே ஶிபி³கோத்³வஹநம் யதா² ।। 1600 ।।
க்³ருஹீதிரபி⁴ஷிக்தாநாமிந்த்³ராதீ³நாம் ஶ்ருதௌ ஶ்ருதா ।।
ஶ்ரேயோரூபப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் க்ஷத்ர்ரஸ்யேத்யவக³ம்யதே ।। 1601 ।।
த⁴ர்மாந்தை: ஸஹிதைர்யஸ்மாத்கர்ம ஸித்⁴யதி நாந்யதா² ।।
தேந தேந விநா ஶக்தமதஸ்தத்தத³சீக்ல்ருபத் ।। 1602 ।।
ப்³ரஹ்மாஸ்ருஜத்³யத: க்ஷத்ர்ரமாத்மநோ(அ)ப்யதிவீர்யவத் ।।
ப³லவத்க்ஷத்ர்ரதஸ்தஸ்மாந்நாந்யத்³பூ⁴தமிஹேஷ்யதே ।। 1603 ।।
தஸ்மாச்ச ப்³ராஹ்மணோ(அ)த⁴ஸ்தாத்³ராஜஸூயே மஹாக்ரதௌ ।।
ஆஸந்தீ³ஸ்த²முபாஸ்தே த்வம் ராஜந்ப்³ரஹ்மேதி ஸம்ப்⁴ரமாத் ।। 1604 ।।
ப்³ரஹ்மேதி ஶ்ராவிதோ ராஜ்ஞா ப்³ரஹ்மா ப்ரத்யாஹ தம் ந்ருபம் ।।
த்வமேவ ராஜந்ப்³ரஹ்மேதி க்ஷத்ர்ரே தத்³யஶ ஆத்மந: ।। 1605 ।।
த³தா⁴தி பா⁴ஸ்வத்³ப்³ரஹ்மாக்²யம் யஸ்மிந்ஸர்வம் ப்ரதிஷ்டி²தம் ।।
க்ஷத்ரஸ்ய யோநிர்ப்³ரஹ்மேத³ம் க்ஷத்ர்ரம் ஹ்யாவிரபூ⁴த்தத: ।। 1606 ।।
யதோ(அ)தோ யத்³யபி க்ஷத்ர்ரம் ப்³ராஹ்மண்யம் ப்ரதிபத்³யதே ।। 1607 ।।
பரமத்வம் ததா²(அ)ப்யந்தே ராஜஸூயக்ரதோ: புந: ।।
உபநிஶ்ரயதி ப்³ரஹ்ம கு³ணபா⁴வேந பூர்வவத் ।। 1608 ।।
ப்³ரஹ்மைவ சாந்தத: க்ஷத்ர்ரமுபநிஶ்ரயதீத்யத: ।।
க்ரதுகாலைவ ப்³ரஹ்மாப்தி:க்ஷத்ர்ரஸ்யேத்யவஸீயதே ।। 1609 ।।
ஸ்வாம் யோநிமிதி ஹேதூக்தி: கார்யம் காரணஸம்ஶ்ரயம் ।।
ந ஹி காரணதோ(அ)ந்யத்ர வ்ரு்த்தி: கார்யாத்மந: கசித் ।।
ப்³ரஹ்மைககாரணோ ராஜா தஸ்மாத்³ப்³ரஹ்மைவ ஸம்ஶ்ரித: ।। 1610 ।।
யஸ்து பா³ஹுப³லோந்மத்த: ஸ்வாம் யோநிம் ப்³ராஹ்மணம் ந்ருப: ।।
வாங்பா⁴த்ரேணாபி ஸக்ரோதோ⁴ ஹிநஸ்தீஹ ப்ரமாத³த: ।। 1611 ।।
ப்³ரஹ்மோபமர்த³நாத்பாப: ப்ராக³பி க்ரூரகர்மக்ருத் ।।
ததோ(அ)பி பாபாத்பாபீயாந்ஸ ஸ்யாத்³ப்³ரஹ்மாபவாத³த: ।। 1612 ।।
உத்தமாபி⁴ஜநோபேதம் பூ⁴ர்யுதா³ரகு³ணம் த்³விஜம் ।।
யதா² ஶ்ரேயாம்ஸம் ஹிம்ஸித்வா பாபீயாந்ஸ்யாத்ததை²வ ஸ: ।। 1613 ।।
ஸ்ருஷ்ட்வா(அ)பி சதுரோ வர்ணாந்வ்யவஸ்தா²காரணம் விநா ।।
கர்மணே நைவ பர்யாப்தம் ப்³ரஹ்மாபூ⁴த்பூர்வவத்தத: ।। 1614 ।।
ப்³ரஹ்மக்ஷத்ர்ராதி³ரூபாணி யதோ(அ)தீத்யாஸ்ருஜத்ப்ரபு⁴: ।।
ஶ்ரேயோரூபஸ்ததோ த⁴ர்ம: ஸர்வாநப்யநுஶாஸ்த்யஸௌ ।। 1615 ।।
ததே³தத்ஸ்ருஷ்டம் த⁴ர்மாக்²யம் க்ஷத்ர்ரஸ்யாதி⁴பதேரபி ।।
ப்ரஶாஸ்த்ரு தத்³ப⁴யாத்³யஸ்மாத்க்ஷத்ர்ரம் பீ⁴தம் ப்ரவர்ததே ।। 1616 ।।
க்ஷத்ர்ரஸ்யாபி யதோ த⁴ர்ம: ஸாக்ஷாத³தி⁴பதிஸ்தத: ।।
த⁴ர்மாத³ந்யந்மஹத்³பூ⁴தம் ந பூ⁴தம் ந ப⁴விஷ்யதி ।। 1617 ।।
ஶ்ரேயோரூபப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் ப்ரஸித்³தி⁴ருபவர்ண்யதே ।।
அதோ² இத்யாதி³நா த⁴ர்மவிஶிஷ்டத்வாவபு³த்³த⁴யே ।। 1618 ।।
ஆஶம்ஸதே ப³லீயாம்ஸமப³லீயாநபி ஸ்வயம் ।।
த⁴ர்மம் ப³லம் ஸமாஶ்ரித்ய ஜேதும் லோகே ததா² யதா² ।। 1619 ।।
ராஜ்ஞா ப³லேநால்பப³லோ ப³லீயாம்ஸம் குடும்பி³நம் ।।
ஜேதுமாஶம்ஸதே தஸ்மாத்³த⁴ர்ம: ஸ்யாத்³வலவத்தம: ।। 1620 ।।
ப³லீயஸா(அ)பி ராஜ்ஞேஹ ஸ்பர்த⁴மாநோ(அ)ப³லோ(அ)பி ஸந் ।।
ஜேதுமுத்ஸஹதே பூ⁴பம் த⁴ர்மாத்மகப³லாஶ்ரயாத் ।। 1621 ।।
ஏததே³வ யதோ ஜ்யாயோ ரூபம் த⁴ர்மோத்யுதா³ஹ்ருதம் ।।
ரூபாந்தரேப்⁴ய: ஸர்வேப்⁴யஸ்தத்³தி⁴ ஸத்யாத்மகம் யத: ।। 1622 ।।
தஸ்யாஸ்ய த⁴ர்மரூபஸ்ய கார்யகாரணதாம் மித²: ।।
யோ வை ஸ த⁴ர்ம இத்யுக்த்யா வக்தும் ப்ரவவ்ருதே ஶ்ருதி: ।। 1623 ।।
ப்ரயோக³லக்ஷணோ யோ(அ)யம் ஶ்ருதிஸ்ம்ருத்யுதி³தோ மத: ।।
ஸ த⁴ர்ம இதி விஜ்ஞேய: ஸத்யம் ஶாஸ்ரார்த²லக்ஷணம் ।। 1624 ।।
அக்ஷராநுக³தோ(அ)ப்யர்தோ² யதி³ ஸம்ஶய்யதே ததா³ ।।
நித்யப்ரயோக³ரூபோத்த²விஜ்ஞாநாத்தத்³விநிஶ்சிதி: ।। 1625 ।।
ப்ரயோகே³(அ)பி ச ஸம்ஶீதௌ வாக்யார்த²ஜ்ஞாநஸம்ஶ்ரயாத் ।।
நிர்ணுதே³த்ஸம்ஶயம் ப்ராஜ்ஞ ஏவமந்யோந்யஹேதுதா ।। 1626 ।।
யதா² ப்ரயோக³முல்லங்த்⁴ய வ்யாக்²யாதும் ஶக்நுயாத்ஸுதீ⁴: ।।
யதா²ஶாஸ்ரம் ததோ²ல்லங்க்⁴ய கர்தும் ஶக்நோத்யதா²பர: ।। 1627 ।।
அதத்²யாந்யபி தத்²யாநி த³ர்ஶயந்தீஹ வாதி³ந: ।।
ஸமே நிம்நோந்நதாநீவ சித்ரகர்மவிதோ³ ஜநா: ।। 1628 ।।
ஶாஸ்த்ரார்த²ஸ்தத்ப்ரயோக³ஶ்ச யதா³ த்வந்யோந்யஸம்ஶ்ரயாத் ।।
ப்ரவர்ததே ததா³ கர்துர்ந ப்ரமாதோ³ மநாக³பி ।। 1629 ।।
நாயம் த⁴ர்ம இதி ஜ்ஞேயோ யோ(அ)யம் ஸ்ருஷ்டாவிஹேரித: ।।
க்ஷத்ர்ராதி³நியமாஶக்தேஸ்தஸ்யாசைதந்யரூபத: ।। 1630 ।।
தே³வதா து ஹ்யதி⁴ஷ்டா²த்ரீ த⁴ர்மோ(அ)ஸ்மீத்யாபி⁴மாநிநீ ।।
ஸைவேஹ ஸ்ருஜ்யதே தா⁴த்ரா நியமார்த²ப்ரஸித்³த⁴யே ।। 1631 ।।
த⁴ர்மஸ்யைவ து ரூபேண தே³வதா ரூபிணீ மதா ।।
தந்நாம்நா நாமவத்யேவம் தே³வதாந்தரயோஜநா ।। 1632 ।।
ஏகைவ தே³வதா தஸ்மாந்நாமரூபாத்³யுபாதி⁴பி⁴: ।।
ஆபா⁴தி ப³ஹுரூபேவ தத்பராதீ⁴நசேதஸாம் ।। 1633 ।।
யதோ²க்தார்தோ²பஸம்ஹார உத்தரார்த²விவக்ஷயா ।।
ப்³ராஹ்மணஸ்ய புரா(அ)நுக்தேஸ்தது³க்த்யர்தா² பரா ஶ்ருதி: ।। 1634 ।।
தை³வவர்ணவிபா⁴க³ஸ்ய மநுஷ்யேஷ்வபி ப⁴ண்யதே ।।
விநியோகோ³ யதோ²க்தோ(அ)யம் வர்ணாநாம் ப்ரவிபா⁴க³ஶ: ।। 1635 ।।
க்ஷத்ர்ரதீ³நாம் புரோக்தாத்வாத³நுக்தேர்ப்³ராஹ்மணஸ்ய ச ।।
கோ ந்வேஷு ப்³ராஹ்மண இதி சோதி³தே ஸ்யாத்பரா ஶ்ருதி: ।। 1636 ।।
தே³வதாயா: ஸமாக்²யாதோ விபா⁴கோ³ வர்ணஸம்ஶ்ரய: ।।
தத்பூர்வகோ மநுஷ்யேஷு விபா⁴க³ஸ்த்வது⁴நோச்யதே ।। 1637 ।।
யத³க்³நிநா(அ)ப⁴வஹ்வ்ரஹ்ம தே³வேஷ்வவிக்ருதம் ந்ருஷு ।।
ப்³ராஹ்மணேந ததே³வாபூ⁴ஹ்வ்ரஹ்மைவைவிக்ருதாத்மநா ।। 1638 ।।
யா ஜாதிர்வ்ராஹ்மணத்வாக்²யா ஸா(அ)க்³நிரேவேதி நிஶ்சிதி: ।।
ஜாதிரூபேண ஸா ஸ்தி²த்வா ஜாதிமேவ நியச்ச²தி ।। 1639 ।।
ஆக்³நேயோ ப்³ராஹ்மணஶ்சாதஸ்தத்ஸம்ப³ந்தா⁴ச்ச்²ருதௌ ஶ்ருத: ।।
அநுக்³ரஹநியந்த்ருத்வே ப்³ராஹ்மணஸ்யாக்³நிதோ யத: ।। 1640 ।।
நியம்யமாநோ தை³வேந க்ஷத்ர்ரியேண மநுஷ்யக³: ।।
இக்ஷ்வாக்வாதி³ரபூ⁴த்பூர்வ: க்ஷத்ர்ரியஸ்தத்³வது³த்தர: ।। 1641 ।।
ப்³ரஹ்மைவாவிக்ருதம் யஸ்மாத்பூர்வயோர்விக்ருதிம் புந: ।।
க்ஷத்ர்ரியாதௌ³ ஸமாபேதே³ தேநாக்³நிப்³ராஹ்மணாஶ்ரயாத் ।। 1642 ।।
காமிதார்த²ஸ்ய ஸம்ஸித்³தி⁴: கர்மிணாம் காமிநாமிஹ ।।
ஸ்தி²த்வா(அ)க்³நௌ ப்³ராஹ்மணே சேஹ லோகமீப்ஸந்தி கர்மிண: ।। 1643 ।।
கர்மகார்யஶ்ச லோகோ(அ)த்ர ஜ்ஞேயோ(அ)க்³ந்யாதி³ஸமாஶ்ரயாத் ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யதீ⁴மாத்ராத்பரலோகாப்திரிஷ்யதே ।। 1644 ।।
அஜாதஶத்ருஜநகஸுலபா⁴தி³நித³ர்ஶநாத் ।।
அவித்³யோத்தா²தி⁴காராச்ச லோகோக்திர்ந பராத்மநி ।। 1645 ।।
அவ்யாக்ருதவ்யாகரணாத்ஸ்வாபி⁴ப்ராயாச்ச நேஷ்யதே ।।
அவ்யாக்ருதவ்யாகரணரூபாப்⁴யாம் சா²த்³யதே பர: ।। 1646 ।।
ஆவிஷ்க்ருதிஸ்தாந்நிஷேதா⁴த³ந்யதே³வேதி ச ஶ்ருதே: ।। 1647 ।।
உத்தரத்ர ஸ்வஶப்³தே³ந லோகஸ்ய ச விஶேஷணாத் ।।
கர்மணாம் ப²லமேவாத்ர லோகஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ।। 1648 ।।
லோகஶப்³தே³ந ஸம்ப்ராப்தம் கர்மகார்யமபேக்ஷ்ய ஹி ।।
ஸ்வகி³ரா(அ)நாத்மநோ லோகாத்³விஶிநஷ்ட்யாத்மரூபகம் ।। 1649 ।।
ஸ்வத்வேநாவ்யபி⁴சாரித்வாத்³வ்யபி⁴சாராத³நாத்மந: ।।
கர்மகார்யநிவ்ருத்த்யர்த²மர்த²வத்ஸ்யாத்³விஶேஷணம் ।। 1650 ।।
த்ரயாணாமபி வர்ணாநாம் ஶ்ருதௌ ஸம்ந்யாஸத³ர்ஶநாத் ।।
ப்³ராஹ்மணஸ்யைவ ஸம்ந்யாஸ இதி ஶ்ருத்யா விருத்⁴யதே ।। 1651 ।।
லிங்க³ம் ச ந்யாயரஹிதம் ப்ராமாண்யாய ந கல்பதே ।।
ப்³ராஹ்மணோக்திப³லாத்தஸ்மாத்காமிதோ(அ)ர்தோ² ந ஸித்⁴யதி ।। 1652 ।।
உபலக்ஷணம் வா தத்³க்³ராஹ்யம் ப்³ராஹ்மணக்³ரஹணம் ஶ்ருதௌ ।।
ப்³ராஹ்மணஸ்ய ப்ரத⁴நாத்வாத்³யுக்தம் தது³பலக்ஷணம் ।। 1653 ।।
ப்³ராஹ்மணத்வாத்மலாபோ⁴(அ)பி ய: ஸ்யாத்க்ஷத்ர்ரியவைஶ்யயோ: ।।
ஸ்வமஹிம்நா தயோர்நாஸாவக்³நிப்³ராஹ்மணஸம்ஶ்ரயாத் ।। 1654 ।।
ப்³ராஹ்மணம் ந ஹ்யநாஶ்ரித்ய ராஜஸூயாதி³ஹேதுக: ।।
ப்³ராஹ்மணத்வாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: ப்ராதா⁴ந்யம் தேந பூர்வயோ: ।। 1655 ।।
வர்ணாந்தரக³தாபேக்ஷா நாக்³நிப்³ரஹ்மணயோஸ்ததா² ।।
ப்³ராஹ்மண: ஸ்வமஹிம்நைவ புருஷார்த²ம் ஸமஶ்ர்நுதே ।। 1656 ।।
அக்³நிப்³ராஹ்மணயோர்ஹேது: ப்ராதா⁴ந்யே ப⁴ண்யதே ஸ்பு²ட: ।।
ஏதாப்⁴யாமேவ ரூபாப்⁴யாம் யதோ ப்³ரஹ்மாப⁴வத்ஸ்வயம் ।। 1657 ।।
அக்³நிப்³ராஹ்மணயோர்யஸ்மாத்³ப்³ரஹ்ம ஸாக்ஷாத³பூ⁴த்புரா ।।
விட்க்ஷத்ர்ரயோர்வ்யவஹிதம் ப்ராதா⁴ந்யம் தேந பூர்வயோ: ।। 1658 ।।
ப்³ரஹ்மேதி ஜாதிரேவாத்ர க்³ராஹ்யா ந து பராக்ஷரம் ।।
தத்காரணத்வாத்ஸர்வஸ்ய ஹேதூக்திஸ்தத்ர து³ர்க⁴டா ।। 1659 ।।
ஸர்வேஷாம் ப்ரத்யகா³த்மத்வாத்பக்ஷபாதோ(அ)பி நேஷ்யதே ।।
அக்³நிப்³ராஹ்மணயோர்விஷ்ணோஸ்தாவந்மாத்ரஸமாப்தித: ।। 1660 ।।
ப்³ரஹ்மைவேத³ம் விஶ்வமிதி ஸாக்ஷாதா³ம்நாயஶாஸநம் ।।
வித்³யாவிநயஸம்பந்ந இதி ச ஸ்ம்ருதிஶாஸநம் ।। 1661 ।।
க்ஷத்ர்ராதா³விவ துல்யாக்³நிவிப்ரயோர்விக்ருதிர்த்³ருஶே: ।।
தேஜோப³ந்நாதி³பூ⁴தாநாம் துல்யா ஸத்காரணாத்மதா ।। 1662 ।।
அக்³நிப்³ராஹ்மணரூபேண ப்³ரஹ்ம ஸாக்ஷாத்³வ்யவஸ்தி²தம் ।।
தத்ப்ராப்தௌ ஹேதுதா(அ)க்³ந்யாதே³ரிதி நிர்ஹ்ரீகவாகி³யம் ।। 1663 ।।
வர்ணாஶ்ரமாதி³ஸர்கோ³(அ)யம் கர்மார்தோ² ப்³ரஹ்மண: ஸ்ம்ருத: ।।
த⁴ர்மாக்²யம் கர்ம ச ஜ்ஞேயம் ஸ்வாதி⁴காரநியந்த்ருத: ।। 1664 ।।
தேநைவ கர்மணா முக்திம் ப்ராப்ஸ்யாம: ஶாஶ்வதீம் வயம் ।।
அஜ்ஞாத்வைவ பரம் தத்த்வமேவம் ப்ராப்தே பரா ஶ்ருதி: ।। 1665 ।।
நியந்தா சாபி⁴மந்தா ச ப்³ராஹ்மணத்வஸ்ய ஹவ்யவாட் ।।
கர்மைவாக்³நேர்நியந்த்ரு ஸ்யாத்கர்மணோ தே³வதா ததா² ।। 1666 ।।
ஸ்யாதே³தத³க்³நிரேவைநம் ப்³ரஹ்மபா⁴வாய வக்ஷ்யதி ।।
அத்³ருஷ்டாத்மதத்த்வமபி தச்ச நைவோபபத்³யதே ।। 1667 ।।
வ்யாசக்ஷதே பரம் க்³ரந்த²மேவம்ஸம்ப³ந்த⁴பூர்வகம் ।।
ந கஶ்சித்ப²லபே⁴தோ³(அ)த்ர தஸ்மாது³ப⁴யதா²(அ)பி ஸந் ।। 1668 ।।
ந கர்மணா ப⁴வேந்முக்திர்நாபி சாக்³நிஸமாஶ்ரயாத் ।।
ஜ்ஞாநாதே³வ து கைவல்யமஜ்ஞாநாதே³வ நாஸ்தி தத் ।। 1669 ।।
ஆஶங்கிதநிவ்ருத்த்யர்த²மதே²த்யத்ர ப்ரயுஜ்யதே ।।
ஹ வா இதி ப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் முக்திர்ந ஜ்ஞாநதோ(அ)ந்யத: ।। 1670 ।।
கர்ம க்ருத்ஸ்நம் ஸமாப்யாபி தத்த்வஜ்ஞாநாத்³ப³ஹிஷ்க்ருத: ।।
லப⁴தே நிர்வ்ருதிம் நைவ ஜ்ஞாநாதே³வ ஹி ஸா யத: ।। 1671 ।।
அஸ்வை: பிண்டா³தி³பி⁴ர்யோக³ ஆ விரிஞ்சாத³வித்³யயா ।।
ப்ரதீசஸ்தத்³வ்யுதா³ஸார்த²ம் ஸ்வம் லோகமிதி ஶப்³த்³யதே ।। 1672 ।।
அஜ்ஞாநிந: ஸ்யாந்மரணம் ஸம்ஸர்க³: காரணாத்மநி ।।
ஜ்ஞாநாத்³த்⁴வாந்தநிவ்ருத்திஸ்து மரணம் ஸ்யாத்³விபஶ்சிதாம் ।। 1673 ।।
ம்ருத்யோர்ம்ருத்ய்வபரிஜ்ஞாநாத³ஜ்ஞஸ்ய மரணம் தம: ।।
அவித்³வந்ம்ருதிஸித்³த்⁴யர்த²மஸ்மால்லோகாதி³தீர்யதே ।। 1674 ।।
அஜ்ஞாத்வைவ பரம் தே³வமாக³மாபாயரூபிண: ।।
அஸ்வபூ⁴தாத்³தே³ஹலோகாந்ம்ரியதே யோ(அ)வஶோ நர: ।। 1675 ।।
அஜ்ஞாததத்த்வ: ஸ பரோ ந பு⁴நக்தி ஹ்யதத்³வித³ம் ।।
கைவல்யப²லதா³நேந ப்ரத்யகா³த்மா(அ)பி ஸந்பர: ।। 1676 ।।
தத்³த்³ருஷ்டிமாத்ரத: ஸித்³தே⁴ர்நாந்யதஸ்தத³வாப்யதே ।।
மோஹமாத்ராந்தராயத்வாத்தத்கர்மாலம் ந முக்தயே ।। 1677 ।।
வேத³ஸ்ய க்³ரஹணம் யத்³வந்ந ஸ்யாத³த்⁴யயநாத்³ருதே ।।
க்ருப்யாதி³ வா(அ)ந்யத³க்ருதம், கர்ம நாலம் ப²லாய ச ।। 1678 ।।
பூ⁴ரி கர்ம கரிஷ்யாமி தத்ப²லாநந்த்யஸித்³த⁴யே ।।
கர்மணோ(அ)சிந்த்யஶக்தித்வாந்நைவமப்யுபபத்³யதே ।। 1679 ।।
அப்ரஜ்ஞாதாத்மதத்த்வ: ஸந்யதி³ நாம தி³வாநிஶம் ।।
கல்பகோடிஸஹஸ்ராணி குர்யாத்கர்ம மஹச்சு²ப⁴ம் ।। 1680 ।।
தத³ப்யஸ்ய ததா²பூ⁴தமந்தவத்த்வாத்ப்ரதிக்ஷணம் ।।
வித்⁴வம்ஸமேத்யபசயாத்கோஷ்டா²கா³ராதி³வத்³த்⁴ருவம் ।। 1681 ।।
க்ருதஸ்ய ஹி க்ஷயோ(அ)வஶ்யமக்ருதஸ்யாக்ஷயாத்மதா ।।
ப்ரஸித்³தா⁴(அ)தீவ ஜக³தி ஶ்ருத்யைவம் தேந ப⁴ண்யதே ।। 1682 ।।
உக்ததோ³ஷாபநுத்தி: ஸ்யாத்கத²மஸ்யேதி சோதி³தே ।।
ஆத்மாநமிதி நிர்வக்தி ஶ்ருதி: பரிஹ்ருதிம் பராம் ।। 1683 ।।
நி:ஶேஷாநாத்மஸம்த்³ருஷ்டிநிராகரணஸித்³த⁴யே ।।
ஏவேத்யவத்⁴ருதிர்ஜ்ஞேயா ப்ரத்யங்பா⁴த்ரேக்ஷணாய து ।। 1684 ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரத்³ருஶ: பும்ஸோ ந ந்யாய்ய: ஸ்யாத்ஸமுச்சய: ।।
ப்³ரஹ்மாத்மநி ஸமாப்தஸ்ய ந தத³ந்யார்த²ஶேஷதா ।। 1685 ।।
க்ஷய: கர்மப²லஸ்யோக்த: க்ருதகத்வஸமந்வயாத் ।।
ந க்ஷயோ ஜ்ஞாநகார்யஸ்ய க்ருதகத்வாத்³யஸம்ப⁴வாத் ।। 1686 ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகயாதா²த்ம்யாத்க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞவஸ்துந: ।।
தஸ்மிஞ்ஜ்ஞாதே(அ)கி²லம் ஜ்ஞாதம் ஸர்வாஜ்ஞாநநிராக்ருதே: ।। 1687 ।।
ஸர்வஸாத⁴நஸாத்⁴யம் ச ஸுக²ம் யச்சாப்யபீ⁴ப்ஸிதம் ।।
ஸர்வாநந்தை³கஹேதுத்வாத்³ப்³ரஹ்மாப்தௌ ப்ராப்தமேவ தத் ।। 1688 ।।
யத்³யத்காமயதே காமீ கர்மபூ⁴மாவவஸ்தி²த: ।।
அஸ்மாதே³வா(அ)(அ)த்மவிஜ்ஞாநாத்தத்தத்ஸுக²முபாஶ்நுதே ।। 1689 ।।
ஸஹஸ்ரத³ஶபா⁴க³ர்த்³த்⁴யா ஸுகா²நந்த்யம் பராத்மந: ।।
வக்ஷ்யதே ஸர்வஸௌக்²யாப்திஸ்தஸ்மிந்த்³ருஷ்டே பராத்மநி ।। 1690 ।।
அந்தர்பா⁴வ: பராநந்தே³ ஸுகா²நாமாவிரிஞ்சத: ।।
அஸ்மாத்³த்⁴யேவேதி வாக்யேந ஸர்வேஷாம் ந: ப்ரபோ³த்⁴யதே ।। 1691 ।।
ஸ்தி²தே(அ)ப்யேவம் ப்ரமாணாம்ர்தே² கேசித்³வ்யாசக்ஷதே(அ)ந்யதா² ।।
ப்ரமாந்தரவிருத்³தா⁴ர்த²மிமம் க்³ரந்த²ம் யதோ²த³தம் ।। 1692 ।।
ந கர்ம காரணம் முக்தே: க்ஷயிஷ்ணுத்வஸமந்வயாத் ।।
கர்மஸ்வேவ நியச்ச²ந்தி தே³வதாஶ்ச ந முக்திதா³ ।। 1693 ।।
கர்மாதி⁴க்ருதிஹேதுத்வாத³க்³ந்யாதே³ர்தே³வதாத்மந: ।।
நாப்யுத்தா²யேஹ கர்மப்⁴யோ ப்³ரஹ்ம ஜ்ஞாதும் க்ஷமோ நர: ।। 1694 ।।
ப்ரத்யகா³த்மா(அ)ப்யஸம்த்³ருஷ்டோ முக்த்யா நைவோபதிஷ்ட²தே ।।
தே³வதாஜ்ஞாகரத்வேந ப்³ரஹ்மவித்³யா விருத்⁴யதே ।। 1695 ।।
கர்மிண: கர்மஶேஷத்வம் ஸ்வாராஜ்யம் ப்³ரஹ்மவேத³நே ।।
நாத: ஸமுச்சயாந்முக்திர்நாபி ஸ்யாத்ஸா விகல்பத: ।। 1696 ।।
ஸதி ஜ்ஞாநே தது³ப்⁴யம் தத்து நைவோபபத்³யதே ।।
ருணாநி சாநபாக்ருத்ய கர்ம த்யுக்தும் ந லப்⁴யதே ।। 1697 ।।
ருணாநி த்ரீண்யபாக்ருத்யேத்யேவம் ச ஸ்ம்ருதிஶாஸநம் ।।
ஏவம் ந கர்மதோ மோக்ஷ: கர்மண: க்ஷயவத்த்வத: ।।
ஜ்ஞாநாபா⁴வாந்ந விஜ்ஞாநாந்நோபா⁴ப்⁴யாம் தத³ஸம்ப⁴வாத் ।। 1699 ।।
வீக்ஷ்யாபந்நஸ்ய தஸ்யைவ ஸாமர்த்²யம் ஜ்ஞாநகர்மணோ: ।।
உத்³விபா⁴வயிஷு: ஸாக்ஷாத்ப்ரவ்ரு்த்தௌஷா பரா ஶ்ருதி: ।। 1700 ।।
லோகமாத்மாநமேவேமமுபாஸீதா(அ)(அ)த்மவித்³யயா ।।
இதி ஸ்யாத³ர்த²வத்த்வாய ஸமாதி⁴ர்ஜ்ஞாநகர்மணோ: ।। 1701 ।।
த்³வைதேகத்வாத்மிகாவஸ்தா² விரிஞ்சாக்²யா பராத்மந: ।।
விஜ்ஞாநகர்மாபி⁴வ்யங்க்³ய த்³வைதத்வாத்ஸா க்ஷயாத்மிகா ।। 1702 ।।
அவஸ்தா² யா(அ)நபி⁴வ்யக்தா தஸ்யைவ பரமாத்மந: ।।
அவிஶேஷாத்மிகா ஸா(அ)ஸ்ய காரணத்வாத்த்வநஶ்வரீ ।। 1703 ।।
தத்ரைவம் ஸதி லோகே(அ)ஸ்மிந்த்³வைதாத்³வைதாத்மஸம்ஸ்தி²தௌ ।।
த்³வைதாவஸ்தா²முபாஸ்தே யஸ்தஸ்யாஸௌ க்ஷீயதே த்⁴ருவம் ।।
த்³வைதத்வாத்³ய: புநர்தீ⁴மாந்கர்மாவஸ்தா²ம் யதோ²தி³தாம் ।। 1704 ।।
அவ்யக்தாவஸ்தா²மாபாத்³ய ஸதோ³பஸ்தே பராத்மநா ।।
ந க்ஷீயதே கர்ம தஸ்யாத்³வைதத்வாதே³வ காரணாத் ।। 1705 ।।
ப்³ரஹ்மோபாஸ்திர்ப⁴வேதே³வம் கர்ம சாநுஷ்டி²தம் ப⁴வேத் ।। 1706 ।।
வ்யக்தம் ஸஸாத⁴நம் கர்ம ப்³ரஹ்மபா⁴வேந பஶ்யத: ।।
ந க்ஷீயதே கர்ம தஸ்ய ஸதை³காத்ம்யாவஸாநத: ।। 1707 ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴விஜ்ஞாநகர்மணோ: ப்ரத²ம: கில ।। 1708 ।।
ஸமுச்சயஸ்ததோ(அ)ந்யோ(அ)யமவ்யக்தப்³ரஹ்மவித்³யயா ।।
வ்யக்தஸூத்ராத்மவித்³யாயா: பரோ(அ)ப்யேஷ ஸமுச்சய: ।। 1709 ।।
த்³வயோர்யதோ²க்தயோர்மத்⁴யே கதரோ(அ)யம் ஸமுச்சய: ।।
ப்ரத²மோ(அ)த² த்³விதீயோ வா ந ந்யாயோ(அ)ஸ்த்யுப⁴யோரபி ।। 1710 ।।
ப்ரத²மஶ்சேத்த்வயைவோக்தம் க்ஷீயேதே காமகர்மணீ ।।
நி:ஶேஷபோ⁴க³பு⁴க்தத்வாத்க்ருத்ஸ்நப்ராப்த்யா த்³வயாத்மந: ।। 1711 ।।
விஶீர்யதே தத: கார்யம் க்ருத்ஸ்நம் ச காரணம் ததா² ।।
தத: க்ஷேத்ரஜ்ஞரூபஸ்ய ஸர்வபோ⁴ஜ்யாதிலங்கி⁴ந: ।। 1712 ।।
கேவலாஜ்ஞாநமாத்ரேண வ்யவதா⁴நம் பராத்மந: ।।
அப்ராப்ய பரமாத்மாநமந்தராலே வ்யவஸ்தி²தி: ।। 1713 ।।
இஹ த்வக்ஷிதிரேவோக்தா ப⁴வதா ஜ்ஞாநகர்மணோ: ।।
ந ஹாஸ்ய க்ஷீயதே கர்மேத்யஸ்மாத்³த்⁴யேவேதி சோக்தித: ।। 1714 ।।
பூர்வோத்தரோக்தவசஸோர்வ்யாஹதிர்வ: ப்ரஸஜ்யதே ।।
அத² த்³விதீயோ(அ)பி⁴மதோ ந ததா²(அ)ப்யுபபத்³யதே ।।। 1715 ।।
ப²லம் த்வயைவ வ்யாக்²யாதம் த்³விதீயஸ்யா: ஸமுச்சிதே: ।। 1716 ।।
த்³வைதைகத்வதி⁴யா ம்ருத்யும் காமகர்மஸ்வலக்ஷணம் ।।
தீர்த்வா(அ)(அ)த்மவித்³யயா வித்³வாநம்ருதத்வம் ஸமஶ்நுதே ।। 1717 ।।
ந ஹாஸ்ய க்ஷீயதே கர்ம யத்³யத்காமயதே(அ)க்ஷராத் ।।
தத்தத்ஸ்ருஜத இத்யுக்த்யோ: பூர்வோத்தரவிருத்³த⁴தா ।। 1718 ।।
காமகர்மக்ஷயே யஸ்மாத³ம்ருதத்வம் ப²லம் ஶ்ருதம் ।।
யதா³ ஸர்வே ப்ரமுச்யுந்த இத்யேவம் ப³ஹுஶ: ஶ்ருதௌ ।। 1719 ।।
கத²மேதி ஸ கைவல்யமக்ஷிதௌ காமகர்மணோ: ।।
கைவல்யாவாப்தௌ ச கத²ம் தயோரக்ஷிதிருய்யதே ।। 1720 ।।
இதஶ்ச வ்யாஹதி: ஸ்பஷ்டா ப்³ரஹ்மவித்³யா விருத்⁴யதே ।।
தே³வதாஜ்ஞாகரத்வேநேத்யுக்தம் யத்ப்ரணிதா⁴நத: ।। 1721 ।।
ஸஸாத⁴நமித³ம் கர்ம ப்³ரஹ்மபா⁴வேந பஶ்யத: ।।
ததே³வ ப்³ரஹ்மவிஜ்ஞாநம் கத²ம் நேஹ விருத்⁴யதே ।। 1722 ।।
ப்ருர்வம் க்ருத்வா(அ)த² தத்கர்ம பஶ்சாத்³ப்³ரஹ்மாத்மநேக்ஷதே ।।
வ்யுத்தா²ய கர்மண: கॉத்ஸ்நாந்மோக்ஷாஶஸேதி சேந்மதம் ।। 1723 ।।
ஏவம் ஸமர்த்²யமாநே(அ)பி ந முக்தி: கர்மணோ ப⁴வேத் ।।
வ்யுத்தி²தஸ்யைவ கர்மப்⁴யோ முக்த்யப்⁴யுபக³மத்வத: ।। 1724 ।।
அத² கா³ர்த்³ருஸ்த்²ய ஏவாயம் கர்மகாலே விபி⁴ந்நதீ⁴: ।।
கர்ம க்ருத்வா(அ)த² தச்சா²ந்தௌ கர்ம ப்³ரஹ்மேதி வேத்ஸ்யதி ।। 1725 ।।
ஏவம் ஸமாத³தா⁴நஸ்ய காமிதோ(அ)ர்தோ² ந ஸித்⁴யதி ।।
பராதீ⁴நம்ருதேர்ஜுந்தோர்முக்தி: ஸ்யாத்பாக்ஷிகீ யத: ।। 1726 ।।
பே⁴த³ம் பஶ்யந்யதி³ ம்ருதோ ப³த்³த⁴ ஏவ ப⁴வேந்நர: ।।
கர்ம ப்³ரஹ்மேதி ஸம்பஶ்யந்ம்ருதஶ்சேத்³ப்³ரஹ்மஸாத்³ப⁴வேத் ।। 1727 ।।
பே⁴த³த்³ருஷ்டேர்ப³லீயஸத்வாத்தஸ்யா: ஸ்வாபா⁴விகத்வத: ।।
இச்சா²தஶ்சாபி பா⁴வ்யத்வாத்ததா³(அ)பி ஸ்யாந்ந நிர்வ்ருதி: ।। 1728 ।।
குர்வாண ஏவ சேத்கர்ம கர்ம ப்³ரஹ்மேதி பஶ்யதி ।।
தே³வதாஜ்ஞாகரத்வேந ப்³ரஹ்மவித்³யா விஹந்யதே ।। 1729 ।।
இத்யுக்திர்வோ விருத்⁴யேத பூர்வோத்தரவிகா⁴தத: ।।
அபாஸ்ததே³வதாத்யக்தத்³ரவ்யம் கர்மாபி து³ர்க⁴டம் ।। 1730 ।।
த்யக்தத்³ரவ்யாதி³ஸம்பே⁴த³த்³ருஷ்ட்யைவ நியதத்வத: ।।
யாகா³தி³கர்மணஸ்தஸ்மாத³ஸமீசீநமுச்யதே ।। 1731 ।।
ஸஸாத⁴நமித³ம் கர்ம ப்³ரஹ்மைவேதி ஸமீக்ஷணம் ।।
ஈத்³ருங்ந லோகே வேதே³(அ)பி ப்ரஸித்³த⁴ம் கர்ம குத்ரசித் ।। 1732 ।।
ஆத்மாநமித்யதோ வாக்யாத்கர்மேத்³ருக்சேத்ப்ரஸேத்ஸ்யதி ।।
வாக்யபே⁴த³ப்ரஸங்க³த்வாந்நைவமப்யுபபத்³யதே ।। 1733 ।।
ஏவம்வித⁴ஸ்ய கர்மத்வமுபாஸ்திம் சா(அ)(அ)த்மநஸ்ததா² ।।
உப⁴யம் வித³த⁴த்³வாக்யம் பி⁴த்³யேதைவ ந ஸம்ஶய: ।। 1734 ।।
ப்³ரஹ்மார்பணமிதி வசோ யதோ²க்தேநைவ வர்த்மநா ।।
நிர்தா⁴ரிதார்த²ம் ஜாநீயாத்ஸ்பு²டந்யாயஸமாஶ்ரயாத் ।। 1735 ।।
பூர்வாப்⁴யாமந்ய ஏவாயம் த்ருதீயஶ்சேத்ஸமுச்சய: ।।
ஶ்ருதௌ ஸ்ம்ருதௌ வா லோகே வா ஸித்³த⁴ஶ்சேத³ஸ்து நாந்யதா² ।। 1736 ।।
தஸ்மாத³ஸதி³த³ம் கீ³தமாத்மாநமிதி யத்³வச: ।।
தத்ஸமுச்சயஸித்³த்⁴யர்த²மித்யேதச்சோக்தயுக்தித: ।। 1737 ।।
கார்யலிங்க³ஸமுச்சி²த்தி: ப²லம் நா(அ)(அ)த்³யஸமுச்சிதே: ।।
யுக்த்யா கல்பயிதும் ஶக்யம் ஶ்ருதிவாக்யவிரோத⁴த: ।। 1738 ।।
த்³வைதைகத்வாத்மவிஜ்ஞாநகர்மாநுஷ்டா²யிந: பிது: ।।
புத்ரே ந்யஸ்தாத்மபா⁴ரஸ்ய மரணாத்பரத: ப²லம் ।। 1739 ।।
ப்ருதி²வ்யை சைநமித்யாதி³ த்ர்யந்நாத்மாவாப்திலக்ஷணம் ।।
ஶ்ரூயதே ஸ்பஷ்டவசநம் தே³ஹாதே³ர்நாஶநம் குத: ।। 1740 ।।
ந சாப்யதிக்ரமார்த²த்வம் ஜய்ய இத்யஸ்ய யுக்திமத் ।।
தஸ்யா(அ)(அ)விஶதிவாக்யேந விரோதா⁴தே³வ காரணாத் ।। 1741 ।।
மதம் த்ர்யந்நாத்மஸம்ப்ராப்தேரூர்த்⁴வம் போ⁴க³ஸ்ய பு⁴க்தித: ।।
ஸாமர்த்²யாத்கல்ப்யதே கார்யம் ப்ராணாநாம் நாஶநம் பிது: ।। 1742 ।।
நைவம் ஸ்யாத்³ப்³ரஹ்மபோ³த⁴ஸ்ய நிஷ்ப²லத்வப்ரஸங்க³த: ।।
வித்³யாப²லஸ்ய ஸம்ப்ராப்தே: ப்ராக³பி ப்³ரஹ்மபோ³த⁴த: ।। 1743 ।।
ஸம்ஸாராநர்த²நாஶோ ஹி வித்³யாயா: ப்ரார்த்²யதே ப²லம் ।।
வித்³யாம்ருதே(அ)பி தச்சேத்ஸ்யாத்³த்⁴ருவம் வித்³யா நிரர்தி²கா ।। 1744 ।।
த்⁴வாந்தநாஶோ(அ)த² வித்³யாாயா: கார்யம் சேத³பி⁴தீ⁴யதே ।।
ஸர்வாநர்த²ஸ்ய நஷ்டத்வாத்கிமந்யத்ஸ்யாத்தமோஹுதே: ।। 1745 ।।
உத்கா²தத³ந்தோரக³வத³வித்³யா கிம் கரிஷ்யதி ।।
வித்³யமாநா(அ)பி வித்⁴வஸ்ததீவ்ராநர்த²பரம்பரா ।। 1746 ।।
காமகர்மாதி³வித்⁴வஸ்தௌ நாவித்³யா(அ)நர்த²பு⁴க்தயே ।।
ப்ரதீசோ(அ)லம்ருதே கார்யம் காரணம் ந ஹி காரணம் ।। 1747 ।।
வித்³யமாநா புந: காமம் கர்ம சாபி ப்ரவர்தயேத் ।।
அவித்³யேதி மதம் சேத்ஸ்யாந்நைவமப்யுபபத்³யதே ।। 1748 ।।
அவித்³யா வித்³யமாநா சேச்ச²க்தோத்பாத³யிதும் ப³லாத் ।।
நாஶகத்³ரக்ஷிதும் நாஶாத்கத²ம் தே காமகர்மணீ ।। 1749 ।।
அத² காரணஸம்ஸர்கோ³ நாஶஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ।।
ஸர்வாந்ப்ரத்யவிஶிஷ்டத்வாத்ப²லம் தந்ந ஸமுச்சிதே: ।। 1750 ।।
தஸ்மாத்ஸம்கா⁴தவித்⁴வம்ஸோ நிர்யுக்திக இஹோச்யதே ।।
அத² ஸத்யபி ஸம்மோஹே ஸம்கா⁴தஶ்சேத்³விஶீர்யதே ।। 1751 ।।
தே³ஹஹேத்வந்தராபா⁴வாத்³பூ⁴யோ(அ)பி விப²லைவ தீ⁴: ।।
ஆநர்த²க்யம் ப்³ரஹ்மதி⁴யோ ந ச யுக்தம் கத²ம்சந ।।
நி:ஶேஷோபநிஷத்காண்ட³நைரர்த²க்யப்ரஸங்க³த: ।। 1752 ।।
அபி ச த்⁴வஸ்தநி:ஶேஷகார்யப்ராணாதி³ஸாத⁴ந: ।।
ஶ்ரவாணாதி³ கத²ம் குர்யாத்³ப்³ரஹ்மவித்³யோபலப்³த⁴யே ।। 1753 ।।
வைராக்³யாதிஶயார்த²த்வாத்³கௌ³ணம் சேந்நாஶநம் மதம் ।।
ஸ்வவ்யாக்²யாநவிரோதி⁴த்வாந்நைவமப்யுபபத்³யதே ।। 1754 ।।
அத்ரைவ ஸம்நிமஜ்ஜந்தி ப்ராணா: ஸர்வே ஸ்வகாரணே ।।
ம்ருத: ஶேதே ஸ ஆத்⁴மாதோ ஜீவதைதத்³விருத்⁴யதே ।। 1755 ।।
ப²லம் சைதத்த்வயைவோக்தம் ப்ரத²மாயா: ஸமுச்சிதே: ।।
தஸ்மாந்ந ஜீவதோ வாச்யம் கௌ³ணம் விஶரணம் த்வயா ।। 1756 ।।
அத்ரைவேதி ப²லம் சோக்த்வா ப்ரத²மாயா: ஸமுச்சிதே: ।।
வ்யுத்தி²தஸ்யாகி²லாத்³போ⁴ஜ்யாந்நாமமாத்ராவஶேஷிண: ।। 1757 ।।
பரமாத்மாபரிஜ்ஞாநமாத்ரயா(அ)நாப்தநிர்த்³வய: ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யா(அ)த ஆரப்³தா⁴ ப்³ரஹ்மாவித்³யாநிவ்ருத்தயே ।। 1758 ।।
ஏதத்த்வதீ³யம் வ்யாக்²யாநம் தத்³விருத்³த⁴மித³ம் வச: ।।
ஸம்கா⁴தஸ்ய விஶரணம் ஜீவதஶ்சேதி து³:ஸ்தி²தம் ।। 1759 ।।
நிஷித்³த⁴ஷட்³விகாரஸ்ய ஶ்ருத்யைவ பரமாத்மந: ।।
அவித்³யா தத்³விகாரஶ்ச ந யுக்தஸ்தூஷராதி³வத் ।। 1760 ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴த்³வாரைவ முக்திரித்யபி யத்³வச: ।।
தஸ்யாபி து³ஷணம் ஜ்ஞேயம் யதோ²க்தாந்யாயவர்த்மநா ।। 1761 ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴வத்³யஸ்மாத்க்ரிம்யாதே³ரபி ஸம்க³தி: ।।
ப்³ரஹ்மாத்மலக்ஷணா(அ)ஸாத்⁴வீ தேநேயம் கல்பநா க்ருதா ।। 1762 ।।
ஸம்ஸாரிதா(அ)விஶிஷ்டைவ மோக்ஷாத³ர்வாக்ஷு பூ⁴மிஷு ।।
ப்³ரஹ்மா விஶ்வஸ்ருஜோ த⁴ர்ம இத்யாதி³வசநாந்மநோ: ।। 1763 ।।
வித்³யாம் சேத்யாதி³மந்ரோ(அ)பி ந ஸமுச்சயபோ³த⁴க: ।।
பரஸ்பரவிரோதி⁴த்வாந்ந ஸஹாவஸ்தி²திஸ்தயோ: ।। 1764 ।।
கத்வாயோகா³த்பூர்வகாலத்வமவித்³யாயா: ப்ரதீயதே ।।
ஸ்வாபா⁴விகம் கர்ம ம்ருத்யுர்வித்³யா ஶாஸ்ரீயமுச்யதே ।। 1765 ।।
ம்ருத்யு: ஸ்வாபா⁴விகம் ஜ்ஞாநம் ஶாஸ்ரீயம் ஸம்ப⁴வஸ்ததா² ।।
ஶாஸ்ரீயேணேதரத்தீர்த்வா வித்³யயா(அ)ம்ருதமஶ்நுதே ।। 1766 ।।
நாவிரதோ து³ஶ்சரிதாதி³தி சா(அ)(அ)க³மிகம் வச: ।।
தபஸா கல்மஷம் ஹந்தி வித்³யயா(அ)ம்ருதமஶ்நுதே ।। 1767 ।।
தஸ்மாத்ஸமுச்சயாஶேஹ கார்யா நாக்ஷரஸம்ஶ்ரயாத் ।।
அப்ரமாணம் ப்³ருவாணஸ்து நாஸ்மாபி⁴ர்விநிவார்யதே ।। 1768 ।।
தஸ்மாத்³வ்யுத்தா²ய கர்மப்⁴ய: ப்ரத்யக்ப்ரவணபு³த்³த⁴ய: ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநாந்நிர்வாந்தீத்யேஷ நிஶ்சய: ।। 1769 ।।
அபுண்யபுண்யோபரமே யம் புநர்ப⁴வநிர்ப⁴யா: ।।
ஶாந்தா: ஸம்ந்யாஸிநோ யாந்தி தஸ்மை மோக்ஷாத்மநே நம: ।। 1770 ।।
ந சேஹ லோகஶப்³தே³ந கஶ்சித³ந்யோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
பராத்மந: ஸ்வஶப்³தே³ந விஶேஷணஸமந்வயாத் ।। 1771 ।।
ஆத்மாநமேவேதி ததா² சா(அ)(அ)த்மஶப்³தோ³ விஶேஷணம் ।।
லோகஸ்ய க்³ரஹணம் தஸ்மாந்ந கர்மஸமவாயிந: ।। 1772 ।।
வித்³யாப்ரகரணே சோர்த்⁴வமாத்மநைவ விஶேஷணாத் ।।
யேஷாம் நோ ஹ்யயமாத்மேதி கார்யலோகநிவ்ருத்தயே ।। 1773 ।।
அஸ்மாத்³த்⁴யேவேதி லிங்கா³ச்சேல்லோகோ(அ)ந்ய: ஸ்யாத்பராத்மந: ।।
ஸ்வலோகஸ்யார்த²வாத³த்வாந்நைவமப்யுபபத்³யதே ।। 1774 ।।
ஸாத⁴நாந்தரஸம்பா⁴வ்யம் யாவத்ஸம்பா⁴வ்யதே ப²லம் ।।
க்ருத்ஸ்நம் ததா³த்மநோ லோகாத்ஸித்³த⁴மஸ்யேதி நூயதே ।। 1775 ।।
யோ(அ)காம இதி வாக்யேந ஹ்யமேவார்த² உச்யதே ।।
ஸர்வம் கர்மாகி²லமிதி ஸ்ம்ருதேரபி ஶுப⁴ம் வச: ।। 1776 ।।
யத்³யக்ருத்ஸ்ரோ(அ)பரிஜ்ஞாநாஜ்ஜ்ஞாநாத்கார்த்ஸ்ந்யம் ஸமஶ்ர்நுதே ।।
ஆத்மஶப்³த³ப்ரயோகோ³(அ)யம் ததா³ லோகே ஸமஞ்ஜஸ: ।। 1777 ।।
அந்யதா²(அ)வ்யாக்ருதாவஸ்தா²ல்லோகாதி³தி வதே³ச்ச்²ருதி: ।।
ப்³ரஹ்மலோகநிராஸார்த²ம் வச: ஸ்யாத்ஸவிஶேஷணம் ।। 1778 ।।
நாந்யஸ்மிந்ப்ரக்ருதே(அ)ந்யோ(அ)ர்தோ² விரஹய்ய விஶேஷணம் ।।
க்³ரஹீதும் ஸுதி⁴யா ஶக்யோ வைஶ்வாநரவராத்³ருதே ।। 1779 ।।
உக்தேந வசஸா தாவத்ஸ்வாராஜ்யம் விது³ஷோ(அ)வத³த் ।।
கத²ம் நூபகரோத்யஜ்ஞோ தே³வாதீ³நிதி ப⁴ண்யதே ।। 1780 ।।
வர்ணாஶ்ரமாபி⁴மாநீ ஸந்நதத்த்வஜ்ஞ: பராங்ப⁴தி: ।।
காநேஷோ(அ)வதி பஶுவத்கர்மபி⁴: கைஶ்ச ஸர்வதா³ ।। 1781 ।।
ஸர்வேஶ்வரேஶிதா தாவத்பூர்வஶ்ருத்யோபவர்ணிதா ।।
யதா² த்வஜ்ஞஸ்ய பாரார்த்²யம் ததே²தா³நீம் ப்ரபஞ்சயதே ।। 1782 ।।
அஜ்ஞாதாத்மா ஹ்யவித்³யோத்த²ஸம்கா⁴தோ தே³ஹலிங்க³வாந் ।।
ஆத்மலோகாபி⁴தா⁴நாப்⁴யாம் தே³ஹாந்தோ(அ)த்ராபி⁴தீ⁴யதே ।। 1783 ।।
யாகா³தி³கார்யம் தே³வாதே³ர்தே³ஹலிங்க³த்³வயாத்³ருதே ।।
நாந்யதா² யுஜ்யதே யஸ்மாத³தஸ்தத்³வாநிஹோச்யதே ।। 1784 ।।
கர்மணா(அ)நார்ஜிதோ யஸ்மாந்ந கஶ்சிது³பகாரக்ருத் ।।
க்³ருஹீ தே³வாதி³பி⁴ஸ்தஸ்மாதா³ர்ஜிதோ(அ)பூ⁴த்ஸ்வகர்மபி⁴: ।। 1785 ।।
தே³வாத³யோ(அ)பி க்³ருஹிணா தத்³வதே³வ ஸ்வகர்மபி⁴: ।।
ஆர்ஜிதா ஏவ விஜ்ஞேயாஸ்தந்நிமித்தப²லேக்ஷணாத் ।। 1786 ।।
கர்த்ரேஹ யத்க்ருதம் கார்யம் தத்³போ⁴கா³யாவகல்பதே ।।
அக்ருதாப்⁴யாக³மோ யஸ்மாத்க்ருதநாஶஶ்ச நேஷ்யதே ।। 1787 ।।
கர்துத்வம் சாஸ்யாவித்³யாதோ ந ஸ்வத: கர்த்ருதா(அ)(அ)த்மந: ।।
கர்தேவ போ⁴க்தா(அ)ப்யஜ்ஞ:ஸ்யாத்³வித்³யாயாம் த்³வயமப்யஸத் ।। 1788 ।।
அபு⁴க்தஸ்யாப்யுபாத்தஸ்ய ஹ்யவித்³யாபிஹிதாத்மநாம் ।।
ஆத்மயாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநாத்கர்மணோ(அ)த: க்ஷயோ ப⁴வேத் ।। 1789 ।।
ஸர்வம் ஸர்வஸ்ய கார்யம் ஸ்யாத்ஸர்வம் ஸர்வஸ்ய காரணம் ।।
அஸம்ஹதம் மிதோ² நாலம் ஜட³ம் வஸ்து ப்ரவர்திதும் ।। 1790 ।।
ஸர்வ: ஸர்வஸ்ய போ⁴க்தைவ சித்ப்ராதா⁴ந்யவிவக்ஷயா ।।
பா³ஹ்யோபரக்தபு³த்³தீ⁴நாம் போ⁴க³ஶ்சித³வஸாநதா ।। 1791 ।।
மது⁴ப்³ராஹ்மணவித்³யாயாமித³மேவ ப்ரவக்ஷ்யதே ।।
வஸ்த்வைகாத்ம்யப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் ப்ராதா⁴ந்யேநாதியத்நத: ।। 1792 ।।
ஏவம் ஸத்யயமாத்மேதி ஸம்ஹதோ ஜக³தா³த்மநா ।।
லோகோ போ⁴ஜ்ய: பஶுர்ஜ்ஞேயோ தே³வாதே³ருஷகாரக: ।। 1793 ।।
தே³வாதி³பி⁴ருபாத்தோ(அ)யமித்யேதத்³க³ம்யதே குத: ।।
அஸ்யார்த²ஸ்ய ப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் ஸ யதி³த்யாதி³ ப⁴ண்யதே ।। 1794 ।।
யோ தே³வதா ஸமுத்³தி³ஶ்ய த்³ரவ்யத்யாக³: ஸ உச்யதே ।।
யாக³ ஆஸேசநாதி⁴க்யாத்³தோ⁴மாக்²ய: ஸ்யாத்ஸ ஏவ து ।। 1795 ।।
லோகத்வஸ்ய விதே⁴யத்வாத்³யஜ்ஜுஹோதீத்யநூத்³யதே ।।
நாநூக்திம் கேசிதி³ச்ச²ந்தி தே³வாத்³யார்ஜிதஸித்³த⁴யே ।। 1796 ।।
நாவஶ்யகார்யதா சைஷாம் ஸித்³தா⁴(அ)தோ(அ)ந்யத்ர மாநத: ।।
நித்யத்வாத்³தே⁴துவசநம் ந யுக்த்யா(அ)தோ(அ)வக³ம்யதே ।। 1797 ।।
யச்சாப்யஹரஹர்வேத³மநுப்³ரூதே ப்ரயத்நவாந் ।।
ருஷீணாம் தேந லோகோ(அ)யம் க்³ருஹஸ்தோ² போ⁴ஜ்ய உச்யதே ।। 1798 ।।
உத்தரேஷ்வபி வாக்யேஷு ஸமாநா யோஜநேக்ஷ்யதாம் ।।
அக்ஷராணாம் ந தத்ராஸ்தி வஸ்து கிம்சித்திரோஹிதம் ।। 1799 ।।
யஸ்மாத்ஸர்வாணி பூ⁴தாநி ஸர்வதோ³ஷகரோத்யயம் ।।
அவிநாஶமதஸ்தாநி தஸ்யேச்ச²ந்த்யாத்மதே³ஹவத் ।। 1800 ।।
ஸ்வகர்மார்ஜிதஸம்போ⁴க³தா³யித்வே(அ)ஸ்தி ந கஶ்சந ।।
தே³வாதீ³நாம் விஶேஷோ(அ)த்ர க்³ருஹஸ்த²ஸ்வாத்மதே³ஹயோ: ।। 1801 ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யாஹுதாஶேந விநாஶோ(அ)ஸ்யாப்யகர்துதா ।।
அயம் நாஶோ மஹாநஸ்ய ஹ்யந்ய: ஶக்யாஶ்சிகித்ஸிதும் ।। 1802 ।।
அத: ஶ்ருதிவசோ ந்யாய்யம் தஸ்மாதே³ஷாமிதீரிதம் ।।
மா பூ⁴த்ஸர்வஸ்வஹாநிர்நோ ப்³ரஹ்மயாதா²த்ம்யவித்³யயா ।। 1803 ।।
அவஶ்யம்ருணவத்க்ருத்யம் யாவஜ்ஜீவாதி³வாக்யத: ।।
யதோ²க்தம் விதி³தம் வேதே³ ததா² ஸ்ம்ருதிவச:ஸு ச ।। 1804 ।।
அவதா³நவிதௌ⁴ தச்ச விஶேஷேண விசாரிதம் ।।
ருணம் ஹேத்யர்த²வாதே³ஷு தஸ்மாத்குர்யாத்³யதோ²தி³தம் ।। 1805 ।।
ப்ரவ்ருத்தௌ ச நிவ்ருத்தௌ ச யதோ²க்தஸ்யாதி⁴காரிண: ।।
ஸ்வாதந்த்ர்யே ஸதி ஸம்ஸாரஸ்ருதௌ கஸ்மாத்ப்ரவர்ததே ।। 1806 ।।
ந து வித்⁴வஸ்தநி:ஶேஷஸம்ஸாராநர்த²வர்த்மநி ।।
நிவ்ருத்திலக்ஷணே வாச்யம் கேநாயம் ப்ரேர்யதேவஶ: ।। 1807 ।।
ரக்ஷந்தி நநு தே³வாஸ்தம், ந விஶிஷ்டாதி⁴காரிணம் ।।
தே(அ)பி ரக்ஷந்தி யத்நேந ந ச ஸாமாந்யமாநுஷம் ।। 1808 ।।
அந்யதா² க்ருதநாஶ: ஸ்யாத³க்ருதாப்⁴யாக³மஸ்ததா² ।।
ஸாமாந்யநரரக்ஷாயாம் தஸ்மாதே³தத³நுத்தரம் ।। 1809 ।।
நாப்யவித்³யேதி வக்தவ்யம் தஸ்யா த்⁴வாந்தைகமாத்ரத: ।।
மித்²யாதீ⁴மாத்ரஹேதுத்வாத்ப்ரேரகத்வம் ந யுக்திமத் ।। 1810 ।।
அநர்த²பரிபாகத்வமபி ஜாநந்ப்ரவர்ததே ।।
பாரதந்த்ர்யம்ருதே த்³ருஷ்டா ப்ரவ்ருத்திர்நேத்³ருஶீ கசித் ।। 1811 ।।
தஸ்மாச்ச்²ரேயோர்தி²ந: பும்ஸ: ப்ரேரகோ(அ)நிஷ்டகர்மணி ।।
வக்தவ்யஸ்தந்நிராஸார்த²மித்யர்தா² ஸ்யாத்பரா ஶ்ருதி: ।। 1812 ।।
ப்ராப்தாஶேஷபுமர்தோ²(அ)யம் ஸ்வத ஏவேஹ மாநவ: ।।
நிரஸ்தாஶேஷாநர்த²ஶ்ச தந்மோஹாத்³விபரீததீ⁴: ।। 1813 ।।
அநாப்தபுருஷார்தோ²(அ)யம் நி:ஶேஷாநர்த²ஸம்குல: ।।
இத்யகாமயதாநாப்தாந்புமர்தா²ந்ஸாத⁴நைர்ஜட³: ।। 1814 ।।
ஜிஹாஸதி ததா²(அ)நர்தா²நவித்³வாநாத்மநி ஶ்ரிதாந் ।।
அவித்³யோத்³பூ⁴தகாம: ஸந்நதோ² க²ல்விதி ச ஶ்ருதி:।। 1815 ।।
அகாமத: க்ரியா காசித்³ருஶ்யதே நேஹ கஸ்யசித் ।।
யத்³யத்³தி⁴ குருதே கிம்சித்தத்தத்காமஸ்ய சேஷ்டிதம் ।। 1816 ।।
காம ஏஷ க்ரோத⁴ ஏஷ இத்யாதி³வசநம் ஸ்ம்ருதே: ।।
ப்ரவர்தகோ நாபரோ(அ)த: காமாதி³த்யவஸீயதே ।। 1817 ।।
ப்ராக்³தா³ராத்³யபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴தே³காக்யேவ புமாநபூ⁴த் ।।
ஊர்த்⁴வம் தா³ராதி³ஸம்ப³ந்தா⁴த்புத்ரபோத்ராதி³ஸம்யுதே: ।। 1818 ।।
விஸ்தாரிதகுடும்ப³ம் தம் கஸ்மைசித்கஶ்சித³ந்திகே ।।
வ்யாசஷ்டே காமஸம்பூ⁴தம் புத்ரபௌத்ராதி³விஸ்தரம் ।। 1819 ।।
ப்ராக்³தா³ரோத்³வஹநாத்க்ருத்ஸ்நம் குடும்ப³ம் யத்ப்ரபஶ்யஸி ।।
ஆத்மைவைக: புமாநாஸீந்நா(அ)(அ)ஸீத்புத்ராதி³ கிம்சந ।। 1820 ।।
ஆத்மப்ரத்யயநிர்க்³ராஹ்யம் கேவலம் ப்ராக³பூ⁴தி³த³ம் ।।
புத்ரபௌத்ராதி³ஸம்பி⁴ந்நம் குடும்ப³ம் யத்ப்ரபஶ்யஸி ।। 1821 ।।
காமாத்³யஶேஷபீ³ஜாத்மா(அ)ப்ரஜ்ஞாதாத்மைகதத்த்வக: ।।
ஸோ(அ)திக்³ரஹக்³ரஹாவிஷ்டோ விபரீதார்த²நிஶ்சய: ।। 1822 ।।
ஸ்வத: க்ருத்ஸ்நோ(அ)ப்யஸம்போ³தா⁴த³க்ருத்ஸ்நோ விபரீததீ⁴: ।।
த்ருஷ்ணயா ப்ரஹிதோ பா³ல: ஸோ(அ)காமயத மாநவ: ।। 1823 ।।
கர்மாதி⁴காரஹேதுர்மே ஜாயா ஸ்யாத்கர்மஸாத⁴நம் ।।
பூர்வபூர்வஸ்ய ஹேதுத்வமத²ஶப்³தை³ரிஹோச்யதே ।। 1824 ।।
அத² ப்ரஜாத்மநா தஸ்யாம் ஜாயேய ஸ்தா²ஸ்நுகர்மணே ।।
ஸ புத்ரேணைவேதி வசஸ்ததா² ச ஶ்ரூயதே ஸ்பு²டம் ।। 1825 ।।
தை³வமாநுஷவித்தேந ஸம்பந்நோ(அ)ஹமதோ²த்தரம் ।।
கர்ம குர்யாம் யதா²ப்ராப்தம் த்³ருஷ்டாத்³ருஷ்டார்த²ஸித்³த⁴யே ।। 1826 ।।
ஏதாவாநேவ காமோ(அ)ஸ்ய நாதோ(அ)ந்யோ(அ)ர்தோ²(அ)வஶிஷ்யதே ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நரூபே ஹி த்³வே ஏவாத்ரைஷணே யத: ।। 1827 ।।
ஏஷணே ஏவ சாப்யேதே ஸாத்⁴யஸாத⁴நகல்பிதே ।।
புமர்த²ஸ்யாநவஸிதேரைகாத்ம்யஸ்யாப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 1828 ।।
கர்மஸாத⁴நரூபத்வாஜ்ஜாயாதே³ர்ந புமர்த²தா ।।
லோகத்ரயாஸம்க்³ருஹீதேரேதாவாநிதி து³ர்க⁴டம் ।। 1829 ।।
ந லோகத்ரயஸாத்⁴யஸ்ய ஸாத⁴நைகவ்யபாஶ்ரயாத் ।।
ஆக்ஷிப்தஸாத்⁴யம் ஸாத்⁴யத்வாதி³தரத்கர்மஸாத⁴நம் ।। 1830 ।।
லோகத்ரயப²லம் யஸ்மாது³த்பத்த்யாத்³யாத்மகம் மதம் ।।
கர்மாநாக்ஷிப்ய நா(அ)(அ)த்மாநம் தச்சாபி லப⁴தே ஸ்வத: ।। 1831 ।।
ஸமாப்தி: கர்மணோ நாபி லோகத்ரயப²லாத்³ருதே ।।
அந்தர்ணீதப²லம் தஸ்மாதி³ஹ ஸாத⁴நமுச்யதே ।। 1832 ।।
ஏஷணைகைவ தேநேயமுத்தரத்ராபி⁴தா⁴ஸ்யதே ।। 1833 ।।
அர்தா²த்ஸாத்⁴யாபி⁴தா⁴நம் ஸ்யாத்ஸாத⁴நாபி⁴ஹிதௌ, யதா² ।।
போ⁴ஜநே(அ)பி⁴ஹிதே பும்ஸோ ஹ்யர்தா²த்த்ருப்தி: ।। ப்ரதீயதே ।। 1834 ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நரூபே த்³வே ஏஷணே காம உச்யதே ।।
அயதா²வஸ்துரூபத்வாதா³த்மாஜ்ஞாநைகஹேதுகே ।। 1835 ।।
விஶ்வாஸோ(அ)தோ(அ)த்ர விது³ஷா ந கார்ய: ஸ்வப்நலாப⁴வத் ।।
வ்யுத்தா²யைவைஷணாப்⁴யோ(அ)த: ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநம் ஸமாஶ்ரயேத் ।। 1836 ।।
இச்ச²ந்நபி யதோ நாதோ பூ⁴யோ விந்தே³த³தோ(அ)தி⁴கம் ।।
தஸ்மாத³வித்³யாபூ⁴மிஷ்ட²: க்ருத்ஸ்ந ஏதாவதா பே⁴வத் ।। 1837 ।।
ஏகைகமபி ஜாயாதே³ர்யாவந்நா(அ)(அ)ப்நோதி பூருஷ: ।।
அக்ருத்ஸ்நஸ்தாவத³ஸ்மீதி ஜங: ஸம்பா⁴வயத்யயம் ।। 1838 ।।
யாவதே³ேதே யதோ²த்³தி³ஷ்டா ஆப்தா: ஸ்யு: காமபூர்வகா: ।।
க்ருதஸ்நோ(அ)ஸ்மீதி ததா³(அ)(அ)த்மாநம் ஸம்பா⁴வயதி மாநவ: ।। 1839 ।।
ஆத்மஜாயாப்ரஜாவித்தவித்³யாபி⁴: பஞ்சபி⁴: க்ருதம் ।।
கர்ம பாங்த்க ப⁴வேதே³வம் பாங்லேந ச்ச²ந்த³ஸா மிதம் ।। 1840 ।।
வாஹ்யஸ்ய கர்மணஸ்தாவதா³த்மாத்³யை: பாங்த்கதோதி³தா ।।
தேஷ்வஸத்ஸ்வத² பாங்த்கத்வமுச்யதே(அ)த்⁴யாத்மகர்மண: ।। 1841 ।।
வாஹ்யாத்⁴யாத்மிகபே⁴தே³ந கர்மைதது³ப⁴யாத்மகம் ।।
பாங்லம் யதா² தத்³ப⁴வதி ததை²தத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 1842 ।।
அத்⁴யாத்மம் மந ஏவா(அ)(அ)த்மா ததா³யத்தத்வகாரணாத் ।।
வாக்³ஜாயாதி³ப்ரவ்ருத்தீநாம் யஜமாநவதே³வ தத் ।। 1843 ।।
வாக்வ ஜாயேதி விஜ்ஞேயா தத³தீ⁴நத்வகாரணாத் ।।
யத்³த்⁴யாயதீஹ மநஸா வாசா வக்தி ததே³வ ஹி ।। 1844 ।।
ஸம்ப்ரதா⁴ர்ய மநோ வாசா மந்த்ரலௌகிகரூபயா ।।
அத² ப்ரஸ்பந்த³தே(அ)த்யர்த²ம் ஸா க்ரியா ப்ராண உச்யதே ।। 1845 ।।
ஆக³மார்த²ம் விநிஶ்சித்ய மநஸா(அ)த² ப்ரவர்ததே ।।
ப்ராண: ப்ரஜேதி தாம் சேஷ்டாம் ப்ராஹுர்வேத³விதோ³ ஜநா: ।। 1846 ।।
த்³விதை⁴வா(அ)(அ)த்⁴யாத்மிகம் வித்தம் கார்யபே⁴தா³த்ப்ரசக்ஷதே ।।
தை³வமாநுஷதா(அ)ப்யஸ்ய ஸாத⁴நத்வோபசாரத: ।। 1847 ।।
பரீக்ஷ்ய சக்ஷுஷா யஸ்மால்லப⁴தே கோ³த⁴நாதி³கம் ।।
சக்ஷு: ஸ்யாந்மாநுஷம் வித்தம் யதா²(அ)(அ)யுர்க்⁴ருதமுச்யதே ।। 1848 ।।
தை³வபா⁴வாப்திதோ தை³வம் ஜ்ஞாநம் வித்தமிஹோச்யதே ।।
தத்ஸாத⁴நத்வாச்சோ²த்ரஸ்ய ஶ்ரோத்ரமாத்⁴யாத்மிகம் த⁴நம் ।। 1849 ।।
பா³ஹ்யவாகா³தி³சேஷ்டா ச யா சாந்த:கரணாஶ்ரயா ।।
தே³ஹே(அ)பி⁴வ்யஜ்யதே யஸ்மாதா³த்மா கர்ம ததோ ப⁴வேத் ।। 1850 ।।
ஸம்மித: ஸம்க்²யயா பாதை³: பாங்த்கஸ்ய ச்ச²ந்த³ஸோ யத: ।।
பாங்கோ யஜ்ஞஸ்தத: ஸத்³பி⁴: ஸர்வதா³ ஸமுதா³ஹ்ருத: ।। 1851 ।।
தத்கார்யத்வாத்பஶு: பாங்லோ யச்ச கிம்சிச்சராசரம் ।।
தச்சாபி பஞ்சபூ⁴தோத்த²ம் வித்³யாத்பாங்த்கமஶேஷத: ।। 1852 ।।
பாங்த்ககர்மாத்மகோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞகார்யமித³ம் ஜக³த் ।।
ஏதத்³யாதா²த்ம்யதோ ஜ்ஞாத்வா ததே³வா(அ)(அ)ப்நோத்யஶேஷத: ।। 1853 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே ப்ரத²மாத்⁴யாயஸ்ய சதுர்த²ம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ ப்ரத²மாத்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

அத² யோ(அ)ந்யாமிதி க்³ரந்தா²தா³ரப்⁴யோருப்ரயத்நத: ।।
அவித்³யாயா: ஸமாம்நாதா ஆ ஸமாப்தேர்விபூ⁴தய: ।। 1 ।।
அத்⁴யாயஸ்யாத்ர சாவித்³வாந்வர்ணாத்³யாத்மாபி⁴மாநவாந் ।।
த⁴ர்மேண நியதாத்மா ஸஞ்ஜுஹோத்யாதி³ஸ்வகர்மபி⁴: ।। 2 ।।
தே³வாதி³க்ரிமிபர்யந்தம் பி³ப⁴ர்தி ஜக³த³வ்யயம் ।।
ஏவமேவ ஜக³த்³யோநிரேகைக: கர்மக்ருந்நர: ।। 3 ।।
க்ருதஸ்நேந ஜக³தா யத்³வத்கர்மக்ருத்ஸமுபார்ஜித: ।।
யதோ²க்தகர்மபி⁴ஸ்தேந ஜக³த்தத்³வது³பார்ஜிதம் ।। 4 ।।
ஸ்வதே³ஹவத்³யதோ பு⁴ங்க ஏகைகோ(அ)நவஶேஷத: ।।
ஸாதா⁴ரணாநி வஸ்தூநி ததா²(அ)ஸாதா⁴ரணாந்யபி ।। 5 ।।
ஸ்வகர்மணா(அ)நுபாத்தஸ்ய ந ச போ⁴கோ³(அ)த்ர த்³ருஶ்யதே ।।
ஏகைகேநோபகாரித்வாத்தஸ்மாஜ்ஜக³து³ஷார்ஜிதம் ।। 6 ।।
ஸ்வபா⁴வதோ(அ)கி²லம் கர்ம த⁴ர்மாத⁴ர்மாதி³லக்ஷணம் ।।
ஸாதா⁴ரணவிஶேஷாத்மப²லமாரப⁴தே த்³விதா⁴ ।। 7 ।।
கு³ணப்ரதா⁴நபா⁴வேந ஸாதா⁴ரணவிஶேஷத: ।।
ஸூத்ராதே³: கர்மண: கார்யம் க்ரிம்யந்தஸ்யாபி⁴ஜாயதே ।। 8 ।।
த்³ரவ்யாதி³த³ர்ஶநாதீ⁴நம் ப²லம் ஸர்வஸ்ய கர்மண: ।।
ஸாதா⁴ரணாதி³ஸம்பே⁴த³பி⁴ந்நம் தேந க்ரியாப²லம் ।। 9 ।।
க்வசித்ஸாதா⁴ரணாத்மைவ ததா²(அ)ஸாதா⁴ரணம் க்வசித் ।।
க்வசிச்சோப⁴யதா² கார்யம் த்³ரவ்யாதீ³க்ஷணசித்ரத: ।। 10 ।।
ஸமாஸவ்யாஸதஸ்தஸ்மாத்³யதோ²க்தஜ்ஞாநகர்மபி⁴: ।।
ஏகைகேந ஜக³த்க்ருத்ஸ்நமுபாத்தம் போ⁴க³ஸித்³த⁴யே ।। 11 ।।
ஸர்வ: ஸர்வஸ்ய கர்தா ச கார்யம் சாபி யதா² ததா² ।।
மது⁴வித்³யாப்ரஸங்கே³ந விஸ்பஷ்டமபி⁴தா⁴ஸ்யதே ।। 12 ।।
யத³ஜீஜநத்ப²லம் கர்தா ஸ்வகர்மஜ்ஞாநஸாத⁴ந: ।।
ஸப்தாந்நப்ரவிபா⁴கே³ந தத்³விப⁴ஜ்ய ப்ரத³ர்ஶ்யதே ।। 13 ।।
த்ரீண்யந்நாநி ப²லம் கர்துஶ்சத்வார்யந்நாநி யாநி து ।।
ப்ரயோக³ஸமவாயித்வாத்தாநி ஸ்யு: கர்மஸாத⁴நம் ।। 14 ।।
விஜ்ஞாநாத்மா பிதா தாவந்ந மநோ ந ப்ரஜாபதி: ।।
அவிஶிஷ்டாதி⁴காரித்வாந்ந விஜ்ஞாநாத்மநோ(அ)பர: ।। 15 ।।
ஸிஸ்ருக்ஷிதத்வாந்மநஸஸ்ததா² த்ர்யந்நாத்மந: ப்ரபோ⁴: ।।
ஸாதா⁴ரணாத்மந: ஸ்ரஷ்டா நாத: க்ஷேத்ரஜ்ஞதோ(அ)பர: ।। 16 ।।
க்³ரந்தா²ர்த²தா⁴ரணாஶக்திர்மேதா⁴ யத்³யபி ப⁴ண்யதே ।।
ததா²(அ)பி ஜ்ஞாநமேவேஹ ஸாத⁴நத்வாத்³விவக்ஷிதம் ।। 17 ।।
ஶாஸ்ரீயலௌகிகஜ்ஞாநாவிஶேஷக்³ரஹஸித்³த⁴யே ।।
ஸாமாந்யஜ்ஞாநக்³ரஹணம் மேத⁴யேத்யபி⁴தி⁴த்ஸிதம் ।। 18 ।।
தப:ஶப்³தே³ந க்ருச்ச்²ராதி³ யதி³ நாமாபி⁴தீ⁴யதே ।।
ததா²(அ)பி கர்மக்³ரஹணம் ஸப்தாந்நோத்³பூ⁴திஹேதுத: ।। 19 ।।
தி⁴யா தி⁴யேதி லிங்கா³ச்ச க்³ருஹ்யேதே ஜ்ஞாநகர்மணீ ।।
மேதா⁴தபோகி³ரா நாந்யே க்³ராஹ்யே த்ரத³ப²லத்வத: ।। 20 ।।
பாங்லம் ஹி ப்ரக்ருதம் கர்ம வேதே³தி ஜ்ஞாநமேவ ச ।।
விஹாய நாத: ப்ரக்ருதம் யுக்தோ(அ)ப்ரக்ருதஸம்க்³ரஹ: ।। 21 ।।
மேதா⁴தஷோதிரேகேண நாந்யத்ஸ்யாத்ஸாத⁴நம் யத: ।।
ப்ரஸித்³த⁴த்வாத³தோ ஹீதி வ்யாசஷ்டே ஶ்ருதிரஞ்ஜஸா ।। 22 ।।
அஸ்ய போ⁴க்த்ருஸமூஹஸ்ய ஸாதா⁴ரணமசீக்ல்ருபத் ।।
ஏகமந்நம் பிதா ஸ்ருஷ்ட்வா தச்சேத³ம் யதி³ஹாத்³யதே ।। 23 ।।
யதி³த³ம் ப்ராணிபி⁴ர்நித்யமத்³யதே(அ)ஹரஹஸ்த்ருஷா ।।
ஸாதா⁴ரணமித³ம் யுக்தம் ஸர்வபூ⁴தஸ்தி²தேஸ்தத: ।। 24 ।।
ஸ ய ஏதது³பாஸ்தே(அ)ந்நமஸாதா⁴ரணரூபத: ।।
பாப்மநோ நைவ ஸ த்³ரஷ்டா வ்யாவர்தத இஹா(அ)(அ)துர: ।। 25 ।।
உபாஸநம் ச தாத்பர்யமிஹ ஶ்ருத்யா(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
மோக⁴மந்நமிதி ததா² மந்த்ரே தாச்சீ²ல்யநிந்த³நம் ।। 26 ।।
வைஶ்வதே³வம் ஹி நாமைதத்³யத³ந்நமுபஸாத்⁴யதே ।।
நாலமேதத்³தி⁴ ஸர்வேஷாம் பாப்மநாம் விநிவ்ருத்தயே ।। 27 ।।
இத்யேவம் கேசிதி³ச்ச²ந்தி தத்து யுக்த்யா ந யுஜ்யதே ।।
அநூக்தேர்யதி³த³மிதி ஸித்³தோ⁴(அ)ர்தோ²(அ)நூத்³யதே யத: ।। 28 ।।
ப்ராத்யக்ஷ்யம் ந ச தஸ்யாஸ்தி ஶாஸ்ரமாத்ரப்ரமாணத: ।।
யதா² ஸர்வாத்த்ருவக்த்ராந்தஸ்த²ஸ்ய ப்ரத்யக்ஷதா ததா² ।। 29 ।।
ப்ரதிப்ராணி மமேத³ம் ஸ்யாத³பி⁴லாஷஶ்ச த்³ருஶ்யதே ।।
ஸர்வப்ராண்யம்ஶமிஶ்ரத்வம் ததோ(அ)ஸ்மிந்நவஸீயதே ।। 30 ।।
நா(அ)(அ)த்மார்த²ம் பாசயேத³ந்நமிதி சாபி ஸ்ம்ருதேர்வச: ।।
தைர்த³த்தாநப்ரதா³யைப்⁴யோ யோ பு⁴ங்லே ஸ்தேந ஏவ ஸ: ।।
அந்நாதே³ ப்⁴ரூணஹா மார்ஷ்டீத்யாதீ³ஹ வசநம் ஸ்ம்ருதே: ।। 31 ।।
தஸ்யாபி சாந்த:பாதித்வாத்ஸர்வாத்³யஸ்யைவ யுக்திமாந் ।।
க்³ரஹஸ்தஸ்ய க்³ருஹீதௌ து நாஸ்யாந்த:பாதிதா ததா² ।। 32 ।।
அஸ்ருஷ்டாவிநியோக³த்வே ப்ராப்நுதஸ்தத்³க்³ரஹே ஸதி ।।
ஸர்வப்ராணிபி⁴ராத்³யஸ்ய தச்சாநிஷ்டம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 33 ।।
அவ்யாவ்ருத்திஶ்ச பாப்மப்⁴யோ வைஶ்வதே³வாந்நஸம்க்³ரஹே ।।
ந ந்யாய்யம் வசநம் தஸ்ய ஶாஸ்ரமாத்ரவ்யபாஶ்ரயாத் ।। 34 ।।
அல்பீய:பாபஹாநிஶ்ச நாபி ஶப்³தா³த்ப்ரதீயதே ।।
ந ஸ பாப்மந இத்யஸ்மாத³ஶ்ருதா ந ச க்³ருஹ்யதே ।। 35 ।।
ஸர்வாத்³யாந்நக்³ருஹீதௌ து ஹேதுர்க³மக இஷ்யதே ।।
அஸாதா⁴ரணகாரித்வம் தஸ்ய ஸாதா⁴ரணாத்மந: ।। 36 ।।
ஸர்வப்ராணப்⁴ருத³ந்நஸ்ய தஸ்மாத்³க்³ரஹணமிஷ்யதே ।।
உக்தயுக்திப³லாத³த்ர நாந்யஸ்யேதி விநிஶ்சிதி: ।। 37 ।।
பாபாநிர்மோகஹேதூக்திர்மிஶ்ரமித்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
ஸர்வார்த²ஸ்ய ஹி பாபாய யதோ(அ)ஸாதா⁴ரணீக்ரியா ।। 38 ।।
ப்ரக்ஷேபோ(அ)க்³நௌ ஹுதம் வித்³யாத்தத்பூர்வம் ப³லிகர்ம ச ।।
ப்ரஹுதம் சேஹ விஜ்ஞேயம் தே தே³வேப்⁴யோ த³தௌ³ பிதா ।। 39 ।।
தே³வேப்⁴யோ(அ)ந்நே யத: ப்ரத்தே ஹுதப்ரஹுதலக்ஷணே ।।
தாநுத்³தி³ஶ்ய ததோ(அ)த்³யாபி ஜுஹ்வதி ப்ர ச ஜுஹ்வதி ।। 40 ।।
யத: ஸூத்ரபதே³ த்³வித்வமவிஶேஷேண சோதி³தம் ।।
ஶ்ரௌதஸ்மார்தவிபா⁴கே³ந தத ஏதத்³விகல்பிதம் ।। 41 ।।
ஸ்மார்தாந்நாநந்தரோக்தத்வாத்ஸ்மார்தத்வம் ஸ்யாத்³தூ³யோஸ்தயோ: ।।
அக்³நிஹோத்ராபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்ஸ்யாதாம் வா ஶ்ருதிசோதி³தே ।। 42 ।।
மந்த்ரே த்³வித்வாவிஶிஷ்டத்வாத்³து⁴தப்ரஹுதலக்ஷணே ।।
ஶ்ருத்யா(அ)தஸ்தே விகல்ப்யேதே ஶ்ரௌதே ஸ்மார்தே ஹி துல்யவத் ।। 43 ।।
த³ர்ஶஶ்ச பௌர்மமாஸஶ்ச தே³வாந்நே தே யத: ஶ்ரேதே ।।
ப்ராயஸ்தாப்⁴யாம் ந காமாய யஷ்டவ்யமிதி க³ம்யதே ।। 44 ।।
நேஹேஷ்டயோ நிஷித்⁴யந்தே தே³வப்ராதா⁴ந்யஸித்³த⁴யே ।।
தாச்சீ²லிகோகஞ்ஶ்ரவணாத்தச்சீ²லத்வம் நிவார்யதே ।। 45 ।।
ப்ரஸக்தாந்யபி நோச்யந்தே த்ரீண்யந்நாந்யத்ர காரணாத் ।।
தேஷாம் ப²லத்வாது³க்தேப்⁴ய: ஸாத⁴நேப்⁴யோ(அ)ந்யதா யத: ।। 46 ।।
ஸௌகர்யப்ரதிபத்தேஶ்ச பூ⁴யோவிஷயதஸ்ததா² ।।
ஸாத⁴நைகஸஜாதித்வாதா³நந்தர்யமகாரணம் ।। 47 ।।
பயோ(அ)ந்நமேவ ப்ராயேண மநுஷ்யா: பஶுபி⁴: ஸஹ ।।
யுஞ்ஜதே பய ஏவாக்³நே தேஷாமந்நமதோ(அ)ஸ்து தத் ।। 48 ।।
பு⁴ஞ்ஜதே பய ஏவாக்³ரே க்ரமேணாந்யத்த்ருணாதி³ ஹி ।।
அதோ(அ)நுமீயதே பித்ரா தேப்⁴ய: ப்ரத்தம் பய: புரா ।। 49 ।।
பஶவ: பய ஏவாக்³ரே பு⁴ஞ்ஜதே நாபரம் தத: ।।
கத²மேதத்³விஜாநீம இத்யேதத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 50 ।।
யத ஏவமதோ லோகே குமாரம் ஜாதமக்³ரத: ।।
தாதரூபவ்யவஹிதம் லேஹயந்தி க்⁴ருதம் ஜநா: ।। 51 ।।
தஸ்யாநு தத³பா⁴வே வா பாயயந்தி ஸ்தநம் ஶிஶும் ।।
பஶுஷ்வபி ததா² ஜாதம் வத்ஸம் கஶ்சித்ப்ரப்ருச்ச²தி ।। 52 ।।
கியாம்ஸ்தே வயஸா வத்ஸ இத்யாசஷ்டே வயோ யதா² ।।
அத்ருணாத³ இதி த்ருணம் நாத்³யப்யத்தி மநாக³பி ।। 53 ।।
வர்ததே பயஸைவாஸாவத்³யாபீத்யவஸீயதே ।।
ப்ராண்யப்ராணி ஜக³த்ஸர்வம் தஸ்மிந்நேவ ப்ரதிஷ்டி²தம் ।। 54 ।।
பயஸீத³ம் ஜக³ந்மக்³நமித்யேதத்³க³ம்யதே குத: ।।
ப்ரஸித்³தே⁴ர்க³ம்யதே ந்யாயாத்³யதோ(அ)ஸாவபி⁴தீ⁴யதே ।। 55 ।।
ஆஹுதி: பய ஏவ ஸ்யாத³ஜ்யம் வா பய ஏவ வா ।।
பய ஏவா(அ)(அ)ஹுதி: ஸர்வமித்யேதச்ச ஶ்ருதேர்மிதே: ।। 56 ।।
அதை²ஷா(அ)(அ)ஜ்யாஹுதிர்யஜ்ஞே யத்³த⁴வி: ஸர்வரூபகம் ।।
பஶுஶ்சாப்யாஜ்யமேவைதத்கரோதீத்யபி சா(அ)(அ)க³ம: ।। 57 ।।
ஆஜ்யாபி⁴கா⁴ரஸம்ஸ்காராத்ஸர்வமேவ பயோ ஹவி: ।।
பயஸ்யேவ ஜக³த்க்ருத்ஸ்நமக்³நிஹோத்ரே ப்ரதிஷ்டி²தம் ।। 58 ।।
தே வா ஏதே இதி ததா² பரிணாமோ(அ)கி²லம் ஜக³த் ।।
அக்³நிஹோத்ராஹுதே: ஸாக்ஷாச்ச்²ருதாவேவ ஸமீரிதம் ।। 59 ।।
அக்³நௌ ப்ராஸ்தா(அ)(அ)ஹுதி: ஸம்யகா³தி³த்யமுபதிஷ்ட²தே ।।
ஆதி³த்யாஜ்ஜாயதே வ்ருஷ்டிர்வ்ருஷ்டேரந்நம் தத: ப்ரஜா: ।। 60 ।।
பயோத்³ரவ்யாஹுதேஶ்சைதத்பரிணாமோ(அ)கி²லம் ஜக³த் ।।
ஏதச்ச ஶ்ருதித: ஸித்³த⁴ம் விஶ்வமாஹுதிகாரணம் ।। 61 ।।
யதோ²க்தத³ர்ஶநஸ்துத்யை த³ர்ஶநாந்தரகுத்ஸநம் ।।
தஸ்மிந்ஸர்வமிதி ஹ்யஸ்ய த³ர்ஶநஸ்ய விதி⁴த்ஸயா ।। 62 ।।
பயஸைவாக்³நிஹோத்ரம் ஹி ஜுஹத்ஸம்வத்ஸரம் த்³விஜ: ।।
ஜயத்யேவ புநர்ம்ருத்யும் ந பூ⁴யோ ம்ருதிபா⁴க்³ப⁴வேத் ।। 63 ।।
ஸம்வத்ஸரே ப்ரயோகா³ணாமக்³நிஹோத்ரே ஹி ஸம்க்²யயா ।।
ஷஷ்ட்யுத்தராணி த்ரீண்யேவ ஶதாநீதி விநிஶ்சிதம் ।। 64 ।।
க்ஷபாஹாந்யபி தாவந்தி ஸம்க்²யயேஹ ப⁴வந்தி ஹி ।।
ஶதாநி ஸப்த ஸம்க்²யாதா: ப்ரயோகா³ர்தா⁴ஶ்ச விம்ஶதி: ।। 65 ।।
யாஜுஷ்மத்யோ(அ)பி தாவத்ய இஷ்டகா: ஸ்யு: ப்ரஜாபதே: ।।
ஸம்வத்ஸராக்³நேஶ்சித்யஸ்ய பும்ஸோ நா़ட்³யஸ்ததை²வ ச ।। 66 ।।
ஸம்பதை³வா(அ)(அ)ஹுதீர்வித்³வாந்ஸம்பாத்³யாக்³நேஸ்ததே²ஷ்டகா: ।।
ஸம்வத்ஸரமவாப்நோதி ஸ்வநாடீ³ஸம்க்²யயா நர: ।। 67 ।।
புமாந்ஸம்வத்ஸரோ(அ)க்³நிஶ்ச நாட்³யஹோராத்ரயாஜுஷை: ।।
ஸம்பதை³தே ஸமா: ஸர்வே தஸ்மாத்ஸம்வத்ஸரஶ்ருதி: ।। 68 ।।
ஸம்வத்ஸராத்மஸம்பத்த்யா காலாத்மாநம் ஸமஶ்நுதே ।।
இத்யேவம்த்³ருஷ்டயோ தீ⁴ரா யதா³ஹுரஸதே³வ தத் ।। 69 ।।
பயஸ்யந்தர்ஹிதம் விஶ்வம் பஶ்யந்நேவம் பயோ நர: ।।
ஏகயைவ ஸ ஆஹுத்யா ஜக³தா³த்மாநமஶ்நுதே ।। 70 ।।
தத்ரைவம் ஸதி கோ மூடோ⁴ த்³ராகீ⁴யாம்ஸம் ப்ரதீக்ஷதே ।।
ஸம்வந்ஸராவதி⁴ம் காலம் ஸக்ருதா³ஹுதிஸாத⁴நே ।। 71 ।।
பயோ த்³ரவ்யம் யதா²தத்த்வத³ர்ஶீ சேச்ச்²ரத்³த³யா(அ)ந்வித: ।।
யதை³வாஹர்ஜுஹோதீத்த²ம் ஹந்தி ம்ருத்யும் ததை³வ ஸ: ।। 72 ।।
ஏகயைவ ஸ ஆஹுத்யா தே³வேப்⁴யோ(அ)ந்நம் ஹ்யஶேபத: ।।
ப்ரயச்ச²தி யதோ நாத: ப்ரயோகா³ந்தரமீக்ஷ்யதே ।। 73 ।।
ஹுதமேவம் ஜக³த்க்ருத்ஸ்நம் நாதோ(அ)ந்யத³வஶிஷ்யதே ।।
யதோ²க்தத³ர்ஶநாத்தஸ்மாத்ஸர்வாப்த்யா ம்ருத்யுஜித்³ப⁴வேத் ।। 74 ।।
உக்தவத்³த்⁴ருதி³ ஸம்பா⁴வ்ய வக்ஷ்யமாணாந்யபி ஶ்ருதி: ।।
அந்நாநி கஸ்மாதி³த்யாஹ ப்ரஶ்நவாக்யவிவக்ஷயா ।। 75 ।।
அத்³யமாநாந்யதா²ந்நாநி யதோ²க்தாந்யத்த்ருபி⁴: ஸதா³ ।।
கஸ்மாத்க்ஷயம் ந ஸம்யாந்தி யவபூர்ணகுஸூலவத் ।। 76 ।।
ப்ரஶ்நஸ்ய கஸ்மாத்தாநீதி ஶ்ருத்யைவா(அ)(அ)சார்யபூ⁴தயா ।।
புருஷோ வா இதி கி³ரா ஹேதுருக்தோ(அ)க்ஷயே பர: ।। 77 ।।
அத்³யதே சேத்ஸதை³வாந்நம் ஜந்யதே ந து தத்தத: ।।
யதோ²க்த: ஸ்யாத³யம் தோ³ஷோ ந து தந்நேஹ ஜந்யதே ।। 78 ।।
அந்நாக்ஷயத்வஹேதுத்வாத்புருஷோ(அ)க்ஷிதிருச்யதே ।।
ஸ ஹி தீ⁴ஹாப்ரப³ந்தே⁴ந ஸர்வதா³(அ)ந்நம் கரோத்யத: ।। 79 ।।
க்ரியாபு³த்³தி⁴ப்ரப³ந்தே⁴ந யதோ போ⁴க்தா(அ)ஷ்யஹர்நிஶம் ।।
தத³ந்நம் ஜநயத்யேவ தஸ்மாத³ந்நம் ந ஹீயதே ।। 80 ।।
போ⁴க³த³ஸ்யைவ போ⁴கே³ந ஸ்ருஜ்யமாநத்வஹேதுத: ।।
அந்நாக்ஷயோ ப⁴வேதே³வம்ம் தயோரவ்யதிரேகத: ।। 81 ।।
ஸுக²து³:கா²தி³ஸம்வித்தி: ப²லம் பூர்வஸ்ய கர்மண: ।।
ராக³த்³வேஷக்ரியா தத்ர ஸ்யாத்ப²லாந்தரஸித்³த⁴யே ।। 82 ।।
ராகா³தி³பூர்வகம் கர்ம ஜாயதே ப²லவத்³யத: ।।
ராகா³தி³ரஹிதம் தத்து நிஷ்ப²லம் ஸுப்தவாகி³வ ।। 83 ।।
கோ ஹேதுரக்ஷயத்வே ஸ்யாதி³தி ப்ருஷ்டமதா²து⁴நா ।।
தத்³வித³: ப²லஸித்³த்⁴யர்தே² பூ⁴ய: ப்ரஶ்நோ(அ)யமுச்யதே ।।
அக்ஷிதித்வம் கத²ம் பும்ஸ இத்யேதச்சாது⁴நோச்யதே ।। 84 ।।
ஸ ஹீத³மந்நம் குருதே தத்தத்காலப்ரஸூதயா ।।
தி⁴யா தி⁴யா ஹி புருஷ: கர்மபி⁴ஶ்சாந்நமாத்மந: ।। 85 ।।
பு⁴ஜ்யமாநாந்யபி ததோ ந க்ஷீயந்தே ப்ரப³ந்த⁴த: ।। 86 ।।
யதை²வ புருஷோ(அ)ந்நாநாம் போ⁴க்தா(அ)த்யந்தம் ததை²வ ஸ: ।।
கர்தா(அ)ப்யத்யந்தமேவ ஸ்யாத³ந்யோந்யாவ்யதிரேகத: ।। 87 ।।
ஏவம் ப்ரப³ந்த⁴ரூபேண ஸாத்⁴யஸாத⁴நலக்ஷணம் ।।
அவித்³யாபடஸம்வீதசேதம்ஸாம் ஸ்தா²ஸ்ந்விவேக்ஷதே ।। 88 ।।
ஏதச்ச ப⁴ண்யதே ஶ்ருத்யா பும்ஸோ வைராக்³யஸித்³த⁴யே ।।
ஸம்ஸாராத³விரக்தஸ்ய முக்தீச்சா² நேஹ கஸ்ய சித் ।। 89 ।।
ப²லஹேத்வோர்மிதோ²(அ)த்யந்தம் ஸர்வதா³(அ)வ்யதிரேகத: ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாத்³ருதே நாஸ்தி தத்³தே⁴தூச்சி²த்திகாரணம் ।। 90 ।।
த்யக்த்வா(அ)ந்யத்ஸகலம் தஸ்மாத்ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய லப்³த⁴யே ।।
மநோவாக்தநுசேஷ்டாபி⁴ர்மஹாந்தம் யத்நமாசரேத் ।। 91 ।।
பும்ஸோ(அ)க்ஷிதித்வம் யோ வேத³ தஸ்யேத³ம் ப²லமுச்யதசே ।।
ஸோ(அ)ந்நமத்தி ப்ரதீகேந வ்ருத்த்வா(அ)ந்நம் முக்²யயா(அ)த்தி ஸ: ।। 92 ।।
நைவம்வித்³கு³ணதாமேதி ஹ்யந்நம் ப்ரதி கதா³சந ।।
ப்ரதா⁴நபூ⁴த: ஸந்பு⁴ங்லே ஸர்வதா³(அ)ந்நம் ஸ காமத: ।। 93 ।।
அபி தே³வாந்ஸ ஸம்யாதி ததோ²ர்ஜம் சோபஜீவதி ।।
ப்ரஶம்ஸைஷா யதோ²க்தஸ்ய விஜ்ஞாநஸ்யேதி நிஶ்சிதி: ।। 94 ।।
அந்நத்ரயம் யது³த்க்ருஷ்டம் தஸ்யாயம் நிர்ணயோ(அ)து⁴நா ।।
ஶரீரகார்யஸம்ஸ்த²ஸ்ய வர்ண்யதே(அ)த்⁴யாத்மரூபகம் ।। 95 ।।
ப்ரயோக³ஸமவாயித்வம் பூர்வேஷ்வந்நேஷு வர்ணிதம் ।।
போ⁴க்தாரஶ்சாபி யே தேஷாம் தே(அ)பி ஶ்ருத்யோபவர்ணிதா: ।। 96 ।।
ப்ரயோக³ஸமவாயித்வாத்பூர்வேஷாம் கர்மணாம் ஸதாம் ।।
மநஆதி³த்ரயம் கார்யம் தாத³ர்த்²யேநோத்தரா ஶ்ருதி: ।। 97 ।।
உத்பாத்³ய த்ரீண்யதா²ந்நாநி மேத⁴யா தபஸா பிதா ।।
மநோ வாசம் ததா² ப்ராணமாத்மார்தே² தாநி சாகரோத் ।। 98 ।।
மநஸோ(அ)ஸ்தித்வஸித்³த்⁴யர்த²ம் ஶ்ருத்யோபந்யஸ்யதே(அ)நுமா ।।
ஸதஶ்ச தஸ்ய காமாதி³ரூபாண்யபி ச வக்ஷ்யதி ।। 99 ।।
அவித்³யாதி⁴க்ருதாவஸ்யாம் த⁴ர்மத⁴ர்ம்யாதி³ஸம்க³தி: ।।
அவித்³யாகார்யஸம்ஸ்தை²வ ந த்வஸௌ ப்ரத்யகா³த்மந: ।। 100 ।।
இத்யேதத்ப்ரதிபத்த்யர்த²ம் பரோ க்³ரந்தோ²(அ)நதார்யதே ।।
மா பூ⁴த்காமாதி³த⁴ர்மித்வமாத்மநீதி ப்ரயத்யதே ।। 101 ।।
ப்ருஷ்டோ ஜரத்³க³வம் யாந்தமத்³ராக்ஷீஸ்த்வமிதீதர: ।।
ததோ(அ)ந்யத்ரமநா ஆஸம் நாதோ(அ)த்³ராக்ஷம் த்வதீ³ரிதம் ।। 102 ।।
விஷயாந்தரஸம்ப³த்³த⁴ம் மநோ த்³ருஷ்டம் க⁴டாதி³வத் ।।
ஆத்மைகஸாக்ஷிகம் தச்ச ஹ்யுக்தார்தா²பத்திஸம்ஶ்ரயாத் ।। 103 ।।
அஸ்த்யாத்மா சித்ஸ்வபா⁴வோ(அ)த்ர சக்ஷுஶ்சாவிகலம் ததா² ।।
ஸப்ரகாஶம் க³வாஶ்வம் ச ந ச பஶ்யதி சேதந: ।। 104 ।।
அதோ(அ)நுமீயதே(அ)ஸ்த்யந்யத்³யஸ்மிந்நஸதி நேக்ஷதே ।।
த்³ரஷ்ட்ராதி³ ஸம்ஹதம் ஸர்வம் யஸ்மிம்ஶ்ச ஸதி வீக்ஷதே ।। 105 ।।
யத்தத³ஸ்தி மநஸ்தத்ஸ்யாத்ப்ரஸித்³த்⁴யா சாஸ்தி தந்மந: ।।
அபூ⁴யந்மம மநோ(அ)ந்யத்ர யதோ நாத்³ராக்ஷமித்யத: ।। 106 ।।
ஸத³ப்யாத்மாதி³கம் ஸர்வம் த³ர்ஶநாதா³வகாரணம் ।।
மநஸைவ யதோ த்³ரஷ்டா க³வாதீ³ஹ ப்ரபஶ்யதி ।। 107 ।।
நி:ஶேஷப்ரத்யாதா⁴ரத⁴ர்ம்யஸ்தித்வம் ப்ரஸாத்⁴ய ஹி ।।
காமாதி³த⁴ர்மஸித்³த்⁴யர்த²ம் காம இத்யாத்³யதோ²ச்யதே ।। 108 ।।
ஸாத⁴நாந்யேவ மநஸோ வுத்³தி⁴கர்மேந்த்³ரியாண்யபி ।।
ஸஹைவா(அ)(அ)யதநை: ஸர்வை: ப்ராதா⁴ந்யம் மநஸஸ்தத: ।। 109 ।।
விஷயாபி⁴லாஷ: காம: ஸ்யாந்ந விஶேஷே(அ)ஸ்தி காரணம் ।।
இந்த்³ரியாலோசிதார்த²ஸ்ய ஸ்யாத்ஸம்கல்போ(அ)வதா⁴ரணம் ।। 110 ।।
அநிஶ்சயாத்மிகா வ்ருத்திர்விசிகித்ஸேத்யுதா³ஹ்ருதா ।।
ஆஸ்திக்யபு³த்³தி⁴: ஶ்ரத்³தா⁴ ஸ்யாத³ஶ்ரத்³தா⁴ தத்³விரோதி⁴நீ ।। 111 ।।
த்⁴ருதிஶ்ரத்³தே⁴ விநா ந ஸ்யு: காமாத்³யா: காரணாத்³ருதே ।।
யதோ(அ)காமாத³யோ(அ)ப்யத்ர ஹ்யுக்தா ஏவார்த²தோ மதா: ।। 112 ।।
தா⁴ரணம் ச த்⁴ருதிர்ஜ்ஞேயா பு³த்³த்⁴யோபாத்தஸ்ய வஸ்துந: ।।
விபர்யயோ(அ)த்⁴ருதிஸ்தஸ்யா, ஹ்ரீர்லஜ்ஜேத்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 113 ।।
விஜ்ஞாநம் நிஶ்சிதம் தீ⁴: ஸ்யாத்³ப⁴யம் பீ⁴ரபி⁴தீ⁴யதே ।।
ஏதத்ஸர்வம் மநோ ஜ்ஞேயமிதி தாதா³த்ம்யமுச்யதே ।। 114 ।।
பு³த்³தே⁴ஶ்ச மநஸஶ்சைக்யம் விவக்ஷித்வோபஸம்ஹ்ருதி: ।।
இந்த்³ரியாண்யபி ஸர்வாணி ஸ்வாந்தஸ்யைவ து வ்ருத்தய: ।। 115 ।।
யத: ஸ்வகார்யநிர்தே³ஶ: ஸ்வாந்தஸ்ய ஸ்பர்ஶநேந்த்³ரியே ।।
மந ஏவ ததோ ஜ்ஞேயம் ஶரீரேந்த்³ரியஸம்ஹதி: ।। 116 ।।
பும்ஸோ போ⁴க³ப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் வைசித்ர்யம் தீ⁴ர்நிக³ச்ச²தி ।।
தே³ஹேந்த்³ரியாத்³யவஸ்தா²பி⁴ரதோ தீ⁴: ஸர்வமேவ து ।। 117 ।।
ஜிக்⁴ரந்தீ ப⁴வதி க்⁴ராணம் பஶ்யந்தீ சக்ஷுருச்யதே ।।
ஶ்ருண்வதீ ப⁴வதி ஶ்ரோத்ரமிதி வ்யாஸோ(அ)ப்யபா⁴ஷத ।। 118 ।।
ஶுக்லம் க்ருஷ்ணமணு ஸ்தூ²லமிதி தீ⁴: கர்மணோ வஶாத் ।।
த்³வைதாதி⁴காரமாபந்நா வைஶ்வரூப்யம் நிக³ச்ச²தி ।। 119 ।।
ப்ரத்யக்கித்³தே³ஶபே⁴தே³ந ந ஹி ஶுக்லாதி³வஸ்துந: ।।
ஸத்தா ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)ந்யத்ர ப்ரத்யக்³வத்³க்³ராஹ்யவஸ்துந: ।। 120 ।।
நாத: ஶுக்லாதி³வஸ்த்வஸ்தி பு³த்³தி⁴ரேவ க்ரியாவஶாத் ।।
ஶுக்லாதி³ரூபதாமேதி புருஷார்த²ப்ரஸித்³த⁴யே ।। 121 ।।
தீ⁴ர்விபர்யயரூபேயம் யத: ஶுக்லாதி³ரூபிணீ ।।
மந ஏவேத்யத: ப்ராஜ்ஞா: ஸர்வரூபம் ப்ரசக்ஷதே ।। 122 ।।
ஆத்மார்தே²நைவ ஸ்த்யத்வம் க்ருத்ஸ்நாத்மீயஸ்ய வஸ்துந: ।।
தஸ்ய தந்மாத்ரயாஶ்வாத்ம்யாதி³தி பூர்வமவாதி³ஷம் ।। 123 ।।
அபி ஸர்வாணீந்த்³ரியாணி மந ஏவ யதஸ்தத: ।।
ப்ருஷ்ட²தோ(அ)பி நர: ஸ்ப்ருஷ்டோ மநஸைவ ப்ரபத்³யதே ।। 124 ।।
பராங்பு⁴க² உபஸ்ப்ருஷ்ட: பாணே: ஸ்பர்ஶோ(அ)யமீத்³ருஶ: ।।
இதி ஸ்பர்ஶவிஶேஷம் நா மநஸைவ ப்ரபத்³யதே ।। 125 ।।
த்வசோபஸ்ப்ருஷ்டிமாத்ரேண ஸ்பர்ஶமாத்ரம் ப்ரபத்³யதே ।।
ஸ்பர்ஶநாதி³விஶேஷம் து மநஸைவ ப்ரபத்³யதே ।। 126 ।।
மநஸைவ யதோ(அ)ஶேஷகரணஸ்வார்த²தீ⁴ப⁴வ: ।।
ஸர்வம் ஹி மந ஏவேதி ஶ்ருதிராஹ வசஸ்தத: ।। 127 ।।
மநஸ்தாவத்ஸுநிர்ணீதம் ஶரீரம் சேந்த்³ரியாணி ச ।।
தத³நந்தரதோ வாசோ வ்யாக்²யா ப்ரஸ்தூயதே(அ)து⁴நா ।। 128 ।।
ய: கஶ்சேத்யவிஶேஷோக்திர்நாத³வர்ணபதோ³க்திபி⁴: ।।
ஸம்யோகோ³த்தோ² வியோகோ³த்தோ² யஶ்சாபி ப்ரத்யயாத்மக: ।। 129 ।।
வாகே³வ ஸ இதி ஜ்ஞேய: குதோ யஸ்மாதி³யம் ஸதா³ ।।
ஸமாநயோநே ரூபஸ்ய வாக்ப்ரமா(அ)தோ(அ)வபோ³தி⁴கா ।। 130 ।।
வாகே³வ ப்ரத்யயாதௌ³ ஸ்யாதி³த்யேதத்³க³ம்யதே குத: ।।
ஸ்வாபி⁴தே⁴யாவபோ³த⁴ஸ்ய ஹ்யா ஸமாப்தேரியம் யத: ।। 131 ।।
யதோ(அ)த்யர்த²ம் ப்ரவ்ருத்தா வாக்³க⁴டபோ³தே⁴ ப்ரதீ³பவத் ।।
அர்தா²வபோ³த⁴நம் கார்யம் வாசோ நாந்யதி³தோ(அ)பரம் ।। 132 ।।
ஶப்³தோ³ச்சாரணஶக்தம் ஹி நநு வாகி³ந்த்³ரியம் மதம் ।।
கத²ம் தத்³விஷய: ஶப்³தோ³ வாகி³த்யத்ராபி⁴தீ⁴யதே ।। 133 ।।
ஸத்யமந்யத்ர தத்³க்³ரஹ்யம் தஸ்ய தத்ரைவ யோக்³யத: ।।
இஹ த்வந்நத்ரயஸ்யைவ ஸர்வாத்மத்வம் விவக்ஷிதம் ।। 134 ।।
மநோ(அ)ந்த:பாதி நிகி²லம் ரூபம் யத்³வத்³விவக்ஷ்யதே ।।
தஸ்ய ப்ரகாஶகஸ்தத்³வத்ஸர்வ: ஶப்³தோ³ விவக்ஷ்யதே ।। 135 ।।
ப்ரகாஶஸ்யைவ ஸர்வஸ்ய ஶப்³த³த்வப்ரதிபத்தயே ।।
ஏஷா ஹி நேத்யதோ வக்தி வாகி³ந்த்³ரியநிவ்ருத்தயே ।। 136 ।।
ரூபாத்மகம் யதா² சக்ஷூ ரூபஸ்யைவ ப்ரகாஶகம் ।।
வாக்ச ஶப்³தா³த்மிகா தத்³வச்ச²ப்³த³ஸ்யைவாஸ்து தீ³பிகா ।। 137 ।।
இதி சோத்³யம் ஸமாஶங்க்ய பரிஹாரம் ப்ரசக்ஷதே ।।
ஏஷா ஹி நேதி கேசித்து நேயம் தீ³பாதி³வந்மதா ।। 138 ।।
ஶ்ரோத்ராதி³கரணக்³ராஹ்யம் ஸர்வம் தத்³ரூஷமுச்யதே ।।
தஸ்ய ப்ரகாஶிகைவேயம் ந ப்ரகாஶ்யா ப்ரதீ³பவத் ।। 139 ।।
ப்ரகாஶ்யமேவ சாத்யந்தம் மநோ ரூபம் யதா² ததா² ।।
ப்ரகாஶிகைவ சாத்யந்தம் வாக்³ரபஸ்யேதி நிஶ்சிதி: ।। 140 ।।
ப்ரகாஶ்யமேவ ரூபம் ஸ்யாத்ப்ரகாஶோ வாக்ததை²வ ச ।।
வித்³யாதே³தத்ஸமாஸேந லக்ஷணம் ரூபஸம்ஜ்ஞயோ: ।। 141 ।।
நாமாபி க்³ருஹ்யமாணம் ஸத்³ரூபம் ப⁴வதி ஶௌக்ல்யவத் ।।
ரூபம் ச போ³த⁴யத்தத்³வந்நாமபக்ஷே(அ)வதிஷ்ட²தே ।। 142 ।।
ஏவம் வாங்ப⁴நஸே ஸம்யக்³வ்யாக்²யாய ப்ரவிபா⁴க³ஶ: ।।
தயோர்வித⁴ரண: ப்ராணஸ்த்வநிருக்தோ(அ)த² ப⁴ண்யதே ।। 143 ।।
அந இத்யவிஶிஷ்டஸ்ய வாயோர்க்³ரஹணமிஷ்யதே ।।
ஸ ஏவ ப்ராதி³ஸம்ப³ந்தா⁴த்³விஶேஷார்தோ² ப⁴வேத³ஸு: ।। 144 ।।
உத்ஸர்கோ³ முக²நாஸாப்⁴யாம் பிண்ட³ஸ்ய ப்ரணதிஸ்ததா² ।।
ப்ராணோ நாம மருத்³வ்ருத்திரபாநஸ்த்வது⁴நோச்யதே ।। 145 ।।
அவாக்³வாயோரபஶ்வாஸோ தே³ஹஸ்யாவாக்³க³திஸ்ததா² ।।
அபாந ஏஷ கதி²தோ வ்யாந: ஸாம்ப்ரதமுச்யதே ।। 146 ।।
வீர்யவத்கர்மஹேதுத்வம் வ்யாப்ய தே³ஹே ச வர்தநம் ।।
வ்யாநவ்ருத்திரியம் ப்ரோக்தா ஹ்யுதா³நாக்²யா(அ)பி கீர்த்யதே ।। 147 ।।
யோத்³யமாதி³க்ரியாஹேதுஸ்ததா²(அ)ப்⁴யுத³யகர்மக்ருத் ।।
உத்கர்ஷஹேதுர்தே³ஹே து வ்ருத்தி: ஸோதா³நஸம்ஜ்ஞிதா ।। 148 ।।
ஸமாஹரதி வ்ருத்தீர்யோ ஹ்ருத்³தே³ஶே கீலவத்ஸ்தி²த: ।।
ஸ ஸமாந இதி ஜ்ஞேய: ஸர்வகார்யோபஸம்ஹ்ருதி: ।। 149 ।।
யஸ்யைதா வ்ருத்தய: ப்ரோக்தா வ்ரு்த்திமாந்ஸோ(அ)ந உச்யதே ।।
ஸம்பூர்யாவஸ்தி²தோ தே³ஹம் ஶாகல்பப்ரஶ்நநிஷ்டி²த: ।। 150 ।।
ப்ராணஶப்³த³: புரா ப்ரோக்தோ வ்ருத்திமாத்ராபி⁴தா⁴யக: ।।
அந்தே வ்ருத்திமத³ர்த²: ஸ்யாத்ஸர்வம் ப்ராண இதீரணாத் ।। 151 ।।
நாம ரூபம் ததா² கர்ம ஸம்ஹதம் ஸத்ர்ரித³ண்ட³வத் ।।
மித²: ஸம்கீர்ணவ்ருத்திஸ்த²ம் தே³ஹ ஆத்மேதி சோச்யதே ।। 152 ।।
ஏதாவாநேவ ஸம்கா⁴தோ தே³ஹ: ப்ராணாதி³ரூபக: ।।
வாங்யயோ(அ)த² ப்ராணமயஸ்ததை²வ ச மநோமய: ।। 153 ।।
நாமாத்ர வாங்ப⁴யம் ஸர்வம் ரூபம் ஸர்வம் மநோமயம் ।।
தத்³வத்ப்ராணமயம் கர்ம தே³ஹஸ்யாஸ்யைஷ ஸம்க்³ரஹ: ।। 154 ।।
அந்நத்ரயவிபா⁴கோ³(அ)யமத்⁴யாத்ம உபவர்ணித: ।।
அதா²தி⁴பூ⁴தவிஷயே விபா⁴க³ஸ்தஸ்ய கீர்த்யதே ।। 155 ।।
பூ⁴ர்லோகம் ஜாநதர்க்³வேத³ம் தே³வா மாதா ச வாகி³யம் ।।
அதி⁴பூ⁴த இஹ ப்ரோக்தா விஜ்ஞாதம் யச்ச ஸா ச வாக் ।। 156 ।।
அந்தரிக்ஷம் யஜுர்வேத³: பிதரஶ்ச பிதா ததா² ।।
இஹ யச்ச விஜிஜ்ஞாஸ்யம் தந்மநோ(அ)த்ரா(அ)(அ)தி⁴பௌ⁴திகம் ।। 157 ।।
த்³யுலோக: ஸாமவேத³ஶ்ச மநுஷ்யா: ப்ரஜயா ஸஹ ।।
யச்ச கிம்சித³விஜ்ஞாதம் ப்ராணோ(அ)ஸாவாதி⁴பௌ⁴திக: ।। 158 ।।
யத்கிம்சிதி³ஹ விஜ்ஞாதம் தத்³வாக்³ரூபம் ப்ரசக்ஷதே ।।
மநோரூபம் விஜிஜ்ஞாஸ்யம் ப்ராணஸ்யாஜ்ஞாதமேவ து ।। 159 ।।
பூ⁴ர்லோகாதி³ஷு ஸர்வேஷு மநோவாக்ப்ராணலக்ஷணம் ।।
யதா²ஸம்ப⁴வமாயோஜ்யமேகைகஸ்மிம்ஸ்த்ரயம் த்ரயம் ।। 160 ।।
அதி⁴பூ⁴தே யதோ(அ)ஶக்யா வக்தும் வாகா³தி³விஸ்த்ருதி: ।।
யத்கிம்சேத்யுபஸம்ஹாரம் லக்ஷணோக்த்யா ததோ(அ)கரோத் ।। 161 ।।
லக்ஷணேநைவ ஸம்ஸித்³த⁴ ஆதி⁴போ⁴திகஸம்க்³ரஹே ।।
த்ரய இத்யாதி³கோக்திஸ்து நியமார்தே²தி நிஶ்சய: ।। 162 ।।
வ்யாக்²யாநே ப்ரஸ்துதே த்வஸ்மிந்நவித்³யாயா: ஸமந்தத: ।।
கார்யகாரணரூபேண தஸ்யா ஏஷோபஸம்ஹ்ருதி: ।। 163 ।।
ப்ராணாத்மநா தத³ஜ்ஞாதம் ப்³ரஹ்ம காரணமுச்யதே ।।
நாமாத்மநா து தந்மாநம் மநோரூபம் ச மீயதே ।। 164 ।।
யதோ(அ)வித்³யைவ ஸர்வேயம் மநோவாக்ப்ராணலக்ஷணா ।।
அதஸ்தசத்தத்த்வஸம்போ³தா⁴த்தா ஜக்³த்⁴வா(அ)ம்ருதமஶ்நுதே ।। 165 ।।
விஜ்ஞாதாத³ந்யதே³வைதத³விஜ்ஞாதாத்ததா² ப்ருத²க் ।।
ப்³ரஹ்மைதது³ப⁴யம் ஜக்³த்⁴வா பூர்ணமேவாவஶிஷ்யதே ।। 166 ।।
விஜ்ஞாதாதி³வித³ம் போ⁴கை³ர்வாகா³த்³யா தே³வதா நரம் ।।
ஷிஜ்ஞாதாதி³ஸ்வரூபேண தமவந்தி ப்ருத²க்ப்ருத²க் ।। 167 ।।
வாகா³த³யஸ்தாவது³க்தா: ஸம்க்ஷேபேணா(அ)(அ)தி⁴பௌ⁴திகா: ।।
தேஷாமேவாதி⁴தை³வே(அ)த² வ்யாக்²யா ப்ரஸ்தூயதே(அ)து⁴நா ।। 168 ।।
அத்⁴யாத்மமதி⁴பூ⁴தம் ச யஸ்யா ரூபம் புரோதி³தம் ।।
அதி⁴தை³வவிவக்ஷாயாம் தஸ்யா வாச இத³ம் வபு: ।। 169 ।।
அத்⁴யாத்மமதி⁴பூ⁴தம் ச வ்யாக்²யாதா யா(அ)த்ர வாக்புரா ।।
வாசா ஸர்வாதி⁴தை³விக்யா ஸம்வ்யாப்தா ஸா(அ)விபா⁴க³த: ।। 170 ।।
தாமஸம் கடி²நம் சோர்வீ ஶரீரம் வாச உச்யதே ।।
அக்³நே: ப்ரகாஶரூபஸ்ய ஸா(அ)(அ)தா⁴ரத்வேந ஸம்ஸ்தி²தா ।। 171 ।।
அக்³நிஸ்து ஸாத்த்விகம் ரூபமாதே⁴யத்வேந ஸ க்ஷிதௌ ।।
வர்ததே தாமஸே ரூபே தை³வ்யேவம் த்³விவிதா⁴ ஹி வாக் ।। 172 ।।
அத்³யாத்மமதி⁴பூ⁴தம் ச வாகே³கைவா(அ)(அ)தி⁴தை³விகீ ।।
ஸாமாந்யவ்யக்திபே⁴தே³ந ஹ்யேகா(அ)நேகா ச ஸோச்யதே ।। 173 ।।
இத்யேவம் கேசிதி³ச்ச²ந்தி ததா²(அ)ந்யாத்³ருக³பீஷ்யதே ।।
தத்ரைவம் ஸதி வாக்³ரூபே ஏவம்வ்யாக்²யாதரூபகே ।। 174 ।।
யாவத்யேஷா ச வாகு³க்தா தஸ்யா இத்யேவமாதி³நா ।।
அத்⁴யாத்மாதி³பரிச்சி²ந்ந யா வாக்ஸா தாவதீ மதா ।। 175 ।।
வாக³த்⁴யாத்மே(அ)தி⁴பூ⁴தே ச தாவத்யேஷா(அ)(அ)தி⁴தை³விகீ ।।
தேந தேந விஶேஷேண தே³வதைவ யதோ ப⁴வேத் ।। 176 ।।
ஏகைகத்ராதி⁴காரே(அ)க்³நி: ஸ ஏவ வ்யவதிஷ்ட²தே ।।
ப்ருதி²வ்யக்³நிஸ்வரூபேண க்வசித்³வாகா³த்மநா ப⁴வேத் ।। 177 ।।
யதோ²தி³தமித³ம் யோஜ்யம் மந:ப்ராணாத்மநோரபி ।।
தை³வ்யாம் வாசி யது³த்³தி³ஷ்டம் துல்யவ்யாக்²யாநஹேதுத: ।। 178 ।।
அத்⁴யாத்மமதி⁴பூ⁴தம் ச ப்ரஜா கீ³ர்மநஸோர்யதா² ।।
அதி⁴தை³வே(அ)பி தத்³வாச்யமித்யர்த²: பர ஆக³ம: ।। 179 ।।
மநஸஶ்சந்த்³ரபா⁴வோ ஹி ஸர்வத்ர ஶ்ரூயதே ஸ்பு²ட: ।।
தஸ்யா(அ)(அ)தி³த்யேந ஸம்ப³ந்த⁴: கஸ்மாத³த்ராபி⁴தீ⁴யதே ।। 180 ।।
விவக்ஷிதத்வாதை³க்யஸ்ய மநோபு³த்³த்⁴யோரத: ஶ்ருதி: ।।
ஆதி³த்யேநைவ ஸம்த⁴த்தே மநஶ்சந்த்³ரமஸா ந து ।। 181 ।।
ப்ரஸவாதி⁴க்ருதேஶ்சாத்ர ஸாவித்ர: ப்ரஸவஸ்தத: ।।
ஸவித்ரைவாபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ மநஸஸ்தேந ஶஸ்யதே ।। 182 ।।
அநுக்³ரஹவ்யபேக்ஷாயாம் மநஸஶ்சந்த்³ரமா ப⁴வேத் ।।
அதி⁴தை³வம் ததா²(அ)(அ)தி³த்யஶ்சக்ஷுஷோ தே³வதா மதா ।। 183 ।।
அக்³நிரேவ யத: ஸர்வப்ரகாஶோ ஜக³தீஷ்யதே ।।
ரூபாணாம் ப்ரவிபா⁴க³ஶ்ச த்வஷ்ட்ருஷாகநிப³ந்த⁴ந: ।। 184 ।।
தயோர்கீ³ர்மநஸோரேவம் ப்ரகாஶப்ரஸவாத்மநோ: ।।
ப்ராக்³யதோ²க்தாத்மநோர்யோகா³த்ப்ராணோ(அ)பூ⁴த³ந்தரிக்ஷக³: ।। 185 ।।
ப்ராணோ(அ)ப⁴வத்³யதா²(அ)த்⁴யாத்மே ப்ரஜா வாக்ஸ்வாந்தயோஸ்ததா² ।।
ப்ராணஸ்யைவாதி⁴தை³வே(அ)பி ப்ரஸவோ(அ)யமிஹோச்யதே ।। 186 ।।
நாந்நத்ரயம் வ்யபேக்ஷ்யேஹ ஜந்ம ப்ராணஸ்ய கத்²யதே ।।
கிம்து பாங்த்கக்ரியாபேக்ஷம் ப்ராணஜந்மாபி⁴தீ⁴யதே ।। 187 ।।
ஸ யதா²(அ)(அ)த்⁴யாத்மிகே தே³ஹே ப்ராணஸ்தத்³வத்ப்ரஜாபதே: ।।
அந்தரிக்ஷக³த: ப்ராண: ஸ ஏஷ பரமேஶ்வர: ।। 188 ।।
யதோ(அ)ஸபத்நஸ்தேநாயமிந்த்³ர இத்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
நநு வாங்ப⁴நஸே ஸதோ(அ)ஸ்ய தத்குதோ(அ)ஸ்யாஸபத்நதா ।। 189 ।।
நைவம் வாங்ப⁴நஸே யஸ்மாத்ப்ராணவ்ருத்த்யைவ ஜீவத:।।
யத³நேநாந்நமத்தீதி தஸ்மாதே³த இதீரணாத் ।। 190 ।।
ப்ராணஸ்யைவ யதோ வ்ருத்தீ உக்தே வாங்ப⁴நஸே அபி ।।
ப்ராணஸ்யாதோ(அ)த்³விதீயத்வம் ததஶ்சேந்த்³ரத்வமேவ ச ।। 191 ।।
ந ஸபத்நோ ப⁴வத்யஸ்ய யோ(அ)ஸபத்நம் விவேத³ ஹி ।।
அஸபத்நமுபாஸீந: ஸஸபத்ந: குதோ ப⁴வேத் ।। 192 ।।
உக்தா பாங்லாநுரோதே⁴ந வாங்ப⁴ந:ப்ராணஸம்ஶ்ரயா ।।
அந்நத்ரயவிபா⁴கே³ந ப்ரக்ரியா த்வது⁴நோச்யதே ।। 193 ।।
அத்⁴யாத்மமதி⁴பூ⁴தம் ச ததா² சைவாதி⁴தை³வதம் ।।
உக்தா வாகா³த³ய: ஸர்வ ஸமா ஏவேதி க்³ருஹ்யதாம் ।। 194 ।।
ஸாம்யம் கேந ப்ரகாரேணேத்யநந்தா இத்யதோ(அ)வத³த் ।। 195 ।।
நந்வத்⁴யாத்மே(அ)தி⁴பூ⁴தே ச பரிச்சி²ந்நா: புரோதி³தா: ।।
வாகா³த³யஸ்த்விஹ கத²மநந்தா இத்யுதீ³ரணம் ।। 196 ।।
நைததே³வம் யதோ(அ)நந்தா: ஸர்வே பா⁴வா யதோ²தி³தா: ।।
வாசா ஸர்வாதி⁴தை³விக்யா லோகாதே³ரப்யநந்ததா ।। 197 ।।
அதி⁴காரபரிச்சே²தே³ ஸர்வம் யஸ்மாத்ஸமாப்யதே ।।
நாஸம்ஹதாயா: கர்த்ருத்வம் தே³வதாயா: ஸ்வதோ(அ)பரை: ।। 198 ।।
ஸ்வாதி⁴காரவிநிஷ்பத்தௌ தே³வதா தே³வதாக³ணம் ।।
ஸர்வமேவா(அ)(அ)த்மஸாத்க்ருத்வா தத்தத்கார்யம் கரோதி ஹி ।। 199 ।।
ஆபூ⁴தஸம்ப்லவஸ்தா²நமாநந்த்யம் சேஹ க்³ருஹ்யதே ।।
கர்மகார்யஸ்ய ஹி ஸதோ முக்²யாநந்த்யம் ந யுக்திமத் ।। 200 ।।
ஏவம் ஸதீஹ யோ(அ)நந்தாநுபாஸ்தே ஸததோத்³யத: ।।
ஸோ(அ)நந்தமேவ வாகா³தி³லோகமாப்நோதி மாநவ: ।। 201 ।।
உபாஸ்தே(அ)ந்தவதோ யஸ்து ஸோ(அ)ந்தவந்தமவாப்நுதே ।।
லோகம் யதஸ்ததோ(அ)நந்தமேத்யநந்தாத்மபா⁴வநாத் ।। 202 ।।
அதி⁴காரோ த்³வயோரத்ர ப்ரக்ருத: பாங்த்ககர்மண: ।।
ப்ரக்ரியா(அ)ந்நத்ரயஸ்யாபி விபா⁴க³: ப்ரக்ருதஸ்ததா² ।। 203 ।।
தத்ராதி⁴தை³வமுக்தாநி த்ரீண்யந்நாநி விபா⁴க³ஶ: ।।
ஸோபாஸநாநி பாங்த்கஸ்ய வக்தவ்யமவஶிஷ்யதே ।। 204 ।।
அதி⁴தை³வே த்ரயம் தூக்தம் மநோவாக்ப்ராணலக்ஷணம் ।।
பாங்த்கஸ்ய கர்மண: கார்யம் நோக்தம் வித்தம் ச கர்ம ச ।। 205 ।।
பாங்த்கஸ்ய கர்மண: கார்யம் ந தாவத³வக³ம்யதே ।।
பாங்த்கத்வஸித்³த⁴யே யாவந்நோச்யேதே வித்தகர்மணீ ।। 206 ।।
லோககாலாத்மகோ தே³வோ விராட்ஸம்ஜ்ஞ: ப்ரஜாபதி: ।।
தஸ்யாதி⁴லோகமாத்மோக்தோ யோ(அ)யமந்நத்ரயாத்மக: ।। 207 ।।
அதி⁴காலம் து யோ(அ)ஸ்யா(அ)(அ)த்மா ஸோ(அ)யம் சந்த்³ரமஸோச்யதே ।।
பக்ஷமாஸர்துவர்ஷாதே³: ஸ கர்தா கர்மணோ(அ)நிஶம் ।। 208 ।।
ஹாநிவ்ருத்³தி⁴ஸ்வபா⁴வேந வித்தம் சாப்யத்ர லக்ஷ்யதே ।।
கலாகாஷ்டா²லவாத்³யாத்மா விஶ்வம் விபரிணாமயந் ।।
ப்ராணபிண்டா³த்மக: கால ஆ மஹாப்ரலயாத்ஸ்தி²த: ।। 209 ।।
யைகா(அ)வஶிஷ்யதே தஸ்ய கலா பக்ஷக்ஷயே ததா² ।।
ப்ரவிஶ்ய ப்ராணப்⁴ருத்ஸர்வம் பக்ஷதோ ஜாயதே புந: ।। 210 ।।
ராத்ரௌ யஸ்மாத்ஸ ஏதஸ்யாம் ப்ரவிஶ்யா(அ)(அ)ஸ்தே ப்ரஜாபதி: ।।
ப்ராமப்⁴ருந்நிகி²லம் தஸ்மாத்³தி⁴ம்ஸாம் தஸ்யாம் பரித்யஜேத் ।। 211 ।।
கலாபி⁴ரஸ்த: க்ருத்தாபி⁴: க்ருகலாஸ இதி ஸ்ம்ருத: ।।
ஹிஸாம் ந குர்யாத்தஸ்யாபி கிம்ந்வநாரப்³த⁴ஹிம்ஸநம் ।। 212 ।।
ஸாமிப்ரமாபிதஸ்யாபி ராத்ரௌ தஸ்யாம் விவர்ஜயேத் ।।
ப்ராணப்⁴ருத்³தி⁴ம்ஸநம் யத்நாத்கிம்ந்வநாரப்³த⁴பீ़ட³நம் ।। 213 ।।
க்ருகலாஸே ப்ரஸித்³தா⁴ யா ஹிம்ஸா ப்ராணப்⁴ருதாம் ஸ்வத: ।।
தாமப்யத்ர ந குர்வீத கிமு வக்தவ்யமந்யத: ।। 214 ।।
ஏதஸ்யா ஏவ பூஜாயை தே³வதாயா நிஷேத⁴நம் ।।
ப்ராணப்⁴ருத்³தி⁴ம்ஸநஸ்யேஹ நாந்யத³ஸ்ய ப்ரயோஜநம் ।। 215 ।।
ஸ்ம்ருதாவபி நிஷித்³தே⁴யம் ஹிஸா பர்வஸு கர்மிணாம் ।।
விஶிஷ்டப²லம்ஸக³த்யா இஹோக்தி: ஸத்யவத்³ப⁴வேத் ।। 216 ।।
கேவலஜ்ஞாநமாத்ரேண மா பூ⁴த்ர்ர்யந்நாத்மகம் ப²லம் ।।
பராத்மஜ்ஞாநவத்தஸ்மாத்தஸ்யோபாஸநமுச்யதே ।। 217 ।।
வித்தமேவ கலா மே ஸ்யு: கல்பயித்வா த்⁴ருவாம் ஸ்வயம் ।।
இத்யுபாஸீத ய: ஸோ(அ)த² கலாத்மாநம் ப்ரபத்³யதே ।। 218 ।।
யதோ²க்தகு³ணகம் வித்³வாநுபாஸீத ப்ரஜாபதிம் ।।
ஆரோப்யா(அ)(அ)த்மஶரீரே(அ)ஸ்மிம்ஸ்தத்ஸாத⁴ர்ம்யேண ஸம்ததம் ।। 219 ।।
வித்தமேவ கலாஸ்தஸ்ய தத்³தா⁴ந்யுபசயௌ க்ரியா ।।
த்⁴ருவா(அ)ஸ்ய தே³ஹ ஏவாயம் ஜீவந்ஸ்யாத்ஷோட³ஶீ கலா ।। 220 ।।
ஸோ(அ)காமயத ஜாயேதி ஸாத⁴நாந்யேவ ந: ஶ்ருதி: ।।
அப்³ரவீந்ந து தத்ஸாத்⁴யம் தது³க்த்யர்த²ம் பரா ஶ்ருதி: ।। 221 ।।
ஸாத⁴நோக்த்யைவ தத்ஸாத்⁴யம் யதி³ நாமாவஸீயதே ।।
விஶிஷ்டப²லஸம்ப³ந்தோ⁴ ந ததா²(அ)பி ப்ரதீயதே ।। 222 ।।
புத்ராதி³ஸாத⁴நாநாம் ஸ்யாது³த்பத்த்யாதி³ஸமந்வயாத் ।।
ஸாத்⁴யம் லோகத்ரயமதஸ்த்ரயோ வாவேதி ச ஶ்ருதி: ।। 223 ।।
த்ரய ஏவ யதோ லோகா: ஸாத்⁴யா: புத்ராதி³ஸாத⁴நை: ।।
தந்முமுக்ஷுரதோ முக்த்யை த்யஜேத்ஸர்வைஷணா யயி: ।। 224 ।।
அந்யதை²வாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ம் கேசித³த்ர ப்ரசக்ஷதே ।।
ஜ்ஞாநாதே³வ புமர்த²ப்தேர்நிஷ்ப²லே ஸுதகர்மணீ ।। 225 ।।
நி:ஶேஷப²லஸம்ப்ராப்தேர்த³ர்ஶநாதே³வ கேவலாத் ।।
ஸுதாதி³நா ந தர்ஹ்யர்த்²யோ நாபி ஸ்யாத்பங்த்ககர்மணா ।। 226 ।।
தயோரிஹார்த²வத்த்வாய த்ரயோ வாவேதி ப⁴ண்யதே ।।
பரீக்ஷ்யைதத்பரிக்³ராஹ்யம் ந து நிர்யுக்திகம் பு³தை⁴: ।। 227 ।।
ஸ்வப²லே(அ)ந்யாநபேக்ஷாணாம் ஸாத⁴நாநாம் ஸமுச்சய: ।।
ந யுக்தோநிரபேக்ஷத்வாத்³க³மநேக்ஷணயோரிவ ।। 228 ।।
அந்யாபேக்ஷாணி சேத்³த³த்³யு: கர்மைகத்வம் ததா³ ப⁴வேத் ।।
ஸமுச்சிதிர்ந சைகஸ்ய ருத்³ரேணாபி ஸமர்த்²யதே ।। 229 ।।
தந்துவீரணம்ருத்³தா³ருஸாத⁴நாநாம் ப்ருத²க்த்வத: ।।
படாதி³கார்யநிஷ்பத்தௌ ந தேஷாம் ஸ்யாத்ஸமுச்சய: ।। 230 ।।
துரீவேமஶலாகாதே³: ஸ்வகார்யே(அ)ந்யோந்யஸம்ஹதே: ।।
ஸமுச்சிதிரயுக்தேயம் ததா³(அ)ப்யேகத்வஹேதுத: ।। 231 ।।
லோகத்ரயஸ்ய ஸம்ப்ராப்திர்வித்³யயைவேதி சேந்மதம் ।।
தஸ்யா: ஸர்வாப்திஹேதுத்வாந்நைததே³வம் ப்ருத²க்த்வத: ।। 232 ।।
ப்ரத்யேகம் பி⁴ந்நஸாத்⁴யம் ஹி புத்ராகர்மாதி³ஸாத⁴நம் ।।
ஏகாகிந்யா ந தத்ஸாத்⁴யம் வித்³யயைவேதி நிஶ்சிதி: ।। 233 ।।
புத்ரேணைவேத்யதோ வக்தி ஸாத⁴நாந்தரநிஹ்நுதிம் ।।
ஜ்யோதஷேத்யத்ர ஸம்சோத்³ய பரிஹாரம் ப்ரசக்ஷதே ।। 234 ।।
ப்ராப்த்யதிக்ரமஸம்பி⁴த்தேர்விஷயப்ரவிபா⁴க³த: ।। 235 ।।
நைததே³வம் யதோ நேஹ புத்ரோத்பத்த்யதிரேகத: ।।
ாத⁴நாந்தரஜய்யோ(அ)யம் லோகோ(அ)தஶ்சோதி³தம் ந ஸத் ।। 236 ।।
ஜ்யோதிஷ்டோமேந ஸம்ப்ராப்திர்போ⁴கா³யைவ து தத்க்ருத:।।
ஸுதேநாதிக்ரமோ(அ)ப்ராப்தே: ப்ராப்தோ நிர்விஷயஸ்தத: ।। 237 ।।
யத்³யேவம் தர்ஹி ஸம்த்யாஜ்யம் ஜ்யோதிஷேதி வச: ஶ்ருதம் ।।
மைவம் மநுஷ்யலோகஸ்ய யதஸ்தத்ரா(அ)(அ)ப்திரிஷ்யதே ।। 238 ।।
ப்ராப்தஸ்ய ஜ்யோதிஷா தஸ்ய புத்ரேணாதிக்ரமோ ஜய: ।।
இதி நிர்யுக்திகம் கைஶ்சித்³வ்யாக்²யாநம் யத்நத: க்ருதம் ।। 239 ।।
ஜய்ய ஏவ ஸுதேநாயம் லோக இத்யவதா⁴ர்யதே ।।
ஜ்யோதிஷா(அ)பி ஸ சேஜ்ஜேயோ ஜீயதாம் ந நிஷித்⁴யதே ।। 240 ।।
நரலோக: ஸுதேநாயம் ஜய்ய ஏவேதி ப⁴ண்யதே ।।
ஏவேத்யயோகா³வச்சி²த்தௌ நாந்யயோக³வ்யபேக்ஷயா ।। 241 ।।
அதிக்ரமோ ஜயார்த²ஶ்சேத்ஸாமர்த்²யாதே³வ ஸித்³தி⁴த: ।।
பித்ருலோகாத்³யஸம்ப்ராப்தேஸ்தத்ராதிக்ரமகீ³ர்வ்ருதா² ।। 242 ।।
நாபுத்ரஸ்யேதி நி:ஶேஷலோகாப்தௌ ஸாத⁴நம் ஸுத: ।।
ஶ்ரூயதே மந்த³பாலாதி³ ததா² சாத்ர நித³ர்ஶநம் ।। 243 ।।
ஶ்ருதம் ஸாத்⁴யம் ஸமுல்லங்த்⁴ய நாதோ(அ)ந்யாத்காமஜம் ப²லம் ।।
ப்ரத்யக்³விவிதி³ஷா(அ)ந்யத்ர கர்மணாம் ஶ்ரூயதே ப²லம் ।। 244 ।।
கிம்ச பு⁴க்த்வா(அ)த²வா(அ)பு⁴க்த்வா ஜ்யோதிஷ்டோமப²லம் நர: ।।
அதிக்ராமேதி³மம் லோகம் நோப⁴யத்ராபி யுஜ்யதே ।। 245 ।।
பு⁴க்த்வா(அ)திலங்க⁴நம் தாவத்³விநா(அ)பி ஸுதஜந்மநா ।।
நி:ஶேஷகர்மகார்யாணாம் போ⁴கே³நைவ ஸமாப்தித: ।। 246 ।।
பரப்³ரஹ்மாத்மவிஜ்ஞாநஜந்மநா(அ)பி ஹி கர்மணாம் ।।
நாபு⁴க்த்வா ப²லமாப்நோதி நிர்வதிம் பரமாம் நர: ।। 247 ।।
நைரர்த²க்யப்ரஸக்திஶ்ச ஜ்யோதிஷ்டோமாதி³கர்மண: ।।
ந சேத்³பு⁴க்தம் ப²லம் தஸ்ய தத³பா⁴வே(அ)பி சாத்யய: ।। 248 ।।
சந்த்³ரலோகாதி³ஸம்ப்ராப்தி: ஶ்ரூயதே கர்மண: ப²லம் ।।
புண்யலோகா ப⁴வந்தீதி ததா²ச ஶ்ருதித: ஸ்பு²டம் ।। 249 ।।
ஸுதஜந்மாதி³பி⁴ஶ்சேத்ஸ்யாத்ஸர்வகர்மப²லாத்யய: ।।
பரப்³ரஹ்மைகவிஜ்ஞாநம் நிஷ்ப²லம் வ: ப்ரஸஜ்யதே ।। 250 ।।
அநுச்சி²த்திஶ்ச போ⁴கே³ந ஸ்பஷ்டம் ஶ்ருதிவச: ஶ்ருதம் ।।
தி⁴யா தி⁴யேதி வாக்யேந போ⁴கா³தே³வ க்ரியோத்தி²தே: ।। 251 ।।
கர்மணா பித்ருலோகாப்திர்நாஶ்ருதேரந்யஸாத⁴நா ।।
கர்மைவோபாஸ்திரூபம் யத்தத்³வித்³யேத்யத்ர ப⁴ண்யதே ।। 252 ।।
தே³வலோகாப்திஸம்ப³ந்தா⁴த்³தே³வதாவிஷயைவ ஸா ।।
வித்³யா ந து நிரஸ்தாந்யப்ரத்யங்மாத்ரைககோ³சரா ।। 253 ।।
மநுதே யந்ந மநஸா மநோ யேந மதம் ஸதா³ ।।
ததே³வ வித்³தி⁴ ப்³ரஹ்மேதி ந த்வித³ம் யது³பாஸதே ।। 254 ।।
உபாஸிக்ரியயா வ்யாப்திரப்³ரஹ்மத்வஸ்ய லக்ஷணம் ।।
இதி ஶ்ருத்யைவ நிர்தி³ஷ்டம் நோபாஸ்யம் ப்³ரஹ்ம தேந ந: ।। 255 ।।
வித்³யயா தே³வலோகாப்தி: ஶ்ருதத்வாதே³வ காரணாத் ।।
நைவகாராபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴தே³வேத்யத்ர ந ஸம்க³தி: ।। 256 ।।
பூ⁴ய:ப²லா யதோ வித்³யா பூர்வாப்⁴யாம் தேந ஸாத³ரா: ।।
வித்³யாமேவ ப்ரஶம்ஸந்தி ந ததா² புத்ரகர்மணீ ।। 257 ।।
லோகாநாம் ஶ்ரேஷ்ட² இதி ச ந சேதா³ப்திர்விவக்ஷிதா ।।
ஸர்வலோகேஷ்வித³ம் வாக்யமத்யயே து³ர்க⁴டம் ப⁴வேத் ।। 258 ।।
அத்யயஶ்சேத³பி⁴ப்ரேத: புத்ரோத்பத்த்யாதி³பி⁴ஸ்ரிபி⁴: ।।
அபாஸ்தர்ணோ(அ)த² ஸ கத²ம் கர்மஸ்வேஷ நியுஜ்யதே ।। 259 ।।
ருணாநி த்ரீண்யபாக்ருத்ய மநோ மோக்ஷே நிவேஶயேத் ।।
இதி பூர்வாஶ்ரமே வாஸோ த்⁴வஸ்தர்ணஸ்ய நிஷித்⁴யதே ।। 260 ।।
யதா²(அ)நபாக்ருதர்ணஸ்ய மோக்ஷேச்சா² வார்யதே ததா² ।।
அநதீ⁴த்ய த்³விஜோ வேதா³நித்யாதி³வசநாந்மநோ: ।। 261 ।।
இஷ்ட்வேதி ச ததா² க்த்வாந்தஶ்ரவணாத்பூர்வகாலதா ।।
நீத்வா ஸமாப்திம் கர்மாணி ப²லவந்த்யப²லாநி ச ।। 262 ।।
ஶுத்³த⁴தீ⁴: ப்ரவ்ரஜேத்பஶ்சாத்³விரக்த: கர்மணாம் ப²லாத் ।।
இத்யநுக்ரமஸம்ந்யாஸே ஸம்ப்ரத்திருபதி³ஶ்யதே ।। 263 ।।
யோ(அ)நுக்ரமேணேதி ததா² ஶ்ருதௌ ஸ்பஷ்டமித³ம் வச: ।। 264 ।।
அநநுக்ரமஸம்ந்யாஸே ந ஸம்ப்ரத்திக்ரியேஷ்யதே ।।
புத்ரே ஸத்யேவ ஸா யஸ்மாந்நாஸ்த்யஸௌ ப்³ரஹ்மசாரிண: ।। 265 ।।
யத்³யபுத்ர இதி வச: ஸம்ப⁴வே ஸதி யுக்திமத்।।
நிரஸ்ததா³ரஸம்ப³ந்தே⁴ ந து ஸ்யாத்³ப்³ரஹ்மசாரிணி ।। 266 ।।
ப்³ரஹ்மசர்யாதே³வேத்யாதி³வாக்யாநி ஶதஶ: ஶ்ருதௌ ।।
ஶ்ரூயந்தே து ருணவசோ விரோதா⁴த்ஸ்யாத³பஸ்ம்ருதி: ।। 267 ।।
வேதா³ஹமிதிமந்த்ரோக்தேஸ்தமேவேத்யவதா⁴ரணாத் ।।
நிஷேதா⁴ந்நாந்ய இத்யுக்தேர்ந முக்தி: ஸுதஜந்மத: ।। 268 ।।
ந தத்ர த³க்ஷிணா யந்தி வித்³யயைவ ததா³ப்யதே ।।
இதி ந்யாய்யம் ஶ்ருதேர்வாக்யம் கஸ்மாந்நா(அ)(அ)த்³ரியதே(அ)ஞ்ஜஸா ।। 269 ।।
ஸம்ந்யாஸமேவோபக்ரம்ய ஸம்ப்ரத்தி: ஶ்ரூயதே ஶ்ருதௌ ।।
யதா²(அ)ந்யத்ர ததே²ஹாபி கஸ்மாந்நாப்⁴யுபக³ம்யதே ।। 270 ।।
ஸர்வகர்மநிவ்ருத்திர்ஹி ஜீவதோ(அ)த்ர விதீ⁴யதே ।।
ஏகமேவ வ்ரதமிதி ஸம்ந்யாஸிந்யேவ யுக்திமத் ।। 271 ।।
லப்³த⁴த்ர்யந்நாத்மகப²லோ பா⁴வநாஜ்ஞாநகர்மபி⁴: ।।
ஸம்ந்யஸ்தஶேஷகர்மா ஸந்போ³த்⁴யதே(அ)ஜாதஶத்ருணா ।। 272 ।।
நாமரூபக்ரியாதே³ஹ: ஸர்வோ(அ)ஸ்மீத்யபி⁴மாநவாந் ।।
அதத்த்வஜ்ஞோ(அ)தி⁴கார்யத்ர வித்³யாயா உபவர்ண்யதே ।। 273 ।।
அயம் லோகஶ்ச புத்ரேண யாத்³ருஶேந ச ஜீயதே ।।
தாத்³ருக்புத்ரோ(அ)த்ர வக்தவ்ய இத்யாரப்³தோ⁴த்தரா ஶ்ருதி: ।। 274 ।।
புத்ரகர்மபரஜ்ஞாநந்ருபித்ரமரலோகத: ।।
வ்யாக்²யாதோ நியமோ(அ)ந்யோந்யம் ப²லஸாத⁴நஸம்க³தே: ।। 275 ।।
புத்ரகர்மார்த²மாத்ரத்வாந்ந ப்ருத²க்ஸாத⁴நாந்தரம் ।।
ஜாயா மாநுஷவித்தம் ச கர்மைகார்த²த்வகாரணாத் ।। 276 ।।
ஸ்வரூபலாப⁴மாத்ரேண ஸாத⁴நத்வம் நிக³ச்ச²த:।।
கர்மஜ்ஞாநே ஸுதஸ்தஸ்ய ஸாத⁴நத்வம் வ்ரஜேத்கத²ம் ।। 277 ।।
இத்யேவமபி⁴ஸம்வந்தோ⁴ வக்துர்பா⁴ஷ்யக்ருத: ஸ்பு²ட: ।।
அஸ்மது³க்தாவிரோதீ⁴தி தேந நேஹாதியத்யதே ।। 278 ।।
புத்ரஶ்சேத³நுஶிஷ்ட: ஸ்யால்லோகஸ்தேநைவ ஜீயதே ।।
நாந்யேந கர்மணா(அ)த்ரார்தோ² ந்ருலோகஜயஸித்³த⁴யே ।। 279 ।।
புத்ரஸ்யைவாவத்⁴ருதஸ்ய ஏவகாரோ ப⁴வேத³யம் ।।
பித்ருதே³வலோகஸம்ப்ராப்தி: ஶ்ருதேஹாந்யைஶ்ச ஸாத⁴நை: ।। 280 ।।
வ்யாக்²யாநமித³மேவாத்ர விதோ³ஷம் தோ³ஷவத்பரம் ।।
இத³மேவ ததோ க்³ராஹ்யம் ந து யத்³தோ³ஷவந்மதம் ।। 281 ।।
அதா²நந்தரமேவோக்தாத்கர்மோபாஸநசேஷ்டிதாத் ।।
அதஸ்தத்ப²லநிஷ்பத்தே: ஸம்ப்ரத்தி: ஸம்விதீ⁴யதே ।। 282 ।।
யதோ மநுஷ்யலோகோ(அ)யம் விஶிஷ்டஸுதஸாத⁴ந: ।।
தஸ்மாத்ஸம்ப்ரத்திகர்மேஹ வக்தவ்யம் தத்ப²லார்தி²நே ।। 283 ।।
விது³ஷைவ து கர்தவ்யா ஸம்ப்ரத்திர்நாவிபஶ்சிதா ।।
யதோ(அ)த: ஸூத்ரிதா நேயம் ஸூத்ரக்ருத்³பி⁴ரநித்யத: ।। 284 ।।
ஸம்ப்ரத்திரிதி நாமைததா³த்மஸம்ஸ்காரகர்மண: ।।
ப்ரதிபத்திக்ரியா வா ஸ்யாதா³துரந்யாஸத³ர்ஶநாம் ।। 285 ।।
ப்ரைஷ்யந்நிதி ச காலோ(அ)ஸ்ய கர்மணோ(அ)த்ர விதீ⁴யதே ।।
ஜாதகாதி³பரிஜ்ஞாநாஜ்ஜ்ஞாதும் காலோ(அ)பி ஶக்யதே ।। 286 ।।
முமூர்ஷுஶ்ச பிதா புத்ரமதா²(அ)(அ)ஹூயாநுமந்த்ரயேத் ।।
த்வம் ப்³ரஹ்மேத்யாதி³பி⁴ர்வாக்யை: ஸோ(அ)பி ப்ரத்யாஹ போ³தி⁴த: ।। 287 ।।
கர்மப்⁴ய: ப்ரவ்ரஜிப்யந்வா ப்ரைஷ்யந்நித்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
தா⁴தூபஸர்க³யோர்முக்²யஸ்ததா²(அ)ர்தோ²(அ)ப்யாஶ்ரிதோ ப⁴வேத் ।। 288 ।।
அஹம் ப்³ரஹ்மோதி பிதரம் பூர்வமேவோபஶிக்ஷித: ।।
ப்ரதிவக்தும் ந ஶக்த: ஸ்யாந்ந சேத்ப்ராக்ஶிக்ஷிதோ ப⁴வேத் ।। 289 ।।
புத்ராநுமந்த்ரணஸ்யார்த²ம் வ்யாசஷ்டே ஸ்வயமேவ ந: ।।
ஶ்ருதிஸ்திரோஹிதார்த²த்வாந்மந்த்ராணாமித்யதோ(அ)வத³த் ।। 290 ।।
அநூக்தம் யத³தீ⁴தம் ஸ்யாத்³யச்சாத்⁴யேதவ்யமிஷ்யதே ।।
யச்சாநதீ⁴தம் தஸ்யோக்தௌ ப்³ரஹ்மேத்யத்ரைகதா ப⁴வேத் ।। 291 ।।
த்வம் ப்³ரஹ்மேதீஹ வாக்யார்தோ² ஹ்யயமத்ர விவக்ஷித: ।।
அத்⁴யேதவ்யார்த²நிப்பத்திஸ்த்வநிஷ்பத்த்யா மயா க்ருதா ।। 292 ।।
யாவந்மத்கர்த்ருகம் க்ரிம்சிந்மாநேந ப்ரதிபாத்³யதே ।।
த்வத்கர்த்ருகம் தத³ஸ்த்வத்ர பிதுரேவம் விவக்ஷிதம் ।। 293 ।।
லோகோக்த்யைவ ஹி யஜ்ஞாநாம் தத்ப²லத்வாஹஹே ஸதி ।।
நித்யயஜ்ஞக்³ருஹீத்யர்த²ம் கே ச யஜ்ஞா இதீரணம் ।। 294 ।।
ப்³ரஹ்மேத்யாதி³பதா³ர்தோ²(அ)யமுக்தஸ்தாவத்ஸமாஸத: ।।
த்வம் ப்³ரஹ்மேதி து வாக்யார்த²: ஶ்ருத்யேதா³நீம் விபா⁴வ்யதே ।। 295 ।।
ஏதாவதே³வ கர்தவ்யம் க்³ருஹிணேஹாதி⁴காரிணா ।।
வேதா³ யஜ்ஞாஶ்ச லோகாஶ்ச நாதோ(அ)ந்யோ(அ)ர்தோ²(அ)வஶிஷ்யதே ।। 296 ।।
யதோ²க்தார்த²சிகீர்ஷு: ஸம்ஸ்தந்மயஸ்தத்க்ரது: ஸ்வத: ।।
இதோ(அ)தி⁴காரப³ந்தா⁴ந்மா(அ)பு⁴நஜத்பாலயேதி³தி ।। 297 ।।
சேதஸ்யாதா⁴ய வாக்யார்த²மிமமாஹ பிதா ஸுதம் ।।
த்வம்ப்³ரஹ்மேத்யாதி³வாக்யாநாம் நாதோ(அ)ந்யோ(அ)ர்தோ² விவக்ஷித: ।। 298 ।।
யத உக்தம் சிகீர்பு: ஸந்நநுஶிஷ்டஶ்ச தாத்³ருஶ: ।।
அதோ லோகஹிதார்த²ம் தம் புத்ரமாஹுர்மநீஷிண: ।। 299 ।।
அऩுஶிஷ்டோ யத: புத்ர: பித்ரைவைதி ஸமர்த²தாம் ।।
அநுஶிஷ்டமதோ லோக்யம் புத்ரமாஹுர்விபஶ்சித: ।। 300 ।।
பிதரஶ்சாத ஏவைநமநுஶாஸதி ஸத்ஸுதம் ।।
அநுஶிஷ்டேந புத்ரேண லோக்யம் ஸ்யாமிதி யத்நத: ।। 301 ।।
ஸம்க்ராமிதாத்மபா⁴ரோ(அ)பி நாக்³நிஹோத்ரம் பரித்யஜேத் ।।
இத்யேதத்கர்மராகோ³க்தம் நிஷ்ப்ரமாணம் ந க்³ருஹ்யதே ।। 302 ।।
ஸம்ப்ரத்திலிங்கா³த்ஸம்ந்யாஸவிதி⁴ரத்ர விவக்ஷித: ।।
நி:ஶேபோபநிஷந்மாநமேகம் ஜ்ஞாநமிதீஷ்யதே ।। 303 ।।
த்ர்யந்நாத்மபா⁴வஸம்ப்ராப்தேர்ஜீவதைவ க்ருதத்வத: ।।
ஸாத⁴நாநாம் ப²லாந்தத்வாத்ஸம்ந்யாஸ: கிம் நிவார்யதே ।। 304 ।।
யாவஜ்ஜீவஶ்ருதீப்ராப்தேர்ந சேத்தத்யாக³ இஷ்யதே ।।
ப்ரயோகா³வஸிதேர்நைவ ஜரிணோ(அ)தி⁴க்ருதிர்ந ச ।। 305 ।।
ப்ராதர்தே³ஶாவஸாநத்வாதா³க்³நிஹோத்ராதி³கர்மண: ।।
நித்யாநாமபி ஸம்ந்யாஸ: கர்மணாம் ஸ்யாத்ததை³வ து ।। 306 ।।
ஸம்க்ராமிதாத்மபா⁴ரஸ்ய த்வம் ப்³ரஹ்மேதி வசோ(அ)ர்த²வத் ।।
ததா³ ஸ்யாத்ஸர்வகர்மாணி யதி³ ஸம்ந்யஸ்ய திஷ்ட²தி ।। 307 ।।
ஸர்வாத்மகார்யநிசயபுத்ரஸம்க்ராமிதத்வத: ।।
ந சேத்தித்யக்ஷிதம் ஸர்வம் ப்ரதிப்ரஸவகீ³ர்ப⁴வேத் ।। 308 ।।
கௌஷீதகிஶ்ருதௌ தத்³வத்³க்³ருஹஸ்த²ஸ்யைவ ஜீவத: ।।
ஸம்ந்யாஸ: ஶ்ரூயதே ஸ்பஷ்ட: புத்ரைஶ்வர்யே ஸுக²ம் வஸேத் ।। 309 ।।
ஸம்ந்யஸ்ய ஸர்வகர்மாணி ஸர்வதோ³ஷாநபாநுத³ந் ।।
இத்யாதி³ மநுநா(அ)ப்யுக்தம் தத்³விருத்³த⁴ம் ச ப⁴ண்யதே ।। 310 ।।
உபாஸ்திப²லமேவாஸ்ய பிதுர்யத்³வதி³ஹோச்யதே ।।
ப்ரதிப்ரஸூயதே கஸ்மாந்நாக்³நிஹோத்ராதி³கம் ததா² ।। 311 ।।
ஏகமேவேத்யவத்⁴ருதேர்யுக்தம் ப்ராணவ்ரதம் பிது: ।।
ஸேஸ்காரகத்வாத்தஸ்யைவ ந தத³ந்யதி³ஹேஷ்யதே ।। 312 ।।
ம்ரியதே ஸ யதை³வம்வித்புத்ரஸம்க்ராமிதக்ரது: ।।
க்ரத்வஞ்ஜிதைஸ்ததை³ ப்ராணை: ஸஹ புத்ரம் விஶத்யயம் ।। 313 ।।
ப்ராகா³த்மக்ரதுஸம்க்ராந்தேரபூ⁴த்³யாத்³ருக்க்ரது: பிதா ।।
ஸ தாத்³ருக்க்ரதுவிம்வோ(அ)ஸ்ய ஸம்க்ராந்த: ஸ்வஸுதே பிது: ।। 314 ।।
ஜலார்கஸ்யேவ ஸம்க்ராந்தி: ஸ்வாபா⁴ஸப்⁴ரமகாரணாத் ।।
பரோபாதி⁴நிமித்தைவ கௌடஸ்த்²யாத்ப்ரத்யகா³த்மந: ।। 315 ।।
க்ரத்வஞ்ஜிததி⁴யோ யத்³வத்ஸ்வாத்மதே³ஹஸ்ய ஸாக்ஷிதா ।।
தத்³வத்புத்ராதி³தே³ஹேபு மோஹாந்நாநாத்மவிப்⁴ரம: ।। 316 ।।
ஸ்வாதி⁴காரஸுதாவேஶாத்பிதைவா(அ)(அ)விஶதீத்யத: ।।
ஸ்வயம் நிரதி⁴காரஸ்து தை³வப்ராணோ(அ)வதிஷ்ட²தே ।। 317 ।।
ஆத்⁴யாத்மிகேந தே³ஹேந ந்யூநகார்யஸமாப்தயே ।।
பிதா புத்ரேண குர்வாண ஆஸ்தே தத்ப²லபு⁴க்ஸ்வயம் ।। 318 ।।
தை³வஸாத⁴நஸம்பந்ந: புத்ர ஏவாவதிஷ்ட²தே ।।
பிதா து தத்ப²லாத்மைவ ந து ஸாத⁴நரூபப்⁴ருத் ।। 319 ।।
நாகாரி கார்யம் யத்பித்ரா ஸ்வாதீ⁴த்யதி³ ப்ரமாத³த: ।।
தத்பூரணாத்பிதுஸ்ராணாத்புத்ர இத்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 320 ।।
ஸம்பூர்ணஸ்வாத்மகார்யோ(அ)யம் பிதா தை³வாத்மநா ஸ்தி²த: ।।
பிது: ஸாமிக்ருதம் கார்யம் பூரயந்வர்ததே ஸுத: ।। 321 ।।
ம்ருதேருச்சி²த்³யதே லோக: ஸாத⁴நோச்சி²த்திஹேதுத: ।।
பிதுரித்யபி நா(அ)(அ)ஶங்கா கார்யா யஸ்மாத்ஸ ஏவ து ।।
புத்ரேணைவ ஶரீரேண குர்வந்நாஸ்தே நவம் நவம் ।। 322 ।।
புத்ரேணைவேத்யதோ வக்தி நித்யாதி⁴க்ருதிஸித்³த⁴யே ।।
ஜயதீமம் பிதா லோகமேவம்பூ⁴தேந ஸூநுநா ।। 323 ।।
ந த்வாத்மலாப⁴மாத்ரேண ஜய: ஸ்யாஜ்ஜ்ஞாநகர்மவத் ।।
புத்ராதி⁴காரநுத்த்யர்த²மத²ஶப்³த³: ப்ரயுஜ்யதே ।। 324 ।।
க்ருதஸம்ப்ரத்திகம் தை³வா: ப்ராணா வாகா³த³ய: ஸமம் ।।
பிதரம் ஸம்விஶ்ந்த்யுக்தா: ஸதா³தத்³பா⁴வபா⁴விதம் ।। 325 ।।
ப்ருதி²வ்யை சைநமித்யாதி³ தத்³வ்யாசஷ்டே யதா² ததா² ।।
ஹேத்வர்தோ² வா(அ)த²ஶப்³தோ³(அ)யம் யஸ்மாத்ஸம்க்ராமிதக்ரது: ।। 326 ।।
தத்³வியோகா³த³தோ தை³வா ஆவிஶந்தி யதோ²தி³தா: ।। 327 ।।
ஶ்ருதிஸ்தா² யா ஹி வாக்தஸ்யா: பஞ்சமீயம் பரா ப⁴வேத் ।।
ததோ லப்³தா⁴த்மலாபா⁴யா: ப்ரத²மா ஜந்மஹேதுத: ।। 328 ।।
வாசம் ஸம்ஶ்ருத்ய வாக்யஸ்தா²ம் சிநுதே பா⁴வநாமயீம் ।।
உபாதா³நமத: ஶ்ரௌதீ ஸ்யாத்³வாணீ பா⁴வநாத்மந: ।। 329 ।।
ந ஹி வஸ்து ஸ்வத:ஸித்³த⁴மந்யத்ஸ்யாத்பரமாத்மந: ।।
ஸதே³வேத்யாதி³கம் ஶாஸ்ரம் பா³தி⁴தம் ஸ்யாத்ததா² ஸதி ।। 330 ।।
தி⁴யா தி⁴யேதி கார்யத்வம் க்ருத்ஸ்நஸ்ய ஜக³த: ஸ்வயம் ।।
ஶ்ருத்யைவ ஸ்பஷ்டமாக்²யாதம் நாதோ(அ)பி⁴வ்யக்திரிஷ்யதே ।। 331 ।।
ஆர்தஶ்ருதேஶ்ச ப்ராணாதி³ வாசாரம்ப⁴ணஶஸ்ரத: ।।
நா(அ)(அ)த்மவத்ஸ்யாத்ஸ்வத:ஸித்³த⁴முத்பத்த்யாதி³ஶ்ருதேஸ்ததா² ।। 332 ।।
கர்த்ருபி⁴: க்ரியதே தஸ்மாத்³பா⁴வநாஜ்ஞாநகர்மபி⁴: ।।
த்ர்யந்நாத்மகமித³ம் விஶ்வ நாதோ(அ)பி⁴வ்யக்திரிஷ்யதே ।। 333 ।।
ப்³ரஹ்மைவேத³ம் ததா²(அ)(அ)த்மைவ புருஷஶ்சேதி சா(அ)(அ)க³ம: ।।
ஏவம் ஸத்யர்த²வாந்ந: ஸ்யாத³ந்யதா² ஸ்யாத³நர்த²க: ।। 334 ।।
புத்ரகர்மாபரஜ்ஞாநஸாத⁴நாந்யபரே ஜகு³: ।।
மநுஷ்யலோகபித்ரமரலோகேப்⁴ய: ஸ்யுர்நிவ்ருத்தயே ।। 335 ।।
ஏவம் மோக்ஷார்த²தாம் தேஷாம் புத்ராதீ³நாம் ப்ரசக்ஷதே ।।
லோகவ்யாவ்ருத்திமார்கே³ண ஶ்ருதிஸ்தேஷாம் நிஷேத⁴க்ருத் ।। 336 ।।
காம்யமேவாகி²லம் பாங்த்கம் கர்மேத்யேவம் ப்ரக்ருத்ய து ।।
புத்ராதீ³நாம் ஸ்வஸாத்⁴யார்த²விநியோகோ³பஸம்ஹ்ருதே: ।। 337 ।।
ஸம்ஸாரப²லதைவாத: புத்ராதே³ர்க³ம்யதே ஶ்ருதே: ।।
அவித்³வத்³விஷயைவாத ருணஶ்ருதிரபீஷ்யதே ।। 338 ।।
ப்ரஜயா கிம் கரிஷ்யாம இத்யேவம் ச ப்ரவக்ஷ்யதி ।।
நாதோ விதி³தவேத்³யஸ்ய கதா²ம்சித்ஸ்யாத்³ருணஶ்ருதி: ।। 339 ।।
வ்யாவ்ருத்த்யர்தா²நி நைதாநி புத்ராதீ³நி யதா² ததா² ।।
ப்ருதி²வ்யை சைநமித்யாத்³யா ஸ்வயம் நிர்வக்தி ந: ஶ்ருதி: ।। 340 ।।
ந ச த்ர்யந்நாத்மஸம்ப்ராப்தி: கைவல்யமிதி யுஜ்யதே ।।
தஸ்யா மேதா⁴தபோஜத்வாத்பௌந:புந்யேந தச்ச்²ருதே: ।। 341 ।।
ததா² க்ஷயஶ்ருதேஸ்தஸ்ய யத்³தை⁴ததி³திவாக்யத: ।।
ப்ருதி²வீ ஶரீரமித்யுக்தே: ஶரீரித்வம் ப்ரஜாபதே: ।। 342 ।।
நாமரூபக்ரியாத்வேந மோஹகார்யோபஸம்ஹ்ருதே: ।। 343 ।।
கஸ்யசிந்முக்தயே(அ)லம் ஸ்யாத்கஸ்யசித்ர்யந்நவித்தயே ।।
ஸக்ருச்ச்²ருதம் வசோ(அ)ஶக்தம் விதா⁴து த்³வயமஞ்ஜஸா ।। 344 ।।
பூ⁴ர்யர்த²தா ப்ரகாஶாதே³: ப்ரத்யக்ஷாதே³வ காரணாத் ।।
ந த்வாக³மைகக³ம்யேஷு ததா²த்வமவஸீயதே ।। 345 ।।
ஶ்வேதோ(அ)ஸௌ தா⁴வதீத்யாதே³ரநேகோக்தித்வகாரணாத் ।।
அநேகார்தா²வஸாய: ஸ்யாந்ந த்வேவமிஹ யுஜ்யதே ।। 346 ।।
நி:ஶேஷபூ⁴தாத்மைக: ஸந்நதி⁴தை³வாத்மநா ஸ்தி²த: ।।
பூ⁴தபாபைரஸம்கீர்ணோ தை³வம் ஸுக²முபாஶ்நுதே ।। 347 ।।
ஸர்வபூ⁴தாத்மாபூ⁴தோ(அ)ஸௌ ஸர்வாநந்யத்வத³ர்ஶந: ।।
ஜக³து³த்பத்திஸம்ஹாரை: க்ரீட³ந்நிவ விசேஷ்டதே ।। 348 ।।
வாக்ச ஸா ஸர்வபூ⁴தாநாம் ஶ்ரோத்ரம் த்வக்³ரஸநம் மந: ।।
க்⁴ராணபாதா³த³ய: ஸர்வே ஸர்வோபாதா³நகாரணாத் ।। 349 ।।
ஜ்ஞாநம் ஸப்ரதிக⁴ம் யத்³வத்கார்யம் வா(அ)ஸ்மாஸு த்³ருஶ்யதே ।।
நைவமீஶஸ்ய ஸர்வத்ர பூர்வோக்தாதே³வ காரணாத் ।। 350 ।।
கிம்ச ஸர்வாணி பூ⁴தாநி தமவந்தி யதா²ப³லம் ।।
இமமர்த²ம் ஶ்ருதிர்வக்தி த்³ருஷ்டாந்தேந ப்ரயத்நத: ।। 351 ।।
பூர்வஜந்மாபி⁴நிர்வ்ருத்தாம் யதை²வாவந்தி தே³வதாம் ।।
ததை²வைவம்ப்⁴ரவேத³ம் போ⁴கை³: ஸர்வபூ⁴தாநி ஸர்வதா³ ।। 352 ।।
ஸர்வபூ⁴தாத்மதாபத்திர்யத்³யேவம்வித³ இஷ்யதே ।।
ஸம்க³திர்போ⁴திகைர்ந ஸ்யாத்தஸ்ய து³:கா²தி³பி⁴: கத²ம் ।। 353 ।।
நாபரிச்சி²ந்நபு³த்³தி⁴த்வாத்தஸ்ய து³:கா²த்³யுபப்லுதி: ।।
குக்ஷிஸ்தா²க்ரிமிது³:கை²ர்நோ ந மநாக³பி ஸம்க³தி: ।। 354 ।।
அஸ்மாதா³த்³யபி⁴மாநித்வே தஸ்யாஸ்மத்³து³:க²ஸம்க³தி: ।।
தஸ்ய க்ருத்ஸ்நாபி⁴மாநித்வாந்நாஸ்மந்மாத்ராபி⁴மாநதா ।। 355 ।।
ஈஶ்வரத்வாச்ச தஸ்யாஸ்மத்³து³:கை²ர்ந ஸ்யாத்ஸமக³ம: ।।
அஸ்மாகம் து³:க²ஸம்ப்ராப்திரநைஶ்வர்யக்ருதைவ து ।। 356 ।।
இத்யாதி³ ஹ்ருத³யே க்ருத்வா ந்யாயம் ஶ்ருதிருதா³ஹரத் ।।
யது³ கிம்சேதி விஸ்பஷ்ரும் ப்ரஜாது³:க²நிஷேத⁴க்ருத் ।। 357 ।।
யச்சோ²சந்தி ப்ரஜா: ஸர்வா து³:கை²ராத்⁴யாத்மிகாதி³பி⁴:।।
ஆஸாமேவா(அ)(அ)த்மபி⁴: ஸாகம் தத்³து³:க²முபயுஜ்யதே ।। 358 ।।
யதோ²க்தந்யாயதோ து³:க²ம் ந ஸார்த⁴ம் தே³வதாத்மநா ।।
க்ருதநாஶஸ்ததா²ச ஸ்யாத³க்ருதாப்⁴யாக³மஸ்ததா² ।। 359 ।।
புண்யமேவ க்ருதம் யஸ்மாத்புண்யமேவாமுமேத்யத: ।।
பாபஸ்யாகரணாதே³வ நைதி பாபம் கதா³சந ।। 360 ।।
அக்³நிம் ந டௌ⁴கதே ஶைத்யமக்³நிவஸ்துஸ்வபா⁴வத: ।।
பாப்மாநோ தே³வதாம் தத்³வத்³தே³வதாத்மஸ்வபா⁴வத: ।। 361 ।।
ஸர்வ ஏவ ஸமா: ப்ராணா இத்யுக்தே: ஸாம்யநிஶ்சிதௌ ।।
உபாஸநே விகல்பேந ப்ராப்தே மீமாம்ஸ்யதே வ்ரதம் ।। 362 ।।
தை³வவாகா³தி³ஸம்பத்திர்ம்ருதஸ்ய த்ர்யந்நத³ர்ஶிந: ।।
ஜீவதா கிம் வ்ரதம் தா⁴ர்யமிதி மீமாஸ்யதே(அ)து⁴நா ।। 363 ।।
ஸதாத்மகர்யஸம்ந்யாஸாத்ப்ராப்தே நைஷ்கர்ம்யரூபகே ।।
ப்ராணவ்ரதாவிதா⁴நார்தே² பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே ।। 364 ।।
ப³ஹூக்த்யைவ து ஸர்வேஷாம் ஸித்³த⁴ம் பூர்வமுபாஸநம் ।।
ஸ யோ ஹைதாநிதி ததோ நேத³ம் பூர்வமபேக்ஷதே ।। 365 ।।
வாக்ஸ்வாந்தயோ: ஸ்வரூபோக்திர்வ்ருதை²வ ஸ்யாத்புரோதி³தா ।।
தயோருபாஸநம் நோ சேத்ப்ராணவத்ஸ்யாத்³விவக்ஷிதம் ।। 366 ।।
ம்ருத்யுநா ஶ்ரமரூபேண க்³ரஸ்தா வாகா³த³யோ யத: ।।
ம்லோசந்த்யபி ச ஶ்ராம்யந்தி தேந ப⁴க்³நவ்ரதா: ஸ்ம்ருதா: ।। 367 ।।
தத்³ரூபோ மத்⁴யமோ வாயு: ஶ்ரமாஸ்தமயவர்ஜித: ।।
யதோ(அ)ப⁴க்³நவ்ரதஸ்தஸ்மாத்தஸ்யைவ வ்ரதமாஶ்ரயேத் ।। 368 ।।
ப்ராணே ம்லோசந்தி வாயௌ ச வாகா³த்³யக்³ந்யாத³யோ யத: ।।
ப்ராணஸ்யைவ வ்ரதம் தா⁴ர்யமதோ நாந்யஸ்ய கஸ்யசித் ।। 369 ।।
ப்ராணைகாலிங்க³நாத்ப்ராணா யதா² தந்நாமருபிண: ।।
ஆஸந்ப்ராணவித³ப்யேவம் ப்ராணாத்மோபாஸநாத்³ப⁴வேத் ।। 370 ।।
ஸர்வேந்த்³ரியேஷு யாவாந்ஸ்யாத்பரிஸ்பந்த³: க்ரியாத்மஸு ।।
ப்ராணஸ்யைவ ஸ விஜ்ஞேயஸ்தேஷாம் த்வர்த²ப்ரகாஶநம் ।। 371 ।।
யதா² வாகா³த³யஸ்தத்³வத³தி⁴தை³வே(அ)பி யோஜயேத் ।।
அக்³ந்யாதி³ஷு பரிஸ்பந்தோ³ வாயோரேவேதி நிஶ்சய: ।। 372 ।।
வாகா³த்³யநுக்³ரஹ: ஸித்³த⁴ஸ்த்வக்³ந்யாதே³: கர்ம கேவலம் ।।
ஸர்வேந்த்³ரியாணாமாத்மைவ ப்ராண: ஸர்கோ³ லயஸ்ததா² ।। 373 ।।
ப்ராணரூபாபி⁴தா⁴நாப்⁴யாம் க்²யாதா வாகா³த³யோ யதா² ।।
ப்ராணவித்ஸம்ஜ்ஞயா க்²யாதிம் யாதி வித்³வத்குலம் ததா² ।। 374 ।।
யஶ்சாபி ப்ராணவித்ஸ்பர்தீ⁴ ஸ்பர்தா⁴மநு ஸ ம்ருத்யுவத் ।।
ஶோஹமித்வா ம்ருதிம் யாதி த்³விப்யாந்நாதோ(அ)நவேதி³நம் ।। 375 ।।
ப்³ராஹ்மணோக்தார்த²தா³ர்ட்⁴யாய ஶ்லோகோ மந்த்ரோ(அ)நுகீர்த்யதே ।।
யதஶ்சோதே³தி ஸூர்யோ(அ)ஸௌ யத்ர சாஸ்தம் நிக³ச்ச²தி ।। 376 ।।
ப்ரஶ்நரூபமித³ம் வாக்யம் யத: ப்ரத்யுக்திருச்யதே ।।
ப்ராணாதி³த்யதி³நா பா⁴நோருத³யாஸ்தமயௌ கத²ம் ।। 377 ।।
யதா³ வை புருஷ: ஶேதே ப்ராணமப்யேதி வாக்ததா³ ।।
சக்ஷு: ஶ்ரோத்ரம் மநஸ்தத்³வஜ்ஜாயதே தத ஏவ ச ।। 378 ।।
அதி⁴தை³வதமப்யேவம் வாயோரக்³ந்யாதி³ஸம்ப⁴வ: ।।
அப்யயஶ்ச யதா²(அ)த்⁴யாத்மம் ஶ்ரேயாந்ப்ரணஸ்ததோ(அ)ந்யத: ।। 379 ।।
ஆத்மைவ ப்ராணஶப்³த³: ஸ்யாத்ப்ராணப³ந்த⁴நவாக்யத: ।।
அஸதே³வேத³மித்யுக்தேராத்மநோ பா⁴நுஸம்ப⁴வ: ।। 380 ।।
யத ஏவ ஸமுத்பத்திஸ்தத்ரைவ ப்ரலயோ(அ)பி ச ।।
ம்ருதோ³ ஜாதஸ்ய கும்ப⁴ஸ்ய ந லயோ வீரணாதி³ஷு ।। 381 ।।
வாகா³தி³க³ணதா⁴ரித்வாத்³த⁴ர்மம் வாயுவ்ரதம் விது³: ।।
சக்ரிரே த³த்⁴ரிரே த⁴ர்மம் தா⁴ரணம் ப்ரக்ருதம் யத: ।। 382 ।।
அத்³யாபி க்ரியதே தைஸ்தத்கர்தாரஶ்சாபி தத்ஸுரா: ।।
அத்⁴ரியந்த யமமுர்ஹி தஸ்மிந்காலே பராஜிதா: ।।
த⁴ர்மவ்ரதம் ததே³வாத்³ய ப்³ரிப்⁴ரத்யக்³ந்யாத³ய: ஶுப⁴ம் ।। 383 ।।
அப⁴க்³நம் ம்ருத்யுநா யஸ்மாத்ப்ராணஸ்யைவ வ்ரதம் தத: ।।
ஏகமேவ வ்ரதம் ப்ராணம் சரேதா³ மரணாத்ஸதா³ ।। 384 ।।
ப்ராண்யாத³பாந்யாத்ப்ராணாத்மா ஹ்யுக்த்யாதி³ஷ்வபி கர்மஸு ।।
அந்தர்பா⁴வோ யதோ(அ)மீஷாம் ஶ்ரோத்ராதீ³ந்த்³ரியகர்மணாம் ।। 385 ।।
ப்ராணகர்மணி தேநைததே³கமேவ வ்ரதம் சரேத் ।। 386 ।।
ப்ராணாபாநாத்மகம் யஸ்மாத்³வ்ரதம் ப்ராணைககர்த்ருகம் ।।
ப்ராண்யாத³பாந்யாச்ச ததோ நித்யமா மரணாத்³பு³த⁴: ।। 387 ।।
ப்ராணாத்மநைவ வாகா³தி³வ்ரதாந்யாபி சரேத்ஸதா³ ।।
வாகா³த்³யாஸங்க³வத்தந்மாம் பாப்மா மா ப்ராபதா³ஸுர: ।। 388 ।।
இத்யேவமபி⁴ஸம்தி⁴: ஸந்வித்³வாந்ப்ராணவ்ரதம் சரேத் ।।
ப்ராணவ்ரதம் சேதா³ரப்³த⁴ம் சிகீர்ஷேத்தத்ஸமாபநம் ।। 389 ।।
அப்⁴யஸ்தேநா(அ)(அ)ம்ருதேர்யஸ்மாத்ஸாயுஜ்யாதி³ ஸமஶ்நுதே ।।
த்ர்யந்நாத்மதே³வதாயாஸ்து தஸ்மாதே³வம் விதீ⁴யதே ।। 390 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே ப்ரத²மாத்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் ஸப்தாந்நப்³ராஹ்மணம்

॥ ப்ரத²மாத்⁴யாயஸ்ய ஷஷ்ட²ம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

தத்³தே⁴த³மித்யவித்³யாயா உக்தம் கார்யமஶேஷத: ।।
உக்தார்த²ஸ்யைவ ஸம்க்ஷேபஸ்ரயம் வா இத்யதோ²ச்யதே ।। 1 ।।
அஜ்ஞாதைகாத்ம்யகார்யம் தத்³யதே³தத³பி⁴ஶப்³தி³தம் ।।
ந து வித்⁴வஸ்தஸம்மோஹப்ரத்யங்பா⁴த்ரஸதத்த்வக³ம் ।। 2 ।।
ஏவமுக்தே விரக்தோ(அ)ஸ்மாந்முமுக்ஷு: ஶ்ரத்³த⁴யா(அ)ந்விந: ।।
ப்³ரஹ்மஜ்ஞாநே(அ)தி⁴காரீ ஸ்யாத்கத²ம் நாமேதி ப⁴ண்யதே ।। 3 ।।
அவித்³யோத்த²புமர்தே²ப்⁴யோ விமுகீ²பூ⁴தமாநஸ: ।।
ஆத்மதத்த்வவிஜிஜ்ஞாஸுஸ்தத்³வயாவ்ருத்தோ ப⁴வேந்நர: ।। 4 ।।
பா³ஹ்யார்த²ப³த்³த⁴தி⁴ஷண: ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவித்தயே ।।
நாலம் விரோதா⁴த்புருஷ: பராஞ்சீத்யாக³மோக்தித: ।। 5 ।।
அவித்³யாமாத்ரஹேதுத்வம் ந த்வைகாத்ம்யாநுஸாரிதா ।।
யதோ²க்தவஸ்துந: கஸ்மாதி³த்யேதத்ப்ரதிபாத்³யதே ।। 6 ।।
அஜ்ஞாதாதா³த்மந: ஸாக்ஷாத³பி⁴வ்யக்தி: புரோதி³தா ।।
அஹேதுப²லரூபஸ்ய நாமரூபக்ரியாத்மபி⁴: ।। 7 ।।
நாமாத்³யாத்மகதைவாஸ்ய ப்³ரஹ்மாதே³: ஸ்தா²வராவதே⁴: ।।
ந து வஸ்த்வந்தரம் தத்ஸ்யாத்³யதா² ததி³ஹ வர்ண்யதே ।। 8 ।।
காரணத்வஸமாநத்வஸ்வாத்மலாப⁴த்வஹேதுபி⁴: ।।
நாமாத்³யாத்மகதைதஸ்ய ப்ரபஞ்சஸ்ய ப்ரஸாத்⁴யதே ।। 9 ।।
அநேகபே⁴த³ஸம்பி⁴ந்நம் யதே³தத்³வ்யாக்ருதம் ஜக³த் ।।
நாமரூபக்ரியாதத்த்வமேதத்ஸர்வம் ப்ரதீயதாம் ।। 10 ।।
த்ரயம் வா இத³மித்யேவம் ப்ரதிஜ்ஞார்த²மித³ம் வச: ।।
ஹேதூக்திருத்தரோ க்³ரந்த²ஸ்தேஷாமித்யாதி³நோச்யதே ।। 11 ।।
வாகி³த்யநேந ஶப்³தே³ந நாத³மாத்ரம் விவக்ஷ்யதே ।।
அபஜுஹ்நூஷிதத்வாத்து நாதோ³த்த²ஸ்ய விகாரத: ।। 12 ।।
ஏஷாம் நாமவிகாராணாமுக்யம் நாத³ஸ்தது³த்தி²தே: ।।
ஸர்வநாம்நாமதோ நாத³ உக்த²மித்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 13 ।।
ததா² ஸாமாந்யதோ வாசோ விஶேஷாணாம் ததா³த்மதா ।।
ந ஹி நிஷ்க்ருஷ்ய ஸாமாந்யாத்³விஶேஷ: கஶ்சிதீ³க்ஷ்யதே ।। 14 ।।
ஆத்மத்வாச்ச ததா² வாசோ நா(அ)(அ)த்மீயோ(அ)ந்யோ(அ)வஶிஷ்யதே ।।
கார்த்ஸ்யேநைவாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴தா³த்மீயஸ்யேஹ வஸ்துத: ।। 15 ।।
கார்யகாரணகோ³ பே⁴த³: ப்ராப்தோ லோகே ய ஈக்ஷ்யதே ।।
அவிசாரிதஸம்ஸித்³த⁴: ஸோ(அ)யம் ஶ்ருத்யா நிஷித்⁴யதே ।। 16 ।।
ஏவம் ஸதி ப்ரமாணத்வமபூர்வார்தா²வபோ³த⁴நாத் ।।
அந்யதா²(அ)தோ(அ)நுவாத³: ஸ்யாச்ச்²ருதேர்ஜ்ஞாதார்த²போ³த⁴நாத் ।। 17 ।।
சக்ஷுஷோ விஷயஶ்சக்ஷு:ஶப்³தே³நேஹாபி⁴தீ⁴யதே ।।
ரூபாணாமிதி ஸம்ப³ந்தா⁴த்³ரூபாத்மத்வாத்ததை²வ ச ।। 18 ।।
யத்³யத்³தி⁴ ரூப்யதே கிம்சிச்ச²ப்³த³ஸ்பர்ஶாதி³கம் தி⁴யா ।।
தத்தத்³ரூபமிதி ஜ்ஞேயம் தைஜஸத்வாவிஶேஷத: ।। 19 ।।
த்வாஷ்ட்ரமேவ ஹி ஸர்வத்ர தேஜோ ரூபாதி³லக்ஷணம் ।।
தஸ்மாத்³விஷயஸாமாந்யம் சக்ஷு:ஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ।। 20 ।।
ஹேதுதஜ்ஜாவிபா⁴கே³ந கார்யகாரணஹேதுத: ।।
வாசாரம்ப⁴ணஶாஸ்ராச்ச விகாராந்ருததோச்யதே ।। 21 ।।
அந்தர்பா⁴வஶ்ச ஸாமாந்யே விஶேஷாணாமதோ²ச்யதே ।।
ஸாமாந்யமேதத்ஸர்வேபாம் விஶேஷாணாம் ஸமம் ஹி தை: ।। 22 ।।
ந விஶேஷோ ந ஸாமாந்யம் பே⁴த³தோ(அ)பே⁴த³தோ(அ)ஸ்தி ந: ।।
ததா² ரூபவிஶேஷாணாம் ரூபமாத்ரஆத்மகத்வாத: ।।
ஸ்ரக்³வத்ஸர்பாதி³காந்யத்³வத்³ரூபம் ஸர்வம் பி³ப⁴ர்தி ஹி ।। 23 ।।
உக்தம் ஸமாஸதஸ்தாவதே³கத்வம் நாமரூபயோ: ।।
கர்மணோ(அ)பி ததை²கத்வமது⁴நா ப்ரதிபாத்³யதே ।। 24 ।।
வாக்சக்ஷு:ஶப்³த³தோ யத்³வத்³க்³ருஹ்யதே விஷயஸ்தயோ: ।।
ஆத்மநோ விஷயஸ்தத்³வதா³த்மஶப்³தே³ந க்³ருஹ்யதே ।। 25 ।।
ஸர்வேந்த்³ரியபரிஸ்பந்தோ³ வ்யஜ்யதே ந: ஶரீரகே ।।
ஶரீரவிஷயஸ்தஸ்மாதா³த்மேத்யத்ராபி⁴தீ⁴யதே ।। 26 ।।
ஆத்மைவ த்வஸ்ய கர்மேதி ததை²வாபி⁴ஹிதம் புரா ।।
அதோ(அ)த்ர கர்மஸாமாந்யம் க்³ருஹ்யதே தே³ஹஸம்ஶ்ரிதம் ।। 27 ।।
நாம ருபம் ததா² கர்ம யதே³தத்ர்ரயமீரிதம் ।।
ஏகமேவ ப⁴வத்யேதத்ர்ரயம் ஸத்³தே³ஹமாத்ரகம் ।। 28 ।।
விகர்த்ருத்வேந கர்மாத்ர நாமரூபாத்மநோர்ப⁴வேத் ।।
கர்மண: ஸாத⁴நத்வேந நாமரூபே வ்யவஸ்தி²தே ।। 29 ।।
ரூபமேவ ப்ரதிஷ்டா² ஸ்யாத்ஸர்வதா³ நாமகர்மணோ: ।।
ந ஹி ரூபமநாஶ்ரித்ய வித்³யேதே நாமகர்மணீ ।। 30 ।।
ப்ராண ஏऴ ப்ரதிஷ்டை²வம் ஸதா³ ஸ்யாந்நாமரூபயோ: ।।
ப்ராணைகாத்ம்யாஶ்ரயாத்³யஸ்மாதா³த்மலாப⁴: ஸதா³ தயோ: ।। 31 ।।
தத்³வத்³வாகா³ஶ்ரயத்வம் ச தயோ: ஸ்யாத்³ரூபகர்மணோ: ।।
வாசா ப்ரகாஶ்யமாநே தே ப்ரயுஜ்யேதே யத: ஸதா³ ।। 32 ।।
ஆஶ்ரயாஶ்ரயிபா⁴வேந நாமரூபக்ரியாத்மநாம் ।।
ஏகார்தா²நாம் ஸதாம் தேஷாம் ஸம்ஹதி: ஸ்யாச்ச²ரீரகே ।। 33 ।।
ஏக: ஸந்நேஷ ஆத்மா(அ)பி த்ரயமேதத்ப்ரபத்³யதே ।।
நாமரூபக்ரியாபி⁴ந்நோ தே³ஹோ(அ)யம் க்³ருஹ்யதே யத: ।। 34 ।।
ஏதந்மயோ(அ)யமாத்மேதி ததா² பூர்வம் ப்ரபஞ்சிதம் ।।
ஏதாவத்³வ்யாக்ருதம் ஸர்வம் யதே³தத்ஸம்ஹதம் த்ரிபி⁴: ।। 35 ।।
ததே³தத்க²லு வைராஜம் நாமரூபக்ரியாத்மகம் ।।
நாமரூபாத்மஸத்த்யேந ச்ச²ந்நம் ப்ராணாம்ருதம் து தத் ।। 36 ।।
ப்ராணஶப்³தே³ந லிங்கா³த்மா ப⁴ண்யதே கரணாத்மக:।।
பிண்ட³ஸ்ய மரப்மே நைதந்ம்ரியதே(அ)தோ(அ)ம்ருதம் மதம் ।। 37 ।।
ப்ருதி²வ்யப³க்³நிபூ⁴தாநி ஸத்ஸம்ஜ்ஞாந்யத்ர லக்ஷயேத் ।।
த்யத்ஸம்ஜ்ஞகே து விஜ்ஞேயே வாய்வாகாஶே மஹாத்மபி⁴: ।। 38 ।।
ஸச்ச த்யச்சேதி தத்ஸத்த்யம் பஞ்சபூ⁴தாத்மகம் விது³: ।।
கரணாயதநம் ஸ்தூ²லம் வைராஜம் யத்ப்ரசக்ஷதே ।। 39 ।।
அஸ்யாப்யந்தர்க³த: ப்ராணோ விஜ்ஞாநாத்மேதி யம் விது³: ।।
ஆ ஸம்ஸாராத்ஸ்தி²த: ஸ்தா²ஸ்நு: பரிணாமாத்மக: ஸதா³ ।। 40 ।।
யதா²கர்ம யதா²ஜ்ஞாநமுபாத³த்தே ஶரீரகம் ।।
ப்லுஷ்யாதி³நா ஸமோ(அ)தோ(அ)யம் ஶ்ருதாவப்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 41 ।।
உபாத்தாஶேஷபூ⁴தோ(அ)யம் யதோ²க்தோபாத்ததே³வத: ।।
க்ருத்ஸ்நாவித்³யோத்த²மாநீ ச ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநகாரணாத் ।। 42 ।।
ஹைரண்யக³ர்பே⁴ தத்த்வஜ்ஞோ வைராஜே ச ஶரீரகே ।।
ஆப³த்³தா⁴த்மாபி⁴மாநோ(அ)யம் கா³ர்க்³யோ(அ)வித்³யாஸமந்வித: ।। 43 ।।
க்ருத்ஸ்நஸம்ஸாரமாந்யேஷ ஸர்வோ(அ)ஸ்மீதி வ்யவஸ்தி²த: ।।
ப்³ரஹ்மோபதே³ஶவிஷய: ஶ்ருத்யைவோத்தா²ப்யதே ஜட³: ।। 44 ।।
நாமரூபாபி⁴மாநாப்⁴யாம் மர்த்யாப்⁴யாமம்ருத: ஸ்வயம் ।।
ப்ராண: கரணஸம்கா⁴தஶ்ச²ந்ந: ஸம்வேஷ்டித: ஸதா³ ।। 45 ।।
ஸம்ப்ரதா³யவித³ஸ்த்வத்ர நாநாத்வைகத்வவாதி³ந: ।।
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நாத்மகம் ப்³ரஹ்ம நாமரூபாதி³வஜ்ஜகு³: ।। 46 ।।
த்ரயம் ஸதே³கமேவ ஸ்யாதே³கம் ஸத்தத்³யதா² த்ரயம் ।।
அநேநைவாநுமாநேந வித்³யாத்³ப்³ரஹ்மாபி தாத்³ருஶம் ।। 47 ।।
த்³ருகா³தி³ஶக்த்யநேகத்வே(அ)ப்யேகமேவ பரம் விது³: ।।
ஶக்திஶக்திமதோரைக்யாத³த்³வைதமிதி ப⁴ண்யதே ।। 48 ।।
ஸாஸ்நாதி³ஷு யதா² கோ³த்வமபே⁴தே³ந வ்யவஸ்தி²ம் ।।
மித²: ஸாம்நாத³யோ பி⁴ந்நா கோ³த்வாபி⁴ந்நாஸ்ததா²(அ)பி தே ।। 49 ।।
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நாத்மநா யத்³வத்ஸ்தூ²லேஷ்வர்தே²ஷு த்³ருஶ்யதே ।।
ஸூக்ஷ்மேஷ்வபி ததா² வித்³யாத³நுமாநப³லாத்³பு³த⁴: ।। 50 ।।
பரபக்ஷே ந த்³ருஷ்டாந்த: கஶ்சித³ப்யுபலப்⁴யதே ।।
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நாத்மகம் தஸ்மாத்ஸர்வம் வஸ்த்விதி நிஶ்சய: ।। 51 ।।
அநுமாநைகஸித்³த⁴த்வாத்³பி⁴ந்நாபி⁴ந்நாத்மவஸ்துந: ।।
ஆக³மேநாத்ர கிம் கார்யம் லிங்க³ஸித்³தா⁴நுவாதி³நா ।। 52 ।।
ந சா(அ)(அ)க³மஸ்ய தாத்பர்யமேவம்பூ⁴தேஸ்தி வஸ்துநி ।।
அஸ்தூ²லம் நேதி நேதீதி ஜ்ஞாதாஜ்ஞாதஹுதேஸ்ததா² ।। 53 ।।
விஶேஷாத்மநிஷேதா⁴ய ததா² ஸாமாந்யரூபிண: ।।
க்ஷுரவிஶ்வம்ப⁴ரௌ ஶ்ருத்யா த்³ருஷ்டாந்தௌ ப்ரதிபாதி³தௌ ।। 54 ।।
அந்த்யா விஶேஷா த்³ருஷ்டாந்த: பரபக்ஷே(அ)பி வித்³யதே ।।
த்வத்பக்ஷ ஏவ த்³ருஷ்டாந்தோ யதா² நாஸ்தி ததோ²ச்யதே ।। 55 ।।
நி:ஸாமாந்யா விஶேஷா: ஸ்யுர்கோ³தா தேப்⁴யோ ந சேத்³தி⁴ருக் ।।
அத² வ்யாவர்ததே தேப்⁴யோ கோ³த்வம் தே க²ண்ட³வத்³ப⁴வேத் ।। 56 ।।
வ்யாவ்ருத்தம் யதி³ பி⁴ந்நேப்⁴யஸ்த்வயா(அ)பி⁴ந்நகி³ரோச்யதே ।।
வ்யாவ்ருத்தம் ந விஶேஷஶ்சேத்யஹோ வித்³யாவிசேஷ்டிதம் ।। 57 ।।
அவ்யாவ்ருத்தம் விஶேஷேப்⁴யஸ்த்வத² ஸாமாந்யமுச்யதே ।।
ஸாமாந்யஸ்ய விஶேஷத்வாத்³விஶேஷா ஏவ கேவலா: ।। 58 ।।
ऩ ஹ்யாபி⁴ந்நதி⁴யா கோ³த்வம் விஶேஷேஷு ப்ரதீயதே ।।
விஶேஷமாத்ரநிஷ்ட²த்வாத்³பி⁴ந்நாபி⁴ந்நம் கிமுச்யதே ।। 59 ।।
அபே⁴த³: கிம் தயோர்யோக³: கிம் வைகாத்ம்யமபி⁴ந்நதா ।।
நாபே⁴தோ³ மேஷயோர்யோகே³ யதா² பி⁴ந்நௌ ததா² யுதௌ ।। 60 ।।
வ்யாமிஶ்ரம் யதி³ வா ஶுத்³த⁴ம் கோ³த்வம் பே⁴தே³ஷு க³ம்யதே ।।
நோப⁴யத்ரப்யபி⁴ந்நத்வமஸாதா⁴ரண்யஸம்ஸ்தி²தே: ।। 61 ।।
பே⁴தே³ஷு சோபயுக்தம் தத்³கோ³த்வம் யத்³வா ப்ருத²க்ஸ்தி²தம் ।।
ஸாமாந்யம் வா விஶேஷோ வா கோ(அ)நயோரபி⁴தீ⁴யதாம் ।। 62 ।।
உபயுக்தம் விஶேஷத்வாதி³தரஸ்யாப்யநந்வயாத் ।।
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நாத்மதாம் நைதி த்³வைரூப்யாஸம்ப⁴வாத்தயோ: ।। 63 ।।
வஸ்துவ்ருத்தம் ந ஸாமாந்யம் ந விஶேஷஸ்ததை²வ ச ।।
அபேக்ஷாமாத்ரத: ஸித்³தே⁴ர்வ்யோம்நி கார்ஷ்ண்யோதி³வ்ருத்தவத் ।। 64 ।।
ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாநதோ(அ)பே⁴த³: க²ண்ட³முண்ட³ஸ்த²கோ³த்வயோ: ।।
ஏகாதி⁴கரணஜ்ஞாநாத்க²ண்டா³த்³யைஸ்தத்³விபி⁴ந்நதா ।। 65 ।।
பி⁴ந்நாதி⁴கரணஜ்ஞாநாந்நைவமப்யபி⁴தா³ தயோ: ।।
ஸாமாந்யே(அ)பி⁴ந்நதீ⁴ர்யஸ்மாத்³பி⁴ந்நேஷ்வேவ து பி⁴ந்நதீ⁴: ।। 66 ।।
ப்ரத்யக்ஷேணாநுபாத்தத்வாந்ந ஸ்ம்ருதிஸ்ததி³தீக்ஷணம் ।।
ந ஹி ப்ரத்யக்ஷதோ(அ)ப்ராப்தம் ஸ்மர்யதே வஸ்து கிம்சந ।। 67 ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யஸ்ய விபி⁴ந்நார்த²வ்யபாஶ்ரயாத் ।।
அபே⁴த³தீ⁴: கத²ம் தத்ர விஶேஷணவிஶேஷ்யயோ: ।। 68 ।।
அபி⁴ந்நவசஸா பி⁴ந்நப்ரதிஷேதோ⁴(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
ப்ராப்தஸ்ய பி⁴ந்நரூபஸ்ய ஶூந்யதா(அ)த: ப்ரஸஜ்யதே ।। 69 ।।
வசோ பே⁴த³நிஷேத⁴ம் சேந்ந குர்யாத்³பே⁴த³வாக்யவத் ।।
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நாத்மதாபக்ஷஹாநிரேவம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 70 ।।
தக்ரகௌண்டி³ந்யந்ந்வயாயோ ந சேஹாப்யவஸீயதே ।।
உத்ஸர்கா³நவகாஶத்வாச்சூ²ந்யதைவாத் ஆபதேத் ।। 71 ।।
பி⁴ந்நௌ ஜாதிகு³ணௌ த்³ரவ்யாத்ஸ்வாநுபூ⁴த்யநுரோத⁴த: ।।
தத்³விரோத⁴த³பி⁴ந்நத்வம் கத²ம் மாநாத்ப்ரதீயதே ।। 72 ।।
அபி⁴ந்நம் ஸத்³விபி⁴ந்நத்வம் ந கத²ம்சித்ப்ரபத்³யதே ।।
ஸ்வாஶ்ரயாத்வாத³பி⁴ந்நஸ்ய குதோ(அ)ஸ்ய ஸ்யாத்பராஶ்ரய: ।। 73 ।।
அந்யாநபேக்ஷம் யத்³யஸ்ய வ்ருத்தம் தத்பாரமார்தி²கம் ।।
அந்யாபேக்ஷம் யதோ(அ)ந்யத்வம் தேந தத்³வ்யோமகார்ஷ்ண்யவத் ।। 74 ।।
கோ³த்வஸத்த்வப்ரமேயத்வவஸ்துத்வாதீ³நி பி⁴ந்நவத் ।।
ஸமாந்யாநீஹ க²ண்டா³தௌ³ தேநாந்யோந்யவிருத்³த⁴தா ।। 75 ।।
யதே³கம் தந்ந நாநேதி நாநா நைகமிதி ப்ரமா।।
யோ(அ)நுபூ⁴திவிரோத்⁴யர்த²: ஸ கத²ம் ஸ்தா²ப்யதே ப³லாத் ।। 76 ।।
பே⁴தா³: ஸாமாந்யதாம் யாந்தி ஸாமாந்யம் பே⁴த³தாம் யதி³: ।।
லோகப்ரஸித்³தி⁴வாத⁴: ஸ்யாத்ஸ சாபி ஸ்யாத³நர்த²க: ।। 77 ।।
ஸாமாந்யம் ச விஶேஷஶ்ச த்³ரவ்யதந்ரௌ மதௌ யதி³ ।।
அஸாமாந்யவிஶேஷாத்மத்³ரவ்யவத்ப்ராப்நுதஶ்ச தௌ ।। 78 ।।
கு³ணதந்த்ரம் யதா³ த்³ரவ்யம் ப்ரஸித்³தே⁴ர்பா³த⁴நம் ததா³ ।।
ஏகஸ்யாநேகதாபத்திர்த்³ரவ்யஸ்யாபி ப்ரஸஜ்யதே ।। 79 ।।
த்³ரவ்யேணைவாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்³கு³ணாநாம் ந பரஸ்பரம் ।।
அந்யோந்யாநபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்ந விஶேஷஸ்ததே²தரத் ।। 80 ।।
ஸாமாந்யேதரதோ பி⁴ந்நம் த்³ரவ்யம் சேத்³ப⁴வதோ மதம் ।।
தந்நிஷேதே⁴ந தத்ஸித்³தே⁴: கத²ம் ஸ்யாத்தத³பி⁴ந்நதா ।। 81 ।।
அதா²பி⁴ந்நம் மதம் தாப்⁴யாம் த்³ரவ்யஸ்யாபஹ்நவஸ்தத: ।।
ந விஶேஷோ ந ஸாமாந்யமந்யோந்யாஸம்க³தேர்ப⁴வேத் ।। 82 ।।
பி⁴ந்நாபே⁴தா³த³பி⁴ந்நஸ்ய பே⁴த³: ஸ்யாத்பிண்ட³வத்³த்⁴ருவம் ।।
பிண்ட³ஶ்ச ஸர்வக³ஸ்தத்³வத்³கோ³த்வாபே⁴தா³த்ப்ரஸஜ்ய தே ।। 83 ।।
அந்யோந்யாவ்யதிரேகித்வாதை³காத்ம்யம் ப்ராப்நுயாத்தயோ: ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்தி கே ப்ரத²மாத்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் ஸப்தாந்நப்³ராஹ்மணம் ।। 5 ।।
தத: ப்ரத்யக்ஷபா³த⁴: ஸ்யாத்தத்³பே⁴தோ³ ஹி ததா³ஶ்ரய: ।। 84 ।।
வ்யஸ்தாபே⁴தா³த்ஸமஸ்தோ(அ)ர்தோ² வ்யஸ்தவந்ந மநாக³பி ।।
ஸமஸ்தாகரவஜ்ஜ்ஞாநம் குர்யாத்ப்ரத்யக்ஷபா³த⁴த: ।। 85 ।।
வ்யஸ்தாபே⁴தே³(அ)பி சேத்குர்யாத்ஸமஸ்ததி⁴ஷணாம் ப³லாத் ।।
வ்யஸ்தாத்மநா(அ)ஸமஸ்தோ(அ)பி குர்யாத்ப்லுஷிதி⁴யம் கி³ரி: ।। 86 ।।
அஸாதா⁴ரணரூபேண பே⁴தோ³ ஜக³தி நிஶ்சித: ।।
ஸாதா⁴ரண்யம் தயோர்மாநாத்ஸமஸ்தவ்யஸ்தயோ: குத: ।। 87 ।।
ஸர்வாபே⁴தா³ச்ச ஸர்வஸ்ய ரஜ்ஜ்வாம் ஸர்பாதி³பு³த்³த⁴ய: ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்தி கே ப்ரத²மாத்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் ஸப்தாந்நப்³ராஹ்மணம் ।। 5 ।।
ரஜ்ஜுபு³த்³தி⁴வதே³வ ஸ்யுஸ்தத்³தீ⁴ஶ்சாப்யஹிபு³த்³தி⁴வத் ।। 88 ।।
நிஷேத⁴விதி⁴ஹேதூநாம் ஸர்வேஷாம் ஸர்வவஸ்துஷு।।
ஸமாப்தேரதி⁴காராணாமப்ரவ்ருத்தி: ப்ரஸஜ்யதே ।। 89 ।।
அபா⁴வமாநக்ல்ருப்த்யர்தோ² யஶ்சா(அ)(அ)யாஸ: க்ருதோ மஹாந் ।।
நிஷ்ப²ல: ஸோ(அ)பி⁴ஸம்வ்ருத்தோ பி⁴ந்நாப⁴இந்நாவ்யவஸ்தி²தௌ ।। 90 ।।
ஸ்வவிஶேஷாநுரோதி⁴த்வம் ஸாமாந்யாநாம் மதம் யதி³ ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததாபக்ஷஸ்ததா³ குப்யதி கல்பித: ।। 91 ।।
ந சாபி ஸர்வஸாமாந்யவிஶேஷார்தா²வபு³த்³த⁴யே ।।
கஶ்சித³ப்யதி⁴கார்யஸ்தி க்ருத்ஸ்நே(அ)பி ஜக³தீத்³ருஶ: ।। 92 ।।
ந வேதா³ர்தோ² ந சாபீத்³ருக்தர்கேணாப்யுபபத்³யதே ।।
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நேக்ஷணம் ஸர்வம் யதோ²க்தந்யாயவர்த்மநா ।। 93 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே ப்ரத²மாத்⁴யாயஸ்ய ஷஷ்ட²ம் ப்³ராஹ்மணம்
சத்வார்யேவ ஸஹஸ்ராணி ஶ்லோகாநாம் த்³வே ஶதே ததா² ।
ஶ்லோகா: பஞ்சத³ஶாந்யே ச த்ருதீயஸ்யைஷ ஸம்க்³ரஹ: ।।
இதி ஶ்ரீமத்பரமஹம்ஸபரிவ்ராஜகாசார்ய ஶ்ரீஸுரேஶ்வராசார்யவிரசிதே ப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே ப்ரத²மோ(அ)த்⁴யாய:

॥ த்³விதீயாத்⁴யாயஸ்ய ப்ரத²மம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

தத்³தே⁴த³மித்யவிஜ்ஞாதப்ரத்யக்தத்த்வாதி³த³ம் ஜக³த் ।।
ரஜ்ஜ்வாம் ஸர்பாதி³வஜ்ஜாதம் நாமரூபக்ரியாத்மகம் ।। 1 ।।
அநிஶ்சிதா யதா² ரஜ்ஜுரந்த⁴காரே விகல்பிதா ।।
ஸர்பதா⁴ராதி³பி⁴ர்பா⁴வைஸ்தத்³வதா³த்மா விகல்பித: ।। 2 ।।
அநர்த²ஹேதுரஜ்ஞாநம், தது³த்த²ம் சாகி²லம் ஜக³த் ।।
ப்ரதீசோ(அ)நர்த², இத்யஸ்மாத்³பீ⁴தோ(அ)த்யர்த²ம் முமுக்ஷதி ।। 3 ।।
புருஷார்தோ²(அ)கி²லாநர்த²ப்ரத்⁴வஸ்தி: ப்ரத்யகா³த்மந: ।।
ஸம்யக்தத்த்வபரிஜ்ஞாநம் புருஷார்த²ஸ்ய காரணம் ।। 4 ।।
நிரஸ்தாஶேஷாநர்தா²ப்தக்ருத்ஸ்நாஹ்லாத³ஸதத்த்வக: ।।
ஸ்வதோ யதோ(அ)யம் ஸம்ஸாரீ தேநாஜ்ஞோ விபரீதத்³ருக் ।। 5 ।।
மோஹமாத்ராந்தராயத்வாத்புருஷார்த²ஸ்ய நாபரம் ।।
அவித்³யாத்⁴வம்ஸிநோ போ³தா⁴த்கிம்சித்ஸாத⁴நமிஷ்யதே ।। 6 ।।
ஆத்மேத்யேவேதி வித்³யாயா: ஸூத்ரமித்யுதி³தம் புரா ।।
உபோத்³தா⁴தஸ்ததா² தஸ்ய ப்ராகு³க்த: ஸப்ரயோஜந: ।। 7 ।।
ப்ரதீசி ஸாக்ஷாத்³விஜ்ஞாதே ஜ்ஞேயம் ஸர்வம் ஸமாப்யதே ।।
நி:ஶேஷதஸ்தமோத்⁴வஸ்தே: புமர்த²ஶ்ச ஸமாப்யதே ।। 8 ।।
யத ஏவமத: பஶ்யேதா³த்மந்யாத்மாநமத்³வயம் ।।
ஆத்மைகோ ப்³ரஹ்மவித்³யாயா விஷய: ஶ்ருதிதோ மத: ।। 9 ।।
அத² யோ(அ)ந்யாமிதி ததா²(அ)வித்³யாம் சாநூத்³ய நஶ்வரீம் ।।
ஆ(அ)த்⁴யாயாவஸிதே: கார்யம் தஸ்யா வ்யாக்²யாதமஞ்ஜஸா ।। 10 ।।
அத்⁴யாத்மமதி⁴பூ⁴தம் ச ததா² சைவாதி⁴தை³வதம் ।।
பூ⁴தம் ப⁴வத்³ப⁴விஷ்யம் ச ஸாத்⁴யம் ஸாத⁴நமேவ ச ।।
ஜநிமத்ஸர்வமேவேத³மவித்³யாயா: ஸமுத்தி²தம் ।। 11 ।।
ஸம்க்ஷிப்ய சாப்யுபந்யஸ்தமத்⁴யாயாந்தே ச தத்புந: ।। 12 ।।
த்ரயம் வா இத³மித்யேவம் ரூபம் நாம ச கர்ம ச ।।
த்ரயஸ்யாபி ச ஸம்க்ஷேபோ லிங்க³தே³ஹாத்மஸம்ஹதி: ।। 13 ।।
த்ரைலோக்யாத்மஶரீர்யேஷ விஶ்வரூப: ப்ரஜாபதி: ।।
அந்தர்ணீதாகி²லாநந்ததே³வத: ப்ராணவிக்³ரஹ: ।। 14 ।।
அவிஜ்ஞாதாத்மதத்த்வ: ஸம்ஸ்தத³த்⁴யஸ்தாபி⁴மாநவாந் ।।
பராக்ப்ரவ்ருத்தேர்விராதோ வித்³யாயா விஷயஸ்த்வயம் ।। 15 ।।
ஸாக்ஷாத்க்ருதாத்மபா⁴வோ(அ)யமேவம்லக்ஷணவஸ்துநி ।।
ஶ்ருத்யோபஸ்தா²ப்யதே கா³ர்க்³யோ ப்³ரஹ்மவித்³யாபி⁴தி⁴த்ஸயா ।। 16 ।।
அக்ருத்ஸ்நப்³ரஹ்மவேதி³த்வாத்³த்³ருப்தோ(அ)ஸாவல்பகஸ்தத: ।।
ந ஹி பூர்ணபரிஜ்ஞாந: கஶ்சித்³த்³ருப்யதி நிர்த்³வய: ।। 17 ।।
ஸமாப்தாஶேஷவிஜ்ஞேயபுருஷார்த²ஸ்ததா² பர: ।।
அஜாதஶத்ருரைகாத்ம்யாத்³கா³ர்க்³யாசார்ய: ப்ரகல்பதே ।। 18 ।।
வ்யாக்²யாதாயாமவித்³யாயாம் தது³ச்சி²த்தாவதா²து⁴நா ।।
ஆத்மேத்யேவேதி ஸூத்ரஸ்ய வ்யாக்²யா ப்ரஸ்தூயதே ஸ்பு²டா ।। 19 ।।
ஶ்ருத்யா கா³ர்க்³யாத்³யுபந்யாஸஶிஷ்யாசார்யஸ்வரூபயா ।।
ஸுகா²வபோ³த⁴ஸித்³த்⁴யர்த²மியமாக்²யாயிகோதி³தா ।। 20 ।।
அந்யே த்வத்ராபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴மேவம் வ்யாசக்ஷதே பு³தா⁴: ।।
ஸ ஏஷ இத்யுபந்யஸ்தோ விஜ்ஞாநாத்மா ஹி ய: புரா ।। 21 ।।
கா³ர்க்³யகாஶ்யேதிஹாஸேந வக்ஷ்யதே தஸ்ய நிர்ணய: ।।
கர்த்ர்யோ போ⁴க்த்ர்யஶ்ச தே³ேஹே(அ)ஸ்மிந்தே³வதா ஏவ நாபர: ।।
ஶ்ருதிர்கா³ர்க்³யாத்மநா ஸேயம் பூர்வபக்ஷமபா⁴ஷத ।। 22 ।।
ஆத்மநோ(அ)ஸ்தித்வகர்த்ருத்வபோ⁴க்த்ருத்வப்ரதிபத்தயே ।। 23 ।।
ஶ்ருத்யா ஸித்³தா⁴ந்தஸித்³த்⁴யர்த²ம் காஶ்யரூபம் ப்ரகல்பிதம் ।।
நிஷ்ப²லத்வாத்ஸ சாயுக்த: ப்ரக்ருதாநபி⁴ஸம்க³தே: ।। 24 ।।
தே³வதாஸ்தித்வபக்ஷே(அ)பி கிமஸ்தித்வாதி³ நேஷ்யதே ।।
தே³ஹாத்³பி⁴ந்நஸ்ய விஜ்ஞாதுரிஷ்டம் சேந்நிஷ்ப²ல: ஶ்ரம: ।। 25 ।।
அஜ்ஞாதைகாத்ம்யயாதா²த்ம்யோ யதா³ த்விஹ விவக்ஷ்யதே ।।
அவித்³யாகார்யநிஷ்ட²: ஸஞ்ஶ்ருத்யா கா³ர்க்³யஶரீரயா ।। 26 ।।
பூர்வபக்ஷிதயா(அ)ஶேஷது³:க²ஹேதூபஶாந்தயே ।।
பூர்வபக்ஷநிதா³நச்சி²த்காஶ்ய: ஸித்³தா⁴ந்தவாத்³யபி ।। 27 ।।
ஶ்ருத்யேஹோத்தா²ப்யதே(அ)ஶேஷவேதா³ந்தார்தா²வபு³த்³த⁴யே ।।
ஸர்வோ(அ)ப்யேஷ ததா³ யத்ந: ப²லவாந்ஸ்யாந்ந சாந்யதா² ।। 28 ।।
ஶ்ரத்³தா⁴சாராதி³வித்⁴யர்தா² யதி³ வா(அ)(அ)க்²யாயிகா த்வியம் ।।
யதோ²க்தத³ர்ஶநாப்தார்தோ² நாந்யத³ஸ்தீதி பா⁴வித: ।।
அதோ(அ)தித்³ருப்தோ(அ)விஜ்ஞாதத³ர்பகாரணக⁴ஸ்மர: ।। 29 ।।
ஶ்ரத்³தா⁴லும் வித்தஸம்பந்நம் ஶ்ரேயோர்தி²நமுபேத்ய து ।।
ப்³ரஹ்ம தே(அ)ஹம் ப்³ரவாணீதி கா³ர்க்³ய: காஶ்யமபா⁴ஷத ।। 30 ।।
ந ஜாதோ ந ப⁴விஷ்யோ(அ)ஸ்தி ஶத்ருரைகாத்ம்யத³ர்ஶநாத் ।।
அஜாதஶத்ரு: காஶ்யோ(அ)தோ கா³ர்க்³யபு³த்³தி⁴விருத்³த⁴தீ⁴: ।। 31 ।।
ப்³ரஹ்ம யஸ்மாத்பரம் நாஸ்தி ந ச வஸ்த்வந்தரம் யத: ।।
ப்³ரவாண்யுபாஸ்யம் தத்தே(அ)ஹம் ஸர்வாபத்⁴வஸ்திகாரணம் ।। 32 ।।
நாப்ருஷ்ட இதி நந்வேதத்³விருத்³த⁴மகரோத்³ருஷி: ।।
யத்³ப்³ரஹ்ம தே ப்³ரவாணீதி ஹ்யப்ருஷ்ட: காஶ்யமப்³ரவீத் ।। 33 ।।
த³ர்பாதி³த³ர்ஶநாந்நூநம் வேத்த்யக்ருத்ஸ்நாத்மத³ர்ஶநம் ।।
க்ருத்ஸ்நத்வார்த²மதோ(அ)ப்ராக்ஷீத்காஶ்யம் ப்ரஜ்ஞாஸமந்விதம் ।। 34 ।।
ஶ்ரத்³தா⁴லுரதி⁴காரீ யோ ஜிஜ்ஞாஸுர்விநயாந்வித: ।।
அப்ருஷ்டேநாபி வக்தவ்யா தஸ்மை வித்³யா விபஶ்சிதா ।। 35 ।।
த⁴ர்மார்தௌ² யத்ர ந ஸ்யாதாம் ஶுஶ்ரூஷா வா(அ)பி தத்³விதா⁴ ।।
தத்ர வித்³யா ந வக்தவ்யா ஶுப⁴ம் பீ³ஜமிவோஷரே ।। 36 ।।
த⁴ர்மார்தௌ² யத்ர ச ஸ்யாதாம் ஶுஶ்ரூபா வா(அ)பி தத்³விதா⁴ ।।
வக்தவ்யா தத்ர வித்³யேதி நிஷேதா⁴தே³வ லிங்க்³யதே ।। 37 ।।
நஷ்டாஶ்வத³க்³த⁴ரத²வந்ந்யாயம் சா(அ)(அ)ஶ்ரித்ய பூ⁴மிபம் ।।
ப்ராஹ மாநுஷவித்தாட்⁴யம் தை³வவித்தஸமந்விதம் ।। 38 ।।
வித்தத்³வயேந ஸம்பந்நோ யதோ(அ)தி⁴க்ரியதே நர: ।।
ஸர்வகர்மஸ்வதோ(அ)வாதீ³த்³வாலாகி: காஶ்யமந்திகாத் ।। 39 ।।
ப்³ரஹ்ம துப்⁴யம் ப்³ரவாணீதிவாங்பா⁴த்ரவ்யாப்ருதாவஹம் ।।
கோ³ஸஹஸ்ரம் த³தா³ம்யத்³ய விநா(அ)ப்யைகாத்ம்யநிர்ணயாத் ।। 40 ।।
கோ³ஸஹஸ்ரப்ரதா³நஸ்ய நிமித்தம் ஶ்ருதிரப்⁴யதா⁴த் ।।
ஜநகோ ஜநக இதி நாமாப்⁴யாஸோக்தித: ஸ்பு²டம் ।। 41 ।।
ஶுஶ்ரூஷும் ஜநகம் ஸர்வே ஜநா தி³த்ஸந்தமேவ ச ।।
விவக்ஷவோ(அ)பி⁴தா⁴வந்தி தமுத்³தி³ஶ்ய ஜிக்⁴ருக்ஷவ: ।। 42 ।।
மௌக்³தீ⁴ம் ப்ரஸித்³தி⁴முல்லங்க்⁴ய கா³ர்க்³யோ(அ)யம் மாமுபாக³த:।।।।
நூநம் தி³த்ஸும் ச ஶுஶ்ரூஷும் ஸம்பா⁴வயதி மாமபி ।। 43 ।।
ஆதி³த்யசக்ஷுர்பு³த்³தி⁴ஸ்த²ஶ்சேதந: ஸர்வகோ³ த்⁴ருவ: ।।
ஏதமேவ ஸதோ³பாஸே ப்³ரஹ்மேதி ரவிமத்⁴யக³ம் ।। 44 ।।
ததா² ப்³ருவாணம் தம் கா³ர்க்³யம் காஶ்யோ மா மேத்யதோ²சிவாந் ।।
கேவலோ மதிஸம்வாதோ³ ப⁴வது³க்தॆர்மமாப⁴வத் ।। 45 ।।
ந த்வபூர்வார்த²விஜ்ஞாநம் ப்ரதிஜ்ஞாதம் யதா² த்வயா ।।
மா வோசோ(அ)தோ யதோ வேக்³நி விநா(அ)பி வசநாத்தவ ।। 46 ।।
நிஷேதா⁴ப்⁴யாஸோ மா மேதி ஜ்ஞாதப்³ரஹ்மப்ரவாதி³ந: ।।
ஆபா³தி⁴ததி⁴யா(அ)ப்⁴யஸ்தோ கா³ர்க்³யஸ்யாநுக்திகாரணாத் ।। 47 ।।
ஸுப்ரஸித்³த⁴ம் யத³ஸ்மாகம் த்வச்சா²ஸநம்ருதே(அ)பி தத் ।।
நாபேக்ஷதே ப⁴வத்³வாக்யம் ஸித்³த்⁴யர்த²ம் ப்ராக்ப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 48 ।।
தது³பாஸாம் ந வேத்³மீதி மா ச ஶங்காம் க்ருதா² யத: ।।
உபாஸநம் ச வேத்³ம்யஸ்ய கு³ணம் தத்ப²லமேவ ச ।। 49 ।।
அதீத்ய ஸர்வபூ⁴தாநி ப்ராதா⁴ந்யேந ஸ்தி²தோ யத: ।। 50 ।।
அதிஷ்டா² இதி நாமாஸ்ய தேநா(அ)(அ)தி³த்யாத்மநோ(அ)ப⁴வத் ।।
சக்ஷுருத்³தீ³ப்திமத்த்வாச்ச ராஜேத்யேஷோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।। 51 ।।
ஸ ய ஏதம் யதோ²த்³தி³ஷ்டமுபாஸ்தே(அ)ஹர்நிஶம் நர: ।।
யதோ²பாஸநமேவாஸ்ய ப²லம் ப⁴வதி நாந்யதா² ।। 52 ।।
மதிஸம்வாத³தோ³ஷேண காஶ்யேநோத்ஸாரிதே ரவௌ ।।
கா³ர்க்³யோ ப்³ரஹ்மாந்தரம் ராஜ்ஞே ப்ரவக்துமுபசக்ரமே ।। 53 ।।
சந்த்³ரே மநஸி பு³த்³தௌ⁴ ச ப்³ரஹ்மோபாஸே(அ)ஹமத்³வயம் ।।
பா⁴நுமண்ட³லதோ யஸ்மாத்³த்³விகு³ண சந்த்³ரமண்ட³லம் ।।
ப்³ருஹந்நிதி ததஶ்சந்த்³ர: ப்ரமாணேநாபி⁴தீ⁴யதே ।। 54 ।।
அம்போ⁴(அ)திபாண்ட³ரம் வாஸோ யஸ்மாச்சந்த்³ராபி⁴மாநிந:।।
தஸ்மாத்பாண்ட³ரவாஸா: ஸ்யாத்ஸோம: ஸௌம்யத்வகாரணாத் ।। 55 ।।
ஜ்யோத்ஸ்நயா ராஜதே(அ)த்யர்த²ம் ஸோமோ ப்³ராஹ்மணராஜத: ।।
ஸோமோ ராஜேத்யேதோ வக்தி தது³பாஸவிதி⁴த்ஸயா ।। 56 ।।
துல்யாபி⁴தா⁴நத⁴ர்மத்வால்லதா ஸோமோ(அ)பி க்³ருஹ்யதே ।।
உப⁴யோர்தே³வதைகத்வாது³பாஸ்யம் தேந தத்³த்³வயம் ।। 57 ।।
ஏஷைகா தே³வதா விப்⁴வீ ப்ரத்யேகார்தா²வஸாயிநீ ।।
போ⁴க்த்ரீ கர்த்ரீ ச ஸர்வத்ர தஸ்யா போ⁴ஜ்யமதோ(அ)பரம் ।। 58 ।।
ப்³ரஹ்மைஷா ஸர்வஸம்வ்யாப்தேராத்மேத்யேதாமுபாஸ்மஹே ।।
வ்யாக்²யா துல்யைவ விஜ்ஞேயா ஸர்வவாக்யேஷு பூர்வவத் ।। 59 ।।
கு³ணோ யத்ர ஹி ய: பும்ஸோ நாம்நா ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)த்ர து ।।
ப²லம் ததே³வ தஸ்ய ஸ்யாத்ஸர்வவாக்யேஷு நிர்ணய: ।। 60 ।।
பா⁴நுசந்த்³ரமஸோஸ்தேஜோ ஜலதை³ரபி⁴பூ⁴யதே ।।
வித்³யுத்தத்ராப்யதிதராம் தேஜஸ்வீ தேந வித்³யுதி ।। 61 ।।
க²ண்ட³ஶோ ந யதா² மூர்தம் க²ம் பூர்ணம் சாப்ரவர்தநாத் ।।
அப்ரவர்த்யக்ரியாவத்ஸ்யுர்வ்யோம்நி ஸர்வா: ப்ரவ்ருத்தய: ।। 62 ।।
ஜிஷ்ணு: ஸ்யாஜ்ஜயஶீலத்வாஜ்ஜீயதே ந பரைர்யத: ।।
அபராஜிஷ்ணுரித்யேவம் தஸ்மாதே³வாபி⁴தீ⁴யதே ।। 63 ।।
அந்யதோ மாத்ருதோ ஜாதா அந்யதஸ்த்யா உதா³ஹ்ருதா: ।।
அப்யந்யதஸ்த்யஜாயீ ஸ்யாத்ஸாபத்நப்⁴ராத்ருமர்த³ந: ।। 64 ।।
ஜிஷ்ணுரிந்த்³ரகு³ணோபாஸ்தேர்வைகுண்ட²கு³ணத: பர:।।।।
ஸேநா(அ)பராஜிதேத்யஸ்மாத்ஸபத்நாநாம் பராஜய: ।। 65 ।।
அப்⁴யாஹிதமபி ஜக³த்ஸஹதே(அ)க்³நிர்யதஸ்தத: ।।
ப⁴ஸ்மஸாத்கரணாது³க்தோ விஷாஸஹிரிதீஶ்வரை: ।। 66 ।।
அப்ஸு ரேதஸி பு³த்³தௌ⁴ ச புருஷம் ப்³ரஹ்ம சேதநம் ।।
உபாஸ ஏதமித்யுக்த: காஶ்ய: ப்ரத்யாஹ பூர்வவத் ।। 67 ।।
ப்ரதிபி³ம்போ³த³ய: கார்யம் ப்ரதிரூபம் யதஸ்தத: ।।
ப்ரதிரூப உபாஸ்யோ(அ)ப்ஸு ப²லமப்யஸ்ய தாத்³ருஶம் ।। 68 ।।
அந்வர்தே² ப்ரதிஶப்³தோ³(அ)யம் ப²லஸ்ய புருஷார்த²த: ।।
ப்ராதிலோம்யேந து ஜ்ஞேயோ ஹ்யநர்த²: ஸ்யாத்ததா² ஸதி ।। 69 ।।
ஶ்ருதிஸ்ம்ருதிஸதா³சாராந்ப்ரதி ய: ஸததோத்³யத: ।।
ப்ரதிஶ்ருத்யாதி³ரூபத்வாத்ப்ரதிரூபஸ்ததோ(அ)ஸ்து ஸ: ।। 70 ।।
ரோசிப்ணூபநிபத்காந்தமாத³ர்ஶாக்ஷாதி³பு³த்³தி⁴ஷு ।।
உபாஸ இத்யபி⁴ஹிதே காஶ்ய: ப்ரத்யாஹ பூர்வவத் ।। 71 ।।
யத்ரோபாஸ்யப³ஹுத்வம் ஸ்யாத்ப²லம் தத்ர ப்ரஜாஸ்வபி ।।
ஶதஹ்ரதா³த³ர்ஶாத்³யர்தா² ப³ஹவஸ்தே ப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 72 ।।
ப²லம் யத்³கு³ணகம் யத்ர தத்³கு³ணம் ஸ்யாது³பாஸநம் ।।
ப²லாநுமாநதஸ்தத்ர ந ப²லம் ஹ்யநுபாஸிதம் ।। 73 ।।
க³ச்ச²ந்தமநு ய: ஶப்³தோ³ ப³ஹிர்வச்சூ²யதே(அ)த்⁴வநி ।।
அத்⁴யாத்மம் தை³ஹிகே ஶப்³தே³ பு³த்³தௌ⁴ சேதி விநிர்தி³ஶேத் ।। 74 ।।
பும்ஸோ(அ)பி⁴தா⁴வதஸ்தூர்ணம் தே³ஹதே³ஶை: ஸமாஹத: ।।
ப்ராணோ வ்ருத்திவிஶேஷேண ப³ஹிர்வத்குருதே த்⁴வநிம் ।। 75 ।।
வ்ருத்திக்ஷேபாத³ஸுரயமாயுஷஶ்ச ததா³ஶ்ரிதே: ।।
ஶதாயுரேவ ப⁴வதி ம்ரியதே நாபம்ருத்யுநா ।। 76 ।।
தி³க்ஷு த்³விதீயோ(அ)நபக³: ஸத்³விதீய: ஸதை³வ ஸ: ।।
து³:ஸம்பா⁴வ்யா ஹி பூர்வா தி³ங்பு⁴க்த்வா(அ)(அ)ஶாம் பஶ்சிமாம் ஜநை: ।। 77 ।।
ஸாது⁴ப்⁴ருத்யபரீவார: ஸர்வதோ³பாஸகோ ப⁴வேத் ।।
புத்ராதி³க³ணஸம்தாநஸ்தை²ர்யமேவ ஸதா³ ப⁴வேத் ।। 78 ।।
சா²யாமயே ததா²(அ)ஜ்ஞாநே பு³த்³தௌ⁴ சைகைவ தே³வதா ।।
ம்ருத்யுகாலாத்புரா நாஸ்ய வ்யாதி⁴ரப்யுபஸர்பதி ।। 79 ।।
விராடா³த்மநி தே³ஹே ச பு³த்³தா⁴வித்யாதி³ பூர்வவத் ।।
ஆத்மந்வீதி ச வஶ்யாத்மா ப்ரஜா சாபி ஶமாந்விதா ।। 80 ।।
வ்யஸ்தாநாம் பூர்வமுத்³தே³ஶ: ஸமஸ்தாநாம் த்விஹோதி³த: ।।
விவக்ஷாவஸிதிர்கா³ர்கீ³ ததா² ஸத்யுபபத்³யதே ।। 81 ।।
ப்ரத்யாக்²யாதோபதே³ஶ: ஸந்ஸம்வாதே³ந புந: புந: ।।
ப்³ரஹ்மாந்யத³ந்யத³வத³தா³த்மந்வீத்யந்தமாத³ராத் ।। 82 ।।
விஶேஷாணாமநந்தத்வாத்ஸமஸ்தம் ப்³ரஹ்ம ஸோ(அ)வத³த் ।।
தஸ்மிந்நபி நிஷித்³தே⁴(அ)த² தூஷ்ணீம் கா³ர்க்³யோ ப³பூ⁴வ ஹ ।। 83 ।।
யத்க்ருத்ஸ்நம் ப்³ரஹ்ம பூர்வோக்தம் ததே³வேத³மவித்³யயா ।।
ஏகதா⁴(அ)நேகதா⁴ மூடை⁴: கல்ப்யதே ரஜ்ஜுஸர்பவத் ।। 84 ।।
அவாக்ஶிரஸ்கமாலோக்ய ந்ருபோ கா³ர்க்³யமநுத்தரம் ।।
ஏதாவதி³தி தம் ப்ராஹ ஶேபாஶங்காநிவ்ருத்தயே ।। 85 ।।
நிக்³ருஹ்யமாணயோகே³ ச ப்லுதிமத்ர விநிர்தி³ஶேத் ।।
ப்³ரஹ்ம ப்³ரவாணீத்யாத்த² த்வமேதாவத்³ப்³ரஹ்ம தச்ச தே ।। 86 ।।
அஜ்ஞாதே ஜக³த³ஜ்ஞாதம் ஜ்ஞாதே ஜ்ஞாதம் ச யத்ர தத் ।।
ததே³வ ப்³ரஹ்ம பூர்ணத்வாந்ந த்வது³க்தமக்ருத்ஸ்நத: ।। 87 ।।
அவ்யாவ்ரு்த்தாநநுக³தஸ்வத: ஸித்³தா⁴த்மவஸ்துநி ।।
முக்²யார்தோ² ப்³ரஹ்மஶப்³த³: ஸ்யாந்ந த்வது³க்தே(அ)ததா²த்வத: ।। 88 ।।
யஸ்மாதே³வமதோ கா³ர்க்³யமேதாவத்³தீ⁴திவாதி³நம் ।।
ந்ருபோ நைதாவதேத்யாஹ ப்³ரஹ்மத்வாஸம்ப⁴வம் ஸ்பு²டம் ।। 89 ।।
அஜ்ஞாதப்³ரஹ்மதத்த்வஸ்ய து³:ஸம்பா⁴வ்யமித³ம் வச: ।।
நைதாவதேதி ப்³ரஹ்மாத: காஶ்யோ வேத்தீதி லிங்க்³யதே ।। 90 ।।
கா³ர்க்³யோ(அ)நுமாய ராஜ்ஞோ(அ)த² ப்ராவீண்யம் ப்³ரஹ்மவேத³நே ।।
உபாயாநீத்யுவாசேமம் பரப்³ரஹ்மாவபு³த்³த⁴யே ।। 91 ।।
பரம் ப்³ரஹ்ம விஜிஜ்ஞாஸுருபேதோ(அ)ஸ்ம்யஹமாத³ராத் ।।
அநுஶாதி⁴ யதா²தத்த்வமித்யேவம்வாதி³நம் ந்ருப: ।। 92 ।।
க்ஷத்ர்ரியம் ப்³ராஹ்மணோ ஜாத்யா யது³பேயாத³நாபதி³ ।।
ப்ரதிலோமமித³ம் வ்ருத்தம் த⁴ர்மஶாஸ்ரைர்நிஷித்³த⁴த: ।। 93 ।।
யோக³க்ஷேமப²லார்தா²ய க³மநம் ந நிபித்⁴யதே ।।
ப்³ரஹ்ம மே வக்ஷ்யதீத்யர்த²ம் நிஷித்³த⁴ம் ந்ருபஸர்பணம் ।। 94 ।।
அதோ(அ)நுபேதமேவ த்வாம் கரவிந்யஸ்தபி³ல்வவத் ।।
ப்³ரஹ்ம விஜ்ஞாபயிஷ்யாமி யஜ்ஜ்ஞாநே ஸர்வவித்³ப⁴வேத் ।। 95 ।।
இத்யுக்த்வா தமதோ² பாணௌ க்³ருஹீத்வோத்தி²தவாந்ந்ருப: ।।
ஆஜக்³மதுஶ்ச தௌ ஸுப்தம் நரம் கார்யவிவக்ஷயா ।। 96 ।।
கா³ர்க்³யோக்தப்³ரஹ்மாபோ⁴க்த்ருத்வம் ததா²(அ)மீபா²மநாத்மதாம் ।।
பா³லாகேர்போ³த⁴யிஷ்யாமீத்யத: ஸுப்தமகா³ந்ந்ருப: ।। 97 ।।
தே³வதாநாமபி⁴: காஶ்யோ க³த்வா ஸுப்தம் யதோ²தி³தை: ।।
ஆமந்த்ரயாம் ததா³ சக்ரே ப்³ருஹந்நித்யேவமாதி³பி⁴: ।। 98 ।।
ஸம்போ³த்⁴யமாநோ(அ)பி ததா² ஸுப்தோ நைவோத³பு³த்⁴யத ।।
யதோ(அ)தோ கா³ர்க்³யாபி⁴மதோ ந போ⁴க்தோத்யவக³ம்யதே ।। 99 ।।
ஜாக்³ரத்காலம் பரித்யஜ்ய ஸுப்தம் கிமிதி ஜக்³மது: ।।
ஸ்பஷ்டதா ஸர்வபா⁴வாநாம் ஜாக்³ரத்காலே ஹி லக்ஷ்யதே ।। 100 ।।
ப்ராணாநாம் தே³வதாநாம் ச புருஷஸ்ய ச ஸம்கராத் ।।
போ³தே⁴ ந ஶக்யதே கர்தும் விவேகோ போ⁴க்த்ருபோ⁴ஜ்யயோ: ।। 101 ।।
போ⁴க்த்ருத்வமேவ பும்ஸோ(அ)ஸ்தி போ⁴ஜ்யத்வம் ந மநாக³பி ।।
காஶ்யாபி⁴ப்ராயதோ(அ)நஸ்ய போ⁴ஜ்யதைவ ந போ⁴க்த்ருதா ।। 102 ।।
ஸம்கீர்ணத்வாத³ஶக்ய: ஸ்யாத்ப்ரபோ³தே⁴ போ⁴க்த்ருபோ⁴ஜ்யயோ: ।।
கர்தும் விவேகோ(அ)தோ யாத: ஸுப்தம் புருஷமாத³ராத் ।। 103 ।।
தஸ்மாத்³யத்³யபி ஸாம்நித்⁴யம் ப்ராணாதீ³நாம் ப்ரஜாக³ரே ।।
ஸம்கீர்ணத்வாந்மித²ஸ்தேஷாம் து³:ஶகம் தத்³விவேசநம் ।। 104 ।।
ஆத்மந: ப்ரோஷிதத்வாத்து போ⁴கோ³(அ)ஸ்மை ந ப்ரயுஜ்யதே ।।
உதா³ஸதே(அ)கி²லா: ஸுப்தே தே³வதா: கரணை: ஸஹ ।। 105 ।।
ஜாக்³ரத்³போ⁴க³ப்ரயுக்தஸ்ய கர்மண: ப்ரக்ஷயாத்ததா³ ।।
ஶேரதே கரணாந்யஸ்ய ஸஹ போ⁴க்த்ரா(அ)(அ)த்மநா (அ)(அ)த்மநி ।। 106 ।।
ப்ராண ஏகஸ்து ஜாக³ர்தி போ⁴க்தா யோ கா³ர்க்³யஸம்மத: ।।
ப்ராணேந ரக்ஷந்நிதி ச ததோ²த³ர்கே ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 107 ।।
ப்ராணாக்³நய இதி ஸ்பஷ்டம் ததா²(அ)நஸ்தமிதஶ்ருதே: ।।
அஶ்ராந்த: ப்ராண ஏவாதோ ஜாக³ர்த்யத்ர தி³வாநிஶம் ।। 108 ।।
யதா² ஜாக்³ரத³வஸ்தா²யாம் போ⁴க்தா ப்ராண: புரா(அ)ப⁴வத் ।।
ஸ்வப்நே(அ)ப்யேஷ ததை²வா(அ)(அ)ஸ்தே போ³த்³தா⁴ சேத்³பு³த்⁴யதாமயம் ।। 109 ।।
ப்ரணஸ்யேந்தோ³ஸ்ததா² சாபாம் த்ர்யந்நாத்மாவிஷ்க்ருதௌ யத: ।।
ஐக்யமுக்தமத: ப்ராணோ போ³த்⁴யதே சந்த்³ரநாமபி⁴: ।। 110 ।।
ப்³ருஹந்நித்யேவமாதீ³நி ஸந்து சேஹோபலக்ஷணம் ।।
அநுக்ததே³வதாநாம்நாம் ஸாமர்த்²யாத்தத்³க்³ரஹோ(அ)த²வா ।। 111 ।।
யதி³ போ⁴க்தா ப⁴வேத்ப்ராணோ ஜாக்³ரத்³வச்ச²ப்³த³மாக³தம் ।।
அஶ்ரோஷ்யத்ஸ ந சேத்³போ⁴க்தா நாஶ்ரோஷ்யது³பலாதி³வத் ।। 112 ।।
நநு ஸுப்தே(அ)பி பும்ஸ்யஸ்மிந்போ³தி⁴த: ஸந்ஸ்வநாமபி⁴: ।।
போ⁴க்தைவ போ⁴த்ஸ்யதே ஶப்³த³ம் ந த்வபோ⁴க்தா பரோ ஜட³: ।। 113 ।।
நைவாதோ(அ)பி விவேக: ஸ்யாது³த்தி²த: கோ(அ)நயோர்த்³வயோ: ।। 114 ।।
நைவம் கா³ர்கீ³யபக்ஷஸ்ய விஶேஷாவத்⁴ருதே: ஸதா³ ।।
அஜாதஶத்ர்வபி⁴ப்ரேதப்³ரஹ்மண: ப்ராக்ப்ரமாணத: ।। 115 ।।
யோ(அ)நஸ்தமித ஏகோ(அ)த்ர வாகா³த்³யஸ்தமயே(அ)ம்ருத: ।।
இந்த்³ரோ(அ)ஸபத்நோ(அ)ப்³தே³ஹஶ்ச நாமரூபஸமாவ்ருத: ।। 116 ।।
அத்⁴யாத்மாத்³யகி²லம் விஶ்வம் ஸம்வ்யாப்ய ஸமவஸ்தி²த: ।।
ஓதம் ப்ரோதம் ஜக³த்³யஸ்மிந்நரநாபி⁴நித³ர்ஶநாத் ।। 117 ।।
குர்வாணஸ்துமுலம் ஶப்³த³ம் ஸ்வவ்யாபாரமஶேஷத: ।।
குர்வாண ஏவ ஸ்வப்நே(அ)பி ப்ராண ஆஸ்தே ப்ரபோ³த⁴வத் ।। 118 ।।
ந ச போ⁴க்த்ரந்தரம் ப்ராணாத்³கா³க³ॆர்யேணேஹாப்⁴யுபேயதே ।।
தத்காலே பி⁴ந்நகாலே வா ப்ராணாத³ந்யஸ்ய போ⁴ஜ்யத: ।। 119 ।।
தஸ்மாத³வஶ்யம் போ³த்³த⁴வ்யம் போ³த்⁴யம் ஸாக்ஷாது³பஸ்தி²தம் ।।
ப்ராணேந போ³த்³த்⁴ருரூபத்வாத்³தா³ஹ்யம் த³க்³தா⁴ யதா² த³ஹேத் ।। 120 ।।
ந சாஸௌ போ³த்⁴யமாநோ(அ)பி ப்ரத்யபு³த்⁴யத நாம தத் ।।
ப்ராணோ(அ)போ⁴க்தா தத: ஸித்³த⁴: ஸ்வநாமாப்ரதிபோ³த⁴நாத் ।। 121 ।।
ஸ்வாக்²யாவிஶேபஸம்ப³ந்தா⁴க்³ரஹணாச்சேந்ந பு³த்³த⁴வாந் ।।
அக்³ரஹாஸம்ப⁴வாந்நைவம் ஸர்வஜ்ஞா தே³வதா யத: ।। 122 ।।
த்வத்பக்ஷே(அ)ப்யக்³ரஹோ தோ³ஷஸ்துல்யஶ்சேதி³தி சோத்³யதே ।।
நைவம் க்ருத்ஸ்நாபி⁴மாநித்வாதே³கதே³ஶாநஹம்க்ருதே: ।। 123 ।।
அங்கு³ல்யாத்³யபி⁴தா⁴நோக்தௌ ந ஹி தத்³வாந்ப்ரபு³த்⁴யதே ।।
க்ருத்ஸ்நதே³ஹாபி⁴மாந்யேவம் நைகதே³ஹாபி⁴மாநபு⁴க் ।। 124 ।।
ப்ராணஸ்ய து ஸமாப்தத்வாத்ஸமஸ்தவ்யஸ்தவஸ்துஷு ।।
நா(அ)(அ)த்மவத்ஸ்யாத³ஸம்போ³த⁴ஸ்தஸ்ய ஸர்வாபி⁴மாநத: ।। 125 ।।
போ³தா⁴போ³தௌ⁴ சிதேர்ந ஸ்த: கூடஸ்த²ஜ்ஞப்திமாத்ரத: ।।
பராயத்தப்ரபோ³தோ⁴ நா ஹ்யப்பாத்ரோத்தா²த்³ரவேரிவ ।। 126 ।।
ஸ்வஸம்ஜ்ஞயா(அ)ப்யஸம்போ³தோ⁴ யதா² த்³ருஷ்டஸ்ததா³த்மந: ।।
போ⁴க்த்ருத்வே ஸத்யபி ததா² ப்ராணே(அ)ப்யப்ரதிபோ³த⁴நம் ।। 127 ।।
ஸுப்தாஸுப்தத்வஸம்பே⁴த³விஶேஷந்யாயஸம்ப⁴வாத் ।।
நைவ ஸுப்தக்³ரஹோ யுக்தோ ந த்வஸுப்தஸ்ய யுஜ்யதே ।। 128 ।।
ஶ்ரோத்ராதே³ர்கு³ணபூ⁴தத்வாத்ப்ரதா⁴நம் ப்ரதி ஸர்வதா³ ।।
தஸ்மிஞ்ஜாக்³ரதி ஜாக³ர்தி ஸுப்தே ஸ்வபிதி தத்³வஶாத் ।। 129 ।।
நேந்த்³ரியாணாம் ப⁴வேத்ஸ்வாபோ யதி³ ப்ராணப்ரதா⁴நதா ।।
நாமாத்யா: ஶேரதே யஸ்மாத்³ராஜ்ஞி ஸ்வாமிநி ஜாக்³ரதி ।। 130 ।।
அப்ரஸித்³தா⁴ர்த²ஸம்ஜ்ஞாபி⁴ருக்தேஶ்சॆத³ப்ரபோ³த⁴நம் ।।
தே³வதாத்மநிஷேதா⁴ர்த²பரத்வாத்தத்³க்³ரஹோ(அ)ர்த²வாந் ।। 131 ।।
ப்ராணஸ்யாபோ⁴க்த்ருதாஸித்³தி⁴: ஸ்வநாமாக்³ரஹணாத³பி ।।
தே³வதாப்ரதிஷேதா⁴ர்த²ம் போ³த்⁴யதே சந்த்³ரநாமபி⁴: ।। 132 ।।
ஸ்ம்ருதிஜ்ஞாநேஷணாதீ³நாம் ஸம்தா⁴நாநுபபத்தித: ।।
கரணாநாமபோ⁴க்த்ருத்வம் தே³ஹாஶாநாமிவேஷ்யதே ।। 133 ।।
அசைதந்யாத்ததோ²க்தஸ்ய குதோ போ⁴க்த்ருத்வஸம்ப⁴வ: ।।
சித³ந்யஸ்ய ச போ⁴ஜ்யத்வாந்நாந்யஸ்யாதோ(அ)ஸ்தி போ⁴க்த்ருதா ।। 134 ।।
த³ண்டா³பூபிகநீத்யைவ கரணாநாமபோ⁴க்த்ருதா ।।
ந ச ப்ராணாதிரேகேண தே³வதா(அ)ந்யோபபத்³யதே ।। 135 ।।
நநு தத்³வ்யதிரேகேண ப்ராகா³தி³த்யாதி³ரீரித: ।।
தே³வதாவிஷயோ பே⁴த³: ஸ கத²ம் விநிவார்யதே ।। 136 ।।
நைவம் தஸ்ய ஸமஸ்தஸ்ய ப்ராண ஏகத்வஹேதுத: ।।
அரநாப்⁴யாதி³த்³ருஷ்டாந்தாத்³வாயுப்ராதா⁴ந்யதஸ்ததா² ।। 137 ।।
ஸம்கா⁴த ஏவ போ⁴க்தா(அ)ஸ்து தஸ்ய ப்ரத்யக்ஷஸம்க³தே: ।।
ந து தத்³வ்யதிரிக்தஸ்ய போ⁴க்த்ருதா மித்யஸம்ப⁴வாத் ।। 138 ।।
நாசேதநஸ்ய போ⁴க்த்ருத்வம் கத²ம்சித³வகல்பதே ।।
சித³ந்யஸ்ய ச போ⁴க்³யத்வாத்கம்ப³லௌத³நதோயவத் ।। 139 ।।
ந சாபி சித்³விஶிஷ்டத்வம் ப்ரத்யக்ஷேணோபலப்⁴யதே ।।
சித்ஸம்ப³ந்தோ⁴பலப்³த்⁴யர்த²ம் தஜ்ஜ்ஞாதா க: ப்ரகல்ப்யதே ।। 140 ।।
நேஹ சித்³வ்யதிரேகேண ஸ்வார்த²ம் கிம்சித³பீஷ்யதே ।।
நாபி ஸ்வார்தா²திரேகேண ப்ரமாணப²லபா⁴க்³ப⁴வேத் ।। 141 ।।
ந ஹ்யசித்கம் ப்ரமேயம் ஸச்சிந்மித்கிம்சித³பீக்ஷ்யதே ।।
ந சாநுபூ⁴தி: ப்ராத்யக்ஷ்யமந்யதோ(அ)பேக்ஷதே ஜடா³த் ।। 142 ।।
தே³ஹாத்ப்ரத்யக்ஷநிப்பத்தௌ ந ச ப்ரத்யக்ஷமிஷ்யதே ।।
லிங்க³ஸ்ய சாப்ரமாணத்வாத்குத: ப்ரத்யக்ஷமாநிதா ।। 143 ।।
ததா²(அ)ர்தா²ந்தரஸம்ப³ந்தே⁴ ப்ரத்யக்ஷே தே³ஹநிஷ்டி²தே ।।
அநுஸம்தா⁴நஸம்ஸித்³தௌ⁴ ந கிம்சிந்மாநமிஷ்யதே ।। 144 ।।
வாக³பி⁴வ்யாஹ்ருதிஶ்சேயம் லிங்கா³ப்ராமாண்யவாதி³ந: ।।
ஆப்ரத்யக்ஷ்யாத்பரஜ்ஞப்திஸம்க³தே: ஸ்யாத³நர்தி²கா ।। 145 ।।
ஸ்வாத்மத்³ருஷ்ட்யநுரோதே⁴(அ)பி மௌட்⁴யமேவ ப்ரஸஜ்யதே ।।
வ்யுத்பத்தே: ஸாது⁴லோகஸ்ய ந கஶ்சித³பி தி³த்ஸதி ।। 146 ।।
அத⁴ர்மாதி³ப⁴யாபா⁴வாத்³த⁴ந்யுரேநமஶங்கிதா: ।।
ஆத³த்³யுஶ்ச ப³லாத்³வித்தமேதத்³வ்யுத்பத்தித: ப²லம் ।। 147 ।।
ஆபேஷணே விஶேஷஸ்ய த்³ருஷ்டத்வாத்³தே³ஹஸம்ஹதி: ।।
ந போ⁴க்த்ரீ ஸுக²து³:கா²தி³ப²லாநாம் ஸ்யாத்கதா³சந ।। 148 ।।
யதி³ ஸம்கா⁴தமாத்ரஸ்ய போ⁴க்த்ருத்வமிஹ கல்ப்யதே ।।
ஸம்கா⁴தஸ்யாவிஶிஷ்டத்வாந்நாதிஶீதிர்ப⁴வேத்ஸதா³ ।। 149 ।।
ஈஷத்ஸம்ஸ்ப்ருஷ்டமாத்ரஸ்ய ப³லாச்சா(அ)(அ)பேஷணாத்ததா² ।।
தே³ஹாதி³பி⁴ந்நஜாதீயோ போ⁴க்தா யஸ்ய ச வாதி³ந: ।। 150 ।।
த⁴ர்மாதி³ஹேதுஸம்ப³ந்த⁴ப³ஹுத்வத்ஸ்யாத்ஸமஞ்ஜஸம் ।।
பேஷணாபேஷணக்ருதவேத³நாயாம் ப⁴வேத்³பி⁴தா³ ।। 151 ।।
ஸுக²து³:கா²தி³ஹேதூநாமுத்தமாத⁴மமத்⁴யத: ।।
தத்ப்ரபோ³த⁴விஶேஷோ(அ)யம் யுக்த ஏவ ப⁴வேத்ததா³ ।। 152 ।।
அஸ்தி சாயம் விஶேஷோ(அ)த்ர யத்ஸம்ஸ்பர்ஶநமாத்ரத: ।।
அபு³த்⁴யமாந: ஸம்ஸுப்த ஆபிஷ்யா(அ)(அ)பிஷ்ய போ³தி⁴த: ।। 153 ।।
அத ஆபேஷணாத்³யோ(அ)ஸாவுத்தி²த: கரணை:ஸஹ ।।
ராஜேவ ஸசிவை: ஸார்த⁴ம் ஸ போ⁴க்தேஹேதி க³ம்யதாம் ।। 154 ।।
ம்ருதகல்பமிமம் தே³ஹம் ஸ்வசித்தாவேஶயந்நிவ ।।
ஜ்வலந்நிவ ஸமுத்தஸ்தௌ² ய: ஸ போ⁴க்தேதி க³ம்யதாம் ।। 155 ।।
க்ரோத⁴ஹர்ஷப⁴யோத்³வேக³ஜ்ஞாநத⁴ர்மௌர்விஶேஷயந் ।।
ஶரீரம் ய: ஸமுத்தஸ்தௌ² ஸ போ⁴க்தேத்யவஸீயதாம் ।। 156 ।।
அபி ப்ராணஸ்ய பாரார்த்²யம் ஸம்ஹதத்வாத்³க்³ருஹாதி³வத் ।।
ததஶ்ச போ⁴க்³யரூபஸ்ய போ⁴க்த்ருத்வம் நோபபத்³யதே ।। 157 ।।
தே³ஹஸ்யாந்தர்க³த: ப்ராண: ஸ்தூ²ணாவத்³தே³ஹப்⁴ருத்ஸதா³ ।।
ஸம்ஹந்யதே ஶரீரேண யதா² வாயுஸ்ததை²வ ஸ: ।। 158 ।।
யத ஏவமத: ப்ராணோ க்³ருஹாதி³வதி³ஹேஷ்யதே ।।
தே³ஹாச்ச தே³ஹத⁴ர்மேப்⁴யோ வித⁴ர்மாத்மா(அ)வபு⁴க்தத: ।। 159 ।।
ஸ்வாத்மாம்ஶாம்ஶிஸஜாதீயவிவிக்திப²லஸத்³மவத் ।।
ஸம்ஹதத்வாத்ததா² ப்ராணோ(அ)ஸம்ஹதாத்மோபபோ⁴க³க்ருத் ।। 160 ।।
ஸ்வஜந்மோபசயக்³லாநிநாஶாக்²யாக்ருதிஜந்மதி³ -
க்³த⁴ர்மாநபேக்ஷஸம்லப்³த⁴ஸத்த்வாதி³ஸ்வார்த²ரூபக: ।। 161 ।।
தத்³கோ³சரைகஸம்த்³ரஷ்ட்ருவிஜ்ஞாத்ரர்த²ம் ஸமீக்ஷ்ய ஹி ।।
ப்ராணஸ்ய தத்³கு³ணாநாம் ச ததா²ர்த²த்வம் ப்ரதீயதாம் ।। 162 ।।
நநு வேதா³ந்தஸித்³தா⁴ந்தே ந வஸ்த்வந்தரமிஷ்யதே ।।
ஸாம்க்²யராத்³தா⁴ந்தவத்கிம்சித்ப்ரத்யகா³த்மைகவஸ்துந: ।। 163 ।।
ஐகாத்ம்யாவித்³யயா ஸர்வம் ப்ரதீசி பரிகல்பிதம் ।।
ப்ராணாத்³யநாத்மஜாதம் யத்³ரூபம் நாம ச கர்ம ச ।। 164 ।।
கல்பிதாகல்பிதம் ஸர்வம் யதா³(அ)(அ)த்மைவாப்⁴யுபேயதே ।।
அந்வயவ்யதிரேகோக்திஸ்ததை³க்யாந்நேஹ யுஜ்யதே ।। 165 ।।
நாந்வயோ வ்யதிரேகோ வா கல்பிதஸ்யாந்ருதத்வத: ।।
அகல்பிதஸ்ய சைகத்வாந்நிதராம் ந ப்ரஸித்⁴யதி ।। 166 ।।
பும்வ்யுத்பத்திப்ரதா⁴நத்வாத³ந்வயாதே³ரதோ³ஷதா ।।
ந த்வந்வயாதி³நைவேஹ வஸ்துதத்த்வஸ்ய ஸம்ஸ்தி²தி: ।। 167 ।।
அவித்³யாகல்பிதே(அ)ப்யஸ்மிந்நாத்மப்ரத்யயமாநபா⁴க் ।।
போ⁴க்தேஹ க³ம்யதே லோகே ந த்வநாத்மமிதிப்ரம: ।। 168 ।।
அதோ(அ)நூத்³ய யதா²ஸித்³த⁴மந்வயவ்யதிரேகத: ।।
போ⁴க்த்ருபோ⁴க்³யவிவேகேந ஶ்ருத்யைகாத்ம்யம் ப்ரபோ³த்⁴யதே ।। 169 ।।
சித³ந்வயோ ஹி ஸர்வத்ர தத்கார்யேஷு ஸமீக்ஷ்யதே ।।
வ்யதிரேகோ(அ)ப்யபஹ்நுத்யா கார்யஸ்யேஹ ப்ரஸித்⁴யதி ।। 170 ।।
ஐகாத்ம்யஸித்³தௌ⁴ தோ³ஷ: ஸ்யாத்தத்ஸித்³தி⁴ஶ்ச ந வாஸ்தவீ ।।
ப்ராமாணிகீ ஹி தத்ஸித்³தி⁴ரதோ நாஸௌ விருத்⁴யதே ।। 171 ।।
ந சாபி மாநவ்யாபாரவ்யபேக்ஷைகாத்ம்யநிஶ்சிதௌ ।।
தத்ப²லஸ்ய ஸமாப்தத்வாத³பேக்ஷா நிஷ்ப²லா யத: ।। 172 ।।
யாவத்த்வாக³மத: ஸாக்ஷாந்ந வேத்த்யாத்மாநமத்³வயம் ।।
அந்வயாத்³யாத்மபோ³தா⁴ர்த²ம் தாவத்தத்கேந வார்யதே ।। 173 ।।
அஜ்ஞாநம் ச தது³த்த²ம் ச ஹ்யாத்மைவாஜ்ஞாததத்த்வக: ।।
தத்தத்த்வபோ³தா⁴த்தத்³பா³த⁴: ஸர்பரஜ்ஜ்வாதி³பா³த⁴வத் ।। 174 ।।
க்ல்ருப்தாநாமபி ரஜ்ஜ்வாதௌ³ கல்பிதாந்தரஸம்ஶ்ரயாத் ।।
க்ல்ருப்தாந்தராபநுத்தி: ஸ்யாத்³யதா² தத்³விதி³ஹா(அ)(அ)த்மநி ।। 175 ।।
ப்ரத்யங்மாநைகமேயோ(அ)தோ போ⁴க்தா போ⁴க்³யம் ததோ(அ)பரம் ।।
போ⁴க்³யாநாம் வ்யபி⁴சாரே(அ)பி போ⁴க்தைகோ(அ)வ்யபி⁴சாரவாந்ந ।। 176 ।।
ப்³ருஹந்நித்யாதி³பி⁴: ப்ராணோ போ³த்⁴யமாநோ(அ)பி யத்நத: ।।
நைவாந்வபு³த்⁴யத யதா³ சக்ரே யத்நாந்தரம் ததா³ ।। 177 ।।
பாணிநா(அ)(அ)பிப்²ய வஹுஶ: ஸுப்தம் காஶ்யோ(அ)ப்யபோ³த⁴யத் ।।
ஆபேஷோத்³பூ⁴தஸம்க்ஷோப⁴ஸ்ததோ(அ)ஸௌ ப்ரத்யபு³த்⁴யத ।। 178 ।।
காரணாநாமித³ம் வ்ருத்தம் யந்நிமித்தாந்தராஶ்ரயாத் ।।
ஸ்வாத்மகார்யஸமுத்³பூ⁴திரம்ப³ராத³ப்⁴ரபூ⁴திவத் ।। 179 ।।
ஆபேஷால்லீநபு³த்³த்⁴யாதி³ஸமுத்பத்தௌ பராத்மந: ।।
க⁴டாகாஶவது³த்பத்திர்நாஞ்ஜஸைவ ஸதா³ த்³ருஶே: ।। 180 ।।
தஸ்மாத³ப்ரதிபோ³தே⁴ந ப்ராணோ(அ)போ⁴க்தேதி க³ம்யதாம் ।।
பும்ஸஸ்து ப்ரதிபோ³தே⁴ந போ⁴க்த்ருதைவாவஸீயதே ।। 181 ।।
அதா³ஹகாநாம் த³க்³த்⁴ருத்வம் யதா² தா³ஹகஸம்க³தே: ।।
யோக்த்ருஸம்யோக³தஸ்தத்³வத்³போ⁴க்த்ருத்வம் தே³வதாத்மந: ।। 182 ।।
தே³ஹேந்த்³ரியமநோதீ⁴ப்⁴யோ விவிச்யா(அ)(அ)த்மாநமேகலம் ।।
போ⁴க்தாரம் த³ர்ஶயித்வா(அ)த² ராஜா கா³ர்க்³யமப்ருச்ச²த ।। 183 ।।
ஆபேஷணேந பு³பு³தே⁴ ய: ப்ராணாதி³விலக்ஷண: ।।
க்வாபூ⁴த³யம் புரா போ³தா⁴த்குதஶ்சா(அ)(அ)க³தவாந்புமாந் ।। 184 ।।
அந்த:கரணஸம்ப³ந்தே⁴ விஜ்ஞாநமிதி கர்தரி ।।
ப்ரத்யய: கரணார்த²: ஸ்யாத்க்ரியாயாம் பா⁴வஸாத⁴ந: ।। 185 ।।
ப்ரமேயார்த²விவக்ஷாயாம் ஶப்³த³: ஸ்யாத்கர்மஸாத⁴ந: ।।
யதோ²க்தாநாமஸத்³பா⁴வாத்ப்ராயார்த²: ப்ரத்யகா³த்மநி ।। 186 ।।
ஸ்வாபா⁴ஸவத³வித்³யோத்த²பு³த்³த்⁴யாதி³வ்யாப்திவிப்⁴ரமாத் ।।
ததா³த்மத்வாபி⁴மாநித்வாத்³விஜ்ஞாநமயதா(அ)(அ)த்மந: ।। 187 ।।
ஸாக்ஷித்வேநோபலப்⁴யத்வாத்ஸாக்ஷ்யபு³த்³த்⁴யாதி³ஸம்ஶ்ரயாத் ।।
அகாரகப²லத்வேந தேந ப்ராயார்த²தேஷ்யதே ।। 188 ।।
யதோ விஜ்ஞாநமாநீ ஸந்ஸர்வம் வஸ்த்வவக³ச்ச²தி ।।
விஜ்ஞாநமயதா தஸ்மாத்ப்ரதீசோ(அ)போ³த⁴காரணாத் ।। 189 ।।
விஜ்ஞாநேந விஶிஷ்டம் வா யஸ்மாந்மேயம் ப்ரபத்³யதே ।।
ப்ராயார்த²த்வம் ப்ரதீசோ(அ)தஸ்தத³பி⁴ந்நக்³ரஹாத்³ப⁴வேத் ।। 190 ।।
விஜ்ஞாநமய இத்யுக்த்வா ப்ருதி²வ்யாதி³மயோக்தித: ।।
ஷட்³விகாரநிஷேதா⁴ச்ச ப்ராயார்த²த்வம் ஸமஞ்ஜஸம் ।। 191 ।।
அநாத்மநோ யதோ(அ)ஶேஷாந்கல்பிதத்வாத³கல்பித: ।।
பூரயந்புருப: ப்ரத்யக்ஸர்பாதீ³ந்நஶநா யதா² ।। 192 ।।
வ்யுத்பத்திரியமேவாத்ர தாத்பர்யஸ்ய ஸமீக்ஷணாத் ।।
ஸ வா இதி ஹ்யுபக்ரம்ய நைநேநேத்யாதி³நிர்ணயாத் ।। 193 ।।
இயம் தாவத்பதா³ர்தோ²க்தி: ஸம்ப³ந்தோ⁴க்திரதா²து⁴நா ।।
ப்ரஶ்நஸ்ய க்வைஷ இத்யாதே³: கிமர்தோ²(அ)யமுபக்ரம: ।। 194 ।।
சோத்³யைகமூலாம் ப்ரஶ்நோக்திம் கேசித்³வ்யாசக்ஷதே(அ)பரே ।।
யாதா²த்ம்யப்ரதிபத்த்யர்த²முத்தி²தஸ்ய ப்ரசக்ஷதே ।। 195 ।।
பும்ஸோ(அ)ஸ்ய ஜ்ஞஸ்வபா⁴வத்வே காரணேஷ்வபி ஸத்ஸு ச ।।
காதா³சித்கோ(அ)வபோ³தோ⁴(அ)ஸ்ய குத இத்யுச்யதாம் யதா² ।। 196 ।।
விஹாயைதச்ச²ரீரம் வா க³தோ தே³ஶாந்தரம் புமாந் ।।
விநஷ்டோ வா குதோ பூ⁴யோ தே³ஹமாகா³தி³தீர்யதாம் ।। 197 ।।
ப்ரஷ்டவ்யமேதத்³க³ர்க்³யேண ஶிஷ்யத்வாந்ந த்வசூசுத³த் ।।
நைவோதா³ஸ்தே ததா²(அ)பீநோ போ³தா⁴ப்⁴யுபக³மாத்ஸ்வயம் ।। 198 ।।
அர்தி²நே(அ)ர்த²ம் ப்ரதிஜ்ஞாய நாஸம்பாத்³ய நிவர்ததே ।।
யதா²ர்தி²தம் ஸத்புருஷ இதி ஸத்புருஷவ்ரதம் ।। 199 ।।
கூடஸ்தோ²(அ)ஸ்யாவபோ³த⁴ஶ்சேத்காதா³சித்கம் குதோ ப⁴வேத் ।।
மதோ(அ)வபோ³தோ⁴(அ)நித்யஶ்சேத்காதா³சித்கம் ததா³(அ)ர்த²வத் ।। 200 ।।
தே³ஹாதி³ஷ்வபி⁴மாநோ(அ)ஸ்ய காதா³சித்க: ஸஹேதுக: ।।
ஆக³மாபாயிஸாக்ஷித்வம் நித்யமேவாநிமித்தத: ।। 201 ।।
இத³மேவ யதோ வ்ருத்தம் காரணாபேக்ஷிணாம் ஸதாம் ।।
அபூ⁴த்வா ப⁴வநம் தஸ்மாத்காதா³சித்கம் ந தோ³ஷபா⁴க் ।। 202 ।।
ப்ரதீச்யேவ யதஶ்சாபூ⁴தா³கா³ச்ச ப்ரத்யகா³த்மந: ।।
ப்ரஶ்நார்த²ப்ரதிகூலத்வாத்ப்ரத்யுக்தேர்நேத்³ருக³ர்த²தா ।। 203 ।।
க³த்யாதி³ஸாத⁴நாநாம் ச தே³ஹ ஏவ ஸ்தி²தே: குத: ।।
தே³ஶாந்தரக³தி: பும்ஸோ நாபி நாஶோ(அ)ஸ்ய யுக்திமாந் ।। 204 ।।
ஸாக்ஷாத்³ப்³ரஹ்மாவபோ³த⁴ஸ்ய ப்ரதிஜ்ஞாதத்வகாரணாத் ।।
போ⁴க்த்ருபோ⁴க்தவ்யயோஸ்தத்த்வம் வக்தும் யுக்தமதோ(அ)ஞ்ஜஸா ।। 205 ।।
கர்மாதி³ஹேதுஜம் ரூபமதத்த்வம் தத³நந்வயாத் ।।
அநிமித்தம் ஸ்வதஸ்தஸ்ய ஸர்வதா³(அ)வ்யபி⁴சாரத: ।। 206 ।।
அகாரகக்ரியாகார்யம் ரூபம் ப்ராக்ப்ரதிபோ³த⁴த: ।।
பு³போ³த⁴யிஷிதம் போ⁴க்துரஸ்மத்³கோ³சரவர்திந: ।। 207 ।।
யதோ(அ)ஸ்ய ந புரா போ³தா⁴த்கர்மாதே³: கார்யமண்வபி ।।
ப்ரதீசோ க்³ருஹ்யதே மாநாத³தோ(அ)யம் தத்ஸ்வபா⁴வக: ।। 208 ।।
காபூ⁴தே³ஷ புரா போ³தா⁴த்குதஶ்சாயமுபாக³த: ।।
ஆசக்ஷ்வைதத்³வயம் கா³ர்க்³ய ஸ்தி²தாவாக³மநே(அ)வதி⁴ம் ।। 209 ।।
அபூ⁴த்ப்ரதீசோ(அ)ந்யத்ராயமந்யஸ்மாச்சாயமாக³த: ।।
யதி³ சேத்காரகத்வம் ஸ்யாந்நோ சேத்³தா⁴ந்திரியம் ப⁴வேத் ।। 210 ।।
யத்ர வா அந்யதி³த்யேவம் யத்ர த்வஸ்யேதி சாபரம் ।।
அவித்³யாவித்³யயோ: கார்யம் ததா²ச ஶ்ருதிரப்³ரவீத் ।। 211 ।।
வக்தும் ப்ரஷ்டும் ச பா³லாகிர்ந யதோ ஜஜ்ஞிவாம்ஸ்தத: ।।
ப்ரஶ்நயோ: ஸ்வயமேவார்த²ம் காஶ்யோ வக்தும் ப்ரசக்ரமே ।। 212 ।।
ப்ருஷ்டேநாபி ந விஜ்ஞாதம் ப⁴வதா ததி³த³ம் மயா ।।
உச்யமாநம் யதா² தத்த்வம் ஸம்யக்த்வம் ஶ்ரோதுமர்ஹஸி ।। 213 ।।
யத்ரைஷ ஏதத்ஸுப்தோ(அ)பூ⁴த்ஸ்வநாமாமந்த்ரணத்⁴வநிம் ।।
நாஶ்ரௌஷீத்³யந்நிமித்தம் ஜ்ஞஸ்தந்நிமித்திமித³ம் ஶ்ருணு ।। 214 ।।
த்ரைவித்⁴யம் லக்ஷ்யதே யஸ்மாத்³பு³த்³த்⁴யாதி³ப்ராணபூ⁴மிஷு ।।
ததே³ஷாமிதி ஷஷ்டீ²யம் ஶ்ருத்யா தஸ்மாத்ப்ரயுஜ்யதே ।। 215 ।।
ப்ரத்யக்சித³வபா⁴ஸஶ்ச காரணாநுக³மோ(அ)பர: ।।
ததா²ச கரணாத்மாநோ பா³ஹ்யகோ³சரரஞ்ஜிதா: ।। 216 ।।
பு³த்³த்⁴யாதே³: க்ருத்ஸ்நகார்யஸ்ய பும்ஸ்கர்மோத்³பூ⁴திஹேதுத: ।।
பு³த்³த்⁴யாத்³யுத்க்ஷேபஸம்ஹாரௌ தஸ்மாத்கர்மநிப³ந்த⁴நௌ ।। 217 ।।
ஸ்வாத்மாவபா⁴ஸதோ போ⁴க்தா கர்தா த்வஜ்ஞாநஹேதுத: ।।
த்³வயாவிவிக்தோ ஹி பரோ போ⁴க்தா கர்தேதி சோச்யதே ।। 218 ।।
ஜாக்³ரத்ப²லப்ரயோக³ஸ்ய யதா³ கர்ம ப்ரஹீயதே ।।
வ்யுத்தா²நஹேத்வஸத்³பா⁴வாத்ததா³(அ)கர்தா ஸுஷுப்ஸதி ।। 219 ।।
போ⁴க்த்ருப்ரயுக்தம் கர்த்ருத்வம் கர்த்ரா கர்ம ப்ரயுஜ்யதே ।।
கர்மப்ரயுக்தோ போ⁴க³ஶ்ச தத: ஸம்ஸ்காரஸம்ப⁴வ: ।। 220 ।।
ஸுகு²து³:கா²தி³ஸம்ஸ்காரஸம்ஸ்க்ருதோ(அ)யம் ஜட³: புமாந் ।।
ராக³த்³வேஷாதி³நா(அ)(அ)க்ஷிப்தஸ்ததோ பூ⁴ய: ப்ரவர்ததே ।। 221 ।।
அந்யோந்யம் கார்யதா சைஷாம் காரணத்வம் ததை²வ ச ।।
தேநாநுச்ச²ந்நஸம்ஸ்கார ஆத்மா(அ)யம் ப்ராக்ப்ரபோ³த⁴த: ।। 222 ।।
அவித்³யாநாபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ மித்²யாதீ⁴சக்ரஸம்ஸ்தி²த: ।।
ஆப்³ரஹ்மா(அ)(அ)ஸ்தா²ண்வயம் யோநீர்ப³ம்ப்⁴ரமீத்யநிஶம் பர: ।। 223 ।।
ஜாக்³ரத்கர்மக்ஷயே ஸோ(அ)யமாதா³யாஶேஷபா⁴வநா: ।।
அஸம்பு³த்³தா⁴த்மகோத்³பூ⁴தமநோபு³த்³த்⁴யாதி³ரூபிணா ।। 224 ।।
ஆதி⁴ஸ்வபா⁴வஜேநேதி கர்தா(அ)(அ)தா³நஸ்ய ப⁴ண்யதே ।।
ப்ரத்யக்சித³வபா⁴ஸாந்த: கர்தா க்ஷேத்ரஜ்ஞ உச்யதே ।। 225 ।।
ஆதீ³யமாநம் விஜ்ஞாநம் ஸாமர்த்²யம் விஷயோந்முக²ம் ।।
வாகா³தீ³நாமிஹ க்³ராஹ்யம் ப்ராணாநாம் விஷயாஞ்ஜநம் ।। 226 ।।
ஶக்தய: கரணாந்யத்ர க்³ருஹ்யந்தே காரணாத்மநா ।।
பரமாத்மா க்³ரஹீதா(அ)த்ர ஸ்வாபா⁴ஸாபி⁴ந்நவிக்³ரஹ: ।। 227 ।।
ததா² ஸம்வர்க³வித்³யாயாம் ப்ராணவாய்வாத்மநா ஶ்ருதி: ।।
வாக³க்³ந்யாத்³யுபஸம்ஹாரம் வக்தி நாந்யேந காரணாத் ।। 228 ।।
நாமாத்³யாஶாவஸாநம் ச ப்ராணே ஸர்வம் ப்ரதிஷ்டி²தம் ।।
ப்ராணப³ந்த⁴நவாக்யாச்ச ஸூக்தமேதத்³யதோ²தி³தம் ।। 229 ।।
ஆவிர்பூ⁴தஸ்வகார்யஸ்ய ஸம்ஸர்க³: காரணாத்மநா।।।।
வாகா³த்³யாதா³நமத்ர ஸ்யாத்³பு³த்³பு³தா³நாம் யதா²(அ)ம்ப⁴ஸா ।। 230 ।।
ஸஹார்தே² வா த்ருதீயேயம் விஜ்ஞாநேநேதி யா ஶ்ருதா ।।
ஸஹ ப்ரமாத்ருஜ்ஞாநேந வாகா³தே³ருபஸம்ஹ்ருதி: ।। 231 ।।
யதி³ வா(அ)ஸ்து த்ருதீயேயமித்த²ம்பூ⁴தார்த²வாசிநீ ।।
ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநஸ்வபா⁴வேந கார்யகாரணஸம்ஹ்ருதி: ।। 232 ।।
அநந்யபோ³த⁴ப்ரத்யக்ஷோ ய ஏஷ இதி ப⁴ண்யதே ।।
தஸ்ய ஸம்ப்ரதிபத்த்யர்த²மந்தர்ஹ்ருத³யகீர்தநம் ।। 233 ।।
பராக்ப்ரமேயபூ⁴மிப்⁴யோ வ்யுத்தா²ப்ய மந ஆத³ராத் ।।
ப்ரத்யக்ப்ரவணயா த்³ருஷ்ட்யா பஶ்யா(அ)(அ)த்மாநம் த்வமஞ்ஜஸா ।। 234 ।।
ஆத்மபு³த்³தி⁴ரியம் பும்ஸாம் லக்ஷ்யதே(அ)வ்யபி⁴சாரிணீ ।।
வ்யபி⁴சாரிணீஷ்வநாத்மோத்த²பு³த்³தி⁴ஷு ப்ரத்யகா³த்மநி ।। 235 ।।
பு³த்³தா⁴த்மநோ(அ)பி ஸா பா³ஹ்யபதா³ர்த²ஜ்ஞாநவிப்⁴ரமாத் ।।
ஸம்கீர்யமாணேவா(அ)(அ)பா⁴தி தமஸோபஹதாத்மநாம் ।। 236 ।।
ஜக்³தே⁴ கார்யே ச நி:ஶேஷே காரணே சா(அ)(அ)த்மவித்³யயா ।।
அபூர்வாத்³யாத்மநா(அ)(அ)த்மா(அ)யமாத்மந்யேவாவஸீயதாம் ।। 237 ।।
ஆதா³யாகாஶஶப்³தா³ப்⁴யாமைகாத்ம்யம் ப்ரதிபாத்³யதே ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞேஶ்வரயோ: ஸாக்ஷாச்ச்²ருத்யேஹாஜ்ஞாநஹாநத: ।। 238 ।।
தாத்ஸ்த்²யாத்³த்⁴ருத³யஶப்³தே³ந பு³த்³தி⁴ரத்ராபி⁴தீ⁴யதே ।।
ஐகாத்ம்யப்ரதிபத்த்யர்த²ம் க்ஷேத்ரஜ்ஞபரமாத்மநோ: ।। 239 ।।
க⁴டாகாஶோ மஹாகாஶ இத்யுக்தௌ கை²கதீ⁴ர்யதா² ।।
ததே²ஹாபி கத²ம் நாம ப்ரத்யக்³தீ⁴: ஸ்யாதி³தீர்யதே ।। 240 ।।
பு³த்³தே⁴ரந்த: ப்ரதீசோ(அ)ந்யோ நார்த²: ஸம்பா⁴வ்யதே யத: ।।
தஸ்மாதா³காஶஶப்³தே³ந ப்ரத்யகா³த்மா(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।। 241 ।।
ப்ராணாதீ³நாம் யதோ ஜந்ம வக்ஷ்யதே ப்ரத்யகா³த்மந: ।।
தஸ்மாச்சா(அ)(அ)காஶஶப்³தே³ந ப்³ரஹ்மைவாத்ராபி⁴தீ⁴யதே ।। 242 ।।
அதா²(அ)(அ)காஶோ ஹ வை நாம ஸதா ஸோம்யேதி ச ஶ்ருதி: ।।
ப்³ரஹ்மாகாஶாத்பரோ நாந்ய ஆகாஶ இஹ க்³ருஹ்யதே ।। 243 ।।
ஸ்வதோவக³மரூபே(அ)ஸ்மிந்கூடஸ்தே² காரணாத்மநா ।।
கார்த்ஸ்ந்யேநாவஸிதிர்போ⁴க்து: ஶேத இத்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 244 ।।
த்³ருஷ்டாந்தஶ்ச குமாராதி³ ததா²ச க⁴டதே(அ)ஞ்ஜஸா ।।
ப்ரத்யக்சைதந்யமாத்ரத்வாந்ந து நித்³ரேஹ யுஜ்யதே ।। 245 ।।
தே³ஹாத்³யத்⁴யக்ஷதாம் ஹித்வா யதா³(அ)யம் வர்ததே ததா³ ।।
ஸ்வாத்மந்யேவா(அ)(அ)ஸ்த இத்யேதத்குதஶ்சேத்ஸ்வபிதீத்யத: ।। 246 ।।
இதஶ்ச ப்ரத்யகா³த்மஸ்தோ² நாந்யத்ராகா³த³யம் புமாந் ।।
ஸுஷுப்தே ஸ்வபிதீத்யுக்தேஸ்ததே³தத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 247 ।।
அந்யே வ்யாசக்ஷதே பு³த்³தி⁴விஜ்ஞாநேநேதி விஸ்மிதா: ।।
வாகா³தி³ஜ்ஞாநமாதா³ய ஹ்ருத்கே² ஶேதே ய உத்தி²த: ।। 248 ।।
ஸுஷுப்ஸுர்மநஸைவா(அ)(அ)த்மா மநஸ்யேவ ஸமூஹதி ।।
ப்ராணாந்ஸ்வஶக்திபி⁴: ஸாகம் மநோ(அ)ப்யாத்மநி லீயதே ।। 249 ।।
விஶீர்ணகரணக்³ராமோ பு³த்³தி⁴பா⁴வநயா யுத: ।।
ஹ்ருத்³யாகாஶாத்ப்ரஸ்ருத்யா(அ)(அ)த்மா நாடீ³பி⁴: ஸ்வப்நமஶ்நுதே ।। 250 ।।
மநோவாகா³தி³விஜ்ஞாநவிக்³ரஹ: கரணாக்²யயா ।।
விஜாநாதீதி கர்த்ருஸ்தே² பரஸ்மிந்பா⁴வஸாத⁴ந: ।। 251 ।।
ப்ரகாஶவ்ருத்திர்யா ஜ்ஞஸ்ய ஸா ஹ்ருத்³த⁴ர்மாநுகா³ ஸதீ ।।
உத்³க³ச்ச²தி யதஸ்தஸ்மாத்³த்⁴ருத்³விஶேஷே லயம் விது³: ।। 252 ।।
ஸ்வகோ³சரோந்முக²ம் ஜ்ஞாநம் வாகா³தீ³நாமஶேஷத: ।।
ஆதா³ய பா⁴வநாபு³த்³த்⁴யா ஶேதே ஜ்ஞோ ஹ்ருத³யாம்ப³ரே ।। 253 ।।
பா⁴வநாரூபவிஜ்ஞாநமபி⁴வ்யக்தம் யதா³ ஹ்ருதி³ ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்யார்த²வத்³பா⁴தி ஶேதே ஹ்ருதீ³த்யதோ வச: ।। 254 ।।
ஏவம் ஶ்ருதிரியம் கைஶ்சித்³வ்யாக்²யாதா(அ)திப்ரயத்நத: ।।
பரீக்ஷ்யைதத்³வயம் க்³ராஹ்யம் ஸ்வயமேவ பரீக்ஷகை: ।। 255 ।।
ஸஹ பா⁴வநயா பு³த்³தே⁴: ஶ்ருதத்வாது³பஸம்ஹ்ருதே: ।।
ந ஸ்யாத்ததோ²பஸம்ஹாரஸ்தேநேயம் கல்பநா முதா⁴ ।। 256 ।।
ஸ்வகோ³சரேஷூத்ஸ்ருஷ்டாநி யதா³ க்³ருஹ்ணாத்யயம் ஸ்வயம் ।।
வாகா³தீ³நி ததை³வைநம் ஸ்வபிதீதி ப்ரசக்ஷதே ।। 257 ।।
ஸமாக்²யாஸம்ஶ்ரயாத்தஸ்மாத³பூ⁴த்ப்ராக்ப்ரத்யகா³த்மநி ।।
வ்யபி⁴சாரோ(அ)பி சேந்நாம்நி ததோ யுக்திரபீர்யதே ।। 258 ।।
வாகா³தி³ப்ரக்ருதௌ ப்ராணஶப்³தோ³ க்⁴ராணே(அ)வக³ம்யதே ।।
முக்²யஸ்யாநுபஸம்ஹாராந்ந தத்³வாசக இஷ்யதே ।। 259 ।।
வாஸநாமாத்ரஹேதுஶ்ச ஸ்வப்நே கர்மேந்த்³ரியாஶ்ரய: ।।
ஸர்வேந்த்³ரியாணாம் லீநாத்வத்³வ்யாபாரோ ந ப்ரபோ³த⁴வத் ।। 260 ।।
வாகா³த்³யுபாதி⁴ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸம்ஸாரித்வமிவேக்ஷ்யதே ।।
தே தூபஸம்ஹ்ருதா: ஸர்வே(அ)ஸம்ஸாரித்வமதோ த்³ருஶே: ।। 261 ।।
நநு ஸ்வப்நே(அ)பி ஜாக்³ரத்³வத்ப்ரத்யக்ஷமுபலப்⁴யதே ।।
ஸர்வேந்த்³ரியவியோகே³(அ)பி ஸுகி²து³:கி²த்வமாத்மந: ।। 262 ।।
மைவம் ம்ருஷாத்வாத்ஸ்வப்நோத்த²ஸுக²து³:கா²தி³லக்ஷண -
ஸம்ஸாரஸ்யேத்யதோ வக்தி ஶ்ருதிஸ்தஸ்ய ம்ருஷார்த²தாம் ।। 263 ।।
நாஸ்ய ஸ்வாப: ப்ரபோ³தோ⁴ வா குத: ஸ்வப்நஸ்ய ஸம்ப⁴வ: ।।
ப்ரத்யக்ஸ்வபா⁴வ ஏவாஸ்ய ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தய: ।। 264 ।।
ஸுப்த: ப்ரபு³த்³த⁴ இத்யேவம் ஸ்வப்நம் பஶ்யதி சேதி ய: ।।
விகல்ப ஏஷ பூ⁴தாநாமவித்³யாராத்ரிஶாயிநாம் ।। 265 ।।
மாயாமாத்ரமித³ம் ஸர்வம் ஜக³த்ஸ்தா²வரஜங்க³மம் ।।
ஸர்பாதே³ரிவ ரஜ்ஜ்வாதி³ஸ்தத்த்வமஸ்யபரம் பத³ம் ।। 266 ।।
சித்தஸம்மோஹமாத்ரேஸ்மில்லோகோ(அ)யம் பரிகி²த்³யதே ।।
தி³ங்மோஹாகுலவிஜ்ஞாநோ நஷ்டமார்க³ இவாத்⁴வக³: ।। 267 ।।
அஸ்மிந்நர்தே² ஜகா³தே³மௌ ஶ்லோகௌ யது³குலோத்³வஹ: ।।
புராண: ஶாஶ்வதோ விஷ்ணு: ப்ரபந்நாய கிரீடிநே ।। 268 ।।
ந மாம் து³ஷ்க்ருதிநோ மூடா⁴: ப்ரபத்³யந்தே நராத⁴மா: ।।
மாயயா(அ)பஹ்ருதஜ்ஞாநா ஆஸுரம் பா⁴வமாஶ்ரிதா: ।। 269 ।।
தை³வீ ஹ்யேஷா கு³ணமயீ மம மாயா து³ரத்யயா ।।
மாமேவ யே ப்ரபத்³யந்தே மாயாமேதாம் தரந்தி தே ।। 270 ।।
ஆத்மைவேத³ம் ஜக³த்ஸர்வம் ஸத்யாபூர்வாதி³லக்ஷணம் ।।
வேத்தி யஸ்தத்த்வதோ வாக்யாத்தஸ்யைவேஹ க்ருதார்த²தா ।। 271 ।।
ப்ரத்யக்தமோவஸாய்யேவ பராக்³ஜ்ஞாநமஶேஷத: ।।
ப்ரத்யகா³த்மந்யவித்³யேதி த்வவித்³யாபரிகல்பநா ।। 272 ।।
ஸ்வார்த²ம் ப்ரத்யேவ விஜ்ஞேயா: ஸத³ஸத்த்வாதி³கல்பநா: ।।
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நாவத: ஸித்³தௌ⁴ ஸ்வார்த²ம் ப்ரத்யேவ ந ஸ்வத: ।। 273 ।।
வாகா³தி³ஸாத்⁴யஸம்த்³ருஷ்டே: ஸ்வப்நோ போ³த⁴ஸமோ யதி³ ।।
அவஸ்தா²த்ரிதயஸ்யாஸ்ய குத: ஸித்³தி⁴ரிதீர்யதாம் ।। 274 ।।
ஆதா³யேதி ச க்த்வாந்தோக்தே: பூர்வாகலைககர்மண: ।।
ஸ்வப்ந ஏவ து ஸம்ஸித்³தி⁴ராதா³வந்தே ஹ்யஸம்ப⁴வாத் ।। 275 ।।
இதி பூ⁴தார்த²ஸம்போ³த⁴ஜ்ஞாநோந்மீலிதசக்ஷுஷாம் ।।
நாஸ்தி வ்யாதி⁴ர்ஜரா நாஸ்தி நாஸ்தி தே³ஶபரிப்⁴ரம: ।। 276 ।।
நாஸ்தி ரோகோ³ ந ஸம்தாபோ நாஸ்தி காமாதி³ஸம்ப்லுதி: ।।
ந ஸ்யுர்ஹர்ஷப⁴யோத்³வேக³ஹாநோபசயம்ருத்யவ: ।। 277 ।।
ந ஶோகோ நாரதி: காசிந்ந கர்த்ருத்வம் ந கார்யதா ।।
ந ஜ்ஞேயம் நாபி ச ஜ்ஞாதா தத³பா⁴வோ(அ)பி நேஷ்யதே ।। 278 ।।
இதி க்ஷரார்த²ஸம்ப³ந்த⁴ஜ்ஞாநே(அ)ஸ்மில்லோ़கசக்ஷுஷா ।।
விகல்பஹேத்வவித்³யாயா: ப்ரத்யக்³யாதா²த்மநிஷ்டி²த: ।।
ஸம்யக்³போ³தா⁴க்³நிநா த்⁴வஸ்தௌ விகல்போ நாவஶிஷ்யதே ।। 279 ।।
விஜிஜ்ஞாபயிஷுர்கா³ர்க்³யமிமமர்த²மதோ ந்ருப: ।।
ஸ யத்ரேத்யாதி³காமாஹ பராமுக்திபரம்பராம் ।। 280 ।।
ஸ்வப்நே ப⁴வத்வாத்ஸ்வப்நேதி ஜாக்³ரத்ஸ்வாபாத்³விவேசநம் ।।
மித்²யாத்வப்ரதிபத்த்யர்த²ம் ஸ்வப்நஸ்ய க்ரியதே ஸ்பு²டம் ।। 281 ।।
நிஶாயாம் ஸம்ப்ரவ்ருத்தாயாம் ஸம்ஹ்ருதாக்ஷஸ்ய நித்³ரயா ।।
ஜாக்³ரத்கர்மண்யுபக்ஷீணே ஸ்வப்நபோ⁴க³ உபஸ்தி²தே ।। 282 ।।
போ³தா⁴வஸ்தா² திரோநீய தே³ஹாத்³யாஶ்ரயலக்ஷணாம் ।।
கர்மோத்³பா⁴விதஸம்ஸ்காரஸ்தத்ர ஸ்வப்நரிரம்ஸயா ।। 283 ।।
அவஸ்தா²ம் ப்ரயயாவந்யாம் மாயாவீவா(அ)(அ)த்மமாயயா ।।
உச்சாவசாந்ப³ஹூநர்தா²ந்ஸோ(அ)ஸ்ருஜத்ஸ்ருஜதே(அ)ந்ருதாந் ।। 284 ।।
அவித்³யாகாமகர்மாதி³ஸாத⁴நை: ஸமுபார்ஜிதாந் ।।
போ³தே⁴ ஸாதா⁴ரணா யே(அ)ஸ்ய ஸ்வப்நே தே(அ)நந்யத்³ரஷ்ட்ருகா: ।। 285 ।।
லோகா: கர்மப²லாநீதி தேஷாம் மித்²யாத்வமுச்யதே ।।
உதேவேத்யாதி³நா ஸ்பஷ்டமைகாத்ம்யப்ரதிபத்தயே ।। 286 ।।
நநு போ³தே⁴ யதா² லோகாஸ்தத்காலாவ்யபி⁴சாரிண: ।।
ஸ்வப்நே(அ)பி ஸ்வப்நகாலஸ்தா²ஸ்தத்³வத்ஸந்த்விதி ப⁴ண்யதே ।। 287 ।।
நநு ஜாக்³ரத்ஸ்த²லோகாநாம் மித்²யாத்வம் ப்ராக்ப்ரபஞ்சிதம் ।।
அவித்³யாமாத்ரஹேதுத்வம் பாணிபேஷப்ரபோ³த⁴நாத் ।। 288 ।।
ததா²ச ஸதி த்³ருஷ்டாந்தோ ப⁴வதோ நோபபத்³யதே ।।
மித்²யாத்மகத்வாத்ஸர்வஸ்ய நைததே³வம் குதோ யத: ।। 289 ।।
விவேகமாத்ரஸித்³த்⁴யர்தோ² போ⁴க்த்ருபோ⁴க்³யபதா³ர்த²யோ: ।।
பாணிபேஷாதி³கோ க்³ரந்த²: ஶுத்³தி⁴ஸ்தத்ர விவக்ஷ்யதே ।। 290 ।।
தஸ்மாத்க்ருதகத்³ருஷ்டாந்தமுபாதா³யா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ஞ்ஜஸா ।।
ஆத்⁴யாத்மிகாதி³லேபாநாம் விஶுத்³தி⁴ரிஹ ப⁴ண்யதே ।। 291 ।।
கிம்சித்ஸாமாந்யமாஶ்ரித்ய ஜாமித்வம் ப்ரதிபத்³யதே ।।
ந்யாய: ஸர்வோ(அ)பி யேநாதோ நைதத்ஸாது⁴ ப்ரசோதி³தம் ।। 292 ।।
மஹாராஜாத³யோ நாஸ்ய ஸ்வப்நாநுப⁴வகோ³சரா: ।।
ஆத்மபூ⁴தா இதி ஜ்ஞேயாஸ்தத்³பே⁴தே³நோபலம்ப⁴நாத் ।। 293 ।।
பர்யங்கஶயிதாத்³ராஜ்ஞ: ப்ரத்யக்ஷாதி³ப்ரமாணகாத் ।।
ப³ஹி: ஸமீக்ஷ்யதே ராஜா ஸ்வப்நத்³ருக்³பி⁴ர்வநம் க³த: ।। 294 ।।
ஸ்வாநுபூ⁴த்யநுரோதே⁴ந ராஜ்ஞோ ராஜா(அ)ம்ருஷா க்³ருஹே ।।
ஸ்வப்நே ப்ரவத்³த⁴ஸ்ய ஸதோ ம்ருஷா ஸ்யாத்³வநமாஶ்ரித: ।। 295 ।।
ஜாக்³ரத்³த்³ருஷ்டம் ம்ருஷா ஸ்வப்நே ஸஜ்ஜாக³ரே ம்ருஷா ।।
அந்யோந்யவ்யபி⁴சாரித்வாத்ஸ்வப்நஜாக்³ரத்பதா³ர்த²யோ: ।। 296 ।।
அஹ: க்ஷபாயாம் ச குத:, ஸம்ஹ்ருதாக்ஷஸ்ய சேக்ஷணம் ।।
ம்ருதாநாம் ஜீவநம் தத்³வத்³வ்ருத்³தா⁴நாம் யௌவநம் குத: ।। 297 ।।
ந சக்ஷுராதி³த்³ருஷ்டீநாமந்தர்தே³ஹஸமீக்ஷணம் ।।
ஹிமவத்ப்ரப்⁴ருதீநாம் ச குதோ(அ)ந்த: ஸம்ப⁴வோ ஹ்ருதி³ ।। 298 ।।
நாபி தே³ஹாத்³விநிஷ்க்ரம்ய பர்வதாதீ³ந்ஸமீக்ஷதே ।।
தே³ஹம் விநா கத²மகா³த்³க³திஸாத⁴நவர்ஜித: ।। 299 ।।
அந்தரேணாபி தே³ஹாதீ³ம்ஸ்தத்கார்யம் சேத்கரோத்யயம் ।।
வ்யர்த²ம் தே³ஹாத்³யுபாதா³நமஸ்ய ப்ராப்நோத்யஸம்ஶயம் ।। 300 ।।
நநு பர்யங்க ஆஸீநோ க³ச்ச²ஞ்ஶிவிகயா வநம் ।।
வேஶ்மதோ ப³ஹிராத்மாநம் த்³ரக்ஷ்யதீதி ந தத்³யத: ।। 301 ।।
அமாத்யாதீ³ந்யதா²(அ)(அ)தா³ய ஸ்வாத்மபோ⁴க³ப்ரஸித்³த⁴யே ।।
ந்ருப: ஸ்வதே³ஶமத்⁴யஸ்தோ² யதே²ஷ்டம் பரிவர்ததே ।। 302 ।।
ஸ்வதே³ஹராஷ்ட்ரஸம்ஸ்தோ²(அ)யம் ஜாக்³ரத்³பா⁴வநிரூபிண: ।।
ப்ராணாநாத்மா ததா²(அ)(அ)தா³ய ஸ்வப்நாந்பஶ்யதி காமத: ।। 303 ।।
அஸத்யோபாதி⁴பி⁴: ஸோ(அ)யம் கூடஸ்தா²ஸங்க³விக்³ரஹ: ।।
அவித்³யாரோபிதமலோ வித்³யயா(அ)(அ)த்மா விஶோத்⁴யதே ।। 304 ।।
நி:ஸங்க³ஸ்ய ஸஸங்கே³ந கூடஸ்த²ஸ்ய விநாஶிநா ।।
ஆத்மநோ(அ)நாத்மநா யோகோ³ வாஸ்தவோ நோபபத்³யதே ।। 305 ।।
கூடஸ்தா²த³த்தாநுஜ்ஞம் ஸத்ப்ரத்யாக்²யாதம் ஸஹாந்வயம் ।।
காரகாத்³யந்யதோ மோஹாந்நா(அ)(அ)த்மாநம் ப்ரதி டௌ⁴கதே ।। 306 ।।
நநு காமவஶாத³ஸ்ய த்வயோக்தம் பரிவர்தநம் ।।
த்³ரஷ்ட்ருத்³ருஶ்யாதி³பா⁴வஶ்ச கத²ம் ஶுத்³த⁴ஸ்ததா² ஸதி ।। 307 ।।
மைவம் ஸ்வதோ(அ)வபு³த்³த⁴த்வாத்குதோ(அ)ஜ்ஞாநேந ஸம்க³தி: ।।
அஜ்ஞாநஸம்க³திம் முக்த்வா ந ஸ்யாத்தஜ்ஜேந ஸம்க³தி: ।। 308 ।।
ஏவம் யஸ்மாத்ஸ்வத: ஶுத்³தோ⁴ த்³விதீயாஸம்க³தேரயம் ।।
ஆத்மாதஸ்மாத்ஸ்வதோ முக்த: கூடஸ்த²ஜ்ஞாப்திமாத்ரத: ।। 309 ।।
ந யதா² ஶ்ரோத்ரவிஜ்ஞாநம் ரூபேணைதி ஸமாக³மம் ।।
ஸம்ஸாரேண ததை²வா(அ)(அ)த்மா கௌடஸ்த்²யாந்நைதி ஸம்க³திம் ।। 310 ।।
இத்யர்த²ஸ்யாவபோ³தா⁴ர்த²ம் பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே ।। 311 ।।
விஶுத்³தி⁴ம் வ்யதிரேகம் ச ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: ।।
உக்த்வா(அ)(அ)த்மநோ(அ)த்³வயத்வம் ச ஸுஷுப்தே சாது⁴நோச்யதே ।। 312 ।।
ந வேதே³த்யா த்மந: ஶ்ருத்யா கர்த்ருத்வம் ப்ரதிஷித்⁴யதே ।।
பஶ்யந்நபி யத: ப்ராஜ்ஞோ கௌடஸ்த்²யாந்ந ப்ரபஶ்யதி ।। 313 ।।
அத² யோ வேதே³தி ததா² ஜ்ஞாத்ருஸாக்ஷித்வமாத்மந: ।।
ப்ரதீசோ(அ)காரகத்வம் ந: ஸர்வத்ர ப்ரதிபாத்³யதே ।। 314 ।।
க்வசித்ப்ரமாத்ருவித்ஸாக்ஷீ கசித்ப்ரத்யயவித்பர: ।।
க்வசித்³பா³ஹ்யார்த²விச்சா(அ)(அ)த்மா தத்கர்த்ருத்வம் நிஷித்⁴யதே ।। 315 ।।
பரப்ரயுக்தம் வேத்த்ருத்வம் யத³ஸ்ய ப்ரத்யகா³த்மந: ।।
ஸம்ப³ந்த⁴ஜத்வாத்தஸ்யாத: கஸ்யேத்யத்ராபி⁴தீ⁴யதே ।। 316 ।।
கர்மோத்த²த்வாத்ப்ரமாத்ராதே³ஸ்தத்க்ஷயே க்ஷயவத்த்வத: ।।
ஷஷ்டீ²யம் கர்மணி ந்யாய்யா த்³வயாபா⁴வவிவக்ஷயா ।। 317 ।।
அப்யர்தே² சநஶப்³தோ³(அ)யமபா⁴வஸ்யாபி வாரக: ।।
ஶேஷஶேஷிதிரோபா⁴வே ஸுஷுப்திரிஹ ப⁴ண்யதே ।। 318 ।।
அத² கேந க்ரமேணாயம் ஸுஷுப்தம் ப்ரதிபத்³யதே ।।
இதி க்ரமவிதா⁴நார்த²ம் ஹிதா நாமேதி ப⁴ண்யதே ।। 319 ।।
ஆ நாபி⁴தஸ்ததா² கண்டா²த்³த்⁴ருத³யம் மத்⁴யத: ஸ்தி²தம் ।।
ஸநாலம் பத்³மகோஶாப⁴ம் பஞ்சச்சி²த்³ரமதோ⁴முக²ம் ।। 320 ।।
ஸ்வப்நாஶ்ரயாணி ஹ்ருந்மத்⁴யே நீலாத்³யாபா⁴நி தே³ஹிந: ।।
ஸ்தா²நாநி ஸுரமர்த்யாதி³ஜுஷ்டாந்யஸ்ய ப⁴வந்த்யுத ।। 321 ।।
பி³லாநி ஸுபயஶ்சைதா ஜாக்³ரத்³வத்ப்ரத்யயோத்³ப⁴வா: ।।
ஏகோத்தரம் நாடி³ஶதம் விஷ்வக்தாப்⁴யோ விநிர்க³தம் ।। 322 ।।
ப்ரதீந்த்³ரியம் த³ஶ த³ஶ நிர்க³தா விஷயோந்முகா²: ।।
நா़ட்³ய: கர்மாதி³ஹேதூத்தா²: ஸ்வப்நாதி³ப²லபு⁴க்தயே ।। 323 ।।
வஹந்த்யம்போ⁴ யதா² நத்³யோ நாட்³ய: கர்மப²லம் ததா² ।।
அநந்தைகோர்த்⁴வகா³ நாடீ³ தயா க³ச்ச²ந்விமுச்யதே ।। 324 ।।
ஏகைகஸ்யா: புநர்நாட்³யா: ஸூக்ஷ்மபே⁴தா³: ப்ரகீர்திதா: ।।
த்³வாஸப்ததிஸஹஸ்ரைஸ்தே ஸம்க்²யாதா யோக³சிந்தகை: ।। 325 ।।
கத³ம்ப³குஸுமோத்³பூ⁴தகேஸரா இவ ஸர்வத: ।।
ப்ரஸ்ருதா ஹ்ருத³யாந்நாட்³யோ யாபி⁴ர்வ்யாப்தம் ஶரீரகம் ।। 326 ।।
ஹிதம் ப²லம் ப்ரயச்ச²ந்தி யஸ்மாத்தஸ்மாத்³தி⁴தா: ஸ்ம்ருதா: ।।
ஹ்ருத³யாத்தா விநிப்க்ராந்தா யதா²(அ)ர்காத்³ரஶ்மயஸ்ததா² ।। 327 ।।
புரீதத³பி⁴தா⁴நேந ஹ்ருத்³வேஷ்டநமிஹோச்யதே ।।
தத்தூபலக்ஷணம் வித்³யாத்³தே³ஹவ்யாப்திவிவக்ஷயா ।। 328 ।।
ஸ்வப்நகர்மஸமுத்³பூ⁴தா வாஸநா யா ஹ்ருதி³ ஸ்தி²தா: ।।
நாடீ³பி⁴ஸ்தா விதத்யா(அ)(அ)த்மா ஸ்வப்நாந்பஶ்யதி காமத: ।। 329 ।।
ஸ்வாப்நாந்போ⁴கா³நஶேஷேண பு⁴க்த்வா ஸ்வப்நக்ரியாக்ஷயே ।।
தாபி⁴ரேவோபஸம்ஹ்ருத்ய ப்ராஜ்ஞோ யாதி ஸுஷுப்ததாம் ।। 330 ।।
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நக்ரியோத்³பூ⁴தாந்பு⁴க்த்வா போ⁴கா³நஶேஷத: ।।
இந்த்³ரியாண்யுபஸம்ஹ்ருத்ய ஶேதே நாடீ³பி⁴ராத்மநி ।। 331 ।।
ஸாமாந்யப்ரஜ்ஞயா தே³ஹம் ஸம்வ்யாப்யாந்தர்ப³ஹி: ஶ்ரமாத் ।।
ஶ்யேநவத்பரமம் ஸ்தா²நமாத்மா(அ)ப்⁴யேதி ஸுஷுப்ததாம் ।। 332 ।।
தி⁴யோ(அ)ந்த:கரணஸ்யேஹ ஸ்தா²நம் ஹ்ருத³யமிஷ்யதே ।।
தத்ரேந்த்³ரியாணி ஸர்வாணி பு³த்³தி⁴தந்த்ராணி ஸர்வதா³ ।। 333 ।।
யத ஏவமதஸ்தாநி நாடீ³பி⁴: கர்மணோ வஶாத் ।। 334 ।।
ப்ரஸாரயதி தீ⁴ர்வ்ருத்தீர்மத்ஸ்யஜாலகவத்³ப³ஹி: ।।
ப்ரஸார்யா(அ)(அ)யதநஸ்தா²நி தாநி தீ⁴ரதி⁴திஷ்ட²தி ।। 335 ।।
ஜாக்³ரத்காலே ததோ ஜ்ஞோ(அ)யமபி⁴வ்யக்தவிஶேஷதீ⁴: ।।
வ்யாப்நோதி நிஷ்க்ரிய: ஸர்வாந்பா⁴நுர்த³ஶ தி³ஶோ யதா² ।। 336 ।।
தா ஏவேந்த்³ரியவ்ருத்தீ: ஸ்வாஶ்சைதந்யக²சிதா யதா³ ।।
ஸம்யச்ச²தி ப்ரதீச்யாத்மா ஸ்வபிதீதி ததோ³ச்யதே ।। 337 ।।
பு³த்³த்⁴யுபாத்⁴யநுரோதே⁴ந ப்ரதீச: ப்ரப⁴வாப்யயௌ ।।
விக்ஷேபலயஹீநஸ்து ஸ்வத: கும்ப⁴க²வத்பர: ।। 338 ।।
தாபி⁴: ப்ரத்யவஸ்ருப்யா(அ)(அ)த்மா வ்ருத்தீர்நாடீ³பி⁴ராநயந் ।।
தப்தாயோவச்ச²ரீரம் ஸ்வம் வ்யாப்ய ஶேதே ஸ்வ ஆத்மநி ।। 339 ।।
ஸ்வஹேதுமாத்ரயா ஸ்தா²நமிந்த்³ரியாணாம் ந கார்யத: ।।
யதோ(அ)தஶ்சிந்நிபே⁴நைவ வ்யாப்தி: ஸ்யாத்காரணாத்மநா ।। 340 ।।
ஸுஷுப்தௌ ந ஶரீரேண ஸம்க³தி: ப்ரத்யகா³த்மந: ।।
நாபி பு³த்³த்⁴யாதி³பி⁴: ஸாக்ஷாத்தத்ஸ்தா²நாஸம்க³தேர்ப⁴வேத் ।। 341 ।।
தீர்ணோ ஹீதி ததா²சைதது³த்தரத்ராபி⁴தா⁴ஸ்யதே ।।
ஸுஷுப்தே(அ)த்ர பிதா சேதி ஸர்வஸம்ப³ந்த⁴வாரணம் ।। 342 ।।
ஸர்வஸம்ஸாரது³:கௌ²க⁴வ்யதீதேயம் பரா(அ)(அ)த்மந: ।।
அவஸ்தே²த்யத்ர த்³ருஷ்டாந்த: ஸ யதே²த்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 343 ।।
ஸ்தநம்த⁴யோ யதா² வாலோ ராக³த்³வேஷவிவர்ஜித: ।।
தத³பா⁴வாத்³விகுர்வந்தி சேதோ ந விஶயா: ஸதா³ ।। 344 ।।
அப்ரரூடே⁴ந்த்³ரியத்வாச்ச ராக³த்³வேஷாத்³யஸம்ப்லுதி: ।।
ம்ருது³கண்டகவத்தத்³தீ⁴ர்நாலம் வேத்³த⁴ம் ஸ்வகோ³சராந் ।। 345 ।।
ஸர்வத்ராவ்யாஹதாஜ்ஞஶ்ச விதே⁴யப்ரக்ருதித்வத: ।।
ராஜா வா(அ)திஸுகீ² லோகே ப்ரரூடே⁴ந்த்³ரியவாநபி ।। 346 ।।
விஜ்ஞாதாஶேஷதத்த்வோ வா ப்³ராஹ்மண: க்ருதக்ருத்யத: ।।
ஆநந்த³ஸ்ய பராம் காஷ்டா²மதிக்⁴நீமேத்ய நிர்வ்ருத: ।। 347 ।।
பா³லாதி³த்ரயமப்யேததே³கோ த்³ருஷ்டாந்த இஷ்யதே ।।
பா³லமௌட்⁴யமதா³ந்த⁴த்வநிவ்ருத்த்யர்த²ம் ததோ²ச்யதே ।। 348 ।।
பா³லஸ்ய நிர்விவேகத்வாத்ஸவிவேக: க்ஷிதீஶ்வர: ।।
தந்மதா³ந்த்⁴யநிஷேதா⁴ர்த²ம் மஹாப்³ராஹ்மண உச்யதே ।। 349 ।।
அதீத்ய து³:க²ஹேதூந்யா ஹந்தி து³:கா²ந்யஶேஷத: ।।
ஆநந்த³ஸ்ய பரா நிஷ்டா² தேநாதிக்⁴நீதி ப⁴ண்யதே ।। 350 ।।
நிர்விகாராத்மநாம் யஸ்மாத்³பா³லாதீ³நாம் ஸ்வ ஆத்மநி ।।
அதீவ ஜாயதே ஹ்ராதோ³ த்³ருஷ்டாந்த: ஸ விவக்ஷித: ।। 351 ।।
பரஸம்ப³ந்த⁴மேத்யாத்மா கார்யகாரணரூபிபி⁴: ।।
ஐகாத்ம்யலக்ஷணம் ஸாக்ஷாச்சே²த இத்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 352 ।।
அத்யந்தஸம்நிக்ருஷ்டாநாமபி பி⁴ந்நாத்மநாம் மிதே: ।।
லோசநஸ்தா²ஞ்ஜநாதீ³நாம் ந த்³ருஷ்டிபத²தேஷ்யதே ।। 353 ।।
கிமு ப்ரத்⁴வஸ்தநி:ஶேஷபே⁴த³ஹேதாவிஹா(அ)(அ)த்மநி ।।
க்³ராஹ்யக்³ராஹகஸம்ப³ந்த⁴: ஸர்வபே⁴தா³பநோதி³நி ।। 354 ।।
ஸ்வஸ்தா²வஸ்தை²வ யைதேஷாம் ப்ரஸித்³தா⁴ ஜக³தீக்ஷ்யதே ।।
த்³ருஷ்டாந்தத்வேந ஸ்வாபஸ்ய ஸைவ ஸாக்ஷாத்³விவக்ஷ்யதே ।। 355 ।।
தா³ர்ஷ்டாந்திகத்வேந யத: ஸுஷுப்தோ(அ)த்ர விவக்ஷித: ।।
நாபி பா³லாதி³ஸ்வாபஸ்ய விஶேஷ: கஶ்சிதீ³க்ஷ்யதே ।। 356 ।।
அவ்யாஹதமதிர்பா³ல: ஸர்வாதிஶயவர்ஜிதாம் ।।
ஆநம்த³ஸ்ய பராம் நிஷ்டா²மதிக்⁴நீம் ப்ரதிபத்³யதே ।। 357 ।।
யாவத்³யாவத்ப்ரரூட⁴த்வம் ராகா³தே³ர்ஜாயதே ஶிஶோ: ।।
தாவத்தாவத்ப்ரரூட⁴த்வம் து³:க²ஸ்யாப்யபி⁴ஜாயதே ।। 358 ।।
யதை²வ தத்தநுத்வம் ச யாவத்³யாவதி³ஹா(அ)(அ)த்மந: ।।
து³:க²ஸ்யாபி தநுத்வம் ஸ்யாத்தாவத்தாவத்ஸுகா²த்மந: ।। 359 ।।
உத்தரோத்தரவ்ருத்³த்⁴யா(அ)தோ து³:க²ஹேதுக்ஷயாச்ச்²ருதௌ ।।
ஸஹஸ்ரத³ஶபா⁴கே³ந நிஷ்டா²(அ)(அ)நந்த³ஸ்ய ப⁴ண்யதே ।। 360 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தப்ரத்யங்மாத்ரஸமாப்தித: ।।
பூ⁴ம்ந்யேவ து பரா நிஷ்டா²(அ)(அ)நந்த³ஸ்யேதி ஶ்ருதேர்வச: ।। 361 ।।
ஆநந்த³: ஸ்வயமேவா(அ)(அ)த்மா பே⁴த³ஸம்ஸர்க³வர்ஜித: ।।
து³:க²ஹேதுவிநிர்முக்தாவதிக்⁴நீமேத்யத: ஸ்வத: ।। 362 ।।
கா³ர்க்³யம் காஶ்யோ யத³ப்ராக்ஷீத்காபூ⁴தே³ஷ ததே³தி தத் ।।
ஸப்ரபஞ்சம் யதா²வச்ச ஸர்வமுக்தமஶேஷத: ।। 363 ।।
அநேந ச யதோ²க்தேந பாணிபேஷோத்தி²தஸ்ய ஹி ।।
மோஹோத்தா²ஶேஷகார்யேப்⁴யோ விஶுத்³தி⁴ம் ஶ்ருதிரப்³ரவீத் ।। 364 ।।
குத ஆகா³தி³தி த்வஸ்ய ப்ரஶ்நார்தா²விஶ்சிகீர்ஷயா ।।
ஸுஷுப்தாஜ்ஜாக்³ரதா³பத்திர்யதா² தத³து⁴நோச்யதே ।। 365 ।।
நந்வஸ்தா²த்³யோ ஹி யத்ரேஹ ஸ தஸ்மாத³ந்யதோ வ்ரஜந் ।।
வேஶ்மதோ க்³ராமதோ வா(அ)ஸௌ தத ஏவ வ்ரஜேத்³த்⁴ருவம் ।। 366 ।।
தஸ்மாத்ஸாமர்த்²யத: ஸித்³த⁴ உத்தரப்ரஶ்நநிர்ணய: ।।
தந்நிர்ணயார்த²மாரம்போ⁴ ந கார்யோ ஜாமிதோ³ஷத: ।। 367 ।।
ந நிமித்தாத்³யர்த²தா(அ)பி பஞ்சம்யா உபபத்³யதே ।।
ஊர்ணநாப்⁴யக்³நித்³ருஷ்டாந்தே ந நிமித்தாதி³ க³ம்யதே ।। 368 ।।
ப்ரத்யுக்தௌ ந நிமித்தாதி³ யதி³ ஸாக்ஷாத்ஸமீக்ஷ்யதே ।।
அபாதா³நார்த²தைவாஸ்து தோ³ஷஸ்யாந்யத்ர த³ர்ஶநாத் ।। 369 ।।
நந்வத்ராபி ஸமோ தோ³ஷோ வாக்யஸ்ய புநருக்ததா ।।
நைவம் யதோ(அ)கி²லத்⁴வாந்தகார்யத்⁴வம்ஸோ விவக்ஷித: ।। 370 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் பூர்ணம் ப்³ரஹ்ம விவக்ஷிதம் ।।
ப்ரத்யங்மாத்ரைகயாதா²த்ம்யம் ந தோ³ஷோ ஜாமிதா தத: ।। 371 ।।
விஷயௌ த்³வாவுபந்யஸ்தௌ வித்³யாவித்³யாத்மநோரிஹ ।।
ஆத்மேத்யேவேதி வித்³யாயா விஷய: ப்ராகு³தா³ஹ்ருத: ।। 372 ।।
அவித்³யாவிஷயஸ்தாவத்ஸம்ஸாராநர்த² ஈரித: ।।
க்ரியாகாரகபே⁴தே³ந நாமரூபக்ரியாத்மக: ।। 373 ।।
தத்ராவித்³யோத்³ப⁴வம் கார்யம் யாவத்கிம்சித்³விவக்ஷிதம் ।।
தத்ப்ரத்யபாதி³ நிகி²லம் பூர்வம் ஶ்ருத்யைவ யத்நத: ।। 374 ।।
அவித்³யாப்ரதிபக்ஷாயா வித்³யாயா விஷயோ(அ)து⁴நா ।।
ப்ரவக்தவ்யோ(அ)தஸ்தத்³யோக்³யௌ ப்ரஶ்நௌ த்³வௌ ஸமுதா³ஹ்ருதௌ ।। 375 ।।
ஹேதுஸ்வரூபகார்யாணி விரோதீ⁴நி பரஸ்பரம் ।।
அவித்³யாவித்³யயோர்யஸ்மாத்தத்³யோக்³யப்ரஶ்நகீ³ரத: ।। 376 ।।
காரகவ்யவஹாரோ(அ)யமவித்³யாவிஷய: ஸதா³ ।।
ஆதா⁴ராதே⁴யயோர்பி⁴த்தௌ தயோ: காரகதேஷ்யதே ।। 377 ।।
தத்³வத்³க³ச்ச²தி யோ யஸ்மாத்³பே⁴தே³ ஸத்யேவ யாதி ஸ: ।।
இத்யவித்³யாவ்யவஸ்தே²யம் வித்³யாயாஸ்தத்³விபர்யய: ।। 378 ।।
க்ரியாகாரகபே⁴தா³த்³யா லோகத: ஶேமுஷீ த்வபூ⁴த் ।।
யதா²ஸ்தி²தாத்மயாதா²த்ம்யஸம்யக்³ஜ்ஞாநேந பா³த்⁴யதே ।। 379 ।।
நாந்யோ(அ)யமாத்மா(அ)ந்யத்ராபூ⁴ந்நாந்யோ(அ)ந்யஸ்மாத்ததை²தி ச ।।
இதி நி:ஶேஷதந்மோஹகார்யத்⁴வம்ஸோ விவக்ஷித: ।। 380 ।।
அபே⁴த³வ்யதிரேகாப்⁴யாம் வஸ்த்வந்தரமிஹா(அ)(அ)த்மந: ।।
ஶ்ருத்யா நிஷித்⁴யதே ஸாக்ஷாத்³பே⁴த³ஹேதோர்நிஷேத⁴த: ।। 381 ।।
நநு ப்ராணாதி³பி⁴: ஸத்³பி⁴: கத²ம் நிர்பே⁴த³தா(அ)(அ)த்மந: ।।
நா(அ)(அ)த்மந்யேவ தத³த்⁴யாஸாச்சு²க்திகாரஜதாதி³வத் ।। 382 ।।
கத²ம் ததி³தி த்³ருஷ்டாந்த ஊர்ணநாப்⁴யாதி³ருச்யதே ।।
வாஸ்தவம் வ்ருத்தமாபேக்ஷ்ய ந த்வியம் ஸ்ருஷ்டிராத்மந: ।। 383 ।।
நாஸதோ ஜந்மநா யோக³: ஸத: ஸத்த்வாந்ந சேஷ்யதே ।।
கூடஸ்தே² விக்ரியா நாஸ்தி தஸ்மாத³ஜ்ஞாநதோ ஜநி: ।। 384 ।।
பும்ஸ்ப்ரபோ³த⁴ப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் ஸ்ருஷ்டிவ்யாஜோ(அ)யமுச்யதே ।।
கௌடஸ்த்²யாத்த்வாத்மந: ஸ்ருஷ்டிர்ந கத²ம்சந யுஜ்யதே ।। 385 ।।
நி:ஶேஷவேத³ஸித்³தா⁴ந்தவித்³வத்³பி⁴ரபி பா⁴ஷிதம் ।।
கௌ³டா³சார்யைரித³ம் வஸ்து யதா²(அ)ஸ்மாபி⁴: ப்ரபஞ்சிதம் ।। 386 ।।
ம்ருல்லோஹவிஸ்பு²ல்லிங்கா³த்³யை: ஸ்ருஷ்டிர்யா சோதி³தா(அ)ந்யதா² ।।
உபாய: ஸோ(அ)வதாராய நாஸ்தி பே⁴த³: கத²ம்சந ।। 387 ।।
ஸ்ருஷ்டாவந்யபராயாம் து ந சோத்³யஸ்யாஸ்தி ஸம்ப⁴வ: ।।
கூடஸ்தா²த்கத²முத்பத்திரசித்கம் சேதநாத்கத²ம் ।। 388 ।।
நி:ஸாத⁴நம் ச கார்யாணி கத²ம் குர்யாத³நேகதா⁴ ।।
விஶ்வரூபஸமுத்பத்திரேகரூபாத்கத²ம் பே⁴வத் ।। 389 ।।
இத்யேவமாதி³சோத்³யாநாம் பும்ஸ்வபா⁴வாநுரோத⁴த: ।।
பரிஹாரவச ஶ்ரௌதம் ந ச வஸ்த்வநுரோத⁴த: ।। 390 ।।
ஊர்ணநாபி⁴: ஸ்வயம் கர்தா ப்ரயுங்த்கே கர்ம சா(அ)(அ)த்மநா ।।
தந்தூந்ஸ்வத: ப்ரஸித்³தே⁴ந கரணேந ச தந்துநா ।।
க³மிக்ரியாம் ஸாத⁴யதி ததை²கத்ராபி சா(அ)(அ)த்மநி ।। 391 ।।
அசேதநோ யதா² ஜால ஊர்ணநாபே⁴: ஸசேதநாத் ।।
ஆகாஶாதி³ஜக³த்கார்யமாத்மநஶ்சேதநாத்ததா² ।। 392 ।।
விஸ்பு²லிங்கா³ யதா² சாக்³நேர்ஜாயந்தே(அ)க்³நிஸ்வபா⁴வகா: ।।
ஸுஷுப்தாதா³த்மநஸ்தத்³வத்ப்ராணாதீ³நாம் ஸமுத்³ப⁴வ: ।। 393 ।।
ஸுஷுப்தோதா³ஹ்ருதிர்யேயம் தயா ஸமுபலக்ஷ்யதே ।।
விஶ்வாபி⁴வ்யக்தித: பூர்வம் ப்³ரஹ்மைவாநாமரூபகம் ।। 394 ।।
ஸர்வாஸூபநிஷத்ஸ்வேவம் காரணம் நாந்யதா³த்மந: ।।
ஶ்ரூயதே(அ)த: பராத்மைவ ஜக³த: காரணம் பரம் ।। 395 ।।
ப்³ரஹ்மண்யஸ்தமிதே(அ)த்யர்த²ம் ஜக³த்யஸ்மிந்நஶேஷத: ।।
ஜக³த்ப்ரஸூதௌ கோ ஹேதுஸ்தத³ந்யாவ்யதிரேகத: ।। 396 ।।
அஸ்தீஶோ வ்யதிரிக்தஶ்சேத்ஸோ(அ)பி கேந ப்ரவர்தித: ।।
ஜக³ந்நிர்மிநுயாதே³தத்ஸ்வதஶ்சேத்ஸர்வதா³ ந கிம் ।। 397 ।।
ஐஶ்வர்யம் பாரதந்த்ரயம் ச நாபி ஸம்பா⁴வ்யதே மிதே: ।।
நாபி கார்யம் விலீநத்வாத்ஸ்வாத்மோத்பத்தௌ ப்ரவர்ததே ।। 398 ।।
பி⁴ந்நம் சேத்காரணாத்கார்யம் கார்யகாரணதா தயோ: ।।
ப்ருத²க்ப்ரஸித்³த⁴யோ: கேயம் ஹிமவத்³விந்த்⁴யயோரிவ।।।। 399 ।।
அதா²பி⁴ந்நம் ததை³கத்வாத்கார்யகாரணதா குத: ।।
நாபி நிஷ்ப்ரியரூபம் ஸத்காரணத்வம் ஸமஶ்நுதே ।। 400 ।।
ததா²சாக்ரியமாணம் ஸத்கத²ம் கார்யமிஹோச்யதே ।।
க்ரியாஶூந்யம் ச யத்³வஸ்து தச்சாகாரகமிஷ்யதே ।। 401 ।।
லயேநைவ ஸமாப்தத்வாத்காலகர்மாதி³காரணம் ।।
ஸ்வாத்மோத்பத்தாவஶக்தம் தத்³வ்யக்தம் ஸாமர்த்²யபா⁴க்³யத: ।। 402 ।।
நித்யஶக்தித்வபக்ஷே(அ)பி யுக³பத்ப்ரப⁴வாதி³கம் ।।
ப்ராப்நோதி ஸர்வகார்யஸ்ய ந ச தத்³வர்ததே ததா² ।। 403 ।।
ஶக்த்யுத்பத்த்யப்⁴யுபேதௌ ச காரணம் ஸ்யாத³ஶக்திமத் ।।
அத² ஶக்த்யந்தராச்ச²க்திரநவஸ்தா² ப்ரஸஜ்யதே ।। 404 ।।
கிமபேக்ஷ்ய வ்யபேதத்வம் காலோ(அ)யம் வார்தமாநிக: ।।
யாயாத³நாக³தத்வம் ச தஸ்யைக்யாபா⁴க³வத்த்வத: ।। 405 ।।
நித்யமேகம் விபு⁴ த்³ரவ்யம் யதி³ காலோ(அ)ப்⁴யுபேயதே ।।
அதீதாநாக³தத்வாதி³பே⁴த³: ஸ்யாத்கிம்நிப³ந்த⁴ந: ।। 406 ।।
ஆதி³த்யாதி³க³திஶ்சேத்ஸ்யாத்காலோ(அ)வ்யக்தஸமுத்தி²தௌ ।।
ஆதி³த்யாதே³ர்விலீநத்வாந்ந ததா³ தத்க்ரியேஷ்யதே ।। 407 ।।
ந சாவயவிநோ வ்ருத்திர்நிரம்ஶைகத்வஹேதுத: ।।
பா⁴கே³ஷு நிஷ்கலத்வைக்யநி:ஸாமாந்யத்வகாரணாத் ।। 408 ।।
ஆதா⁴ரேஷு நிரம்ஶேஷு யத்³யாத்³யேயஸ்ததா²வித⁴: ।।
பி⁴ந்நதே³ஶேஷு தேஷ்வேகஸ்ததா²சாவயவீ கத²ம் ।। 409 ।।
தஸ்மாந்ந தே³ஶகாலாதி³பே⁴தோ³ வஸ்த்வாஶ்ரயோ மிதே: ।।
தி³க்³பே⁴த³க்ல்ருப்திவத்³வ்யோம்நி பே⁴தோ³(அ)யம் தத்³வதா³த்மநி ।। 410 ।।
ஜக³து³த்பத்திஸம்ஹாராஸ்தத்³வதா³த்மநி கல்பிதா: ।।
வஸ்துவ்ருத்தம் ஸமாலோக்ய குத: ஸ்ருஷ்ட்யாதி³ஸம்ப⁴வ: ।। 411 ।।
காரகாதி³ர்யதா² ப்⁴ராந்திஸ்ததா² பூர்வமவாதி³ஷம் ।।
ஸர்வமாத்மேதி நேதீதி ததா² ஸத்யுபபத்³யதே ।। 412 ।।
உத்³பூ⁴திஸ்தி²திநாஶா: ஸ்யுர்ஜக³தோ(அ)த: ப்ரதிக்ஷணம் ।।
அவித்³யாமாத்ரஹேதுத்வாந்நாமீஷாம் வித்³யதே க்ரம: ।। 413 ।।
ப்ராணா: ஶ்ரோத்ராத³யோ(அ)த்ர ஸ்யுர்த³ஶ ஸப்த ச யே மதா: ।।
லோகாவச்சே²த³தோ(அ)மீஷாம் பே⁴தோ³(அ)த்⁴யாத்மாதி³லக்ஷண: ।। 414 ।।
ஜராயுஜாதி³ஸம்பே⁴த³பி⁴ந்நா லோகா: ப்ருத²க்³விதா⁴: ।।
ததா²(அ)தி⁴தே³வதாத்மாநோ தே³வா: ஸ்யுர்ப³ஹுபே⁴த³கா: ।। 415 ।।
தே(அ)பி ஸாதா⁴ரணா: ப்ராணா தே³ஹே(அ)ஸாதா⁴ரணாஸ்து தே ।।
பூ⁴தாநாம் பரிணாமோ(அ)யம் யதா²கர்ம யதா²ஶ்ருதம் ।। 416 ।।
ப்ராணாதி³ஜந்மநா ஜஜ்ஞே விஸ்பு²லிங்கை³ர்யதா² ஶிகீ² ।।
பரமாத்மா(அ)பி ஜஜ்ஞே க²ம் யதா² கும்பா⁴தி³ஜந்மபி⁴: ।। 417 ।।
ப்ராணாத்³யுத்³பூ⁴திதோ நாந்யா க்ஷேத்ரஜ்ஞோத்³பூ⁴திரிஷ்யதே ।।
ஶ்ருதேரேதேப்⁴ய இதி ஹி ததா² ஸ்பஷ்டம் வச: ஶ்ருதம் ।। 418 ।।
யஸ்மாத³வித்³யயைவா(அ)(அ)த்மா ப்ராணக்ஷேத்ரஜ்ஞரூபபா⁴க் ।।
ஸ்வதோ(அ)த: ஸ பரம் ப்³ரஹ்ம தஸ்யோபநிஷது³ச்யதே ।। 419 ।।
உபாஸநார்த²ம் யத்³கு³ஹ்யம் நாமோபநிஷது³ச்யதே ।।
தத³ஸ்ய பரமம் கு³ஹ்யம் தேநோபாஸீத தத்த்வத: ।। 420 ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யாதி⁴காரே(அ)ஸ்மிந்யாவத்கிம்சிது³பாஸநம் ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யோத்தி²திப²லம் தத்ஸர்வமிதி நிர்தி³ஶேத் ।। 421 ।।
கோ³தோ³ஹநாதி³வத்³வித்³யாதே³வம் ஸர்வமுபாஸநம் ।।
வித்³யாதி⁴காரஜீவித்வாந்ந ஸ்வதந்த்ரப²லம் ப⁴வேத் ।। 422 ।।
ஸத்யஸ்ய ஸத்யமிதி யா ப்³ரஹ்மோபநிஷது³ச்யதே ।।
ப்ராணா வை ஸத்யமித்யஸ்யா வ்யாக்²யோபநிஷத³: க்ருதா ।। 423 ।।
நாமரூபாத்மகா: ப்ராணா: பரஸத்யாபி⁴ஸம்க³தே: ।।
ஸத்யமித்யபி⁴தீ⁴யந்தே தேஷாம் ஸத்யம் பரம் பத³ம் ।। 424 ।।
உக்தோபநிஷத³ர்த²ஸ்ய ஸம்யகா³விஷ்க்ருது³த்தரம் ।।
யோ ஹ வை ஶிஶுமித்யாதி³ ப⁴விதா ப்³ராஹ்மணத்³வயம் ।। 425 ।।
காமம் ஹ்யுபநிஷத்³வ்யாக்²யா ப⁴வது ப்³ராஹ்மணத்³வயம் ।।
ஸம்ஸாரிப்³ரஹ்மணோ: கஸ்ய நாமைததி³தி ப⁴ண்யதாம் ।। 426 ।।
பாணிபேஷப்ரபு³த்³த⁴ஸ்ய நாம ஸம்ஸாரிணோ யதி³ ।।
ததா³ ஸ ஏவ விஜ்ஞேயஸ்தஜ்ஜ்ஞாநாதே³வ முக்ததா ।। 427 ।।
ப்³ரஹ்மஶப்³தா³பி⁴தே⁴யஶ்ச ஸம்ஸார்யேவ ததா³ ப⁴வேத் ।।
தத்³வித்³யா ப்³ரஹ்மவித்³யேதி ப்ரதிபத்³யாமஹே ததா³ ।। 428 ।।
அதா²ஸம்ஸாரிணோ நாம ந்யாயதோ(அ)த்⁴யவஸீயதே ।।
ஸம்ஸாரிணி யது³க்தம் தத்ததா³ தத்ர ப⁴விஷ்யதி ।। 429 ।।
பி⁴ந்நாத்மநோஸ்தயோர்தோ³ஷோ ப்³ரஹ்மத்வப்ரதிபாதி³கா: ।।
குப்யேரஞ்ஶ்ருதய: ஸர்வா நாந்யத³ந்யத்³ப⁴வேத்³யத: ।। 430 ।।
ப்³ரஹ்மணோ(அ)வ்யதிரேகே ச தத்³வச்சாஸதி து³:கி²நி ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யோபதே³ஶஸ்ய கைமர்த²க்யம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 431 ।।
இதி ஸம்தே³ஹஹேதுஶ்ச விசாரஸ்ய ப்ரயோஜக: ।।
தஸ்மாத்³விசார: கர்தவ்ய உக்தஸம்தே³ஹஹாநிக்ருத் ।। 432 ।।
நாஸம்ஸாரீ பரோ(அ)ந்யோ(அ)ஸ்தி பாணிபேஷப்ரபோ³தி⁴தாத் ।।
ப்ராஜ்ஞாவஸ்தா²த்மகாத்³யஸ்மாது³த்பத்தி: ஶ்ரூயதே ஶ்ருதௌ ।। 433 ।।
ப்³ரஹ்ம தே(அ)ஹம் ப்³ரவாணீதி ப்ரதிஜ்ஞாய ததோ ந்ருப: ।।
ஸுப்தம் புருஷமப்⁴யேத்ய பாணிநா போ³த⁴யந்ஸ்வயம் ।। 434 ।।
தமவஸ்தா²ந்தரம் நீத்வா ஸ்வப்நத³ர்ஶநவர்த்மநா ।।
ஸுஷுப்தாக்²யம் ததஸ்தஸ்மாத்ப்ராணாத்³யுத்பத்திமப்³ரவீத் ।। 435 ।।
ஸம்ஸாரீ ப்ரக்ரமாச்சேஹ நாந்ய: ஸம்பா⁴வ்யதே தத: ।।
அநூத்³ய ச ப்ரியாத்மாநம் ஸ த்³ரஷ்டவ்ய இதீர்யதே ।। 436 ।।
வேதா³ந்தேஷு ச ஸர்வேஷு ப்ரத்யகா³த்மைவ சோத்³யதே ।।
வேத்³யத்வேந ந தத்³பி⁴ந்நம் பஶ்யேதி³த்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 437 ।।
அவஸ்தா²ந்தரஸம்ப³ந்தா⁴த³ஸம்ஸாரீ ப⁴விஷ்யதி ।।
ஸம்ஸார்யபி ஸ்வதோ(அ)யம் சேந்நேத்³ருக்³த்³ருஷ்டேரஸம்ப⁴வாத் ।। 438 ।।
நாந்யஜாதிவிஶிஷ்டோ(அ)ர்த²: ஸ்வதோ ஜாத்யந்தரம் தத: ।।
கஶ்சிதே³தி ஜக³த்யஸ்மிந்நந்யத்ரேஶ்வரஹேதுத: ।। 439 ।।
ஸ்வபா⁴வமபி ஜஹ்யாச்சேத³க்³நி: ஶீதோ ப⁴வேத்³த்⁴ருவம் ।।
ஸர்வப்ரமாணகோபஶ்ச ஸர்வம் ஸ்யாத³த⁴ரோத்தரம் ।। 440 ।।
ஸாம்க்²யாத³யஸ்ததே²ஶஸ்ய ஹ்யபா⁴வம் ப³ஹுயுக்திபி⁴: ।।
ஆபாத³யந்தி யத்நேந தேப்⁴யோ(அ)ந்ய: கோ(அ)தி⁴கோ தி⁴யா ।। 441 ।।
ஸம்ஸாரிணோ(அ)ப்யஸாமர்த்²யாஜ்ஜக³ஜ்ஜந்மாதி³கர்மஸு ।।
ஜக³த்³தே⁴துத்வமந்யாய்யமிதி சேந்ந ஶ்ருதேர்ப³லாத் ।। 442 ।।
அக்ஷாத்³யகோ³சரோ யத்³வச்சா²ஸ்த்ராத³த்⁴யவஸீயதே ।।
தத்³வத்ஸம்ஸாரிகாரித்வம் ஜக³தோ க³ம்யதாம் ஶ்ருதே: ।। 443 ।।
ஏவம் தாவத³யம் பக்ஷோ ந்யாயத: ப்ரதிபாதி³த: ।।
ஶாஸ்த்ரந்யாயாதி³தோ(அ)ந்யோ(அ)பி பக்ஷோ(அ)த² ப்ரதிபாத்³யதே ।। 444 ।।
ய: ஸர்வஜ்ஞ: ஸர்வவித்³யோ(அ)ஶநாயாதி³விவர்ஜித: ।।
ய: ப்ருதி²வ்யாமிதி ததா² நேதி நேதீதி சா(அ)(அ)க³ம: ।। 445 ।।
அஸ்தூ²லாத்³யக்ஷரோக்தேஶ்ச ததா²(அ)பூர்வாதி³வாக்யத: ।।
அஸம்ஸாரீ பரோ(அ)ஸ்தீஶோ யஸ்ய ஸர்வமித³ம் வஶே ।। 446 ।।
ஸ ஏவ ச ஜக³த்காரீ ஸத்யஜ்ஞாநாதி³லக்ஷண: ।।
தஸ்மாதி³த்யாத்மநஶ்சேதி ஸாமாநாதி⁴கரண்யத: ।। 447 ।।
ஸம்ஸாரிணோ நநூத்பத்திரேவமேவேதி கீர்திதா ।।
நைவம் மஹேஶ்வரஸ்யைவ தத்ரா(அ)(அ)காஶத்வஸம்ஶ்ரயாத் ।। 448 ।।
ப்³ரஹ்ம தே(அ)ஹம் ப்³ரவாணீதி ப்ரக்ருத்ய ப்³ரஹ்மபோ³த⁴நம் ।।
அப்³ரஹ்மாப்ரக்ருதம் ப்³ரூயாத்கத²ம் ராஜா(அ)திபண்டி³த: ।। 449 ।।
ஶ்ருத்யந்தரவிரோத⁴ஶ்ச ஸம்ஸாரீ சேதி³ஹோச்யதே ।।
ஸதா ஸோம்யேதி ஸந்நாம்நா ப்³ரஹ்ம தத்ர விவக்ஷிதம் ।। 450 ।।
ஆகாஶோ ஹ வை நாமேதி ப்³ரஹ்மைவாநாமரூபகம் ।।
ஶ்ருத்யந்தரே ஶ்ருதம் ஸாக்ஷாதா³காஶாஹ்வாநவத்பரம் ।। 451 ।।
ததா²சாஹரஹ: ஶாஸ்த்ரம் பர ஆத்மநி சேதி யத் ।।
ஸுஷுப்தே ப்³ரஹ்மணோ(அ)ந்யஸ்ய நாவகாஶோ(அ)ஸ்தி து³:கி²ந: ।। 452 ।।
அதத்³விகாரதோ ஜந்ம ப்ரலயஶ்ச ததா²(அ)(அ)த்மந: ।।
பௌ⁴திகாகாஶவிஷயோ ந கத²ம்சந யுஜ்யதே ।। 453 ।।
ஜக³ஜ்ஜந்மாதி³ஸாமர்த்²யம் ஸாமக்³ர்யாதி³ ச து³:கி²ந: ।।
ஸம்ஸாரிணோ ந ஸம்பா⁴வ்யமஸ்மதா³தே³ர்யதா² ததா² ।। 454 ।।
ந ஶக்த்யாதா⁴நக்ருச்சா²ஸ்ரம் தஸ்யாபி⁴வ்யஞ்ஜகத்வத: ।।
மாநாந்தரவிரோதே⁴ந ந ஹி மாநம் ப்ரவர்ததே ।। 455 ।।
பரஸ்பராநபேக்ஷௌ சேத்ஸம்ஸாரீஶௌ ஸ்வத: ஸ்தி²தௌ ।।
ஐகாத்ம்யம் ந தயோர்யுக்தம் ப்ரகாஶதமஸோரிவ ।। 456 ।।
அஹம் ப்³ரஹ்மேத்யதோ(அ)யுக்தம் ப்³ரஹ்ம ப்ரத்யக்தயா(அ)ஞ்ஜஸா ।।
க்³ரஹீதும் து³:கி²நோ(அ)ந்யத்வாத்³தோ³ஷபா⁴க்ஸ்யாத³தோ(அ)ந்யதா² ।। 457 ।।
ஸத்கர்மபி⁴ஸ்து தம் தே³வம் ஜக³த: காரணம் பரம் ।।
ஆராத்⁴ய பரமோத்கர்ஷம் தத்ப்ரஸாதா³த்ஸமஶ்நுதே ।। 458 ।।
ப்³ரஹ்மாத்மைகத்வஶம்ஸீநி வாக்யாந்யபி ததா² ஸதி ।।
அர்த²வாதீ³ ப⁴விஷ்யந்தி விரோத⁴: ஸ்யாதி³தோ(அ)ந்யதா² ।। 459 ।।
தர்கஶாஸ்த்ரைஸ்ததா² லோகந்யாயைரப்யவிருத்³த⁴தா ।।
ததா² ஸதீதி ஸம்ப்ராப்தாவத்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே ।। 460 ।।
நைததே³வம் யதோ(அ)ஸ்யைவ மந்த்ரப்³ராஹ்மணமாநத: ।।
ப்ரவேஶ: ஶ்ரூயதே ஸாக்ஷாத்பரமேஶஸ்ய ஸர்வத: ।। 461 ।।
புரஶ்சக்ரே த்³விபத³: புர: புருஷ ஆவிஶத் ।।
ரூபம் ரூபம் ச ஸர்வாணி த்வம் ஸ்த்ரீம் த்வம் ச புமாநஸி ।। 462 ।।
இதி ஸந்த்ரஸமாம்நாயஸ்ததா²ச ப்³ராஹ்மணாந்யபி ।।
இஹ ப்ரவிஷ்ட இத்யுக்தி: புரஸ்தாத்³ப்³ராஹ்மணோதி³தா ।। 463 ।।
தத்ஸ்ருஷ்ட்வேதி ததா² வாக்யம் தைத்திரீயஶ்ருதௌ ஶ்ருதம் ।।
ஸேயமித்யாதி³கம் வாக்யம் சா²ந்தோ³க்³யோபநிஷத்³யபி ।। 464 ।।
ப்³ரஹ்மாத்மஶப்³த³யோஸ்தத்³வதே³காதி⁴கரணஶ்ருதே: ।।
அஹம் ப்³ரஹ்மேத்யவஸிதும் யுக்தமேவ ப⁴வேத³த: ।। 465 ।।
யதா³ சைவம் ஸ்தி²த: பக்ஷஸ்ததா³ தோ³ஷோ(அ)யமாக³மத் ।।
ஸம்ஸாரித்வம் பரஸ்யேதி தத³நந்யத்வகாரணாத் ।। 466 ।।
அதா²ஸம்ஸாரிதைதஸ்ய கத²ம்சிது³பபத்³யதே ।।
ததோ³பதே³ஶாநர்த²க்யம் தம்ருதே(அ)ப்யஸ்ய முக்தத: ।। 467 ।।
ஏவம் ப்ரசோதி³தே கேசித்பரிஹாரம் ப்ரசக்ஷதே ।।
ஸ்ருஷ்டேஷு ந பர: ஸாக்ஷாத்ப்ராவிஶத்பரமேஶ்வர: ।। 468 ।।
விகாரரூபாபந்ந: ஸந்விஜ்ஞாநாத்மத்வலக்ஷண: ।।
ப்³ரஹ்மாதி³ஸ்தா²வராந்தேஷு பூ⁴தேஷு ப்ராவிஶத்பர: ।। 469 ।।
விஜ்ஞாநாத்மா(அ)பி மஹத: பரமாத்மஸ்வபா⁴வகாத் ।।
அந்யோ(அ)நந்யஶ்ச விஜ்ஞேய: ஸ்வாபா⁴வ்யாத்ஸர்வவஸ்துந: ।। 470 ।।
யேநாந்யஸ்தேந ஸம்ஸாரீ கர்மாதி⁴க்ருத இஷ்யதே ।।
அநந்யபக்ஷே(அ)ஹம் ப்³ரஹ்மேத்யுக்தேர்ப்³ரஹ்ம ப்ரபத்ஸ்யதே ।। 471 ।।
யதோ²க்ததோ³ஷஸம்ப³ந்தோ⁴ நைவம் ஸதி ப⁴விஷ்யதி ।।
இதோ(அ)ந்யதா² கல்பநாயாம் யதோ தோ³ஷேண ஸம்க³தி: ।। 472 ।।
தே³ஹாத்³யுபாதி⁴ஸ்ரம்ப³ந்த⁴ம் ஸித்³த⁴ம் மாந்தரஸம்ஶ்ரயாத் ।।
அநூத்³ய ப்³ரஹ்மதா வாக்யாந்ந ப்ரவிஷ்டாத்³யத: ஶ்ருதே: ।। 473 ।।
விஜ்ஞாநாத்மந ஏதா: ஸ்யுர்க³தயோ விக்ரியாம் ப்ரதி ।।
நாநாத்³ரவ்யஸமாஹார: ப்ருதி²வீவத்பரோ ப⁴வேத் ।। 474 ।।
தஸ்ய ஸாவயவஸ்ய ஸ்யாதே³கதே³ஶஸ்ய விக்ரியா ।।
விஜ்ஞாநாத்மேதி யம் ப்ராஹு: பரிணாம: ஸ ஆத்மந: ।। 475 ।।
க⁴டாதி³வத்க்ஷிதேரஸ்ய ஹ்யேகதே³ஶஸ்ய விக்ரியா ।।
ஸம்ஸ்தா²நாநுபமர்தே³ந யத்³வா கேஶோஷராதி³வத் ।। 476 ।।
கார்த்ஸ்ந்யॆந வா பரிணமேத்க்ஷீரத்³ரவ்யாதி³வத்பர: ।।
இயந்த ஏவ பக்ஷா: ஸ்யுர்விகாரே பரமாத்மந: ।। 477 ।।
பி⁴ந்நத்³ரவ்யஸமூஹஸ்ய முக்²யைகத்வம் ந யுஜ்யதே ।।
ஏகஜாத்யபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴தே³கத்வம் கு³ணதோ யத: ।। 478 ।।
ததா²ச ஸதி ஸித்³தா⁴ந்தஹாநிர்வ: ஸம்ப்ரஸஜ்யதே ।।
நித்யம் சாயுதஸித்³தா⁴ம்ஶாநுக³தோ(அ)வயவீ யதி³ ।। 479 ।।
தத³வஸ்த²ஸ்ய தஸ்யைகதே³ஶ: ஸம்ஸாரிதாமகா³த் ।।
ப்ரத்யம்ஶாவஸிதேஸ்தஸ்ய ததா³(அ)பி பரமாத்மந: ।। 480 ।।
ஸ்வபா⁴கா³நுக³தோ தோ³ஷோ கு³ணோ வா(அ)ஸ்ய ப்ரஸஜ்யதே ।।
ஸம்ஸாரிதா பரஸ்யைவம் தோ³ஷ: ஸ்யாத்³து³ர்நிவாரண: ।। 481 ।।
நி:ஶேஷபரிணாமே(அ)பி பயோவத்பரமாத்மந: ।।
ஶ்ருதிஸ்ம்ருத்யுக்திகோப: ஸ்யாத்ஸ சாநிஷ்ட: ப்ரஸஜ்யதே ।। 482 ।।
ந ஜாயதே ம்ரியதே வா இதி ஷட்³பா⁴விக்ரியா -
நிஷேத⁴க்ருத்³வேத³வாக்யம் ப்ரத்யக்³விக்ருதிவாரணம் ।। 483 ।।
தி³வ்யோ ஹ்யமூர்த: புருஷ: ஸபா³ஹ்யாப்⁴யந்தரோ ஹ்யஜ: ।।
நிஷ்கலம் நிஷ்க்ரியம் ஶாந்தம் விமலம் வ்யோமவத்ஸ்தி²தம் ।। 484 ।।
இத்யாதி³ஶதஶோ வாக்யை: ஶ்ருதிஸ்ம்ருத்யுதி³தைரமீ ।।
ஸர்வே பக்ஷா விருத்⁴யந்தே த்யாஜ்யாஸ்தே(அ)த: ப்ரயத்நத: ।। 485 ।।
ஸம்ஸாராநுபபத்திஶ்ச கூடஸ்தா²த்மைகதே³ஶத: ।।
ஸ்வகர்மப²லதே³ஶேஷு க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய ப்ரஸஜ்யதே ।। 486 ।।
வியுக்தஸ்யா(அ)(அ)த்மநஶ்சேத்ஸ்யாத்³விஸ்பு²லிங்கா³தி³வத்³க³தி: ।।
ததா²(அ)பி க்ஷதஸம்ப்ராப்திரவ்ரணஸ்ய ப்ரஸஜ்யதே ।। 487 ।।
வாரிணோ மத்ஸ்யஸம்சாரே சி²த்³ரஸம்க்³ரத²நே யதா² ।।
ப்⁴ரமத்ஸு தத்³வஜ்ஜீவேஷு ப்ராப்நுத: பரமாத்மந: ।। 488 ।।
ததா²சாவ்ரணவாக்யேந விரோதோ⁴(அ)பி ப்ரஸஜ்யதே ।।
ஸ்வகாரணாதிரேகேண வ்ருத்தி: கார்யஸ்ய நாந்யத: ।। 489 ।।
பரமாத்மைகவ்ருத்தித்வாத்குதோ ஜீவஸ்ய ஸம்ஸ்ருதி: ।।
ஸ்வப்நஸம்சாரவத்தஸ்மாஜ்ஜீவஸம்ஸார இஷ்யதே ।। 490 ।।
ஸ்தா²ஸ்நுஷ்வபி மஹத்³து³:க²ம் கண்டகாதி³ஷு தே³ஹிநாம் ।।
பராத்மநோ மஹத்³து³:க²ம் ஜீவஸம்சரணே(அ)ப்யத: ।। 491 ।।
அதோ³ஷோ விஸ்பு²லிங்கா³தி³த்³ருஷ்டாந்தாதி³தி சேந்மதம் ।।
நைவம் யதா²ஸ்தி²தார்தா²நாம் ஶாஸ்த்ரஸ்ய ஜ்ஞாபகத்வத: ।। 492 ।।
அஜ்ஞாதஜ்ஞாபகம் ஶாஸ்த்ரமேவம்ஸ்வாபா⁴வ்யதோ மிதே: ।।
பதா³ர்தா²ந்நாந்யதா² கர்தும் ப்ரவ்ருத்தம் மாநநிஶ்சிதாந் ।। 493 ।।
மூர்தாமூர்தாத³யோ யத்³வத்பதா³ர்தா² மாநநிஶ்சிதா: ।।
யதா²த்³ருஷ்டாநுரோத்⁴யேவ த்³ருஷ்டாந்தைர்வஸ்து போ³த்⁴யதே ।। 494 ।।
ஏவம் ப்ரவ்ருத்தம் ஸர்வத்ர ஶாஸ்த்ரம் த்³ருஷ்டாந்தபூர்வகம் ।।
ந ப்ரமாந்தரஸம்ஸித்³த⁴விபரீதாத்மபோ³த⁴நம் ।। 495 ।।
அதிஶீதோ(அ)க்³நிரித்யத்ர த்³ருஷ்டாந்தாநாம் ஶதைரபி ।।
ப்ரமாந்தரவிருத்³த⁴த்வாந்நேந்த்³ரேணாப்யதி⁴க³ம்யதே ।। 496 ।।
மாநாந்தரவிருத்³த⁴ம் ச ந ச மாநம் ஸதி³ஷ்யதே ।।
மாநாந்தரேணாஸம்வ்யாப்தே மேயே ஸ்யாந்மாநதா யத: ।। 497 ।।
ததா² பத³தத³ர்தா²ம்ஶ்ச லிங்க³ப்ரத்யக்ஷகோ³சராந் ।।
நாநாத்³ருத்யா(அ)(அ)க³மேநார்த²மஜ்ஞாதம் வேத்தி கஶ்சந ।। 498 ।।
லோகப்ரஸித்³த⁴ந்யாயார்தை²ரம்ஶாம்ஶித்வாதி³கல்பநா ।।
பராத்மந: கல்பயிதும் நாதோ யுக்தா கத²ம்சந ।। 499 ।।
விஸ்பு²லிங்கா³த்³யுபந்யாஸ: க்ஷேத்ரஜ்ஞபரமாத்மநோ: ।।
ஐகாத்ம்யப்ரதிபத்த்யர்த²ஸ்தஸ்மாத³த்ர விவக்ஷித: ।। 500 ।।
உபக்ரமோபஸம்ஹாராத்³யதோ²க்தோ(அ)ர்தோ² விவக்ஷித: ।।
ப்³ரஹ்மாதி³ ஸர்வமாத்மேதி ப்ரதிஜ்ஞாய ஶ்ருதிர்யதா² ।। 501 ।।
து³ந்து³ப்⁴யாத்³யைஶ்ச த்³ருஷ்டாந்தைர்ஹேதுபி⁴ஶ்ச ஸமர்த்²யதே ।।
அபூர்வாத்³யாதி³பி⁴ர்வாக்யை: ப்ரதிஜ்ஞார்தோ²பஸம்ஹ்ருதி: ।। 502 ।।
ஸர்வவேதா³ந்தவாக்யேஷு ப்³ரஹ்மைகத்வம் விதீ⁴யதே ।।
இத்யவிப்ரதிபத்திர்ஹி வ்யாக்²யாத்ருணாமஶேஷத: ।। 503 ।।
தத்³வித்⁴யேகோக்தியோக³ஸ்ய ஹ்யக்லேஶாத்ஸம்ப⁴வே ஸதி ।।
ஸ்ருஷ்ட்யாதி³வசஸாம் நைவ யுக்தா(அ)ர்தா²ந்தரகல்பநா ।। 504 ।।
ந ச ப்ரமாணம் தத்ராஸ்தி கல்ப்யம் ச ஸ்யாத்ப²லாந்தரம் ।।
ஐகாத்ம்யபரதைவாத: ஸ்ருஷ்ட்யாதி³வசஸாம் ப⁴வேத் ।। 505 ।।
ஆசக்ஷதே ததா²சாத்ர கேசிதா³க்²யாயிகாம் ஶுபா⁴ம் ।।
யதா²பி⁴லஷிதார்தோ²(அ)யம் யதா² ஸம்பா⁴வ்யதே ஸ்பு²ட: ।। 506 ।।
யதா² ஹி கஶ்சித்ப்ராகா³ஸீச்சக்ரவர்தி ஸுதோ யுவா ।।
வ்யாதி⁴யோகோ³பகா⁴தாதே³ருந்மத்த: ஸமபத்³யத ।। 507 ।।
த்⁴வஸ்தராஜாபி⁴மாந: ஸந்முக்³தோ⁴ வநமுபேயிவாந் ।।
வ்யாதை⁴: பரிக்³ருஹீதஶ்ச வ்யாதோ⁴(அ)ஸ்மீத்யபி⁴மந்யதே ।। 508 ।।
தத்கர்மா தத³ஹம்கார: காலேந மஹதா(அ)ப⁴வத் ।।
த்⁴வஸ்தராஜத்வஸம்ஸ்காரோ வஸஞ்ஶப³ரஸத்³மநி ।। 509 ।।
ஶுபௌ⁴ஷத்⁴யுபயோகா³ச்ச ஸ்வஸ்த²தீ⁴: ஸமஜாயத ।।
ஸ்வஸ்வபா⁴வாநுரோதா⁴ச்ச வ்யாதே⁴ப்⁴யோ வ்யுத்தி²தாத்மதீ⁴: ।। 510 ।।
தச்சீ²லரூபகர்மப்⁴யோ வ்யாவ்ருத்ததி⁴ஷண: ஸ்வத: ।।
கேவலஸ்ம்ருத்யபா⁴வாச்ச ந வ்யாத⁴த்வம் ஜஹாத்யஸௌ ।। 511 ।।
குதஶ்சிதா³க³மாஜ்ஜ்ஞாத்வா தமுபேத்யாப்ரதாரக: ।।
தஜ்ஜாதிகர்மஸம்ப³ந்த⁴தத்த்வவித்தத்பிது: ஸகா² ।। 512 ।।
ப்ரவ்ருத்த்யா கர்மணா ஜாத்யா சக்ரவர்த்யுசிதைஸ்ததா² ।।
லக்ஷணை ராஜபுத்ரத்வம் யதா² கஶ்சித்ப்ரபோ³த⁴யேத் ।। 513 ।।
லப்³த⁴மாத்ரஸ்ம்ருதி: ஸோ(அ)த² ராஜா(அ)ஸ்மீத்யவபோ³த⁴த: ।।
பா³தி⁴த்வா ஸ்வமஸம்போ³த⁴ம் ஹித்வா வ்யாத⁴த்வமாத்மந: ।। 514 ।।
ராஜ்யாபி⁴ஷேகமாப்நோதி ப்ராப்ய ஸிம்ஹாஸநம் பிது: ।।
அவாப்தராஜஸூநுத்வாத்தத்ப்ராப்தௌ நாபி சேஷ்டதே ।। 515 ।।
மோஹாத்⁴யஸ்தாத்மவ்யாத⁴த்வாந்மோஹத்⁴வம்ஸாதிரேகத: ।।
ராஜபுத்ரத்வஸம்ப்ராப்தௌ நாந்யத்கிம்சித³பேக்ஷதே ।। 516 ।।
யதா² ததா²(அ)யம் ப்³ரஹ்மைவ ப்³ரஹ்மாஸம்போ³த⁴மாத்ரத: ।।
பு³த்³தீ⁴ந்த்³ரியஶரீராதா³வாத்மத்வம் ப்ரதிபேதி³வாந் ।। 517 ।।
ஸோ(அ)யம் ஸாம்ஸாரிகைரர்தை²: ப்ரத்யக்தத்த்வாப்ரபோ³த⁴த: ।।
விஶிநஷ்டி ஸ்வமாத்மாநம் ப்ரதீசீநமநாத்மபி⁴: ।। 518 ।।
ஸம்ஸாரபூ⁴மாவாஸீநம் ஸம்ஸார்யஸ்மீத்யவஸ்தி²தம் ।।
முமுக்ஷும் தத்த்வவித்ஸாக்ஷாத்ஸம்ஸாரவ்யுத்தி²தைஷணம் ।। 519 ।।
ய ஆத்மேத்யாதி³பி⁴ர்வாக்யைரந்வயவ்யதிரேகத: ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யேந கு³ரு: ஸம்போ³த⁴யேந்நரம் ।। 520 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாக்³நிஸம்ப்லுஷ்டப்ரத்யக்தத்த்வமஹாதமா: ।।
ஹித்வா மோஹோத்த²மகி²லம் ப்³ரஹ்மைவ ப்³ரஹ்ம யாத்யத² ।। 521 ।।
ப்ரத்யக்தத்த்வதமோத்⁴வம்ஸவ்யதிரேகேண முக்தயே ।।
அபேக்ஷதே யதோ நாந்யத்கிம்சித்ஸாத⁴நமண்வபி ।। 522 ।।
ஜந்மாத்³யஸம்ப⁴வாத்தஸ்மாத்³ப்³ரஹ்மபோ³தா⁴திரேகத: ।।
கார்யாந்தரம் ந ஸம்பா⁴வ்யம் வ்யர்த²ம் சாபி ப⁴வேத்³வச: ।। 523 ।।
அம்ஶாம்ஶித்வாதி³ சேத்ஸாக்ஷாத்³ப்³ரஹ்மஜ்ஞாநே விவக்ஷிதம் ।।
ஸமுத்³ராதே³ரிவ, ததா³ நாவக்ஷ்யச்ச்²ருதிராத³ராத் ।। 524 ।।
யத³நப்⁴யுதி³தம் வாசா மநுதே மநஸா ந யத் ।।
அபூர்வாதி³ ததா² வாக்யமபி ஸைந்த⁴வகி²ல்யவத் ।। 525 ।।
நாநாத்வத்³ருஷ்டிநிந்தா³ம் ச ம்ருத்யோரிதி ததா² வச: ।।
அம்ஶாம்ஶித்வவிவக்ஷாயாம் ந ப்ராயோக்ஷ்யத்ததே³த்³ருஶம் ।। 526 ।।
ஏகைகரூபைகாத்ம்யார்த²தி⁴யோ தா³ர்ட்⁴யப்ரஸித்³த⁴யே ।।
ஸ்ருஷ்ட்யாதி³ஶ்ருதயஸ்தஸ்மாந்ந து தத்ப்ரத்யயாய தா: ।। 527 ।।
ந சா(அ)(அ)த்மநோ நிரம்ஶஸ்ய ததா²(அ)ஸம்ஸாரிண: ஸ்வத: ।।
அம்ஶிஸம்ஸாரிபா⁴வத்வம் ந்யாயேநாப்யுபபத்³யதே ।। 528 ।।
கல்பிதோபாதி⁴ஹேதுஶ்சேத³ம்ஶிஸம்ஸாரிகல்பநா ।।
காமமஸ்து ந தாத்³ருக்ஷு தீ⁴ராணாம் ஸத்யதீ⁴ர்ப⁴வேத் ।। 529 ।।
விவக்ஷிதம் சேதை³காத்ம்யம் ஸர்வோபநிஷதா³ம் ப⁴வேத் ।।
விஜ்ஞாநாத்மாதி³ஸம்பே⁴த³ஸ்தத்³விருத்³த⁴: கிமுச்யதே ।। 530 ।।
கர்மகாண்ட³ப்ரமாணத்வவிரோத⁴த்⁴வஸ்தயே கில ।।
விஜ்ஞாநாத்மாதி³ஸம்பே⁴த³ இதி கேசித்ப்ரசக்ஷதே ।। 531 ।।
ஐகாத்ம்யமாத்ரே ஜக³தி ஸமாப்தபுருஷார்த²கே ।।
சோத³நாப்ரதிஷேதௌ⁴ வ: ஸ்யாதாம் நிர்விஷயௌ ததா³ ।। 532 ।।
ஸ்வத ஏவ விமுக்தத்வாத்³ப³ந்தா⁴பா⁴வாத்ஸ்வதஸ்ததா² ।।
வேதா³ந்தாநாம் ததா²(அ)(அ)ரம்போ⁴ நிஷ்ப²ல: ஸம்ப்ரஸஜ்யதே ।। 533 ।।
இத்யேவமாதி³சோத்³யாநி பரிஹாராஶ்ச வர்ணிதா: ।।
ஸம்ப³ந்த⁴ ஏவ ப³ஹுஶோ விசாரேஷு ச கீர்திதா: ।। 534 ।।
பரஸ்பரவிரோதா⁴ச்ச ப்ரகாஶதமஸோரிவ ।।
கர்மகாண்டோ³பநிஷதோ³ர்நிப்ப்ராமாண்யம் த்³வயோரபி ।। 535 ।।
ஸதி யஸ்ய ப்ரமாணத்வே ப்ராமாண்யம் ஸ்யாத்³வயோரபி ।।
தஸ்யைவ கர்மகாண்ட³ஸ்ய ப்ராமாண்யமவஸீயதாம் ।। 536 ।।
கர்மகாண்ட³ப்ரமாணத்வே ப்ராமாண்யம் சேத்³வயோரபி ।।
ஸர்வக்³ராஸி ததை³காத்ம்யமாகா³தி³ஹ புநர்ப³லாத் ।। 537 ।।
யத்³யேவமப்ரமாணத்வமஸ்தூபநிஷதா³ம் ததா³ ।।
மாநாந்தரவிரோதா⁴ச்ச நைதாஸாம் மாநதேஷ்யதே ।। 538 ।।
அபி ஸ்வார்த²விகா⁴தம் ச கரோத்யுபநிஷத்³யத: ।।
அப்ராமாண்யமதஸ்தஸ்யா:, கர்மகாண்ட³ஸ்ய மாநதா ।। 539 ।।
நோக்தோத்தரத்வாத்ஸாத்⁴வேதத்³ப⁴வதா பரிசோத்³யதே ।।
வ்யர்த²தாந்யார்த²தே நேஹ யதா² தத்ப்ராக்ப்ரபஞ்சிதம் ।। 540 ।।
ப்³ரஹ்மாஸ்மீதி தி⁴யோ ஜந்மஸமகாலா விமுக்ததா ।।
யதோ(அ)நுபூ⁴யதே ஸாக்ஷாந்நாநர்த²க்யம் ப⁴வேத்தத: ।। 541 ।।
வஸ்துமாத்ராவஸாயித்வம் ஸம்ப³ந்தே⁴ ப்ராக்ப்ரபாஞ்சிதம் ।।
யதோ(அ)தோ நோபநிஷதா³மந்யார்த²த்வம் கத²ம்சந ।। 542 ।।
ஸ்வப்ரமேயப்ரமோத்பத்த்யநுத்பத்த்யேகஹேதுகே ।।
ப்ரமாணத்வாப்ரமாணத்வே நாந்யதா² தே ப்ரஸித்⁴யத: ।। 543 ।।
கிம்சாதோ யதி³ நாமைவம் ப்ரக்ருதார்தோ²பயோகி³ யத் ।।
ஶ்ருண்வேகாக்³ரமநா: ஸர்வம் யதே³வம் ஸதி வஸ்து தத் ।। 544 ।।
ஸ்வப்ரமேயே ப்ரமாம் ஸாக்ஷாத்கரோத்யுபநிஷத்³யதி³ ।।
அப்ராமாண்யம் கத²ம் தஸ்யா: குதோ(அ)தோ மாநதா(அ)ந்யதா² ।। 545 ।।
ந சேத்கரோத்யுபநிஷத்ப்ரமாமித்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
ப்ரத்யக்ஷேண விருத்³தா⁴ர்த²ம் த்வதீ³யம் வசநம் ப⁴வேத் ।। 546 ।।
நாக்³நிர்த³ஹதி காஷ்டா²நி ந தாபயதி பா⁴ஸ்கர: ।।
இதி யத்³வத்ததோ²க்திஸ்தே ப்ரத்யக்ஷேண விருத்⁴யதே ।। 547 ।।
அக்³நிதா³ஹாதி³வத்ஸாக்ஷாத்³வேதா³ந்தஜ்ஞாநஜம் ப²லம் ।।
ஸம்ஸாராநர்த²ஹாநாக்²யம் ப்ரத்யக்ஷமநுபூ⁴யதே ।। 548 ।।
விக்⁴நந்தி ஸ்வார்த²மித்யுக்தம் யச்ச தச்சாபி பேலவம் ।।
யதா² தது³ச்யமாநம் த்வம் யதா²வச்ச்²ரோதுமர்ஹஸி ।। 549 ।।
ஸ்வப்ரமேயாவபோ³தோ⁴ ஹி மாநாநாம் ஸ்வார்த² உச்யதே ।।
தம் சேத்குர்வந்தி வேதா³ந்தா: குதஸ்தேஷாமமாநதா ।। 550 ।।
ந ச வேதா³ந்தவாக்யோத்த²ஜ்ஞாநஸ்யேஹாஸ்தி பா³த⁴கம் ।।
பா³த⁴காநாமபி ஸதாம் ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யரூபத: ।। 551 ।।
ப்ரமாணமப்ரமாணம் ச ப்ரமாபா⁴ஸஸ்ததை²வ ச ।।
குர்வந்த்யேவ ப்ரமாம் யத்ர தத³ஸம்பா⁴வநா குத: ।। 552 ।।
கிமேகவிஷயத்வேந கிம்வா விஷயபே⁴த³த: ।।
விரோத⁴: ஸ்யாத்ப்ரமாணாநாமித்யேதத³பி⁴தீ⁴யதாம் ।। 553 ।।
மாநாந்தரேண ஸம்வாதோ³ யதி³ சேத³நுவாதி³தா ।।
விரோதோ⁴ ந து மாநாநாம் ஸதை³கார்த²ஸமாக³மே ।। 554 ।।
பி⁴ந்நப்ரமேயதாயாம் ச ஶ்ரோத்ராதீ³நாம் யதா² ததா² ।।
பரஸ்பராநபேக்ஷத்வாந்நிதராமவிருத்³த⁴தா ।। 555 ।।
ந சைகமேவ ஸத்³வாக்யம் கரோதி ந கரோதி ச
ப்ரமாம் தத்ப்ரதிஷேத⁴ம் ச குர்வத்க்வசிதி³ஹேஷ்யதே ।। 556 ।।
அக்³நி: ஶீதஸ்ததோ²ஷ்ணஶ்சேத்யேவமாத்³யுக்திதோ நநு ।।
விருத்³தா⁴ர்தா²வபா⁴ஸோ(அ)யம் ஜாயமாந: ஸமீக்ஷ்யதே ।। 557 ।।
நைகஸ்மாந்நாபி ச த்³வாப்⁴யாம் விருத்³தா⁴ர்தோ²(அ)வஸீயதே ।।
அநூத்³யோக்த்யேகதே³ஶேந ஶீதோ(அ)க்³நிரிதி யோத்⁴யதே ।। 558 ।।
ஸம்ப⁴வத்யேவ ஶீதோ(அ)க்³நி: ப்ரமாணாந்தரகோ³சர: ।।
மாநாந்தரவிரோதோ⁴(அ)பி ததா²ச ஸதி நேஷ்யதே ।। 559 ।।
ஶீதவத்³வா ப⁴வேச்சீ²த: ஶைத்யஸ்யாநபஹாரத: ।।
ஏவமப்யவிரோத⁴: ஸ்யாத³ஸ்ய மாநாந்தரைரபி ।। 560 ।।
ஶைஶிரோ(அ)க்³நிர்ப⁴வேச்சீ²தஸ்ததோ²ஷ்ண: பார்தி²வோ ப⁴வேத் ।।
பி⁴ந்நார்த²த்வாவபோ³தி⁴த்வாத்³வாக்யயோர்ந விருத்³த⁴தா ।। 561 ।।
ஐகார்த்²யே ந விரோதோ⁴(அ)ஸ்தி த்³வ்யர்த²த்வே(அ)பி ந மாஶ்ரயாத் ।।
மாநாந்தராச்ச நைவாஸ்தி மாந்தராவிஷயத்வத: ।। 562 ।।
அப்⁴யுபேத்யைதது³தி³தம் ந து வாக்யவிதா³ம் நய: ।।
யத³நேகார்த²போ³தி⁴த்வமேகஸ்ய வசஸ: ஸத: ।। 563 ।।
அர்தை²கத்வாதி³தி ததா² வாக்யலக்ஷணமுச்யதே ।।
அநேகார்தா²வபோ³தி⁴த்வே ந ஸ்யால்லக்ஷணவத்³வச: ।। 564 ।।
ஏகமேவ யதா³ வாக்யம் க்ருத்ஸ்நோ வேதோ³(அ)ப்⁴யுபேயதே ।।
வாக்யாந்தராஸம்ப⁴வதஸ்ததா³ கேந விருத்³த⁴தா ।। 565 ।।
வாக்யத்³வயம் சேத³த²வா ஸித்³த⁴ஸாத்⁴யார்த²பே⁴த³த: ।।
ததா³(அ)பி ந விரோதோ⁴(அ)த்ர விபி⁴ந்நார்தா²வபோ³தி⁴நோ: 566 ।।
நாபி ஸ்வார்த²ம் பரார்த²ம் வா விஹந்த்யுபநிஷத்கசித் ।।
கத²ம் சேது³ச்யமாநம் தச்ச்²ருண்வேகாக்³ரமநா யதா² ।। 567 ।।
ஸர்வமாத்மேதி சேத்குர்யாத்ப்ரமேயவிஷயாம் ப்ரமாம் ।।
விஹந்த்யுபநிஷத்ஸ்வார்த²மிதி நிர்லஜ்ஜகீ³ரியம் ।। 568 ।।
நி:ஶேஷபுருஷார்தா²ப்தி: ஸர்வாநர்தா²த்யய: ஸதா³ ।।
வேதா³ந்தஜ்ஞாநதஶ்சேத்ஸ்யாத்ஸ்வார்தோ²(அ)தோ(அ)ந்ய: க இஷ்யதே ।। 569 ।।
நிஷேத⁴தி வித⁴த்தே வா ந சாப்யுபநிஷத்க்ரியாம் ।।
ப்ரத்யக்தத்வைகஸம்போ³தே⁴ தத்³வாக்யோபக்ஷயத்வத: ।। 570 ।।
ந சாபி கர்மகாண்டோ³க்தி: ஸ்வார்தே² ந குருதே ப்ரமாம் ।।
ஸ்வார்தே² ச ஸா ப்ரமாம் குர்வத்யமாநம் கத²முச்யதே ।। 571 ।।
ப்ராத்யக்ஷ்யாச்ச ப்ரமோத்பத்தேர்ஜ்யோதிஷ்டோமாதி³வாக்யத: ।।
ப்ரமைவோத்பத்³யதே நேதி வக்துமேதந்ந ஶக்யதே ।। 572 ।।
விஷயாபஹ்ருதேர்நோ சேத்³வேதா³ந்தோக்த்யா ப்ரமோத்தி²தி: ।।
ந ப்ரத்யக்ஷப³லீயஸ்த்வாத³நுமாநப்ரபோ³த⁴த: ।। 573 ।।
யதா²ஸித்³தா⁴ந்யுபாதா³ய காமத்³வேஷவஶாநுக³: ।।
இஷ்டமேவ ஸதா³ மே ஸ்யாந்மா பூ⁴ச்சாநிஷ்டமண்வபி ।। 574 ।।
ஸாத⁴நாநீஷ்டலாபா⁴ர்த²மநிஷ்டார்தா²பநுத்தயே ।।
ஆசக்ஷாணா ஶ்ருதி: பும்ஸோ நாந்யார்த²ம் வக்தி கம்சந ।। 575 ।।
யதா² காம்யாக்³நிஹோத்ராதௌ³ ஸாத்⁴யஸாத⁴நஸம்க³திம் ।।
வித³த⁴ந்நாந்ருதத்வாதி³ காமாநாம் வக்தி குத்ரசித் ।। 576 ।।
ந சாபி ந ப்ரவர்தந்தே புருஷா: காம்யகர்மஸு ।।
யதோ(அ)தத்த்வவிதா³ம் காமோ ந கதா³சிந்நிவர்ததே ।। 577 ।।
அகாமத: க்ரியா காசித்³ருஶ்யதே நேஹ குத்ரசித் ।।
யத்³யத்³தி⁴ குருதே கிம்சித்தத்தத்காமஸ்ய சேஷ்டிதம் ।। 578 ।।
ஸ யதா²காம இத்யாதி³ரேஷோ(அ)ர்த²ஶ்ச ஸவிஸ்தர: ।।
வக்ஷ்யதே(அ)காமயமாநஶ்ச ததா²(அ)குர்வந்விமுச்யதே ।। 579 ।।
ஸர்வாதி⁴காரப்ரத்⁴வம்ஸாந்ந க்ருத்ஸ்நாத்மாவபோ³தி⁴ந: ।।
ப்ரவ்ருத்தௌ வா நிவ்ருத்தௌ வா கு³ணபா⁴வ: ஸதே³ஷ்யதே ।। 580 ।।
அதோ நிர்விஷயத்வாதி³ ப்³ரஹ்மைகத்வாத்³யதீ³ரிதம் ।।
தத்ஸர்வம் பரிஹ்ருதம் ஹேயம் யதோ²க்தேநைவ வர்த்மநா ।। 581 ।।
ந நிவர்தயிதும் ஶக்தம் ராகா³த்³யாக்ருஷ்டசேதஸ: ।।
ஶாஸ்த்ரம் விரக்தசித்தாந்வா ந ப்ரவர்தயிதும் க்ஷமம் ।। 582 ।।
இஷ்டாநிஷ்டகலாநீதி ஸாத⁴நாநி ப்ரகாஶயேத் ।।
ந நிவ்ருத்திம் ப்ரவ்ருத்திம் வா பும்ஸ: ஶாஸ்த்ரம் கரோதி தத் ।। 583 ।।
அபி ஶாஸ்த்ரம் ஸமுல்லங்க்⁴ய ராகா³தி³ப³லவத்தயா ।।
ப்ரவர்தமாநா: புருஷா த்³ருஶ்யந்தே(அ)த்³யாபி காமிந: ।। 584 ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நஸம்ப³ந்தா⁴நிஷ்டாநிஷ்டப²லோத³யாந் ।।
ஶாஸ்த்ரம் த்வாதி³த்யவத்ஸாக்ஷாத்ப்ரகாஶயதி தாந்ஸதா³ ।। 585 ।।
தேஷு ஶாஸ்த்ரைகதீ³பேஷு ஸாத்⁴யஸாத⁴நவர்த்மஸு ।।
யதா²ருசி ப்ரவர்தந்தே புருஷா ந து ஶாஸ்த்ரத: ।। 586 ।।
விதி⁴ஶாஸ்த்ரஸ்ய நைவாதோ வேதா³ந்தா பா³த⁴கா: ஸதா³ ।।
ந ச நிர்விஷயம் தத்ஸ்யாந்மேயபே⁴தா³த்த்வகா³தி³வத் ।। 587 ।।
கேசித்து பண்டி³தம்மந்யா விரோதீ⁴நி பரஸ்பரம் ।।
ஸம்பா⁴வயந்தி மாநாநி ஸர்வாண்யைகாத்ம்யவஸ்துநி ।। 588 ।।
ஶ்ரோத்ராதி³பி⁴ர்யதோ பி⁴ந்நா மித²: ஶப்³தா³த³யஸ்த்வமீ ।।
மீயந்தே ஸர்வமாத்மேதி ப்ரத்யக்ஷேண விருத்⁴யதே ।। 589 ।।
ஶப்³தா³த்³யர்தோ²பலப்³தா⁴ர: கர்தாரஶ்ச ப்ருத²க்ப்ருத²க் ।।
யஸ்மாதி³ஹாநுமீயந்தே தஸ்மால்லிங்க³விரோதி⁴தா ।। 590 ।।
ததா²(அ)(அ)க³மவிரோத⁴ம் ச க்³ராமகாமாதி³பே⁴த³த: ।।
உத்³பா⁴ஸயந்தி ஸம்ஹ்ருஷ்டா ப்³ரஹ்மைகத்வப்ரதூ³ஷகா: ।। 591 ।।
ப்³ரஹ்மைகத்வவிரோதோ⁴ வ: கத²ம் பி⁴ந்நார்த²பு³த்³தி⁴பி⁴: ।।
இதி ப்³ரஹ்மவிதோ³பேத்ய ப்ரஷ்டவ்யா பே⁴த³வாதி³ந: ।। 592 ।।
கிம் போ⁴: ஶப்³தா³தி³பே⁴தே³ந க²ஸ்யைகத்வம் விருத்⁴யதே ।।
ந சேத்³விருத்⁴யதே(அ)தோ²ச்சைர்விரோத⁴: கிமீதீர்யதே ।। 593 ।।
ஸத்பரிச்சே²த³கைர்நாபி ப்ரத்யக்ஷாத்³யைர்க்³ரஹோ ப⁴வேத் ।।
வ்யாவ்ருத்தேரந்யதோபா⁴வமாத்ராயா: கேநசித்கசித் ।। 594 ।।
த்³வைதக்³ராஹி யதா² மாநம் ந கிம்சித³பி வித்³யதே ।।
ததோ²த³ர்கே ப்ரவக்ஷ்யாமி நாதோ மாநவிரோதி⁴தா ।। 595 ।।
யச்சோக்தமநுமீயந்தே ப்ரதிதே³ஹம் ப்ருத²க்³விதா⁴: ।।
ஶப்³தா³த்³யர்தோ²பலப்³தா⁴ர: கர்தாரஶ்சாபி கர்மணாம் ।। 596 ।।
பி⁴ந்நா: கைரநுமீயந்த இதி ப்ருஷ்டோ வதே³த்³யதி³ ।।
அஸ்மாபி⁴ர்லிங்க³குஶலைரித்யேதச்ச ந யுக்திமத் ।। 597 ।।
அநந்யமாநமேயே(அ)ர்தே² ந பே⁴த³: ப்ரத்யகா³த்மநி ।।
பராங்பா⁴நப்ரமேயாஶ்ச நா(அ)(அ)த்மாந: ஸ்தம்ப⁴கும்ப⁴வத் ।। 598 ।।
அநுமாகுஶலா யூயம் க இத்யேதத்³விபா⁴ஷ்யதாம் ।। 599 ।।
தே³ஹேந்த்³ரியமநோபு³த்³தி⁴க்ஷேத்ரஜ்ஞேஷு ப்ருத²க்ப்ருத²க் ।।
நாநுமாகௌஶலம் தாவத்ப்ரத்யேகம் தேஷு வித்³யதே ।। 600 ।।
தே³ஹாதி³ஸாத⁴நாஸ்தஸ்மாத்³வயமாத்மாந ஏவ ஹி ।।
பூ⁴ரிஸாத⁴நஸாத்⁴யத்வாத்க்ரியாணாம் நோ விபி⁴ந்நதா ।। 601 ।।
பூ⁴ரிஸாத⁴நஸாத்⁴யத்வாத்க்ரியாணாமிதி சேத்³ப⁴வேத் ।।
ஹேதுஸ்தவாப்யநேகத்வமேகஸ்யாபி ப்ரஸஜ்யதே ।। 602 ।।
ஆத்மாதீ³நாம் க்ரியாஸ்தித்வாத்ப்ரத்யேகம் காரகத்வத: ।।
அக்³ந்யாதீ³நாமிவ தத ஆத்மாநேகத்வமாபதேத் ।। 603 ।।
அநுமா(அ)பி க்ரியா ஸாக்ஷாத்³ப⁴வதைவாப்⁴யுபேயதே ।।
ஶரீரேந்த்³ரியபு³த்³த்⁴யாதே³: ப்ரத்யேகம் ஸ்யாத³நேகதா ।। 604 ।।
ப³ஹுஸாத⁴நஸாத்⁴யத்வாத்க்ரியாணாமிதிஹேதுத: ।।
ஏவம்லக்ஷணஹேதூக்திர்மௌர்க்²யலிங்க³ம் ப⁴வேத³த: ।। 605 ।।
கு³ணக்ரியாணாம் ஸர்வாஸாம் கர்த்ருமாத்ரவ்யபாஶ்ரயாத் ।।
அநைகாந்திகதா ஹேதோஸ்ததா² வ: ஸம்ப்ரஸஜ்யதே ।। 606 ।।
அபக்ஷத⁴ர்மதா ஹேதோர்நாமரூபாஶ்ரயத்வத: ।।
த⁴ர்மாபா⁴வாத்ப்ரதீசஶ்ச தத்³பே⁴தே³ ஹேதுதா குத: ।। 607 ।।
ஐகாத்ம்யவந்தோ தே³ஹா: ஸ்யுர்விவாதோ³ யேஷு வர்ததே ।।
ஶரீரத்வாவிஶேஷத்வாத்ப்ரதிவாதி³ஶரீரவத் ।। 608 ।।
ததே²ந்த்³ரியமநோபு³த்³தி⁴விஷயேப்வபி யோஜயேத் ।।
ஐகாத்ம்யம் ஸர்வபூ⁴தேஷு ப்ராத்யக்ஷ்யாச்சா(அ)(அ)த்மநஸ்ததா² ।। 609 ।।
ஆத்மப்ரத்யய ஏகாத்மா ஸர்வதே³ஹேஷு ஸர்வதா³ ।।
நாநாத்மவத³நேகத்வம் கஶ்சிதா³த்மநி வீக்ஷதே ।। 610 ।।
அநுமாநாத³நேகத்வமாத்மநோ யே ப்ரசக்ஷதே ।।
தேஷாம் ப்ரத்யக்ஷமாநேந பா³தோ⁴ லிங்க³தி⁴யோ ப⁴வேத் ।। 611 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்³விதீயாத்⁴யாயஸ்ய த்³விதீயம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ த்³விதீயாத்⁴யாயஸ்ய த்³விதீயமஶ்வமேத⁴ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஜக³ஜ்ஜநிஸ்தி²தித்⁴வம்ஸா யஸ்மாத்ஸித்⁴யந்தி தத்பரம் ।।
ப்³ரஹ்மேதி ப்ராக்ப்ரதிஜ்ஞாய யதா²வது³பத³ர்ஶிதம் ।। 1 ।।
தஸ்யோபநிஷதி³த்யுக்தம் தத்³வ்யாக்²யா(அ)த்ராது⁴நோச்யதே ।।
ஆ மைத்ரேய்யா: பரப்³ரஹ்மஸத்யஸ்ய ப்ரதிபத்தயே ।। 2 ।।
ஸ்ருஷ்டிப்ரஸ்தாவ ஏதஸ்மிந்ப்ராணாதே³ர்ஜந்ம ஸூத்ரிதம் ।।
யதோ(அ)த: ப்ராணஸம்ப³ந்தா⁴த்பூர்வம் வ்யாக்²யா ப்ரபஞ்ச்யதே ।। 3 ।।
தத: பரேண லோகாதே³ரபி யாதா²த்ம்யமுச்யதே ।।
அத்⁴யாத்மமதி⁴தை³வம் ச தே³வதாகரணாஶ்ரயம் ।। 4 ।।
ப்ராணாதி³ ஸர்வமேவேத³ம் பஞ்சபூ⁴தஸதத்த்வகம் ।।
ந ஹி பூ⁴தாதிரேகேண ப்ரதீச: கிம்சிதி³ஷ்யதே ।। 5 ।।
ப்ராணா வை ஸத்யமித்யுக்தம் கே ப்ராணா இதி யத்நத: ।।
வ்யாக்²யாயந்தே(அ)த² தே ப்ராணாஸ்ததோ²பநிஷத³ஶ்ச யா: ।। 6 ।।
ப்ராணேந மத்⁴யமேநாந்நம் ஜக்³த⁴ம் வாகா³தி³தர்பணம் ।।
யதா² கரோதி தத்³வாச்யம் ப்ராணோபநிஷத³ஶ்ச யா: ।। 7 ।।
யோ ஹ வா இதி ப்ரஶ்நோக்திஸ்தஸ்யாயமிதி நிர்ணய: ।।
ஶரீரே(அ)ப்⁴யாஹித: ப்ராணோ மூர்த்⁴நி ப்ரத்யாஹிதஸ்ததா² ।। 8 ।।
விஷயேஷ்வநபி⁴ஷ்வங்கா³ச்சி²ஶு: ப்ராணோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
வாகா³தே³ரிவ நா(அ)(அ)ஸங்கோ³ யத: ப்ராணஸ்ய வித்³யதே ।। 9 ।।
ஶீர்ஷண்யப்ராணஸம்ஸ்தா² யே ஶப்³தா³த்³யாஸங்க³லக்ஷணா: ।।
ப்⁴ராத்ருவ்யாஸ்தே ஸஹோத்பத்தே: ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யபஹாரத: ।। 10 ।।
ஶரீரமஸ்யா(அ)(அ)தா⁴நம் ஸ்யாச்ச²ரீரே(அ)வஸ்தி²தோ யத: ।।
ஸாமாந்யவ்ருத்த்யா ப்ராணோ(அ)யம் தஸ்மாதா³தா⁴நமுச்யதே ।। 11 ।।
ஶரீராஶ்ரயிணம் ப்ராணம் யதோ வாகா³த³ய: ஶ்ரிதா: ।।
அலம் ஸ்வகார்யநிஷ்பத்தௌ ந து ப்ராணைகஸம்ஶ்ரிதா: ।। 12 ।।
ப்ரதி ப்ரத்யாஹிதத்வாச்ச ப்ரத்யாதா⁴நம் ஶிரோ விது³: ।।
ஶிரோதே³ஶவிஶேஷேஷு ப்ரதி ப்ரதி ஸ ஆஹித: ।। 13 ।।
அந்நபாநஸமுத்தா² ஹி ஶக்தி: ப்ராணோ ப³லம் ததா² ।।
ப³லாவஷ்டம்ப⁴ ஏதஸ்மிந்ப்ராணோ தே³ஹே(அ)வதிஷ்ட²தே ।। 14 ।।
அப³ல்யம் நீத்வேதி ததா² ப்ராணோத்க்ராந்தி: ப்ரவக்ஷ்யதே ।।
உச்ச்²ட்வாஸாதி³க்ரியம் கேசித்³வாயும் ஸ்தூ²ணாம் ப்ரசக்ஷதே ।। 15 ।।
ஜாட²ராக்³ந்யபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ஜ்ஜக்³த⁴மந்நம் த்ரிதா⁴ க்ரமாத் ।।
பரிணாமம் வ்ரஜத்யதத்ஸ்தூ²லமத்⁴யமஸூக்ஷ்மத: ।। 16 ।।
ஸ்தூ²லாம்ஶ: ப்ருதி²வீமேதி புரீஷம் மூத்ரமேவ ச ।।
ஸ்தூ²லதே³ஹோபசித்யர்தோ² மத்⁴யமோம்(அ)ஶ: ப்ரகீர்தித: ।। 17 ।।
யஸ்து ஸூக்ஷ்மோ ரஸோ(அ)ந்நஸ்ய பா⁴கோ³(அ)ம்ருதமிதீர்யதே ।।
ஸ ஹ்ருத்³தே³ஶம் ஸமாக³ம்ய நாடீ³மத்⁴யஸமாஶ்ரய: ।। 18 ।।
ஹ்ருத³யாத்³விப்ரகீர்ணாபி⁴ர்நாடீ³பி⁴ர்லிங்க³தே³வதா: ।।
ப்ரீணயந்நுபசிந்வஶ்ச தா³மாந்நமிதி ப⁴ண்யதே ।। 19 ।।
தே³ஹம் ரஸாதி³நா ப³த்³த்⁴வா ஸூக்ஷ்மாம்ஶேந ஶிஶும் ததா² ।।
பாஶத்³வயாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த³ந்நம் தா³மேதி ஶப்³த்³யதே ।। 20 ।।
தா³ம ப்ரதநுதாம் யாதி யதா³ கர்மக்ஷயாத்ததா³ ।।
யதா²ஸ்வம் யாந்த்யத² ப்ராணா தே³ஹாது³ச்சி²ந்நப³ந்த⁴நா: ।। 21 ।।
ப்ரத்யாதா⁴நஸமூட⁴ஸ்ய ஶிஶோஸ்தஸ்யைவ காஶ்சந ।।
அக்ஷ்ண்யுபநிஷதோ³ வாச்யாஸ்தமேதா இத்யத: ஶ்ருதி: ।। 22 ।।
உபாஸதே(அ)க்ஷணி ப்ராணம் ருத்³ராத்³யா: ஸப்த தே³வதா: ।।
அக்ஷீணா இதி தா ஜ்ஞாத்வா நாந்நக்ஷயமுபாஶ்நுதே ।। 23 ।।
மூர்த்⁴நி ப்ரத்யாஹிதம் ப்ராணம்ருஷய: ப்ராணஸம்ஜ்ஞகா: ।।
ருத்³ராத்³ய மத்⁴யமே யத்நாத்ஸததம் பர்யுபாஸதே ।। 24 ।।
அக்ஷண்யேவ யத: பூர்வம் வ்யாக்²யாதோ தே³வதாக³ண: ।।
ஶ்ரோத்ராதி³காரணார்தோ²(அ)த²ம் ஶ்லோகஸ்தஸ்மாது³தா³ஹ்ருத: ।। 25 ।।
விஶ்வரூபம் யஶோ ஜ்ஞேயம் ஶப்³தா³த்³யர்தா²வபா⁴ஸகம் ।।
தேஜஸ்தச்சாப்யநேகாத்மவிபி⁴ந்நார்தா²வபா⁴ஸநாத் ।। 26 ।।
தீரே தஸ்யா(அ)(அ)ஸதே ஸப்த வாயவ: கரணாஶ்ரயா: ।।
ருஷயஶ்ச யஶஶ்சேதி ப்ராணா உக்தேந ஹேதுநா ।। 27 ।।
வக்த்ருத்வாத்த்ருத்வபே⁴தே³ந வாக்³த்³விதை⁴கைவ பி⁴த்³யதே ।।
ஸப்தமீ சாஷ்டமீ சேதி ஸைவைகா ப்ரோச்யதே தத: ।। 28 ।।
வர்ணநிஷ்பாத³நம் வாசா ததா²(அ)(அ)த்³யரஸவேத³நம் ।।
ப⁴வேத்³த்³விகர்மஸம்யோகா³த்ஸப்தமீ சாஷ்டமீ ச வாக் ।। 29 ।।
விஶிஷ்டாஹ்வாநஸித்³த்⁴யர்த²ம்ருஷீணாமுத்தரா ஶ்ருதி: ।।
இமாவேவேதி ச ததா² ப²லவத்ஸ்யாது³பாஸநம் ।। 30 ।।
ஸர்வஸ்யேதி ப²லோக்தி: ஸ்யாது³க்தோபாஸநகர்மண: ।।
அந்நாத்த்ருத்வநிஷேதா⁴ர்த²ம் ஸர்வமஸ்யேதி ப⁴ண்யதே ।। 31 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்³விதீயாத்⁴யாயஸ்ய த்³விதீயம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ த்³விதீயாத்⁴யாயஸ்ய த்ருதீயம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ப்ராணோபநிஷத³ஶ்சோக்தா: ப்ராணாஶ்சாபி ஸமாஸத: ।।
யத்து தேஷாம் பரம் ஸத்யம் ததி³தா³நீம் நிரூுப்யதே ।। 1 ।।
ப்ராணா: கிமாத்மகாஸ்தேஷாம் கத²ம் ஸத்யத்வமிஷ்யதே ।।
இத்யேவமாதி³ வக்தவ்யமித்யர்த²: பர ஆக³ம: ।। 2 ।।
பஞ்சபூ⁴தஸதத்த்வாநாம் ஶரீரகரணாத்மநாம் ।।
ஸ்வரூபநிஶ்சயார்தா²ய ப்ராரப்³த⁴ம் ப்³ராஹ்மணம் பரம் ।। 3 ।।
யது³பாதி⁴நிஷேதோ⁴க்த்யா நேதீதி ப்³ரஹ்மண: ஸ்பு²டம் ।।
ஆவிஶ்சிகீர்ஷிதம் தத்த்வம் ததே³தத³து⁴நோச்யதே ।। 4 ।।
ஸ்வதோ(அ)ரூபம் பரம் ப்³ரஹ்ம தத³வித்³யாதி³ஹேதுத: ।।
த்³விரூபமிதி நிர்தி³ஷ்டம் வியத்³வத்கும்ப⁴ஸம்ஶ்ரயாத் ।। 5 ।।
ரூபே வா ப்³ரஹ்மணோ வித்³யாந்மூர்தாமூர்தே ஸவாஸநே ।।
ப்³ரஹ்மைவ ரூப்யதே தாப்⁴யாம் ப்³ரஹ்மத்வம் ந ஹி ரூபவத் ।। 6 ।।
அவித்³யாமாத்ரோபாத்⁴யேதத்³ப்³ரஹ்ம காரணமுச்யதே ।।
ததே³வ ஜ்ஞாத்ருதாமேதி பு³த்³த்⁴யுபாதி⁴ஸமாஶ்ரயாத் ।। 7 ।।
தத்³வ்ருத்த்யுபாதி⁴ஸம்ஸ்த²ம் ஸத்தஜ்ஜ்ஞாநமிதி ப⁴ண்யதே ।।
தே³வதேந்த்³ரியஸம்ப³ந்த⁴ம் தத்தத்தத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 8 ।।
ததா² தே³ஹாதி³ஸம்ப³ந்த⁴ம் து³:க²ஜாத்யாதி³மத்³ப⁴வேத் ।।
கோ³த⁴நாத்³யபி⁴மாந்யேவம் த⁴நீ கோ³மாநிதீர்யதே ।। 9 ।।
அந்தர்யாமீ ததா² ஸாக்ஷீ ஸர்வஜ்ஞஶ்சேத்யவித்³யயா ।।
மித்²யாத்⁴யாஸைஶ்ச தத்கார்யைரப்ரமேயம் ப்ரமீயதே ।। 10 ।।
ஏகம் தாவதி³த³ம் ரூபம் ப்³ரஹ்மணோ மோஹஹேதுஜம் ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகதீ⁴க³ம்யம் ரூபம் வாஸ்தவமாத்மந: ।। 11 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் த்³விதீயாஸம்ப⁴வாத³ஜம் ।।
ந வாக்யபத³யோரர்தோ² பே⁴த³ஸாமாந்யவர்ஜநாத் ।। 12 ।।
ந ப்ரமாணாந்தரைர்க³ம்யம் பராக்³கே⁴த்வஸமந்வயாத் ।।
அநபேக்ஷிதமாத்ராதி³ தத³வித்³யாஸமந்வயாத் ।। 13 ।।
ஆத்மப்ரத்யயமைகாத்ம்யம் த்³விதீயஸ்த்வாத்மநோ ப⁴வேத் ।।
அநாத்மப்ரத்யயோ(அ)தோ(அ)ஹம் ஸ்வத ஏகோ(அ)ஸ்மி கேவல: ।। 14 ।।
யந்நிஷேத⁴முகே²நேத³ம் நேதி நேதீதி ப⁴ண்யதே ।।
அவித்³யாமவதி⁴ம் க்ருத்வா த்³வே ரூபே ப்³ரஹ்மணஸ்த்விமே ।। 15 ।।
அவதா⁴ரணாய வாவேதி த்³வே ஏவேதி விநிஶ்சிதௌ ।।
ஸமுச்சிதே ஸஜாதீயைருத்தரைஸ்தே விஶேஷணை: ।। 16 ।।
வாவஶப்³த³ம் சஶப்³தே³ந ப்ரத்யாஹ்ருத்யாபி⁴தீ⁴யதே ।।
மூர்தமேவ ச தத்³ரூபம் ப்³ரஹ்மணோ(அ)மூர்தமேவ ச ।। 17 ।।
அவித்³யாவத்பரம் ப்³ரஹ்ம மூர்தாமூர்தாதி³லக்ஷணை: ।।
விஶிஷ்யதே ந த⁴ர்மாணாம் மித²: ஸம்க³திரிஷ்யதே ।। 18 ।।
விஶேஷ்யார்தை²கதந்த்ரத்வாத்³த⁴ர்மாணாம் ந பரஸ்பரம் ।।
ததா²(அ)நபேக்ஷதஸ்தேஷாம் ஸம்க³தி: ஸ்யாத்கதா³சந ।। 19 ।।
விஜ்ஞாநபுருஷாந்தஸ்ய ப்³ரஹ்மண: பரமாத்மந: ।।
தமஸ்விநோ(அ)த² த்³வே ரூபே தத³ந்யாவ்யதிரேகத: ।। 20 ।।
க்ல்ருப்தஸர்பாதி³பி⁴ர்யத்³வத³ஜ்ஞாதாயா: ஸ்ரஜ: ஸதா³ ।।
வாஸ்தவோ(அ)வாஸ்தவோ வா ந வ்யதிரேகோ ந சாந்வய: ।। 21 ।।
தத்³வந்ந வ்யதிரேகேண ப்³ரஹ்மணோ த்³வே ஸ்வத: ஸதா³ ।।
நாபி சாவ்யதிரேகேண தே து ப்³ரஹ்மைவ நிர்த்³வயம் ।। 22 ।।
அண்வாத்³யவயவம் மூர்தம் பீநம் ஸம்ஸ்தா²நவத்³ருட⁴ம் ।।
தத்³விருத்³த⁴மமூர்தம் ஸ்யாந்நிரம்ஶம் தே³ஶவந்ந ச ।। 23 ।।
மர்த்யம் மரணத⁴ர்மி ஸ்யாத்³யத்³விநஶ்வரலக்ஷணம் ।।
அம்ருதம் தத்³விருத்³த⁴ம் ச த்⁴ருவம் யந்ந விபத்³யதே ।। 24 ।।
ஆஶ்ரிதம் ஸ்தி²தமத்ர ஸ்யாத்³க³த்வா(அ)வ்யாப்ய ச திஷ்ட²தி ।।
தத்³விருத்³த⁴ம் ததா² யத்ஸ்யாதே³த்யேவ ந து திஷ்ட²தி ।। 25 ।।
ஸதி³தி வ்யக்தரூபம் யத்³க்³ருஹ்யமாணவிஶேஷணம் ।।
ப்ரத்யக்ஷம் தத்³விருத்³த⁴ம் த்யத³ப்ரத்யக்ஷம் ததோ²ச்யதே ।। 26 ।।
க்ஷிதிர்ஜலம் ததா² வஹ்நிரித்யேதந்மூர்தமு்ச்யதே ।।
பூ⁴தத்³வயமமூர்தம் ச வாயுஶ்சா(அ)(அ)காஶமேவ ச ।। 27 ।।
மூர்தம் மர்த்யம் ஸ்தி²தம் ஸச்ச க்ஷித்யப³க்³நித்ரயம் விது³: ।।
அமூர்தாம்ருதயத்த்யத்து வாய்வாகாஶத்³வயம் ஸ்ம்ருதம் ।। 28 ।।
மூர்தத்வாதே³வ மர்த்யம் தந்மர்த்யத்வாதே³வ தத்ஸ்தி²தம் ।।
ஸ்தி²தத்வாதி³ந்த்³ரியக்³ராஹ்யம் நிர்தா⁴ர்யேத³ம்தயா ப்ருத²க் ।। 29 ।।
ஸோபாக்²யத்வாந்ந தத்³வ்யாபி க்வசிதே³காம்ஶவத்ஸ்தி²தே: ।।
ஸ்தி²தத்வாச்சாபி தந்மர்த்யம் மர்த்யத்வாந்மூர்தமேவ ச ।। 30 ।।
அமூர்தத்வாத³மர்த்யம் தத்³யத்³வ்யாபி த்யத³தீந்த்³ரியம் ।।
அதீந்த்³ரியத்வாத்தத்³வ்யாபி வ்யாபித்வாச்சாம்ருதம் தத: ।। 31 ।।
அஸ்தி²தத்வாத³மூர்தம் ததா³காரவ்யக்திவர்ஜிதம் ।।
ஹேதுதத்ப²லரூபேண மூர்தாதே³: ஸம்க³திர்மித²: ।। 32 ।।
அக்ஷஸூத்ரவத³ந்யோந்யம் ஸாமர்த்²யஸ்யாப்ரஹாணத: ।।
ஹேதுதத்³வத்தயா ஜ்ஞேயா(அ)மூர்தாதே³ரபி ஸம்க³தி: ।। 33 ।।
ஸம்ப⁴வே(அ)ந்யதமஸ்யாபி ஸர்வேஷாம் ஸம்ப⁴வோ யத: ।।
அதோ(அ)வதா⁴ரணார்தா²ய தத்ரைவக்³ரஹணம் க்ருதம் ।। 34 ।।
தயோருத்³தி³ஷ்டயோர்மூர்தம் ப்ரத²மம் தாவது³ச்யதே ।।
அந்யத்³வாய்வந்தரிக்ஷாப்⁴யாம் பூ⁴தத்ரயமிஹோச்யதே ।। 35 ।।
மூர்தம் ஸம்ஸ்தா²நவத்³த்⁴யேதத்ததா² மர்த்யம் விநாஶவத் ।।
ஏதத்ஸ்தி²தம் பரிச்சி²ந்நமேதத்ஸத்ஸவிஶேஷணம் ।। 36 ।।
சதுர்விஶேஷணஸ்யாஸ்ய க்ஷித்யவக்³ந்யாத்மகஸ்ய ஹி ।।
சதுஷ்டயரஸத்வார்த²ம் புநருச்சாரணம் க்ருதம் ।। 37 ।।
ஸர்வவ்யாபீ ரஸோ ஹ்யேஷ ஶஶ்வத்தபதி யோ ரவி: ।।
சதுஷ்டயாந்வயாதே³ஷ பூ⁴தத்ரயரஸ: ஸ்ம்ருத: ।। 38 ।।
ய ஏஷ தபதீத்யத்ர மண்ட³லம் பரிக்³ருஹ்யதே ।।
சதுஷ்டயம் ஹி மூர்தாதி³ மண்ட³லே க்³ருஹ்யதே யத: ।। 39 ।।
சதுர்ணாமந்வயோ ஹீதி ஹேதுநா(அ)த்ர விபா⁴வ்யதே ।।
ஸதஶ்ச க்³ரஹணம் வித்³யாச்சதுர்ணாமுபலக்ஷணம் ।। 40 ।।
க்ருஷ்ணஸாரம் யதா² ஸ்தா²நம் சக்ஷுஷ: கரணாத்மந: ।।
ததா² ஹிரண்யக³ர்ப⁴ஸ்ய மண்ட³லம் கரணாத்மந: ।। 41 ।।
உத்ஸர்கா³த்³ரூபநிர்மாணே ப்ராதா⁴ந்யம் தேஜஸோ யத: ।।
தஸ்மாத்³ரஸத்வநிர்தே³ஶ: க்ரியதே மண்ட³லாத்மநி ।। 42 ।।
அஷ்க்லிந்ந: பார்தி²வோ தா⁴துஸ்தேஜஸா பரிபச்யதே ।।
அங்குராத்³யபி⁴நிஷ்பத்தௌ முக்²யதைவம் ஹி தேஜஸ: ।। 43 ।।
ஸாரஸ்த்ரயாணாம் பூ⁴தாநாம் ரஸோ மண்ட³லமுச்யதே ।।
ஏதத்ஸாராணி ஹி த்ரீணி பூ⁴தாந்யாஹுர்விபஶ்சித: ।। 44 ।।
மண்ட³லாயதநே யத்து காரணம் ஸம்ஶ்ரிதம் விபோ⁴: ।।
விராஜோ தே³வதே³வஸ்ய ததி³தா³நீமிஹோச்யதே ।। 45 ।।
ஆதி³த்யாந்தர்க³த: ஸாக்ஷாத்கரணாத்மா(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
வாய்வாகாஶரஸத்வேந தத்ராமூர்தாந்வயோ யத: ।। 46 ।।
கலிங்கா³ரம்ப⁴ஸித்³த்⁴யர்த²ம் வாய்வாகாஶஸமுத்³ப⁴வ: ।।
ஈஶ்வராத்காரணாத்³யஸ்மால்லிங்க³ம் தேந ரஸஸ்தயோ: ।। 47 ।।
வாய்வாகாஶரஸோ ஹ்யேஷ இதி ஹேது: ப்ரத³ர்ஶ்யதே ।।
த்யஸ்ய ஹ்யேஷ ரஸ இதி யதோ²க்தோ மண்ட³லாத்மநி ।। 48 ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴க்ஷேத்ரஜ்ஞம் ரஸம் கேசித்ப்ரசக்ஷதே ।।
காரணம் ரஸஶப்³தே³ந யஸ்மாத³த்ராபி⁴தீ⁴யதே ।। 49 ।।
யஸ்மாத்³தி⁴ரண்யக³ர்ப⁴ஸ்ய கர்ம வாய்வந்தரிக்ஷயோ: ।।
ப்ரயோக்த்ரவ்யக்தயோஸ்தஸ்மாத்³ரஸ: க்ஷேத்ரஜ்ஞ உச்யதே ।। 50 ।।
பூ⁴தத்³வயரஸோ ஜ்ஞேயோ மண்ட³லே சேதந: புமாந் ।।
த்யஸ்ய ஹ்யேஷ ரஸ இதி தத்ஸித்³தௌ⁴ காரணாபி⁴தா⁴ ।। 51 ।।
ந்யாயோக்தேரேவ ஸம்ஸித்³தே⁴: ப்ரதிஜ்ஞாதஸ்ய வஸ்துந: ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞ: காரணம் கஸ்மாதி³த்யத்ர ந்யாய உச்யதே ।। 52 ।।
ஏதஸ்மிந்மண்ட³லே யோ(அ)ந்தர்விஜ்ஞாநாத்மத்வமாக³த: ।।
அவித்³யாபா⁴வநாகர்மஹேதுதோ நாந்யகாரணாத் ।। 53 ।।
தஸ்ய யத்கர்மரூபம் தத்³வியத்³வாயுப்ரயோஜகம் ।।
க²ஸ்த²ஸ்ய கர்மணஸ்தஸ்ய மருத்ப்ரஸ்பந்த³ரூபிண: ।। 54 ।।
வாய்வாகாஶப்ரநாட்³யைவம் தேஜஸ: ஸம்ப⁴வஸ்தத: ।।
ஜஜ்ஞாதே தேஜஸோ பூ⁴தே ஜலம் ச ப்ருதி²வீ ததா² ।। 55 ।।
கர்மணா பௌருஷேணைவம் ரஸபூ⁴தேந ஸம்ப⁴வ: ।।
வாய்வந்தரிக்ஷயோர்யஸ்மாத்³ரஸஸ்தேந புமாம்ஸ்தயோ: ।। 56 ।।
மேத⁴யா தபஸேத்யாதி³ ததா²ச ப்ராகு³தா³ஹ்ருதம் ।।
ந்யாயேநாநேந புருஷோ ரஸஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ।। 57 ।।
த்யஸ்ய ஹ்மேஷ இதி ஹ்யுக்த்யா ந்யாய: ஶ்ருத்யா(அ)யமுச்யதே ।।
நைததே³வம் ப⁴வேந்மூர்தரஸேநாஸ்யாஸமத்வத: ।। 58 ।।
பூ⁴தத்ரயஸ்ய மூர்தஸ்ய ரஸோ மண்ட³லமப்⁴யதா⁴: ।।
த⁴ர்மைஶ்சதுர்பி⁴ர்மூர்தாத்³யைர்பூ⁴தத்ரயவத³ந்விதம் ।। 59 ।।
அமூர்தயோரபி ரஸோ லிங்கா³த்மா க்³ருஹ்யதாம் ததா² ।। 60 ।।
வாக்யப்ரவ்ருத்தேஸ்துல்யத்வாந்ந யுக்தோ(அ)த்ராந்யதா² க்³ரஹ: ।।
வைரூப்யலக்ஷணோ தோ³ஷ: ஸத்யேவம் வ: ப்ரஸஜ்யதே ।। 61 ।।
அத² மூர்தரஸோக்த்யா(அ)பி சேதநஸ்யைவ சேத்³க்³ரஹ: ।।
அத்யல்பம் ப⁴வதா(அ)பா⁴ணி ஸர்வமாத்மைவ நோ யத: ।। 62 ।।
ந ஹ்யாத்மவ்யதிரேகேண கிம்சித்காரணமிஷ்யதே ।।
தேந தேந ஸ்வரூபேண ப்ரத்யகா³த்மைவ காரணம் ।। 63 ।।
மண்ட³லாத்மநி சா(அ)(அ)தா⁴ரே லிங்கா³த்மைவாவஸீயதாம் ।।
கரணஸ்யைவ தத்ஸ்த²த்வாத்³விஜ்ஞாநாத்மா ஹி லிங்க³க³: ।। 64 ।।
அஜ்ஞாத: புருஷோ யஸ்மாத்கார்யகாரணஶப்³த³பா⁴க் ।।
அஜ்ஞாதமித்²யாவிஜ்ஞாநரூபத்வாந்ந து தத்த்வத: ।। 65 ।।
அசேதநேஷு லோகே(அ)ஸ்மிந்ந த்³ருஷ்டா புருஷாபி⁴தா⁴ ।।
இதி சேந்நைததே³வம் ஸ்யாத³சித்கேஷ்வபி த³ர்ஶநாத் ।। 66 ।।
த ஏதாந்ஸப்த புருஷாநித்யாதி³ஶ்ருதிவாக்யத: ।।
அஸம்வித்கே(அ)பி பக்ஷாதௌ³ த்³ருஶ்யதே புருஷாபி⁴தா⁴ ।। 67 ।।
அத்⁴யாத்மோக்த்யவதி⁴ஜ்ஞப்த்யா அதி⁴தை³வதகீர்தநம் ।।
மூர்தாமூர்தவிபா⁴கோ³(அ)யமத்⁴யாத்மமது⁴நோச்யதே ।। 68 ।।
பூ⁴தத்ரயம் ப்ருதி²வ்யாதி³ தே³ஹே(அ)பி பரிக்³ருஹ்யதே ।।
மூர்தஶப்³தே³ந யத்ப்ராணாத்³த்⁴ருத்³வ்யோம்நஶ்சாபரம் ச யத் ।। 69 ।।
சக்ஷூ ரஸஸ்த்ரயாணாம் ஸ்யாத்³விஶேஷேணாத்ர நிஷ்டி²தம் ।।
தேஜ: ஸர்வஶரீரஸ்ய நிர்மாத்ரு ஸ்யாத³ஸம்ஶய: ।। 70 ।।
ப்ரத²ணா ஸம்ஸ்க்ருதிரிதி மந்த்ரவர்ணோ(அ)பி த்³ருஶ்யதே ।।
ஶஶ்வத்³வை ரேதஸ இதி ததா²ச ஶ்ருதிஶாஸநம் ।। 71 ।।
மூர்தாமூர்தவிபா⁴கோ³(அ)யம் யதி³ நாமேஹ ப⁴ண்யதே ।।
அதி⁴தை³வம் ததா²(அ)த்⁴யாத்மம் ததா²(அ)பீயாந்ந க்³ருஹ்யதே ।। 72 ।।
க்ருத்ஸ்நஸ்ய ப்³ரஹ்மணோ ரூபே மூர்தாமூர்தே விவக்ஷிதே ।।
யதோ(அ)தோ நேயதா கார்த்ஸ்ந்யே தே³வதாத்⁴யாத்மயோர்ப⁴வேத் ।। 73 ।।
ஆரப்³த⁴கார்யபூ⁴தாநாம் க்³ருஹீதௌ ந ச ஸம்ப⁴வ: ।।
யதோ²க்தலக்ஷணஸ்யேஹ முக்²யவ்ருத்த்யோக்தபூ⁴மிஷு ।। 74 ।।
வ்யாப்யேவ லக்ஷணம் யுக்தமந்யதா² தத³லக்ஷணம் ।।
நிர்தே³ஶஸ்து பரிச்சி²ந்நவிஷயோ(அ)த்ராபி⁴தீ⁴யதே ।। 75 ।।
தத்ரைவம் ஸதி யத்ர ஸ்யாந்மூர்தாத்³யுக்தம் சதுஷ்டயம் ।।
லக்ஷணம் தத்ர ஸம்பூர்ணமந்த்யகாரணகார்யயோ: ।। 76 ।।
ஆகாஶஶப்³த³வாச்யோ ய: ஸர்வகாரணகாரண: ।।
முக்²யவ்ருத்த்யா ஸமர்த²ம் ஸ்யாத்தத்ரைவாமூர்தலக்ஷணம் ।। 77 ।।
ப்ருதி²வ்யாம் சாபி தந்முக்²யம் யது³க்தம் மூர்தலக்ஷணம் ।।
உப⁴யோரந்தராலஸ்தா² மித²:ஸம்கீர்ணலக்ஷணா: ।। 78 ।।
லக்ஷணம் கௌ³ணமேவ ஸ்யாத³ந்த்யயோர்மத்⁴யபூ⁴மிஷு ।।
மூர்தாமூர்தவ்யவஹ்ருதிஸ்ததா² தத்ராபி த்³ருஶ்யதே ।। 79 ।।
முக்²யவ்ருத்திக்³ரஹாயாதோ வ்யாபிலக்ஷணஸித்³த⁴யே ।।
க்ஷித்யாதி³வியத³ந்தம் ஸ்யாந்மூர்தாமூர்தஸ்ய லக்ஷணம் ।। 80 ।।
யோ(அ)யம் த³க்ஷிணே(அ)க்ஷந்நிதி ஶாஸ்த்ரத்³ருஷ்டத்வகாரணாத் ।।
த³க்ஷிணே(அ)ணி லிங்க³ஸ்ய விஶேஷ: கஶ்சிதி³ஷ்யதே ।। 81 ।।
வீர்யவத்³த³க்ஷிணம் லோகே(அ)ப்யங்க³ம் த்³ருஷ்டம் யதஸ்தத: ।।
த³க்ஷிணே(அ)க்ஷந்நிதி வச: ஶ்ருதேர்யத்நாதி³ஹேஷ்யதே ।। 82 ।।
பிண்ட³ப்ராணவிபா⁴கே³ந ஹ்யத்⁴யாத்மே சாதி⁴தை³வதே ।।
மூர்தாமூர்தாத்மநோருக்தோ விபா⁴கோ³ ப்³ரஹ்மரூபயோ: ।। 83 ।।
அதா²து⁴நா யதோ²க்தஸ்ய தஸ்யைவ கரணாத்மந: ।।
லிங்க³ஸ்ய ரூபம் வக்ஷ்யாமோ வாஸநாமயமாத்மந: ।। 84 ।।
மூர்தாமூர்தாதி³ஸம்ப³ந்தா⁴த்³வாஸநா லிங்க³மாஶ்ரிதா: ।।
ஸ்வாபா⁴ஸப்⁴ரமதோ³ஷேண தந்மய: புருஷோ மத: ।। 85 ।।
அநேகவாஸநாசித்ர தல்லிங்க³ம் படபி⁴த்திவத் ।।
மாயேந்த்³ரஜாலஸத்³ருஶம் வ்யாமோஹாஸ்பத³மாத்மந: ।। 86 ।।
ஏதாவந்மாத்ரமேவேதி யத்ர ப்⁴ராந்தா நிராக³மா: ।।
விஜ்ஞாநவாதி³நோ பௌ³த்³தா⁴ஸ்ததா² நையாயிகாத³ய: ।। 87 ।।
ஆத்மநோ த்³ரவ்யபூ⁴தஸ்ய யதே³தத்³வாஸநாத்மகம் ।।
ரூபம் கு³ணோ(அ)ஸ்ய ஸம்ஸார இதி வைஶேஷிகாத³ய: ।। 88 ।।
த்ரிகு³ணம் ஸத்ப்ரதா⁴நஸ்த²ம் புருஷார்தே²ந ஹேதுநா ।।
ப்ரவர்ததே ஸ்வதந்த்ரம் ஸதி³த³மித்யபி காபிலா: ।। 89 ।।
அப்யௌபநிஷத³ம்மந்யா: கேசித³த்யந்தநைபுணாத் ।।
ப்ரக்ரியாம் ரசயித்வா(அ)(அ)ஹுர்வேதா³ந்தார்தா²விபஶ்சித: ।। 90 ।।
யாவாந்பா³ஹ்யோ விகார: ஸ்யாத்க்ஷேத்ரஜ்ஞபரிவேஷ்டந: ।।
அத்⁴யாத்மம் சாதி⁴தை³வம் வா நாமரூபவிபா⁴க³த: ।। 91 ।।
அவ்யாக்ருதாத்³வ்யாக்ருத: ஸ்யாதே³தாவாநேவ ஸோ(அ)த்ர து ।।
மூர்தோ வா யதி³ வா(அ)மூர்த: ஸச்ச த்யச்சேதி ப⁴ண்யதே ।। 92 ।।
ப்ராணாநாமபி ஸத்யத்வம் பூ⁴தஸத்யாபி⁴ஸம்க³தே: ।।
கத²ம் யதஸ்த்வமீ ஸர்வே ப்ராணா: க்ஷேத்ரஜ்ஞலக்ஷணா: ।। 93 ।।
அநாமரூபகா: ஸந்த: ஸத்யஸம்யோக³ஹேதுத: ।।
தே³ஹிந: ப்ராணவத்ஸாக்ஷாத்ஸம்வ்ருத்தா நாமரூபிண: ।। 94 ।।
நிதே³ஶாய ச கல்பந்தே ப்ராணா வா இதி நாந்யதா² ।।
தத³த்ர நிகி²லம் ஸத்யம் ஶ்ருத்யா ஸம்ஶோதி⁴தம் ஸ்பு²டம் ।। 95 ।।
வ்யாவித்³த⁴ஸத்யராஶே: ஸ்யாத்³விஜ்ஞாநாத்மந ஏவ து ।।
ஸ்வரூபம் யத்தத³து⁴நா வக்தவ்யமவஶிஷ்யதே ।। 96 ।।
தத்ரைதஸ்யாமவஸ்தா²யாம் விபா⁴கா³ விநிவர்தநே ।।
அயம் போ⁴க்தா விஜ்ஞாநாத்மா ததா² தை³வதிகாஸ்த்வமீ ।। 97 ।।
விஜ்ஞாநாத்மாந இத்யேஷ பே⁴த³ஹேதுநிவர்தநாத் ।।
யத ஆதா⁴ரகோ³ ஹ்யேஷ நாமரூபாதி³லக்ஷண: ।। 98 ।।
விஶேஷோ ந ஸ்வதஸ்தச்ச நாமரூபாதி³ ஶோதி⁴தம் ।।
ஸம்ஶோத்⁴ய ததி³த³ம் ஸர்வம் விஜ்ஞாநாத்மா ப்ரத³ர்ஶ்யதே ।। 99 ।।
ஸர்வேஷாமபி தேநேத³ம் ஸமாநம் லக்ஷணம் ப⁴வேத் ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞாநாம் விஶேஷோ(அ)த்ர யதோ நைவோபபத்³யதே ।। 100 ।।
ஏதஸ்ய புருஷஸ்யேதி ரூபம் நிர்தி³ஶ்யதே(அ)து⁴நா ।।
பும்ஸோ ரூபமுபக்ஷீணம் மூர்தாமூர்தஸமாஶ்ரயம் ।। 101 ।।
யேந த்வஸ்ய விஶேஷேண விஜ்ஞாநாத்மத்வமிஷ்யதே ।।
விப⁴ஜ்யமாநஸ்ய ஸத: பரஸ்மாதா³த்மநோ(அ)த்³வயாத் ।। 102 ।।
அபாஞ்சபௌ⁴திகம் ரூபமிஹ தந்நிர்தி³தி³க்ஷ்யதே ।।
யதே²தி மாஹாரஜநம் வாஸநோபசயாத்மகம் ।। 103 ।।
தஸ்ய ஹைதஸ்ய ஸம்ப³ந்த⁴மேவம் கேசித்ப்ரசக்ஷதே ।।
தத³யுக்தம் யதா²(அ)ந்யாயஸ்ததா²(அ)யமபி⁴தீ⁴யதே ।। 104 ।।
புஷ்பாதி³வாஸநாநாம் ஹி வஸ்த்ராதி³ஷ்வேவ ஸம்க³தி: ।।
ஸஜாதீயேஷு நியதா த்³ருஶ்யதே நாந்யஜாதிஷு ।। 105 ।।
த்³ரவ்யே(அ)பி ந க²லு வ்யோம்நி வாஸநா காசிதீ³க்ஷ்யதே ।।
அத்³ரவ்யே சாஸஜாதீயே சைதந்யே வாஸநா குத: ।। 106 ।।
வாஸநாகாரதாம் க³ச்சே²ச்சைதந்யம் சேத்கபாலவத் ।।
வாஸநாநிஷ்ப²லத்வம் ஸ்யாச்சைதந்யாத³ப்ருத²க்ஸ்தி²தே: ।। 107 ।।
ந ஹி ஶ்ரோத்ரோத்த²விஜ்ஞாநம் ரூபவாஸநயா(அ)ஞ்ச்யதே ।।
விஷயத்வாவிஶேஷே(அ)பி குதோ(அ)ஸங்க³த்வதஶ்சிதே: ।। 108 ।।
ஷட்³பா⁴வவிக்ரியாணாம் ச நிஷேத⁴ஶ்சேதநாத்மந: ।।
அஸங்க³ இதி சாப்யுக்திரஸக்ருத்ச்²ரூயதே ஶ்ருதௌ ।। 109 ।।
பூ⁴தஸம்யோக³த: ப்ராப்தம் ந ச தத்பாஞ்சபௌ⁴திகம் ।।
இதி ப்³ருவாணோ லோகே(அ)ஸ்மிந்ஹஸ்யதே பா³லகைரபி ।। 110 ।।
மூர்தாமூர்தவிபா⁴கே³(அ)ஸ்ய விபா⁴கோ³ விநிவர்ததே ।।
இதி ஸ்வோக்தமவிஸ்ம்ருத்ய வாஸநாபே⁴த³கீ³: கத²ம் ।। 111 ।।
ரசயந்தி ததா²(அ)ஸாத்⁴வீம் ப்ரக்ரியாம் ந்யாயவர்ஜிதாம் ।।
மூர்தாமூர்தாத்மகோ ராஶிரேகோ பா³ஹ்ய: கிலேஷ்யதே ।। 112 ।।
உத்தம: பரமாத்மாக்²யோ ராஶிரத்ராபி⁴தீ⁴யதே ।।
மத்⁴யமோ(அ)யம் த்ருதீயஸ்து தாப்⁴யாம் ராஶி: ப்ரயோஜக: ।। 113 ।।
பாணிபேஷோத்தி²தேநாயம் கர்த்ரா போ⁴க்த்ரா ஸஹா(அ)(அ)த்மநா ।।
பா⁴வநாஜ்ஞாநகர்மாதி³ஸமுதா³ய: ப்ரயோஜக: ।। 114 ।।
மூர்தாமூர்தாதி³ராஶிஸ்து ப்ரயோஜ்ய: ஸாத⁴நம் ததா² ।।
தார்கிகை: ஸஹ ஸம்தி⁴ம் ச சிகீர்ஷம்ந்தி யதா²ப³லம் ।। 115 ।।
அயம் ப்ரயோஜகோ ராஶிர்லிங்க³மேவ கிலா(அ)(அ)ஶ்ரித: ।।
இத்யுக்த்வா ஸாம்க்²யத்வப⁴யாத்கல்பயந்தி ததோ(அ)ந்யதா² ।। 116 ।।
க³ந்த⁴: புஷ்பாஶ்ரயோ யத்³வத்புடமாஶ்ரித்ய திஷ்ட²தி ।।
குஸுமாபக³மே(அ)ப்யேவம் லிங்க³ஸ்தா² வாஸநா(அ)(அ)த்மநி ।। 117 ।।
வாஸநாகாமகர்மாணி லிங்க³ஸ்தா²ந்யேவ நா(அ)(அ)த்மநி ।।
லிங்கா³தா³த்மாநமாயாந்தி க³ந்தோ⁴ க³ந்த⁴புடம் யதா² ।। 118 ।।
நிர்கு³ணோ(அ)பி பரைகாம்ஶோ ப³ஹிரப்⁴யாக³தேந ஸ: ।।
கர்மணா ஸகு³ண: ஸாக்ஷாத்³ப⁴வதீதி ப்ரசக்ஷதே ।। 119 ।।
ததஶ்ச கர்தா போ⁴க்தா ச ப³த்⁴யதே முச்யதே ததா² ।।
விஜ்ஞாநாத்மேதி கணபு⁴க்வித்தமேவம் ஸமாஶ்ரிதா: ।। 120 ।।
பூ⁴தராஶேரகா³ல்லிங்க³ம் கர்மராஶி: ஸகாஶத: ।।
லிங்கா³தா³த்மாநமாகா³த்ஸ லிங்க³ஸம்ப³ந்த⁴காரணாத் ।। 121 ।।
க்ருஷ்ணஶக்திரவித்³யா(அ)பி பரஸ்மாதே³வ ஸோத்தி²தா ।।
விக்ருத்ய பரமாத்மாம்ஶம் விஜ்ஞாநாத்மநி திஷ்ட²தி ।। 122 ।।
யதோ²ஷராத்மகோ தோ³ஷ: ப்ருதி²வ்யா ஏவ ஜஜ்ஞிவாந் ।।
க்ஷ்மைகதே³ஶம் விக்ருத்யா(அ)(அ)ஸ்தே(அ)வித்³யா தத்³வத்பராத்மந: ।। 123 ।।
அநாத்மத⁴ர்மோ(அ)வித்³யேதி வத³ந்தஶ்சோஷராதி³வத் ।।
இத்யேவம் ஸாம்க்²யஸித்³தா⁴ந்தமநுவர்தந்தி ஸம்ப்⁴ரமாத் ।। 124 ।।
நைவம் கல்பயிதும் யுக்தம் வேத³ஸித்³தா⁴ந்தபா³த⁴நாத் ।।
புரா(அ)பி சைதது³தி³தம் யதா² வேதா³ந்தபா³த⁴நம் ।। 125 ।।
ஸகலத்வே பரஸ்யோக்தா: ஸம்ஸாரித்வாதி³லக்ஷணா: ।।
தோ³ஷா: ஸர்வே(அ)பி சா(அ)(அ)யாந்தி ப்ரத்யகா³த்மாநமேகலம் ।। 126 ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய ச ஸம்பி⁴த்தௌ பரஸ்மாதா³த்மந: ஸ்வத: ।।
ஏகத்வாஸம்ப⁴வோ(அ)த்யந்தம் க்ஷேத்ரஜ்ஞபரமாத்மநோ: ।। 127 ।।
அதோ²பசாரதோ தே³ஶோ லிங்க³மேவா(அ)(அ)த்மநோ மத: ।।
ந ததா³ லிங்க³வித்⁴வஸ்தௌ வாஸநா(அ)(அ)த்மநி யுஜ்யதே ।। 128 ।।
ந்யாய: புரோதி³தோ யோ(அ)த்ர வாஸநாஸம்ஶ்ரயம் ப்ரதி ।।
ஸ ஸர்வோ(அ)த்ராநுஸம்தே⁴ய: பூர்வபக்ஷாபநுத்தயே ।। 129 ।।
உத்தா²நம் சாப்யவித்³யாயா: பரஸ்மாதா³த்மந: ஸ்வத: ।।
ஊஷராதி³வதி³த்யாதி³கல்பநா நோபபத்³யதே ।। 130 ।।
அநிர்மோக்ஷப்ரஸக்தி: ஸ்யாத்³யவித்³யா பராத்மந: ।।
நிராத்மவாத³ஸக்திஶ்ச மோஹோச்சே²தே³ ப⁴வேதி³ஹ ।। 131 ।।
வாஸ்யதே³ஶாதிரேகேண வாஸநாயா ந சேஷ்யதே ।।
தே³ஶாந்தரோபக³மநம் கு³ணவத்³த்³ரவ்யவர்ஜநாத் ।। 132 ।।
ஸாமஞ்ஜஸ்யேந க³ச்ச²ந்தி ந ச ஶ்ருத்யக்ஷராண்யபி ।।
யதோ²க்தகல்பநாயாம் ஹி ந யுக்தா தேந கல்பநா ।। 133 ।।
காம: ஸம்கல்ப இத்யாத்³யா மநஸோ த⁴ர்மிண: ஶ்ருதா: ।।
த⁴ர்மா ந த்வாத்மந: ஶாஸ்த்ரே ஹ்யஸங்கோ³ ஹீதிவாரணாத் ।। 134 ।।
ஹ்ருத³யே ஹ்யேவ ரூபாணி த்⁴யாயதீவேதி சாபரம் ।।
காமா யே(அ)ஸ்ய ஹ்ருதீ³த்யாதி³ தீர்ணோ ஹீதி ததா² வச: ।। 135 ।।
ஶ்ருதாத³ர்தா²ந்ந சாந்யோ(அ)ர்தோ² யதோ²க்தவசஸாம் யத: ।।
ஸம்யக்கல்பயிதும் ஶக்ய: கல்பநா(அ)தோ ந யுஜ்யதே ।। 136 ।।
ப்ரத்யக்³ப்³ரஹ்மத்வஸித்³த்⁴யர்தா² ஸர்வைவோபநிஷத்த்வியம் ।।
தாவந்மாத்ரபரத்வேந வேதா³ந்தாநாமுபக்ஷயாத் ।। 137 ।।
ராஶித்ரிதயபக்ஷே ச நாப்யர்தோ²(அ)த்ர ஸமஞ்ஜஸ: ।।
க்ரியதே கல்பநா யேந ஸர்வந்யாயவிரோதி⁴நீ ।। 138 ।।
த்³வே ஏவ து யதா³ ரூபே மூர்தாமூர்தே ஸவாஸநே ।।
ப்³ரஹ்ம ரூபி த்ருதீயம் ச ததா³ வாவேதி யுஜ்யதே ।। 139 ।।
ப்³ரஹ்மைகதே³ஶபூ⁴தஸ்ய விஜ்ஞாநாத்மந ஏவ தே ।।
ரூபே இதி ததா³ யுக்தம் கல்பநாநுகு³ணம் வச: ।। 140 ।।
விஜ்ஞாநாத்மமுகே²நாத² யதி³ வா பரமாத்மந: ।।
ரூபே இதி ததா³(அ)வக்ஷ்யச்ச்²ரௌதீ சேத்கல்பநா ப⁴வேத் ।। 141 ।।
த்³விவசஶ்ச ததா²(அ)யுக்தம் த்ரைரூப்யஸ்யேஹ ஸம்ப⁴வாத் ।।
மூர்தாமூர்தே ச த்³வே ரூபே த்ருதீயம் வாஸநா யத: ।। 142 ।।
மதம் மூர்தேதரே ரூபே ப்³ரஹ்மணோ(அ)பி⁴மதே ஸதா³ ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய து நைவைதே வாஸநாமாத்ரரூபித: ।। 143 ।।
ததா³(அ)பி ஜீவத்³வாரேண விக்ரியாம் வ்ரஜதோ விபோ⁴: ।।
வாஸநாத்³யபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ இதீயம் கீ³ரநர்தி²கா ।। 144 ।।
வாஸநாநாமபி யதோ ந விஶேஷோ மநாக³பி ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞத்³வாரதாயா: ஸ்யாத³ஸத்தஸ்மாத்³விகல்பிதம் ।। 145 ।।
வஸ்து வஸ்த்வந்தரத்வேந ந ச விக்ரியதே(அ)ஞ்ஜஸா ।।
வ்ருத்த்யேஹ முக்²யயேத்யேவம் ஶக்யோ வக்தும் ஜக³த்யபி ।। 146 ।।
வஸ்த்வந்தரம் ந ச மத: க்ஷேத்ரஜ்ஞ: பரமாத்மந: ।।
ஸித்³தா⁴ந்தஹாநிரேவம் ச கல்பநாயாம் த்⁴ருவம் ப⁴வேத் ।। 147 ।।
ஆவிஶ்சிகீர்ஷுபி⁴ஸ்தஸ்மாத்³வேதா³ந்தார்த²ம் மஹாத்மபி⁴: ।।
ஈத்³ருஶீ கல்பநா(அ)யுக்தா கர்தும் பரஹிதார்தி²பி⁴: ।। 148 ।।
த³க்ஷிணே(அ)க்ஷந்புமாநிதி லிங்கா³த்மா பரிக்³ருஹ்யதே ।।
அத்⁴யாத்மே(அ)தா²தி⁴தை³வே ச தஸ்யைவ ப்ரக்ருதத்வத: ।। 149 ।।
ஜீவக்³ரஹோ(அ)த்ர நந்வஸ்து ப்ரக்ருதத்வாவிஶேஷத: ।।
தஸ்யைவைதாநி ரூபாணி கஸ்மாந்நேத்யபி⁴தீ⁴யதாம் ।। 150 ।।
நைவம்ரூபிதயா யஸ்மாதி³ஹ ஶ்ருத்யா விவக்ஷித: ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞ: கரணாத்மைவ தஸ்மாதி³ஹ விவக்ஷித: ।। 151 ।।
வாஸநாநுக³தம் லிங்க³ம் ம்ருத்³வந்ம்ருத்³விக்ரியாத்மஸு ।।
சேத்யதே ஸாக்ஷிணா யஸ்மாந்நாத: க்ஷேத்ரஜ்ஞரூபிதா ।। 152 ।।
மாஹாரஜநமித்யாதி³ ரூபம் சேத்ஸாக்ஷிணோ ப⁴வேத் ।।
நேதி நேதீத்யதா²(அ)(அ)தே³ஶம் நாகரிஷ்யத்ததா³(அ)(அ)த்மந: ।। 153 ।।
அந்யஸ்யாஸௌ ந சா(அ)(அ)தே³ஶ: ஶக்யோ வக்தும் ப்ரமாணத: ।।
நேதி நேதீதி தஸ்யைவ ஷஷ்டா²ந்த உபஸம்ஹ்ருதே: ।। 154 ।।
வ்யேவ த்வேதி ப்ரதிஜ்ஞாயா அர்த²வத்த்வம் ததா² ப⁴வேத் ।।
பாணிபேஷோத்தி²தஸ்யைவ யத்³யாதே³ஶோ ப⁴வேத³யம் ।। 155 ।।
பாணிபேஷோத்தி²தோ(அ)ந்யஶ்சேந்நேதீதி ச ததோ(அ)பர: ।।
அந்யோ(அ)ஸாவிதி மித்²யா தீ⁴ஸ்ததா³ ஸ்யாந்மோஹகாரணாத் ।। 156 ।।
ந ஸ்யாதா³த்மாநமேவாவேத³ஹம் ப்³ரஹ்மேதிமாநஜா ।।
ஸம்யக்³தீ⁴ர்நிகி²லத்⁴வாந்தகா⁴திநீ முக்திதா³யிநீ ।। 157 ।।
கரணாத்மந ஏவாதஸ்தஸ்ய ஹேதிக்³ரஹோ ப⁴வேத் ।।
ந து தத்ஸாக்ஷிணோ யுக்தஸ்தஸ்ய ரூபநிஷேத⁴த: ।। 158 ।।
வாஸநா பூ⁴ரிரூபாஸ்தா லிங்க³ஸ்தா² லிங்க³ஸாக்ஷிண: ।।
குர்வந்தி ப³ஹுரூபத்வம் மணேராஸ்தரணம் யதா² ।। 159 ।।
மாஹாரஜநமித்யத்ர ஹாரித்³ரம் ரூபமுச்யதே ।।
இந்த்³ரகோ³போபமாநேந கௌஸும்ப⁴ஸ்ய க³தத்வத: ।। 160 ।।
பீதம் வஸ்த்ரம் யதா² தத்³வல்லிங்க³மாபா⁴தி ஸாக்ஷிண: ।।
ஆருயாதி³விஷயோத்³பூ⁴தவாஸநாவாஸிதம் த்³ருஶே: ।। 161 ।।
ஈஷத்பாண்து³ யதோ²ர்ணாதி³ தத்³வல்லிங்க³ம் ப்ரகாஶதே ।।
இந்த்³ரகோ³போ(அ)திரக்தஶ்ச ப்⁴ருஶம் ரக்தம் மநஸ்ததா² ।। 162 ।।
ரஜஸ: கசிது³த்³ரேகஸ்தமஸ: க்வசிதி³ஷ்யதே ।।
ஸத்த்வஸ்யாபி ததோ²த்கர்ஷ: குதஶ்சிது³பஜாயதே ।। 163 ।।
க்வசிதே³கப்ரதா⁴நத்வம் கஸ்மிம்ஶ்சித்³விஷயே த்³வயோ: ।।
த்ரயாணாமபி சாந்யத்ர ஜ்ஞாநகர்மாதி³சித்ரத: ।। 164 ।।
அக்³நேரர்சிர்யதா² பா⁴ஸ்வத்ஸத்த்வோத்கர்ஷாத்ததா² மந: ।।
புண்ட³ரீகம் யதா² ஶுக்லம் ஸௌம்யமாஹ்லாத³க்ருத்ததா² ।। 165 ।।
ஸக்ருத்³வித்³யுத்³யதா²(அ)த்யந்தம் க⁴நத்⁴வாந்தாபநோத³க்ருத் ।।
அதீவ பா⁴ஸ்வரா(அ)ஸ்மாகம் சக்ஷுர்முட்ஸக்ருது³த்³க³தா ।। 166 ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴தத்த்வஸ்ய ஜாயமாநஸ்ய கேஶவாத் ।।
வித்³யுத்³வத்ப்ரத²தே ரூபம் கில தஸ்ய மஹாத்மந: ।। 167 ।।
அதோ(அ)நேநைவ ரூபேண ய உபாஸ்தே தி³வாநிஶம் ।।
ஸர்வாந்த⁴காரஹந்த்ரீவ வித்³யுத்தம் ஶ்ரீ: ஸதா³(அ)(அ)ஶ்ரயேத் ।। 168 ।।
நா(அ)(அ)தி³ர்ந மத்⁴யம் நைவாந்தோ நேயத்தா வித்³யதே யத: ।।
அநந்தகல்போபசயாத்³வாஸநாநாமுதா³ஹ்ருதி: ।। 169 ।।
மாஹாரஜநமித்யாதி³ர்ந த்வியத்தா விவக்ஷிதா ।।
ப்ரகாரத³ர்ஶநாயைவ தேநோதா³ஹ்ருதிரிஷ்யதே ।। 170 ।।
நி:ஶேஷமேவம் ஸத்யஸ்ய ரூபம் வ்யாக்²யாய ஸாம்ப்ரதம் ।।
பரமார்த²ஸத்யயாதா²த்ம்யநிர்தே³ஶாய ப்ரயத்யதே ।। 171 ।।
யதோ வ்யாக்²யாதமகி²லம் மூர்தாமூர்தாதி³ வஸ்த்வத: ।।
ஆதே³ஶோ(அ)நந்தரம் தஸ்ய க்ரியதே(அ)நந்யமாநிந: ।। 172 ।।
மூர்தாமூர்தாஸ்வபா⁴வஸ்ய ஸத்யஸ்யா(அ)(அ)விஷ்க்ருதேரத² ।।
ப்³ரஹ்மாதிரேகதோ நாந்யத்³யதோ வஸ்த்வவஶிஷ்யதே ।। 173 ।।
ஆதே³ஶோ ப்³ரஹ்மணோ(அ)தோ(அ)யம் நிராதே³ஶஸ்ய ப⁴ண்யதே ।।
அதிமாநாபி⁴தா⁴நஸ்ய ப்ரத்யங்பா⁴த்ராத்³வயாத்மந: ।। 174 ।।
கர்மண்யாதே³ஶஶப்³தோ³(அ)யம் யதி³ வா கரணே ப⁴வேத் ।।
ஆதி³ஷ்டிரத²வா(அ)(அ)தே³ஶோ நேதி நேத்யத்³வயாத்மந: ।। 175 ।।
நேதி நேதீதிஶப்³தா³ப்⁴யாம் ஸத்யஸ்ய ப்³ரஹ்மண: கத²ம் ।।
ப்ரமாணகோ³சராதீதம் தத்த்வம் ஸ்யாந்நிர்தி³தி³க்ஷிதம் ।। 176 ।।
ஶுணு ஸர்வம் தத³ஜ்ஞாநஸமுத்த²ஸ்ய நிஷேத⁴த: ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகரூபேண தத³போ³த⁴நிராக்ருதே: ।। 177 ।।
அமூர்தஸ்ய பரா நிஷ்டா² காரணாத்மா புரோதி³த: ।।
மூர்தஸ்ய ச ததா² ப்ருத்²வீ மத்⁴யே ஸம்கீர்ணதா தயோ: ।। 178 ।।
மாநாபி⁴தா⁴நயோர்யாவாந்கஶ்சித்³விஷய இஷ்யதே ।।
உக்தயோர்மத்⁴யவர்த்யேவ கார்யகாரணயோரஸௌ ।। 179 ।।
நாமரூபே ததா² கர்ம ப்ராணா லோகாத³யஸ்ததா² ।।
காரகம் வா க்ரியா(அ)ந்யத்³வா காரணம் கார்யமேவ ச ।। 180 ।।
ஜாதிர்கு³ண: க்ரியா த்³ரவ்யம் ஸம்ப³ந்தோ⁴ பா⁴வ ஏவ ச ।।
ஸத³ஸத்ஸத³ஸச்சேதி ஸமஸ்தவ்யஸ்தமேவ ச ।। 181 ।।
ப்ரமாதா ச ப்ரமாணம் ச ப்ரமேயோ(அ)த² க்ரியாப²லே ।।
இத்யாதே³: ப்ரதிஷேதே⁴ந ப்ரத்யங்ஙாத்மாவலம்பி³நா ।। 182 ।।
உபப்ரத³ர்ஶகோ(அ)ஶேஷநாமாதே³ரிதிரிஷ்யதே ।।
தஸ்யோபத³ர்ஶிதஸ்யாத² நிஷேத⁴: க்ரியதே நஞா ।। 183 ।।
ஆக்ருஷ்டம் ரூபிணோ ரூபம் ந ப்ருத²க்³வ்யவதிஷ்ட²தே ।।
ஜக³த்யகல்பிதமபி கிமு மோஹாதி³கல்பிதம் ।। 184 ।।
க⁴டே படோ நிஷித்³தோ⁴(அ)பி க⁴டாத³ந்யத்ர திஷ்ட²தி ।।
தத³ந்யத்ராபி ஸத்³பா⁴வாத³நிஷித்³த⁴ஸ்ய த⁴ர்மிண: ।। 185 ।।
பரமார்தா²ந்நிஷித்³த⁴ஸ்ய தந்மோஹோத்த²ஸ்ய வஸ்துந: ।।
ஹிருக்ஸ்தி²தி: கத²ம் தஸ்ய பரமார்தா²த்மநா(அ)த²வா ।। 186 ।।
நிஷேத்⁴யாநாமஶேஷாணாமந்யோந்யவ்யபி⁴சாரத: ।।
ப்ரதீசோ(அ)வ்யபி⁴சாரோ(அ)தஸ்தத்ராத்⁴யஸ்தம் நிஷித்⁴யதே ।। 187 ।।
இதிஶப்³தோ³பதி³ஷ்டாநாம் நிஷேதோ⁴(அ)நுப⁴வாத்மநி ।।
அநந்தே(அ)ந்தவதாம் யத்ர தத்³ப்³ரஹ்மேத்யவஸீயதாம் ।। 188 ।।
ஸத்³பா⁴வஶ்சோபலப்³தி⁴ஶ்ச ஸ்வார்த²ப்ரத்யக்சிதா³ஶ்ரயாத் ।।
மூர்தாதீ³நாமநிர்தே³ஶ்யாதி³திர்மத்தோ நிவர்ததே ।। 189 ।।
நிஷேத⁴தி நிஷேத்⁴யார்த²ம் யத்³வலாந்நஞ்சிதா³த்மந: ।।
விஜ்ஞாநேநைவ ஹத்வா(அ)ந்யத்பூர்ணத்வேநைதி சித்ஸ்வத: ।। 190 ।।
ப்ரத்யங்மாத்ரத்³ருஶி ஹ்யஸ்மிஞ்ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்திஷு ।।
தத³ந்யத்³யத்ததா³பா⁴ஸம் தந்நஞா ப்ரதிஷித்⁴யதே ।। 191 ।।
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴ப்ரத்யங்மோஹஹதௌ ஸதா³ ।।
விஸ்பா²ரிதாக்ஷ: ப்ரத்யக்³தீ⁴ர்மாநாந்நிர்வாத்யதா²(அ)(அ)த்மநி ।। 192 ।।
அபேக்ஷாஜ்ஞாநஹேதூத்த²ம் கார்யகாரணவஸ்த்வத: ।।
விசார்யமாணம் தந்நாஸ்தி வ்யோம்நி கார்ப்ண்யமிவா(அ)(அ)த்மநி ।। 193 ।।
ஶப்³த³ப்ரவ்ருத்திஹேதூநாம் ப்ரத்யகா³த்மந்யஸம்ப⁴வாத் ।।
ப்ரமாணகோ³சராணாம் ச ஸ்வத: ஸித்³தே⁴ர்ந நிஹ்ருதி: ।। 194 ।।
மாநாபி⁴தா⁴நவிஷயோ யாவந்நா(அ)(அ)த்மாநமாத்மநி ।।
லப⁴தே ப்ரத்யகா³த்மாநம் ந நஞ்தாவந்நிவர்ததே ।। 195 ।।
நிரஸ்தாஜ்ஞாநதத்கார்யே லப்³த⁴ ஆத்மந்யதா²(அ)(அ)த்மநா ।।
நிஷேத்⁴யஹேதௌ ப்ரத்⁴வஸ்தே நிஷேதோ⁴(அ)பி நிவர்ததே ।। 196 ।।
ப்ரமாத்ருத்வாதி³நா யாவத்கிம்சித³த்ர விவக்ஷிதம் ।।
தத³பா⁴வஶ்ச தத்ஸர்வம் நேதீதி ப்ரதிஷித்⁴யதே ।। 197 ।।
நிஷேத்⁴யம் ஸர்வமேவைதத³நிஷேத்⁴யாத்மவஸ்துக³ம் ।।
அதோ நாபா⁴வநிஷ்ட²: ஸ்யாத³பா⁴வஸ்யாபி நிஹ்நவாத் ।। 198 ।।
நேதி நேதீத்யதோ வீப்ஸா ஜிக்⁴ருக்ஷிதநிஷேத⁴த: ।।
பு³பு⁴த்ஸிதஸ்ய க்ருத்ஸ்நஸ்ய வீப்ஸைவாதோ நிஷேத⁴நீ ।। 199 ।।
ஜ்ஞாநக்ரியாப்⁴யாம் வ்யாப்யோ(அ)யமித்யாகாங்க்ஷா நிவர்ததே ।।
அப்ரமித்ஸித ஏகஸ்மிந்நிஷ்டா²ம் யாத்யசிகீர்ஷிதே ।। 200 ।।
ரஜ்ஜுயாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநாத்ஸர்பவத்கரணாத்மந: ।।
நிஷேதோ⁴ நாந்யத: ஶக்ய: கர்தும் வர்ஷஶதைரபி ।। 201 ।।
யத்³யத்ப்ராப்தம் ஜக³த்யஸ்மிம்ஸ்தத்தத்ஸர்வம் நிஷித்⁴யதே ।।
ஏவம் ச ஸத்யநிர்தி³ஷ்டாஶங்கா(அ)பி விநிவர்ததே ।। 202 ।।
ந சேத்³வீப்ஸா ததா³ வாக்யத்³வயமேதத்³விவக்ஷிதம் ।।
உக்தத்³வயநிஷேதே⁴ந தஸ்ய சோபக்ஷயாத்³ப⁴வேத் ।। 203 ।।
அநுக்தவிஷயாஶங்கா ஸர்வஸ்யாப்ரதிஷேத⁴த: ।।
யதி³ வா(அ)பா⁴வவிஷயா ந ஹ்யபா⁴வோ நிஷித்⁴யதே ।। 204 ।।
ஸாக்ஷாந்மாநப்ரஸித்³தே⁴ஷு ப்ரதிஷித்³தே⁴தரக்³ரஹ: ।।
அப்ரஸித்³தே⁴ ப்ரஸித்³தா⁴நாம் நிஷேதா⁴ச்சூ²ந்யதாக்³ரஹ: ।। 205 ।।
ஆதே³ஶ இத்யுபக்ரம்ய ப்ரதிஷேதோ⁴(அ)யமுச்யதே ।।
ஸாக்ஷாதா³தி³ஶ்யதே யேந தாத்³ருகா³தே³ஶ உச்யதே ।। 206 ।।
நிஷேத⁴வர்த்மநா தஸ்மாத³நிஷேத்⁴யாத்மஸாக்ஷிணா ।।
ஜ்ஞாதாஜ்ஞாதம் நிஷித்⁴யாத² ஸதா³ த்³ருஷ்டௌ ப்ரதிஷ்ட²தி ।। 207 ।।
யதா² ஶ்ரோத்ரதி⁴யா ரூபம் ரூபஹேத்வஸமந்வயாத் ।।
நாக்³ரஹீந்ந ச க்³ருஹ்ணாதி ந க்³ரஹீஷ்யதி ஶப்³த³வத் ।। 208 ।।
ப்ரத்யக்தத்த்வே விநிர்ஜ்ஞாதே நேதி நேதீதிவாக்யத: ।।
தத்³வத்ஸகாரணோ(அ)நாத்மா நாபூ⁴த³ஸ்தி ப⁴விஷ்யதி ।। 209 ।।
நாந்யத³ஜ்ஞாநதோ(அ)ஸ்தித்வம் த்³விதீயஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ யதா² ।।
நிவ்ருத்திஸ்தத்³வதே³வாஸ்ய நாவக³த்யாத்மநோ(அ)பரா ।। 210 ।।
அநந்யாயத்தமைகாத்ம்யம் யதா³ ஸாக்ஷாத்³வ்யவஸ்தி²தம் ।।
வ்யேவ த்வேதி ப்ரதிஜ்ஞேயம் ததா³ ஸ்யாத்ஸப²லோதி³தா ।। 211 ।।
நேதி நேதீத்யதோ வீப்ஸாஸம்ப⁴வாது³க்தவஸ்துந: ।।
க்ருதார்த²தா ததா²ச ஸ்யாத³ந்யதா² நோபபத்³யதே ।। 212 ।।
பராக³ர்தே²ஷு ஸக்தா தீ⁴: ப்ரத்யக³ர்தா²நுரஞ்ஜநாத் ।।
நிஷித்³தா⁴(அ)த: பராக³ர்தா²த்ப்ரதீசி லப⁴தே ஸ்தி²திம் ।। 213 ।।
வ்யதிரேகஸ்ய ஸித்³த⁴த்வாதா³தே³ஶோக்தே: புரைவ ஹி ।।
ஸாக்ஷாத்³ப்³ரஹ்மத்வஸித்³த்⁴யார்த²மாதே³ஶோ(அ)யமதோ²ச்யதே ।। 214 ।।
ந நிஷேதோ⁴ நிஷேத்⁴யார்தோ² லக்ஷணார்த²பரத்வத: ।।
ப்³ரஹ்மணோ மாந்தராஸித்³தே⁴: ஶூந்யதைவ ப்ரஸஜ்யதே ।। 215 ।।
ஷஷ்ட்²யுக்தேரேவ ஸம்ஸித்³தா⁴ மூர்தாதே³ர்ப்³ரஹ்மணோ(அ)ந்யதா ।।
ததஶ்ச ஜாமிதாஸக்திர்நாத: ஸ்யாத்பாரிஶேஷ்யகீ³: ।। 216 ।।
ஶக்யதே ந நிஷேத்³து⁴ம் ச ப்ரத்யக்ஷாத்³யாஶ்ரிதத்வத: ।।
நிஷேதா⁴ந்ந புமர்தோ²(அ)பி கஶ்சித்ஸித்⁴யேத்ஸமீஹித: ।। 217 ।।
நிஷேத⁴மாத்ரநிஷ்ட²த்வே ந சா(அ)(அ)தே³ஶோ ப⁴வேத்ப்ரபோ⁴: ।।
ப்³ரஹ்ம மூர்தாதி³ நேத்யுக்தௌ மூர்தாதே³ர்ந நிஷேத⁴கீ³: ।। 218 ।।
ததஶ்ச ப்³ரஹ்மதாஸித்³தி⁴ர்த்³விதீயே ஸதி வஸ்துநி ।।
வ்யேவ த்வேதி ப்ரதிஜ்ஞார்தோ² நாபி சா(அ)(அ)விஷ்க்ருதோ ப⁴வேத் ।। 219 ।।
பாரிஶேஷ்யாத³தோ(அ)ஸித்³தி⁴: ஸ்யாத்³விவக்ஷிதவஸ்துந: ।।
யதா² ஸித்³தி⁴ஸ்ததா² வ்யாக்²யா கார்யேஹோக்தேரதோ(அ)ஞ்ஜஸா ।। 220 ।।
ஸித்³தோ⁴ நிஷேத⁴: ப்ராகே³வ ஸர்வஸ்யாநாத்மவஸ்துந: ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநாத³ந்யோந்யவ்யபி⁴சாரத: ।। 221 ।।
அந்யோந்யவ்யபி⁴சாரோ(அ)ஸ்ய வீக்ஷ்யதே(அ)நாத்மவஸ்துந: ।।
ஸ்வரூபவ்யபி⁴சாரோ(அ)பி ஸுஷுப்தாதௌ³ ஸ்வஸாக்ஷிக³: ।। 222 ।।
யதா² மாத்ராதி³ஸசேயம் ப்ரத்யக்ஸம்வித்திஸித்³தி⁴கா ।।
ப்ரமாத்ராதே³ரபா⁴வோ(அ)பி ப்ரத்யக்³போ³தா⁴ஶ்ரயாத்ததா² ।। 223 ।।
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴ராத்மாவித்³யைகரூபத: ।।
ஸித்³தா⁴யதே(அ)கி²லோ(அ)நாத்மா ஸ்வத:ஸித்³தா⁴த்மஸம்ஶ்ரயாத் ।। 224 ।।
அதிரோஹிதஸம்வித்கோ வ்யபாஸ்தாஶேஷவிக்ரிய: ।।
அநந்யமாத்ருமாநாதி³ர்த்³ருஷ்டிமாத்ராத்மகத்வத: ।। 225 ।।
பா⁴வாபா⁴வாத்மிகா ஸித்³தி⁴ர்யேயம் ஸர்வா(அ)ப்யநாத்மந: ।।
தத்³விருத்³தா⁴த்மகாந்மத்தோ மய்யேவாஸௌ ப்ரஸித்⁴யதி ।। 226 ।।
அநந்யாநுப⁴வேநைவ பா⁴வாபா⁴வாத்மபூ⁴மிஷு ।।
ப்ரத்யக்கூடஸ்த² ஆத்மாநம் பஶ்யந்நாஸ்தே ப²லாத்மநா ।। 227 ।।
அதோ மாத்ராதி³ஸம்பே⁴தோ³ யத்ர யத்ர நிவர்ததே ।।
தத்ர தத்ரைகல: ப்ரத்யக்ஸ்வமஹிம்நைவ ஸித்⁴யதி ।। 228 ।।
ப்ரமாத்ராதே³ரபா⁴வோ(அ)தோ ய: ஸித்³த⁴: ஸ்வாத்மபோ³த⁴த: ।।
நஞ்வ்ருத்திஸ்தம் ஸதா³பு³த்³த⁴ம் லக்ஷயத்யப்ருத²க்ப்ரமம் ।। 229 ।।
வைவிக்த்யாந்ந ச மாநாதே³ரநந்யாநுப⁴வாத்மநி ।।
ஸஹேதுகஸ்ய வ்ருத்தி: ஸ்யாந்நித்யபோ³தா⁴வப³ॊதி⁴நி ।। 230 ।।
அவித்³யாத்³யதிரேகேண காரணாதி³வித⁴ர்மகம் ।।
லப்³த⁴மாத்மாத்மகம் வஸ்து ப்ரதீசோ(அ)நந்யமாநத: ।। 231 ।।
ஏதத்³வஸ்து ஸ்வத:ஸித்³த⁴ம் ப்ரமாத்ராத்³யநபேக்ஷத: ।।
ஸர்வஸ்யைவ தத: ஸித்³தே⁴: கத²ம் ஸித்⁴யேத்தத³ந்யத: ।। 232 ।।
உக்தா ப்ரமேயஸம்ஸித்³தி⁴: ஸ்வமஹிம்நைவ நஞ்ஶ்ருதே: ।।
தஸ்ய ப்³ரஹ்மத்வபோ³தா⁴ய நேதி ப்³ரஹ்மேதிநோச்யதே ।। 233 ।।
ஆத்மப்ரத்யயமாமேயோ லக்ஷிதோ யோ நஞா(அ)ஞ்ஜஸா ।।
அவித்³யாதே³ஸ்ததா³த்மத்வாதி³தி ப்³ரஹ்மேதி போ³த்⁴யதே ।। 234 ।।
ப்ரத்யங்மோஹதது³த்த²ஸ்ய ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யபோ³த⁴த: ।।
பா³தி⁴தத்வாத³தோ(அ)வோசதி³தி ப்³ரஹ்மேதி மோஹநுத் ।। 235 ।।
ஆதே³ஶம் ப்ரத்யதிமஹாநதா²த இதி ஸம்ப்⁴ரம: ।।
தேநாஸத்³ருஶ ஆதே³ஶோ நந்வயுக்தோ(அ)யமீர்யதே ।। 236 ।।
யுக்த ஏவாயமாதே³ஶோ ந யதோ வித்³யதே பர: ।।
ஆதே³ஶோ(அ)தோ(அ)யமேவாத்ர ப்³ரஹ்மண்யாதே³ஶ இஷ்யதே ।। 237 ।।
ஆதி³தி³க்ஷிதமேதஸ்ய தத்த்வம் யத்³ப்³ரஹ்மண: பரம் ।।
யாவந்தஸ்தத்ர நிர்தே³ஶ்யாஸ்தே(அ)ர்தா²: ஸர்வே நிவர்திதா: ।। 238 ।।
நிவ்ருத்திஶ்ச யதோ²க்தைவ தேஷாமைகாத்ம்யலக்ஷணா ।।
பி⁴ந்நதே³ஶஸ்தி²திஸ்த்வத்ர வாஸ்தவீ நோபபத்³யதே ।। 239 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தோ ப்³ரஹ்மஶப்³தா³ர்த² இஷ்யதே ।।
முக்²யோ(அ)ந்யஸ்மிந்ஸதி யதோ ப்³ரஹ்மார்தோ² நாவஸீயதே ।। 240 ।।
ஶப்³த³ப்ரவ்ருத்திஹேதூநாமைகாத்ம்யேந ஸமாப்தித: ।।
ததா² தத³பி⁴தே⁴யாநாமாதே³ஶோ(அ)யம் மத: பர: ।। 241 ।।
அபி⁴தா⁴பி⁴தே⁴யஸம்ப³ந்த⁴மங்கீ³க்ருத்ய யதோ(அ)க்ஷரே ।।
ந கஶ்சித³பி ஶப்³தோ³(அ)த்ர ஸாக்ஷாத்³ப்³ரஹ்மணி வர்ததே ।। 242 ।।
ஆதே³ஶோ நேதி நேத்யேவ தேநேஹ க⁴டதே(அ)ஞ்ஜஸா ।।
தத³ப³ॊத⁴ப்ரஸூதாநாமாகாங்க்ஷாணாம் நிஷேத⁴த: ।। 243 ।।
மூர்தாமூர்தம் ஹி ஸத்யாஹ்வம் ப்ராணா: ஸத்யாஸ்ததா³த்மத: ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்தது³பாதி⁴த்வாத்ஸத்ய இத்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 244 ।।
அநிர்தே³ஶ்யஸ்ய நிர்தே³ஶ்யா யே பே⁴தா³: கார்யலக்ஷணா: ।।
தேஷு லப்³தா⁴ஸ்பத³ம் நாம பரஸ்மிந்நுபசர்யதே ।। 245 ।।
மூர்தாமூர்தாத்மகம் ஸத்யம் ப்ராணாதே³: கார்யரூபிண: ।।
தஸ்யாப்யேதத்பரம் ஸத்யம் யந்நேதீத்யவதா⁴ரிதம் ।। 246 ।।
உக்தவஸ்த்வதிரேகேண நாமீஷாம் ஸத்யதா யத: ।।
ந சாப்யஸத்யதா தஸ்மாத்தேஷாம் ஸத்யம் பரம் பத³ம் ।। 247 ।।
ஆத்மவந்தோ யதா² ரஜ்ஜ்வா ரஜ்ஜுஸர்பாத³யஸ்ததா² ।।
ஆத்மவந்தோ நிராத்மாந: ப்ராணாத்³யா: ப்ரத்யகா³த்மநா ।। 248 ।।
யத ஏவ மதோ(அ)ந்வீக்ஷ்ய மூர்தாமூர்தாதி³வர்த்மநா ।।
ஸத்யஶப்³தா³பி⁴தே⁴யார்த²ம் தயா த்³வாரா பரம் பத³ம் ।। 249 ।।
வ்யபதி³ஶ்யமாநமைகாத்ம்யம் ஸத்யஸ்யா(அ)(அ)த்மாநமத்³வயம் ।।
த்³ரஷ்டவ்யமாத்மநைவைநம் ஸத்யம் பஶ்யேத்³யதோ²தி³தம் ।। 250 ।।
அதோ(அ)வ்யாக்ருதயாதா²த்ம்யம் வ்யாக்ருதேநோபதி³ஶ்யதே ।।
ஸத்யஸ்ய ஸத்யமிதி தந்நாந்யதா² வ்யபதே³ஶபா⁴க் ।। 251 ।।
வ்யபதே³ஶாய நாமைதந்ந ஸ்வம் நாமாஸ்ய வித்³யதே ।।
நநு ப்³ரஹ்மாக்ஷரமிதி வ்யபதே³ஶோ(அ)த்ர நாமபி⁴: ।। 252 ।।
கார்யகாரணகே³ தத்த்வே நாம லப்³தா⁴ஸ்பத³ம் யத: ।।
ரூபாபி⁴தே⁴யஸம்ப³ந்த⁴மரூபாஶப்³த³மக்ஷரம் ।। 253 ।।
லக்ஷயேந்நாஞ்ஜஸா வக்தி பரம் ப்³ரஹ்ம கத²ம்சந ।।
ஶப்³த³ப்ரவ்ருத்திஹேதூநாம் ஸாக்ஷாத்³ப்³ரஹ்மண்யஸம்ப⁴வாத் ।। 254 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்³விதீயாத்⁴யாயஸ்ய த்ருதீயம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ த்³விதீயாத்⁴யாயஸ்ய சதுர்த²ம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஆத்மேத்யேவேதி ஸூத்ரஸ்ய வ்யாக்²யேயம் ப்ரஸ்துதா ஸ்பு²டா ।।
ப்³ரஹ்ம தே(அ)ஹம் ப்³ரவாணீதி ப்ராரப்⁴யா(அ)(அ)பூர்ணவாக்யத: ।। 1 ।।
நித்யகர்மாத்³யநுஷ்டா²நஸம்ஶுத்³த⁴தி⁴ஷண: புமாந் ।।
நி:ஶேஷகர்மஹேதூத்த²ப²லஸாவத்³யதீ⁴ஸ்தத: ।। 2 ।।
விரக்த ஆக்³ரஜாத்ஸோ(அ)யம் தத்ஸாவத்³யஸமீக்ஷணாத் ।।
ஸம்ஸாரது³:க²ஸம்ஸ்காரஸ்ம்ருதிபி⁴: ப்ரேர்யமாணதீ⁴: ।। 3 ।।
உத்³பூ⁴ததஜ்ஜிஹாஸ: ஸம்ஸ்தத்³தா⁴நே ஸாத⁴நஸ்ப்ருஹ: ।।
த்யக்தாஶேஷைஷண: ஸோ(அ)த² ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யநிஶ்சய: ।। 4 ।।
வஸ்துவ்ருத்தாத்மஸம்போ³த⁴த்⁴வஸ்தஸம்ஸாரகாரண: ।।
வ்யாவித்³தா⁴ஶேஷஸம்ஸாரோ விமுக்தோ நா விமுச்யதே ।। 5 ।।
யாவத்கிம்சித³வித்³யாயா: கார்யம் வைராக்³யகாரணம் ।।
தத்ஸம்ந்யாஸோ விரக்தத்வாத்ஸ்வத ஏவ ந ஶாஸ்த்ரத: ।। 6 ।।
ப்³ரஹ்மயாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநஸாத⁴நத்வம் விநா(அ)(அ)க³மாத் ।।
ஸம்ந்யாஸஸ்ய ந விஜ்ஞாதம் தச்சா²ஸ்த்ரேணேஹ போ³த்⁴யதே ।। 7 ।।
ப்³ரஹ்மாவித்³யஸமுத்தா²நாத்கார்யகாரணலக்ஷணாத் ।।
வ்யுத்தா²ப்ய நேதி நேதீதி பரம் ப்³ரஹ்ம ப்ரத³ர்ஶிதம் ।। 8 ।।
தத்ரைதச்ச²ங்க்யதே சோத்³யம் ப்³ரஹ்மத்வஸித்³தி⁴தோ³ஷக்ருத் ।।
நிஷித்³த⁴ம் நேதி நேதீதி மூர்தாமூர்தாதி³ வஸ்து யத் ।। 9 ।।
கிம் தத்³ப்³ரஹ்மாநுக³ம் ஸர்வம் கிம் வா தஸ்மாத்³விவிச்யதே ।।
யதி³ ப்³ரஹ்மாநுக³ம் ப்³ரஹ்ம ஸ்யாத³நர்தா²த்மகம் ததா³ ।। 10 ।।
அபா⁴வநிஷ்டம் தச்சேத்ஸ்யாந்முக்²யம் ப்³ரஹ்ம ந ஸித்⁴யதி ।।
அபா⁴வஸ்ய ததோ(அ)ந்யத்வாத³ந்வயவ்யதிரேகத: ।। 11 ।।
நேதீத்யபி நிஷேதோ⁴க்திஸ்ததா² ஸதி விருத்⁴யதே ।।
வைதி³கஶ்ச ப்ரயாஸோ(அ)யம் ஸர்வ: ஸ்யாத்துஷகண்ட³நம் ।। 12 ।।
விவிச்யதே ப்³ரஹ்மணஶ்சேந்மைவம் தோ³ஷஸ்ததா²(அ)பி ஹி ।।
ப்³ரஹ்மத்வம் ப்³ரஹ்மணோ ந ஸ்யாத்³விதீயே ஸதி வஸ்துநி ।। 13 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் வஸ்து ப்³ரஹ்மத்வமஶ்நுதே ।।
ஏதச்ச து³ர்லப⁴ம் தஸ்ய த்³விதீயே ஸதி லக்ஷணம் ।। 14 ।।
அதா²ப்³ரஹ்மாத்மகம் வஸ்து ஜக்³த்⁴வா சேத்³ப்³ரஹ்ம தத்³ப⁴வேத் ।।
ப்ரதீசோ ப்³ரஹ்மணா(அ)த்தத்வாந்ந மோக்ஷோ நாபி ஸம்ஸ்ருதி: ।। 15 ।।
ஸம்ஸாரிணோ ந சேத³த்தி ஸம்ஸார்யேவ ப்ரஸஜ்யதே ।।
நா(அ)(அ)ப்நோதி ப்³ரஹ்மதாம் ஸாக்ஷாத்ஸத்ஸு ஸம்ஸாரிவஸ்துஷு ।। 16 ।।
ஸம்ஸாரே சாபி ஜக்³தே⁴(அ)ஸ்மிந்ப்³ரஹ்மணா நிகி²லே ஸதி ।।
ருதே(அ)பி ப்³ரஹ்மவிஜ்ஞாநாத்ஸர்வே ஸ்யுர்முக்தப³ந்த⁴நா: ।। 17 ।।
அந்வயாதி³நிஷேதா⁴ய ஸர்வமாத்மேதி வாக்யத: ।।
மைத்ரேயாீத்யாதி³கோ க்³ரந்த²ஸ்தஸ்மாதா³ரப்⁴யதே பர: ।। 18 ।।
ஸர்வாப்³ரஹ்மநிஷேதே⁴ந தத³ர்தோ² வேஹ நிஶ்சித: ।।
தஸ்ய ஸம்ஸித்³தி⁴விஷயமைகாத்ம்யமது⁴நோத்யதே ।। 19 ।।
நேதீதி ப்³ரஹ்மணோ(அ)ந்யத்ர மூர்தாமூர்தவ்யவஸ்தி²தௌ ।।
ப்ரஸக்தே ஸாம்க்²யஸித்³தா⁴ந்தே ஸர்வமாத்மேதி வோச்யதே ।। 20 ।।
ஸத்யபி ப்³ரஹ்மவேதி³த்வே நாஸம்த்யக்தைஷணோ யதி: ।।
முக்திபா⁴கி³தி சேஹோக்த: ஸம்ந்யாஸேந ஸமுச்சய: ।। 21 ।।
நிரஸ்தாதிஶயஜ்ஞாநோ யாஜ்ஞவல்க்யॊ யதோ க்³ருஹீ ।।
கைவல்யாஶ்ரமமாஸ்தா²ய ப்ராப தத்³வைஷ்ணவம் பத³ம் ।। 22 ।।
த்யாக³ ஏவ ஹி ஸர்வேஷாம் மோக்ஷஸாத⁴நமுத்தமம் ।।
த்யஜதைவ ஹி தஜ்ஜ்ஞேயம் த்யக்து: ப்ரத்யக்பரம் பத³ம் ।। 23 ।।
முக்தேஶ்ச பி³ப்⁴யதோ தே³வா மோஹேநாபித³து⁴ர்நராந் ।।
ததஸ்தே கர்மஸூத்³யுக்தா: ப்ராவர்தந்தாவிபஶ்சித: ।। 24 ।।
மோஹமாத்ரைகஹேதூநி தஸ்மாத்கர்மாண்யஶேஷத: ।।
ஸம்ந்யஸ்யைகாத்ம்யஸம்போ³தா⁴த்³பி⁴த்த்வா மோஹம் விஶுத்³த⁴தீ⁴: ।।
ஜ்ஞாநமேவா(அ)(அ)த்மநா(அ)(அ)த்மாநமுபாஸீநோ(அ)ம்ருதோ ப⁴வேத் ।। 25 ।।
இதி ப்ரமாணமத்ரார்தே² வசநம் பா⁴ல்லவிஶ்ருதௌ ।।
ஸர்வ: ஸம்ந்யஸ்தகர்மைவ ஜ்ஞாநாத்கைவல்யமஶ்நுதே ।। 26 ।।
ப்³ரஹ்மசர்யாத்³க்³ருஹாச்சைவ வநாச்சாபி பி³தீ⁴யதே ।।
நி:ஶேஷகர்மஸம்ந்யாஸோ யதோ(அ)தோ நர்ணப³த்³த⁴தா ।। 27 ।।
ஶ்ருத்யா ஜாவாலஶாகா²யாம் ததா²சாநதி⁴காரிணாம் ।।
ஸம்ந்யாஸஸ்ய விதா⁴நாச்ச கார்யோ(அ)தோ(அ)ஸௌ முமுக்ஷுபி⁴: ।। 28 ।।
நரலோகாதி³காமாநாம் ஸுதோத்பத்த்யாதி³ ஸாத⁴நம் ।।
தேப்⁴யோ வ்யுத்தி²தசித்தாநாம் ஸம்ந்யாஸஸ்த்வாத்மகாமிநாம் ।। 29 ।।
இமமர்த²ம் ஶ்ருதிர்வக்தி ஸர்வகர்மாநபேக்ஷிணீ।।।।
ப்ரஜாதி³நா கரிஷ்யாம: கிம் தத்ப²லவித்ருஷ்ணத: ।। 30 ।।
உத்பத்த்யாதி³விருத்³தோ⁴(அ)யம் லோகோ யேஷாமகர்மஜ: ।।
மோஹமாத்ராந்தராயாத்வாஜ்ஜ்ஞாநமாத்ரமபேக்ஷதே ।। 31 ।।
ப்ரவ்ருத்திலக்ஷணோ யோகோ³ ஜ்ஞாநம் ஸம்ந்யாஸலக்ஷணம் ।।
தஸ்மாஜ்ஜ்ஞாநம் புரஸ்க்ருத்ய ஸம்ந்யஸேதி³ஹ பு³த்³தி⁴மாந் ।। 32 ।।
பா⁴விதை: கரணைஶ்சாயம் ப³ஹுஸம்ஸாரயோநிஷு ।।
ஆஸாத³யதி ஶுத்³தா⁴த்மா மோக்ஷம் வை ப்ரத²மாஶ்ரமே ।। 33 ।।
தமாஸாத்³ய து முக்தஸ்ய த்³ருஷ்டார்த²ஸ்ய விபஶ்சித: ।।
த்ரிஷ்வாஶ்ரமேஷு கோ ந்வர்தோ² ப⁴வேத்பரமபீ⁴ப்ஸத: ।। 34 ।।
ஶ்ருதய: ஸ்ம்ருதயஶ்சைவமஸ்மிந்நர்தே² ஸஹஸ்ரஶ: ।।
ப்ரத்யக்ஷா ஏவ வித்³யந்தே ஸம்ந்யாஸப்ரதிபாதி³கா: ।। 35 ।।
முக்²யார்த²தா வா ப்ராகு³க்தா ப்³ரஹ்மேத்யஸ்ய ஸதா³த்³ருஶி ।।
ப்ரதீச்யதா²(அ)(அ)த்மஶப்³த³ஸ்ய முக்²யார்தோ² ப்³ரஹ்மணீர்யதே ।। 36 ।।
ததஸ்ததே³ததி³தி ச ப்³ரஹ்மாத்மபத³வாச்யயோ: ।।
மது⁴காண்டா³ர்த²ஸர்வஸ்வம் வாக்யேந ப்ரதிபாத்³யதே ।। 37 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநஜந்மநே(அ)த: ஶ்ருதி: ஸ்வயம் ।।
விதி⁴த்ஸந்தீஹ ஸம்ந்யாஸம் மைத்ரேயீதி ப்ரவர்ததே ।। 38 ।।
பா⁴ர்யாத்³யநுஜ்ஞாபூர்வோ ஹி ஸம்ந்யாஸோ விஹித: ஶ்ருதௌ ।।
அதோ(அ)நுஜ்ஞார்த²மேவா(அ)(அ)ஹ மைத்ரேயீம்ருஷிராத்மந: ।। 39 ।।
உத்³யாஸ்யந்வா அரே ஸ்தா²நாத³ஸ்மாத்³கா³ர்ஹஸ்த்²யலக்ஷணாத் ।।
சிகீர்ஷவே மே ஸம்ந்யாஸமநுஜ்ஞாம் தா³துமர்ஹஸி ।। 40 ।।
யுக்தமாஹ ப⁴வாநஸ்மாநநுரூபம் சிகீர்ஷதி ।।
யதே³வம் ஸதி கர்தவ்யம் தத்க்ஷிப்ரமநுஶாதி⁴ மாம் ।। 41 ।।
அநுஜ்ஞாதோ(அ)த² தாமாஹ ஹந்தேத்யாதி³ பரம் வச: ।।
காத்யாயந்யா ஸபத்ந்யா தே விபா⁴க³ம் கரவாண்யஹம் ।। 42 ।।
நி:ஸ்வா ஸ்த்ரீ ஸ்வவதா பும்ஸா நியுக்தா கர்மஸம்பதி³ ।।
மயி ப்ரவ்ரஜிதே தஸ்மாத்³யுவயோர்நார்த²ஸம்க³தி: ।। 43 ।।
ஸ்வவாநேவ புரா ந்யாஸாத்³யுவயோ: ஸ்வேந ஸாம்ப்ரதம் ।।
விபா⁴க³ம் கரவாணீதி பா⁴ர்யா தேநாப்⁴யசோத³யத் ।। 44 ।।
வ்ருத்திபி⁴: ஸம்விப⁴ஜ்ய ஸ்வாந்ஸம்ந்யஸேதி³தி சோத்³யதே ।।
யத: ஶாஸ்த்ரேண தேநாயம் விபா⁴க³: க்ரியதே மயா ।। 45 ।।
யுக்தமேதத்³வ்யவஸிதம் யத்³வித்தம் ந ப்ரதி³த்ஸதி ।।
ப⁴வத்ஸம்ந்யாஸவந்நூநமஸ்மத்³தி⁴தகரம் த⁴நம் ।। 46 ।।
மஹாநுபா⁴வஸம்பர்க: கஸ்ய நோந்நதிகாரணம் ।।
அஶுச்யபி பய: ப்ராப்ய க³ங்கா³ம் யாதி பவித்ரதாம் ।। 47 ।।
ப⁴க³வத்ஸம்க³தேர்நாந்ய: புருஷார்தோ²(அ)ம்ருதத்வத: ।।
ப்ருச்சா²ம்யதோ(அ)ம்ருதத்வஸ்ய ஸாத⁴நம் ஸ்யாத்கத²ம் த⁴நம் ।। 48 ।।
ஸாரேண யதி³ நாமேயம் பூர்ணா ஸ்யாத்³வஸுநா மஹீ ।।
தாவதா(அ)ப்யம்ருதா(அ)ஹம் ஸ்யாம் கிம்வா நேத்யுச்யதாம் யதா² ।। 49 ।।
ஸத்தாமாத்ரோபகாரிணி த⁴நாநி த⁴நிநாம் ந ஹி ।।
க்ரியாத்³வாரோபகாரீணி யதோ(அ)த: ப்ருச்ச்²யதே க்ரியா ।। 50 ।।
ப்ரத்யாஹ ப்ருஷ்ட: ஸ்வாம் ஜாயாம் நாம்ருதத்வம் த⁴நாதி³தி ।। 51 ।।
வித்தம் சேந்நாம்ருதத்வாய கஸ்மாத்³தி³த்ஸதி தத்³ப⁴வாந் ।।
இதி ப்ருஷ்டோ(அ)ப்³ரவீத்³வித்தஸாத⁴நஸ்ய ப்ரயோஜநம் ।। 52 ।।
க்ஷயிஷ்ணுஸாத⁴நாதீ⁴நம் ஜீவிதம் ஸ்யாத்³யதா² ந்ருணாம் ।।
ததை²வ தவ வித்தேந ஜீவிதம் நாம்ருதாத்மதா ।। 53 ।।
அவித்³யாமாத்ரவித்⁴வம்ஸாஜ்ஜ்ஞாநாதே³வாம்ருதம் யத: ।।
அம்ருதத்வஸ்ய நா(அ)(அ)ஶா(அ)பி வித்தஸாத்⁴யேந கர்மணா ।। 54 ।।
குதோ(அ)ம்ருதத்வஸம்ப்ராப்திர்ஜ்ஞாநமாத்ரைகஹேதுநா ।।
ந கர்ம காரணம் முக்தேர்நாக்³நிஸ்தாபஸ்ய பே⁴ஷஜம் ।।
கர்மப்⁴யோ ஜந்ம நியதம் ஜந்ம சேந்நிர்வ்ருதி: குத: ।। 55 ।।
ஸ்வபா⁴வாதே³வ ஸாதூ⁴நாம் ப்ரவ்ருத்திருபகாரிணீ ।।
அபகாரிண்யபி ஜநே கிமு ப⁴க்தஜநம் ப்ரதி ।। 56 ।।
நூநம் மமாபராதோ⁴(அ)யம் யத்³ப⁴வந்தோ(அ)பி மாம் ப்ரதி ।।
ப்ரதிலோமம் சிகீர்ஷந்தி கோ(அ)ந்ய: ஸ்யாத்³தி⁴தக்ருந்மம ।। 57 ।।
அநுரக்தாம் ப்ரியாம் ஸாத்⁴வீம் ப³த்³த்⁴வா வித்தேந மாம் கத²ம் ।।
காமோச்சி²த்திமக்ருத்வா ச ஸம்ந்யஸந்தி ப⁴வத்³விதா⁴: ।। 58 ।।
வித்தாச்சேத³ம்ருதத்வம் ஸ்யாத்தத்தித்யக்ஷா ந யுஜ்யதே ।।
வித்தாச்சேந்நாம்ருதத்வம் ஸ்யாத்³வத³ தேந மமாபி கிம் ।। 59 ।।
யத்³யஸ்த்யநுஜிக்⁴ருக்ஷைவம் கருணா வா மயீஷ்யதே ।।
யதே³வ ப⁴க³வாந்வேத³ தேந ஸம்விப⁴ஜஸ்வ மாம் ।। 60 ।।
யத்³விஜ்ஞாநாத்பரித்யஜ்ய நி:ஶேஷம் வித்தஸாத⁴நம் ।।
ஸ்வாராஜ்யமீப்ஸதி ப⁴வாம்ஸ்ததே³வ வஸு தே³ஹி மே ।। 61 ।।
நா(அ)(அ)தி³ர்நாந்தோ ந மத்⁴யம் வா யஸ்ய வித்தஸ்ய வித்³யதே ।।
போ⁴கே³ ந ச க்ஷயம் யாதி ததே³வ வஸு தீ³யதாம் ।। 62 ।।
அநந்தவித்தோ ஹி ப⁴வாநந்தவத்³தீ³யதே குத: ।।
அஸத: கீத்³ருஶம் தா³நம் ஸதே³வாத: ப்ரதீ³யதாம் ।। 63 ।।
ஸம்ஸாரபுருஷார்தே²ப்⁴யோ யதோ நாவ்யுத்தி²தாத்மநே ।।
முக்த்யேகஸாத⁴நம் ஜ்ஞாநம் தா³தும் ஶக்யமித³ம் மயா ।। 64 ।।
அமுமுக்ஷுத்வமாஶங்க்ய ப⁴வத்யை தத்ப்ரதி³த்ஸிதம் ।।
ஸம்ஸாராச்சேத்³விரக்தா(அ)ஸி க்³ருஹாணாநுத்தமாம்ருதம் ।। 65 ।।
ஸ்த்ரீணாம் யது³சிதம் வாக்யம் ப்ரதிலோமம் ந பா⁴ஷஸே ।।
பூர்வவத்த்வநுகூலம் த்வமிதா³நீமபி பா⁴ஷஸே ।। 66 ।।
மோக்ஷம் யாந்தம் நரம் ஸர்வே முஞ்சந்தி ஸஹஜா அபி ।।
அதிப⁴க்திதயா மாம் த்வம் மோக்ஷே(அ)பி ந ஜிஹாஸஸி ।। 67 ।।
விபா⁴க³மஸஹந்தீவ மத³திஸ்நேஹகாரணாத் ।।
முக்தாவநுயியாஸி த்வம் மதை³காத்ம்யபரீப்ஸயா ।। 68 ।।
அதிஸ்நேஹா(அ)பக்ருஷ்டோமா தே³ஹார்த⁴ம் ஶூலிந: ஶ்ரிதா ।।
த்வம் து ஸர்வாத்மநா(அ)(அ)த்மாநம் க்ருத்ஸ்நம் மாமாப்துமிச்ச²ஸி ।। 69 ।।
யத ஏவமதஸ்துப்⁴யம் வக்ஷ்யாம்யம்ருதஸாத⁴நம் ।।
நிதி³த்⁴யாஸஸ்வ சேதோ(அ)தோ வ்யாசக்ஷாணஸ்ய தந்மம ।। 70 ।।
ஆ ப்³ரஹ்மணோ(அ)ஸ்மாத்ஸம்ஸாராச்சு²த்³த⁴தீ⁴ர்ந விரஜ்யதே ।।
யாவத்தாவந்ந வித்³யாயா அதி⁴காரீ ப⁴வேந்நர: ।। 71 ।।
வைராக்³யஹேதாவப்யஸ்மிந்ரக்தோ த⁴ர்மாதி³ஹேதுத: ।।
யதோ(அ)த: கர்மஶுத்³தா⁴த்மா ப⁴வாத³ஸ்மாத்³விரஜ்யதே ।। 72 ।।
வைராக்³யஹேதூந்ஸம்ஸாரே தஸ்மாத்³யத்நாதி³யம் ஶ்ருதி: ।।
ந வா அர இதி ஹ்யுக்த்யா வக்தும் ஸமுபசக்ரமே ।। 73 ।।
யஸ்மிந்நேவ பரா ஸக்திஸ்தஸ்மிந்நேவ நிராத³ரம் ।।
கர்ம க்ருத்வா பரம் யத்நாத³ந்யஸ்யார்த²யதே ப²லம் ।। 74 ।।
கிமிக்ஷோ ரஸமாப்நோதி யத்நாந்நிஷ்பீட³யந்ந நா ।। 75 ।।
தீவ்ரது³:கோ²த்³ப⁴வோ பு³த்³தௌ⁴ ஸம்ஸ்காரோ யாவதே³வ து ।।
தத்³விபக்ஷ: ஸுக²ம் தாவத³ல்பம் தத்ஸம்க்ஷயே க்ஷய: ।। 76 ।।
ஶீதமல்பம் ஸுக²ம் க்³ரீஷ்மே தாபோ(அ)ல்ப: ஶிஶிரே ஸுக²ம் ।।
ததே³வ து³:க²க்ருத்³பூ⁴ரி தத்³தே⁴த்வோரநவஸ்தி²தே: ।। 77 ।।
ஶப்³தோ³(அ)ஸ்தி ந ப்ரிய: கஶ்சித³ப்ரியோ வா ஸ்வதஸ்ததா² ।।
ரக்தத்³விஷ்டமநோ ஹேது: ஶப்³தா³த்³யர்தே² ப்ரியாப்ரியே ।। 78 ।।
ஸ்வதோ(அ)கி²லோ(அ)ப்ரியோ(அ)நாத்மா ப்ரத்யங்மோஹைகஹேதுத: ।।
ப்ரத்யகா³ஹ்லாத³காரித்வாத³ப்ரியோ(அ)பி ப்ரியோ மத: ।। 79 ।।
ஜாயாதி³ரப்ரிய: ஸர்வ: ஸ்வத ஆத்³யந்தது³:க²க்ருத் ।।
தத்³தே⁴தோராத்மந: ப்ரீதேர்ஜாயாதி³: ப்ரிய உச்யதே ।। 80 ।।
ந கஸ்யாம்சித³வஸ்தா²யாமாத்மா லோகே(அ)ப்ரியோ மத: ।।
ப்ரியோ(அ)ப்ரியஶ்ச ஜாயாதி³ர்யதா²(அ)நாத்மா முஹுர்முஹு: ।। 81 ।।
ஸ்வத ஏவாப்ரியோ(அ)நாத்மா ஹ்யாத்மப்ரீத்யர்த²ஸாத⁴நாத் ।।
ஜாயாதி³: ஸ்யாத்ப்ரியோ ப⁴க்த்யா ப³ந்த⁴க்யா: காமுகோ யதா² ।। 82 ।।
நிர்ஹைதுகீ ஸ்வத: ப்ரீதிராத்மந்யேவ யதஸ்தத: ।।
பா⁴க்தம் ப்ரியம் பரித்யஜ்ய முக்²யம் ப்ரியமுபாஶ்ரயேத் ।। 83 ।।
க்ஷயாந்தா நிசயா: ஸர்வே பதநாந்தா: ஸமுச்ச்²ரயா: ।।
ஸம்யோகா³ விப்ரயோகா³ந்தா மரணாந்தம் ச ஜீவிதம் ।। 84 ।।
ந தத³ஸ்தி ஸுக²ம் லோகே யந்ந து³:க²கரம் ப⁴வேத் ।।
தத³ஸம்ப்ராப்திவிச்சே²த³க்ஷயேஷ்வஸுக²க்ருத்³யத: ।। 85 ।।
ஏவம் சேத்ஸாத⁴நோத்³பூ⁴தம் யாவத்கிம்சித்ஸுக²ம் மதம் ।।
தந்நி:ஶேஷம் பரித்யஜ்ய ஸுக²மாத்யந்திகம் ஶ்ரயேத் ।। 86 ।।
ஸாம்ஸாரிகஸுக²ஸ்யாஸ்ய து³:க²த்வாது³க்தஹேதுத: ।।
நிஷ்க்ருஷ்யாதஸ்தத: ப்ரீதிம் ப்ரதீச்யேவ நிவேஶயேத் ।। 87 ।।
ஸ்ரஜி த³ண்டா³த³யோ யத்³வத்ஸ்ரக³ஜ்ஞாநைகஹேதுகா: ।।
பதிஜாயாஸுதாத்³யேவம் ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுஜம் ।। 88 ।।
ஸர்வாநர்த²நிவ்ருத்திஶ்ச ஸர்வாஹ்லாதா³ப்திரேவ ச ।।
ப்ரதீசி ஜ்ஞாநமாத்ராச்சேத்தத³ந்யத்ப்ரார்த்²யதே கத²ம் ।। 89 ।।
யஸ்ய ஸம்ப³ந்த⁴மாஶ்ரித்ய ஹ்யப்ரியோ(அ)பி ப்ரியாயதே ।।
ப்ரியோ(அ)ப்யப்ரியதாம் யாதி யஸ்ய ஸம்க³திகாரணாத் ।। 90 ।।
த்³ருஷ்ட்வா(அ)நுப⁴வதஸ்தத்த்வமாத்மாநாத்மபதா³ர்த²யோ: ।।
உபாதி³த்ஸா ஜிஹாஸா ச தத்க்ருதைவாநுபால்யதாம் ।। 91 ।।
நாநாப்ராகார ஆஸங்கோ³ விஷக்தோ யோ(அ)ஸ்ய பா³ஹ்யத: ।।
யதோ²க்தகாரணாத்ஸர்வம் ப்ரதீச்யேவ நிவேஶயேத் ।। 92 ।।
நரகாதி³வ நிர்விண்ணோ யாவந்நா(அ)(அ) ப்³ரஹ்மணோ நர: ।।
ந தாவத³தி⁴காரோ(அ)ஸ்தி கைவல்யஜ்ஞாநவர்த்மநி ।। 93 ।।
ஸர்வாஸங்க³விநிர்முக்தோ மோக்ஷமாத்ரப்ரயோஜந: ।।
அதோ(அ)தி⁴க்ரியதே ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநோத்பத்தௌ ந ராக³வாந் ।। 94 ।।
ஆத்மா ப்ரத்யக்ப்ரஸித்³தே⁴: ஸ்யாத்தத்ரைவா(அ)(அ)த்மாநுபூ⁴தித: ।।
இதி ப்ரமேயநிர்தே³ஶோ த்³ரஷ்டவ்ய இதி தத்ப்ரமா ।। 95 ।।
ஆத்மபு³த்³தி⁴ரியம் தாவத்ஸர்வேஷாம் ஜாயதே ஸ்வத: ।।
அப்ராப்தா ஸர்வமாத்மேதி ஸைவாதோ தீ⁴ர்விதீ⁴யதே ।। 96 ।।
த்³ரஷ்ட்ருத்³ரஷ்டவ்யயோர்பே⁴தே³ ஸத்யேவம் தீ⁴ர்விதீ⁴யதே ।।
நியோஜ்யவிஷயாபே⁴தே³ க⁴டதே ந விதி⁴ர்யத: ।। 97 ।।
உத்தரோத்தரபூ⁴யாம்ஸி நாமாதீ³நி யதா²க்ரமம் ।।
உபந்யஸ்யா(அ)(அ)த்மயாதா²த்ம்யம் தத்தத்வம் ப்ராப்³ரவீச்ச்²ருதி: ।। 98 ।।
பூ⁴ம்நஶ்ச லக்ஷணம் சக்ரே யத்ர நாந்யதி³தி ஸ்வயம் ।।
அத² யத்ரேதி சால்பஸ்ய ப்ராணாந்தஸ்ய ச லக்ஷணம் ।। 99 ।।
அதா²த இதி வாக்யேந ஹ்யஹமேவேதி நிஶ்சிதே: ।।
நிஷித்⁴யாநாத்மரூபம் யத்ததோ(அ)ஹம்காரநிஹ்நுதி: ।। 100 ।।
ஆத்மைவேத்யாதி³வாக்யேந பூர்ணப்³ரஹ்மாவபோ³தி⁴நா ।।
நாவித்⁴வஸ்தம் தமோ(அ)தோ(அ)ஸ்தி ந ச ஜ்ஞாநமநுத்தி²தம் ।। 101 ।।
நாநிவ்ருத்தஸ்ததா²(அ)நர்தோ² நாநவாப்தம் ஸுக²ம் ததா² ।।
கார்யஜ்ஞேயஸமாப்தி: ஸ்யாத்ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யபோ³த⁴த: ।। 102 ।।
ஸர்வாஸூபநிஷத்ஸ்வேவம் ப்ரமாத்ராதே³ரநாத்மந: ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகயாதா²த்ம்யம் ஶ்ரூயதே ஸோபபத்திகம் ।। 103 ।।
இஹாபி நேதி வாக்யேந ப்ரதீசோ(அ)தத்ஸ்வபா⁴வகம் ।।
வ்யுத்தா²பிதமநூத்³யா(அ)(அ)ஹ ஸர்வமாத்மேதி ந: ஶ்ருதி: ।। 104 ।।
பா⁴வாபா⁴வாத்மநா ஸ்தா²நம் ந நிஷேத்⁴யஸ்ய வஸ்துந: ।।
யதோ(அ)த: ஸர்வமாத்மைவ ப்ராப்³ரவீச்ச்²ருதிரஞ்ஜஸா ।। 105 ।।
நாவ்யுத்தி²தமநா: கஶ்சித்ப்ரதீசோ(அ)ந்யத்ப்ரபஶ்யதி ।।
வ்யுத்தி²தாத்மா(அ)பி சா(அ)(அ)த்மாநம் பஶ்யந்நேவாந்யதீ³க்ஷதே ।। 106 ।।
ஸ்வாதந்ர்யம் யத்ர கர்து: ஸ்யாத்தத்ர கர்தா நியுஜ்யதே ।।
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாமாத்மாநாத்மவிவேசநே ।। 107 ।।
வசோர்த²ப்ரதிபோ³த⁴ஸ்ய பதா³ர்தா²ஜ்ஞாநமேவ து ।।
யதோ(அ)ந்தராயஸ்தத்³தா⁴நௌ தேந தத்ர நியுஜ்யதே ।। 108 ।।
ஏவம் ஜ்ஞாதபதா³ர்த²: ஸந்யதா² பூர்வமவாதி³ஷம் ।।
ப்³ரஹ்ம வா இத³மித்யத்ர ந்யாயேநைகாத்ம்யயாயிநா ।। 109 ।।
நிரந்தராயோ வாக்யார்த²ம் வாக்யாதே³வாவக³ச்ச²தி ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தப்ரத்யக்தத்த்வஸமீக்ஷணாத் ।। 110 ।।
நித்யமுக்தத்வவிஜ்ஞாநம் வாக்யாதே³வாஞ்ஜஸா ப⁴வேத் ।।
வாக்யார்த²ஸ்ய ச விஜ்ஞாநம் பதா³ர்த²ஸ்ம்ருதிபூர்வகம் ।। 111 ।।
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் பதா³ர்த²: ஸ்மர்யதே த்⁴ருவம் ।।
ஏவம் நிர்து³:க²மாத்மாநமக்ரியம் ப்ரதிபத்³யதே ।। 112 ।।
ப்ரத்யங்மோஹோத்³ப⁴வாநாத்மப்ராதா⁴ந்யேந தமோந்வயாத் ।।
ஆத்மா(அ)(அ)த்மாநம் புரா(அ)ஜ்ஞாஸீத்³வாக்யார்த²ஜ்ஞாநஜந்மத: ।। 113 ।।
அநாத்மநோ(அ)த ஆத்மாநமந்வயவ்யதிரேகத: ।।
நிஷ்க்ருஷ்யா(அ)(அ)த்மந்யதா²(அ)(அ)த்மாநம் ஸர்வமாத்மேதி பஶ்யதி ।। 114 ।।
அஜ்ஞாதஜ்ஞாபநம் சாதோ விதி⁴ரத்ராபி⁴தீ⁴யதே ।।
அப்ரவ்ருத்தப்ரவ்ருத்திஶ்ச ந்யாயாபா⁴வாந்ந யுஜ்யதே ।। 115 ।।
நித்யம் ந ப⁴வநம் யஸ்ய யஸ்ய வா நித்யபூ⁴ததா ।।
ந தஸ்ய க்ரியமாணத்வம் க²புப்பாகாஶயோரிவ ।। 116 ।।
உத்பத்த்யாதி³ ஸ்வதோ யஸ்ய யஸ்ய சாத்யந்தமேவ ந ।।
க்ரியாநபேக்ஷஸித்³த⁴த்வாத்ஸ்வத:ஸித்³த⁴ம் தது³ச்யதே ।। 117 ।।
உத்பத்த்யாதௌ³ து யச்ச²க்தம் ஹேதுமாத்ரமபேக்ஷதே ।।
ஸாப²ல்யம் கர்மணஸ்தத்ர தத³பி⁴வ்யக்திக்ருத்³தி⁴ தத் ।। 118 ।।
கார்யம் காரணதந்த்ரம் ஸ்யாத்தாதஸ்தஸ்யா(அ)(அ)த்மலாப⁴த: ।।
அந்யகார்யமகார்யம் ச நாந்யத்காரணமீக்ஷ்யதே ।। 119 ।।
ஸர்வமாத்மேதி யா பு³த்³தி⁴: ஸா ப்ரமேயப³லாத்³ப⁴வேத் ।।
ப்ரமாத்ருதந்த்ரா ஸா சேத்ஸ்யாத்ப்ராப்தா லோகாக்³நிபு³த்³தி⁴வத் ।। 120 ।।
அதோ(அ)புருஷதந்த்ரத்வாந்நா(அ)(அ)த்மஜ்ஞாநே விதி⁴ர்ப⁴வேத் ।।
அந்வயாதி³க்ரியா த்வஸ்ய தத்தந்த்ரத்வாத்³விதீ⁴யதே ।। 121 ।।
ஶ்ரவணம் மநநம் தத்³வத்ததா² ஶமத³மாதி³ யத் ।।
புமாஞ்ஶக்நோதி தத்கர்தும் தஸ்மாதே³தத்³விதீ⁴யதே ।। 122 ।।
விஶிஷ்டேஹாநுபூ⁴திஶ்ச ஸர்வமாநப²லம் யத: ।।
ப²லம் ச ந விதே⁴யம் ஸ்யாத³தோ நேத³ம் விதீ⁴யதே ।। 123 ।।
ப்ரமாணமப்ரமாணம் ச ப்ரமாபா⁴ஸம் ச யத்³ப⁴வேத் ।।
சைதந்யாகாரமேவைதத்ப்ரத²தே ஸர்வமேவ தத் ।। 124 ।।
நாநாகாராநுபாத³த்தே சைதந்யாகாரமேவ ஸத் ।।
ப்ரதீச்யவ்யபி⁴சார்யேகம் தத³ந்யே வ்யபி⁴சாரிண: ।। 125 ।।
மாத்ராதி³வ்யபி⁴சாரே(அ)பி ஸம்வித³வ்யபி⁴சாரிணீ ।।
மித²: க்ருத்ஸ்நே(அ)பி ஜக³தி தத³ந்யத்³வ்யபி⁴சாரி து ।। 126 ।।
உத்பந்நமபி ஸஜ்ஜ்ஞாநம் ப்ரமாத்ருத்வாத்³யுபக்³ரஹாத் ।।
தத³நுத்பந்நவத்³பா⁴தி தத்³வ்யுத்பத்தே: புரா ந்ருணாம் ।। 127 ।।
வ்யுத்பாத்³யதே யதா³ ஸாக்ஷாத்³யதோ²க்தந்யாயவர்த்மநா ।।
உத்பந்நமேவ விஜ்ஞாநம் ததா³ ப்ராக³பி மந்யதே ।। 128 ।।
ஸ்வஸாக்ஷிகைவ ஸர்வஸ்ய ந வேத்³மீத்யபி யா மதி: ।।
கிமு வத்³மீதி பு³த்³தி⁴: ஸ்யாச்சித³தோ(அ)வ்யபி⁴சாரிணீ ।। 129 ।।
ஆத்மேதி மேயநிர்தே³ஶோ வைஶப்³த³ஸ்தத்ஸ்ம்ருதாவிஹ ।।
ப்ரமாத்ருக்ரியயா வ்யாப்திர்த்³ரஷ்டவ்ய இதி ப⁴ண்யதே ।। 130 ।।
ஶப்³தா³நுரோத⁴தஸ்தாவதீ³த்³ருக³த்ரோபஜாயதே ।।
ஶ்ருதேரநுப⁴வ: ஸாக்ஷாத்³யதா²வஸ்து ந வேதி வா ।। 131 ।।
விசார்யமாணோ(அ)நுப⁴வோ ரூப்யஶுக்த்யநுபூ⁴திவத் ।।
ப்ரமாணமப்ரமாணம் வா மேயஸம்க³த்யஸம்க³தே: ।। 132 ।।
ப்ரமாத்ருமேயபே⁴தோ³(அ)த்ர ந தாவத்³க³ம்யதே மிதே: ।।
ப்ரத்யக்³தீ⁴மாத்ரக³ம்யோ(அ)ர்தோ² யஸ்மாதா³த்மேதி நிஶ்சித: ।। 133 ।।
ப்ரத்யக்³தீ⁴கோ³சரோ நோ சேத³நாத்மா(அ)ஸௌ க⁴டாதி³வத் ।।
ப்³ரஹ்மாதி³மத்⁴யபாதித்வம் ததஶ்சாஸ்ய ப்ரஸஜ்யதே ।। 134 ।।
விபி⁴ந்நத்³ரஷ்ட்ருத்³ருஷ்ட்யாப்திர்க⁴டாதே³ரிவ நா(அ)(அ)த்மந: ।।
ந சாபே⁴தே³(அ)ஸ்தி ஸம்வ்யாப்திரைகாத்ம்யாதே³வ காரணாத் ।। 135 ।।
ந ச த்³ரஷ்டா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ந்யோ(அ)ஸ்தி த்³ரஷ்ட்ரந்தரநிஷேத⁴நாத் ।।
ந ச த்³ரஷ்ட்ரோர்த்³வயோர்லோகே த்³ரஷ்ட்ருத்³ருஶ்யத்வஸம்க³தி: ।। 136 ।।
க்ரியாவிரோத⁴: ப்ராப்நோதி த்³ரஷ்டு: ஸ்வாத்மஸமீக்ஷணே ।।
தத்³த்³ருஷ்டேர்நித்யஸம்ப்ராப்தேர்வித்⁴யாநர்த²க்யஸம்க³தி: ।। 137 ।।
ஸம்ஸார்யாந்மநி த்³ருஷ்டே(அ)பி ந ச கிம்சித்ப்ரயோஜநம் ।।
அயமேவ ச நோ(அ)நர்தோ² யத்ஸம்ஸார்யாத்மத³ர்ஶநம் ।। 138 ।।
தத³ந்யஸ்யாப்ரஸித்³தே⁴ஶ்ச கத²ம் ஸ்யாத்தத்ஸமீக்ஷணம் ।।
அத² ப்ரஸித்³தோ⁴(அ)ஸாவாத்மா தத்³த்³ருஷ்டி: கிம் விதீ⁴யதே ।। 139 ।।
த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநத்³ருஶ்யாநாம் ப்ராத்யக்ஷ்யாந்நா(அ)(அ)க³மேக்ஷணம் ।।
த்³ரஷ்டுராத்மா ப்ருத²க்சேத்ஸ்யாந்ப்ருத²கா³த்மேதி து³ர்வச: ।। 140 ।।
ந சா(அ)(அ)த்மந்யப்ரஸித்³தே⁴ ஸ்யாத்ஸம்ஸாரஸ்ய ப்ரஸித்³த⁴தா ।।
ந ஹ்யப்ரஸித்³த⁴ஸம்ப³ந்தீ⁴ ஸம்ப³ந்த⁴: கசிதி³ஷ்யதே ।। 141 ।।
ந சேதா³த்மாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: ஸம்ஸாரோ(அ)யம் ஸமீக்ஷ்யதே ।।
தந்முமுக்ஷுத்வமாயாதம் குதோ ஹேதோரிதீர்யதாம் ।। 142 ।।
அந்ருதந்த்ரே விதி⁴ர்நேஷ்டோ வந்த்⁴யாபுத்ரோத்³ப⁴வே யதா² ।।
மாத்ருதந்த்ரே ததை²வாயம் ந விதி⁴: ப்ரத்யகீ³க்ஷணே ।। 143 ।।
நாநாத்³ரவ்யஸமாயோகே³ வியோகே³ ச க⁴டாத்மந: ।।
வியத்ஸம்பூர்ணதா நித்யா வியத்ஸக்தேரவர்ஜநாத் ।। 144 ।।
ஶப்³தா³தி³பா³ஹ்யஸம்ப³ந்தே⁴ விபா⁴கே³ ச ததா² தி⁴ய: ।।
ப்ரத்யக்சைதந்யஸம்ப³ந்தோ⁴ நித்யோ நித்யாத்மஸாக்ஷிக: ।। 145 ।।
யதோ(அ)த: பாக்ஷிகீ ப்ராப்திர்நேஹாஸ்த்யைகாத்ம்யத³ர்ஶநே ।।
நியம: பரிஸம்க்²யா வா ந தேநேஹோபபத்³யதே ।। 146 ।।
கர்மகாண்டே³ யதா² மாநம் ததை²வோபநிஷத்ஸ்வபி ।।
விதி⁴ரேவாநபேக்ஷத்வாத்ஸாபேக்ஷ்யாந்நாபி⁴தா⁴ஶ்ருதி: ।। 147 ।।
மைவம் மாநாந்தாப்ராப்தஸம்யகை³காத்ம்யபோ³த⁴த: ।।
அபி⁴தா⁴ஶ்ருதே: ப்ரமாணத்வம் ஸுப்தோத்தா²பகவாக்யவத் ।। 148 ।।
அகாரகைகாத்ம்யமாத்ரம் மேயம் வஸ்த்விஷ்யதே யத: ।।
தத³ந்யஸ்ய யதோ மாநாத்³வ்யதிரேகோ ந லப்⁴யதே ।। 149 ।।
முக்த்வைகாத்ம்யஸ்ய சாஜ்ஞாநம் நாந்தராயாந்தரம் யத: ।।
விதி⁴தந்த்ரஸ்ய கார்யத்வாந்நாஜ்ஞாநே ப்ரப⁴விஷ்ணுதா ।। 150 ।।
யதா²ஸ்தி²தாத்மவஸ்தூத்த²ஜ்ஞாநம் முக்த்வா தமோஹ்நுதௌ ।।
நாந்யோ ஹேதுர்யதஸ்தஸ்மாந்ந த்ரய்யந்தே விதி⁴: ப்ரமா: ।। 151 ।।
நியோஜ்யஸ்ய ச நைஶ்வர்யம் தீ⁴ஸம்யக்த்வம் ப்ரதீப்யதே ।।
தஸ்ய மேயைகஹேதுத்வாந்நைவ ஸ்யாந்மாத்ருதந்த்ரதா ।। 152 ।।
விதே⁴ரிவாநபேக்ஷத்வம் வேதா³ந்தேஷ்வபி⁴தா⁴ஶ்ருதே: ।।
அந்ருதந்த்ரத்வஸாமாந்யாத்ததா²(அ)தீந்த்³ரியபோ³த⁴த: ।। 153 ।।
அக்ஷாத்³யவிஷயம் ப்ரத்யக்ஸ்வத: ஸித்³தே⁴ரஸாத⁴நம் ।।
அபி⁴தா⁴ போ³த⁴யந்தீயம் நாந்யத்கிம்சித³பேக்ஷதே ।। 154 ।।
தஸ்மாத்³விதே⁴: ப்ரமாணத்வம் ஸாத்⁴யஸாத⁴நபோ³த⁴நே ।।
அதீந்த்³ரியே தத³ந்யேந ஜ்ஞாதும் ஶக்யம் ந தத்³யத: ।। 155 ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நஸம்ப³ந்தோ⁴ ந ஶக்யோ(அ)பி⁴த⁴யா யதா² ।।
ப்ரதிபத்தும் ஸ்வத: ஸித்³தோ⁴(அ)ஶக்யோ விதி⁴கி³ரா ததா² ।। 156 ।।
ஐகாத்ம்யஸ்ய ஸ்வத: ஸித்³தே⁴ர்ந க்ரியா(அ)பேக்ஷ்யதே யத: ।।
ததஶ்ச பா⁴வநாபா⁴வோ பா⁴வநாயா: க்ரியாஶ்ரயாத் ।। 157 ।।
விரஹே பா⁴வநாயாஶ்ச ந விதே⁴ஸ்தத்ர மாநதா ।।
ஸ்வத:ஸித்³தா⁴ர்த²போ³தி⁴த்வாத³பி⁴தா⁴யாஸ்து மாநதா ।। 158 ।।
ஸாபேக்ஷத்வாத³மாநம் சேத³பி⁴தா⁴ லோகவர்த்மநா ।।
அபி⁴தா⁴ தத்த்வமஸ்யாதி³ ஸரித்தீரப²லோக்திவத் ।। 159 ।।
ஸம்ஹத்யநுபபத்திஶ்ச பதா³நாமபி⁴தா⁴ஶ்ருதௌ ।।
ஆக்²யாதபத³ஹேதுத்வாத்ஸர்வத்ர பத³ஸம்ஹதே: ।। 160 ।।
நா(அ)(அ)க்²யாதபத³ஸத்³பா⁴வாத்ஸ்யாதே³வ பத³ஸம்ஹதி: ।।
அஸ்யஸ்ம்யாத்³யாக்²யாதபத³மஸ்த்யேவேஹாபி⁴தா⁴ஶ்ருதௌ ।। 161 ।।
ஸரித்தீரே ப²லாநீதி யுக்தா(அ)பேக்ஷா(அ)பி⁴தா⁴ஶ்ருதே: ।।
ப்ரத்யக்ஷமாப்நக்³ராஹ்யத்வாத்ப²லதீரார்த²ஸம்க³தே: ।। 162 ।।
ப்ரத்யக்ஷக்³ராஹ்ய ஏஷோ(அ)ர்தோ² ந தத³ந்யப்ரமாணக: ।।
யதோ(அ)தோ நா(அ)(அ)க³மாதே³வ தாத்³ருஶே(அ)ர்தே² விநிஶ்சிதி: ।। 163 ।।
அபூர்வாதி³வசோ(அ)ர்தே² து ந ப்ரத்யக்ஷாத்³யபேக்ஷதே ।।
ப்ரத்யக்ஷாத்³யப்ரமேயத்வாதை³காத்ம்யாக்²யஸ்ய வஸ்துந: ।। 164 ।।
அபௌருஷேயவாக்யத்வம் ஸமாநமபி⁴தா⁴ஶ்ருதே: ।।
அதீந்த்³ரியார்த²போ³தி⁴த்வம் ஸமாநம் சோத³நோக்திபி⁴: ।। 165 ।।
ஸித்³த⁴ஸாத்⁴யப்ரமேயத்வபே⁴தோ³ யதி³ பரம் தயோ: ।।
ப்ராமாண்யே த்வதிஶீதிஸ்து ந காசித³பி த்³ருஶ்யதே ।। 166 ।।
ப்ரமோபஜாயதே தாவத³ஹம் ப்³ரஹ்மேத்யலௌகிகீ ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யேப்⁴ய: ஶ்ரவணாத்ஸமநந்தரம் ।। 167 ।।
ஏவம் சேத³ப்ரமாணத்வம் கிமிவேஹாபி⁴தா⁴ஶ்ருதே: ।।
விதே⁴ரபீஹ மாநத்வம் நோக்தந்யாயாதிரேகத: ।। 168 ।।
ஸ்வஶக்தி: ஸர்வமாநாநாம் யதா² வஸ்த்வவபோ³த⁴நே ।।
அபி⁴தா⁴யாஶ்ச ஸா(அ)ஸ்த்யேவ கிமிதி ஸ்யாத³மாநதா ।। 169 ।।
நாப்யர்தே²(அ)தீந்த்³ரியே ஸித்³தே⁴ மாநம் லிங்கா³த்³யபேக்ஷதே ।।
யோகி³ப்ரத்யக்ஷமாநம் வா தயோரவிஷயத்வத: ।। 170 ।।
நேதீத்யஸ்தூ²லமித்யாதி³வாக்யாத்³யோ(அ)ர்தோ²(அ)வக³ம்யதே ।।
யோகி³ப்ரத்யக்ஷக³ம்யோ(அ)யம் ந தத்ப்ரத்யக்த்வஹேதுத: ।। 171 ।।
ப்ரத்யக்ஷாநவதாராச்ச நாநுமாநேந மீயதே ।।
த⁴ர்மத⁴ர்ம்யபி⁴ஸம்ப³ந்தே⁴ நாக்³ருஹீதே(அ)நுமா யத: ।। 172 ।।
யஜ்ஜாதீயை: ப்ரமாணைஸ்து யஜ்ஜாதீயார்த²த³ர்ஶநம் ।।
ப⁴வேதி³தா³நீம் லோகஸ்ய ததா² காலாந்தரே(அ)ப்யபூ⁴த் ।। 173 ।।
யத்ராப்யதிஶயோ த்³ருஷ்ட: ஸ ஸ்வார்தா²நதிலங்க⁴நாத் ।।
தூ³ரஸூக்ஷ்மாதி³த்³ருஷ்டௌ ஸ்யாந்ந ரூபே ஶ்ரோத்ரவ்ருத்திதா ।। 174 ।।
யோகி³ப்ரத்யக்ஷமாநாதே³ர்ந சேதை³காத்ம்யமேயதா ।।
தத்ப்ராப்தமபி கிம் குர்யாத்ஸ்வாத்மா(அ)யோக்³யாஸு பூ⁴மிஷு ।। 175 ।।
அக்ஷாதி³மேயாஸாரூப்யாதை³காத்ம்யம் ஸ்யாந்ந தத்ப்ரமம் ।।
யதா² விதே⁴யாஸாரூப்யாந்நைகாத்ம்யம் ஸ்யாத்³விதே⁴ஸ்ததா² ।। 176 ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே சேத³க்ஷாதி³ ஹ்யைகாத்ம்யார்தே² ப²லாதி³வத் ।।
ந தத்³வாரயிதும் ஶக்யம் லோகே விதி⁴ஶதைரபி ।। 177 ।।
நாஸமீக்ஷ்ய ஸ்வஸாமர்த்²யம் புமாந்விதி⁴ஶதைரபி ।।
ப்ரவர்ததே(அ)நபேக்ஷத்வம் குதோ விதி⁴வச:ஸ்வத: ।। 178 ।।
அபாக்யேஷு நியுக்தோ(அ)பி க்ருஷ்ணலாஞ்ஶ்ரபயேதி³தி ।।
ந தச்ச²க்திம் விநா கஶ்சித்புமாம்ஸ்தத்ர சிகீர்ஷதி ।। 179 ।।
ஏவம் சேத³நபேக்ஷத்வம் விதே⁴: கிமிதி ப⁴ண்யதே ।।
ந பா⁴வநாநபேக்ஷோ(அ)ஸௌ விதி⁴ர்யஸ்மாத்ப்ரவர்ததே ।। 180 ।।
ந பா⁴வநாந்தரமியம் ந ச மாநாந்தரம் ததா² ।।
அபேக்ஷ்யாபி⁴த⁴யைகாத்ம்யமவபோ³த⁴யதி ஶ்ருதி: ।। 181 ।।
அதோ(அ)நபேக்ஷதா யுக்தா ஸர்வதை³வாபி⁴தா⁴ஶ்ருதே: ।।
அபி⁴தா⁴நாபி⁴தே⁴யார்த²ஜ்ஞாநமேவ வ்யபேக்ஷதே ।। 182 ।।
ஜ்ஞாநக்ரியா ப்ரமாத்ருஸ்தா² ந யதா²வஸ்துபோ³த⁴க்ருத் ।।
ப்ரமேயகர்த்ருகைவாஸௌ யதா²வஸ்த்வவபோ³தி⁴நீ ।। 183 ।।
ந சாந்யதீ³யவ்யாபாரே ஹ்யந்யோ(அ)ஶக்தேர்நியுஜ்யதே ।।
ந ஹ்யக்³நிஸாத்⁴யே ஶோஷாதௌ³ நியோகோ³ க⁴டதே(அ)ம்ப⁴ஸ: ।। 184 ।।
ப்³ரஹ்மணோ(அ)வித்³யயா யோ(அ)பி ஸ்யாத³ச்சே²த³ ஆத்மந: ।।
தத³வச்சே²த³வித்⁴வஸ்தௌ ந ஸாத⁴நமபேக்ஷதே ।। 185 ।।
அநவச்சி²ந்நயாதா²த்ம்யாத³வித்³யயா ।।
அவச்சி²ந்நவதா³பா⁴தி க்ஷேத்ரஜ்ஞோ ரஜ்ஜுஸர்பவத் ।। 186 ।।
ந சாவித்³யாநிராஸ்யத்ர ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யபோ³த⁴த: ।।
ஸாத⁴நம் கிம்சிதா³பேக்ஷ்யம் ஸ்வர்கே³ யாகா³தி³வத்க்வசித் ।। 187 ।।
ந சாபி முக்²யயா வ்ருத்த்யா ஸாத்⁴யே(அ)ஸதி ஜக³த்யபி ।।
கிம்சித்ஸாத⁴நமித்யேவம் ப⁴ண்யதே லோகவேத³யோ: ।। 188 ।।
ஸாத்⁴யம் ச லோகத: ஸித்³த⁴முத்பத்த்யாதி³சதுஷ்டயம் ।।
ப்ரமாணஸ்ய ந தந்ந்யாய்யம் ஸித்³தா⁴ர்த²வ்யஞ்ஜகத்வத: ।। 189 ।।
நா(அ)(அ)த்மலாபா⁴திரேகேண வ்யஞ்ஜகஸ்ய மநாக³பி ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)பரம் ரூபமஜ்ஞாதத்வாபநோத³க்ருத் ।। 190 ।।
ஆத்மாஸாமாந்யரூபோத்த²ம் ந சாபூ⁴த்வோபஜாயதே ।।
க⁴டாதி³ஜ்ஞாநவஜ்ஜ்ஞாநம் பி⁴ந்நஹேத்வநபேக்ஷத: ।। 191 ।।
ஸ்தா²ஸ்ந்வநுப⁴வமாத்ரத்வாத்கார்யகாரணவஸ்துந: ।।
அபூ⁴தபூ⁴திர்நைவாதோ யுஜ்யதே(அ)நுப⁴வாத்மநி ।। 192 ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதூத்தா² பா⁴வநேயம் ந து ஸ்வத: ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஜிஜ்ஞாஸோ: கத²ம் ஸா விஷயோ ப⁴வேத் ।। 193 ।।
க்ரியாகாரபே⁴தோ³(அ)யமஜ்ஞாதைகாத்ம்யவஸ்துந: ।।
தஜ்ஜ்ஞாநே(அ)ஸாவஸம்பா⁴வ்யஸ்தத்³தே⁴தூச்சி²த்திகாரணாத் ।। 194 ।।
ந சாவித்³யாஸமுச்சி²த்திர்ஜ்ஞாநோத்பத்த்யதிரேகத: ।।
ஸம்ஸாரநாஶோ(அ)வித்³யாயா நாஶாந்ந வ்யதிரிச்யதே ।। 195 ।।
ந சாப்யவித்³யாநாஶோ(அ)த்ர ஸம்ஸர்க³: காரணாத்மநி ।।
தத்³த்⁴வாஸ்தேர்வஸ்துவ்ருத்தத்வாந்ம்ருதி³ லோஷ்டாதி³நாஶவத் ।। 196 ।।
ஆதா³ய வாஸ்தவம் வ்ருத்தம் ஜ்ஞாநமஜ்ஞாநநாஶக்ருத் ।।
வஸ்துயாதா²த்ம்யவ்ருத்தேந தமோ(அ)பஹ்நூயதே ஸதா³ ।। 197 ।।
அஜ்ஞாதஜ்ஞாபநம் தஸ்மாத்³விதி⁴ரத்ரோபபத்³யதே ।।
அக்ருதஸ்ய க்ரியா த்வத்ர விதி⁴ர்நைவோபபத்³யதே ।। 198 ।।
த்³வைவித்⁴யம் சாப்யவித்³யாயா ந ச யுக்த்யா(அ)வஸீயதே ।।
ஐகாத்ம்யமாத்ரவஸ்துத்வாத³வித்³யைகைவ யுஜ்யதே ।। 199 ।।
ப்ரமேயபே⁴த³பி⁴ந்நத்வம் ஜ்ஞாநாநாமிவ பே⁴த³கம் ।।
நாவித்³யாயா யதோ(அ)ஸ்தீஹ த்³வைவித்⁴யம் தேந து³ர்க⁴டம் ।। 200 ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநமேவேஹ தத³ந்யத்³வஸ்துகாரணம் ।।
தத³ந்யகாரணாஸத்த்வாத்³தை³ூவித்⁴யம் தமஸ: குத: ।। 201 ।।
ந சாப்⁴யாஸாத்³யபேக்ஷா(அ)பி ஸ்வதோமுக்தத்வகாரணாத் ।।
ந க⁴டாதே³ர்க⁴டத்வாதி³ க⁴டாத்³யப்⁴யாஸஸம்ஶ்ரயம் ।। 202 ।।
ந சாவிஷயவிஜ்ஞாநமநாகாரம் ச பா⁴வ்யதே ।।
பா⁴வகப்ரத்யகா³த்மத்வாதா³க்ருதேஶ்ச நிஷேத⁴த: ।। 203 ।।
நேந்த்³ரியேண க்³ரஹோ(அ)ஸ்யாஸ்தி ஶப்³தா³த்³யர்தா²நுபாதிநா ।।
து³:கா²தி³வச்ச நைவா(அ)(அ)த்மா சிதே: ஸ்வார்தை²கரூபத: ।। 204 ।।
பா⁴வநோபசிதம் சேதோ ந ச கைவல்யகாரணம் ।।
தஸ்யேஹைவ ஸமுச்சே²தா³த்தத்³தே⁴த்வஜ்ஞாநஹாநத: ।। 205 ।।
ஸ்வகார்யர்தா²நுகா³மித்வம் பா⁴வநாஜ்ஞாநகர்மணாம் ।।
அகார்யகாரணாத்மத்வாத்கைவல்யே(அ)நுக³தி: குத: ।। 206 ।।
ஸாக்ஷாதா³த்மப்ரஸித்³தௌ⁴ ச நாப்⁴யாஸஸ்தத்ப²லஸ்தி²தே: ।।
ஜ்ஞாநாபா⁴வாத³ஸித்³தௌ⁴ ச க்வ ந்வப்⁴யாஸவ்யபேக்ஷணம் ।। 207 ।।
ஆத்மாஸாமாந்யரூபோத்த²ம் ஜ்ஞாநமஜ்ஞாநமாத்மநி ।।
ஸக்ருஜ்ஜாதம் ந சேத்³த⁴ந்தி ஜ்ஞாநமேவ ந தத்³ப⁴வேத் ।। 208 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநம் யதா³ஶ்ரித்ய தந்மோஹோ(அ)பி ததா³ஶ்ரய: ।।
அபா³தி⁴தம் தமோ(அ)த்ரா(அ)(அ)ஸ்த இத்யுக்திர்ஜட³வக்த்ருகா ।। 209 ।।
இத்யேவமாதி³ யச்சோக்தம் பூர்வமேவாதிவிஸ்தராத் ।।
தத்க்ருத்ஸ்நமநுஸம்தே⁴யம் ஸர்வாவகரஹநிக்ருத் ।। 210 ।।
ஸர்வமாத்மேத்யத: பஶ்யேதா³த்மாநாத்மவிபா⁴க³வித் ।।
ஆத்மா த்³ரஷ்டவ்ய இத்யுக்த்யா ஹ்யேஷோ(அ)ர்தோ²(அ)த்ராபி⁴தீ⁴யதே ।। 211 ।।
ஸர்வமாநப்ரஸக்தௌ ச ஸர்வமாநப²லாஶ்ரயாத் ।।
ஶ்ரோதவ்ய இத்யத: ப்ராஹ வேதா³ந்தாவருருத்ஸயா ।। 212 ।।
த³ர்ஶநஸ்யாவிதே⁴யத்வாத்தது³பாயோ விதீ⁴யதே ।।
வேதா³ந்தஶ்ரவணம் யத்நாது³பாயஸ்தர்க ஏவ ச ।। 213 ।।
ஶ்ருதிலிங்கா³தி³கோ ந்யாய: ஶப்³த³ஶக்திவிவேகக்ருத் ।।
ஆக³மார்த²விநிஶ்சித்யை மந்தவ்ய இதி ப⁴ண்யதே ।। 214 ।।
வஸ்துதத்த்வவிவக்ஷேஹ மந்தவ்ய இதிஶாஸநாத் ।।
யோஷித³க்³ந்யாதி³த்³ருஷ்டௌ ஹி நைவ மந்தவ்யதாவிதி⁴: ।। 215 ।।
வேத³ஶப்³தா³நுரோத்⁴யத்ர தர்கோ(அ)பி விநியுஜ்யதே ।।
வாச்யவாசகஸம்ப³ந்த⁴நியமே தஸ்ய ஹேதுதா ।। 216 ।।
அபராயத்தபோ³தோ⁴(அ)த்ர நிதி³த்⁴யாஸநமுச்யதே ।।
பூர்வயோரவதி⁴த்வேந தது³பந்யாஸ இஷ்யதே ।। 217 ।।
ஶ்ரவணாதி³க்ரியா தாவத்கர்தவ்யேஹ ப்ரயத்நத: ।।
யாவத்³யதோ²க்தம் விஜ்ஞாநமாவிர்ப⁴வதி பா⁴ஸ்வரம் ।। 218 ।।
ஆக³மாத்³த³ர்ஶநம் பூர்வமாக³மாசார்யதோ மதி: ।।
த்ரயாணாமபி ஸம்கா³நாச்சா²ஸ்த்ராசார்யாத்மநாம் ஸ்தி²ரம் ।। 219 ।।
ப்ரதிபத்தி: புரா ஶாப்³தீ³ யாவந்ந மநுதே ஶ்ருதம் ।।
ஶ்ருத்வா மத்வா(அ)த² தம் ஸாக்ஷாதா³த்மாநம் ப்ரதிபத்³யதே ।। 220 ।।
அநந்யாயத்தவிஜ்ஞாநே ஶ்ரவணாதே³ருபாயத: ।।
ஜாதே நாபேக்ஷதே கிம்சித்ப்ரதீசோ(அ)நுப⁴வாத்பரம் ।। 221 ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நஸம்ப³ந்தே⁴ ஶாஸ்த்ராபேக்ஷைவ நாபரா ।।
லிங்கா³பேக்ஷா(அ)நுமேயே(அ)ர்தே² நராபேக்ஷா நரோசிதே ।। 222 ।।
பி⁴ந்நமாத்ராதி³விஜ்ஞாநே ஸாபேக்ஷைவ விநிஶ்சிதி: ।।
ஏகமாத்ராதி³கே த்வஸ்மிந்க: கிம் கஸ்மாத³பேக்ஷதே ।। 223 ।।
ப்ரமாணரூபாவஷ்டம்பா⁴த்ப்ரமா பூர்வம் ப்ரஜாயதே ।।
பஶ்சாத்ப்ரமேயநிஷ்டை²வ ப்ரமேயார்தா²நுரோதி⁴நீ ।। 224 ।।
ஆத்மா(அ)(அ)த்மாநம் விஜாநாதி யத்ர வாக்யாதி³மாநத: ।।
தத்ர மாத்ராதி³ஸம்பே⁴தோ³ ந மநாக³பி லப்⁴யதே ।। 225 ।।
பதா³ர்த²விஷயஸ்தர்கஸ்ததை²வாநுமிதிர்ப⁴வேத் ।।
வாக்யார்த²ப்ரதிபத்திஸ்து வாக்யாதே³வாபி⁴ஜாயதே ।। 226 ।।
ஆத்மாநாத்மத்வமாத்ரம் ஹி லிங்கா³த்³வஸ்துஷு க³ம்யதே ।।
ஸர்வமாநாதிவர்த்யாத்மா வாக்யாதே³வாவக³ம்யதே ।। 227 ।।
நந்வக்ருத்ஸ்நம் ப⁴வேஜ்ஜ்ஞாநம் யத்³யாத்மைவ ஸமீக்ஷ்யதே ।।
கேவலோ(அ)நாத்மநோ(அ)த்³ருஷ்டே: ப்ரதீசோ(அ)ந்யஸ்ய வஸ்துந: ।। 228 ।।
நாயமந்யோ(அ)த²வா(அ)நந்ய: ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஜத்வத: ।।
த³ண்ட³ஸர்பாதி³வத்³ரஜ்ஜ்வாம் ஸ்வதோ(அ)பூர்வாதி³மாந்யத: ।। 229 ।।
யதோ(அ)தோ த்³ருஷ்ட ஏதஸ்மிந்ப்ரத்யகா³த்மநி கேவலே ।।
நாஸ்தி ஜ்ஞாநமநுத்பந்நம் நாப்யத்⁴வஸ்தம் ததா² தம: ।। 230 ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகயாதா²த்ம்யாத்கார்யகாரணவஸ்துந: ।।
தஜஜ்ஞாநாத்கிம் தமோ(அ)த்⁴வஸ்தம் கிம்வா(அ)ஜ்ஞாநம் வதா³(அ)(அ)த்மந: ।। 231 ।।
அநுவாதே³ யதோ²க்தாநாம் ப்ரக்ராந்தே த³ர்ஶநாதி³ஷு ।।
விஜ்ஞாநேநேத்யத² கத²ம் நிதி³த்⁴யாஸநமுச்யதே ।। 232 ।।
த்⁴யாநாஶங்காநிவ்ருத்த்யர்த²ம் விஜ்ஞாநேநேதி ப⁴ண்யதே ।।
நிதி³த்⁴யாஸநஶப்³தே³ந த்⁴யாநமாஶங்க்யதே யத: ।। 233 ।।
விஜ்ஞாநோத்பத்திஹேதுத்வம் த்⁴யாநாதே³: ப்ராக³வாதி³ஷம் ।।
ஸ்வார்த²மேவ து விஜ்ஞாநம் முக்திமாத்ரப²லம் ஸ்ம்ருதம் ।। 234 ।।
ஐகாத்ம்யாஜ்ஞாநவித்⁴வம்ஸவ்யதிரேகேண நேஷ்யதே ।।
ஐகாத்ம்யவிஜ்ஞாநப²லம் ப்ராப்தமேவ ஹி தத்ஸ்வத: ।। 235 ।।
யதோ(அ)நவயவேநைவ ரஜ்ஜுஸர்பாதி³வத்ததா² ।।
ஆத்மா(அ)யம் ஸம்க³திம் யாதி தந்மோஹாத்⁴யஸ்தரூபிணா ।। 236 ।।
ஆத்மா தத்த்வம் விப⁴க்தஸ்ய ப்ரமாத்ராதே³ரநாத்மந: ।।
ஸ்வத: ஸித்³த⁴ஸ்தத³ஜ்ஞாநஸமுத்த²ஸ்ய ம்ருஷாத்மந: ।। 237 ।।
ஆத்மஜ்ஞாநப்ரமேயாச்ச நாந்யஸ்தஜ்ஜ்ஞாநக்ருத்³யத: ।।
அநந்யமாத்ருமாநோ(அ)த: ப்ரத்யகா³த்மா தமோபநுத் ।। 238 ।।
அஜ்ஞாநோத்த²மநூத்³யாதோ மித்²யாக்ல்ருப்தமஶேஷத: ।।
இத³ம் ப்³ரஹ்மேதி வசஸா ஸர்வமாத்மேதி நோ(அ)வத³த் ।। 239 ।।
ஆத்மதீ⁴மாத்ரக³ம்யார்தா²த்³யஸ்தத³ந்யோ(அ)வபா⁴ஸதே ।।
தத்³த³ர்ஶநநிஷேதா⁴ர்த²ம் ப்³ரஹ்மேத்யாஹ பரா ஶ்ருதி: ।। 240 ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததா தஸ்மாந்நைவேஹ ஶ்ருதிமாநத: ।।
அநாத்மபு³த்³தி⁴விஷயம் யதோ யத்நாந்நிஷேத⁴தி ।। 241 ।।
கார்யாத்மா காரணாத்மா ச த்³வாவாத்மாநௌ பராத்மந: ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யமோஹோத்தௌ² தந்நாஶே நஶ்யதஸ்தத: ।। 242 ।।
அபூர்வாநபரோக்தேர்ஹி கார்யகாரணதா(அ)(அ)த்மந: ।।
குத: ப்ரமாணாத்ஸம்பா⁴வ்யா கார்யகாரணக⁴ஸ்மரே ।। 243 ।।
நைதஸ்மாஜ்ஜாயதே கிம்சிந்நாயம் ஜாத: குதஶ்சந ।।
ஆத்மேத்யேவம் ஶ்ருதிர்வக்தி காரணாதி³நிஷேத⁴க்ருத் ।। 244 ।।
ஜ்ஞேயம் யத்தத்ப்ரவக்ஷ்யாமிம் யஜ்ஜ்ஞாத்வா(அ)ம்ருதமஶ்நுதே ।।
அநாதி³மத்பரம் ப்³ரஹ்ம ந ஸத்தந்நாஸது³ச்யதே ।। 245 ।।
யஸ்மாத்க்ஷரமதீதோ(அ)ஹமக்ஷராத³பி சோத்தம: ।।
அதோ(அ)ஸ்மி லோகே வேதே³ ச ப்ரதி²த: புருஷோத்தம: ।। 246 ।।
யோ மாமேவமஸம்மூடோ⁴ ஜாநாதி புருஷோத்தமம் ।।
ஸ ஸர்வவித்³ப⁴ஜதி மாம் ஸர்வபா⁴வேந பா⁴ரத ।। 247 ।।
இதி வேதா³த்மந: ஸாக்ஷாத்³வசநம் ஶ்ருதிஸம்மதம் ।।
ஸர்வாந்தர்யாமிண: ஶௌரேர்நோபேக்ஷ்யம் தத்³ப⁴வாத்³ருஶை: ।। 248 ।।
தத்ரைவம் ஸதி யோ மூட⁴: கார்யகாரணத³ர்ஶந: ।।
பராங்முக²ம் நித³த்⁴யாத்தமாத்மாக்ருத்ஸ்நத்வத³ர்ஶிநம் ।। 249 ।।
ப்³ரஹ்மேதி ஜாதிநிர்தே³ஶ: க்ஷத்ர்ரஸம்நிதி⁴காரணாத் ।।
ப்³ரஹ்மஜாதி: பராத³த்⁴யாத³ஸம்யக்³த³ர்ஶிநம் நரம் ।। 250 ।।
யத³ஸ்தி தந்ந ஜாநாதி யந்நேஹாஸ்தி ததீ³க்ஷதே ।।
இத்யேவமபராதோ⁴த்த²கோபாவிஷ்டேவ பா³லிஶம் ।। 251 ।।
கைவல்யாத்தம் பராகுர்யாத்³விப்ரஜாதி: பராங்முக²ம் ।।
அஜாதிப்³ரஹ்மதத்த்வம் மாம் யோ(அ)யம் ஜாத்யாத்மநேக்ஷதே ।। 252 ।।
கிம் தேந ந க்ருதம் பாபம் சோரேணா(அ)(அ)த்மாபஹாரிணா ।।
யோ(அ)ந்யதா² ஸந்தமாத்மாநமந்யதா² ப்ரதிபத்³யதே ।। 253 ।।
யோ ந வேதா³(அ)(அ)த்மயாதா²த்ம்யம் வேத³ ஜாத்யாதி³மத்தயா ।।
ஸ யத்³யதோ(அ)தோ ஜாதிஸ்தம் பராத³த்⁴யாஜ்ஜட³ம் நரம் ।। 254 ।।
ஸர்வதா³(அ)வ்யபி⁴சார்யேகம் வ்யபி⁴சார்யர்த²பு³த்³தி⁴ஷு ।।
யத்தத்த்வம் க³ம்யதே ப்ரத்யக்ததே³வாநாத்மவஸ்துந: ।। 255 ।।
அந்தர்மேயப³லாஜ்ஜ்ஞாநம் ப்ரத்யங்மோஹஜஸம்ஶ்ரயம் ।।
பா³த⁴தே(அ)வ்யபி⁴சாரித்வாத்³வ்யபி⁴சாரி தமோந்வயம் ।। 256 ।।
ப்ரத்யக்தமோஜயாதா²த்ம்யமாத்ராபி⁴ஜநஹேதுத: ।।
காலாதௌ³ தத³பா⁴வோ(அ)தோ ந ஜ்ஞாநஸ்யாபவாத³க்ருத் ।। 257 ।।
ந பா³த்⁴யஜவ்யபேக்ஷம் ஹி ஜ்ஞாநம் பா³த⁴கமிஷ்யதே ।।
தயோர்மிதோ² விரோதி⁴த்வாத்ஸம்யக்³ஜ்ஞாநம் தமோபநுத் ।। 258 ।।
ஆத்மாநம் யோ யதா² வேத்தி ஸம்யக்³வா யதி³ வா(அ)ந்யதா² ।।
யதா²த³ர்ஶநமேவாஸௌ ப²லமாப்நோதி மாநவ: ।। 259 ।।
இதி ப்³ரஹ்ம தமித்யாதே³: ஸம்க்ஷேபார்த²: ஸமீரித: ।।
ஸம்ஸரத்யந்யதா²ஜ்ஞாநாத்ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாத்³விமுச்யதே ।। 260 ।।
அபோதி³தத்வாத்³ப்³ரஹ்மாதி³த³ர்ஶநஸ்யேதி கிம் புந: ।।
த்³ரஷ்டவ்யமித்யதோ வக்தி த்வித³ம் ப்³ரஹ்மேதி ந: ஶ்ருதி: ।। 261 ।।
ப்ரத்யக்த்வேந ய ஆபா⁴தி ப்ரத்யக்³பு³த்³தி⁴ப்ரமாணக: ।।
தாவந்மாத்ரைகயாதா²த்ம்யம் ப்³ரஹ்மேத்யுக்தம் ப்ரதீயதாம் ।। 262 ।।
ஏவம் ஶ்ரோதவ்ய ஆத்மா(அ)யம் ஸமாப்த: ஶ்ரவணே விதி⁴: ।।
அத² மந்தவ்ய இத்யஸ்ய ப்ரபஞ்ச: பர உச்யதே ।। 263 ।।
நாமரூபாதி³ஸம்பி⁴ந்நம் ஜக³தே³தத்கத²ம் புந: ।।
ஆத்மைவ ஸர்வமித்யேவம் த்³ரஷ்டும் ஶக்யமிஹாஞ்ஜஸா ।। 264 ।।
அவ்யாவ்ருத்தவிஸம்வாதி³ப்ரத்யக்³தீ⁴வ்யாப்திகாரணாத் ।।
ஏதத்³விருத்³த⁴பு³த்³தீ⁴நாமேவமேவ ஹி ஶக்யதே ।। 265 ।।
வ்யபி⁴சாரிஷு போ³தே⁴ஷு யோ போ³தோ⁴(அ)வ்யபி⁴சாரவாந் ।।
தத்ப்ரமாணார்பிதோ மேயோ க்³ரஹீதும் ஶக்யதே(அ)ஞ்ஜஸா ।। 266 ।।
யதா² து³ந்து³பி⁴ஶப்³த³த்வஸாமாந்யாது³த்தி²தாந்ப்ருத²க் ।।
நா(அ)(அ)தா³தும் ஶக்நுயாத்கஶ்சித்³விஶேஷாநஸிகோஶவத் ।। 267 ।।
தத்³வதா³த்மாதிரேகேண நா(அ)(அ)த்மீயார்தோ² மநாக³பி ।।
யத: ஸமீக்ஷிதும் ஶக்யஸ்தேநாஸௌ ரஜ்ஜுஸர்பவத் ।। 268 ।।
விஶேஷைரந்வயோ நாபி ஸாமாந்யாந்வயவத்க்வசித் ।।
ஸாமாந்யஸ்யாவிஶேஷத்வாந்நாத: ஸாமாந்யதீ⁴க்³ரஹ: ।। 269 ।।
விஶேஷைரந்வயோ நோ சேதி³பா⁴கு²வ்யக்திவந்மித²: ।।
க²ண்ட³வத்ஸ்வாத்³விஶேஷாதௌ³ யத்ஸாமாந்யமிதீரிதம் ।। 270 ।।
த்³விஷ்ட²த்வாத³ந்வயஸ்யௌபி வ்யாப்யவ்யாபகயோர்மித²: ।।
வ்யதிரேகமதோ முக்த்வா மிதோ² வ்யாப்திர்ந ஸித்⁴யதி ।। 271 ।।
ப்ரத்யக்³போ³தா⁴நிரஸ்தோ(அ)ர்த²: ப்ரத்யக்³வந்ந ஹி ஸித்⁴யதி ।।
ந சாபா⁴வமுகோ²(அ)நாத்மா நாந்வயேநாப்யதோ த்³ருஶி ।। 272 ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகரூபத்வாதா³த்மா நாநாத்மதாம் ஸ்வத: ।।
ஸஹதே நாபி சாநாத்மா ஸ்வார்தா²த³ந்யத்ர ஸித்⁴யதி ।। 273 ।।
அநாத்மவஸ்துந: ப்ரத்யக்ப்ரத்யக்த்வாந்நாதிரிச்யதே ।।
பராங்நாந்வேதி சா(அ)(அ)த்மாநம் வ்யதிரேகாத்மகத்வத: ।। 274 ।।
து³ந்து³ப்⁴யந்விதஶப்³த³ஸ்ய ஸர்வத்ராவ்யபி⁴சாரத: ।।
பும்ஸ்ப்ரயத்நாதி³லப்³தா⁴த்மவ்யபி⁴சாரிரவாத்மஸு ।। 275 ।।
உச்சநீசாதி³பே⁴தே³ஷு மித²: ஸ வ்யபி⁴சாரிஷு ।।
து³ந்து³பி⁴த்⁴வநிரேவைக: ஸர்வத்ராவ்யபி⁴சாரவாந் ।। 276 ।।
து³ந்து³பி⁴த்⁴வநிஸாமாந்யவ்யதிரேகேண தேந தே ।।
நிராத்மகா ந ஶக்யந்தே தத்³விஶேஷா: ஸமீக்ஷிதும் ।। 277 ।।
து³ந்து³பி⁴த்⁴வநிரித்யேதத்குதோ லப்³த⁴ம் விஶேஷணம் ।।
து³ந்து³பே³ர்க³ஹணேநேதி லப்³த⁴மேதத்³விஶேஷணம் ।। 278 ।।
து³ந்து³பே⁴ஸ்து ரவா ஏத இத்யேவம் க்³ரஹணே ஸதி ।।
க்³ருஹீதாஸ்தத்³விஶேஷா: ஸ்யுஸ்தேஷாம் தாதா³த்ம்யகாரணாத் ।। 279 ।।
பே⁴ர்யாகா⁴தக்³ரஹாத்³வா(அ)பி தத்³விஶேஷக்³ரஹோ ப⁴வேத் ।।
வீராதி³ரஸஸம்யுக்தோ து³ந்து³ப்⁴யாகா⁴த உச்யதே ।। 280 ।।
உபலப்³தோ⁴(அ)ஸ்தி ஸந்கும்போ⁴ லம்போ³ஷ்டோ² தே³ஶகாலவாந் ।।
பூர்வபூர்வாதிரேகேண நோத்தரோ(அ)ர்தோ²(அ)நுபூ⁴யதே ।। 281 ।।
ஏவம் சித³ந்வயாத்ஸர்வஸ்தத³த்⁴யஸ்த: ஸமீக்ஷ்யதே ।।
ஸாமாந்யம் வா விஶேஷோ வா சித³ஸம்போ³த⁴ஹேதுத: ।। 282 ।।
ப்ரத்யக்³ரூபஸ்ய ஸம்ஸித்³தௌ⁴ ப்ரதீசோ(அ)ந்யந்ந காரணம் ।।
அநாத்மவத்தத³ப்யாத்மவிஶேஷணதயா ப⁴வேத் ।। 283 ।।
கர்த்ருத்வகஞ்சுகோ யத்³வதா³த்மா(அ)நாத்மாநமீக்ஷதே ।।
கூடஸ்த²த்³ருஷ்டிமாத்ரத்வாந்ந ததா²(அ)(அ)த்மாநமீக்ஷதே ।। 284 ।।
ஸம்ஹதோ க³ம்யதே(அ)நாத்மா ப்ரத்யக்ஷேண யதா² ஸதா³ ।।
க³ம்யதே(அ)ஸம்ஹதஸ்தத்³வதா³த்மா ப்ரத்யக்³தி⁴யா(அ)(அ)த்மநா ।। 285 ।।
தா³ர்ஷ்டாந்திகார்தா²ஸம்பி⁴த்தேரேகேநைவ க்ருதார்த²த: ।।
த்³ருஷ்டாந்தேந ப³ஹூநாம் து கிமர்தோ²க்திரிதீர்யதே ।। 286 ।।
மஹாஸாமாந்ய ஏகஸ்மிந்விஶேஷாணாமஶேஷத: ।।
விலய: ஸ்யாத்கத²ம் நாம வ்யாவ்ருத்தாந்வயரூபிணாம் ।। 287 ।।
மஹாஸாமாந்யத்³ருஷ்டாந்தோ தௌ³ந்து³போ⁴ ரவ உச்யதே ।।
ஸாமாந்யேதரரூபஸ்ய து³ந்து³ப்⁴யாகா⁴த இஷ்யதே ।। 288 ।।
பா³ஹ்யாநிதி ததா²சோக்திர்விஶேஷாணாம் து கேவலம் ।।
இத்யுக்தார்த²ப்ரஸித்³த்⁴யர்த²மித்யுதா³ஹரணத்ரயம் ।। 289 ।।
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாமபா⁴வவபுஷா(அ)த²வா ।।
ஸத்³தீ⁴க³ம்யாத்³தி⁴ருக்³வஸ்து ந மாநேநாவஸீயதே ।। 290 ।।
ஷஷ்ட்²யர்தா²ஸம்ப⁴வோ(அ)த: ஸ்யாத்³விதீயாஸம்ப⁴வாத்ஸத: ।।
யதா² ஸதி ததா² வித்³யாத்ப்ரதீச்யநந்யமாநகே ।। 291 ।।
ஸாமாந்யபே⁴த³ரூபாணாம் விஶேஷாணாமஶேஷத: ।।
மஹாஸாமாந்ய ஏகத்ர பூ⁴யஸாம் ஸ்யாத்³யதா² ததா² ।। 292 ।।
மிதோ²பி⁴ந்நபதா³ர்தா²நாம் நாமரூபக்ரியாத்மபி⁴: ।।
ஸ்தூ²லாத்³யநபி⁴ஸம்ப³ந்தே⁴ கார்யகாரணரூபிணாம் ।। 293 ।।
ஸூக்ஷ்மதாவ்யாபிதே ஜ்ஞேயே பூ⁴ம்யாதே³ருத்தரோத்தம் ।।
ப்ரத்யகா³த்மாவஸாநேஷு பூர்வபூர்வப்ரஹாணத: ।। 294 ।।
நாமாதீ³நி ச தத்த்வாநி ப்ராணாந்தாநி ததா²(அ)(அ)த்மநி ।।
பூர்வபூர்வப்ரஹாணேந யாந்த்யஸ்தம் கேவலாத்³வயே ।। 295 ।।
த்³ருஷ்டாந்தத்ரிதயம் தாவத்ஸ்தி²திகால உதா³ஹ்ருதம் ।।
மஹாஸாமாந்யவத்ப்ரத்யக்ஸர்வாநாத்மாப்யய: ஸ்வத: ।। 296 ।।
ஸ்தி²திகாலே யதை²காத்ம்யம் ஶக்யதே ஜ்ஞாதுமஞ்ஜஸா ।।
யதோ²க்தந்யாயதஸ்தத்³வது³த்பத்தாவபி ஶக்யதே ।। 297 ।।
தூ⁴மார்சிர்விஸ்பு²லிங்கா³தி³ யதா²பூர்வே விபா⁴க³த: ।।
அக்³நிரேவ ந தூ⁴மாதி³பே⁴த³: கஶ்சந லக்ஷ்யதே ।। 298 ।।
ப்ராணலோகாதி³ரப்யேவமநாத்மா ப்ராக்³விபா⁴க³த: ।।
அபூர்வாநபராந்தப்ரத்யகா³த்மைவ கேவல: ।। 299 ।।
ஏகஜாதௌ ஹி பி⁴ந்நாநாம் ஶப்³தா³நாம் ஶப்³த³ ஏவ து ।।
த்³ருஷ்டமைக்யம் ந பி⁴ந்நாநாம் பி⁴ந்நஜாதௌ ததே²தி சேத் ।। 300 ।।
தூ⁴மாதி³பே⁴த³பி⁴ந்நாநாம் யதை²கத்வம் விபா⁴வஸௌ ।।
நாமரூபாதி³பி⁴ந்நாநாமைகாத்ம்யம் தத்³வதா³த்மநி ।। 301 ।।
போ³தா⁴விஶேஷாத³த²வா பே⁴த³ ஏவ ந வித்³யதே ।।
கார்யகாரணயோஸ்தத்த்வமுப⁴யோரவிலக்ஷணம் ।। 302 ।।
ஸ்வார்த²ஸாத⁴நயத்நாதீ³நநபேக்ஷ்யோத்ஸ்ருஜே்த்³யதா² ।।
தூ⁴மாதீ³ந்ஹுதபு⁴க்தத்³வத்ப்ராணாதீ³ந்ப்ரத்யகீ³ஶ்வர: ।। 303 ।।
ஶ்ரோதவ்ய: ஶ்ருதிவாக்யேப்⁴ய இத்யத்ரா(அ)(அ)ஶங்க்யதே யத: ।।
ப்ரயத்நாநந்தர: ஶப்³தோ³(அ)நித்ய: கும்பா⁴தி³வத்³ப⁴வேத் ।। 304 ।।
இத்யஸ்ய பரிஹாரார்த²ம் நி:ஶ்வாஸோதா³ஹ்ருதிஸ்த்வியம் ।।
அப்ரயத்நோத்தி²தோ வேதோ³ நித்ய: ஸ்யாத்³வ்யோமவத்ஸ்வத: ।। 305 ।।
அபு³த்³தி⁴பூர்வகத்வாச்ச யதா²வஸ்த்வநுரோத்⁴யபி ।।
பு³த்³தி⁴வந்நாப்ரமாணத்வம் வேத³ஸ்யேஹோபபத்³யதே ।। 306 ।।
ஸர்வதா² யத³நேநோக்தம் தச்ச்²ரத்³தே⁴யம் பு³பூ⁴ஷதா ।।
பா⁴நுப்ரகாஶவச்ச²ப்³தோ³ நித்யோ(அ)யம் ந து க்ருத்ரிம: ।। 307 ।।
பர ஏவா(அ)(அ)த்மநா(அ)(அ)த்மாநம் ப்ரதிபாத்³ய நரம் ஶ்ருதி: ।।
கார்யகாரணவத்பீத்வா ஸ்வாத்மநைவாவதிஷ்ட²தே ।। 308 ।।
வேதா³மாத்வப்ரஸக்தௌ வா ஸர்வமாத்மேதிவாக்யத: ।।
வேதா³மாத்வாபநுத்த்யர்த²ம் ஸ யதே²த்யாக³ம: பர: ।। 309 ।।
தத³யுக்தம் புமர்த²ஸ்ய தது³க்த்யைவ ஸமாப்தத: ।।
ஸர்வோபாயோ(அ)நுபாய: ஸ்யாது³பேயாவஸிதௌ யத: ।। 310 ।।
ஸ்வோபேயார்த²ப்ரஸித்³தௌ⁴ ச நோபாயாநாமுபாயதா ।।
ந சோத்ஸர்கா³பவாதோ³(அ)பி ஸாக்ஷாத்³வேத³க்³ரஹஶ்ரவாத் ।। 311 ।।
பா³லோந்மத்தோக்திவச்சாஹம் வக்தும் தூ³ஷணமாத³ராத் ।।
ஜிஹ்ரேமி ப³ஹுஶோ(அ)த்ரோக்தௌ தஸ்மாதே³வோபரம்யதே ।। 312 ।।
ருக்³வேதா³தி³கி³ரோச்யந்தே ருக்³யஜு:ஸாமலக்ஷணா: ।।
அத²ர்வாங்கி³ரஸஸ்தத்³வந்மந்ரா: ஸ்யுர்ப்³ராஹ்மணோத்³த்⁴ருதா: ।। 313 ।।
இதிஹாஸாதி³ஸம்பே⁴த³பி⁴ந்நம் ப்³ராஹ்மணமேவ து ।।
க்³ராஹ்யமத்ர ப்ரஸித்³த⁴ஸ்து நேதிஹாஸாதி³ரிஷ்யதே ।। 314 ।।
அபி⁴தே⁴யார்த²ஜந்மாபி ஹ்யபி⁴தா⁴ஸம்ப⁴வோக்தித: ।।
த்³ரஷ்டவ்யம் நாபி⁴தா⁴நம் ஸ்யாத³பி⁴தே⁴யம்ருதே க்வசித் ।। 315 ।।
மத்ரப்³ராஹ்மணயோர்வேத³நாமதே⁴யத்வகாரணாத் ।।
ருக்³வேதா³தி³கி³ரா தஸ்மாந்மந்த்ரப்³ராஹ்மணயோர்க்³ரஹ: ।। 316 ।।
யதா²ஸித்³த⁴மிதிஹாஸபுராணாத்³யபி க்³ருஹ்யதே ।।
லோகப்ரஸித்³தி⁴முல்லங்க்⁴ய யதோ(அ)ந்யாய்யோ(அ)ந்யதா²க்³ரஹ: ।। 317 ।।
இதிஹாஸபுராணாப்⁴யாம் வேத³ம் ஸமுபப்³ரும்ஹயேத் ।।
இத்யாதி³மநுநா(அ)ப்யுக்தம் கத²ம் தத்த்யாக³மர்ஹதி ।। 318 ।।
இதிஹாஸபுராணாதே³ர்வேத³மூலத்வகாரணாத் ।।
ப்ராமாண்யம் நாந்யதா² தஸ்ய ப்ராமாண்யமுபபத்³யதே ।। 319 ।।
ப்ரத்யக்ஷவேத³வசநவிருத்³த⁴ம் தேஷு யத்³வச: ।।
பு³த்³த⁴வாக்யாதி³வத்தாத்³ருக்த்யாஜ்யம் ஶ்ருதிவிரோத⁴த: ।। 320 ।।
ந சேஶ்வராதிரேகேண கஶ்சித்ஸ்ரஷ்டா(அ)ப்⁴யுபேயதே ।।
இதிஹாஸபுராணாதே³ஸ்தத³ந்யஸ்யேஹ கார்யத: ।। 321 ।।
காரணத்வம் ப்ரமாணேந யஸ்ய ஸாக்ஷாத்³விநிஶ்சிதம் ।।
அபி தத்கார்யகர்த்ருத்வே ததே³வாப்⁴யுபக³ம்யதே ।। 322 ।।
பீ³ஜமேவாங்குராதீ³நாம் யதா² காரணமிஷ்யதே ।।
அங்குராத்³யாத்மநா தத்³வத்³பீ³ஜமேவ து காரணம் ।। 323 ।।
ஆத்³யந்தயோர்யதோ பீ³ஜம் ப்ரத்யக்ஷேணாவஸீயதே ।।
தஸ்மாத்தந்மத்⁴யகார்யேஷு பீ³ஜமேவாஸ்து காரணம் ।। 324 ।।
ந ச வேதோ³க்திதோ வேத³: ஶ்ரத்³தே⁴யார்த² இஹேஷ்யதே ।।
கிம்த்வமாநத்வஹேதூநாம் வேத³வாக்யேஷ்வஸம்ப⁴வாத் ।। 325 ।।
ப்ராமாண்யம் வேத³வாக்யாநாம் ந ச மாநாந்தராஶ்ரயாத் ।।
அக்ஷாதே³ரபி மாநத்வம் யதோ²க்தாதே³வ காரணாத் ।। 326 ।।
ப்ரஜ்ஞாநவ்யதிரேகேண யதை²வ ஸ்தி²திஸர்க³யோ: ।।
வஸ்த்வந்தரம் ந ஸம்பா⁴வ்யம் ப்ரலயே(அ)பி ததோ²ச்யதே ।। 327 ।।
விபி⁴ந்நநாமரூபாணாம் ஸரிதாம் ஸாக³ரோ யதா² ।।
அபி⁴ந்நநாமரூபைக: ப்ரலயோ(அ)யநமேகதா ।। 328 ।।
ஸ்பர்ஶாதி³ஜ்ஞாநபே⁴தா³நாம் த்வகா³த்³யேகாயநம் ததா² ।।
ஸ்வாந்தே த்வகா³த³யஸ்தத்³வத்³பு³த்³தௌ⁴ ச மநஸஸ்ததா² ।। 329 ।।
கர்மக்ஷயாத்ததா² பு³த்³தி⁴: காரணத்வேந திஷ்ட²தி ।।
ஏஷ ஸாதா⁴ரணஸ்தாவத்ப்ரலயோ(அ)பு³த்³தி⁴பூர்வக: ।। 330 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநாத்³வஸ்துவ்ருத்தாநுரோத⁴த: ।।
ப்ரலயோ(அ)ஜ்ஞாநவித்⁴வம்ஸாத்³யஸ்த்வஸௌ பு³த்³தி⁴பூர்வக: ।। 331 ।।
அப்³தி⁴ரேகாயநம் யத்³வத்ஸர்வாஸாம் ஸரிதாம் ததா² ।।
த்வக³கோ³சராணாம் ஸ்பர்ஶாநாம் த்வகே³வைகாயநம் பரம் ।। 332 ।।
ஸ்பர்ஶஶப்³தே³ந விஷயஸ்த்வக்³க்³ராஹ்யோ(அ)த்ராபி⁴தீ⁴யதே ।।
ததா² க³ந்தா⁴தி³ஶப்³தே³ந க்⁴ராணாதி³விஷயோ மத: ।। 333 ।।
க³ந்தா⁴தி³ஸம்ஹதி: ப்ருத்²வீ ரஸாந்தாநாம் ததா² ஜலம் ।।
தேஜஸ்த்ரயாணாம் வாயுஸ்து த்³வயோரேகாத்மகம் நப⁴: ।। 334 ।।
ஏவம் லக்ஷணத: பஞ்ச பூ⁴தாந்யேதாநி நிர்தி³ஶேத் ।।
மூர்தாமூர்தாவிஷ்கரணம் கு³ணாவிஷ்க்ருதிரிஷ்யதே ।। 335 ।।
ஸம்ஹதோக்தவிஶேஷாணாம் பூ⁴தாநாம் காரணாத்மதா ।।
தத்ர ஸ்பர்ஶக்³ரஹேணைவ வாயோரம்ஶோ(அ)த்ர க்³ருஹ்யதே ।। 336 ।।
தேஜஸஸ்து த்ருதீயாம்ஶஶ்சதுர்தோ²(அ)பாம் ததா² பு⁴வ: ।।
பஞ்சமஸ்தத்³கு³ணைர்பே⁴த³ஸ்ததா² ஸ்பர்ஶே ஸமீக்ஷ்யதாம் ।। 337 ।।
க³ந்தா⁴தி³ஷு ததா² யோஜ்யோ பே⁴தோ³(அ)யம் கு³ணபே⁴த³த: ।।
ப்ருதி²வ்யம்ஶஸ்ய பா³ஹுல்யாத்கர்கஶ: ஸ்பர்ஶ உச்யதே ।। 338 ।।
ஶீதஶ்ச பிச்சி²லஶ்சாபாம் பா³ஹுல்யாத்ஸ்பர்ஶ இஷ்யதே ।।
பூ⁴யஸ்த்வாத்தேஜஸஶ்சோஷ்ண: ஸுகுமாரஸ்ததா² மருத் ।। 339 ।।
பா³ஹுல்யாதி³தி விஜ்ஞேயோ யதோ²க்தகு³ணஸம்ஶ்ரயாத் ।।
த்⁴வஸ்தாஶேஷவிகாரஸ்ய ப்³ரஹ்மணோ(அ)வித்³யயா(அ)(அ)த்மந: ।। 340 ।।
ஸ ஏஷ பரிணாம: ஸ்யாத்தேஜோப³ந்நாத்³யுபக்ரம: ।।
ஸ்வர்ஶநாத்³யாத்மநா(அ)த்யந்தம் பரம் காடி²ந்யமாக³த: ।। 341 ।।
உத்³பூ⁴தஸ்பர்ஶவிஜ்ஞாநஸ்த்வசா தஸ்ய ஸமாக³மாத் ।।
ஸ்பர்ஶபே⁴த³பரிஜ்ஞாநம் ததோ(அ)பி⁴வ்யஜ்யதே த்³ருஶே: ।। 342 ।।
ஸ்பர்ஶாதி³பே⁴த³விஜ்ஞாநம் ஸ்யாத³சேதநமேவ து ।।
ஸ்பர்ஶாதி³வத்பரார்த²த்வாத்ஸ்வார்த²ம் தந்ந து ஸாக்ஷிவத் ।। 343 ।।
அதீவ கடி²நம் ஜ்ஞாநம் த்வசாதோ(அ)ஸ்ய ஸமாக³மாத் ।।
மநஸா தஸ்ய ஸம்யோகே³ தத: ஸ்வச்சை²வ தீ⁴ர்ப⁴வேத் ।। 344 ।।
ததோ(அ)பி ஸூக்ஷ்மம் விஜ்ஞாநம் பு³த்³தி⁴ஸம்யோக³ஜம் ப⁴வேத் ।।
யாவத்³ருதி⁴ரஸம்வ்யாப்தி: ஶரீரே தாவதே³வ து ।। 345 ।।
பு³த்³தே⁴: ஸாமாந்யவ்ருத்த்யேஹ வ்யாப்திராதே³ஹஸம்க்ஷயாத் ।।
சைதந்யாபா⁴ஸவத்ப்ரணஸ்தாம் வ்ருத்திம் வ்யாப்ய திஷ்ட²தி ।। 346 ।।
அகார்யகாரணஸ்த்வாத்மா தமபஹ்நுத்ய திஷ்ட²தி ।।
கண்டகாதி³ஸமாயோகே³ ஶரீரே விக்ரியா யதா³ ।। 347 ।।
ததா³(அ)த⁴ர்மாதி³தோ து³:க²ம் விக்ரியாதோ(அ)பி⁴ஜாயதே ।।
தே³ஹைகதே³ஶக³ம் து³:க²ம் விஶிநஷ்டி ஸ்வதே³ஶகா³ம் ।। 348 ।।
தி⁴யம் தத்³தே³ஶது³:கி²த்வாத்³து³:கி²த்வம் ஜாயதே தி⁴ய: ।।
தஸ்யாவச்சி²த்தயே வ்ருத்திர்து³:க²பூ⁴த்யைவ ஜாயதே ।। 349 ।।
போ⁴க்த்ருபோ⁴க்³யாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்தந்நிமித்தோ(அ)யமாத்மந: ।।
பு³த்³தே⁴: ஸேயமஹம்வ்ருத்திர்து³:கா²வச்சே²தி³நீ ஸதீ ।। 350 ।।
பரிச்சி²நத்தி போ³த்³தா⁴ரம் போ³த்³தா⁴(அ)ப்யாபா⁴ஸமாத்மந: ।।
ந ப³ஹிர்விக்ரியாம் முக்த்வா தே³ஹே(அ)ஹம்வ்ருத்திஸம்ப⁴வ: ।। 351 ।।
ஸ்வஸ்தே²ந்த்³ரியமநோபு³த்³தே⁴ர்நைவாஹமிதி வீக்ஷ்யதே ।।
புத்ராபி⁴மாநஜே த்வஸ்மிந்ந தே³ஹாம்ஶவிஶிஷ்டதா ।। 352 ।।
தத்தத்³வஸ்து ஸமுத்³தி³ஶ்ய து³:கி²த்வம் தத்ர மாநிந: ।।
அஜ்ஞாநாத³பி⁴மாநோ(அ)யம் பு³த்³த்⁴யாதௌ³ விஷயாவதௌ⁴ ।। 353 ।।
ந து நி:ஸங்க³கூடஸ்த²ப்ரதீச: ஸ்யாத³ஹம்மதி: ।।
ந கார்யப்ரலயோ த்³ருஷ்டோ யஸ்மாத³ந்யத்ர காரணாத் ।। 354 ।।
த்வகா³ரம்ப⁴கஸாமாந்யம் த்வக்³கி³ரா(அ)தோ(அ)த்ர க்³ருஹ்யதே ।।
கார்யத்வாந்நேந்த்³ரியேஷ்வேவ விஷயப்ரலயோ ப⁴வேத் ।। 355 ।।
ந ம்ருதோ³(அ)ந்யத்ர கும்பா⁴தே³: ஶராவே ப்ரலயோ யத: ।।
தஸ்மாத்த்வகா³த³ய: ஶப்³தா³ஸ்த்வகா³த்³யாரம்ப⁴காபி⁴தா⁴: ।। 356 ।।
ஸர்வத்ர ப்ரதிபத்தவ்யா நாந்யத்ர ப்ரலயோ யத: ।।
க³ந்த⁴ஶப்³தே³ந க்ருத்ஸ்நா(அ)பி ப்ருதி²வீ பரிக்³ருஹ்யதே ।। 357 ।।
யதி³ வா பரபா⁴கோ³(அ)ஸ்யா க³ந்த⁴ஸ்யாநேகபே⁴த³த: ।।
க³ந்தோ⁴ கு³ரு: க்ஷிதிப்ராயோ ஹ்லாதீ³ ஶீதோ(அ)ப்ப்ரதா⁴நத: ।। 358 ।।
தேஜோபூ⁴யஸ்தயா தீக்ஷ்ணோ லகு⁴ர்வாயுப்ரதா⁴நத: ।।
ஶாந்தோ(அ)த² விஶதோ³ வ்யாபீ ஸ்யாத்³வ்யோம்நோ(அ)த² ப்ரதா⁴நத: ।। 359 ।।
பார்தி²வாப்யாம்ஶயோஸ்தேஜ: பரிக்லேதா³த்ததா²(அ)த⁴ம: ।।
து³ர்க³ந்தோ⁴ ஜாயதே க³ந்த⁴: பாபகர்மப்ரபோ³த⁴த: ।। 360 ।।
ஸமாம்ஶபரிணாமே து ஸுரபி⁴ர்ஜாயதே ஶுப⁴: ।।
புண்யகர்மப்ரயுக்த: ஸஞ்ஜந்தோராஸங்க³க்ருத்ததா² ।। 361 ।।
ரஸரூபரவேஷ்வேவம் யதோ²க்தம் ப்ரதிபாத³யேத் ।।
ப்ரதா⁴நகு³ணபா⁴வேந கு³ணாநாம் பூ⁴ரிரூபதா ।। 362 ।।
அஸாதா⁴ரணக³ந்தா⁴தி³க்³ராஹகத்வாநுமாநத: ।।
க்³ராஹ்யபூ⁴தப்ரதா⁴நத்வம் க்⁴ராணாதி³ஷ்வபி நிர்தி³ஶேத் ।। 363 ।।
ஸ்வக்³ராஹ்யார்த²ஸஜாதீயமிந்த்³ரியம் ஸ்யாத்ப்ரதீ³பவத் ।।
ரூபஸ்யைவாவபா⁴ஸித்வாந்ந சேத்ஸ்யாச்ச்²ரோத்ரரூபவத் ।। 364 ।।
ந சேத³ர்த²ஸஜாதீயம் ஸர்வார்த²க்³ரஹணம் ப⁴வேத் ।।
ஏகைகஸ்யேந்த்³ரியஸ்தேஹ, மநோபு³த்³த்⁴யோர்யதா² ததா² ।। 365 ।।
ஸர்வபூ⁴தாத்மகத்வாத்து ஸர்வார்த²க்³ரஹணம் தயோ: ।।
மநோபு³த்³த்⁴யோரிதி ஜ்ஞேயமந்யதா² தத³ஸம்ப⁴வாத் ।। 366 ।।
த்வகா³தி³ஜ்ஞாநஶக்தீநாம் பு³த்³தி⁴: ஸாமாந்யமுச்யதே ।।
ப்ராண ஏவ க்ரியாஶக்திஸாமாந்யம் தத்³வது³ச்யதே ।। 367 ।।
ஶப்³தா³தி³போ⁴க³ஸித்³த்⁴யர்தே² ஶ்ரோத்ராத்³யா ஜ்ஞாநஶக்தய: ।।
தத்³வத்கர்மோபபோ⁴கா³ர்த²ம் வாகா³த்³யா: கர்மஶக்தய: ।। 368 ।।
யதோ²க்தஶக்திவிக்ஷேபோ மநோபு³த்³தி⁴புர:ஸர: ।।
ஸம்கல்பாத்⁴யவஸாயாப்⁴யாம் தயோர்பே⁴தோ³(அ)பி ச த்³விதா⁴ ।। 369 ।।
யோக்³யோந்த்³ரியஸ்ய யா யஸ்ய ததோ(அ)ந்யத்ராபி லக்ஷிதா ।।
வ்ருத்திஸ்தஸ்யைவ ஸா ஜ்ஞேயா ந ஸ்வபா⁴வவிபர்யய: ।। 370 ।।
ஏவம் ஜ்ஞாநக்ரியாஶக்திவிக்ஷேபாஜ்ஜக³தா³த்மந: ।।
கரணாயதநத்வாய தே³ஹாவிர்பூ⁴திராத்மந: ।। 371 ।।
ஏவம் ச ஸதி யத்³யஸ்மாத்கார்யமாவிரபூ⁴த்புரா ।।
தத்து தத்ரைவ விலயம் கார்யமேதி ஸ்வகாரணே ।। 372 ।।
மூலகாரண ஏவைஷாம் விலயோ ப⁴வேத் ।।
தத்காரணத்வாத்கார்யாணாம் ந து கார்யாந்தரே லய: ।। 373 ।।
பிண்டா³தி³ஷ்வேவ ப்ராத்யக்ஷ்யாத்³த³டாதீ³நாம் லயாதி³யம் ।।
ப்⁴ராந்தி: பூர்வேஷு கார்யேஷு லயோ(அ)யமிதி மோஹத: ।। 374 ।।
ஏவம் த்வகா³தி³வாச்யாஸு ஸ்பர்ஶாதீ³நாம் யதா²யத²ம் ।।
ஸ்பர்ஶாதி³மாத்ராஸு லயஸ்தாஸாமபி லயஸ்ததா² ।। 375 ।।
மநோவிஷயஸாமாந்யே தஸ்யாபி ப்ரலயோ தி⁴ய: ।।
ஸ்வகோ³சரைகஸாமாந்யே ஸரிதாம் ஸாக³ரே யதா² ।। 376 ।।
பு³த்³தே⁴ர்விஷயவிஜ்ஞாநஸாமாந்யமபி சா(அ)(அ)த்மநி ।।
பரஸ்மில்ல़யவிக்ஷேபரஹிதே(அ)பரிணாமிநி ।। 377 ।।
வத³நாதி³ஸ்வஸாமாந்யவிஷயேஷு ததா² லய: ।।
கர்மேந்த்³ரியாணாம் ஸர்வேஷாம் தத்ஸாமாந்யேஷு பஞ்சஸு ।। 378 ।।
பரிஸ்பந்த³: ப்ரகாஶஶ்ச ஜ்ஞாநஶக்திஷு வித்³யதே ।।
கேவலஸ்து பரிஸ்பந்த³: கர்மஶக்திஷு நிஷ்ப்ரப⁴: ।। 379 ।।
ஸர்வோ(அ)ப்யேஷ பரிஸ்பந்தோ³ பு³த்³தீ⁴ந்த்³ரியஸமாஶ்ரய: ।।
ப்ராணாத்மக இதி ஜ்ஞேயோ ஹந்தாஸ்யைவேதி ச ஶ்ருதே: ।। 380 ।।
பட்³வீஶஶங்குத்³ருஷ்டாந்தாத்ப்ராணஸ்யைவ து ஶக்தய: ।।
கர்மேந்த்³ரியாணி ஸர்வாணி ததா² பு³த்³தீ⁴ந்த்³ரியாண்யபி ।। 381 ।।
ஆபீதகரணக்³ராமே பும்ஸி ஸ்வாத்மந்யவஸ்தி²தே ।।
ததா² ப்ராணாக்³நய: ஶுத்³தா⁴ ஜாக்³ரதீதி ஶ்ருதேர்வச: ।। 382 ।।
ஸஹைவ கர்மஶக்த்யா(அ)தோ ஜ்ஞாநஶக்திர்விலீயதே ।।
ப்ராணாத்மநி ஶ்ருதிஶ்சா(அ)(அ)ஹ கஸ்மிந்நிதி ச ஸாத³ரா ।। 383 ।।
ஸாதா⁴ரணோ(அ)யம் விலய: ஸமாநாந்தோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
ஸ்வஹேதுமாத்ரஸம்ஸர்கா³ந்நாயமாத்யந்திகோ லய: ।। 384 ।।
ஜ்ஞாநஶக்திக்ரியாஶக்திவிபு⁴த்வாத்பரமக்ஷரம் ।।
வ்யுஹ்யா(அ)(அ)த்மாநம் ஜக³த்த்வேந ஸ்வாத்மந்யேவ ஸமூஹதி ।। 385 ।।
நிருஹ்யேதி ததா² ஶ்ருத்யா காரணாத்மா(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
அத்யக்ராமதி³தி த்வஸ்ய நிர்பீ³ஜாவஸ்த²தோச்யதே ।। 386 ।।
யத ஏவமதோ(அ)ஶேஷஜ்ஞாநஶக்திலயாத்பரம் ।।
ஸர்வகார்யோபஸம்ஹாரீ ப்ராண ஏகோ(அ)வதிஷ்ட²தே ।। 387 ।।
ப்ராணோ(அ)பாநே ததா²(அ)பாநோ வ்யாநாத்மநி விலீயதே ।।
வ்யாநோ(அ)ப்யுதா³நமப்யேதி ஹ்யுதா³நோ(அ)பி ஸமாநக³: ।। 388 ।।
காரணாத்மைவ ஜக³த: ஸமாநோக்த்யா(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
ஸர்வஸாதா⁴ரண: ஸோ(அ)யம் ப்ராக்ருத: ப்ரலயோ மத: ।। 389 ।।
ப்ரஜ்ஞாநக⁴நதா(அ)ப்யஸ்ய ந பு³த்³தி⁴ப்ரஜ்ஞயோச்யதே ।।
ப்ரத்யக்ப்ரஜ்ஞோத்தி²தாபா⁴ஸஸம்ப³ந்தா⁴த்ப்ராஜ்ஞ உச்யதே ।। 390 ।।
யந்நிமித்தம் ப்ரமாணாநி ப்ராமாண்யமிஹ பி³ப்⁴ரதி ।।
தத³விஜ்ஞாதயாதா²த்ம்யமேதத்காரணமுச்யதே ।। 391 ।।
யஸ்மிஞ்ஜ்ஞாதே ப⁴வேஜ்ஜ்ஞாதம் ஜக³தே³தச்சராசரம் ।।
அஜ்ஞாதே ச ததா²(அ)ஜ்ஞாதமேததே³வ தது³ச்யதே ।। 392 ।।
நந்விஹ ப்ரலய: ஶ்ருத்யா விஷயஸ்யைவ ப⁴ண்யதே ।।
கரணஸ்ய து நைவோக்தஸ்தத்கஸ்மாதி³தி ப⁴ண்யதே ।। 393 ।।
ஸ்வகோ³சரஸஜாதீயம் கரணம் மந்யதே ஶ்ருதி: ।।
விஷயஸ்ய லயோக்த்யா(அ)ந்த:கரணப்ரலயோக்ததா ।। 394 ।।
ஏவம் மந்தவ்ய ஆத்மா(அ)யம் தர்கத: ப்ராக்³யதோ²தி³த: ।।
து³ந்து³ப்⁴யாத்³யுக்தத்³ருஷ்டாந்தந்யாயமர்கே³ண யத்நத: ।। 395 ।।
ஆத்மஸாமாந்யஸம்பூ⁴திலயஹேதுஸமாஶ்ரயாத் ।।
ஆத்மைவ ஸர்வமித்யேஷ ப்ரதிஜ்ஞார்த²: ஸமர்தி²த: ।। 396 ।।
ஸ்வாபா⁴விகோ(அ)யம் ப்ரலய இதி பௌராணிகா ஜகு³: ।।
பு³த்³தி⁴பூர்வஸ்து விலய: ஸம்யக்³ஜ்ஞாநைகபூர்வக: ।। 397 ।।
ஶக்திமாத்ராத்மநா ஸ்தா²நம் கார்யாணாம் யத்ஸ்வகாரணே ।।
இத்யநாத்யந்திகலயோ பூ⁴யோஜந்மக்ருதக்ஷண: ।। 398 ।।
அதீதாநாக³தேஹத்யஜந்மநாஶாதி³ஹேதுநுத் ।।
யஸ்து தீ⁴பூர்வகோ த்⁴வம்ஸஸ்தத³ர்தே²யம் பரா ஶ்ருதி: ।। 399 ।।
யதோ²க்தவஸ்துஸித்³த்⁴யர்த²ம் த்³ருஷ்டாந்தோ(அ)யமிஹோச்யதே ।।
யதா² ஸைந்த⁴வகி²ல்யோ(அ)ஸ்த: ஸ்வயோநாவுத³தா⁴விஹ ।। 400 ।।
கடி²நோத³கவிலயமநு கி²ல்யோ விலீயதே ।।
விலீநஸ்யாத்³ப்⁴ய உத்³த⁴த்ய க்³ரஹணாய ந கஶ்சந ।। 401 ।।
நிபுணோ(அ)பி நர: ஶக்த: கி²ல்யரூபேண பூர்வவத் ।।
ஸாமத்³ரரூபாந்நாந்யேந க்³ரஹீதும் கஶ்சந க்ஷம: ।। 402 ।।
ஆத³தீ³த ஸமுத்³ராம்ப⁴ஸ்தம் ஜிக்⁴ருக்ஷுர்யதோ யத: ।।
ததஸ்ததஸ்தல்லவணம் வேத்தி கி²ல்யம் ந குத்ரசித் ।। 403 ।।
ஸாமுத்³ரமம்ப⁴: கி²ல்யத்வம் யாதி பா⁴நுவிபாகத: ।।
ஸிந்தோ⁴ராயாத: ஸ யதஸ்தஸ்மாத்ஸைந்த⁴வ உச்யதே ।। 404 ।।
அஸம்பி⁴ந்நஸ்வாவயவ: கி²ல்ய: ஸோ(அ)த² நிக³த்³யதே ।।
ஸோ(அ)யம் ஸைந்த⁴வகி²ல்யோ(அ)ஸ்தோ யதை²வேஹ மஹோத³தௌ⁴ ।। 405 ।।
தேஜோ விரோதி⁴நீம் ப்ராப்ய ப்ரக்ருதிம் விஜஹாத்யத² ।।
தேஜோவியோகா³த்காடி²ந்யம் த்⁴வஸ்தீ ப⁴வதி தத்³த⁴நம் ।। 406 ।।
காடி²ந்யகாரணத்⁴வஸ்தௌ கி²ல்யஸ்யேஹ மஹோத³தௌ⁴ ।।
கடி²நோத³கவித்⁴வம்ஸமநு கி²ல்யோ விலீயதே ।। 407 ।।
யதே³வாக்ருத்ரிமம் ரூபம் ததே³வாஸ்யாவஶிஷ்யதே ।।
தேஜோவயவஸம்ப³ந்த⁴ஸமுத்த²ம் விநிவர்ததே ।। 408 ।।
தேஜஆத்³யபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: காரணம் கி²ல்யரூபிண: ।।
தத்³பா⁴வபா⁴வதஸ்தஸ்ய தத்³த்⁴வஸ்தௌ த்⁴வம்ஸதஸ்ததா² ।। 409 ।।
ஏவம் வா அர இத்யஸ்ய கார்யகாரணரூபத: ।।
ப்ரதீசோ வாஸ்தவம் வ்ருத்தம் விருத்³த⁴மபி⁴தீ⁴யதே ।। 410 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தப்³ரஹ்மத்வப்ரதிபத்தயே ।।
மஹதி³த்யபி⁴தா⁴நம் ஸ்யாத்கௌடஸ்த்²யார்த²ம் ச பூ⁴தகீ³: ।। 411 ।।
வாஸ்தவம் வ்ருத்தமாஶ்ரித்ய ப்ரதீச: ப்ராக்ப்ரபோ³த⁴த: ।।
ஸ்வத:ஸித்³த⁴ஸ்ய விஜ்ஞப்த்யை மஹதி³த்யாதி³ ப⁴ண்யதே ।। 412 ।।
காரணஸ்ய நிஷேதோ⁴க்திரநந்தமிதி யத்³வச: ।।
அபாரமிதி கார்யஸ்ய, பார: கார்யஸ்ய காரணம் ।। 413 ।।
காரணஸ்ய ததா² கார்யமந்தோ(அ)நாதே³: ப்ரஸித்³தி⁴த: ।।
ஜாத்யந்தரநிஷேதா⁴ய விஜ்ஞாநக⁴நகீ³ரபி ।। 414 ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞாகாஶயோரேவம் கார்யகாரணஸம்க³தி: ।।
அப்³தி⁴ஸ்தா²நீயமைகாத்ம்யம் ப்ராப்யோக்தேர்விநிவர்ததே ।। 415 ।।
கார்யகாரணவித்⁴வஸ்தௌ ப்³ரஹ்மைகாத்ம்யப்ரபோ³த⁴த: ।।
ந விஶேஷாத்மலாபோ⁴(அ)ஸ்தி கி²ல்யஸ்யேவ மஹோத³தௌ⁴ ।। 416 ।।
தேஜ:ஸம்ப³ந்த⁴மாஸாத்³ய யதா²(அ)ம்ப⁴: கி²ல்யதாமகா³த் ।।
ததை²வாஜ்ஞாநபூ⁴தேப்⁴ய: பர: க்ஷேத்ரஜ்ஞதாம் யயௌ ।। 417 ।।
கார்யாத்மா(அ)பசயம் க³ச்ச²ந்யத்ர நிஷ்டா²ம் நிக³ச்ச²தி ।।
தாநி பூ⁴தாந்யவித்³யேதே ப்ராஹுஸ்த்ரய்யந்தநிஷ்டி²தா: ।। 418 ।।
பர: காரணகார்யேப்⁴ய ஆத்மா பூர்ணத்வகாரணாத் ।।
ஏதேப்⁴யோ(அ)வித்³யாபூ⁴தேப்⁴ய: கார்யகாரணதாமகா³த் ।। 419 ।।
யதோ(அ)வித்³யைவ தத்³தே⁴துஸ்தது³ச்சி²த்தாவதோ ந ஸந் ।।
கார்யகாரணபே⁴தோ³(அ)யம் ப்³ரஹ்மாஸ்மீதிப்ரபோ³த⁴த: ।। 420 ।।
தஸ்மிந்த்⁴வஸ்தே(அ)த² ஸம்போ³தா⁴த்கேவலைகாத்ம்யஶேஷத: ।।
விேஶேஷஸம்ஜ்ஞா நாஸ்த்யஸ்ய பூர்ணப்ரஜ்ஞப்திமாத்ரத: ।। 421 ।।
அவிசாரிதஸித்³தீ⁴நி யாந்யவித்³யேத்யவாதி³ஷம் ।।
ஏதேப்⁴யோ ஹேதுபூ⁴தேப்⁴யோ பூ⁴தேப்⁴யோ(அ)கார்யகாரண: ।। 422 ।।
கார்யகாரணவத்³ரூபம் ஸமுத்தா²யேதி ஶப்³த்³யதே ।।
அவித்³யாஸம்க³தேரஸ்ய ஜாயதே(அ)நேகரூபவாந் ।। 423 ।।
சேதநாசேதநாபா⁴ஸ ஆத்மாநாத்மத்வலக்ஷண: ।।
கார்யகாரணரூபேண மிதோ²பேக்ஷாஶ்ரயம் தம: ।। 424 ।।
கார்யகாரணதாம் யாத ஆத்மா(அ)ப்யேவம் தமோவஶாத் ।।
ஸ்வாபா⁴ஸைர்ப³ஹுதாமேதி மநோபு³த்³த்⁴யாத்³யுபாதி⁴பி⁴: ।। 425 ।।
தமோஹேது ஸமுத்தா²நம் ந வேத்³மீத்யக்³ரஹாத்மகம் ।।
மித்²யாஜ்ஞாநம் தம: குர்வதீ³த்³ருகே³வ கரோதி தத் ।। 426 ।।
அவித்³யாகார்யபு³த்³தி⁴ஸ்த²ப்ரத்யகா³பா⁴ஸரூபவத் ।।
போ³த்³தே⁴த்யாதி³ஸமுத்தா²நம் ப⁴ண்யதே பரமாத்மந: ।। 427 ।।
ஶ்ரோதா ஸ்ப்ரஷ்டேதிரூப: ஸ்யாத்ததை²வேந்த்³ரியவ்ருத்திபி⁴: ।।
து³:கீ² கௌ³ரோ த்³விஜஶ்சேதி ஶரீரோத்தா²நத: பர: ।। 428 ।।
த⁴நீ கோ³மாந்த³ரித்³ரோ வா த⁴நாத்³யர்தா²த்மஸம்க³தே: ।।
அதத்³வாநபி ஸம்மோஹாத்³யதோ²க்தாத்மகதாமகா³த் ।। 429 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யமோஹோத்தா² விரிஞ்சோபக்ரமா ம்ருஷா ।।
க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞபே⁴தே³ந ஹ்யா ஸ்தா²ணோருத்தி²திர்த்³ருஶே: ।। 430 ।।
யதா²வஸ்து யதா³ போ³தோ⁴ வேதா³ந்தோக்திஶ்ருதேர்ப⁴வேத் ।।
ததா³ நஶ்யந்தி பூ⁴தாநி யேப்⁴ய: க்ஷேத்ரஜ்ஞதாம் க³த: ।। 431 ।।
ஸ்வரூபலாப⁴மாத்ரேண ஸம்யக்³போ³தோ⁴(அ)கி²லம் தம: ।।
யதோ ஹந்தி ததோ நாஸாவப்⁴யாஸம் ப்ரதி வீக்ஷதே ।। 432 ।।
வ்யங்க்³யேஷ்வர்தே²ஷு நா(அ)(அ)வ்ருத்த்யா வ்யஞ்ஜகோ ஹந்தி தத்தம: ।।
வ்யஞ்ஜகஸ்ய ஸ்வபா⁴வோ(அ)யம் ந ப்ரயோக³மபேக்ஷதே ।। 433 ।।
மோஹதத்கார்யநீடோ³ யஸ்தஸ்யாஜ்ஞாநஸமந்வயாத் ।।
ப்ரத்யகா³த்மா(அ)பி தத்³ப்³ரஹ்ம பரோக்ஷமப⁴வந்ம்ருபா ।। 434 ।।
தத்³வத³த்³வயதத்த்வோ(அ)பி தத³ஸம்போ³த⁴ஹேதுத: ।।
ஆத்மா ஸம்ஸாரிதாம் யாதோ யதா² கார்ப்ண்யம் வியத்ததா² ।। 435 ।।
ஆத்மநோ ப்³ரஹ்மதா யஸ்மாத்³ப்³ரஹ்மணோ(அ)ப்யாத்மதா ஸ்வத: ।।
தமோமாத்ராந்தராயத்வாத்தத்³த்⁴வஸ்த்ராவேவ ஸா(அ)(அ)ப்யதே ।। 436 ।।
ஸர்வமாத்மேதிஸம்யக்³தீ⁴ஜந்மநைவாகி²லம் தம: ।।
த்⁴வம்ஸமேதி தத: ஸம்ஜ்ஞா நாவித்³யோத்தா²(அ)வஶிஷ்யதே ।। 437 ।।
ஸதோ³த்பந்நா(அ)(அ)த்மநி மிதிருத்பாத்³யா(அ)காரணாதி³தீ⁴: ।।
காரணாதி³தி⁴ய: பூர்வம் ப்ரதீசி ப்³ரஹ்மதீ⁴ஸ்தத: ।। 438 ।।
அபாஸ்தாஶேஷபே⁴த³ஸ்ய யத்³ரூபம் பே⁴த³வத்³க³தம் ।।
தஜ்ஜ்ஞாநேநைவ தஜ்ஜ்ஞாதம் தத³ந்யாநவஶேஷத: ।। 439 ।।
அஹேதுப²லரூபேண ப்ரதீசா தத்³விலக்ஷணம் ।।
கார்யகாரணவஜ்ஜக்³த்⁴வா த்³ரஷ்டைவைகோ(அ)வஶிஷ்யதே ।। 440 ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரேக்ஷணாதா³த்மமோஹதஜ்ஜநிராக்ருதே: ।।
அஸம்ப⁴வாத்³த்³விதீயஸ்ய ஸ்யாமபூர்வாதி³மாநஹம் ।। 441 ।।
வ்யபேததமஸஸ்தத்த்வமாக³மாபாயஸாக்ஷிண: ।।
ஜ்ஞாநேந க³ம்யதே ஸாக்ஷாத்தாவந்மாத்ராநுரோதி⁴நா ।। 442 ।।
த்³ருஷ்டிமாத்ராத்மயாதா²த்ம்யாத்கார்யகாரணவஸ்துந: ।।
நாஜ்ஞாதம் கிம்சித³ப்யஸ்தி நாநபாஸ்த்ரம் தமோ(அ)ப்யத: ।। 443 ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞேஶ்வரபே⁴தே³ந ஸம்ஜ்ஞா நைவேஹ வித்³யதே ।।
தத்³தே⁴தௌ தமஸி த்⁴வஸ்தே குத: ஸம்ஜ்ஞா(அ)நிமித்தத: ।। 444 ।।
ஸம்ஜ்ஞா ப்ரேத்யா(அ)(அ)த்மநோ நாஸ்தீத்யேதச்ச்²ருத்வா த்வசூசுத³த் ।।
ஶங்கமாநா(அ)(அ)த்மநோ நாஶம் மைத்ரேயீ பதிமாத³ராத் ।। 445 ।।
விஜ்ஞாநைகக⁴நோக்த்யா ச நி:ஸம்ஜ்ஞவசஸா ததா² ।।
உக்த்யோர்மிதோ²விருத்³த⁴த்வாதா³த்மா மோமுஹ்யதே மம ।। 446 ।।
அவிருத்³த⁴ம் ஸுவிஸ்பஷ்டம் மயா துப்⁴யம் ப்ரபா⁴ஷிதம் ।।
ஸ்வாபராதா⁴த்து மத்³வாக்யம் விருத்³தா⁴ர்த²ம் த்வமீக்ஷஸே ।। 447 ।।
விஜ்ஞாநைகக⁴நோக்த்யா(அ)ஹம் க்ருத்ஸ்நைகாத்ம்யம் தவாப்³ருவம் ।।
ஸம்ஜ்ஞாநாஶேந சாவித்³யாஹேதூத்தா²பஹ்நுதிம் ததா² ।। 448
விஶேஷஸம்ஜ்ஞா யா(அ)ஸ்யாபூ⁴த்³விஜ்ஞாநாத்மாதி³லக்ஷணா ।।
ஸம்யக்³தீ⁴த்⁴வஸ்தமோஹஸ்ய ஸா க்ருத்ஸ்நா விநிவர்ததே ।। 449 ।।
யத்த்வபாரமநந்தம் ச வாஸ்தவம் ஜ்ஞாநமாத்மந: ।।
கூடஸ்த²ம் தத்ஸ்வத: ஸித்³தே⁴ஸ்தத்கஸ்மாத்³விநிவர்ததே ।। 450 ।।
இதீமமர்த²ம் பா⁴ர்யாயை யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)ப்⁴யபா⁴ஷத ।। 451 ।।
கார்யகாரணநாஶே(அ)பி ஸ்வத:ஸித்³த⁴மநந்யமம் ।।
யத்³வஸ்து தத³லம் ஸ்வாத்மஸம்வித்த்யை நிரபேக்ஷத: ।। 452 ।।
யத்ராஜ்ஞாதாத்மதத்த்வாத்மா(அ)வித்³யாஸம்வீதஶேமுஷி: ।।
தத்ர மித்²யாக்³ரஹக்³ரஸ்தோ த்³ரஷ்ட்ருத்³ருஶ்யாதி³பே⁴த³தீ⁴: ।। 453 ।।
யத்ராஜ்ஞாதாத்மயாதா²த்ம்யஸ்தத்தமோபிஹிதேக்ஷண: ।।
தத்ராவித்³யோத்த²பு³த்³த்⁴யாதி³கு³ணபூ⁴தாத்மவிந்நர: ।। 454 ।।
அவித்³யாமாத்ரஶேஷத்வம் ஜக³த: ப்ராக³வாதி³பம் ।।
நர்தே(அ)வித்³யாம் கார்யமித³ம் ஹீதி ஹேதாவத: பத³ம் ।। 455 ।।
ஸதோ(அ)பி⁴வ்யஞ்ஜகம் மாநம் ஸ்வபா⁴வோ(அ)யம் மிதேர்ப⁴வேத் ।।
அவித்³யாயா: ஸ்வாபா⁴வோ(அ)யம் யத³ஸத்கரணம் ம்ருஷா ।। 456 ।।
உக்தஹேத்வர்த²தீ³ப்யேதத்³தீ⁴தி தஸ்ய நிபாதத: ।।
த்³வீதம் த்³விதே⁴தமேகம் ஸத்தத்³பா⁴வோ த்³வைதமுச்யதே ।। 457 ।।
உபமார்த² இவேத்யேதத்³ப⁴வதீதி க்ரியாபத³ம் ।।
தத்ரைவாவித்³யாவஸ்தா²யாம் ஸம்ஜ்ஞேயம் யுஜ்யதே ம்ருஷா ।। 458 ।।
நநு த்³வைதமிவேத்யேதது³பமாநம் கத²ம் ப⁴வேத் ।।
த்³வைதம் வஸ்து ந சேத³ஸ்தி ஸர்வஸ்யைகாத்ம்யமாத்ரத: ।। 459 ।।
நைஷ தோ³ஷோ யதோ த்³ருஷ்ட ஏகஸ்மிந்நபி வஸ்துநி ।।
உபமேயோபமாபா⁴வோ தி³க்³தீ⁴ரிவ விஹாயஸி ।। 460 ।।
ராமராவணயோர்யுத்³த⁴ம் ராமராவணயோரிவ ।।
யதா² ப்ரஸித்³தோ⁴ ஜக³தி ததை²வேஹாபி க³ம்யதாம் ।। 461 ।।
அத்³வைதாத்பரமார்தா²த்³வா மாயாத்³வைதமபீஷ்யதே ।।
தேநோபமார்த²ஸம்ஸித்³தே⁴ர்யதா² ஸ்வப்நேந்த்³ரஜாலயோ: ।। 462 ।।
மித்²யேவ பா⁴தி ஸத்யோ(அ)பீத்யபி லோகே(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
மித்²யாபா⁴வோ ந நாஸ்தீதி வக்தும் கஶ்சித³பி க்ஷம: ।। 463 ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததாரூபம் யோ வக்தீஹா(அ)(அ)த்மந: ஶ்ருதே: ।।
தத்பக்ஷஸ்ய நிஷேதோ⁴(அ)யம் யத்ர ஹீத்யாதி³நோச்யதே ।। 464 ।।
தஸ்யாமவித்³யாவஸ்தா²யாம் ஸ்வப்நாவஸ்தா²ம் க³தோ யதா² ।।
க்⁴ராதேதர: ஸந்நிதரம் க³ந்த⁴ம் க்⁴ராணேந ஜிக்⁴ரதி ।। 465 ।।
க்⁴ராத்ருக்⁴ரேயாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்³த்⁴ராணாத்³யாஹ்ருதிரிஷ்யதே ।।
ஜிக்⁴ரதீத்யபி நிர்தே³ஶ: க்ரியாதத்ப²லயோர்ப⁴வேத் ।। 466 ।।
உத்தரேஷ்வபி வாக்யேஷு யோஜநேயம் யதோ²தி³தா ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநமாத்ரோத்யம் க்³ராஹகாத்³யத்ர ப⁴ண்யதே ।। 467 ।।
க்ரியாகாரகஸம்ஜ்ஞாயா விஷயோ(அ)யம் ஸமீரித: ।।
அதோ(அ)வித்³யாஸமுச்சி²த்தாவியம் ஸம்ஜ்ஞா நிவர்ததே ।। 468 ।।
விஜ்ஞாநக⁴ந இத்யுக்தேர்விஷயோ(அ)யமதோ²ச்யதே ।।
யத்ர வா இதி வாக்யேந த்⁴வஸ்தாவித்³யே விபஶ்சிதி ।। 469 ।।
யத்ர த்வஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ஜ்ஞஸ்ய ஶாஸ்த்ராசார்யப்ரஸாத³த: ।। 470 ।।
ப்ரத்யக்³யாயாத்ம்யவிஜ்ஞாநபா⁴ஸ்வத்³பா⁴ஸ்கரதீ³கி⁴தி -
ஸம்ப்லுஷ்டநிகி²லாவித்³யே தத்ர க: கேந கிம் வத³ ।।
ஜிக்⁴ரேதை³காத்ம்யமாத்ரேண ஸர்வஸ்யாஸ்யா(அ)(அ)த்மமாத்ரத: ।। 471 ।।
ஷஷ்ட²கோ³சரவத்ஸர்வம் கார்யகாரணவஜ்ஜக³த் ।।
த்⁴வஸ்தாத்மாந்த்⁴யஸ்ய விது³ஷ: ஸம்யக்³ஜ்ஞாநோத³யே ப⁴வேத் ।। 472 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தமதிஹேது ஸதை³கலம் ।।
விஜ்ஞாநக⁴நமாநந்த³மைகாத்ம்யம் வ்யவதிஷ்ட²தே ।। 473 ।।
க்³ராஹகாதி³விபா⁴கோ³(அ)த்ர நாஸ்தி தத்³தே⁴த்வஸம்ப⁴வாத் ।।
சிந்மாத்ரஸ்ய ஸ்வத: ஸித்³தே⁴ர்விஜ்ஞாநக⁴நகீ³ரத: ।। 474 ।।
ஆத்மாவித்³யாமநாஶ்ரித்ய காரகத்வம் ந லப்⁴யதே ।।
காரகம் சாநபாஶ்ரித்ய ந க்ரியேஹ ப்ரஸித்⁴யதி ।। 475 ।।
அந்தரேண க்ரியாம் தத்³வத்பலம் நைவ ப்ரஸித்⁴யதி ।।
காரகாத்³யாத்மநா ஸேயமவிதை⁴வ ப்ரகாஶதே ।। 476 ।।
யத ஏவமதோ(அ)வித்³யாஸமுச்சி²த்தாவித³ம் ஜக³த் ।।
வ்யாக்ருதாவ்யாக்ருதம் க்ருத்ஸ்நமாத்மதாமேதி போ³த⁴த: ।। 477 ।।
பூ⁴யோ(அ)பி லப⁴தே ஸம்ஜ்ஞாம் லீநம் ஸத்காரணாத்மநி ।।
ஜக³தே³தத்³யதா² தத்³வந்நாவித்³யாவிலயே ப⁴வேத் ।। 478 ।।
ஜ்ஞாநோத்பத்தௌ ந ஸம்ஜ்ஞா(அ)ஸ்தீத்யாஸ்தாம் தாவதி³ஹா(அ)(அ)த்மந: ।।
அபி ஸத்யாமவித்³யாயாம் ந ஸம்ஜ்ஞா(அ)ஸ்த்யாத்மநீத்³ருஶீ ।। 479 ।।
க்³ராஹகாதி³ ஜக³த்ஸர்வம் யேந கூடஸ்த²ஸாக்ஷிணா ।।
லோக: ஸர்வோ விஜாநாதி ஜாநீயாத்கேந தம் வத³ ।। 480 ।।
அசேதநே ஜக³த்யஸ்மிந்ஸாக்ஷ்யேவைகோ(அ)த்ர சேதந: ।।
க்³ராஹகாதி³ர்ந தத்ராபி ஸாக்ஷிஸித்³தா⁴வபேக்ஷ்யதே ।। 481 ।।
ஸம்ஜ்ஞேயம் கிமு வித்⁴வஸ்தஸம்ஸாராநர்த²காரணே ।।
உதி³தைகாத்ம்யயாதா²த்ம்யஸம்யக்³ஜ்ஞாநதி³வாகரே ।। 482 ।।
போ³த்³தா⁴ரமபி சாபேக்ஷ்ய ந ஸம்ஜ்ஞா ப்ரத்யகா³த்மநி ।।
போ³த்³த்⁴ருதஜ்ஜ்ஞாநவிபயைர்ந போ³த்³தா⁴ க்³ருஹ்யதே யத: ।। 483 ।।
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴: ப்ரமாத்ராதி³ஸ்வலக்ஷணா ।।
ஸம்ஜ்ஞேயம் ப்ரத²தே மோஹாந்நத்வஸௌ வஸ்துநிஶ்சிதௌ ।। 484 ।।
யத ஏவமத: ஸித்³த⁴ம் த³ர்ஶநம் ப்ரத்யகா³த்மந: ।।
ஶ்ருத்யாதி³ஸாத⁴நம் ஸாக்ஷாத்ஸர்வமாத்மேத்யுதீ³ரிதம் ।। 485 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்³விதீயாத்⁴யாயஸ்ய சதுர்த²ம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ த்³விதீயாத்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

நமோ(அ)ஸாதா⁴ரணஜ்ஞாத்ருஜ்ஞாநஜ்ஞேயாத்மபோ³தி⁴நே ।।
ஜக்³தா⁴ஶேஷமஹாவித்³யாதஜ்ஜாநார்தா²ய விஷ்ணவே ।। 1 ।।
ப்ரத்யக்³த்⁴வாந்தஸமுச்சே²தி³ ஜ்ஞாநமைகாத்ம்யநிஷ்டி²தம் ।।
ஸம்ந்யாஸஸாத⁴நம் ப்ரோக்தமம்ருதத்வைகஸாத⁴நம் ।। 2 ।।
ஹேதவோ(அ)பி ச தத்ஸித்³தௌ⁴ ஶ்ரவணாதி³புர:ஸரா: ।।
உக்தா யதா²வத்தத்ரைவ ஶ்ரோதவ்ய: ஶ்ருதிவாக்யத: ।। 3 ।।
மந்தவ்யோ ஹேதுபி⁴: ஸூக்ஷ்மைருக்தத்³ருஷ்டாந்தபோ³தி⁴தை: ।।
சித்ஸாமாந்யசிது³த்பத்திசிதே³கப்ரலயாத்மபி⁴: ।। 4 ।।
ஆஶங்க்ய ஹேத்வஸித்³த⁴த்வம் மது⁴ப்³ராஹ்மணமுச்யதே ।।
குதோ(அ)ஸித்³த⁴த்வமிதி சேச்சு²ணு தத்³க³த³தோ மம ।। 5 ।।
நி:ஸாமாந்யவிஶேஷத்வாச்சித்ஸாமாந்யம் கத²ம் ப⁴வேத் ।।
சிது³த்பத்திலயாஸித்³தி⁴: ஸாம்க்²யாதீ³ந்ப்ரதி வாதி³ந: ।। 6 ।।
ஐகாத்ம்யவஸ்துதாத்பர்யம் ஹேத்வாதி³ச்ச²த்³மநோச்யதே ।।
வேதே³ யதோ ந ஹேத்வாதி³ லோகவத்ஸ்யாத்³விவக்ஷிதம் ।। 7 ।।
சித்தத்த்வம் ஸத³வித்³யாவத்காரணத்வம் நிக³ச்ச²தி ।।
சித்ஸாமாந்யாத்³யத: ஸித்³த⁴ம் ப்ராக³ப்யேதத்ப்ரஸாதி⁴தம் ।। 8 ।।
அப்⁴யுபேத்யாப்யஸித்³த⁴த்வம் தத்ஸித்³த⁴த்வாபி⁴தி⁴த்ஸயா ।।
மது⁴ப்³ராஹ்மணமாரப்³த⁴மியமித்யாத்³யதோ²த்தரம் ।। 9 ।।
ப்ரதிதே³ஹம் லயோத்பத்திஶ்ருதேர்ஹ்யாத்மநி ஶங்க்யதே ।।
பே⁴தோ³(அ)தஸ்தந்நிவ்ருத்த்யர்த²ம் மது⁴த்வேநைகதோச்யதே ।। 10 ।।
உபகார்யோபகாரித்வபி⁴ந்நம் யஜ்ஜக³தீ³க்ஷ்யதே ।।
உபகார்யோபகாரித்வாத்தத்ஸ்யாதே³காத்மதத்த்வகம் ।। 11 ।।
ப்ரதிஜ்ஞாயாத²வைகாத்ம்யம் ஹேதூநுக்த்வோக்தஸித்³த⁴யே ।।
நிக³மாயோத்தரோ க்³ரந்த²: ப்ரதிஜ்ஞாயா விவக்ஷித: ।। 12 ।।
ப்ரதிஜ்ஞாதார்த²ஸித்³த்⁴யர்த²ம் ஹேதூநுக்த்வா ப்ருத²க்³விதா⁴ந் ।।
ஹேதோர்நிக³மநம் பஶ்சாத்க்ரியதே(அ)தோ²த்தரோக்திபி⁴: ।। 13 ।।
நிதி³த்⁴யாஸநஸித்³த்⁴யர்த²ம் கேசித்³வ்யாசக்ஷதே பரம் ।।
மது⁴ப்³ராஹ்மணமேதத்து ந யுக்தம் ப்ரதிபா⁴தி ந: ।। 14 ।।
ஶ்ருத ஆக³மதோ யோ(அ)ர்த²ஸ்தர்கேணாபி ஸமர்தி²த: ।।
ஸ ஏவார்த²ஸ்து நிஷ்ணாதோ நிதி³த்⁴யாஸநமுச்யதே ।। 15 ।।
ஶாஸ்த்ராசார்யாநுப⁴வநைர்ஹேதுபி⁴ஶ்ச ஸமர்தி²த: ।।
ஈத்³ருகை³காத்ம்யஸம்போ³தோ⁴ நிதி³த்⁴யாஸநமுச்யதே ।। 16 ।।
நிதி³த்⁴யாஸநஸித்³த்⁴யர்தோ² யத்நோ(அ)தோ(அ)யமநர்த²க: ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஸம்போ³த⁴மாத்ரத்வாதே³வ ஹேதுத: ।। 17 ।।
க்ரியாப²லோபபோ⁴கா³ர்த²ம் ஸர்வைரேவ ஸ்வகர்மபி⁴: ।।
ஜந்துபி⁴: ப்ருதி²வீ ஸ்ருஷ்டா மது⁴ தேஷாம் ததோ மஹீ ।। 18 ।।
ப்ருதி²வ்யா(அ)ப்யாத்மபோ⁴கா³ர்த²ம் ஸ்ருஷ்டா: ஸர்வே(அ)பி ஜந்தவ: ।।
ப்ருதி²வ்யா அபி கார்யத்வாந்மது⁴ தே(அ)பி ப⁴வந்த்யத: ।। 19 ।।
பார்தி²வாநி ஶரீராணி ஸர்வேஷாம் தே³ஹிநாம் யத: ।।
ப்ருதி²வ்யா தாநி ஸ்ருஷ்டாநி ப்ருதி²வ்யந்வயத³ர்ஶநாத் ।। 20 ।।
பூ⁴தாநாம் ச ப்ருதி²வ்யாஶ்ச மித²:கார்யத்வஹேதுத: ।।
யோக்³யபோ⁴க்த்ருத்வஸம்ப³ந்த⁴ஸ்தஸ்மாத்ஸித்³த⁴: பரஸ்பரம் ।। 21 ।।
போ⁴க்³யதா ப்ரத²மாந்தேந ப்ருதி²வ்யாதே³ரிஹோச்யதே ।।
கர்த்ருதா போ⁴க்த்ருதா சைஷாம் ஷஷ்ட்²யந்தேநாபி⁴தீ⁴யதே ।। 22 ।।
அசேதநாம்ஶப்ராதா⁴ந்யாத்கார்யகாரணதோச்யதே ।।
போ⁴க்த்ருபோ⁴க்³யாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ஶ்சேதநாசேதநாத்மநோ: ।। 23 ।।
ஸர்வேஷாமபி பூ⁴தாநாம் கார்யகாரணஸம்க³தே: ।।
ஸர்வபூ⁴தாத்மகத்வம் ஸ்யாத்³யதா² ஸர்வாத்மநஸ்ததா² ।। 24 ।।
ஸம்ஹ்ருத்ய ஸ்தூ²லமாதா⁴ரம் பூ⁴தாநாம் ச க்ஷிதேஸ்ததா² ।।
ததா³தே⁴யோபஸம்ஹ்ருத்யை யஶ்சாயமிதி ஶப்³த்³யதே ।। 25 ।।
அஸ்யாம் ப்ருதி²வ்யாம் யஶ்சாஸௌ பா⁴ஸ்வத்³விஜ்ஞாநவிக்³ரஹ: ।।
அம்ருதோ நித்ய ஏவாதோ ந நாஶீ ஸ்தூ²லதே³ஹவத் ।। 26 ।।
ஸ சாபி மது⁴ ஸர்வேஷாம் பூ⁴தாநாம் தாநி தஸ்ய ச ।।
மது⁴ ஸர்வாணி பூ⁴தாநி யதா² பூர்வமவாதி³ஷம் ।। 27 ।।
ஸஹாத்⁴யாத்மாதி⁴தை³வம் ஹி ஸாதி⁴பூ⁴தமித³ம் ஜக³த் ।।
ஏகைகஸ்யா(அ)(அ)த்மந: க்ருத்ஸ்நம் போ⁴க்³யத்வேநாவதிஷ்ட²தே ।। 28 ।।
ஸர்வ: ஸர்வஸ்ய கார்யம் ஸ்யாத்ஸர்வ: ஸர்வஸ்ய போ⁴ஜக: ।।
ஏவம் ஸதி ப⁴வேத்ஸித்³த⁴ம் யதா² பூர்வம் ப்ரபஞ்சிதம் ।। 29 ।।
அத்⁴யாத்மம் யஶ்ச ஶாரீர: பார்தி²வாம்ஶஸமாஶ்ரய: ।।
ஸ சாபி மது⁴ ஸர்வேஷாம் ஸர்வபூ⁴தாநி தஸ்ய ச ।। 30 ।।
கார்யகாரணரூபேண போ⁴ஜ்யபோ⁴க்த்ருதயோதி³தம் ।।
சதுஷ்டயம் ப்ருதி²வ்யாதி³ தஸ்ய தத்த்வமதோ²ச்யதே ।। 31 ।।
சதுஷ்டயவிபா⁴கே³ந ஸ்வார்தோ²(அ)ப்யாத்மா விப⁴ஜ்யதே ।।
அவிபா⁴கோ³(அ)பி தாத³ர்த்²யாத்³போ⁴க்தா(அ)த: ஸோ(அ)த்ர க்³ருஹ்யதே ।। 32 ।।
ப்ரத்யக்தயா ய: ப்ரத²தே சதுஷ்டயவிலக்ஷண: ।।
ப்ராத்யக்ஷ்யாத்ஸோ(அ)யமித்யேவம் ப்ரத்யக்ஸாக்ஷ்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 33 ।।
அயமேவ ஸ இத்யுக்த்வா ஸாமாநாதி⁴கரண்யத: ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகயாதா²த்ம்யம் சதுர்தோ⁴க்தஸ்ய போ³த்⁴யதே ।। 34 ।।
ப்ருதி²வ்யாதி³ஷு ய: பூர்வம் வ்யாக்²யாதோ(அ)ந்தரபா³ஹ்யத: ।।
ஆத்மைவ ஸ இதி ஜ்ஞேயஸ்தத³போ³த⁴ப்ரஸூதித: ।। 35 ।।
அயமித்யஸ்ய ஶேஷ: ஸ்யாத்³யோ(அ)யமித்யாதி³க: பர: ।।
ஏவேத்யவத்⁴ருதோவேதத்ஸம்ஸர்க³ப்ரதிஷேத⁴க்ருத் ।। 36 ।।
தத்த்வம் சதுஷ்டயஸ்யாஸ்ய ப்ரத்யகா³த்மைவ கேவல: ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தத்⁴வஸ்தாவித்³யாதது³த்³ப⁴வ: ।। 37 ।।
ப்ரக்ருதாத்மாபி⁴தா⁴நம் வா ஸ இத்யேதத்பத³ம் ப⁴வேத் ।।
அயமித்யுச்யதே ஸாக்ஷாத்ஸம்நிகர்ஷாச்சதுஷ்டயம் ।। 38 ।।
ஸ ஏவாயமிதி ஜ்ஞேயோ யோ த்³ரஷ்டவ்யதயோதி³த: ।।
யச்சாம்ருதம் ஸ்வபா⁴ர்யாயை யாஜ்ஞவல்க்யேந பா⁴ஷிதம் ।। 39 ।।
ப்³ரஹ்மேதி த்⁴வஸ்தஸம்பே⁴த³ம் யந்நேதீதி புரோதி³தம் ।।
ஸர்வம் ஸமப⁴வத்க்ருஸ்நம் யத்³யாதா²த்ம்யாவபோ³த⁴த: ।। 40 ।।
ப்ருதி²வீம் பார்தி²வம் சாம்ஶம் ஶரீரம் ஸாதி⁴தை³வதம் ।।
ஜாநீயாத்ஸர்வமாத்மேதி நேதி நேத்யுபலக்ஷணம் ।। 41 ।।
உத்தரேஷ்வபி வாக்யேஷு யதோ²க்தேநைவ வர்த்மநா ।।
இமமேவ து வாக்யார்த²ம் வ்யாசக்ஷீதாவிசாரயந் ।। 42 ।।
ப்ருதி²வ்யாதீ³நி பூ⁴தாநி தத³ம்ஶாஶ்ச ஸமீரிதா: ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴லிங்கா³ம்ஶாஸ்ததா² பூர்வோக்தமூர்தய: ।। 43 ।।
யதோ²க்தா யேந ஸர்வே(அ)பி ப்ரயுக்தா: ஸ்வாத்மகர்மபி⁴: ।।
உபகுர்வந்தி ந: ஸர்வாந்ஸ த⁴ர்ம இதி ஸம்ஜ்ஞித: ।। 44 ।।
தஸ்ய கார்யம் த்³விதே⁴ஹோக்தம் ஸாமாந்யாத்மவிஶேஷத: ।।
ப்ருதி²வ்யாதீ³ஹ ஸாமாந்யம் விஶேஷ: பிண்ட³மாத்ரகம் ।। 45 ।।
தத்கார்யஸ்யேஹ ப்ராத்யக்ஷ்யாத்தத³பே⁴தோ³பசாரத: ।।
ப்ரத்யக்ஷவத³யம் த⁴ர்மஸ்தஸ்மாதே³வாபி⁴தீ⁴யதே ।। 46 ।।
ஸாதா⁴ரண: ப்ருதி²வ்யாதி³காரீ த⁴ர்மோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
யஶ்சாயமிதி வாக்யேந ததா²(அ)ஸாதா⁴ரணாபி⁴தா⁴ ।। 47 ।।
யஶ்சாயமத்⁴யாத்மமிதி யோ(அ)யம் ஸத்³தே³ஹக்ருந்மத: ।।
ஸாதா⁴ரணவிஶேஷாத்மா யத³பூர்வம் தது³ச்யதே ।। 48 ।।
ப்ராஜாபத்யமபூர்வம் யத்ஸர்வபூ⁴தப்ரயோஜகம் ।।
அத்⁴யாத்மம் பிண்ட³க்ருத்³யச்ச ஸோ(அ)யம் த⁴ர்மாபி⁴தோ⁴தி³த: ।। 49 ।।
ததை²வா(அ)(அ)சாரரூபேண ப்ரத்யக்ஷேண யதீ³க்ஷ்யதே ।।
ஸ ஏவ த⁴ர்ம: ஸத்யம் ஸ்யாத்³யத்³வ்யவஸ்தா²ப்ரயோஜகம் ।। 50 ।।
ஸாதா⁴ரணவிஶேஷாப்⁴யாம் த⁴ர்மவத்தத³பி த்³விதா⁴ ।।
ஸாதா⁴ரணவிஶேஷார்த²வ்யவஸ்தா²காரணத்வத: ।। 51 ।।
த⁴ர்மஸத்யப்ரயுக்தோ(அ)யம் லிங்க³பிண்ட³ஸ்வலக்ஷண: ।।
விராட்³டி⁴ரண்யக³ர்ப⁴ஶ்ச ஸர்வஜாதிஸமந்வித: ।। 52 ।।
மநுஷ்யஜாதேர்க்³ரஹணம் ஸர்வஜாத்யுபலக்ஷணம் ।।
இத³ம் மாநுஷமித்யேவம் வ்யாக்²யா தஸ்யாஸ்து பூர்வவத் ।। 53 ।।
ப்ருதி²வீ ஶாரீர இத்யேவம் க²ண்ட³ஶோ ய: புரோதி³த: ।।
விராட்³டி⁴ரண்யக³ர்ப⁴ஶ்சேத்யயமாத்மேதி தத்³வச: ।। 54 ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴பே⁴தா³நாம் பூ⁴தாநாம் ச ப்ருத²க்ப்ருத²க் ।।
உக்தம் மது⁴த்வம் யேநாதஸ்தத்ஸாமஸ்த்யமதோ²ச்யதே ।। 55 ।।
அயமாத்மேதி நிர்தே³ஶோ விராஜ: ப்ரத²மோ மத: ।।
ஸப்தம்யந்தேந தத்ப்ரத்யங்லிங்கா³த்மா(அ)தோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।। 56 ।।
கார்யாத்மா காரணாத்மா ச யத³ர்தௌ² ப⁴வத: ஸதா³ ।।
யஶ்சாயமாத்மேத்யத்ரோக்தோ விஜ்ஞாநாத்மேதி யம் விது³: ।। 57 ।।
யஸ்மிந்நாத்மநி வித்⁴வஸ்தவ்யாக்ருதாவ்யாக்ருதாத்மகே ।।
கி²ல்யத்³ருஷ்டாந்தவசஸா விஜ்ஞாநாத்மா ப்ரவேஶித: ।। 58 ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யாஹதத்⁴வாந்தே தஸ்மிந்ப்³ரஹ்மணி நிஷ்டி²தே ।।
தமஸ்தது³த்த²கார்யாணாமத்யந்தாஸம்ப⁴வாத³த: ।। 59 ।।
யோ(அ)ஸாவவித்³யயா தே³ஹீ ஸம்ஸாரீவாப்யபூ⁴த்புரா ।।
ஸோ(அ)யம் ஸாக்ஷாத்பரம் ப்³ரஹ்ம வித்³யயா வர்ததே(அ)து⁴நா ।। 60 ।।
த்⁴வஸ்தாஜ்ஞாநதது³த்தோ²த்யம் ஸம்விந்மாத்ரஸதத்த்வக: ।।
அநந்தாபார ஆத்மைவ ஸ்வமஹிம்நி வ்யவஸ்தி²த: ।। 61 ।।
அபூர்வாநபராமத்⁴யப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவித்தயே ।।
ஸ வா இத்யாதி³கோ க்³ரந்த²: ஸத்³ருஷ்டாந்தோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।। 62 ।।
ப்³ரஹ்மாஸ்மீதிபரிஜ்ஞாநத்⁴வஸ்தத்⁴வாந்தத்வகாரணாத் ।।
ராஜேதி ராஜநாத்³பா⁴ஸ்வத³விலுப்தாத்மத³ர்ஶநாத் ।। 63 ।।
ததா²(அ)தி⁴பதிஶப்³தே³ந ஸ்வாதந்த்ர்யமபி⁴தீ⁴யதே ।।
ஸ்வார்த²: ப்ரத்யக்தத³ர்த²த்வாத்ஸஹேதோர்ஜக³தா³த்மந: ।। 64 ।।
ப்ரத்யக்³விஜ்ஞப்திமாத்ரேண ஸமாப்திம் ஜக³தா³த்மந: ।।
ஆவிஶ்சிகீர்ஷு: ஸாக்ஷாந்நஸ்தத்³யதே²தி பரா ஶ்ருதி: ।। 65 ।।
சக்ரநாபௌ⁴ யதா² ப்ரோதாஶ்சக்ரநேமௌ ச பா³ஹ்யத: ।।
அரா: ப்ராணாத³யஸ்தத்³வதோ³தா: ப்ரோதா: பராத்மநி ।। 66 ।।
வ்யாசக்ஷதே(அ)ந்யதை²வேமம் த்³ருஷ்டாந்தம் கேசிதா³த்மந: ।।
ஸமஸ்தாதி³ப்ரதிஜ்ஞார்த²ஸித்³த⁴யே ப்³ரஹ்மவாதி³ந: ।। 67 ।।
ஏகீக்ருத்ய ஸ்வமாத்மாநமக்ஷரே பரமாத்மநி ।।
சக்ரநாபி⁴வதா³த்மாநம் கல்பயித்வா விசக்ஷண: ।। 68 ।।
ஶரீரம் நேமிவச்சைதத்³தே³வதாத்³யரவஜ்ஜக³த் ।।
கல்பயித்வா நிதி³த்⁴யாஸேத்தத்³பா⁴வாவிஷ்டதீ⁴: ஸதா³ ।। 69 ।।
அநேந த்⁴யாநமார்கே³ண த்⁴யாயமாநஸ்ய ஸர்வதா³ ।।
தப்தலோஹவதே³கத்வம் ப⁴வத்யாவ்ருத்திது³ர்லப⁴ம் ।। 70 ।।
ஏதாமவஸ்தா²மாபந்நோ த்⁴யாத்ருத்வாத்³விநிவர்ததே ।।
அவித்³யாதிமிராந்தா⁴நாம் த்⁴யேயத்வமதி⁴க³ச்ச²தி ।। 71 ।।
நிஶ்சித்யாசிந்த்யமேதத்³யோ யோகி³நாம் நிலயம் பரம் ।।
யம் ப்ராப்ய ந நிவர்தந்தே நிர்வாணம் பரமம் க³தா: ।। 72 ।।
ப்ரத்யேகம் ப்ராணிநாம் ஹ்யேதத்³ப்³ரஹ்மசக்ரமவஸ்தி²தம் ।।
அஸம்வோதா⁴த்து தை: ஸர்வை: ப்ராணிபி⁴ர்நாநுபூ⁴யதே ।। 73 ।।
வைஶ்வாநரவராத்கேசிதே³வம் வ்யாசக்ஷதே ஸ்பு²டம் ।।
அக்ஷராநந்வயாத்த்யாஜ்யா வ்யாக்²யேயம் ஸாத்⁴வபீத்³ருஶீ ।। 74 ।।
ஸாமர்த்²யாத³பி ஸம்ப்ராப்தோ ந சேத³க்ஷரபூர்வக: ।।
தாத்³ருங்நோபாஸ்ய ஏவேதி ப்ராஹுராக³மவேதி³ந: ।। 75 ।।
ப்ரமாணவந்த்யத்³ருஷ்டாநி கல்ப்யாநி ஸுப³ஹூந்யபி ।।
அத்³ருஷ்டஶதபா⁴கோ³(அ)பி ந கல்ப்யோ நிப்ப்ரமாணக: ।। 76 ।।
யதோ²க்தசக்ரவிந்யாஸோ ந ஶ்ருதோ(அ)க்ஷரபூர்வக: ।।
ந சாப்யுபாஸநபத³ம் க்ருத்ஸ்நே(அ)பி ப்³ராஹ்மணே ஶ்ருதம் ।। 77 ।।
நாபி⁴நேமித்³வயஸ்தா²நே த்³ருஷ்டாந்தத்வேந ஸம்மதே ।।
தா³ர்ஷ்டாந்திகோக்தாவாத்மைவ யத: ஸாக்ஷாதி³ஹ ஶ்ருத: ।। 78 ।।
ஸமர்பிதத்வம் ப்ராணாதே³: ஶ்ரூயதே ப்ரத்யகா³த்மநி ।।
பூ⁴தேஷு தே³வதாதே³ஸ்தத³ஶ்ருதம் க்³ருஹ்யதே கத²ம் ।। 79 ।।
ப³ஹிரந்தர்விபா⁴கோ³(அ)ஸ்ய கார்யகாரணதா ததா² ।।
ததே³ததி³தி வாக்யேந ப்ரதீசோ(அ)த்ரைவ வார்யதே ।। 80 ।।
அத² யோ(அ)ந்யாமிதி ததா² பே⁴த³த்³ருஷ்டிநிராக்ருதே: ।।
உபாஸ்யோபாஸநவிதி⁴ர்ந ஸம்யகி³தி மே மதி: ।। 81 ।।
அஜ்ஞாநமாத்ரவ்யவதே⁴ர்ப்³ரஹ்மைகாத்ம்யப²லஸ்ய ச ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யாதிரேகேண தத்ப்ராப்தௌ நாபரா க்ரியா ।। 82 ।।
யத்³வாசா(அ)நப்⁴யுதி³தம் மநுதே மநஸா ந யத் ।।
ததே³வ ப்³ரஹ்ம வித்³தி⁴ த்வம் ந த்வித³ம் யது³பாஸதே ।। 83 ।।
உபாஸிக்ரியயா வ்யாப்திரப்³ரஹ்மத்வஸ்ய லக்ஷணம் ।।
ஶ்ருத்யா(அ)காரி யதஸ்தாத்³ருக்கத²ம் ப்³ரஹ்மேத்யுபாஸ்யதே ।। 84 ।।
த்³ருஶ்யதே த்வக்³யயா பு³த்³த்⁴யா மநஸைவேதி யத்³வச: ।।
ததா³த்மவித்³யாவித்⁴யர்த²ம் நோபாஸநவிதா⁴யகம் ।। 85 ।।
ரஜஸ்தமோநுவித்³தே⁴ந யதோ ந ப்³ரஹ்ம ராம்யதே ।।
ஶுத்³த⁴சேதஸ்தயா தஸ்மாத்³வித்³யாத்³ப்³ரஹ்மாந்தராத்மநி ।। 86 ।।
யத்³வா(அ)நாத்மாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்பூர்வமைகாத்ம்யநிஷ்டி²தா ।।
ஸர்வப்ராணப்⁴ருதாம் பு³த்³தி⁴ரித்யர்தோ² வசஸோ ப⁴வேத் ।। 87 ।।
ஏஷோ(அ)ர்தோ² வசஸஸ்தஸ்ய ந தூபாஸாவிதி⁴ர்ப⁴வேத் ।।
ப்ரத்⁴வஸ்தபே⁴த³ ஐகாத்ம்யே நோபாஸநவிதி⁴ர்யத: ।। 88 ।।
சக்ரக்ல்ருப்திரதோ(அ)ஸாத்⁴வீ ஶ்ருத்யாதி³மிதிபா³ஹ்யத: ।।
ததே³ததி³திவாக்யார்தோ² க்³ராஹ்யோ(அ)த: ஸம்ப⁴வாந்மிதே: ।। 89 ।।
ததா³ஹுரிதி வாக்யேந ப்³ரஹ்மவித்³யாப்ரயோஜநம் ।।
ஸாக்ஷேபம் ப்ராகு³பந்யஸ்தம் தஸ்யாயம் நிர்ணய: க்ருத: ।। 90 ।।
ஆத்மேத்யேவேதி ஸூத்ரஸ்ய வ்யாக்²யேயம் ஸம்யகா³த்மந: ।।
பஞ்சபி⁴ர்ப்³ரஹ்மணை: ஶ்ருத்யா(அ)காரி க்ருத்ஸ்நாத்மபு³த்³த⁴யே ।। 91 ।।
ஸமாப்தா ப்³ரஹ்மவித்³யேயம் கைவல்யாவாப்தயே(அ)கி²லா ।।
யாமவோசத்ஸ்வபா⁴ர்யாயை யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)திவிஸ்தராத் ।। 92 ।।
யதோ²க்தப்³ரஹ்மவித்³யாயா இத ஆரப்⁴ய ப⁴ண்யதே ।।
ஆக்²யாயிகேயம் ஸ்துத்யர்தா² ப்ரவ்ருத்த்யங்க³தயா பரா ।। 93 ।।
ஆக்²யாயிகார்த²ம் மந்த்ராப்⁴யாம் வ்யாசஷ்டே ஶ்ருதிராத³ராத் ।।
ஶ்ருதிமந்த்ரஸ்துதோ ஹ்யர்த² ஆதே³யத்வம் நிக³ச்ச²தி ।। 94 ।।
அவாப்தபுருஷார்தோ²(அ)பி யாமரக்ஷச்ச²சீபதி: ।।
ப்ரத்யக்³வித்³யைவ தேந ஸ்யாது³தா³ரப²லஸாத⁴நம் ।। 95 ।।
மஹதா ச யதோ(அ)ஶ்விப்⁴யாமாயாஸேநார்ஜிதா புரா ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யா ததோ நாஸ்ய முக்தௌ ஸ்யாத்ஸாத⁴நம் பரம் ।। 96 ।।
நி:ஶேஷபுருஷார்தா²நாம் கைவல்யோத்தமதா யதா² ।।
ஸாத⁴நாநாமபி ததா² தத்³வித்³யோத்தமஸாத⁴நம் ।। 97 ।।
அஶ்வ்யாத²ர்வணயோர்வ்ருத்தம் ப்³ரஹ்மவித்³யாப்திகாரணாத் ।।
யத்ப்ராகா³விஷ்க்ருதிஸ்தஸ்ய மந்த்ராப்⁴யாம் க்ரியதே(அ)ஞ்ஜஸா ।। 98 ।।
அஶ்விம்யாம் ப்ரார்தி²தோ(அ)த²ர்வா மது⁴வித்³யாமிமாம் கில ।।
தாவத²ர்வா(அ)ப்³ரவீதி³ந்த்³ரஶ்சி²ந்த்³யாந்மே ப்³ருவத: ஶிர: ।। 99 ।।
அதோ ப⁴யாதி³மாம் வித்³யாம் யுவாப்⁴யாம் ந ப்³ரவீம்யஹம் ।।
தமூசது: புரைவா(அ)(அ)வாமிந்த்³ரச்சே²த³நத: ஶிர: ।। 100 ।।
சி²த்த்வா தவாஶ்வ்யம் ஸம்தா⁴ய ஶிர: ஶ்ரோஷ்யாவஹே தத: ।।
ப்³ரூஹ்யதோ(அ)ஶ்வ்யேந ஶிரஸா மது⁴வித்³யாம் விமுக்தயே ।। 101 ।।
ஏவமஸ்த்வித்யநுஜ்ஞாதே சி²த்வா தஸ்யாத² தச்சி²ர: ।।
ஸமத⁴த்தாம் ஶிரோ(அ)ஶ்வஸ்ய தேந வித்³யாமுவாச ஸ: ।। 102 ।।
புநஶ்சி²ந்நே(அ)த² ஶிரஸி தேநேந்த்³ரேணாஶ்விநாவபி ।।
ஸமத⁴த்தாம் ஶிரஸ்தஸ்ய வித்³யாம் ஸ்வஶிரஸா(அ)த² ஸ: ।। 103 ।।
ஶேஷாமவோசத³ஶ்விப்⁴யாம்ருதாயந்நாத்மநோ வச: ।।
யத ஏவமதஸ்தஸ்மாத்ஸத்யம் ரக்ஷ்யம் ப்ரயத்நத: ।। 104 ।।
இத³ம் வை தந்மது⁴ ப்ரோக்தம் யத்தத்ப்ரகரணாந்தரே ।।
த³த்⁴யங் ஹ வா ஆப்⁴யாமிதி ஶ்ரூயதே ப்³ராஹ்மணோக்தித: ।। 105 ।।
மது⁴ப்³ராஹ்மணமேதத்தத்³யத்ப்ராகு³க்தமபூ⁴த்ஸ்பு²டம் ।।
த³த்⁴யங்ஙாத²ர்வணோ(அ)ஶ்விப்⁴யாம் யது³வாசா(அ)(அ)த்மபோ³த⁴நம் ।। 106 ।।
அஶ்வ்யாத²ர்வணயோரேதத்கர்ம பஶ்யந்ந்ருசா(அ)ப்³ரவீத் ।।
ருபிரார்ஷேயத்³ருஷ்ட்யைவ ததே³தத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 107 ।।
ஆவிப்கரோமி தத்கர்ம யுவயோரத்³ய ஹே நரௌ ।।
லாபா⁴ய ஸநயே க்ரூரே சக்ரது²ர்யத்³ரஹஸ்யகௌ³ ।। 108 ।।
வ்ருஷ்டேராக³மநம் யத்³வத்ஸ்தநயித்நு: ப்ரபோ³த⁴யேத் ।।
ரஹஸ்யம் யுவயோ: கர்ம தத்³வதா³விப்கரோம்யஹம் ।। 109 ।।
அஶ்வஸ்ய ஶிரஸா வாம் யத³வோசந்மத்⁴வஸாவ்ருஷி: ।।
த³தீ⁴சோ(அ)ஶவ்யம் ஶிரஶ்சி²த்வா நிக்ருத்யாஸ்ய ஶிரோ(அ)ஶ்விநௌ ।। 110 ।।
ஸம்த⁴த்தாம் ஸோ(அ)ஶ்வஶிரஸா யுவாப்⁴யாம் மத்⁴வதா²ப்³ரவீத் ।।
ருதாயந்ஸத்யமாத்மாநம் கர்துமிச்ச²ந்நஸாவ்ருஷி: ।। 111 ।।
ப்ராணஸம்ஶயமாபந்நஸ்தஸ்மாச்சைவாவஸீயதே ।।
ஆத்மநோ மரணேநாபி ஸத்யம் ரக்ஷ்யம் ப்ரயத்நத: ।। 112 ।।
ஆதி³த்யவிஷயம் த்வாஷ்ட்ரம் மத்⁴வவோசத³த²ர்வண: ।।
ஹே த³ஸ்ராவபி கக்ஷ்யம் யத்ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யத³ர்ஶநம் ।। 113 ।।
உபக்ஷயகரௌ வ்யாதே⁴ர்த³ஸ்ரௌ ஸ்யாதாமதோ(அ)ஶ்விநௌ ।।
ந கேவலம் த்வாஷ்ட்ரமேவ கக்ஷ்யமப்யப்³ரவீந்மது⁴ ।। 114 ।।
ப்ரவர்க்³யாத்⁴யாயோரேவம் த்வாஷ்ட்ரஜ்ஞாநோபஸம்ஹ்ருதிம் ।।
மந்த்ரத்³வயேந க்ருத்வா(அ)த² கக்ஷ்யஜ்ஞாநோபஸம்ஹ்ருதி: ।। 115 ।।
க்ரியதே(அ)த்⁴யாயயோரேவம் மது⁴காண்ட³ம் ஸமாப்யதே ।।
ஶ்ருதிமத்ரோபதி³ஷ்டோ(அ)ர்தோ² யஸ்மாதா³த்³ரியதே தத: ।। 116 ।।
புரஶ்சக்ரே ஶரீராணி த்³விபத³: பக்ஷிமாநுஷாந் ।।
சதுஷ்பதோ³(அ)த² பஶய: புரஶ்சக்ரே ஸ்வமாயயா ।। 117 ।।
புரோ பு⁴க்தஶரீராத்ஸ பக்ஷீ லிங்க³மிஹோச்யதே ।।
புரோ நவஶரீராணி ப்ராவிஶஜ்ஜலசந்த்³ரவத் ।। 118 ।।
கஸ்மாத்புருஷ இதி சேத்புருஷார்த²ம் ஶ்ருதி: ஸ்வயம் ।।
ஸ வா இத்யாதி³நா(அ)(அ)சஷ்டே ஸர்வைகாத்ம்யாவபு³த்³த⁴யே ।। 119 ।।
புருஷோ(அ)யம் ப⁴வேதா³த்மா யத: ஶேதே ஸ பூருஷு ।।
ஸர்வாஸு தேந லோகே(அ)ஸ்மிந்புருஷோ(அ)யமிதீர்யதே ।। 120 ।।
பரிச்சே²த³ப்ரஸங்க³ஶ்சேந்மைவம் யஸ்மாதி³த³ம் ஜக³த் ।।
நைநேநாநாவ்ருதம் கிம்சிந்நாவ்யாப்தம் ஹ்யோததந்துவத் ।। 121 ।।
நாஸம்வ்ருதம் ததா² கிம்சித்ப்ரோததந்துவதா³த்மநா ।।
பூர்ணத்வாத்புருப: ஸோ(அ)யம் ப்³ரஹ்மைகம் புருஷஸ்தத: ।। 122 ।।
யஸ்மாத்பரம் நாபரமஸ்தி கிம்சித்³யஸ்மாந்நாணீயோ ந ஜ்யாயோ(அ)ஸ்தி கஶ்சித் ।।
வ்ருக்ஷ இவ ஸ்தப்³தோ⁴ தி³வி திஷ்ட²த்யேக-ஸ்தேநேத³ம் பூர்ணம் புருஷேண ஸர்வம் ।। 123 ।।
ஆவ்ருதம் ஜ்ஞப்திமாத்ரேண ஸர்வமாத்மீக்ருதம் ஜக³த் ।।
ஸம்வ்ருதம் ப்ரதிஷித்³த⁴ம் தத்³யத³நாத்மேவ லக்ஷ்யதே ।। 124 ।।
தந்நாஸ்தி காரணம் கார்யம் யந்நாநேநா(அ)(அ)த்மஸாத்க்ருதம் ।।
தந்நாஸ்தி காரணம் கார்யம் யந்நாநேநா(அ)(அ)த்மநா ஹ்நுதம் ।। 125 ।।
ரூபம் ரூபம் ப்ரதி ஹ்யேஷ ப்ரதிரூபோ ப³பூ⁴வ ஹ ।।
தே³ஹம் தே³ஹம் ப்ரவிஷ்ட: ஸம்ஸ்தத்³தே³ஹாகாரதாமகா³த் ।। 126 ।।
மாயாபி⁴: ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநைர்யதி³ வா(அ)ந்ருதபு³த்³தி⁴பி⁴: ।।
க³ம்யதே புருரூபோ(அ)ஜ்ஞைரேகோ(அ)பி ஜலஸூர்யவத் ।। 127 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யபோ³தா⁴ர்த²ம் ரூபம் மாயாமயம் விபோ⁴: ।।
ஶாஸ்த்ராசார்யாதி³நா நர்தே ஜ்ஞாதும் வஸ்த்விஹ ஶக்யதே ।। 128 ।।
குதோ(அ)ஸ்ய ப³ஹுரூபத்வமிதி ஹேதுரிஹோச்யதே ।।
யுக்தா ஹ்யஸ்யேதி வசஸா மித்²யாஜ்ஞாநைகஹேதுத: ।। 129 ।।
ஸ்ரஜஸ்தத்த்வாபரிஜ்ஞாநாத்³யுக்தா த³ண்டா³த³யோ யதா² ।।
ப்ரத்யக்தத்த்வாபரிஜ்ஞாநாதா³த்மநோ ஹரயஸ்ததா² ।। 130 ।।
இந்த்³ரியாண்யேவ ஹரயோ ஹரணாத்³விஷயாந்ப்ரதி ।।
த³ஶ தாநி ஸஹஸ்ராணி ஶதாநி ப்ராணிபே⁴த³த: ।। 131 ।।
நாந்யோ ஹேதுரவிஜ்ஞாநாதி³ந்த்³ரியாதே³ரிஹா(அ)(அ)த்மநி ।।
யதோ(அ)யமேவ ஹரயோ யாவத்ஸம்க்²யா ததா³ஶ்ரயா ।। 132 ।।
அயமேவேந்த்³ரியத்வேந தே³ஹத்வேந ச கல்பித: ।।
ததா² ஶதஸஹஸ்ராதி³ஸம்க்²யாபே⁴தே³ந சாப்யயம் ।। 133 ।।
நாமரூபக்ரியாபே⁴தை³ர்யதா² பூர்வமவாதி³ஷம் ।।
அயமேவ ததா²(அ)ரூப: கல்பிதோ(அ)வித்³யயா(அ)த்³வய: ।। 134 ।।
ததே³தத்கல்பிதம் ஸர்வம் ஸஹேது ப²லவஜ்ஜக³த் ।।
ப்ரத்யகா³த்மாத்மகம் பா⁴ஸ்வத்ப்ரஜ்ஞாநக⁴நதத்த்வகம் ।। 135 ।।
நி:ஶேஷோபநிஷத்ஸாரஸ்ததே³ததி³தி ஸாம்ப்ரதம் ।।
உக்த்யா(அ)(அ)விஷ்க்ரியதே ஸாக்ஷாத்கரவிந்யஸ்தபி³ல்வவத் ।। 136 ।।
அஜ்ஞாதம் ஸம்ஶயஜ்ஞாதம் மித்²யாஜ்ஞாதமித³ம் ஜக³த் ।।
ததே³ததி³த்யநூத்³யைதத்தத்தத்த்வமவபோ³த்⁴யதே ।। 137 ।।
ப்³ரஹ்மேதி வாஸ்தவம் வ்ருத்தம் தாவத³ஸ்யாவபோ³த்⁴யதே ।।
ஜ்ஞாநாத்புரா(அ)பி ப்³ரஹ்மைவ நாதோ ஜ்ஞாநப²லம் ப⁴வேத் ।। 138 ।।
அபூர்வமிதி கார்யத்வநிஷேதா⁴யாபி⁴தீ⁴யதே ।।
காரணத்வநிஷேதா⁴ய ததா²(அ)நபரகீ³ரியம் ।। 139 ।।
அநந்தரமிதி தயோரந்த்⁴ரஸ்ய ப்ரதிஷேத⁴நம் ।।
கார்யகாரணயோர்பா³ஹ்யமபா³ஹ்யமிதி வார்யதே ।। 140 ।।
ஸத்தா வா(அ)நந்தரகி³ரா ப்³ரஹ்மண: ப்ரதிஷித்⁴யதே ।।
விஶேஷோ(அ)பா³ஹ்யஶப்³தே³ந ததோ வாக்யார்த²ரூபகம் ।। 141 ।।
நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ந்யத்ர ஸம்பா⁴வ்யமபூர்வாதி³ யதீ³ரிதம் ।।
ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)த்மைவேத்யதோ வக்தி ஶ்ருதிரைகாத்ம்யஸித்³த⁴யே ।। 142 ।।
பாரோக்ஷ்யப்ரதிஷேதா⁴ர்த² ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)த்மைவேதி ப⁴ண்யதே ।।
ப்³ரஹ்மைவா(அ)(அ)த்மேதி ச ததா² ஸம்ஸாரித்வநிவ்ருத்தயே ।। 143 ।।
பி⁴ந்நம் ப்³ரஹ்மாபரிஜ்ஞாநாத்ஸம்ஸாரித்வம் ததா²(அ)(அ)த்மந: ।।
தத்த்வஜ்ஞாநாத்தமோத்⁴வஸ்தௌ நேதீத்யாத்மா(அ)வஶிஷ்யதே ।। 144 ।।
ஸர்வோ(அ)நுப⁴வ ஏவாயமத: ஸர்வாநுபூ⁴: பர: ।।
கார்த்ஸ்ந்யாத்ஸர்வோ ப⁴வேதே³ஷ சிந்மாத்ரத்வாத்ததா²(அ)நுபூ⁴: ।। 145 ।।
இதீத்யுக்தபராமர்ஶோ வேதா³ஜ்ஞா சாநுஶாஸநம் ।।
கர்தவ்யமேதத்³விஜ்ஞாநமிதி வேதா³நுஶாஸநம் ।। 146 ।।
அஸ்யாதிலங்க⁴நே தோ³ஷ: ஸம்ஸாராநர்த²ஸம்க³தி: ।।
குர்வதஶ்ச மஹால்லா़ப⁴ ஆத்மந: க்ருதக்ருத்யதா ।। 147 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்³விதீயாத்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ த்³விதீயாத்⁴யாயஸ்ய ஷஷ்ட²ம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஸ்துத்யர்த²ம் ப்³ரஹ்மவித்³யாயா ப்³ரஹ்மவித்³வம்ஶ உச்யதே ।।
ஜபோ(அ)யம் ப்³ரஹ்மவிஜ்ஞாநஜந்மநே சோத்³யதே ஶ்ருதௌ ।। 1 ।।
பும்மத்யூஹோத்தி²தாஶங்காநிவ்ருத்த்யர்த²ம் யதோ²தி³தம் ।।
ப்³ரஹ்மஜ்ஞாநஸ்ய வா வம்ஶோ யத்நாச்ச்²ருத்யா(அ)யமுச்யதே ।। 2 ।।
யஸ்யாநுஶாஸநம் தஸ்ய ஸ்வயம்போ⁴: ப்ரதிபத்தயே ।।
பௌதிமாஷ்யாதி³கோ க்³ரந்த²: ஶ்ருத்யா(அ)த² ப்ரதிபாத்³யதே ।। 3 ।।
அக்³ராத்ப்ரப்⁴ருதி வம்ஶோ(அ)யமாவேத³ப்³ரஹ்மமூலத: ।।
பி⁴ந்நஹேதுநிஷேதா⁴ர்த²ம் ஸ்வயம்பு⁴ ப்³ரஹ்ம ஶப்³த்³யதே ।। 4 ।।
யஸ்மாத³பரதந்த்ரோ(அ)யம் வேதா³த்மா ப்³ரஹ்ம ப⁴ண்யதே ।।
மநோவாக்கர்மபி⁴ஸ்தஸ்மாத்³ப⁴க்த்யா தஸ்மை நம: ஸதா³ ।। 5 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்³விதீயாத்⁴யாயஸ்ய ஷஷ்ட²ம் ப்³ராஹ்மணம்
ஶதாநி த³ஶ பஞ்சைவ ஶ்லோகா: ஸப்தத³ஶாபரே ।।
ஶ்லோகஸம்க்²யா(அ)த்ர விஜ்ஞேயா சதுர்தா²த்⁴யாயவார்திகே ।।
இதி ஶ்ரீமத்பரமஹம்ஸபரிவ்ராஜகாசார்ய ஶ்ரீஸுரேஶ்வராசார்யவிரசிதே ப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்³விதீயோ(அ)த்⁴யாய:

॥ த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய ப்ரத²மம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ப்தமாப்தோ மது⁴காண்டா³ர்தோ² யாஜ்ஞவல்கீயகாண்ட³க³: ।।
அத: பரம் ப்ரயத்நேந ஶ்ருத்யா வ்யாக்²யாயதே ஸ்பு²டம் ।। 1 ।।
யாஜ்ஞவல்கீயமேதஸ்மாந்மது⁴காண்டா³த³நந்தரம் ।।
காண்ட³ம் விசாரபூ⁴யிஷ்ட²மது⁴நா(அ)(அ)ரப்⁴யதே பரம் ।। 2 ।।
நநு பூர்வம் ய உக்தோ(அ)ர்த²: ஸ ஏவேஹாபி ப⁴ண்யதே ।।
அநுருக்தம் ந ச ந்யாய்யமேகப்ரவசநஸ்த²யோ: ।। 3 ।।
ஏகார்த²த்வே(அ)பி ச ஸதி நைவாஸ்ய புநருக்ததா ।।
யாஜ்ஞவல்கீயகாண்ட³ஸ்ய ஹ்யுபபத்திப்ரதா⁴நத: ।। 4 ।।
ஆக³மோக்திப்ர நித்வம் மது⁴காண்ட³ஸ்ய வர்ணிதம் ।।
ஆக³மார்த²விஶுத்³த்⁴யர்த²ம் யுக்தீரத்ர ப்ரவக்ஷ்யதி ।। 5 ।।
ந சா(அ)(அ)க³மஸ்ய ஸ்வாதந்த்ரயம் யுக்த்யுக்தேரபநுத்³யதே ।।
அர்தா²ந்தரத்வாத்³யுக்தீநாம் ப்ரமாணேப்⁴யோ யதஸ்தத: ।। 6 ।।
ஸர்வப்ரமாணஶேஷத்வம் யுக்தீநாமுபவர்ணிதம் ।।
ஶாஸ்ராந்தரேஷ்வபி ததா² நாத: ஸ்வாதந்த்ர்யக²ண்ட³நம் ।। 7 ।।
பதா³ர்த²விபயா சேயம் யுக்திஸ்தர்கோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
வாக்யார்த²ஸ்த்வாக³மாதே³வ நிரபேக்ஷமதோ வச: ।। 8 ।।
பௌருஷேயவச:ஸ்வேவ யுக்தே: ப்ராதா⁴ந்யமிஷ்யதே ।।
அநரோக்தௌ து தாத்பர்யம் யுக்தேரர்தோ² ந யுக்தித: ।। 9 ।।
ப்ரத்யக்ஷாத்³யதிவர்தித்வாத்³யுக்த்யபேக்ஷா ந வித்³யதே ।।
ஆக³மார்தே², யதை²வம் ஸ்யாத்³யுக்த்யர்தே² நா(அ)(அ)க³மேக்ஷணம் ।। 10 ।।
பும்ஸ்வபா⁴வாநுரோதே⁴ந யுக்திர்வேதே³(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
ஆக³மஸ்ய ப்ரவ்ருத்திஸ்து மேயவ்ருத்தவ்யபேக்ஷயா ।। 11 ।।
நநூக்தா மது⁴காண்டே³(அ)பி து³ந்து³ப்⁴யாத்³யுபபத்தய: ।।
ஆக³மைகப்ரதா⁴நத்வம் கத²ம் தஸ்யேதி ப⁴ண்யதே ।। 12 ।।
நைஷ தோ³ஷோ யதஸ்தத்ர யுக்தீநாமப்ரதா⁴நதா ।।
ப்ராதா⁴ந்யம் யாஜ்ஞவல்கீயே யுக்தீநாமபி⁴தீ⁴யதே ।। 13 ।।
யுக்த்யாக³மௌ ஹி ஸம்பூ⁴ய கரஸ்தா²மலகாதி³வத் ।।
ஸுஸூக்ஷ்மமபி ஸத்³வஸ்து ஶக்தௌ ஜ்ஞாபயிதும் யத: ।। 14 ।।
யுக்தயோ(அ)தோ(அ)பி⁴தீ⁴யந்தே பூர்வபக்ஷாதி³ஸம்ஶ்ரயா: ।।
யாஜ்ஞவல்கீய ஏதஸ்மிந்காண்டே³ ஜல்போக்திவர்த்மநா ।। 15 ।।
உத்³கீ³த²ப்ரமுகா² யே(அ)ர்தா² மது⁴காண்டே³ புரோதி³தா: ।।
தேஷாமேவ விஶுத்³த்⁴யர்த²ம் விசார: க்ரியதே(அ)து⁴நா ।। 16 ।।
த³ர்ஶநஸ்யாஸ்ய தேநாத ஏகாவாக்யத்வமிஷ்யதே ।।
ததை²வாந்யபதா³ர்தே²ஷு தத்³த்³வயோரபி காண்ட³யோ: ।। 17 ।।
யதி³த³ம் கர்மணோ(அ)ஶேபஸாத⁴நம் ம்ருத்யுநா(அ)(அ)ப்லுதம் ।।
ஸ்வாமிமந்ரர்த்விக³க்³ந்யாதி³ த்வபி⁴பந்நம் வஶீக்ருதம் ।। 18 ।।
பரிச்சே²த³க்ருத³ஜ்ஞாநம் ஸாஸங்க³ம் ம்ருத்யுஸம்ஜ்ஞிதம் ।।
கேநாயம் யஜமாநோ(அ)தோ ம்ருத்யோராப்தேர்விமுச்யதே ।। 19 ।।
யந்மர்த்யஸாத⁴நம் ஸாத்⁴யம் மர்த்யம் தத³பி ஜாயதே ।।
ஸாத⁴நாநுமிதம் ஸாத்⁴யம் முக்தி: கேநாத உச்யதே ।। 20 ।।
ஹோத்ரர்த்விஜா(அ)க்³நிநா வாசா ம்ருத்யோராப்தேர்விமுச்யதே ।।
இதி ப்ரஶ்நப்ரதிவசோ யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)ப்யுவாச தம் ।। 21 ।।
ப்ரவக்த யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)த்ர தம் ப்ருச்ச²ந்த்யஶ்வலாத³ய: ।।
ஸராஜகே ஸமாஜே(அ)யம் விசார: க்ரியதே மஹாந் ।। 22 ।।
யஜமாநஸ்ய யேயம் வாக்³கோ⁴தா சைதத்³தூ³யம் யதா³ ।।
அதி⁴தை³வாத்மநா வேத்தி ஸ ஹோதைவம்விதோ⁴ ப⁴வேத் ।। 33 ।।
அநந்தவிக்³ரஹ: ஸோ(அ)க்³நிர்ஹோதா ம்ருத்யோர்யதோ²தி³தாத் ।।
யஜமாநஸ்ய முக்தி: ஸ்யாத³திமுக்திஸ்ததை²வ ச ।। 24 ।।
ஆஸுராத்ஸாத⁴நாத்³தை³வப்ராப்திர்முக்திரிஹோச்யதே ।।
ஸாத்⁴யாத³ப்யாஸுராத்³தை³வஸாத்⁴யாப்திரதிமுக்திதா ।। 25 ।।
யதோ²க்தோபாஸநாதே³வ கைவல்யம் சேத்³விவக்ஷ்யதே ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யா கிமர்தே²யம் நாந்யந்முக்தே: ப²லம் தத: ।। 26 ।।
ஆஸுராத்கர்மணோ ம்ருத்யோரதிமுக்திரிஹோதி³தா ।।
காலாத்கர்மாதிரேகேண ம்ருத்யோமுக்திரிஹோச்யதே ।। 27 ।।
ப்ரயோக³ஸமவாய்யேவ த்³ரவ்யகர்த்ராதி³ஸாத⁴நம் ।।
தத்ப்ரயோகா³வஸாநே ச ஸர்வம் தத³பவ்ருஜ்யதே ।। 28 ।।
ப்ரயோகா³வஸிதேஸ்தூர்த்⁴வம் கால: ப்ராக்ச ப்ரயோக³த: ।।
க்ஷபயந்வர்ததேஜஸ்ரம் ஸர்வம் தத்கர்மஸாத⁴நம் ।। 29 ।।
தஸ்மாத்கர்மாதிரேகேண காலோ ம்ருத்யு: ப்ரதீயதாம் ।।
ததோ(அ)பி முக்திர்வக்தவ்யேத்யத ஆரப்⁴யதே பர: ।। 30 ।।
காலஶ்ச த்³விவித⁴: ப்ரோக்த ஏகோ(அ)ஹோராத்ரலக்ஷண: ।।
தித்²யாதி³லக்ஷணஶ்சாந்யஸ்தாப்⁴யாம் முக்திரிஹோச்யதே ।। 31 ।।
உபஸ்தா²பயத: கர்ம ததா² க்ஷபயதோ யத: ।।
அஹோராத்ரே ததோ ம்ருத்யுஸ்தாப்⁴யாம் முக்தி: குதோ ப⁴வேத் ।। 32 ।।
அவ்யாத்மம் சக்ஷுரத்⁴வர்யுரதி⁴யஜ்ஞம் த்³வயம் ரவி: ।।
ஸாக்ஷாத³நந்ததே³ஹோ(அ)யமிதி த்⁴யாயந்விமுச்யதே ।। 33 ।।
ஆத்மாவயவ ஏவாயம் ஸூர்யஶ்சக்ஷுர்மமாம்ஶுமாந் ।।
அத்⁴வர்யுரஹமேவேதி ஸாக்ஷாத்க்ருத்வா விமுச்யதே ।। 34 ।।
கலாவ்ருத்³தி⁴க்ஷயாப்⁴யாம் து பக்ஷயோருப⁴யோஸ்ததா² ।।
சந்த்³ர: கர்தேஹ தத்ப்ராப்த்யா பக்ஷாப்⁴யாம் விப்ரமுச்யதே ।। 35 ।।
ஹ்ராஸவ்ருத்³த்⁴யோர்யத: கர்தா வாயுஶ்சந்த்³ரமஸஸ்தத: ।।
வாயுநைவோபஸம்ஹார: ப்ராணோத்³கா³த்ரோரயம் க்ருத: ।। 36 ।।
மநோ(அ)த்⁴யாத்மம் யத³ஸ்யாபூ⁴த்³ப்³ரஹ்மா சைவாதி⁴யஜ்ஞக³: ।।
தஸ்யாதி⁴தே³வதா சந்த்³ர இதி மாத்⁴யம்தி³நஶ்ருதி: ।। 37 ।।
கர்மத: காலதோ ம்ருத்யோர்முக்தோ(அ)யம் ஸ்வர்க³மேஷ்யதி ।।
தம் ப்ரயாஸ்யதி கேநாயமாக்ரமேணேதி ப்ருச்ச்²யதே ।। 38 ।।
ஸ்வர்க³லோகக³தாவத்ர ஸாத⁴நம் ப்ருச்ச்²யதே யத: ।।
அந்தரிக்ஷமநாதா⁴ரம் க³தௌ ஹேதுநிஷேத⁴நம் ।। 39 ।।
ந து தே³ஹக்³ரஹே ப்ரஶ்ந: ஸதி க³ந்தரி ப்ருச்ச்²யதே ।।
அக்³ந்யாதி³த்³ருஷ்டிபி⁴ஶ்சாஸ்ய தே³ஹ: ப்ராக்ப்ரதிபாதி³த: ।। 40।।
மநோ(அ)தி⁴யஜ்ஞம் ப்³ரஹ்மைவ ப்³ரஹ்மா சந்த்³ரோ(அ)தி⁴தை³வதம் ।।
சந்த்³ரேண மநஸா லோகமவஷ்டம்பே⁴ந யாஸ்யதி ।। 41 ।।
அத்⁴யாத்மம் ப்ராண ஏவ ஸ்யாது³த்³கா³தா யோ(அ)தி⁴யஜ்ஞக³: ।।
ஸ வாயுரிதி பாடே² ஸ்யாத்³வ்யாக்²யா மாத்⁴யம்தி³நே த்வியம் ।। 42 ।।
யஜமாநஶ்ருதேரத்ர பூர்வோத்³கீ³தை²கவாக்யத: ।।
யஜமாநோ ஜபஸ்தத்ர ஜ்ஞாநம் நேத்யவஸீயதாம் ।। 43 ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே ந யத்தத்ர யஜமாநஸ்ய மாநத: ।।
அஸ்து காமம் தது³த்³கா³துர்நது தத்³யஜமாநக³ம் ।। 44 ।।
இதீத்யுக்தபராமர்ஶோ ஹ்யதிதே³ஶார்த² உச்யதே ।।
இதோ(அ)ந்யத்ராதிமோக்ஷா யே தே(அ)ப்யேவமிதி வீக்ஷ்யதாம் ।। 45 ।।
அதி⁴தை³வாத்மநா தேஷாம் த்³ருஷ்டய: ஸாத⁴நாத்மநாம் ।।
அதிமோக்ஷா: ஸ்யு: ஸர்வத்ர யதோ²க்தாதே³வ லக்ஷணாத் ।। 46 ।।
ப²லவத்கர்மணாம் க்வாபி கிம்சித்ஸாமாந்யஸம்ஶ்ரயாத் ।।
ஸம்பத்திமர்ஹதாம் ஸம்பத³ல்பீய:கர்மஸூச்யதே ।। 47 ।।
யதி³ வா தத்ப²லஸ்யைவ கிம்சித்ஸாமாந்யவர்த்மநா ।।
ஸம்பாத³நம் ப⁴வேத்ஸம்பத³க்³நிஹோத்ராதி³கர்மணி ।। 48 ।।
ஸம்பதா³ சேத்ப²லப்ராப்திரஶ்வமேதா⁴தி³கர்மணாம் ।।
த்ரயாணாமபி வர்ணாநாம் தத்பாட²: ப²லவாந்ப⁴வேத் ।। 49 ।।
நாதிபா⁴ரோ(அ)ஸ்தி நோ பு³த்³தே⁴: ஶாஸ்ரம் சேத்தத்பரம் ப⁴வேத் ।।
விது³ஷாம் ஶ்ரேயஸே(அ)தோ(அ)த்⁴வா ந க்வசித்ப்ரதிஹந்யதே ।। 50 ।।
திஸ்ருபி⁴ரிதி ஸம்க்²யார்த²ப்ரஶ்நநிர்ணயமப்³ரவீத் ।।
புரோநுவாக்யாத்³யுக்த்யா து ஸம்க்²யேயார்த²விநிர்ணயம் ।। 51 ।।
த்ரைலோக்யஸம்க்²யாஸாமாந்யாத்ஸ்யாத்ஸர்வப்ராணப்⁴ருஜ்ஜப⁴: ।।
ஸர்வப்ராணப்⁴ருதாம் யஸ்மாத்ர்ரிஷ்வேவைதேஷு ஸம்ப⁴வ: ।। 52 ।।
உஜ்ஜ்வலத்வாதி³ஸாமாந்யாத்³தே³வலோகாதி³ஸம்பத³: ।।
ப²லஸம்பத³ ஏவைதா நாத்ர கர்ம விவக்ஷ்யதே ।। 53 ।।
தீ³ப்திர்நாதோ³(அ)த⁴:ஶயநமாஜ்யமாம்ஸபயோம்ப⁴ஸாம் ।।
தே³வலோகாதி³ஸம்பத்ஸ்யாத்³தீ³ப்திமத்த்வாதி³ஸம்ப⁴வாத் ।। 54 ।।
வ்ருத்த்யாநந்த்யாந்மநோ(அ)நந்தம் ஶப்³தா³தீ³நாமநந்தத: ।।
விஶ்வேதே³வாந்மநோவ்ருத்தீ: ஸம்பாத்³யா(அ)(அ)நந்த்யஸாம்யத: ।। 55 ।।
அநந்தமேவ தேநாஸௌ ஸம்யக்³ஜ்ஞாநேந விந்த³தி ।।
லோகம் யதோ²க்தத்³ருஷ்டி: ஸந்யஜமாந: ப²லம் ஸ்வயம் ।। 53 ।।
திஸ்ர: புரோநுவாக்யாத்³யா ருச: பூர்வமுதீ³ரிதா: ।।
யாஸ்தா ஏவாத்ர விஜ்ஞேயா: ஸ்தோத்ரியா அபி நாபரா: ।। 57 ।।
கீ³தயஸ்த்வதி⁴யஜ்ஞம் தா அத்⁴யாத்மம் காஸ்து தா இதி ।।
ப்ராணாபாநவ்யாநரூபா அத்⁴யாத்மம் தா: ப்ரசக்ஷதே ।। 58 ।।
ஜயோ பூ⁴ராதி³லோகாநாம் ஸம்க்²யாதி³த்வாதி³ஸாம்யத: ।।
அஶ்வலோ(அ)ப்யுபரேமே(அ)த² ஸ்வோக்தப்ரஶ்நவிநிர்ணயாத் ।। 59 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய ப்ரத²மமஶ்வலப்³ராஹ்மணம்

॥ த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய த்³விதீயம் ப்³ரஹ்மாணம் ॥

ம்ருத்யோர்முக்த்யதிமுக்தீ த்³வே பூர்வஸ்மிந்ப்³ராஹ்மணே க³தே ।।
ம்ருத்யுரூபாவத்⁴ருதயே பரம் ப்³ராஹ்மணமுச்யதே ।। 1 ।।
கிம்லக்ஷணேந க்³ரஸ்தோ(அ)யம் ம்ருத்யுநேதி ப்ரசோதி³தே ।।
க்³ரஹாதிக்³ரஹரூபேண க்³ரஸ்தோ(அ)யமிதி கத்²யதே ।। 2 ।।
அதி⁴பூ⁴தாதி⁴யஜ்ஞாதி³பரிச்சே²த³ப²லாத்மக: ।।
மோஹாஸங்கா³ஸ்பதோ³ ம்ருத்யுர்க்³ரஹாதிக்³ரஹலக்ஷண: ।। 3 ।।
இதோ முக்தஸ்ய ரூபாணி த்வக்³ந்யாதீ³நி புரா(அ)ப்³ரவம் ।।
உத்³கீ³த²ப்³ராஹ்மணே பூர்வமஶ்வலப்³ராஹ்மணே ததா² ।। 4 ।।
ப²லம் ச ஜ்ஞாநயுக்தாநாம் கர்மணாமேததி³ஷ்யதே ।।
உத்பத்த்யாத்³யந்வயாத்தஸ்மாத³நித்யம் ஸ்யாத்³க⁴டாதி³வத் ।। 5 ।।
அதோ யதோ²க்தாதே³தஸ்மாத்ஸாத்⁴யஸாத⁴நலக்ஷணாத் ।।
ஸம்ஸாரத்³ப³ந்த⁴நாந்மோக்ஷ: கர்தவ்யோ ஜ்ஞாநஹேதுத: ।। 6 ।।
ஜ்ஞாநகர்மப²லம் தி³வ்யம் யதி³ நாம புரோதி³தம் ।।
க்³ரஹாதிக்³ரஹப³ந்தே⁴ந ததா²(அ)பி ஸிதமேவ தத் ।। 7 ।।
வாங்ப⁴ந:ப்ராணரூபாணாம் த்ர்யந்நாத்மந்யபி ஸம்ப⁴வாத் ।।
க்³ரஹாதிக்³ரஹரூபாணாம் நாதோ முக்த: ப்ரஜாபதி: ।। 8 ।।
வாகா³த³யோ க்³ரஹா ஜ்ஞாதாஶ்சதுஷ்ட்வம் சாவிவக்ஷிதம் ।।
அதிமோக்ஷாதிதே³ஶோக்தேஸ்தத்³விஶேஷோ(அ)த² ப⁴ண்யதே ।। 9 ।।
க்³ரஹா க்⁴ராணாத³யோ ஜ்ஞேயா க³ந்தா⁴த்³யாஸ்தத³திக்³ரஹா: ।।
க்³ரஹைர்க³ந்தா⁴த³யோ க்³ரஸ்தா க்³ரஹாஶ்சா(அ)(அ)த்மா ச கோ³சரை: ।। 10 ।।
அபாநேநா(அ)(அ)ஹ்ருதோ க³ந்தோ⁴ க்⁴ராணஸ்யைதி வஶம் யதா² ।।
சக்ஷுராதி³க்³ரஹாஸ்தத்³வத்ப்ராணாதி³ஸசிவைரிஹ ।। 11 ।।
க³ந்தா⁴தி³விஷயா தீ⁴ஸ்தா²: கர்மஸம்போ³தி⁴தா யத: ।।
ப்ரயுஞ்ஜதே ஹி க்⁴ராணாதீ³ம்ஸ்ததஸ்தே ஸ்யுரதிக்³ரஹா: ।। 12 ।।
யோ(அ)யம் ம்ருத்யுரிஹ ப்ரோக்தோ ம்ருத்யுஸ்தஸ்யாபி சாபர: ।।
அஸ்தி நாஸ்தீதி வா ப்³ரூஹி யாஜ்ஞவல்க்ய யதா²தத²ம் ।। 13 ।।
அஸ்தி சேத³நவஸ்தா² ஸ்யாத³நிர்மோக்ஷோ ந சேத்³ப⁴வேத் ।।
இதி ப்ரதிவச: கஷ்டம் மத்வைநம் பர்யப்ருச்ச²த ।। 14 ।।
ந கஶ்சிந்நியதோ பா⁴வோ ம்ருத்யுரித்யுபதி³ஶ்யதே ।।
விநாஶகோ யதோ ம்ருத்யுர்விநாஶ்யாந்ப்ரதி ப⁴ண்யதே ।। 15 ।।
ம்ருத்யோரபி ஸதோ ம்ருத்யுரஸ்த்யேவேதி மயோச்யதே ।।
ந சாநவஸ்தே²ஹா(அ)(அ)ப்நோதி ஸர்வம்ருத்யுத்வகாரணாத் ।। 16 ।।
ஸர்வாந்நப⁴க்ஷணாத³க்³நிர்ம்ருத்யுஸ்தாவத³ஸாவபி ।।
அபாமந்நம் ப⁴வந்த்³ருஷ்டோ ப³ஹ்வீநாம் தநுவிக்³ரஹ: ।। 17 ।।
அக்³நிர்ஹிரண்யக³ர்போ⁴ வா ஹ்யாபஸ்தத்காரணம் மதா: ।।
கார்யாணாம் மாரணாந்ம்ருத்யு: காரணம் ப்ரதி²தம் பு⁴வி ।। 18 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநம் ம்ருத்யுரஜ்ஞாநரூபிண: ।।
ஸம்ஸாரஹேதோர்ம்ருத்யோ: ஸ்யாந்நாபீஹாஸ்த்யநவஸ்தி²தி: ।। 19 ।।
நிருணத்³தி⁴ யதா² ஜந்ம தந்நாஶமபி தத்ததா² ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநம் நாநவஸ்தா²(அ)ப்யதோ ப⁴வேத் ।। 20 ।।
அந்யே(அ)தோ ம்ருத்யவோ கௌ³ணாஸ்தைர்ம்ருதௌ ஸ்யாத்புநர்ஜநி: ।।
ப்ராக்தநாந்யபி ஜந்மாநி ஸம்யக்³ஜ்ஞாநம் து ஹந்தி ந: ।। 21 ।।
யதோ²க்த ஏவ வ்யாக்²யாநே யுக்தேயம் ஸ்யாத்ப²லஶ்ருதி: ।।
ந து நி:ஶேஷஸம்ஸாரவித்⁴வம்ஸிந்யாத்மபோ³த⁴நே ।। 22 ।।
ஸமஸ்தம்ருத்யோஸ்தமஸ: ஸம்யகா³த்மாவபோ³த⁴நம் ।।
ம்ருத்யுஸ்தத்ப²லவிஜ்ஞப்த்யை பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே ।। 23 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாதாத்மயாதா²த்ம்யோ யதா³(அ)யம் ம்ரியதே புமாந் ।।
கிமுத்க்ராமந்த்யத: ப்ராணா உதாஹோ நேதி ப⁴ண்யதாம் ।। 24 ।।
உத்க்ராந்தௌ ஸ்யாத³நிர்மோக்ஷோ ஜந்மார்த²ம் மரணம் யத: ।।
அம்ருதிஶ்சாப்யநுத்க்ராந்தௌ ஸத்ஸு ப்ராணேஷு கா ம்ருதி: ।। 25 ।।
து³:ஶகோத்தரமித்யேவம் ப்ரஶ்நம் மத்வா(அ)ந்வப்ருச்ச²த ।।
ஆர்தபா⁴கோ³ முநிர்வித்³வாந்ஸ ச நேதி தமப்³ரவீத் ।। 26 ।।
அகர்த்ராத்மபரிஜ்ஞாநாத்³த்⁴வஸ்தாவித்³யஸ்ய ஸர்வத: ।।
தே³ஹாந்தரக்³ரஹாபா⁴வாத்ப்ராணோத்க்ராந்தேரஸம்ப⁴வ: ।। 27 ।।
யதை³வ ஸம்யக்³விஜ்ஞாநம் ஜாதமஸ்யா(அ)(அ)க³மோக்தித: ।।
ப்ராணா: ஸஹேதவ: ஸர்வே ததை³வாஸ்தா நிரந்வயா: ।। 28 ।।
நாந்வயம் ஸஹதே ப்ரத்யங்ந சாபி வ்யதிரேகதாம் ।।
கௌடஸ்த்²யைகத்வஹேதுப்⁴யாம் ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவஸ்துந: ।। 29 ।।
த்⁴வஸ்தத்⁴வாந்தஸ்ய விஜ்ஞாநாத³தோ ஹேதுப²லாத்மநாம் ।।
த்³ருஶௌ ஸ்யாத்ஸமவநய: ஸர்பாதீ³நாம் யதா² ஸ்ரஜி ।। 30 ।।
ந ஸ்வகாரணஸம்ஸர்க³ஸ்தஸ்ய ஜ்ஞாநாத³பஹ்நுதே: ।।
நிஷ்ப²லம் ச ப⁴வேஜ்ஜ்ஞாநம் யதி³ காரணஸம்க³தி: ।। 31 ।।
உத்க்ராமந்தி ந சேத்ப்ராணா நாயம் தர்ஹி ம்ருதோ ப⁴வேத் ।।
தே³ஹஸ்யைவ ம்ருதேர்நைவம் ஜீவோ ந ம்ரியதே ஸதா³ ।। 32 ।।
ஜீவாபேதமிதி ஹ்யுக்தேர்ஜந்மாதே³ஶ்ச நிஷேத⁴த: ।।
யத்ஸம்ப³ந்தா⁴த³சித்கோ(அ)பி ஜீவதீத்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 33 ।।
தே³ஹஸ்தஸ்ய கத²ம் ம்ருத்யுர்ஜீவஸ்யேஹோபபத்³யதே ।।
யதோ(அ)தோ தே³ஹமரணம் ப்ராத்யக்ஷ்யாது³பபத்³யதே ।। 34 ।।
ப்ராணா ஏவ விலீயந்தே கிம்வா(அ)ந்யத³பி க்ருத்ஸ்நத: ।।
ப்ரயோஜகாதி³ நி:ஶேஷம் ம்ரியமாணாத்³விபஶ்சித: ।। 35 ।।
ப்ராணமாத்ரவிநாஶே ஸ்யாத்³பூ⁴யோ ஜந்ம ப்ரயோஜகாத் ।।
ஸப்ரயோஜகதந்நாஶே முக்திரஸ்யோபபத்³யதே ।। 36 ।।
கிமேநம் ந ஜஹாதீதி ப்ருஷ்டோ நாமேத்யதா²ப்³ரவீத் ।।
ந கிம்சிந்ந ஜஹாதீதி ப்ரஸித்³தே⁴ரித³முச்யதே ।। 37 ।।
நாமமாத்ராவஶேஷம் ததி³த்யுக்தௌ க³ம்யதே யத: ।।
ந கிம்சித³வஶிஷ்டம் ஸ்யாதி³தி யத்³வத்ததே²ஹ தத் ।। 38 ।।
ஶப்³தா³ர்த²ஶ்சா(அ)(அ)க்ருதிர்யஸ்மாந்நாதோ நாம விநஶ்யதி ।।
ஆநந்த்யம் நித்யதைவாஸ்ய நாம்நோ ந வ்யக்திபூ⁴ரிதா ।। 39 ।।
ம்ருத்யோ: ப்ரயோஜகம் யத்ஸ்யாத்³க்³ரஹாதிக்³ரஹரூபிண: ।।
தத்ஸ்வரூபாவத்⁴ருதயே ப்ராரப்³தை⁴ஷோத்தரா ஶ்ருதி: ।। 40 ।।
வைஶ்வாநரவராத³த்ர கேசிதா³ஹுர்மஹாதி⁴ய: ।।
தே³ஹத்³வயவிமோகே(அ)பி நைவ முக்த: புமாநிதி ।। 41 ।।
நாமமாத்ராவஶேஷோ(அ)ஸாவந்தராலே(அ)வதிஷ்ட²தே ।।
பராத்மந: பரிச்சி²ந்நோ(அ)வித்³யயோஷரரூபயா ।। 42 ।।
உச்சி²ந்நகாமகர்மா(அ)ஸௌ க்ருத்ஸ்நதத்ப²லபோ⁴க³த: ।।
உச்சி²ந்நாஶேஷபு³த்³த்⁴யாதி³ஸ்தத்காரணபரிக்ஷயாத் ।। 43 ।।
அத்³வைதத³ர்ஶநேநாஸ்ய த்³வைதத்³ருஷ்ட்யபநுத்தயே ।।
பர ஆரப்⁴யதே க்³ரந்தோ² ப்³ரஹ்மவித்³யாவபு³த்³த⁴யே ।। 44 ।।
அத்ர யத்ப்ரதிவக்தவ்யம் தது³க்தமஸக்ருத்புரா ।।
ஜிஹ்ரேம்யத்ர புநர்வக்தும் புநருக்தகி³ரா ப்⁴ருஶம் ।। 45 ।।
பா⁴ஷ்யோபாத்தமதோ ப்³ரூமோ நாநுபாத்தம் கத²ம்சந ।।
பிஷ்டபேஷணவத்ஸர்வம் பூர்வபக்ஷோக்திதூ³ஷணம் ।। 46 ।।
த்³வைதத்³ருஷ்ட்யைவ நி:ஶேஷத்³வைதகார்யபரிக்ஷயாத் ।।
ந பூ⁴தமாத்ரோபாதா³நே பீ³ஜமஸ்தி மநாக³பி ।। 47 ।।
புமர்தா²வஸிதே: ஶாஸ்ரம் க்ருதார்த²ம் விநிவர்ததே ।।
அத்³வைதத³ர்ஶநேநாதோ நாஸ்தி கிம்சித்ப்ரயோஜநம் ।। 48 ।।
அத்³வைதத³ர்ஶநார்தா²ய ஶாஸ்ராரம்போ⁴(அ)த ஏவ ச ।।
நைவோபபத்³யதே க்ருத்ஸ்நபுருஷார்தா²வஸாநத: ।। 49 ।।
உபபந்நஸ்ததா³ரம்போ⁴ மித²:கார்யப்ருத²க்த்வத: ।।
த்³வைதாத்³வைதாத்மஸம்த்³ருஷ்ட்யோர்த³ந்தோலூக²லயோரிவ ।। 50 ।।
ஆஸங்க³கார்யமுச்சி²ந்நம் த்³வைதத்³ருஷ்ட்யா(அ)(அ)த்மநோ யத: ।।
ஆஸங்க³ ஏவ பூ⁴தாநாமுபாதா³நமிஹேஷ்யதே ।। 51 ।।
ஸ ஏஷ த்³வைதத்³ருஷ்ட்யா(அ)த்ர கர்மபக்ஷோ நிராக்ருத: ।।
காமஶ்ச வாஸநா: ஸர்வா மாஹாரஜநபூர்விகா: ।। 52 ।।
ஸர்வம் சேத்³விநிவ்ருத்தம் ஸ்யாத்கிமந்யத³வஶிஷ்யதே ।।
தத்பரிச்சே²தி³ விஜ்ஞாநமவித்³யைவாவஶிஷ்யதே ।। 53 ।।
கர்மா(அ)(அ)ரம்பே⁴ விகர்த்ரேவ ஸ்வாஶ்ரயஸ்ய ஸதே³ஷ்யதே ।।
இயத்தா காரகாவஸ்தா² பரிச்சி²ஜ்ஜ்ஞாநமேவ து ।। 54 ।।
ஸைஷா(அ)வித்³யா பரிச்சே²த்ரீ யயா(அ)யம் பரமாத்மந: ।।
ஸம்ஸாரித்வம் பரிச்சி²ந்நோ விஜ்ஞாநாத்மத்வமஶ்நுதே ।। 55 ।।
நிவ்ருத்தோ த்³வைதவிஷயாத்³யத்³யப்யேஷ ததா²(அ)பி து ।।
ஸம்ஸாராவஸ்த² ஏவாத²ம் த்³வைதத்வாத்³ப்³ரஹ்மபே⁴த³த: ।। 56 ।।
யதோ(அ)நவஸிதம் வாக்யம் புமர்தா²நவஸாநத: ।।
ப்ரவர்ததே புரேவாதோ ப்³ரஹ்மண்யப்யயஸித்³த⁴யே ।। 57 ।।
ஏகவாக்யத்வமேதஸ்மாத்³தூ³ைதாத்³வைதார்த²வாக்யயோ: ।।
மோஹாத்⁴வஸ்தேர்ந சாஶேஷ: புருஷார்த²: ஸமாப்யதே ।। 58 ।।
பரிச்சே²த³ம் ஹி யத்கார்யம் ததே³வ விநிவர்ததே ।।
த்⁴வாந்தோச்சி²த்தௌ விகர்துத்வம் கர்மணஸ்த்வநுவர்ததே ।। 59 ।।
ஆஸங்க³ஶ்ச ததை²வா(அ)(அ)ஸ்தே தே ஏதே ஸங்க³கர்மணீ ।।
அநிவ்ருத்தே ஸதீ பூ⁴யோ(அ)வித்³யாம் ஜநயிதும் க்ஷமே ।। 60 ।।
அவிநிர்பா⁴க³வ்ருத்தித்வாத்ஸர்வதை³வ பரஸ்பரம் ।।
ந சாவிஶுத்³தே⁴ த்³வைதார்தே² ஶக்யமத்³வைதமீக்ஷிதும் ।। 61 ।।
இத்யாதி³பூர்வபக்ஷோக்திதூ³ஷணேஷ்வாபி⁴தா⁴ஸ்யதே ।।
க்³ரந்த²பூ⁴யஸ்த்வஸம்த்ராஸாந்நேஹ க்ருத்ஸ்நோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।। 62 ।।
பூ⁴ரி தூ³ஷணமத்ரோக்தம் ஶ்ருத்யா ச ஸ்வயமேவ ச ।।
புருஷோ வா இதி ஹ்யுக்த்யா ததா²(அ)ஸ்மாதி³தி வாக்யத: ।। 63 ।।
காரணாத³க்ஷராத³ந்நம் புருஷேணேஹ கர்மணா ।।
அவ்யாக்ருதாதி³பா⁴வேந வ்ரீஹ்யாதி³த்வாய ஜந்யதே ।। 64 ।।
தத்ரைவம் ஸதி யத்³யேதத்³யேதைவ ஹி கேவலம் ।।
ந ஜந்யதே(அ)த: க்ஷீயேத ந த்வேதந்நேஹ ஜந்யதே ।। 65 ।।
நித்யம் பு⁴ங்க்தே யதை²வாந்நமாத்மா வாக்³தே³ஹபு³த்³தி⁴பி⁴: ।।
அக்ஷீணை: கர்மஸம்தாநைஸ்ததை²வ ஜநயத்யபி ।। 66 ।।
பூ⁴தாநி க்ஷீயமாணாநி கர்மணா பரமாத்மந: ।।
புருஷேணேஹ ஜந்யந்தே தஸ்மாத்ஸ புருஷோ(அ)க்ஷிதி: ।। 67 ।।
பூர்வகர்மோபபோ⁴கோ³ ய: புருஷாணாம் ஶுபா⁴ஶுப⁴: ।।
தஸ்மாதா³ஸங்க³வைஶேஷ்யாத³ந்யஸ்ய ப்ரக்ரியா புந: ।। 68 ।।
தத்ரைவம் ஸதி ஸாஸங்கா³: ப்ராயேண ப்ராணிநோ யத: ।।
அத: காமாஶயவஶாத்ஸ்ருஜ்யதே(அ)ந்நம் முஹுர்முஹு: ।। 69 ।।
க்ஷீயந்தே(அ)ந்யாஶ்ச போ⁴கே³ந சீயந்தே(அ)ந்யாஶ்ச கர்மணா ।।
பூ⁴தமாத்ரா: ப்ரதீ³பஸ்ய ஸம்தாநேநார்சிஷோ யதா² ।। 70 ।।
பரஸ்பராத்த்ருபோ⁴ஜ்யத்வஸம்ஸ்காரோபநிப³ந்த⁴நம் ।।
விஜ்ஞாநாத்மபி⁴ராரப்³த⁴ம் ப³ம்ப்⁴ரமீத்யகி²லம் ஜக³த் ।। 71 ।।
விஜ்ஞாநாத்மா ஹி ய: கஶ்சித்கர்மணா யேந கேநசித் ।।
ஸாதி⁴யூதாதி⁴தை³வஸ்ய ஜக³த: ஸர்க³காரணம் ।। 72 ।।
ஶ்ருத்யைதத்ஸ்வயமேவோக்தம் கர்ம ந க்ஷீயதே யதா² ।।
தை³வவாகா³தி³ஸம்பத்திஸ்ததா² த்ர்யந்நாத்மத³ர்ஶிந: ।। 73 ।।
இத³ம் தத்ததி³த³ம் சேதி த்ரிஷு காலேஷு நித்யதாம் ।।
ப்ராஹாஸ்ய வித்³யமாநஸ்ய விக்ரியாமாத்ரமேவ து ।। 74 ।।
யத்³யத்காமயதே சாஸ்மாத³வித்³யாகாமகர்மணாம் ।।
ப்³ரஹ்மண்யவஸ்தி²தஸ்யாபி த்வக்ஷயத்வம் ஶ்ருதிர்ஜகௌ³ ।। 75 ।।
க்ருத்ஸ்நப்ராப்த்யா க்ஷயோ நாதோ வித்³யதே காமகர்மணோ: ।।
ப்ரமாணாஸம்ப⁴வாத்தஸ்மாத³ஸமீசீநமுச்யதே ।। 76 ।।
வ்யக்ததாயா: க்ஷயோ யஸ்து காரணாத்மதயா ஶ்ருத: ।।
தாத்³ருக்க்ஷய: ஸுஷுப்தே(அ)பி நைவாஸ்மாபி⁴ர்நிவார்யதே ।। 77 ।।
ப்ரத்யக்தத்த்வபரிஜ்ஞாநஜந்மைவ த்⁴வம்ஸஹேதுதாம் ।।
த்³வைதஸ்யைதி புமர்த²ஶ்ச நாதோ(அ)ந்யத்கிம்சிதி³ஷ்யதே ।। 78 ।।
தமேதமிதி ச ததா² ஸர்வேஷாமபி கர்மணாம் ।।
ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநஸமுத்பத்தௌ விநியோக³: ப்ரத³ர்ஶித: ।। 79 ।।
பி⁴த்³யதே ஹ்ருத³யக்³ரந்தி²ஶ்சி²த்³யந்தே ஸர்வஸம்ஶயா: ।।
க்ஷீயந்தே சாஸ்ய கர்மாணி தஸ்மிந்த்³ருஷ்டே பராவரே ।। 80 ।।
போ⁴க³க்ஷயேண காம்யாநாம் நிஷித்³தா⁴நாம் ச கர்மணாம் ।।
க்ஷய ஆரப்³த⁴கார்யாணாம் ஜ்ஞாநிநோ(அ)பி, ந போ³த⁴த: ।। 81 ।।
ஆப⁴வாத³ர்ஜிதாநாம் து ஸர்வேஷாமபி கர்மணாம் ।।
க்ஷயோ(அ)நாரப்³த⁴கார்யாணாம் ஸம்யக்³ஜ்ஞாநப்ரஸூதித: ।। 82 ।।
ஜ்ஞாநோத்பத்தௌ க்ஷயே மாநம் கர்மணாம் வித்³யதே யதா² ।।
க்ருத்ஸ்ரப்ராப்த்யா க்ஷயே மாநம் ந ததா² கிம்சிதி³ஷ்யதே ।। 83 ।।
பரிச்சே²த்ரீ ந சாவித்³யா தமோரூபா ஹி ஸா யத: ।।
ஆச்சா²தி³கா(அ)த: ஸா யுக்தா ஸமஸ்தவ்யஸ்தரூபிண: ।। 84 ।।
ந சாபி மித்²யாவிஜ்ஞாநம் பரிச்சே²த³கமிஷ்யதே ।।
பரிச்சி²நத்தி கிம் வ்யோம நீலஜ்ஞாநம் மநாக³பி ।। 85 ।।
ஸதோ ஹி வ்யஞ்ஜகம் மாநம், ந து தத்கும்ப⁴காரவத் ।।
மேயவஸ்த்வநுரோதி⁴த்வாத்பரிச்சே²த³கதா தி⁴ய: ।। 86 ।।
யதா²வஸ்த்வநுரோதி⁴த்வமஜ்ஞநஸ்யாபி சேந்மதம் ।।
முக்தே மேயே ஸதா³ முக்திர்ப³ந்தோ⁴ வா ஸ்யாத்³விபர்யயே ।। 87 ।।
நா(அ)(அ)த்மா(அ)நாந்மீயகார்யஸ்ய ஸ்யாது³பாதா³நகாரணம் ।।
அதாதா³த்ம்யாந்ந ஹி க⁴டம் ஜநயந்தீஹ தந்தவ: ।। 88 ।।
பராத்மந: ஸ்வதோ(அ)வித்³யா ப³ஹிஷ்டே² காமகர்மணீ ।।
ஆக³தே நத்வவித்³யாயா ப⁴வதைவைதது³ச்யதே ।। 89 ।।
ந சாப்யவித்³யாமஸதீம் ஶக்நுத: காமகர்மணீ ।।
தத³காரணத: கர்தும் ம்ருத்ஸ்நேபா⁴ஶ்வாதி³கம் யதா² ।। 90 ।।
ந சாத்யந்தாஸதோ ஜந்ம குர்யால்லோகே(அ)பு காரணம் ।।
நர்தே த⁴ராம் ஸுவ்ருஷ்ட்யா(அ)பி பத்³மிநீஸம்ப⁴வோ(அ)ம்ப³ராத் ।। 91 ।।
ப்³ரஹ்மைவ சேத³வித்³யாயா ஜந்மந: காரணம் மதம் ।।
தஸ்மிந்ஸதி ஸமுச்சி²த்திரவித்³யாயா: கத²ம் ப⁴வேத் ।। 92 ।।
ஆத்யந்திகீ ஸமுச்சி²த்தி: ஸ்யாச்சேந்மோஹஸ்ய காரணே ।।
ஸத்யேவ நஶ்வரஸ்யாஸ்ய ஸ்வத: கிம் ஸாத⁴நைர்வத³ ।। 93 ।।
ந சேத்தே ஶக்நுதோ(அ)வித்³யாம் ரக்ஷிதும் காமகர்மணீ ।।
வித்³யமாநாம் விநஷ்டாம் து கர்தும் தே ஶக்நுத: கத²ம் ।। 94 ।।
காமகர்மாதி³ஹாநே(அ)பி யத்³யவித்³யா(அ)வஶிஷ்யதே ।।
நேதீதி வசஸோ வ்யாக்²யா ததா² ஸதி விருத்⁴யதே ।। 95 ।।
நேதீதி ப்ரத²ம: ஶப்³தோ³ மூர்தாமூர்தநிஷேத⁴க்ருத் ।।
த்³விதீயோ நேதி ய: ஸோ(அ)த² பா⁴வநாப்ரதிஷேத⁴க்ருத் ।। 96 ।।
பா⁴வநாதி³விஶேஷேஷு யச்சா²ந்தேஷ்வவஶிஷ்யதே ।।
நிஷ்கலம் தத்பரம் ப்³ரஹ்ம நேதி நேத்யுபதி³ஶ்யதே ।। 97 ।।
ஜ்ஞாதம் ப்³ரஹ்ம யதா²வச்ச ந சாபாகா³த்ததஸ்தம: ।।
இத்யேதத³விருத்³த⁴ம் ஸ்யாத்ப்ரஸாதா³ஜ்ஜாதவேத³ஸ: ।। 98 ।।
த்³வைதார்த²ஸ்ய விஶுத்³தி⁴ஶ்ச கீத்³ருஶ்யத்ர விவக்ஷிதா ।।
அத்³வைதாநபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ நாஶோ வா மலஶுத்³தி⁴வத் ।। 99 ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்தஸம்த்³ருஷ்டௌ நாத்³வைதாத்³வைூததா ப்ருத²க் ।। 100 ।।
தயோரைகாத்ம்யதோ யுக்தா நாபி தந்நாஶ இஷ்யதே ।।
நஷ்டே த்³வைதே(அ)கி²லே ந ஸ்யாத்ஸமஸ்தவ்யஸ்தத³ர்ஶநம் ।। 101 ।।
ஶீதோஷ்ணயோரிவ கத²ம் பரஸ்பரவிரோதி⁴நோ: ।।
ஏகத்ர ஸமவாய: ஸ்யாத்ஸமஸ்தவ்யஸ்தத⁴ர்மயோ: ।। 102 ।।
அபூர்வாதி³ஷு ஜீவத்ஸு ஶ்ருதிவாக்யேஷு ஶக்யதே ।।
நேஶ்வரேணாபி நிர்வக்தும் ஸமாஸ்தவ்யஸ்ததா(அ)(அ)த்மந: ।। 103 ।।
ந ச கும்பா⁴தி³வத்³ருஷ்டிராத்மநோ(அ)வ்யதிரேகத: ।।
அநாத்மத்வப்ரஸக்தி: ஸ்யாத்³ரஷ்ட்ருத்³ருஶ்யப்ரபே⁴த³த: ।। 104 ।।
நோ சேத்ஸமஸ்தத்³ருஷ்ட்யௌவ வ்யஸ்தத்³ருஷ்டி: ஸமாப்யதே ।।
ஆத்மநீதி ஶ்ருதேர்வாக்யப்ரமாணம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 105 ।।
யேநாஶ்ருதம் ஶ்ருதமிதி கஸ்மிந்ந்விதி ததா² வச: ।।
இத்யாதி³ ஸுவிருத்³த⁴ம் ஸ்யாந்ந சாபீஹாபரா மிதி: ।। 106 ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்தஸம்த்³ருஷ்டௌ ந கிம்சித³பி த்³ருஶ்யதே ।।
பூர்ணாஜ்ஞாநைகஹேதுத்வாத்³ரஜ்ஜுஸர்பாதி³த்³ருஷ்டிவத் ।। 107 ।।
அணூந்ப்ரத்யேகஶ: ஸர்வாந்ஸ க்³ருஹ்ணீயாத³யத்நத: ।।
த்³வைதபே⁴தா³நிமாந்ஸர்வாநேகைகஸ்ய ந வேத்தி ய: ।। 108 ।।
ஸர்வேஷ்வபி ச த்³ருஷ்டேஷு த்³வேதபே⁴தே³ஷு கேநசித் ।।
ஆநந்த்யம் ப்³ரஹ்மதா சாஸ்ய து³ர்க⁴டா ஸ்யாத்ததா² ஸதி ।। 109 ।।
த்³ரவ்யத்³ருஷ்ட்யா ஸமீக்ஷ்யந்தே த⁴ர்மா நீலாத³யோ யதா² ।।
ஆத்மத்³ருஷ்ட்யா ததே²க்ஷ்யந்தே நாநாத்மாநோ விரோத⁴த: ।। 110 ।।
ததா²சேஹா(அ)(அ)க³மவச: பராஞ்சீதி விருத்³த⁴தாம் ।।
ஆத்மாநாத்மார்த²ஸம்த்³ருஷ்ட்யோ: ஸ்பு²டம் ந: ப்ரத்யபீபத³த் ।। 111 ।।
ஆத்மா வா அர இத்யுக்தௌ நைவாநாத்மேக்ஷணே விதி⁴: ।।
அநூத்³யைவ யதா²ப்ராப்தமாத்மத்³ருஷ்டிர்விதீ⁴யதே ।। 112 ।।
யத்ர யத்ர விதி⁴ர்த்³ருஷ்டஸ்தத்ர தத்ரா(அ)(அ)த்மகர்மக: ।।
க்ருத்ஸ்நாநாத்மாநுவாதே³ந ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்டிர்விதீ⁴யதே ।। 113 ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நஸம்ப³ந்த⁴விஜ்ஞாநம் நாந்யத: ஶ்ருதே: ।।
தத³ந்யேஷு பதா³ர்தே²ஷு ப்ரத்யக்ஷாதி³ப்ரமாணத: ।। 114 ।।
ஸர்வமாநாதிவர்த்யாத்மப்ரதிபத்தௌ தத: ஶ்ருதி: ।।
நிமித்தத்வேந ஸந்மாநம் ஸுஷுப்தோத்தா²பகோக்திவத் ।। 115 ।।
மந்த்ராம்நாயோ(அ)ப்யுபந்யஸ்தோ யதே²ஹ ந விருத்⁴யதே ।।
ததோ²த³ர்கே ப்ரவக்ஷ்யாம: ஸர்வம் ப⁴த்³ரம் ததோ(அ)ஸ்த்வித³ம் ।। 116 ।।
பராபரத்வபே⁴தே³ந த்³வே வித்³யே ஸமுதீ³ரிதே ।।
வித்³யாவித்³யே இஹோச்யேதே தமோவஸ்த்வவஸாநத: ।। 117 ।।
தபோ வித்³யா ச விப்ரஸ்ய நி:ஶ்ரேயஸகரம் பரம் ।।
தபஸா கல்மஷம் ஹந்தி வித்³யயா(அ)ம்ருதமஶ்நுதே ।। 118 ।।
த்⁴வஸ்தாத்⁴யாத்மாதி³ஸம்பே⁴த³: ப்ரத்யங்போ⁴ஹைகமாத்ரபா⁴க் ।।
த்³ரஷ்டவ்ய இத்யாதி³விதௌ⁴ ப்ரவர்தேத ஜட³: கத²ம் ।। 119 ।।
இத்யாதி³ பூர்வமேவோக்தம் தூ³ஷணம் தூ³ஷிதாத்மநாம் ।।
ஆத்மாநமேவேத்யத்ரைவ ந பூ⁴யோ(அ)த்ராபி⁴தீ⁴யதே ।। 120 ।।
ஸுவிஸ்பஷ்டார்த²தோ பா⁴ஷ்யம் டீகாம் நைவ வ்யபேக்ஷதே ।।
தஸ்மாத்³பா⁴ஷ்யாக்ஷரைரேவ ஶேஷோ(அ)ர்தோ²(அ)த்ர ப்ரதீயதாம் ।। 121 ।।
க்³ரஹாதிக்³ரஹரூபம் தத்ப்ரயுக்தம் கேந ப³ந்த⁴நம் ।।
ப்ரயோஜகாவத்⁴ருதயே யாஜ்ஞவல்க்யேத்யுவாச ஹ ।। 122 ।।
கர்மாஶ்ரயத்வதோ லிங்கா³த³வித்³வாநிஹ க்³ருஹ்யதே ।।
ப்ரக்ருதாயா விப⁴க்தேஶ்ச விப⁴க்த்யந்தரஸம்ஶ்ரயாத் ।। 123 ।।
யத்ராஸ்யாவிது³ஷ: பும்ஸோ ம்ருதஸ்யா(அ)(அ)யுஷ்பரிக்ஷயாத் ।।
ஸ்வயோநிம் வாக்ஸமப்யேதி வாதம் ப்ராணோ(அ)நுக³ச்ச²தி ।। 124 ।।
அக்³ந்யாதி³தே³வதாம்ஶா யே போ⁴கா³ர்த²ம் கர்மணா(அ)ர்ஜிதா: ।।
வாகா³தி³ஶப்³தை³ருச்யந்தே த ஏவாத்ர ந பௌருஷா: ।। 125 ।।
பும்ஸ: கர்மக்ஷயே ஸ்வாம்ஶாந்ஸம்ஹரந்தி யதா²யத²ம் ।।
அக்³ந்யாதி³தே³வதா: ஸோ(அ)யமுபஸம்ஹார உச்யதே ।। 126 ।।
பும்ஸோ தே³ஹக்³ரஹே பூ⁴யோ தே³ஹஸ்தா²நேஷு தே³வதா: ।।
அம்ஶம் நித³த⁴தி ஸ்வம் ஸ்வம் கர்மபோ⁴க³ப்ரஸித்³த⁴யே ।। 127 ।।
ஹ்ருத்³யாகாஶ இஹா(அ)(அ)மேதி ஸ்யாதா³காஶாப்யயத்வத: ।।
ப்ரஶ்நஸ்ய விஷயத்வேந விஜ்ஞாநாத்மோபயோக³த: ।। 128 ।।
அதி⁴ஷ்டா²த்ருவியுக்தாநி ந்யஸ்ததா³த்ரோபமாநி ஹி ।।
வாகா³தி³கரணாநீதி நாலம் பும்போ⁴க³ஸித்³த⁴யே ।। 129 ।।
விதே³ஹதே³வத: காயம் ப⁴வத்யேஷ புமாநிதி ।।
ஆஶ்ரயம் கேதி பும்ஸோ(அ)ஸாவப்ராக்ஷீந்முநிஸத்தமம் ।। 130 ।।
கிம் காரணாத்மதாமேதி கிம்வா கேநசிதா³த்மநா ।।
அவதிஷ்ட²த ஏவாயம் கிவா கர்மைவ ஸம்ஶ்ரித: ।। 131 ।।
கு³ணாந்வா யதி³ வேஶாநம் காலம் வா தை³வமேவ வா ।।
யத்³ருச்சா²ம் ஸம்ததிம் ஶூந்யம் விநாஶம் வேதி ப⁴ண்யதாம் ।। 132 ।।
ப்ரஶ்நேந பா⁴விதஸ்துஷ்ட: பாணிமஸ்யாக்³ரஹீத்³ருஷி: ।।
அந்யாஸாதா⁴ரணம் ப்ரஶ்நமப்ராக்ஷீதி³தி விஸ்மித: ।। 133 ।।
அஸாதா⁴ரண்யஸித்³த்⁴யர்த²மாவாமேவேத்யதோ(அ)வத³த் ।।
வித்³யாகு³ப்திஶ்ச ப³ஹுஶ: ஶ்ருதாவபி ஸமீக்ஷ்யதே ।। 134 ।।
ஆவயோரேவ விஜ்ஞாநம் யதே²த³ம் ப்ராக³பூ⁴தி³த: ।।
ஆவாமேவ ததை²வோர்த்⁴வம் வேதி³ஷ்யாவோ யதோ²தி³தம் ।। 135 ।।
ஸஜநே ப்ரஶ்ந ஏதஸ்மிந்க்²யாப்யமாநே த்வயோதி³தே ।।
ந ஸித்⁴யேதா³வயோருக்தம் ப்ரயோஜநமித³ம் த்⁴ருவம் ।। 136 ।।
ந த்வந்யோக்திபரித்ராஸாத்³யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)ப்³ரவீதி³த³ம் ।।
ஜல்பே வாத்³யதிரேகேண நாந்யோ வக்தி யதஸ்தத: ।। 137 ।।
பரிஶிஷ்டாநபி ப்ரஶ்நாநுத்க்ரம்ய வ்யாகரோத³ஸௌ ।।
ஸஜநாதி³தி நாத: ஸ்யாத³ந்யோக்திப⁴யகாரணம் ।। 138 ।।
ஸாத்⁴வேததி³தி ஸம்பா⁴வ்ய ஸஜநாது³த்ஸஸர்பது: ।।
யாஜ்ஞவல்க்யார்தபா⁴கௌ³ தாவுத்க்ரம்ய ச ஜஜல்பது: ।। 139 ।।
ஸஜநாத்தாவதோ²த்க்ரம்ய மித²ஸ்தத்ர யதூ³சது: ।।
தத்ஸர்வம் ஶ்ருதிராசக்²யாவஸ்மத்ப்ரியசிகீர்ஷயா ।। 140 ।।
கர்மாதி³பரதந்த்ரத்வாத்ஸ்வாஶ்ரயோ நாயமிஷ்யதே ।।
ஸம்ஸாரபூ⁴மிவர்தித்வாந்ந சா(அ)(அ)த்மா காரணாஶ்ரய: ।। 141 ।।
அசித்கத்வாத்ப்ரதா⁴நாதி³ பும்ஸோ ந ஸ்தா²நமிஷ்யதே ।।
ந கர்ம தத்ப²லம் வேத்தி ந ச கஸ்யைதி ஸம்க³திம் ।। 142 ।।
ந சேஶ்வரே ஸ்தி²திஸ்தஸ்ய ஶாஸ்ராநாரம்ப⁴ஸக்தித: ।।
க்ருதநாஶாக்ருதப்ராப்தீ ப்ராப்நுதோ நுஸ்ததா² ஸதி ।। 143 ।।
தை³வாதி⁴ஷ்டி²த ஏவாயம் கர்மகாலவஶாநுக³: ।।
ப்ரவர்ததாம் சேத்புருஷோ நைவமப்யுபபத்³யதே ।।
ஜட³த்வாதி³தி பூர்வோக்தோ தோ³ஷோ(அ)த்ராபி ச வித்³யதே ।। 144 ।।
ஸதே³வதாகம் பூர்வோக்தம் ஸமர்த²மிதி சேந்மதம் ।। 145 ।।
ப்ரவ்ருத்திரப்ரவ்ருத்திர்வா தே³வதைஶ்வர்யத: ஸதா³ ।।
நியமே ஹேத்வஸத்³பா⁴வாந்ந ஸ்யாந்நையமிகீ ஸ்தி²தி: ।। 146 ।।
ந சாபி கேவலம் கர்ம பும்ஸ: ஸ்யாதா³ஶ்ரயோ யத: ।।
அசேதநத்வாநித்யத்வதோ³ஷது³ஷ்டம் புரோதி³தம் ।। 147 ।।
மயா(அ)யமநுயாதவ்ய: கர்தா சாயம் மமாப⁴வத் ।।
காலாதி³விஷயம் ஜ்ஞாநம் த்⁴வம்ஸிந: கர்மண: குத: ।। 148 ।।
யத ஏவமத: ஸர்வே காலதை³வேஶ்வராத³ய: ।।
கர்மப்ரதா⁴நா: பும்ஸ: ஸ்யாதா³ஶ்ரயோ(அ)யமநுத்தம: ।। 149 ।।
இடோ² யத்³ருச்சா² நியதி: காரணத்வேந நா(அ)(அ)ஶ்ரிதா: ।।
ஸம்ததௌ சாநவஸ்தா²நாந்நா(அ)(அ)ஶ்ரயத்வம் ப்ரமாணத: ।। 150 ।।
ந கர்ம பூர்வஸ்கந்தே⁴ஷு நஷ்டந்வாது³பபத்³யதே ।।
ந சேஹ பரிணாம: ஸ்யாது³த்தரஸ்கந்த⁴ஸம்க³தௌ ।। 151 ।।
அநிஷ்டி²தம் ந கர்மாபி ப²லாயாலம் ப⁴வேத்கசித் ।।
ந சைகத்ரைகதா³ ஸ்தா²நம் விரோதா⁴ஜ்ஜந்மநாஶயோ: ।। 152 ।।
ந ச ஸ்கந்தா⁴திரேகேண ஸ்தி²ர: கஶ்சித³பீஷ்யதே ।।
போ⁴க³மோக்ஷாபி⁴ஸம்ப³ந்தீ⁴ யம் ப்ரத்யேதத்ப்ரவர்ததே ।। 153 ।।
அநாரம்ப⁴ஶ்ச ஶூந்யே(அ)பி யதா²(அ)யமுபலப்⁴யதே ।।
மிதேஶ்சாஸம்ப⁴வாச்சூ²ந்யம் ஸர்வதா² நோபபத்³யதே ।। 154 ।।
யத ஏவமதோ ந்யாய்யம் கர்மைவாஸ்ய ஸமாஶ்ரய: ।।
ஸம்ஸாரபூ⁴மௌ பும்ஸ: ஸ்யாத்காலாதே³ஸ்தத்ப்ரதா⁴நத: ।। 155 ।।
கர்மப்ராதா⁴ந்யமேவாத: ஸ்வயமேவாப்³ரவீச்ச்²ருதி: ।।
காலதை³வேஶ்வராதி³ப்⁴ய: காலாதே³ஸ்தத்ப்ரயுக்தித: ।। 156 ।।
ஸதி கர்மணி வைசித்ர்யம் பூ⁴தாநாமுபபத்³யதே ।।
கர்மஶப்³தே³ந வித்³யா ச பா⁴வநா கர்ம சோச்யதே ।। 157 ।।
தே³ஹாரம்பே⁴ ந ஶுத்³த⁴ஸ்ய கர்மண: ஶக்திரிஷ்யதே ।।
தஸ்மாத்ர்ரிதயமப்யேதத்கர்மஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ।। 158 ।।
காரணாநாம் யதோ²க்தாநாம் யச்ச தௌ ப்ரஶஶம்ஸது: ।।
கர்மைவோக்தேஷு ஸர்வேஷு ப்ரஶஶம்ஸதுராத³ராத் ।। 160 ।।
காரணத்வாவிஶேஷே(அ)பி கிம் ப்ரதா⁴நமிதீக்ஷணே ।।
கர்மண: ஸ்யாத்ப்ரஶம்ஸைவம் தத்ப்ராதா⁴ந்யோபபத்தித: ।। 161 ।।
வஶீக்ருத்யேஶ்வராதீ³நி காரணாநி ஸ்வதந்த்ரவத் ।।
கர்ம ஸித்⁴யத்³யதோ த்³ருஷ்டம் ப்ரதா⁴நம் கர்ம தேந தத் ।। 162 ।।
க்ரியாம் ப்ரத்யகு³ணீபூ⁴தம் நேஶ்வராத்³யபி ஸித்⁴யதி ।।
கர்மாதஸ்தேஷு ஸர்வேஷு ப்ரதா⁴நமிதி ப⁴ண்யதே ।। 163 ।।
யஸ்மாதே³வத: ப்ரேதோ தே³வதாவிரஹே(அ)பி நா ।।
தே³ஹாத³ஸ்மாத்பரிப்⁴ரஷ்ட: கர்மப்ராதா⁴ந்யஸம்ஶ்ரயாத் ।। 164 ।।
புண்ய: புண்யேந ப⁴வதி பாப: பாபேந கர்மணா ।।
இதி ஶ்ரௌதம் வசோ ஜ்ஞேயமாக³மைகப்ரமாணத: ।। 165 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய த்³விதீயமார்தபா⁴க³ப்³ராஹ்மணம்

॥ த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய த்ருதீயம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஸம்ஸாராந்முச்யமாநாநாம் ததா² ஸம்ஸரதாமிஹ ।।
தே³ஹாதி³நாஶே துல்யே(அ)பி தத்ரைகேஷாம் புநர்ப⁴வ: ।। 1 ।।
தே³ஹாத்³யாத்யந்திகீ ஹாநிரந்யேஷாம் யத்ர காரணே ।।
ஸதி சாஸதி சைவம் ஸ்யாத்தத்ப்ரயோஜகமீரிதம் ।। 2 ।।
க்³ரஹாதிக்³ரஹரூபஸ்ய ம்ருத்யோ: கர்மேதி நிஶ்சிதம் ।।
கீயதீ கர்மணஸ்தஸ்ய வ்யாப்தி: ஸ்யாதி³தி ப⁴ண்யதே ।। 3 ।।
ஸாதா⁴ரண்யவிஶேஷாப்⁴யாம் கர்மணஶ்ச வ்யவஸ்தி²தி: ।।
விஶேஷாவஸ்தா² ப்ராகு³க்தா ஸாமாந்யம் த்வது⁴நோச்யதே ।। 4 ।।
ஸம்ஸாரே கியதீ வ்யாப்திரபி⁴வ்யக்தஸ்ய கர்மண: ।।
ஸாமாந்யாத்மவிஶேஷாப்⁴யாமித்யேதத்³பு⁴ஜ்யுநோச்யதே ।। 5 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யமோஹஸ்ய காயேயத்தேஹ ப⁴ண்யதே ।।
ஏதஸ்யாம் ஸம்யகு³க்தாயாம் நாநுக்தமவஶிஷ்யதே ।। 6 ।।
ப்⁴ரூணஹத்யாஶ்வமேதா⁴ப்⁴யாம் ந பரம் பாபபுண்யயோ: ।।
இத்யேவம் த⁴ர்மகாராணாமபி வாக்யாநி கோடிஶ: ।। 7 ।।
பாபஸ்ய கர்மண: கார்யமந்யத்ராபி மிதம் யத: ।।
நேஹாதோ ப⁴ண்யதே பூ⁴யோ(அ)நர்த²த்வாச்சாப்யநாத³ர: ।। 8 ।।
ஸ்வதஶ்ச தஜ்ஜிஹாஸாயா: ஸித்³த⁴த்வாந்நேஹ கீர்த்யதே ।।
பரமோதா³ரப²லதா த்வஶ்வமேதா⁴க்²யகர்மண: ।। 9 ।।
நி:ஶேஷபுருஷார்தா²நாம் புண்யம் கர்ம ஹி ஸாத⁴நம் ।।
இத்யாஹு: ஶ்ருதய: ஸர்வா: ஸ்ம்ருதயஶ்சாப்யநேகஶ: ।। 10 ।।
புருஷார்த²த்வஸாமாந்யாத்ஸ்வர்கா³தி³புருஷார்த²வத் ।।
முண்யஸாத⁴நதாஶங்கா முக்தேரபி யதஸ்தத: ।।
ததா³ஶங்காநிவ்ருத்த்யர்த²ம் ப்ராரப்³தை⁴ஷோத்தரா ஶ்ருதி: ।। 11 ।।
ஜ்ஞாநோபப்³ரும்ஹிதஸ்யாபி க்ரதுராஜஸ்ய கர்மண: ।।
ஸம்ஸாரவிஷயைவா(அ)(அ)ப்திர்மக்தௌ ஸா ந மநாக³பி ।। 12 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஸம்மோஹ: க்ரியாகாரகரூபவாந் ।।
ப்ரத²தே(அ)பாஸ்தநி:ஶேஷக்ரியாகாரகவஸ்துநி ।। 13 ।।
அநிர்ஜ்ஞாதாத்மயாதா²த்ம்யைர்யத்து கைஶ்சிதி³ஹோச்யதே ।।
ப²லாபி⁴ஸம்தி⁴ரஹிதம் வித்³யேதம் கர்ம முக்தயே ।। 14 ।।
ப³ந்த⁴ஹேத்வபி மோக்ஷாய விருத்³த⁴ப²லக்ருத்³யதா² ।।
விஷத³த்⁴யாதி³வதி³தி ததோ²தா³ஹ்ருதிருச்யதே ।। 15 ।।
இத்யுக்தபரிஹாரார்த²ம் நைதத்ஸம்யகி³தீர்யதே ।।
அநாரப்⁴யத்வவசநம் தத்³தே⁴துப்ரதிபத்தயே ।। 16 ।।
ஆரப்⁴யத்வாப்⁴யுபக³மே முக்தேஸ்தத்ஸ்யாத்³யதோ²தி³தம் ।।
அநாரப்⁴யா த்வியம் முக்திஸ்தத்ஸித்³தே⁴ர்ஜ்ஞாநஹேதுத: ।। 17 ।।
ப்³ரஹ்ம வா இத³மித்யுக்தே: ப்ராக³பி ஜ்ஞாநஜந்மத: ।।
ஜக³த்³ப்³ரஹ்மாத்மஸம்ஸித்³தே⁴ர்நாதோ முக்தி: க்ரியோத்³ப⁴வா ।। 18 ।।
யதி³ வஸ்து ஸ்வதோ முக்தம் பரதோ ப³த்³த⁴மிஷ்யதே ।।
மோக்ஷாய யத்ந: ப²லவாம்ஸ்ததா³ ஸ்யாந்ந விபர்யயே ।। 19 ।।
வித்³யா(அ)பி⁴வ்யஞ்ஜிகைவேயம் ஸ்வத: ஸித்³த⁴ஸ்ய வஸ்துந: ।।
ஆரம்ப⁴கத்வம் ஜக³தி தஸ்யா நைவோபபத்³யதே ।। 20 ।।
அஜ்ஞாநமாத்ரவ்யவதௌ⁴ வஸ்துநி வ்யாப்ருதிர்மிதே: ।।
ஆரப்⁴யே(அ)ர்தே²(அ)ப²லம் ஜ்ஞாநம் வ்யஞ்ஜகத்வாத்ப்ரதீ³பவத் ।। 21 ।।
ந சாவித்³யாதிரேகேண முக்தேர்ப³ந்தோ⁴(அ)ந்ய இஷ்யதே ।।
நிவ்ருத்தி: க்ரியதே யஸ்ய வித்³யேதேநேஹ கர்மணா ।। 22 ।।
அவித்³யாநாஶமாத்ரஶ்வ மோக்ஷ ஆத்மந இஷ்யதே ।।
யதஸ்ததோ(அ)திரேகேண மோக்ஷோ(அ)நித்யோ ப⁴வேத்³த்⁴ருவம் ।। 23 ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாதிரேகேண ந சாந்யேநாஸ்தி நிஹ்நுதி: ।।
ப்ரயங்போ⁴ஹஸ்ய நாத: ஸ்யாஜ்ஜ்ஞாநகர்மஸமுச்சய: ।। 24 ।।
நிர்ஜ்ஞாதவிஷயத்வாச்ச கர்மஶக்தேர்ஜக³த்யபி ।।
த்³ருஷ்டம் ஹி கர்மண: கார்யமுத்பத்த்யாதி³சதுஷ்டயம் ।। 25 ।।
உத்பத்த்யாப்திவிகாரா ஹி ஸம்ஸ்காரஶ்ச க்ரியாப²லம் ।।
நாதோ(அ)ந்யத்கர்மண: காம்ர்ய நாதோ முக்தௌ ததி³ஷ்யதே ।। 26 ।।
ந சாந்யதம ஏதேஷாம் மோக்ஷோ யுக்த்யோபபத்³யதே ।।
உத்பத்த்யாதி³ப்ரகாராணாமநித்யத்வஸமந்வயாத் ।। 27 ।।
அவித்³யாமாத்ரவ்யவதி⁴ர்யதோ மோக்ஷோ(அ)ப்⁴யுபேயதே ।।
தத³ந்யவ்யவதா⁴நே ஹி ப்ரமாணம் நோபபத்³யதே ।। 28 ।।
விநாஶிப²லவத்த்வம் சேத்கேவலஸ்யைவ கர்மண: ।।
வித்³யேதஸ்ய து தஸ்யைவ ப²லம் த்⁴ரௌவ்யம் ப⁴வேதி³தி ।। 29 ।।
பூர்வஶக்திநிராஸேந ஶக்த்யந்தரஸமுத்³ப⁴வ: ।। 30 ।।
வஸ்த்வந்தரஸமாயோகா³த்³விஷாதே³ர்த்³ருஶ்யதே யத: ।।
ப்ரமாணாஸம்ப⁴வாந்மைவம் வோசோ லோகிகவஸ்துவத் ।। 31 ।।
நா(அ)(அ)க³மாத³பரம் மாநம் முக்தாவப்⁴யுபக³ம்யதே ।।
விஷத³த்⁴யாதி³வத்தஸ்மாந்நைதத்ஸூக்தம் ப⁴வேத்³வச: ।। 32 ।।
உக்தகார்யாதிரேகேண விஷத³த்⁴யாதி³வந்மிதி: ।।
கார்யாந்தரஸமுத்பத்தௌ கர்மணோ(அ)பி ந வித்³யதே ।। 33 ।।
ஸாத்⁴யாவ்ருத்த்யாத்மகம் ஜ்ஞாநம் கர்மைவாவஸ்துதந்த்ரத: ।।
ஜ்ஞாநம் ஹி வஸ்துதந்த்ரம் ஸ்யாந்ந து தத்காரகாஶ்ரிதம் ।। 34 ।।
கர்மேதம் கர்ம தேநேத்³ருக்³வித்³யேதம் ந கத²ம்சந ।।
க்ரியாஸமுச்சயோ(அ)தோ(அ)யம் ந து வித்³யாஸமுச்சய: ।। 35 ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நஸம்ப³ந்த⁴ ஆக³மைகப்ரமாணக: ।।
முக்தேஶ்ச ஸாத⁴நத்வேந கர்ம நைவ ஶ்ருதம் ஶ்ருதௌ ।। 36 ।।
அஜ்ஞாநஹாநம் நோ முக்திஸ்தஸ்யா: கர்ம ந ஸாத⁴நம் ।।
ந ஹி கர்ம தமோ ஹந்தி தமஸீவோத்தி²தம் தம: ।। 37 ।।
அவித்³யைகோத்³ப⁴வத்வம் ஸ்யாத்³யத்³யபி ஜ்ஞாநகர்ணணோ: ।।
மேயைகாத்ம்யாநுரோதி⁴த்வம் ததா²(அ)ப்யதிஶயோ தி⁴ய: ।। 38 ।।
நா(அ)(அ)த்மாவித்³யாமதிக்ரம்ய கர்மைகாத்ம்யாநுரோதி⁴ ஹி ।।
தமோமாத்ராபி⁴ஜநதோ நாதோ(அ)வித்³யாம் நிஹந்தி தத் ।। 39 ।।
ஸ்வத:ஸித்³தா⁴த்மவஸ்த்வேகமாத்ரோத்தா²நத்வகாரணாத் ।।
ஜ்ஞாநம் ஹந்தி தமோ(அ)ஶேஷம் ந து கர்ம தமோந்வயாத் ।। 40 ।।
அஜ்ஞாநாதி³த்ரயம் ப்ரத்யகா³பா⁴ஸம் யத்³யபீஷ்யதே ।।
ஜ்ஞாநவஜ்ஜ்ஞாநஸம்பூ⁴தேர்நைவ ப்ராக³ப்⁴யுபேயதே ।। 41 ।।
கர்மாத: காரணம் முக்தேர்ந கத²ம்சந யுஜ்யதே ।।
ஸாக்ஷாத³வித்³யாப்ரத்⁴வஸ்தௌ பாரம்பர்யாத்து யுஜ்யதே ।। 42 ।।
முக்தௌ ச கர்மஸாத்⁴யாயாம் கிமேகைகம் விமுக்தித³ம் ।।
கிம்வா ஸம்பூ⁴ய ஸர்வாணி கர்மாணி க்⁴நந்தி ஸம்ஸ்ருதிம் ।। 43 ।।
ஸக்ருத்³பூ⁴ய:ப்ரயோகா³த்³வா யாவஜ்ஜீவப்ரயோக³த: ।।
ஏகாதி³த³க்ஷிணாஸ்வேவம் விக்லபஸ்துல்ய இஷ்யதே ।। 44 ।।
காம்யைர்வா யதி³ வா நித்யை: ஸர்வைர்வா முக்திரிஷ்யதே ।।
ஶ்ரௌதைர்வா யதி³ வா ஸ்மார்தைர்யதி³ வோப⁴யகர்மபி⁴: ।। 45 ।।
தேஷாம் ச ஜ்ஞாநஸம்யோகே³ ப்ரதா⁴நகு³ணபே⁴த³த: ।।
த்ரிதா⁴ விகல்போ விஜ்ஞேயோ விமுக்திப²லஸித்³த⁴யே ।। 46 ।।
ஏகைகம் முக்திக்ருச்சேத்ஸ்யாத்³யவவ்ரீஹ்யாதி³ஹோமவத் ।।
ஏகேநைவ க்ருதார்த²த்வாந்நாநுதிஷ்டே²த்ததோ(அ)பரம் ।। 47 ।।
ப்ரயோகே³ த³க்ஷிணாயாம் ச ஸமாநோ(அ)யம் பரிக்ரம: ।।
அத² ஸம்பூ⁴ய ஸர்வணி முக்திம் கர்மாணி குர்வதே ।। 48 ।।
ஐககர்ம்யம் த்⁴ருவம் ப்ராபத்ஸர்வேஷாமபி கர்மணாம் ।।
த³ர்ஶாதி³வத்ப²லைகத்வாத்தச்சாநிஷ்டம் ப்ரஸஜ்யதே ।। 49 ।।
அந்யத்³தி⁴ முக்திப²லத: காம்யாநாம் ஶ்ரூயதே ப²லம் ।।
தேஷாம் முக்திப²லத்வம் து ந ஶ்ருதேர்நாபி சாந்யத: ।। 50 ।।
ந ச கோ³தோ³ஹநந்யாய: காம்யகர்மஸு யுஜ்யதே ।।
தேஷாம் முக்திப²லத்வே ஹி ந மாநம் வித்³யதே யத: ।। 51 ।।
ஸர்வம் சாப்யப்ரமாணம் ஸ்யாத்³யது³க்தம் பே⁴த³லக்ஷணம் ।।
முக்திம் ஸர்வாணி கர்மாணி யதி³ ஸம்பூ⁴ய குர்வதே ।। 52 ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நபு³த்³தி⁴ர்நோ வசநாத்பாரலௌகிகீ ।।
ந சாஶ்ரௌஷம் ஶ்ருதேர்வாக்யாத்கர்ம மோக்ஷப²லம் க்வசித் ।। 53 ।।
ந தத்ர த³க்ஷிணா யந்தி வித்³யயைவ ததா³ப்யதே ।।
வேதா³ஹமிதி மந்த்ரஶ்ச ஜ்ஞாநாந்மார்கா³ந்தராபநுத் ।। 54 ।।
ந கர்மணா கநீயஸ்தா வ்ருத்³தி⁴ர்வா நாந்தராத்மந: ।।
நித்யோ(அ)ஸ்ய மஹிமேத்யேவமுத³ர்கே(அ)பி ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 55 ।।
க்ஷயீ கர்மார்ஜிதோ லோகோ நித்யோ ஜ்ஞாநஜிதஸ்து ய: ।।
இதி ஸ்பஷ்டம் ஶ்ருதேர்வாக்யம் கஸ்மாந்நா(அ)(அ)த்³ரியதே த்வயா ।। 56 ।।
ஸமுச்சயஶ்சாப்யஸக்ருத்புரைவ ஸுநிராக்ருத: ।।
பூ⁴யோ(அ)பீஹ ப்ரவக்ஷ்யாம: ப்ரஸங்கா³ந்நாதிவிஸ்தராத் ।। 57 ।।
ஸம்நிபத்ய ந ச ஜ்ஞாநம் கர்மாஜ்ஞாநம் நிரஸ்யதி ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நபா⁴வத்வோதே³ககாலாநவஸ்தி²தே: ।। 58 ।।
பா³த்⁴யபா³த⁴கபா⁴வாச்ச பஞ்சாஸ்யோரணயோரிவ ।।
ஏகதே³ஶாநவஸ்தா²நாந்ந ஸமுச்சயதா தயோ: ।। 59 ।।
பா³த்⁴யபா³த⁴கபா⁴வேந காமமஸ்து ஸமுச்சிதி: ।।
ஸ்வஶக்த்யநபஹாரேண தா³ஹ்யதா³ஹகயோரிவ ।। 60 ।।
அயதா²வஸ்த்வவித்³யா ஸ்யாத்³வித்³யைதஸ்யா விரோதி⁴நீ ।।
ஸமுச்சயஸ்தயோரேவம் ரவிஶார்வரயோரிவ: ।। 61 ।।
வஸ்த்வதீ⁴நா ப⁴வேத்³வித்³யா கர்த்ரதீ⁴நா க்ரியா ததா² ।।
கர்த்ராதி³ சா(அ)(அ)த்மமோஹோத்த²ம் ஸ்வதோ(அ)காரகதா(அ)(அ)த்மந: ।। 62 ।।
ப்³ருஹஸ்பதிஸவே யத்³வத்க்ஷத்ர்ரியோ ந ப்ரவர்ததே ।।
ப்³ராஹ்மணத்வாநஹம்மாநீ விப்ரோ வா க்ஷத்ர்ரகர்மணி ।। 63 ।।
விதே³ஹோ வீதஸம்தே³ஹோ நேதி நேத்யேவ போ³தி⁴த: ।।
தே³ஹாத்³யநாத்மத்³ருக்தத்³வத்தக்ரியாம் வீக்ஷதே(அ)பி ந ।। 64 ।।
ம்ருத்ஸ்நேப⁴கே யதே²ப⁴த்வம் ஶிஶுரத்⁴யஸ்ய வல்க³தி ।।
அத்⁴யஸ்யா(அ)(அ)த்மநி தே³ஹாதீ³ந்மூட⁴ஸ்தத்³வத்³விசேஷ்டதே ।। 65 ।।
ஸ்தா²ணும் சோரதி⁴யா(அ)(அ)லாய பீ⁴தோ யத்³வத்பலாயதே ।।
பு³த்³த்⁴யாதி³பி⁴ஸ்ததா²(அ)(அ)த்மாநம் ப்⁴ராந்தோ(அ)த்⁴யாரோப்ய சேஷ்டதே ।। 66 ।।
ஸ்தா²ணோ: ஸதத்த்வவிஜ்ஞாநம் யதா² நாங்க³ம் பலாயநே ।।
ஆத்மநஸ்தத்த்வவிஜ்ஞாநம் தத்³வந்நாங்க³ம் க்ரியாவிதௌ⁴ ।। 67 ।।
யத்³தி⁴ யஸ்யாவிரோதே⁴ந ஸ்வபா⁴வமநுவர்ததே ।।
தத்தஸ்ய கு³ணபூ⁴தம் ஸ்யாந்ந ப்ரதா⁴நாத்³கு³ணோ யத: ।। 68 ।।
அஜ்ஞாநமநிராகுர்வஜ்ஜ்ஞாநமேவ ந ஸித்⁴யதி ।।
விபந்நகாரகக்³ராமம் ஜ்ஞாநம் கர்ம ந டௌ⁴கதே ।। 69 ।।
ஹேதுஸ்வரூபகார்யாணாம் ப்ரகாஶதமஸோரிவ ।।
மிதோ² விரோத⁴தோ நாத: ஸம்க³திர்ஜ்ஞாநகர்மணோ: ।। 70 ।।
ஸக்ருத்ப்ரவ்ருத்த்யா ம்ருத்³ராதி க்ரியாகாரகரூபப்⁴ருத் ।।
அஜ்ஞாநமாக³மஜ்ஞாநம் ஸாம்க³த்யம் நாஸ்த்யதோ(அ)நயோ: ।। 71 ।।
ஸர்வதா² நைவ க⁴டதே ஜ்ஞாநகர்மஸமுச்சய: ।।
வித்³யயைவ தமோஹாநாத³கார்யே கர்ம கிம்ப²லம் ।। 72 ।।
ந மாநம் கிம்சித³ப்யஸ்தி ஜ்ஞாநகர்மஸமுச்சிதே: ।।
ப்ரத்யக்கைவல்யஸம்ஸித்³தௌ⁴ ஜ்ஞாநாதே³வ தமோஹதே: ।। 73 ।।
உத்பத்த்யாத்³யதிரேகேண ஸம்ஸாரவிநிவ்ருத்தயே ।।
கர்மணோ(அ)பி ததா² மாநம் ந கிம்சிது³பபத்³யதே ।। 74 ।।
அஸ்தி மாநம் யதோ நித்யம் கர்ம ஸர்வத்ர சோத்³யதே ।।
ந சோத்பத்த்யாதி³மத்கிம்சித்தத்ர ஸாக்ஷாத்ப²லம் ஶ்ருதம் ।। 75 ।।
விஶ்வஜித்³வந்ந ஸாமர்த்²யம் தத்ர ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)ண்வபி ।।
உத்பத்த்யாதி³ப²லோத்³பூ⁴தௌ முக்திரஸ்து தத: ப²லம் ।। 76 ।।
புருஷார்தே²(அ)ஸதி ப²லே விதா⁴நம் நோபபத்³யதே ।।
நித்யாநாம் கர்மணாம் தஸ்மிந்ஸத்யேவ க⁴டதே யத: ।। 77 ।।
து³:கா²த்மகேஷு நித்யேஷு ஸமீக்ஷாபூர்வகாரிண: ।।
புருஷா ந ப்ரவர்தேரந்ந சேத்தேப்⁴ய: ப²லம் ப⁴வேத் ।। 78 ।।
நைவம் வாக்யாத்ப²லம் யஸ்மாந்ந கிம்சித³பி லப்⁴யதே ।।
தத்ஸாமர்த்²யஶ்ரவாபா⁴வாத்ப²லே நாதோ மிதிஶ்ச ந: ।। 79 ।।
ப்ரமாணப³லத: ப்ராப்தமபி பூ⁴ரி ந வார்யதே ।।
அணுமாத்ரம் ந தத்³க்³ராஹ்யம் வஸ்து யந்நிஷ்ப்ரமாணகம் ।। 80 ।।
புமாஶயவஶாச்சேயம் ப²லக்ல்ருப்திஸ்த்வயோச்யதே ।।
அந்யாநபேக்ஷம் ஸந்மாநம் ப்ரமேயார்த²ஸமர்பகம் ।। 81 ।।
ப்ரத்யவாயாத்³யபா⁴வஶ்ச ப²லம் நித்யஸ்ய கர்மண: ।।
க்ல்ருப்தம் ஸத்கல்ப்யதே கஸ்மாத்³விமுக்திர்நித்யகர்மண: ।। 82 ।।
தாவதைவ க்ருதார்த²த்வாத்³விதே⁴ர்நித்யஸ்ய கர்மண: ।।
விமுக்திப²லஸம்ப³ந்தே⁴ ந மாநம் வித்³யதே தத: ।। 83 ।।
அந்யதா²(அ)நுபபத்த்யா சேத்³விஶ்வஜித்³வத்ப்ரகல்ப்யதே ।।
ப²லம் கத²ம் நு ந ப⁴வேத்³விஶ்வஜிந்ந்யாய ஈர்யதாம் ।। 84 ।।
காம்யாக்³நிஹோத்ரவந்நித்யம் காம்யம் சாபி ப்ரஸஜ்யதே ।।
ப²லேநாஸ்யாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்நிஷ்காமம் நித்யமுச்யதே ।। 85 ।।
மதம் சேந்ந ப²லத்வேந மோக்ஷோ நித்யோ(அ)ப்⁴யுபேயதே ।।
ப்ரதிஜ்ஞாதார்த²ஹாநாப்தேர்நைவமப்யுபபத்³யதே ।। 86 ।।
ஆரப்⁴யமாணதா முக்தே: ப்ரத்யஜ்ஞாயி த்வயைவ ஸா ।।
விருத்⁴யதே(அ)ப²லோக்த்யைவமாரப்⁴யம் ஸ்யாத்³யத: ப²லம் ।। 87 ।।
முக்தேஶ்ச கர்மகார்யத்வே விஶேஷோ ப⁴வதோச்யதாம் ।।
ஸ்வர்கா³தி³ப்⁴யோ விநாஶாதௌ³ மோக்ஷே தே(அ)நிர்வ்ருதிர்யத: ।। 88 ।।
அதோ²பசாரதோ மோக்ஷ: கார்யம் ஸ்யாந்நித்யகர்மண: ।।
ஜ்ஞாநகார்யவதி³த்யேவம் மதம் சேந்நைவமிஷ்யதே ।। 89 ।।
அஜ்ஞாநத்⁴வம்ஸகாரித்வாந்மோக்ஷோ ஜ்ஞாநஸ்ய ப⁴ண்யதே ।।
உபசாராத்கார்யமிதி தத³ஸத்த்வாந்ந கர்மண: ।। 90 ।।
வ்யவதா⁴நாபநுஜ்ஜ்ஞாநம் ந கர்மாஜ்ஞாநஹாநிக்ருத் ।।
யதோ(அ)தோ நோபசாரேண கர்மணோ முக்திகார்யதா ।। 91 ।।
ந சாஜ்ஞாநாதிரேகேண வ்யவதா⁴நாந்தரம் மதம் ।।
விவர்த்யத்வேந மோக்ஷஸ்ய கர்மணா யந்நிவர்த்யதே ।। 92 ।।
விரோத்⁴யந்தரவித்⁴வம்ஸோ த்³ருஷ்டோ லோகே விரோதி⁴நா ।।
தம:ப்ரகாஶவத்கர்ம நாஜ்ஞாநேந விருத்⁴யதே ।। 93 ।।
மதமஜ்ஞாநமேவைதத்கர்ம நாஶயதீதி சேத் ।।
நாவிரோதா⁴த்தமோ ஹந்தி கர்ம கிம்சித்கதா³சந ।। 94 ।।
அஜ்ஞாநமநபி⁴வ்யக்திர்போ³தோ⁴(அ)பி⁴வ்யக்திராத்மந: ।।
பா³த்⁴யபா³த⁴கபா⁴வோ(அ)யம் விரோதா⁴த்³த⁴டதே தயோ: ।। 95 ।।
விருத்³த⁴த⁴ர்மகத்வம் து மிதோ² நாஜ்ஞாநகர்மணோ: ।।
பா³த்⁴யபா³த⁴கபா⁴வோ(அ)யம் ந தயோர்யுஜ்யதே தத: ।। 96 ।।
கர்மணோ(அ)த்³ருஷ்டஸாமர்த்²யம் யத்³யஜ்ஞாநாபநுந்மதம் ।।
ஜ்ஞாநேநாஜ்ஞாநவித்⁴வஸ்தே: ப்ராத்யக்ஷ்யாத்தத³ஸத்³வச: ।। 97 ।।
துஷதண்டு³லநிர்மோகே ப்ரத்யக்ஷே ஹ்யவகா⁴தஜே ।। 98 ।।
ஸாமர்த்²யாத்தத்³விநிஷ்பத்திர்நாக்³நிஹோத்ராதி³கர்மண: ।।
கல்ப்யதே தத்³வதே³வேஹ ப்ரத்யக்ஷேணாவபோ³த⁴த: ।। 99 ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநவித்⁴வம்ஸே ஸாமர்த்²யாந்நித்யகர்ணண: ।।
ந யுக்தோ(அ)ஜ்ஞாநவித்⁴வம்ஸோ ப³லாத்கல்பயிதும் த்வயா ।। 100 ।।
கர்மபி⁴ஶ்சாவிருத்³த⁴ம் யத்³தே³வதாத்³ரவ்யதத்த்வக³ம் ।।
ஸமுச்சீயேத தஜ்ஜ்ஞாநம் ந து கர்மவிரோதி⁴ யத் ।। 101 ।।
கல்ப்யே சாத்³ருஷ்டஸாமர்த்²யே நித்யாநாம் கர்மணாம் த்வயா ।।
விருத்³த⁴ம் கர்மபி⁴: கிம்வா யது³த்பத்த்யாதி³வர்ஜிதம் ।। 102 ।।
ந ஜந்யம் ஜநகம் வஸ்து ந த்³ரவ்யகு³ணகர்மபி⁴: ।।
அந்யதே யத்ப²லம் தாத்³ருக்கல்ப்யதாம் நித்யகர்மண: ।। 103 ।।
கிம்வோத்பத்த்யாதி³மத்கிம்சித்ஸாமர்த்²யம் யத்ர கர்மண: ।।
தாத்³ருக்ப²லம் ப்ரகல்ப்யம் ஸ்யாத்³யதா² ந்யாய்யம் ததா²(அ)ஸ்த்விஹ ।। 104 ।।
அவஶ்யம் சேத்ப்ரகல்ப்யம் ஸ்யாத்புஸ்ப்ரவ்ருத்திப்ரயோஜகம் ।।
தது³த்பத்த்யாதி³மத்ஸ்வேவ யுக்தம் கல்பயிதும் ப²லம் ।। 105 ।।
அர்தா²பத்தேஶ்ச தத்ரைவ க்ஷீணத்வாந்மோக்ஷகல்பநே ।।
ந ஸாமர்த்²யம் யதஸ்தஸ்மாந்ந யுக்தா முக்திகல்பநா ।। 106 ।।
நித்யஸ்ய கர்மண: கார்யம் பாரிஶேஷ்யஸமாஶ்ரயாத் ।।
யுக்தா கல்பயிதும் முக்திரந்யஸ்யாஸம்ப⁴வோ யத: ।। 107 ।।
மோக்ஷாத்ப²லாந்தரைர்யோக³: காம்யாநாம் ஸ்யாச்ச்²ருதத்வத: ।।
நித்யகர்மாபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ முக்தே: ஸ்யாத்பாரிஶேஷ்யத: ।। 108 ।।
மைவம் கர்மப²லவ்யக்தேராநந்த்யாது³பபத்³யதே ।।
பாரிஶேஷ்யநயத்³வாரா முக்தே: கர்மப²லாத்மதா ।। 109 ।।
பும்ஸ்காமவிஷயாணாம் து நேயத்தேஹோபபத்³யதே ।।
காம்யகர்மப²லாநாம் ஹி ததா² தத்ஸாத⁴நஸ்ய ச ।। 110 ।।
தே³ஶகாலாத்³யநியமாத்புமிச்சா²நாமநந்ததா ।।
ததா² தத்ஸாத⁴நாநாம் ச காம்யேஷ்டர்த²ப்ரயுக்தித: ।। 111 ।।
ப்ரதிப்ராணி ச வைசித்ர்யாத்³தே³ஶகாலாதி³ஹேதுத: ।।
இச்சா²தத்ஸாத⁴நாநாம் ச ஸ்யாதா³நந்த்யம் ததா² ஸதி ।। 112 ।।
பாரிஶேஷ்யநயோ ந ஸ்யாத்ஸர்வஜ்ஞஸ்யாப்யநந்தத: ।।
ந ச கர்மப²லத்வேந பாரிஶேஷ்யம் ப்ரஸித்⁴யதி ।। 113 ।।
நித்யகர்மப²லத்வேந முக்தேரபி பரிக்³ரஹாத் ।।
ந பாரிஶேஷ்யஸம்ஸித்³தி⁴ஸ்ததா²(அ)பீஹோபபத்³யதே ।। 114 ।।
நித்யகர்மப²லத்வம் சேந்முக்தேரப்யப்⁴யுபேயதே ।।
கர்மகார்யஸஜாதித்வாத்பாரிஶேஷ்யநய: குத: ।। 115 ।।
அர்தா²பத்திக்ஷயோ(அ)த: ஸ்யாத³ந்யதா²(அ)ப்யுபபத்தித: ।।
உத்பத்த்யாதே³ரந்யதமோ ந ச மோக்ஷ இஹேஷ்யதே ।। 116 ।।
உத்பத்த்யாதி³விருத்³தா⁴த்வாந்மோக்ஷரூபஸ்ய நித்யத: ।।
நோத்பத்³யோ வா விகார்யோ வா விகாரப்ரதிஷேத⁴த: ।। 117 ।।
வ்ரீஹிபாத்ராதி³வந்நாபி மோக்ஷ: ஸம்ஸ்கார்ய இஷ்யதே ।।
அஸாத⁴நத்வாந்நாப்யாப்ய: ப்ரத்யங்பா⁴த்ரஸ்வபா⁴வத: ।। 118 ।।
நித்யஸ்ய ஸர்வகர்மப்⁴யோ வைலக்ஷண்யாச்ச காரணாத் ।।
காரணாநுவிதா⁴யித்வாத்ப²மப்யஸ்து சேததா² ।। 119 ।।
நைவம் கர்மத்வஸாரூப்யாத்ஸாலக்ஷண்யம் ப⁴வேந்ந கிம் ।।
காம்யகர்மப²லைர்நித்யப²லஸ்யேத்யபி⁴தீ⁴யதாம் ।। 120 ।।
வைலக்ஷண்யம் நிமித்தாச்சேந்ந நைமித்திகதுல்யத: ।।
க்ஷாமவத்யாதி³வந்நித்யம் கஸ்மாந்ந ஸ்யாத்ஸலக்ஷணம் ।। 121 ।।
ந ஹி லௌகிகசக்ஷுர்பி⁴ர்வைலக்ஷண்யாத்ஸமர்த்²யதே ।।
உலூகசக்ஷுஷோ(அ)ரூபாத்³ரஸாதி³க்³ரஹணம் கசித் ।। 122 ।।
ரஸாதி³க்³ரஹணே ஶக்திர்லோகே த்³ருஷ்டா ந சக்ஷுஷ: ।।
ஸாமர்த்²யஸ்யாக்³ரஹாத்தஸ்மாந்ந விருத்³தா³ ப்ரகல்ப்யதே ।। 123 ।।
ஸாமர்த்²யம் யஸ்ய யத்ரைவ த்³ருஷ்டம் தத்ரைவ தஸ்ய தத் ।।
ஸுதூ³ரமபி க³த்வேஹ ஹ்யதிஶீதிரபீஷ்யதே ।। 124 ।।
கர்மகார்யாந்தரம் நித்யம் விஷத³த்⁴யாதி³வத்³த்⁴ருவம் ।।
யதா³ரப⁴த இத்யுக்தம் தச்சாப்யஸ்து ஸ்வகோ³சரே ।। 125 ।।
யதே³வ வித்³யயேத்யாதி³ ஶ்ருதேரபி வசஸ்ததா² ।। 126 ।।
தே³வயாஜிஸகாஶாச்ச விஶேஷஶ்சா(அ)(அ)த்மயாஜிந: ।।
ததா³ஹுரிதி விஸ்பஷ்டம் ஶ்ரூயதே ஶ்ருதிவாக்யத: ।। 127 ।।
மநுநா(அ)ப்யாத்மயாஜீதி யது³க்தம் பரத³ர்ஶநே ।।
தத்ராபி ச ஸமம் பஶ்யந்நாத்மயாஜீ ப⁴வத்யம் ।।
ஸமத்³ருஷ்டிப்ரஶம்ஸைஷா யதி³ வா பூ⁴தபூர்வத: ।। 128 ।।
ஆத்மஸம்ஸ்க்ருதயே கர்ம ய: கரோதி யதா²விதி⁴।।
ஆத்மயாஜீதி மநுநா ஸ ஏவேஹாபி⁴தீ⁴யதே ।। 129 ।।
ஸுஸம்ஸ்க்ருததி⁴ய: பும்ஸோ யதோ²க்தை: கர்மபி⁴: ஸமம் ।।
இஹ வா(அ)முத்ர வா ஜ்ஞாநம் ஜாயதே மோக்ஷக்ருத்³த்⁴ருவம் ।। 130 ।।
ப்³ரஹ்மா விஶ்வஸ்ருஜோவாக்யாத்³தே³வஸார்ஷ்ட்யதிரேகத: ।।
பூ⁴தாபீதிம் மநு: ஸாக்ஷாத்³த³ர்ஶயத்யவிநஶ்வரீம் ।। 131 ।।
அத்யேதீதி து யே பாட²ம் குர்வதே தே(அ)விபஶ்சித: ।।
யதோ²க்ததோ³ஷது³ஷ்டத்வாந்நாத்யயோ போ³த⁴தோ(அ)ந்யத: ।। 132 ।।
ஸ்பஷ்டார்த²முத்தரம் பா⁴ஷ்யம் ந வ்யாக்²யாநமபேக்ஷதே ।।
யதோ(அ)த உத்தரோ க்³ரந்த²: ஸம்யக³வ்யாக்²யாயதே(அ)து⁴நா ।। 133 ।।
ப்ரயோஜ்யஸ்ய ஹி ப³ந்த⁴ஸ்ய ப்ரயோஜகமிஹோதி³தம் ।।
ப்ராதா⁴ந்யேநேஹ கர்மைவ தத³ந்யத்தூபஸர்ஜநம் ।। 134 ।।
பரிச்சி²ந்நாபரிச்சி²ந்நம் தச்ச கர்ம ஸ்வபா⁴வத: ।। 135 ।।
பரிச்சி²ந்நஸ்ய ஸம்வ்யாப்திர்வ்யாக்²யாதா பூர்வமேவ து ।।
அபரிச்சி²ந்நஸம்வ்யாப்திர்பு⁴ஜ்யுப்ரஶ்நேந ப⁴ண்யதே ।। 136 ।।
ப்³ரஹ்மாண்டா³த்³ப³ஹிரந்தஶ்ச ஸமஷ்டிவ்யஷ்டிரூபிண: ।।
வ்யாப்திர்ஹிரண்யரார்ப⁴ஸ்ய ப³ந்த⁴ஜ்ஞாநாய ப⁴ண்யதே ।। 137 ।।
வைஷம்யப்ரதிபத்த்யர்த²ம் ப்ரஶ்நஸ்ய ச்ராஸஜந்மநே ।।
ப்ரதிவாதி³தி⁴யோ யத்நாத்³பு⁴ஜ்யுநா(அ)(அ)க்²யாயிகாச்யதே ।। 138 ।।
லோகாநாமவஸாநாநி பர்யப்ருச்சா²ம தம் யதா³ ।।
க³ந்த⁴ர்வம் தத்ர காலே தமதா²ப்³ரூம க்வ தே(அ)ப⁴வந் ।। 139 ।।
அப்ரஸித்³தா⁴பி⁴தா⁴நோக்த்யா வாதி³வ்யாமோஹஸித்³த⁴யே ।।
அஶ்வமேத⁴க்ருதோ வக்தி பு⁴ஜ்யு: பாரிக்ஷிதா இதி ।। 141 ।।
பாரிக்ஷிதா: க தே(அ)பூ⁴வந்நித்யுக்திஸ்ரிரிஹோதி³தா ।।
த்ரிருக்தேருபயோகோ³(அ)யம் விபா⁴கே³நோபவர்ண்யதே ।। 141 ।।
ப்ரஶ்நார்தா² ப்ரத²மோக்தி: ஸ்யாத்ப்ரத்யுக்த்யர்தா² ததா² பரா ।।
த்ருதீய யாஜ்ஞவல்க்யார்த²ம் திஸ்ரோ(அ)ப்யுக்தீரிதீரயேத் ।। 142 ।।
பா⁴நுஸ்யந்த³நக³த்யா(அ)த்⁴வா மிதோ யாவாநஹர்நிஶம் ।।
த்³வாத்ரிம்ஶத்³கு³ணிதஸ்தாவாந்வ்யாப்தோ பா⁴நுக³ப⁴ஸ்திபி⁴: ।। 143 ।।
த்³வாத்ரிம்ஶத்³பி⁴ரஹோராத்ரைர்யாவந்தம் தே³ஶமுத்³வ்ரஜந் ।।
மண்ட³லீ குருதே பா⁴நுஸ்தாவாம்ல்லோகரவேரித: ।।
ஶரீரமேதத்³வைராஜம் தே³வதாகரணம் மஹத் ।। 144 ।।
இயாநேவ து தே³ஶோ(அ)யம் ப்ராணிநாம் போ⁴க³ஸித்³தி⁴க்ருத் ।।
அக்³ந்யாதி³தே³வதாநாம் ச வ்யாப்திரேதாவதீ மதா ।। 145 ।।
லோகாத்பரம் நிராலோக: ஸர்வப்ராணிவிவர்ஜித: ।।
பர்யேதி லோகம் த்³விஸ்தாவத்ப்ருதி²வீ பூர்வமாநத: ।। 146 ।।
லோகாலோககி³ரேர்பா⁴க³: ஸர்வப்ராணிவிவர்ஜித: ।।
ஸமுத்³ரோ த்³விகு³ணோ பூ⁴மே: பரஸ்தாத³வதிஷ்ட²தே ।। 147 ।।
யம் க⁴நோத³மிதி ப்ராஹு: புராணஜ்ஞா விபஶ்சித: ।।
ப்³ரஹ்மாண்ட³ஸம்புடஸ்தஸ்மாத்பரேணாப்⁴யேதி ஸர்வத: ।। 148 ।।
ப்ருதி²வ்யநந்தரம் ஸாக்ஷாத்ஸமுத்³ர: ஶ்ரூயதே ஶ்ருதௌ ।।
அண்டா³த்³வஹி: புராணே து விரோதே⁴ ஸ்ம்ருதிபா³த⁴நம் ।। 149 ।।
வ்யாக்²யேஹ ஸம்ப்ரவ்ருத்தேயமஶ்வமேத⁴க்ருகதாம் பத²: ।।
ஸ சைவம் ஶக்யதே வக்தும் லோகாலோகாதி³மாநத: ।। 150 ।।
யதோ²க்தபரிமாணேந த்⁴யாநகர்மவிவக்ஷயா ।।
லோகாலோகாதி³கார்யாணாம் பரிமாணவசஸ்தத: ।। 151 ।।
அஸ்தி தாவத³யம் லோகோ யதோ²க்தபரிமாணவாந் ।।
பா⁴நுப்ரகாஶஸம்வ்யாப்தோ விராஜோ விஸ்த்ருதிஸ்த்வியம் ।। 152 ।।
ததோ லோகாத்³விநிஷ்க்ரம்ய த்³விகு³ணா ப்ருதி²வீ ஸ்தி²தா ।।
ஸமந்தாத்³தூ³ிகு³ணோ(அ)ப்³தி⁴ஶ்ச ஸம்வேஷ்ட்ய ப்ருதி²வீம் ஸ்தி²த: ।। 153 ।।
தம் ஸமுத்³ரம் ஸமுத்தீர்ய யத³ந்யத்பரதஸ்தத: ।।
க³ந்தவ்யமுபமாநோக்தி: க்ரியதே தஸ்ய ஸாம்ப்ரதம் ।। 154 ।।
கபாலஸம்தி⁴க³ம் வ்யோம ஸாமர்த்²யாத்பரிமாணத: ।।
யாவதீத்யுபமோக்தேஹ ஶ்ருத்யா(அ)(அ)விஷ்க்ரியதே(அ)நயா ।। 155 ।।
தேந பாரிக்ஷிதாந்கே²ந சித்யாத்மத்வமுபாக³தாந் ।।
அந்த: ஸம்ஸ்தா²ப்ய நயதி ஸமஷ்டிவ்யஷ்டிதாமஸு: ।। 156 ।।
சித்யாத்மா(அ)த்ர ஸுபர்ண: ஸ்யாதா³தி³த்யாத்மா(அ)த²வோச்யதே ।।
இமம் தே³ஶம் யத: ப்ராப்தாநாதி³த்யாத்³யுக்தவர்த்மநா ।। 157 ।।
ஏவம் பாரிக்ஷிதாந்ஸர்வாநக்³நிரிந்த்³ரோ வியத்பதா² ।।
நிர்க³மய்யாண்ட³த: ப்ராதா³த்³வாயவே ஸூக்ஷ்மரூபிணே ।। 158 ।।
அஶ்வமேத⁴மகா²பூர்வம் தே³வதா(அ)க்³நிரிஹோச்யதே ।।
வாயுவேஷ்டநமேதச்ச யத³பூர்வமிஹோதி³தம் ।। 159 ।।
வாயுரேவ ததோ(அ)பூர்வமபி⁴வ்யக்ததநுர்மத: ।।
அநந்தரமபூர்வஸ்ய கார்யம் நிர்தி³ஶ்யதே(அ)து⁴நா ।। 160 ।।
பாரிக்ஷிதாநதா²(அ)(அ)தா³ய வாயு: ஸ்வாத்மஸமாஶ்ரயாந் ।।
ஆபாத்³ய க³மயாமாஸ தத்ர ப்ராணைகரூபிண: ।। 161 ।।
அஶ்வமேத⁴க்ருதோ யத்ர பூர்வே தஸ்து²ரிதோ க³தா: ।।
வாய்வாத்மா க³மயாமாஸ ஸமஷ்டிவ்யஷ்டிதாப்தயே ।। 162 ।।
அஶ்வமேத⁴மகா²பூர்வப²லப்ரகத²நேந யா ।।
ப்ரவ்ருத்தா(அ)(அ)க்²யாயிகா ஸேயம் ஸமாப்தா(அ)நவஶேஷத: ।। 163 ।।
ப்ரஶ்நஶேஷமதே²தா³நீம் ஸ்வயமேவ ஶ்ருதிர்ஜகௌ³ ।।
யதி³ வா யாஜ்ஞவல்க்யோக்திரேவமேவேதி யத்³வச: ।। 164 ।।
தஸ்மாதி³த்யாதி³கம் வாக்யம் ஶ்ருதேரிதி ச நிர்தி³ஶேத் ।।
வாயுமேவ ஸ க³ந்த⁴ர்வ: ப்ரஶஶம்ஸாதிவிஸ்மித: ।। 165 ।।
வாயும் முகத்வா ப³ஹிர்யஸ்மாந்நாந்யஸ்யா வித்³யதே(அ)ப³ஹி: ।।
தே³வதாயா க³திஸ்தஸ்மாத்³வாயுர்ஜ்யாயாநிஹைகல: ।। 166 ।।
யத ஏவமதோ ஜ்ஞேயோ வாயுரேவ ந சாபர: ।।
வ்யஷ்டி: ஸமஷ்டிரித்யேவமண்டா³த³ந்தர்ப³ஹிஶ்ச ஸ: ।। 167 ।।
வ்யாப்திர்விஶேஷரூபேண வ்யஷ்டிரித்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
ஸாமாந்யேந ஸமஷ்டிஶ்ச வாயுரேவ த்³விதா⁴ ஸ்தி²த: ।। 168 ।।
வஸ்து யல்லக்ஷ்யதே கிம்சிஜ்ஜக³த்யஸ்மிம்ஶ்சராசரே ।।
ஸாமாந்யேந விஶேஷேண வாயுரேவ ததீ³க்ஷ்யதே ।। 169 ।।
ந ஸாமாந்யவிஶேஷாப்⁴யாம் வாயோரந்யஸ்ய வஸ்துந: ।।
ஸம்ப³ந்தோ⁴ வாயுரேவேதி ஸாவதா⁴ரணவாக்யத: ।। 170 ।।
அந்யயோக³வ்யவச்சே²தே³ ப்ரஶம்ஸேயமஸோர்ப⁴வேத் ।।
ந த்வயோக³வ்யவச்சே²த³ உத்கர்ஷஸ்தாத்³ருகி³ஷ்யதே ।। 171 ।।
அஶ்வமேத⁴க்ரதோரேஷ ஸமஷ்டிவ்யஷ்டிலக்ஷண: ।।
மஹிமா(அ)(அ)விஷ்க்ருத: ஶ்ருத்யா வித்³யாயுக்தஸ்ய ஸம்ப்⁴ரமாத் ।। 172 ।।
ஸமஷ்டிவ்யஷ்டிரூபம் யோ வாயுமாத்மேதி ஸம்ஶ்ரித: ।।
ஸோ(அ)பஹந்தி புநர்ம்ருத்யும் ம்ருத்யுமாத்மாநமேத்யஸௌ ।। 173 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய த்ருதீயம் பு⁴ஜ்யுப்³ராஹ்மணம்

॥ த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய சதுர்த²ம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஐகாத்ம்யாநவபோ³த⁴ஸ்ய கார்யமுக்தமஶேஷத: ।।
தந்மூலத்⁴வஸ்தயே(அ)தோ²ர்த்⁴வம் பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே ।। 1 ।।
புண்யாபுண்யப்ரயுக்த: ஸந்க்³ரஹாதிக்³ரஹப³ந்த⁴ந: ।।
ஆப்³ரஹ்மா(அ)(அ)ஸ்தா²ணு சாஜஸ்ரம் ய: ஸம்ஸரதி மூட⁴தீ⁴: ।। 2 ।।
ஸோ(அ)யமுக்தஸ்ததோ²த்கர்ஷ: பர: புண்யஸ்ய சோதி³த: ।।
முமுக்ஷுரஸ்தி நாஸ்தீதி பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே ।। 3 ।।
தே³ஹேந்த்³ரியமநோபு³த்³தி⁴வேத³நாவ்யதிரேகத: ।।
அஸ்தித்வே தஸ்ய ஸம்ஸித்³தே⁴ தந்முக்த்யை யத்யதே யத: ।। 4 ।।
ப⁴விஷ்யல்லோகஸம்ப³ந்தீ⁴ யேஷாமாக³மதோ மத: ।।
ந தாந்ப்ரதி ஸமாரம்ப⁴: ஸித்³த⁴ ஏவ ஹி தாந்ப்ரதி ।। 5 ।।
கர்த்ராத்மந: புரா ஸித்³தே⁴ர்பு³த்³த்⁴யாத்³யவ்யதிரேகத: ।।
கர்த்ராதே³ரிஹ ஸாக்ஷ்யாத்மா த்³ருஷ்டேர்த்³ரஷ்டோச்யதே(அ)து⁴நா ।। 6 ।।
விஷயோ ப்³ரஹ்மவித்³யாயா யோக்³ய: க இதி சிந்த்யதே ।।
விஷயே(அ)வத்⁴ருதே யஸ்மாது³பதே³ஶோ(அ)ர்த²வாந்ப⁴வேத் ।। 7 ।।
ப்³ரஹ்மணோ வோபதே³ஶ: ஸ்யாத³த²வா(அ)ப்³ரஹ்மணோ ப⁴வேத் ।।
ப்³ரஹ்மத்வஸ்ய ஸ்வத: ஸித்³தே⁴ர்ப்³ரஹ்மணி ஸ்யாத³நர்த²க: ।। 8 ।।
உபதே³ஶஶதேநாபி ப்³ரஹ்மத்வம் ந கத²ம்சந ।।
ஸ்வதோ(அ)ப்³ரஹ்மத்வதஸ்தஸ்ய நாதோ(அ)ப்³ரஹ்மண இஷ்யதே ।। 9 ।।
ஸர்வஸ்யைகாத்ம்யயாதா²த்ம்யாந்ந சாப்³ரஹ்மேஹ லப்⁴யதே ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞேஶ்வரஸம்பே⁴த³ஶங்காநுத்த்யர்த²முச்யதே ।। 10 ।।
யதி³த்யநேந நிர்தே³ஶோ விஶேஷ்யஸ்ய விவக்ஷித: ।।
ஸாமாந்யமாத்ரவிஜ்ஞாநாத்³விஶேஷஸ்யாப்ரதீதித: ।। 11 ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³கம் ஸர்வம் தத்³விஶேஷணமுச்யதே ।।
விஶிஷ்டார்தா²வபோ³தி⁴த்வாந்நீலரக்தோத்பலாதி³வத் ।। 12 ।।
யதி³த்யாதி³பதா³நாம் ச ஸாமாநாதி⁴கரண்யத: ।।
விஶேஷணவிஶேஷ்யத்வம் ஶ்ருத்யைவேஹாவஸீயதே ।। 13 ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யபி⁴தா⁴நேந ப்ரத்யக்ஷோ(அ)ர்தோ²(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
மநஸோ(அ)க்³ரஹணம் தஸ்ய ந த்³ருஷ்டேரிதி வாரணாத் ।। 14 ।।
யதி³ வா த்³ரஷ்டரி ப்ராப்தே ஸாக்ஷாதி³தி விஶேஷணாத் ।।
தத்ப்ரஸங்க³நிவ்ருத்த்யர்த²மபரோக்ஷாதி³தீர்யதே ।। 15 ।।
த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநத்³ருஶ்யார்த²ப்ராப்தாவாத்³யவிஶேஷணாத் ।।
லோகவத்தந்நிஷேதா⁴ர்த²மபரோக்ஷாதி³தீர்யதே ।। 16 ।।
த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநத்³ருஶ்யார்த²ஸம்பே⁴த³விஷயஸ்ய ஹி ।।
நிஷேதா⁴யாபரோக்ஷாத்³கீ³ரபி⁴ந்நார்த²க்³ரஹாய து ।। 17 ।।
த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநத்³ருஶ்யார்த²ஸம்பே⁴த³ஸ்ய நிஷேத⁴த: ।।
த்³ருஷ்டிமாத்ரம் ஸ்வப்த: ஸித்³த⁴ம் விஶேஷணப²லம் ப⁴வேத் ।। 18 ।।
ஏऴம் ஸதே³கரூபம் ச யதி³ நாமோக்தலக்ஷணம் ।।
நிர்த்³வயம் ஸத்³வயம் வேதி நோக்தஹேதோஸ்ததீ³க்ஷ்யதே ।। 19 ।।
யதோ(அ)தோ(அ)த்³வயஸித்³த்⁴யர்த²ம் ப்³ரஹ்மேத்யேதத்³விஶேஷ்யதே ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் வஸ்து ப்³ரஹ்மேதி ப⁴ண்யதே ।। 20 ।।
அபுமர்த²மித³ம் ப்ராப்தம் ந சேதா³த்மைவ தத்³ப⁴வேத் ।।
யதோ(அ)த ஆத்மரூபார்த²மாத்மேத்யேவம் விஶேஷ்யதே ।। 21 ।।
ஸஜாதீயாஸஜாதீயத்³விதீயார்தா²நபி⁴ப்லுதம் ।।
ஸாம்க்²யராத்³தா⁴ந்தபும்வத்தத்ப்ராப்தம் நாநாத்வத³ர்ஶநாத் ।। 22 ।।
யதோ(அ)தஸ்தந்நிஷேதா⁴ர்த²ம் ஸர்வாந்தர இதிரணம் ।।
ஸர்வேஷாமாந்தரோ யோ(அ)ர்தோ² நாநா ஸ கத²முச்யதே ।। 23 ।।
ஸ்ரக்³வத்ஸர்பாதி³க்ல்ருப்தாநாம் ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகரூபத: ।।
ப்ரத்யக்³வஸ்தூபரோதே⁴ந நாநார்தோ² நாவஶிஷ்யதே ।। 24 ।।
ப்ரத்யக்³ரூபாவபோ³த⁴ஸ்ய பா⁴வாபா⁴வாத்மவஸ்துஷு ।।
ஸர்வத்ராவ்யபி⁴சாரித்வாதா³த்மா ஸர்வாந்தரோ ப⁴வேத் ।। 25 ।।
யத்ஸாக்ஷாத³பரோக்ஷாத்³ப்⁴யாம் ப்³ரஹ்ம வேஹ விஶிஷ்யதே ।।
ஸர்வாந்தரக்³ருஹீத்யா ச ப்ரத்யக³ர்த²ஸ்ய ஸம்க³தி: ।। 26 ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யவ்யவஹிதமகௌ³ணமபரோக்ஷத: ।।
இதி த்³வயம் ப்ரதீச்யேவ ஸம்பா⁴வ்யம் ப்³ரஹ்மணீரிதம் ।। 27 ।।
ததா² ஸர்வாந்தரத்வஸ்ய ஸபே⁴த³வ்ருத்திவிரோத⁴த: ।।
ஸம்பா⁴வநா(அ)த்³விதீயத்வாத்³ப்³ரஹ்மண்யேவா(அ)(அ)த்மஸம்ஸ்தி²தே: ।। 28 ।।
யதோ(அ)த ஏகவாக்யத்வே ப்³ரஹ்மாத்மாக்²யாபதா³ர்த²யோ: ।।
த்³வைதஸம்ஸர்க³பா³தே⁴ந பூர்ணம் வஸ்து ப்ரதீயதே ।। 29 ।।
யதி³ வைகவிஶேஷ்யேண விஶேஷணதயா யுதி: ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³காநாம் ஸ்யாந்மிதோ²(அ)ந்யோந்யாநபேக்ஷத: ।। 30 ।।
ஏகவஸ்த்வவஸாயித்வாத³ந்யோந்யார்தா²நுரோத⁴த: ।।
விஶேஷணாநி ஸர்வாணி விஶிம்ஷந்த்யுத்பலாதி³வத் ।। 31 ।।
உபாத்தஸ்வவிஶேஷ்யாணி ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³காநி ஹி ।।
பரஸ்பரோபரோதே⁴ந ஸ்வவிருத்³தா⁴ர்த²ஹாநத: ।। 32 ।।
ஸ்வார்தா²ஸம்த்யாக³மர்கே³ண நாநாஸம்ஸர்க³பா³த⁴நாத் ।।
பே⁴த³ஹேதுதமோகா⁴திப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஶேமுஷீ -
ஜந்மநைவா(அ)(அ)ப்தமாம்ப்நோதி ஸ்வதோ(அ)மேயம் வச:ஶ்ரவாத் ।। 33 ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யோக்தேர்விஶேஷணவிஶேஷ்யத: ।।
லக்ஷ்யலக்ஷணக³த்யா(அ)தோ யதோ²க்தார்த²ம் ப்ரபத்³யதே ।। 34 ।।
ஸர்வார்த²ம் யதி³ வா(அ)(அ)த்³யம் ஸ்யாத்ஸாக்ஷாதி³தி விஶேஷணம் ।।
அபரோக்ஷாந்தமத²வா ப்³ரஹ்மாந்தம் வோத்தரஸ்ய து ।। 35 ।।
யத்ஸாக்ஷாச்சாபரோக்ஷாச்ச ப்³ரஹ்மாண: ஸ்தோ விஶேஷணே ।।
வாக்யாத்³ப்³ரஹ்யாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்தத³ந்யஸ்ய ததா²(அ)ஶ்ரவாத் ।। 36 ।।
யத³வ்யவஹிதம் த்³ரஷ்டுர்வ்யவதா⁴நேந கேநசித் ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரஸ்வபா⁴வத்வாத்³ப்³ரஹ்மணோ(அ)வ்யவதா⁴நதா ।। 37 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் ப்³ரஹ்மாகௌ³ணம் ப்ரசக்ஷதே ।।
அபரோக்ஷாத்³ப⁴வேத்தாத்³ருங்நாதோ(அ)ந்யாத்³ருக்கத²ம்சந ।। 38 ।।
ஸர்வாநாத்மநிஷேதே⁴ந போ³த⁴ ஆத்மந்யதை²கலே ।।
பரமார்த²ம் த்வஸம்ப்ராப்ய நிஷேதோ⁴ நேஷ்யதே யத: ।। 39 ।।
வ்யதிரேகாந்வயாபா⁴வை: கார்யம் வஸ்த்வபி⁴லப்யதே ।।
காரணத்வநிஷேதே⁴ந ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)த்மாநம் ப்ரபத்³யதே ।। 40 ।।
ஏதாவந்மாத்ரயாதா²த்ம்யாத்கார்யகாரணவஸ்துந: ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)த்மைவ ததோ ப⁴வேத் ।। 41 ।।
யஶ்சா(அ)(அ)த்மைவ ப⁴வேத்ப்ரத்யக்ஸர்வாந்தரதமஸ்ததா² ।।
தமேவம்லக்ஷணம் மஹ்யம் யதா²வத்³வக்துமர்ஹஸி ।। 42 ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யோக்தேர்ப்³ரஹ்மாத்மார்தா²பி⁴தா⁴யிநோ: ।।
ஐகார்த்²யமேதயோர்ந்யாய்யம் மிதோ²ர்தா²வஸிதேஸ்ததா² ।। 43 ।।
ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)த்மைகஸ்வபா⁴வேந ஸாக்ஷாதி³தி விஶேஷ்யதே ।।
அஸம்ப⁴வாத்தத³ந்யத்ர ப்³ரஹ்மத்வஸ்ய யதஸ்தத: ।। 44 ।।
ஆத்மா(அ)பி ப்³ரஹ்மணோ(அ)ந்யத்ர நைவ ஸம்பா⁴வ்யதே யத: ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யோக்திஸ்தஸ்மாத்³ப்³ரஹ்மாத்மஶப்³த³யோ: ।। 45 ।।
விஶேஷணவிஶேஷ்யத்வே மிதோ² ப்³ரஹ்மாத்மநோரத: ।।
அப்³ரஹ்மாநாத்மாபஹ்நுத்யா(அ)ஸம்ஸர்கை³காத்ம்யதீ⁴ர்ப⁴வேத் ।। 46 ।।
ப்³ரஹ்மணோ(அ)ப்யாத்மநோ மோஹாத³ப்³ரஹ்மத்வம் ந வஸ்துத: ।।
ஆத்மநோ(அ)பி பரோக்ஷத்வம் ப்³ரஹ்மணோ(அ)பி தமோந்வயாத் ।। 47 ।।
தமஸோ ஜ்ஞாநவித்⁴வஸ்தாவப்³ரஹ்மாநாத்மதாஹதே: ।।
அபூர்வாத்³யாத்மகம் ப்³ரஹ்ம நி:ஸம்ஸர்க³ம் ப்ரபத்³யதே ।। 48 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநாத்தத்தமோநாத்மபா³த⁴த: ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ராவஶேஷத்வாத்ஸ்யாமபூர்வாதி³மாநஹம் ।। 49 ।।
ப்ரணிதா⁴யா(அ)(அ)த்மநி த்³ருஷ்டிம் ப்ரத்யக்³போ³தை⁴கரஞ்ஜிதாம் ।।
ப்ரதிவக்த்யேஷ இதி தம் யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)ப்யுதா³ரதீ⁴: ।। 50 ।।
ஆத்மப்ரமாத்ருமாநாதே³ரநேகஸ்யேஹ ஸம்ப⁴வாத் ।।
ப்ரத்யக்ஷார்த²ஸ்யைஷ இதி ந வித்³ம: கோ விவக்ஷித: ।। 51 ।।
ப்ரத்யக்ஷார்த²விஜ்ஞப்த்யை த ஆத்மேதி ததோ(அ)வத³த் ।।
ஸர்வாந்தரக்³ருஹீதிஸ்து தத்பூர்வோக்தோபலக்ஷணம் ।। 52 ।।
க்ஷோண்யுபக்ரமமாகாஶாத்ஷஷ்ட்²யந்தேநாபி⁴தீ⁴யதே ।।
ஆத்மேதி ச ப்ரமாத்ராதே³ராக³மாபாயஸாக்ஷ்யபி ।। 53 ।।
மாத்ருமாநப்ரபே⁴தே³(அ)பி ப்ரதிதே³ஹம் ந பி⁴த்³யதே ।।
ஸாக்ஷீ வாஹ்யார்த²வத்³யஸ்மாத ஞ ஆத்மேத்யுச்யதே தத: ।। 54 ।।
வ்யபி⁴சாரோ மிதோ² யத்³வத்ப்ரமாத்ராதே³: ஸ்வஸாக்ஷிக: ।।
ஸர்வமாத்ராத்³யபா⁴வார்த²ஸாக்ஷித்வாந்ந ததா²(அ)(அ)த்மந: ।। 55 ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³பி⁴: ப்ரத்யக்ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யா யதே³க்ஷ்யதே ।।
ப்ரத்யக்³வஸ்த்வதிரேகேண நாந்யதா³த்மா ததே³க்ஷ்யதே ।। 56 ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகயாதா²த்ம்யாதா³த்மாவித்³யாதது³த்த²யோ: ।।
தாவந்மாத்ராவஸாயித்வம் ஸம்யக்³போ³தா⁴த³தஸ்தயோ: ।। 57 ।।
ஆத்மநோ(அ)நவஶேஷேண தத³ந்யார்த²ஸ்ய ஸம்க³தே: ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³கம் ஸர்வம் ஸம்பா⁴வ்யம் ஸ்யாத்³விஶேஷணம் ।। 58 ।।
ப்ரத்யக்தயைவாவஸிதே: ப்ரதீசோ(அ)ந்யஸ்ய வஸ்துந: ।।
வ்யதிரேகைகருபஸ்ய வ்யதிரேகோ ந லப்⁴யதே ।। 59 ।।
விரோதா⁴த³ந்வயோ நாஸ்ய க²ண்டா³தௌ³ கோ³த்வவத்ததா² ।।
வ்யதிரேகோ(அ)பி நைகாத்ம்யயாதா²த்ம்யாது³பபத்³யதே ।। 60 ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரதயைவாதோ(அ)நாத்மா(அ)(அ)த்மநி விலீயதே ।।
தவா(அ)(அ)த்மேத்யபி நிர்ணீதௌ நைவ ஸ்யாத்ப்ரஶ்நநிர்ணய: ।। 61 ।।
மமா(அ)(அ)த்மநாமநேகேஷாம் ஸம்ப⁴வாத³ப்ரபோ³த⁴த: ।। 62 ।।
பிண்டா³ந்தஸ்தாவதா³த்மைகோ லிங்கா³ந்தஸ்து ததா² பர: ।।
பு³்தி⁴ஸாக்ஷீ த்ருதீய: ஸ்யாத்³யோ(அ)யம் ஸம்தி³ஹ்யதே ததா² ।। 63 ।।
யத ஏவமதோ ப்³ரூஹி கதமோ(அ)த்ர விவக்ஷித: ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³மாநாத்மா நிர்தா⁴ர்யேத³ம்தயா(அ)ந்யத: ।। 64 ।।
யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)பி தம் ப்ராஹ ய: ப்ராணேநேதி லிங்க³த: ।।
ப்ராணாதே³: ப்ரத்யகா³த்மாநம் பு³போ³த⁴யிஷுரஞ்ஜஸா ।। 65 ।।
ப்ராணநாத்³யநுமாநேந க்³ராஹயித்வா தி⁴ய: பரம் ।।
ததோ(அ)வபோ³த⁴யிஷ்யாமி யதோ²பாத்தவிஶேஷணம் ।। 66 ।।
இத்யேதத்³த்⁴ருத³யே க்ருத்வா யாஜ்ஞவல்க்யோ நிராஹ தம் ।।
ய: ப்ராணேநேதி வசஸா ந லிங்க³து³க்தபோ³த⁴நம் ।। 67 ।।
முக²ஸம்சாரிணா(அ)ப்ராணோ ய: ப்ராணோநாநிதீக்ஷிதா ।।
ஸர்வப்ரத்யக்தம: ஸோ(அ)யமாத்மா ஸர்வாந்தராவதி⁴: ।। 68 ।।
ஸுப்தே(அ)ஸ்மிந்கரணக்³ராமே யோ(அ)ஸுப்தோ(அ)லுப்தத்³ருஷ்டித: ।।
வாஸநாரூபகாந்பஶ்யந்ப்ராணாந்ப்ராணிதி வாயுநா ।। 69 ।।
அநாத்மத்வமத: ஸித்³த⁴ம் ப்ராணாதே³: கரணோக்தித: ।।
ப்ராணாத்மத்வாச்ச பு³த்³த்⁴யாதே³: பிண்டா³ந்தஸ்யாப்யநாத்மதா ।। 70 ।।
த்³ருஶ்யத்வாத்³த⁴டவத்³தே³ஹ: ப்ராணாதே³: கரணத்வத: ।।
அநாத்மத்வப்ரஸித்³தி⁴: ஸ்யால்லிங்க³பிண்டா³த்மநோரத: ।। 71 ।।
ப்ராணாதி³கார்யகரணை: ஸ்வதோ(அ)ஸம்ஹத ஏகல: ।।
தச்சேஷ்டாம் குருதே(அ)குர்வந்நயஸ்காந்தோ மணிர்யதா² ।। 72 ।।
லோகே(அ)நதி⁴ஷ்டி²தஸ்யேஹ கேநசிச்சேதநாவதா ।।
ந த்³ருஷ்டா நியதா சேஷ்டா ரதா²தே³ர்ஜட³ரூபிண: ।। 73 ।।
தே³ஹேந்த்³ரியமநோபு³த்³தி⁴ப்ராணாதே³ர்நியதேக்ஷ்யதே ।।
ப்ரவ்ருத்திர்யேந தேநைப்⁴யோ ஜ்ஞாத்மா(அ)ந்யோ(அ)ப்⁴யுபக³ம்யதாம் ।। 74 ।।
ப்ரதிஜ்ஞாய புரா ஸாக்ஷாத்³கா³மஹம் த³ர்ஶயாமி தே ।।
அஶக்நுவம்ஸ்ததா² கர்தும் லிங்கே³ந ப்ரதிபோ³த⁴யேத் ।। 75 ।।
யதா² கஶ்சித்ததை²வ த்வம் ப்ரதிஜ்ஞாய பராத்மந: ।।
ஸாக்ஷாத்த்வம் தத³ஸம்பாத்³ய லிங்கே³நா(அ)(அ)வேத³யஸ்யமும் ।। 76 ।।
யதா²ப்ரதிஜ்ஞமேவாதோ யதா² ப்ருஷ்டம் ததை²வ தத் ।।
மஹ்யம் ப்ரதிவசோ வாச்யம் தோ³ஷஸ்து ஸ்யாத்ததோ(அ)ந்யதா² ।। 77 ।।
யதா²ப்ரதிஜ்ஞம் ப்ரத்யுக்திமவோசாமாஸக்ருத்தவ ।।
ததோ(அ)ப்யபரிதுஷ்டஸ்த்வமந்யதை²வ பு³பு⁴த்ஸஸே ।। 78 ।।
உக்தவர்த்மாதிரேகேண நா(அ)(அ)த்மவஸ்து க⁴டாதி³வத் ।।
ஶக்யதே ப்ரதிநிர்தே³ஷ்டும் ப்ரமாணாகோ³சரத்வத: ।। 79 ।।
வித்³மீதி யத்³வலாதா³த்த² ந வேத்³மீத்யபி யத்³வலாத் ।।
தத்³த்³ருஷ்ட்யைவேஹ தம் த்³ருஷ்ட்வா ப்³ரூஹ்யவத்³யம் யதீ³க்ஷதே ।। 80 ।।
அப்ரமேயம் ஹி யத்³வஸ்து ந தச்ச²க்யம் ப்ரமாணத: ।।
கும்ப⁴வத்ப்ரதிநிர்தே³ஷ்டும் யதா² தத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 81 ।।
த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநத்³ருஶ்யாநாம் ஸம்ஹதாநாம் பரஸ்பரம் ।।
ஸாக்ஷித்வமாத்மநோ நித்யம் வஸ்துஸ்வாபா⁴வ்யமுச்யதே ।। 82 ।।
ப்ரமாத்ராதி³ப்ரவ்ருத்தே: ப்ராக்ஸதா³நஸ்தமிதோதி³தா ।।
அகாரகாத்மநா தஸ்தௌ² ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்டிரஸம்க³த: ।। 83 ।।
அகார்யகாரணாத்மைதத்³வாஸ்தவம் ரூபமாத்மந: ।।
ஸக்ருத்³விபா⁴தமைகாத்ம்யம் விதமஸ்கமபே⁴த³கம் ।। 84 ।।
ஏதத்தமோபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்ஸாக்ஷித்வம் ப்ரதிபத்³யதே ।।
தமோமாத்ரைகஹேதுஶ்ச மோஹஸம்க³திராத்மந: ।। 85 ।।
கூடஸ்த²த்³ருஷ்டிதந்மோஹௌ த்³ருஷ்ட்யாபா⁴ஸஶ்ச தத்ர்ரயம் ।।
காரணம் ஜக³த: ஸாக்ஷீ நியந்தேதி ச ப⁴ண்யதே ।। 86 ।।
காரணத்வம் ந கௌடஸ்த்²யாத்தந்மோஹவிரஹாத்³ப⁴வேத் ।।
ஜாட்³யாந்வயாச்ச பு³த்³த்⁴யாதே³ர்யுக்தா தத்காரணாநுமா ।। 87 ।।
ப்ரமாத்ராத்³யதிரேகோ(அ)பி வஸ்துநோ போ³த⁴ரூபிண: ।।
அஜ்ஞாதஸ்ய ப்ரமேயஸ்ய யுக்த: ஸ்வத்⁴வாந்தஸாக்ஷிண: ।। 88 ।।
கூடஸ்த²த்³ருஷ்டே: ஸாக்ஷித்வம் ஜட³ஸ்யேவ ந யுஜ்யதே ।।
ஸாக்ஷ்யார்தா²நபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்தஸ்மிந்ஸத்யபி நாசிதே: ।। 89 ।।
தஸ்மாத்பரஸ்ய ஸாக்ஷித்வம் ஸ்வமோஹாபா⁴ஸவர்த்மநா ।।
கார்யகாரணஸம்ப³ந்தே⁴ சிதா³பா⁴ஸஸ்ய ஸம்க³தே: ।। 90 ।।
ப்ரமாத்ராத்³யபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ யதா²(அ)நுப⁴வஸித்³தி⁴க: ।।
ததை²வ தத³பா⁴வோ(அ)பி ஸித்³தோ⁴(அ)நுப⁴வமாத்ரத: ।। 91 ।।
அநந்யஹேதுகம் தாவத்ர்ரயமேதத்³யதோ²தி³தம் ।।
ப்ரமாத்ராதி³பதா³ர்த²ஸ்து த⁴ர்மாத⁴ர்மாதி³ஹேதுக: ।। 92 ।।
பு³த்³த்⁴யாதே³ரபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஜந்மநைவ சிதா³த்மநா ।।
க⁴டாத்³யர்தா²பி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ த⁴ர்மாத⁴ர்மாதி³காரண: ।। 93 ।।
ப்ரமாத்ருத்³ருஷ்டிரேகா(அ)த்ர ஶப்³தா³த்³யர்தா²வலேஹிநீ ।।
பூ⁴ரிஸாத⁴நஸாபேக்ஷா ஸுக²து³:க²ப²லப்ரதா³ ।। 94 ।।
க்ஷணப்ரத்⁴வம்ஸிநீ சேயம் தத்³தே⁴தோர்ப⁴ங்கு³ரத்வத: ।।
ப்ரதிதே³ஹம் விபி⁴ந்ந ச த்வஸாதா⁴ரணகாரணாத் ।। 95 ।।
க்ரியாகாரகரூபேயமக்ரியா(அ)காரகாத்மநா ।।
தாவந்மாத்ரைகயாதா²த்ம்யாத்தயா வ்யாப்தைவ ஜயாதே ।। 96 ।।
கார்த்ஸ்ந்யேந யத்ர வ்ருத்தி: ஸ்யாத்³வ்யாப்யவ்யாபகவஸ்துநோ: ।।
வ்யாப்திஸ்தத்ரைவ முக்²யா ஸ்யாத்³ரஜ்ஜுஸர்பாதி³வஸ்துவத் ।। 97 ।।
தே³ஶகாலாதி³ஸம்பே⁴தா³த³ஸாதா⁴ரணதத்த்வயோ: ।।
வ்யாப்திர்ந க⁴டதே ஸாக்ஷாத்³தி⁴மவத்³விந்த்⁴யயோரிவ ।। 98 ।।
ப்ரமாத்ராதி³வ்யபேக்ஷேயம் லௌகிகீ த்³ருஷ்டிராத்மந: ।।
தத்ப்ரத்யகா³த்மத்³ருஷ்டிஸ்து விஜ்ஞேயா பாரமார்தி²கீ ।। 99 ।।
பரமார்தா²த்மத்³ருஷ்ட்யேயம் லௌகிகீ த்³ருஷ்டிராத்மந: ।।
ஷட்³பா⁴வவிக்ரியாமேதி வ்யாப்தைவா(அ)(அ)காஶகும்ப⁴வத் ।। 100 ।।
த⁴ர்மாத⁴ர்மாநபேக்ஷத்வாச்சைதந்யாபா⁴ஸதாம் ப்ரதி ।।
க⁴டாத்³யாபா⁴ஸவத்தஸ்மாந்நா(அ)(அ)த்மாபா⁴ஸோ விநஶ்வர: ।। 101 ।।
நிஷ்க்ரியஶ்சேதந: ஸாக்ஷீ ஸக்ரியோ(அ)சேதந: பராங் ।।
வ்யாவ்ருத்தஶ்ச ப்ரமாத்ராதே³: ஸித்³த⁴: ஸாக்ஷீ ஸுஷுப்தக³: ।। 102 ।।
ந சேத³நுப⁴வவ்யாப்தி: ஸுஷஉப்தஸ்யாப்⁴யுபேயதே ।।
நாவேதி³ஷம் ஸுஷுப்தே(அ)ஹமிதி தீ⁴: கிம்ப³லாத்³ப⁴வேத் ।। 103 ।।
பு³த்³த்⁴யாதே³: ப்ரவிலீநத்வாத்³தே³ஹாதே³ஶ்ச ஜட³த்வத: ।।
லோஷ்டாதே³ரிவ, நைவ ஸ்யாந்நாஜ்ஞாஸிஷமிதீக்ஷணம் ।। 104 ।।
சிதா³பா⁴ஸைகமாத்ரேண தம:ஸித்³தி⁴ர்ந மாத்ருத: ।।
ஸம்வித்தந்மோஹசித்³விம்பை³: ப்ராத்யக்ஷ்யம் கர்த்ருரூபிண: ।। 105 ।।
ஸ்ம்ருதிநிஶ்சிதிஸம்ஶீதிராகா³தி³ஹிருகா³த்மஸு ।।
அஹரூபேண யோ(அ)ந்வேதி ஸ ப்ரமாதா பரோ மத: ।। 106 ।।
ஸ்மரணாதி³விபா⁴கே³ந ஜ்ஞாதர்யேகத்ர யத்ப்ருத²க் ।।
ப்ரத²தே(அ)நேகரூபாப⁴ம் தஜ்ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாத்ருகர்த்ருகம் ।। 107 ।।
விபி⁴ந்நோ ப³ஹிராபா⁴தி ஜாதிரூபக்ரியாதி³மாந் ।।
விபி⁴ந்நோ(அ)நுப⁴வாதே³வ ஜ்ஞாதுர்ஜ்ஞாநாத்ஸ கோ³சர: ।। 108 ।।
ஸம்வித்தந்மோஹதீ⁴வ்ருத்திஶரீராதி³விஶேஷணம் ।।
போ⁴க்தரீஹ யதா³பா⁴தி தத்ப்ரமாணப²லம் ஸ்ம்ருதம் ।। 109 ।।
கர்த்ருத்வம் கரணத்வம் ச கர்மத்வம் சா(அ)(அ)த்மஸாக்ஷித: ।।
வ்யதிரேகேண கர்த்ராதே³: ஸித்³தே⁴ர்நா(அ)(அ)த்மத்வமஸ்த்யத: ।। 110 ।।
ஸாக்ஷித்வேநா(அ)(அ)த்மந: ஸித்³தி⁴ர்மாத்ராதி³வ்யதிரேகத: ।।
ந கர்த்ருதா ப்ரமாத்ராதே³: ஸாக்ஷ்யத்வேநைவ தத்க்ஷயாத் ।। 111 ।।
ப்ரத்யங்போ⁴ஹஜபு³த்³த்⁴யாதி³ஜட³ரூபப்ரதா⁴நத: ।।
கர்த்ருத்வமாத்மநோ யுக்தம் சித்ப்ராதா⁴ந்யாச்ச போ⁴க்த்ருதா ।। 112 ।।
அவ்யாக்ருதவ்யாகரணே யது³க்தம் ஸர்வமேவ தத் ।।
அநுஸம்தே⁴யமத்ராபி வஸ்துதத்த்வவிஶுத்³த⁴யே ।। 113 ।।
ஸ்வமஹிம்நா ந ஸம்ஸித்⁴யேத்ஸ்வதோ(அ)நவக³மாத்மகம் ।।
பா⁴வாபா⁴வௌ ந வஸ்த்வேதி ப்ரத்யாக்²யாதம் யதா³த்மநா ।। 114 ।।
தஸ்மாத³ஜாயமாநைவ ஜாயமாநேவ லக்ஷ்யதே ।।
ஸம்வித்திஸ்தத³ஶம்போ³த⁴ஹேதூத்தா²நாத்மஜந்மநா ।। 115 ।।
தத்³விநாஶே(அ)பி தத்ஸாக்ஷ்யாத்³விநஶ்யந்தீவ லக்ஷ்யதே ।।
யதோ(அ)த: கார்யதாம் தஸ்யா நேஶ்வரோ(அ)பி ப்ரஸாத⁴யேத் ।। 116 ।।
அஜ்ஞாநபூ⁴மிக³ம் வஸ்து மாநஸம்க³திமாப்நுவத் ।।
மேயத்வம் லப⁴தே நாந்யத்³யச்ச த்யக்தக்ஷிதித்³வயம் ।। 117 ।।
ஹேதோ: கர்யாஸமுத்பத்தே: ஸித்³தே⁴: ப்ராகா³பி ஸம்வித³: ।।
கார்யகாரணதாஹீநா தஸ்மாத்ஸம்வித்ப்ரதீயதாம் ।। 118 ।।
ஶூந்யஸ்யாபி ஹி ஶூந்யத்வம் தத்ஸாக்ஷிணி ஸதீக்ஷ்யதே ।।
அஸாக்ஷிகம் சேச்சூ²ந்யத்வம் ஸாக்ஷிவத்ஸ்யாத³ஸாக்ஷிகம் ।। 119 ।।
ஸாக்ஷ்யஸாக்ஷ்யபி ஸம்ஸித்⁴யேத்ஸ்வாயத்வாந்ந து ஶூந்யதா ।।
பாரார்த்²யாத்ஸ்வார்த²விரஹே ஷஷ்ட²கோ³சரவத்³ப⁴வேத் ।। 120 ।।
தே³ஹாந்த: ப்ரத்யகா³த்மா(அ)யம் பஞ்சதா⁴ க³ம்யதே மிதே: ।।
ஏககாரணஸாக்ஷித்வகர்த்ருது³:கி²த்வரூபத: ।। 121 ।।
ஶ்ருதிதோ லிங்க³த: ஸாக்ஷாத்கார்யகாரணஸம்க³தி: ।।
யதோ(அ)நுபூ⁴य़தே தஸ்மாத்காரணத்வம் பராத்மந: ।। 122 ।।
ப்ரத்யக்ஸாக்ஷ்யதிரேகேண நாபா⁴வோ(அ)பி ப்ரஸித்⁴யதி ।।
கிமு பா⁴வோ ஜக³த்யஸ்மிந்ஸாக்ஷீ சாநந்யஸித்³தி⁴க: ।। 123 ।।
யதோ²க்தாநுப⁴வாரூடோ⁴ பு³த்³த்⁴யந்தோ(அ)பி ப்ரஸித்⁴யதி ।।
மாதா மாதரி மாநம் ச மாநாந்மேயம் ப்ரஸித்⁴யதி ।। 124 ।।
ஸுகீ² கௌ³ரோ த⁴நீ கோ³மாந்வாஹ்யமேயஸாமாஶ்ரயாத் ।।
ப்ரமாணபூ⁴மௌ ஸ்தி²த்வைதது³க்தம் ஸர்வம் ப்ரஸித்⁴யதி ।। 125 ।।
ப்ராக்ப்ரமாத்ராதி³ஸம்பூ⁴தேர்யத்ப்ரமாத்ராதி³காரணம் ।।
அநந்யாநுப⁴வாத்மாப⁴ம் தத்ப்ரமாணம் ஸதா³த்³ருஶே: ।। 126 ।।
மேயமாநப்ரமாத்ராதி³விபா⁴க³ஸ்தத்ர நேக்ஷ்யதே ।।
ப்ரத்யக்³போ³தை⁴கயாதா²த்ம்யவஸ்துமாத்ரோபரோத⁴த: ।। 127 ।।
ஈத்³ருகே³வ ப²லம் சாத்ர மாநமேயாதி³கம் ததா² ।।
குதா பே⁴தா³வகாஶ: ஸ்யாத³த்³வயைகப்ரமாத்மநி ।। 128 ।।
ப்ரமாணவர்த்மநா(அ)(அ)யாதமித³ம் மோஹாபநுத்தயே ।।
வஸ்துவ்ருத்தேந நைவாலம் ஶாஸ்ராநாரம்ப⁴ஸக்தித: ।। 129 ।।
உக்தார்தா²பரிஹாரேண தத³ஜ்ஞாநஜபூ⁴மிஷு ।।
வ்யவஹார: ப்ரமாத்ராதே³: ஸ்வப்நமாயேந்த்³ரஜாலவத் ।। 130 ।।
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴தமோவத்ஸ்யாத்தது³த்³ப⁴வம் ।।
க்ருத்ஸ்நம் ஜக³த³தோ மோஹத்⁴வஸ்தௌ த்⁴வஸ்தம் ப⁴வேச்சிதி: ।। 131 ।।
பி⁴ந்நமாநப்ரமாத்ராதௌ³ கார்யகாரணவஸ்துநி ।।
அபி⁴ந்நமாத்ருமாநாதி³ராத்மைவைகோ(அ)த்³வய: ஸ்வத: ।। 132 ।।
ந தே³ஶகாலாவஸ்தா²தா³வபேக்ஷா(அ)ஸ்த்யாத்மந: ஸ்வத: ।।
அநந்யாபேக்ஷஸம்ஸித்³தே⁴ர்தே³ஶாதே³ஸ்தத³பேக்ஷத: ।। 133 ।।
தே³ஶகாலநிமித்தாதி³வ்யபேக்ஷம் வஸ்து யத்³ப⁴வேத் ।।
ததே³வ தத³பேக்ஷம் ஸ்யாந்ந து தே³ஶாதி³ஸித்³தி⁴த³ம் ।। 134 ।।
காரகாதி³வஶாத்³யாவத்கிம்சித்³வஸ்தூபலப்⁴யதே ।।
க்ரியாப²லம் தத்³விஜ்ஞேயமநபேக்ஷிததத்த்வகம் ।। 135 ।।
வஸ்த்வதீ⁴நா யதோ வித்³யா கர்த்ரதீ⁴நா க்ரியா(அ)கி²லா ।।
கர்த்ராதி³ சா(அ)(அ)த்மமோஹோத்த²ம் வஸ்து ஸித்³த⁴ம் ஸ்வதோ(அ)த்³வயம் ।। 136 ।।
காரகாண்யுபம்ருத்³கா³தி வித்³யா பீ³ஜமிவோஷரம் ।।
தத்காரணோபமர்தி³த்வாஜ்ஜந்மநைவ ந காரகம் ।। 137 ।।
ப்ரமாத்ருபரிணாமத்வாத்ப்ரமாஸித்³தி⁴: ப்ரமாதரி ।।
ப்ரமாத்ரவ்யவதா⁴நேந ஸம்விதை³வ ந வ்ருத்திபி⁴: ।। 138 ।।
மாத்ரந்தரே வ்யபேக்ஷாயாம் மாதுர்மாநாந்தரே மிதே: ।।
து³ர்வாரத்வாத்ப்ரஸங்க³ஸ்ய ஹ்யநவஸ்தா² ப்ரஸஜ்யதே ।। 139 ।।
ப்ரமாத்ரதிஶயேநைவ காரணம் ஸ்யாத்ப்ரமாத்ரபி ।।
விஜ்ஞாநாதிஶயம் ஸித்⁴யேந்மாநம் நிஶ்சயவத்ததா² ।। 140 ।।
மேயாஸாதா⁴ரணாத்மோத்த²ரூபவாந்நிஶ்சயோ யதா² ।।
பா³ஹ்யமேயப்ரதா⁴நத்வே ஸத்யஸாதா⁴ரணார்த²தீ⁴: ।। 141 ।।
மாநவ்யாபாரகாலே ஸ்யாத்³வாஹ்யமேயோபஸர்ஜநம் ।।
ஆபா⁴ஸாதி³ப்ரமாணாந்தம் தத்³விஶிஷ்டப²லோத்தி²தே: ।। 142 ।।
ப்ரமாணவ்யாப்ருதேஸ்தூர்த்⁴வம் வாஸநாதா⁴நகாரணாத் ।।
மேயோபஸர்ஜநா பு³த்³தி⁴: ஸ்ம்ருத்யா ஸாக்ஷாத்ப்ரதீயதே ।। 143 ।।
ஸாக்ஷாத்குர்வத்ஸ்வமாத்மாநம் யதா³லம்ப³நதாம் வ்ரஜேத் ।।
கார்யகாரணரூபஸ்ய ததே³வா(அ)(அ)லம்ப³நம் மதம் ।। 144 ।।
பூர்வோபலம்ப⁴ஸம்ஸ்காரஸமுத்த²ஸ்ம்ருதிவிப்⁴ரமாத் ।।
வஸ்துவ்ருத்தாதிவர்த்யேஷ வ்யாபார: ஸார்வலௌகிக: ।। 145 ।।
மோயாபி⁴ஸம்க³தே: பூர்வம் ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாத்ருஸமாஶ்ரயம் ।।
ஜ்ஞாத்ருத்வஸித்³த⁴யே ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாத்ருத்வம் தத்க்ருதம் யத: ।। 146 ।।
வாஸநாப³லத: ஸ்பஷ்டம் ப³ஹிர்வத்³யந்மதௌ ஸ்தி²தம் ।।
பா⁴வநாகோ³சரம் ஜ்ஞாநம் பா³ஹ்யவஸ்த்வவலம்ப³நம் ।। 147 ।।
அபேக்ஷாவ்ருத்தவத்³வஸ்து யாவத்கிம்சிதி³ேஹேக்ஷ்யதே ।।
மாத்ருமாத்ராஶ்ரயம் தத்ஸ்யாந்ந ஸ்வத:ஸித்³தி⁴நிஷ்டி²தம் ।। 148 ।।
அந்த:கரணவ்ருத்திர்யா சக்ஷுராதி³ஸமாஶ்ரயா ।।
ரூபாதி³விஷயாபா⁴ஸா லௌகிகீ த்³ருஷ்டிரூச்யதே ।। 149 ।।
தஸ்யாஶ்ச க்ரியமாணத்வாஜ்ஜந்மநாஶாபி⁴ஸம்க³தி: ।।
ஆத்மத்³ருஷ்டிஸ்த்வியம் நித்ய ஜந்மநாஶாதி³வர்ஜிதா ।। 150 ।।
கார்யகாரணயோஸ்தத்த்வம் ப்ரத்யகா³த்மா சிதிர்யத: ।।
தஸ்மாந்நித்யஶ்சிதா³பா⁴ஸோ பு³த்³தௌ⁴ தத்ப்ரத்யயேஷு ச ।। 151 ।।
ப்ரத்யக்சிது³பரக்தாயாம் பு³த்³தௌ⁴ த⁴ர்மாதி³ஹேதுக: ।।
ஆகாரோ ஜாயதே(அ)நித்யோ து³:க²ஶப்³தா³தி³லக்ஷண: ।। 152 ।।
ஸ்யாஸ்நௌ ப்ரத்யக்சிதா³காரே பா³ஹ்யஹேதுநிப³ந்த⁴ந: ।।
ஆகாரோ ஜாயதே பு³த்³தே⁴ராக³மாபாயத⁴ர்மவாந் ।। 153 ।।
உபாதி⁴பூ⁴தயா த்³ருஷ்ட்யா ஹாநோபாதா³நரூபயா ।।
ஏகாஶ்ரயத்வத: ஸ்தா²ஸ்ந்வீ ஸம்ஸ்ருஷ்டேவோபஜாயதே ।। 154 ।।
பு³த்³தி⁴தத்³வ்ருத்திஸாக்ஷித்வாத்³பு³த்³தி⁴தத்ப்ரத்யயைரஜ: ।।
க்³ருஹ்யதே(அ)வித்³யயா(அ)பி⁴ந்நோ மணிர்யத்³வது³பாஶ்ரயை: ।। 155 ।।
கர்த்ருகார்யாவபா⁴ஸித்வாத்கர்த்ருகார்யாபி⁴தா⁴யிபி⁴: ।।
லக்ஷ்யதே நாமபி⁴: ஸாக்ஷீ ஸாக்ஷாந்ந த்வபி⁴தீ⁴யதே ।। 156 ।।
தஜ்ஜந்மநாஶஸாக்ஷித்வாத³ஜோ(அ)நாஶீ ஸ்வயம்ப்ரப⁴: ।।
ஜாயதே நஶ்யதீத்யேவம் தத்ஸாக்ஷ்யப்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 157 ।।
த்³ருஷ்டேர்ஜட³ஸ்வபா⁴வாயா: பரார்தா²யா: ஸ்வதஶ்சிதிம் ।।
ந பஶ்யே: ப்ரத்யகா³த்மாநம் த்³ரஷ்டாரம் த்³ருஶ்யயா(அ)நயா ।। 158 ।।
தி³த்³ருக்ஷிதபரிச்சி²ந்நபராக்³ரபாத்³யபேக்ஷயா ।।
தத்³விருத்³த⁴ம் கத²ம் பஶ்யேர்த்³ருஷ்ட்யா தத்கர்மபூ⁴தயா ।। 159 ।।
த்³ரஷ்டுர்ஹி வ்யாப்ருதிர்த்³ருஷ்டௌ த்³ருஷ்டே ரூபாதி³கர்மாணி ।।
தாப்⁴யாம் தத்ப்ரத்யகா³த்மாநம் கத²ம் பஶ்யேஶ்சிதிம் ஸ்வத: ।। 160 ।।
நாகாரகம் ஸமீக்ஷேத த்³ரஷ்டுத³ர்ஶநகோ³சராந் ।।
காரகத்வம்ருதே(அ)வித்³யாம் கூடஸ்த²ஸ்யா(அ)(அ)த்மந: குத: ।। 161 ।।
காரகம் ஸத்ததை²காத்ம்யம் ந கத²ம்சந வீக்ஷதே ।।
அவித்³யாநந்வயாத்³பா⁴ஸ்வத்ப்ரத்யக்³ஜ்யோதி: ஸதத்த்வத: ।। 162 ।।
யேந சக்ஷுரித³ம் த்³ருஷ்டம் சக்ஷுஷா யந்ந பஶ்யதி ।।
ப்³ரஹ்ம வித்³தி⁴ ததே³வ த்வம் ந து தத்³யது³பாஸதே ।। 163 ।।
மநஸா மநுதே யந்ந யேந சா(அ)(அ)ஹுர்மநோ மதம் ।।
ப்³ரஹ்ம வித்³தி⁴ ததே³வ த்வம் ந த்வித³ம் யது³பாஸதே ।। 164 ।।
இத்யேவமாதி³வாக்யாநி யதோ²க்தார்த²ஸமர்த²நே ।।
ஶ்ரௌதாநி ஶதஶ: ஸந்தி த்³ருக³மேயத்வஸித்³த⁴யே ।। 165 ।।
ஏதந்மோஹஸமுத்த²த்வால்ப்ரமாத்ராதே³ர்மநாக³பி ।।
நைகாத்ம்யம் ஶக்யதே வக்தும் க்ல்ருப்தஹேதோரபா³த⁴யா ।। 166 ।।
த்³ருஷ்டிபே⁴த³மக்ருத்வைவ த்³ருஷ்டேரித்யாதி³காம் ஶ்ருதிம் ।।
கேசித்³வ்யாசக்ஷதே தீ⁴ரா: ப்ரஸாதா³ஜ்ஜாதவேத³ஸ: ।। 167 ।।
த்³ருஷ்டே: கர்தாரமாத்மாநம் ந பஶ்யே: க்ரியமாணயா ।।
த்³ருஷ்ட்யா ரூபாநுபாதிந்யா ந க்ரியா கர்த்ருகர்மிகா ।। 168 ।।
த்³ருஷ்டேரிதி ச ஷஷ்டீ²யம் க்ரியமாணத்வஹேதுத: ।।
கர்மண்யேவ து விஜ்ஞேயா நாஸாவர்தா²ந்தரே யத: ।। 169 ।।
த்³ருஷ்டிகர்த்ருத்வமாசஷ்டே த்ருஜந்தேந ததா²(அ)(அ)த்மந: ।।
யதோ(அ)த: கர்மத்³ருஷ்ட்யா தம் த்³ரஷ்டா²ரம் நாநுபஶ்யதி ।। 170 ।।
கர்மேப்ஸிததமம் ரூபம் த்³ருஷ்டே: கார்யத்வஹேதுத: ।।
சக்ஷுர்மநோ வா பு³த்³தி⁴ர்வா கர்து: கரணமிஷ்யதே ।। 171 ।।
விஜ்ஞாநாத்மா து கர்தா(அ)த்ர ஸ்வாதந்த்ர்யாத்ஸர்வகர்மஸு ।।
ப²லம் ரூபோபலப்³தி⁴ஶ்ச கர்துர்த்³ருஷ்ட்யவஸாநஜம் ।। 172 ।।
ஸாத⁴நத்வேந கர்தா(அ)த்ர த்³ருஷ்டாவவஸிதிம் க³த: ।।
க்ரியாஸித்³த்⁴யுத்தரே காலே ப²லம் கஸ்யாபி சேஷ்யதே ।। 173 ।।
ஸ்வாமிநோ யதி³ வா(அ)ந்யஸ்ய கர்ம ப்ரத்யேவ ச க்ரியா ।।
கர்ம த³ர்ஶயிதவ்யம் ஸ்யாத்³த்³ருஷ்ட்யா த்³ரஷ்டா ந த்³ருஶ்யதே ।। 174 ।।
தத்ரைவம் ஸதி தம் த்³ருஷ்டேர்த்³ரஷ்டாரம் கர்மபூ⁴தயா ।।
த்³ருஷ்ட்யா பஶ்யே: ஸ்வமாத்மாநம் ந கத²ம்சந கர்த்ருத: ।। 175 ।।
வ்य़ாக்²யாநமேதந்மஹதாம் ந ஸாது⁴ ப்ரதிபா⁴தி ந: ।।
ந்யாயாக்ஷராநுபாத்தத்வாத்³யதா² தத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 176 ।।
யதா²ப்ரஶ்நமியம் தாவத்ப்ரத்யுக்திர்நோபபத்³யதே ।।
யதோ த்³ர்ஷ்டர்யஸம்பா⁴வ்யம் க்ருத்ஸ்நம் ப்ரஶ்நவிஶேஷணம் ।। 177 ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³கம் யஸ்மாந்ந மநாக³பி யுஜ்யதே ।।
விஶேஷணம் யதோ²க்தம் தத்காரகே த்³ருஷ்டிகாரிணி ।। 178 ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞபரமாத்மாநௌ நாபி ப்ரஶ்நே விவக்ஷிதௌ ।।
ஏகார்த²யோகா³த்³வாக்யஸ்ய நைகோக்தௌ ஸ்யாத்³தூ³யார்த²தா ।। 179 ।।
ந சேப்ஸிததமத்வம் ஸ்யாத்³த்³ரஷ்டுர்த்³ருஷ்டேரஸம்ப⁴வாத் ।।
த்³ருஷ்ட்யந்தரஸ்ய த்³ருஷ்டுஶ்ச ந ச த்³ரஷ்ட்ரந்தரம் ததா² ।। 180 ।।
தத³ப்⁴யுபக³மே வ: ஸ்யாக³த³நவஸ்தா²(அ)நிவாரணா ।।
த்³ருஷ்ட்யந்தரேண ஸம்வ்யாப்திர்நாதோ த்³ருஷ்டே: கத²ம்சந ।। 181 ।।
ததா² த்³ரஷ்ட்ருக்³ருஹீத்யைவ காமிதார்த²ஸமாப்தித: ।।
நிரர்த²கமித³ம் ச ஸ்யாத்³த்³ருஷ்டேரிதி யது³ச்யதே ।। 182 ।।
ஸதை³வாவ்யபி⁴சாரித்வாத்³ருஷ்டித்³ரஷ்ட்ரோ: பரஸ்பரம் ।।
விஶேஷணவிஶேஷ்யத்வம் வ்யபி⁴சாரே ஸதீஷ்யதே ।। 183 ।।
ந ச ப்ரமாத³பாடோ²(அ)யம் ஸர்வேஷாமவிகா³நத: ।।
வித்⁴யஶேஷத்வதோ நாபி சார்த²வாத³த்வமிஷ்யதே ।। 184 ।।
அஹம்த்³ருஷ்ட்யதி⁴க³ம்யத்வமபி த்³ரஷ்டுரிஹேஷ்யதே ।।
ப்ரத்யக்ஷமாவிரூத்³த⁴த்வம் ததா²சோக்தே: ப்ரஸஜ்யதே ।। 185 ।।
மேயமாநப்ரமாத்ருணாம் ப்ராத்யக்ஷ்யம் ப்ராக³பீரிதம் ।।
வ்யாக்²யா வ்யரோதி⁴ தேநேயம் த்³ருஷ்டேரித்யத்ர யா க்ருதா ।। 186 ।।
யதோ²க்தாதா³த்மநோ(அ)ந்யத்³யத்கார்யகாரணரூபகம் ।।
ஆர்தம் விநாஶி தத்துச்ச²ம் ஶுக்திகாரஜதாதி³வத் ।। 187 ।।
ஏததே³வமநார்தம் ஸ்யாத்ஸ்வத:ஸித்³த⁴த்வகாரணாத் ।।
ஸதை³காநுதி³தாலுப்தப்ரத்யக³த்³ருஷ்டிஸதத்த்வகம் ।। 188 ।।
ஹேதூக்திரத²வா(அ)த: ஸ்யாவுக்தவஸ்துஸ்வபா⁴வத: ।।
தத³ந்யபா⁴வாஸம்ஸித்³தே⁴ரார்தத்வம் ஹேதுமத்³ப⁴வேத் ।। 189 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்ருதீயாத்⁴யாஸ்ய சதுர்த²முஷஸ்தப்³ராஹ்மணம்

॥ த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஆதா³வபி⁴ஹிதம் ஸர்வம் ப³ந்த⁴நம் ஸப்ரயோஜகம் ।।
அஸ்தித்வவ்யதிரிக்தத்வே ப³த்³த⁴ஸ்ய ச விநிஶ்சிதே ।। 1 ।।
ஸம்ஸாராநர்த²ஸம்ப்ராப்திஹேதோர்வித்⁴வஸ்ததே²(அ)து⁴நா ।।
ஸம்ந்யாஸைகஸாஹாயாத்மயாதா²த்ம்யஜ்ஞாநமுச்யதே ।। 2 ।।
உத்பந்நஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய ஸம்ந்யாஸோ லக்ஷணம் யத: ।।
ஸாத⁴நம் ச தது³த்பத்தௌ ஸம்ந்யாஸோ(அ)தோ(அ)த்ர ப⁴ண்யதே ।। 3 ।।
ப்ரவ்ருத்திலக்ஷணோ யோகோ³ ஜ்ஞாநம் ஸம்ந்யாஸலக்ஷணம் ।।
தஸ்மாஜ்ஜ்ஞாநம் புருஸ்க்ருத்ய ஸம்ந்யஸேதி³ஹ பு³த்³தி⁴மாந் ।। 4 ।।
உஷஸ்தப்ரஶ்ந ஏவாயம் கஹோலேநாபி ப்ருச்ச²யதே ।।
தத்கிமர்த²ம் புந: ப்ரஶ்ந: ஸ ஏவ க்ருதநிர்ணய: ।। 5 ।।
ப்ரஷ்ட்ருபே⁴தா³த³தோ³ஷஶ்சேந்மைவம் ப்ரத்யுக்திபே⁴த³த: ।।
ஏகார்த²ப்ரஶ்நவாக்யஸ்ய ஹ்யேகா ப்ரத்யுக்திரிஷ்யதே ।। 6 ।।
புநரூக்தம் ந ச ந்யாய்யமேகப்ரவசநே க்வசித் ।।
ந சேஹ லௌகிகோ ஜல்ப: ப்ரஷ்ட்வபே⁴தோ³ யதோ ப⁴வேத் ।। 7 ।।
ஸமாநஶப்³தௌ³ தேநேமௌ ஸ்யாதாம் பி⁴ந்நார்த²வாசகௌ ।।
கஹோலோஷஸ்தவக்த்ரோக்தௌ ப்ரஶ்நாவிதி விநிர்ணய: ।। 8 ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞாத்மாநமப்ராக்ஷீது³ஷஸ்தோ ந பரம் பத³ம் ।।
அப்ராக்ஷீத்பரமாத்மாநம் கஹோலோ(அ)பி ந து³:கி²நம் ।। 9 ।।
ஏகதே³ஶ உபந்யாஸாதை³கார்த்²யஸவஸீயதே ।।
மித²:ஸம்கீர்ணத⁴ர்மோக்தௌ யதா²யோக³ம் வ்யவஸ்தி²தி: ।। 10 ।।
யத்³வந்தரதமத்வம் ப்ராகு³க்தம் தத்பரமாத்மநி ।।
ததே³கதே³ஶாபி⁴ஹிதேர்விஜ்ஞாநாத்மாநமேஷ்யதி ।। 11 ।।
ஶோகமோஹாத்³யதீதத்வம் ப்ராகாஶாத்மகதா ததா² ।।
விஜ்ஞாநாத்மநி சோகா(அ)பி பரமாத்மாநமேஷ்யதி ।। 12 ।।
பஞ்சமாத்⁴யாயஶேஷேண பரமாத்மவிநிர்ணய: ।।
ஷஷ்டே² து வக்ஷ்யதே(அ)த்⁴யாயே விஜ்ஞாநாத்மவிநிர்ணய: ।। 13 ।।
உபந்யாஸோ த்³வயோரத்ர விஜ்ஞாநாத்மபராத்மநோ: ।।
வ்யஜ்ஞாய்யபுநருக்தத்வம் ந்யாயமார்க³ஸமாஶ்ரயாத் ।। 14 ।।
இதி வ்யாசக்ஷதே கேசித்ப்ரஶ்நாவேதௌ யதோ²தி³தௌ ।।
ந ஸம்யகே³தத்³வ்யாக்²யாநம் யதா² தத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 15 ।।
ப்ரத்யுக்தேரேஷ த இதி ப்ரஶ்நயோருப⁴யோரபி ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞபரமாத்மாநௌ நாத்ரா(அ)(அ)த்மாநௌ விவக்ஷிதௌ ।। 16 ।।
ப்ரஶ்நோக்திரேகரூபா ச ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாயதே(அ)ஞ்ஜஸா ।।
ப்ரத்யுக்திஶ்ச தவா(அ)(அ)த்மேதி பி⁴ந்நார்தே² வசஸீ கத²ம் ।। 17 ।।
ஏகத்ர ச ந ஸம்பா⁴வ்யாவாத்மாநௌ த்³வௌ ஶரீரகே .।
ஆத்மப்ரத்யய ஏகார்த²ஸ்ததா² ஶ்ருதிவசாம்ஸ்யபி ।। 18 ।।
ஏகாத்மகா: ஸர்வதே³ஹா விவாதோ³ யேஷு வர்ததே ।।
ஶரீரத்வாவிஶேஷத்வாத்ப்ரதிவாதி³ஶரீரவத் ।। 19 ।।
ஸர்வாந்தராவஸாநஸ்ய ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³கஸ்ய ச ।।
ஐகார்த்²யாத்ப்ரஶ்நவாக்யஸ்ய நா(அ)(அ)த்மாநௌ த்³வௌ விவக்ஷிதௌ ।। 20 ।।
அகௌ³ணாவ்யவதா⁴நாதி³விஶேஷணவிஶேஷ்யதா ।।
நாநேகஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ ந்யாய்யா தத³ஸம்ப⁴வஹேதுத: ।। 21 ।।
வ்யர்தோ²பநிஷதா³ரப்³தி⁴ர்யதி³ பே⁴தோ³ ப⁴வேத்தயோ: ।।
அநிர்மோக்ஷப்ரஸக்திஶ்ச க்ஷேத்ரஜ்ஞபரமாத்மநோ: ।। 22 ।।
அக்ருத்ஸ்நத்³ருஷ்டிவிஷயோ நிஷேதோ⁴(அ)பி ந யுஜ்யதே ।।
ப்ரவிஷ்டஸ்ய ந சேத்கார்த்ஸ்ந்யம் விஜ்ஞாநாத்மந இஷ்யதே ।। 23 ।।
வஸ்துவ்ருத்தாநுரோதே⁴ந நாதோ பே⁴தோ³(அ)ஸ்தி குத்ரசித் ।।
வஸ்துவ்ருத்தாநபி⁴ஜ்ஞாநாத்³பே⁴த³: ஸ்வப்நேந்த்³ரஜாலவத் ।। 24 ।।
ஏக ஏவ தத: ப்ரஶ்நோ ந ப்ரஶ்நத்³வயமிஷ்யதே ।।
கம்சித்³விஶேஷமாபேக்ஷ்ய ப்ருஷ்டோ பூ⁴யோ(அ)பி ப்ருச்ச்²யதே ।। 25 ।।
உபதே³ஶஸ்ய விஷய: ப்ரஶ்நப்ரத்யுக்திவாக்யயோ: ।।
நிரதா⁴ரி புரா தஸ்ய யாதா²த்ம்யம் த்வத்ர ப்ருச்ச²யதே ।। 26 ।।
பு³த்³த்⁴யந்தாத்³வ்யதிரிக்தோ(அ)ஸ்தி ஸாக்ஷீ ப்ரஶ்நஸ்ய கோ³சர: ।।
யோக்³ய: ப்ரத்யங்ஙிதி ஜ்ஞேய: பூர்வப்ரஶ்நார்த²ஸம்க்³ரஹ: ।। 27 ।।
அஶநாயாத்³யதீதத்வம் பூர்வோக்தஸ்யைவ வஸ்துந: ।।
த்³விதீயேநோச்யதே தத்த்வம் ப்ரத்யங்போ⁴ஹநிவ்ருத்தயே ।। 28 ।।
யதா²ப்ரஶ்நம் ப்ரதிவசோ ந ஸம்யகு³தி³தம் புரா ।।
இதி மத்வா(அ)த²வா(அ)ப்ராக்ஷீத்ப்ருஷ்டமர்த²ம் புநர்ருஷிம் ।। 29 ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³நா ப்ருஷ்டம் ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³லக்ஷணம் ।।
யதா² ஸம்பா⁴வ்யதே நேத்³ருக்ப்ரத்யுக்தௌ கிம்சிதீ³க்ஷ்யதே ।। 30 ।।
அஸம்தோஷாத்கஹோலோ(அ)த உஷஸ்தப்ரஶ்நமேவ து ।।
பூ⁴யோ(அ)ப்ராக்ஷீந்முநிம் வித்³வாந்யாதா²த்ம்யர்தா²வபு³த்³த⁴யே ।। 31 ।।
ஏஷ ஆத்மேதி ப்ரத்யுக்திர்ய: ப்ராணேநேதி சாபரா ।।
தாவந்பா⁴த்ரோக்திதோ நாஸௌ ப்ரஶ்நார்தோ²(அ)வத்⁴ருதோ ப⁴வேத் ।। 32 ।।
நநூர்மிஷட்காதீதத்வம் து³:கி²த்வம் சாத்³வயாத்மநி ।।
ஏகதை³கத்ர ந ஸ்யாதாம் ப்ரகாஶதமஸீ யதா² ।। 33 ।।
நைஷ தோ³ஷஸ்தத³ஜ்ஞாநமித்²யாதீ⁴ப்⁴ரமஹேதுத: ।।
ஸம்ஸாரிதா(அ)(அ)த்மந: க்ல்ருப்தா க்ருஷ்ணிமேவ நப⁴ஸ்தலே ।। 34 ।।
ப்³ருஹத்³விசாரே ஸம்யக்ச ப்ராக³ப்யேதத்³விசாரிதம் ।।
விருத்³தா⁴க³மவிஷயப்ரவிவேகப்ரஸங்க³த: ।। 35 ।।
ரஜ்ஜுத்வாஹித்வயோர்யத்³வதே³கஸ்மிந்நபி வஸ்துநி ।।
ஸ்வதஸ்தந்மோஹதஶ்சைவ ஸம்ப⁴வஸ்தத்³வதா³த்மநி ।। 36 ।।
முக்தத்வம் ச ஸிதத்வம் ச பரஸ்பரவிருத்³த⁴யோ: ।।
த⁴ர்மயோ: ஸமவாய: ஸ்யாந்ந து நீலோத்பலாதி³வத் ।। 37 ।।
ஏவம் விருத்³த⁴த⁴ர்மத்வே ந ச தோ³ஷோ(அ)ஸ்தி கஶ்சந ।।
நாமரூபாதி³ஸத்³பா⁴வோ தோ³ஷஶ்சேதி³ஹ சோத்³யதே ।। 38 ।।
நேஹ நாநேதி வசநாதே³கமேவேதி சோக்தித: ।।
நைவம் பரிஹ்ருதேஸ்தஸ்ய ம்ருத்³த்³ருஷ்டாந்தாதி³யுக்திபி⁴: ।। 39 ।।
அக்³ருஹ்யமாணம் ஸத்தத்த்வம் விபரீதமிவேக்ஷ்யதே ।
யதா²வஸ்த்வீக்ஷ்யமாணம் து யதா²வஸ்த்வேவ வீக்ஷ்யதே ।। 40 ।।
யத³த்ர சோத்³யே வக்தவ்யம் தத்புரைவாஸக்ருத்³ப³ஹு ।।
ஸம்யகு³க்தம் தத³கி²லமிஹ ஸ்மர்தவ்யமாத்³ருதை: ।। 41 ।।
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴மோஹோபஹதசேதஸாம் ।।
அப்யத்³வயம் பரம் ப்³ரஹ்ம த்³வயவத்ப்ரத²தே ம்ருஷா ।। 42 ।।
யதா² விஶுத்³த⁴மாகாஶம் திமிரோபப்லுதோ ஜந: ।।
ஸம்கீர்ணமிவ மாத்ராபி⁴ஶ்சித்ராபி⁴ரூபலக்ஷயேத் ।। 43 ।।
ததே²த³மமலம் ப்³ரஹ்ம நிர்விகாரமவித்³யயா ।।
கலுஷத்வமிவா(அ)(அ)பந்நம் பே⁴த³ரூபம் ப்ரகாஶதே ।। 44 ।।
தஸ்யைகமபி சைதந்யம் ப³ஹுதா⁴ ப்ரவிப⁴ஜ்யதே ।।
அங்கா³ராங்கிதமுத்பாதே வாரிராஶேரிவோத³கம் ।। 45 ।।
பா³த்⁴ய ஏவா(அ)(அ)த்மஸம்மோஹோ ந த்வஸௌ பா³த⁴கோ யத: ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநம் ந பா³த்⁴யம் பா³த⁴கம் யத: ।। 46 ।।
ஸ்வபா⁴வாநபஹாரேண ஸம்க³தி: ஸ்யாத்ததஸ்தயோ: ।।
இதி சேதஸி ஸம்தா⁴ய ஸர்வயோகே³ஶ்வரேஶ்வர: ।। 47 ।।
மோஹாபநுத்தயே ப்ராஹ ப்ரபந்நாய கிரீடிநே ।।
பா³த்⁴யபா³த⁴கரூபம் ச ந வ்யேதீதி ப்ரகாஶயந் ।। 48 ।।
யா நிஶா ஸர்வபூ⁴தாநாம் தஸ்யாம் ஜாக³ர்தி ஸம்யமீ ।।
யஸ்யாம் ஜாக்³ரதி பூ⁴தாநி ஸா நிஶா பஶ்யதோ முநே: ।। 49 ।।
ஜ்ஞாநாஜ்ஞாநே ததோ(அ)பேக்ஷ்ய வ்யவஹாரோ(அ)யமாத்மநி ।।
ஶாஸ்ரீயோ லௌகிகஶ்சாதோ விரோதோ⁴(அ)த்ர ந ஶங்க்யதே ।। 50 ।।
உத்பந்நாத்மப்ரபோ³தா⁴நாமாத்மாவித்³யாதது³த்³ப⁴வம் ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாக்³நிநா நித்யம் த³ஹ்யமாநம் ப்ரஜாயதே ।। 51 ।।
ஐகாத்ம்யவஸ்துயாதா²த்ம்யமபி⁴ப்ரேத்யாத உத்தர: ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³க: ப்ரஶ்நோ யதே³வேதிபுர: ஸர: ।। 52 ।।
ப்ரத்யாஹைஷ த ஆத்மேதி யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)பி பூர்வவத் ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே யதோ(அ)த்ரைவ ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³லக்ஷணம் ।। 53 ।।
நி:ஶேஷநிர்ணயோக்தீச்சு²: கஹோலோ(அ)ப்யாஹ பூர்வவத் ।।
கதமோ யாஜ்ஞவல்க்யேதி ஸ தம் ப்ரத்யாஹ ஶுத்³த⁴தீ⁴: ।। 54 ।।
யோ(அ)ஶநாயாபிபாஸாதீ³ந்த⁴ர்மாந்ஸர்வாந்விரோத⁴த: ।।
அதீத்ய வஸ்துவ்ருத்தேந ஸ்வமஹிம்நி வ்யவஸ்தி²த: ।। 55 ।।
அஶநாயாபிபாஸே யஸ்தத்³தே⁴தோரத்யயாத்ஸதா³ ।।
அத்யேதி வஸ்துவ்ருத்தேந ஸ ஸாக்ஷாதி³தி க்³ருஹ்யதாம் ।। 56 ।।
ஶோகாதா³ஸங்க³பீ³ஜாத்³தி⁴ ஜஜ்ஞாதே தே யதோ²தி³தே ।।
இச்சா²விஶேஷாஸ்தாப்⁴யாம் ச ஜஜ்ஞிரே(அ)ந்யே ஸஹஸ்ரஶ: ।। 57 ।।
ஆத்மா(அ)த்யேதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴ யோ(அ)ஶநாயாதி³லக்ஷணாந் ।।
க்ரியார்தோ²(அ)த்யேதிஶப்³த³ஶ்சேந்ந க்ரியார்தோ² விவக்ஷித: ।। 58 ।।
ஔஷ்ண்யம் ஶைத்யம் யதா²(அ)த்யேதி வஸ்துவ்ருத்தேந ஸர்வதா³ ।।
கா³ர்தாத்³யத்யயவத்த்வத்ர ந மாநாது³பபத்³யதே ।। 59 ।।
அஶநாயாபிபாஸே த்³வே ஏவ நாத்யேதி கேவலே ।।
ஶோகஶ்ச யஸ்தயோர்பீ³ஜம் தமப்யேஷோ(அ)திவர்ததே ।। 60 ।।
ஶோகோ(அ)த்ராரதிமாத்ரம் ஸ்யாச்சேதஸோ யா(அ)நவஸ்தி²தி: ।।
மோஹம் சாத்யேதி வைசித்யம் விஷயாபஹ்ருதிம் தி⁴ய: ।। 61 ।।
ஸ்வதோ(அ)நாநாத்மகே(அ)ஜ்ஞாநாத்³யந்நாநாத்மஸமீக்ஷணம் ।।
மித்²யாஜ்ஞாநமநாத்மாப⁴ம் மோஹ இத்யுபதி³ஶ்யதே ।। 62 ।।
ஸர்வக்³ர:ப்ராணத⁴ர்மத்வாத³ஶநாயாபிபாஸயோ: ।।
ஸமாஸேநாபி⁴தா⁴நம் ஸ்யாத்³யதி³ வா ஶோககார்யத: ।। 63 ।।
அஸமாஸேந நிர்தே³ஶோ பி⁴ந்நகார்யத்வகாரணாத் ।।
ப்ரவ்ருத்திரரதே: கார்யம் மோஹஸ்யாநர்த²ஸம்ப்லுதி: ।। 64 ।।
ஜரேதி பரிணாம: ஸ்யாத்³வலீபலிதலக்ஷண: ।।
தே³ஹஸ்ய ம்ருத்யுர்விச்சே²தோ³ வியோகோ³ தே³ஹலிங்க³யோ: ।। 65 ।।
ப்ராணாதி⁴கரணே பூர்வே ஶோகமோஹௌ மநோக³தீ ।
ஜராம்ருத்யூ து தே³ஹஸ்ய த⁴ர்மாவிதி விநிஶ்சய: ।। 66 ।।
அஶநாயாதி³ஸம்ப³ந்தோ⁴ நா(அ)(அ)த்மநோ வாஸ்தவோ மத: ।।
அநிர்மோக்ஷப்ரஸக்தி: ஸ்யாத்தஸ்ய சாஸங்க³ரூபத: ।। 67 ।।
யத ஏவமத: ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யாநவபோ³த⁴த: ।।
அஶநாயாதி³ஸம்ப³ந்த⁴: ஸம்யக்³போ³தா⁴த³தோ ஹநுதி: ।। 68 ।।
ய: ஸ்வகாரணஸம்ஸர்க³: கார்யாணாமத்யயோ ப⁴வேத் ।।
அநாத்யந்திகரூபத்வாத³த்யயோ(அ)ஸௌ ந க்³ருஹ்யதே ।। 69 ।।
தத்காரணநிஷேதோ⁴ ய: ஸ்வமஹிம்நைவ வஸ்துந: ।।
தமத்யயம் மோக்ஷவிதௌ⁴ தத்³வித்³வாம்ஸ: ப்ரசக்ஷதே ।। 70 ।।
அஶநாயாபிபாஸாப்⁴யாம் தஸ்மாத்தத்காரணக்³ரஹ: ।।
ஸம்வர்கா³த்மாதிவர்தித்வாத்தத்கார்யாதிக³திஸ்தத: ।। 71 ।।
ம்ருத்யுநைவேத்யுபக்ரம்ய ததா²ச ஶ்ருதிரப்³ரவீத் ।।
லக்ஷணம் ஹ்யஶநாயேதி ப்ராணம்ருத்யுப்ரபு³த்³த⁴யே ।। 72 ।।
அவிசாரிதஸம்ஸித்³த⁴ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநலக்ஷணம் ।।
அஶநாயாபிபாஸாதி³த⁴ர்மிணம் ப்ராஹுரீஶ்வரம் ।। 73 ।।
தத்ப்ரத்யகா³த்மயாதா²த்ம்யபா⁴ஸ்வஜ்ஜ்ஞாநோத³யாத்தம: ।।
ப்ரத்⁴வஸ்யா(அ)(அ)த்மா(அ)யமத்யேதி தது³த்த²ம் வஸ்துவ்ருத்தத: ।। 74 ।।
ஆத்மா(அ)ஸாமாந்யசைதந்யரூபோத்தே²நா(அ)(அ)த்மக³ம் தம: ।।
ஜக்³த்⁴வா மாநேந நி:ஶேஷம் ப்ரத்யங் பூர்ணோ(அ)வஶிஷ்யதே ।। 75 ।।
யஸ்மாதே³ஷ ஸ்வதோ பு³த்³தோ⁴ நிரவித்³ய: ஸ்வதஸ்தத: ।।
ஶுத்³த⁴ஶ்சாதோ(அ)த்³விதீயத்வாத்ப்ரத்யங்பு⁴க்த: ஸ்வதஸ்தத: ।। 76 ।।
ஏவம் த்⁴வஸ்தாத்மமோஹஸ்ய குதோ(அ)வித்³யோத்த²வஸ்துபி⁴: ।।
ப்ரதீசோ(அ)ஸ்த்யபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஹ்யஶநாயாதி³லக்ஷணை: ।। 77 ।।
யதா² விஶுத்³த⁴மாகாஶம் ஸதி வா(அ)ஸதி வா மலே ।।
நீஹாராதௌ³ ததை²வா(அ)(அ)த்மா கார்யகாரணவஸ்துநி ।। 78 ।।
ப்ரத்யாக்³யாதா²த்ம்யத்³ருஷ்ட்யா(அ)(அ)த்மா காரணம் ஸ்வதமோவதி⁴ ।।
பா³தி⁴த்வா(அ)ஜ்ஞாநஸம்ஸாரௌ யாத்யபூர்வாதி³ரூபதாம் ।। 79 ।।
ஶோகமோஹாவத: ஸ்யாதாம் ஸூத்ரகார்யோபலக்ஷணம் ।।
ஜராம்ருத்யூ விராஜஶ்ச ஸர்வகார்யோபஸம்ஹ்ருதி: ।। 80 ।।
அத்⁴யாத்மாத்³யதி⁴யஜ்ஞாதே³ராதி⁴தை³வதரூபதா ।।
புருக்தோ(அ)ர்த²வதீ சைவம் ஸதி ஸர்வா ப⁴வேத்³த்⁴ருவம் ।। 81 ।।
ஸர்வாண்யுபாஸநாந்யேவம் ப்³ரஹ்மவித்³யாபி⁴ஸம்க³தே: ।।
வித்³யாதி⁴கார உக்தத்வாத³ர்த²வந்தீதி நிஶ்சிதி: ।। 82 ।।
ப்ரதீசோ(அ)ஸங்க³யாதா²த்ம்யாந்மோஹாதே³ஶ்சாப்யவஸ்துத: ।।
ப்ரத்யங்பா⁴த்ராவஶேஷத்வாத்குத: ஷஷ்ட்²யர்த²ஸம்ப⁴வ: ।। 83 ।।
ஹேதுஹேதுமது³க்த்யைதத்³வ்யாக்²யேயம் த்ரயமாத்மநி ।।
ஆநந்த³வத்³வா ஶங்க்யோக்திர்யோ(அ)ஶநாயேதிபூர்விகா ।। 84 ।।
ஸ்வாபா⁴விகத்வம் மா ப்ராபச்சோ²காதே³ராத்மஸௌக்²யவத் ।।
யஸ்மிந்ஸத்யேவ யத்ஸத்ஸ்யாத்தஸ்மிம்ஸ்த்வஸதி தந்ந ஸத் ।। 85 ।।
அஶநாயாதி³காஸ்தஸ்மாத்கார்யகாரணலக்ஷணாந் ।।
தத்³விருத்³தா⁴த்மவிஜ்ஞாநாத்³ த்⁴வம்ஸித்வா(அ)(அ)த்மைகலோ ப⁴வேத் ।। 86 ।।
பரமாத்மஸ்வபா⁴வோ(அ)யம் ஸ்வயம் ஶ்ருத்யா ப்ரபஞ்சித: ।।
ஏதமேவ தமாத்மாநம் விதி³த்வோக்தேேந வர்த்மநா ।।
வ்யுத்தா²ய ப்³ராஹ்மணா யத்நாத்³பி⁴க்ஷாசர்யம் சரந்தி ஹி ।। 87 ।।
அதி⁴காரிவிஶேஷஸ்ய ஜ்ஞாநாய ப்³ராஹ்மணக்³ரஹ: ।।
ந ஸம்ந்யாஸவிதி⁴ர்யஸ்மாச்ச்²ருதௌ க்ஷத்ர்ரியவைஶ்யயோ: ।। 88 ।।
த்ரயாணாமவிஶேஷேண ஸம்ந்யாஸ: ஶ்ரூயதே ஶ்ரூதௌ ।।
யதோ³பலக்ஷணார்த²ம் ஸ்யாத்³ப்³ராஹ்மணக்³ரஹணம் ததா³ ।। 89 ।।
கர்மாதி⁴காரவிச்சே²தி³ ஜ்ஞாநம் சேத³ப்⁴யுபேயதே ।।
குதோ(அ)தி⁴காரநியமோ வ்யுத்தா²நே க்ரியதே ப³லாத் ।। 90 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநஸ்வபா⁴வஶ்சேத்ஸமர்த்²யதே ।।
வ்யுத்தா²நம் யஸ்ய யஸ்ய ஸ்யாத்ஸ ஸ வ்யுத்தா²துமர்ஹதி ।। 91 ।।
ஏவம் சேத்³ப்³ராஹ்மணோக்தி: ஸ்யாத்³த்⁴வஸ்தாவித்³யக்³ருஹீதயே ।।
ஸ ப்³ராஹ்மண இதி ஸ்பஷ்டம் ஶ்ருதிரந்தே ச வக்ஷ்யதி ।। 92 ।।
ப்ராணஸ்வாந்ததநூத⁴ர்மா அஶநாயாதி³லக்ஷணா: ।।
ய ஏதே ஸர்வபூ⁴தேஷு வர்தந்தே(அ)ம்ப⁴:ப்ரவாஹவத் ।। 93 ।।
ஸம்ஸாரோ(அ)நர்த² இத்யேஷ ப்ரத்யங்போ⁴ஹைகஹேதுக: ।।
யதோ பி³ப்⁴யதி பூ⁴தாநி பரோத்கர்ஷக³தாந்யபி ।। 94 ।।
காரணம் ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநம் கார்யம் ஸம்ஸார உச்யதே ।।
தத்³விருத்³தா⁴த்மக: ப்ரத்யங்ப்³ரஹ்யாபூர்வாதி³வாக்யத: ।। 95 ।।
ஏதம் தமிதி வாக்யேந த்³ருஷ்ட்யாதே³: ஸாக்ஷிணம் ஶ்ருதி: ।।
அநூத்³யாபேதது³:கே²ந ஸாக்ஷாத்ஸம்க³திமப்³ரவீத் ।। 96 ।।
தம் த்³ருஷ்ட்யாதி³த்³ருஶம் ஸாக்ஷாதா³த்மாநம் கல்பிதாத்மநாம் ।।
தமேதமிதி விஜ்ஞாய யதா²வ்யாக்²யாதலக்ஷணம் ।। 97 ।।
உஷஸ்தோக்தோ விஶேஷ்யோ(அ)த்ர கஹோலோக்தோ விஶேஷணம் ।।
ஏவம் ஸம்ஸாரவித்⁴வஸ்திஸ்தத்³தே⁴தோர்ஜ்ஞாநஹாநித: ।। 98 ।।
க⁴டாகாஶோ மஹாகாஶ இத்யுக்தே: கேவலம் வியத் ।।
யதா²(அ)தி⁴க³ம்யதே தத்³வத்ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³லக்ஷண: ।। 99 ।।
பே⁴த³ஸம்ஸர்க³ஹீநோ(அ)ர்த²ஸ்தத்³தே⁴துத்⁴வம்ஸவர்த்மநா ।।
ஏதஸ்மாதே³வ விஜ்ஞேயோ வாக்யாந்நாந்யப்ரமாணத: ।। 100 ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³கம் ஸர்வமுஷஸ்தப்ரஶ்நகோ³சர: ।।
யோ(அ)ஶநாயேதி சாத்ரோக்தௌ ஸம்பா⁴வ்யம் தத³ஶேஷத: ।। 101 ।।
ஸாமாந்யமாத்ரபத்யுக்தேர்ந யதா²ப்ருஷ்டவஸ்துதீ⁴: ।।
பூர்வத்ராபூ⁴த்³யதா² ஸாக்ஷாதி³தி ப்ரத்யுக்திதோ மதி: ।। 102 ।।
பௌைர்வாபர்யம் யதா²யோக³ம் கத்வாந்தயோ: பத³யோர்த்³வயோ: ।।
பூர்வம் யதி³ விதி³த்வேதி ததா³ த்³வேதா⁴ ப்ரகல்பநம் ।। 103 ।।
ஜ்ஞாநஸ்வபா⁴வாத்³வ்யுத்தா²நம் ஜ்ஞேயவஸ்தூபரோத⁴த: ।।
வ்யுத்தா²நே சோத³நாபேக்ஷா நாதி⁴காரோபமர்த³த: ।। 104 ।।
ஶாப்³தீ³ வா ப்ரதிபத்தி: ஸ்யாத்³ வ்யுத்தா²நாதே³: ப்ரயோஜிகா ।।
வித்⁴யர்தோ² ஹ்யபி பா³ல்யாதி³ஸ்ததோ²ர்த்⁴வமபி த்³ருஶ்யதே ।। 105 ।।
வ்யுத்தா²யாத² விதி³த்வேதி பௌர்வாபர்யம் யதே³ஷ்யதே ।।
வ்யுத்தா²நஸாத⁴நா வித்³யேத்யயமர்தோ² ப⁴வேத்ததா³ ।। 106 ।।
விதி³த்வா கத²மித்யஸ்ய ப்ரத்யுக்த்யர்தா² பரா ஶ்ருதி: ।।
தஸ்மாதி³த்யாதி³கா யோஜ்யா ந்யாஸஹேதுத்வஸித்³த⁴யே ।। 107 ।।
தஸ்மாதே³வம்விதி³த்யேவம் ததா²சோர்த்⁴வம் ப்ரவக்ஷ்யதி ।।
நி:ஶேஷகர்மஸம்ந்யாஸம் வித்³யாயா: ஸாத⁴நம் ஶ்ருதி: ।। 108 ।।
ஸம்ந்யாஸஸாத⁴நம் ஜ்ஞாநம் நிர்வக்த்யத்ராபி ச ஶ்ருதி: ।।
யதா² ததா² பராஶ்சாத்ர ஶ்ருதய: ஸந்தி கோடிஶ: ।। 109 ।।
ஜ்ஞாநாநுரோதி⁴நீ யத்³வத்ப்ரவ்ருத்தி: ப்ராணிநாமிஹ ।।
ததே²ஹாபி ஶ்ருதிர்வக்தி ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவேதி³நாம் ।। 110 ।।
புத்ரோத்பத்திம் ஸமுத்³தி⁴ஶ்ய தா³ராந்பரிஜிக்⁴ருக்ஷதி ।।
யதோ தா³ரார்த² உத்³யோக³ஸ்தத: புத்ரைஷணோச்யதே ।। 111 ।।
புருஷார்தா²ய யந்நாலம் லப்³தா⁴த்மா(அ)பி குடா²ரவத் ।।
அப்ரவிஶ்ய ப்ரயோக³ம் தத்³வித்தமித்யுபதி³ஶ்யதே ।। 112 ।।
யத்த்வாத்மலாப⁴மாத்ரேண புருஷார்த²ஸமாப்திக்ருத் ।।
வ்யுத்தா²நம் தத்³ப³லாதே³வ ந து யத்ஸ்யாத்³க³வாதி³வத் ।। 113 ।।
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஸம்பூ⁴தகாமோத்த²ம் ஸாத⁴நாத்மகம் ।।
தே³வதாதி³பரிஜ்ஞாநம் மந்த்ரவத்³வித்தமுச்யதே ।। 114 ।।
நா(அ)(அ)த்மாநம் லப⁴தே கர்ம யதோ வித்தம்ருதே தத: ।।
வித்தைஷணேயம் கர்மார்தா² ந லோகார்தே²தி நிஶ்சிதி: ।। 115 ।।
நித்யகர்மப்ரஸித்³த்⁴யர்த²மதோ வித்தமிஹேஷ்யதே ।।
ந சேஜ்ஜாமி ப⁴வேத்³வாக்யம் ப்ருத²க்³லோகைஷணாக்³ரஹாத் ।। 116 ।।
லோகாநுத்³தி³ஶ்ய ய: காமஸ்தத்ஸாத⁴நஸமாஶ்ரய: ।।
லோகைஷணேதி தாமாஹு: காம்யகர்மார்து²முத்³யமம் ।। 117 ।।
யதோ(அ)ஸாத⁴நஸாத்⁴யம் தம் ப்ரத்யகா³த்மாநமாத்மநா ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³நா(அ)ஜ்ஞாஸீத்³விருத்³த⁴ம் ஸாத்⁴யஸாத⁴நை: ।। 118 ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நரூபாப்⁴யஸ்தஸ்மாது³க்தார்த²வேதி³ந: ।।
வ்யுத்திஷ்ட²ந்த்யேஷணாப்⁴யஸ்தே தத்³விருத்³தா⁴த்மகத்வத: ।। 119 ।।
அஜ்ஞாநகாமஜந்யத்வம் வாங்ப⁴ந:காயகர்மணாம் ।।
ஸோ(அ)காமயத இத்யேவம் புரா(அ)ப்யுக்தம் தமஸ்விந: ।। 120 ।।
யத³ஜ்ஞாநாத்ப்ரவ்ருத்திர்யா தஜ்ஜ்ஞாநாத்ஸா குதோ ப⁴வேத் ।।
ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநோத³யே(அ)த: ஸ்யாந்நிவ்ருத்தி: ஸர்வகர்மணாம் ।। 121 ।।
ஜிஜ்ஞாஸுரபி சைதஸ்ய யதோ²க்தஸ்யா(அ)(அ)த்மவஸ்துந: ।।
ஸர்வைஷணாநிவ்ருத்த்யைவ தஜ்ஜ்ஞாநம் ஸமவாப்நுயாத் ।। 122 ।।
யஸ்து த்யக்தும் ந ஶக்நோதி ராகா³தி³ப்ரப³லத்வத: ।।
ராகா³தி³ஹேதுநாஶார்த²ம் கார்யம் கர்மைவ தேந து ।। 123 ।।
ஆருருக்ஷோர்முநேர்யோக³ம் கர்ம காரணமுச்யதே ।।
யோகா³ரூட⁴ஸ்ய தஸ்யைவ ஶம: காரணமுச்யதே ।। 124 ।।
ந்யாய்யாம் வ்ருத்திம் ஸமுல்லங்க்⁴ய தத்³விருத்³த⁴தயா ஸ்தி²தி: ।।
வ்யுத்தா²நமிதி தாமாஹுர்வ்யுத்தா²நஜ்ஞா மஹாதி⁴ய: ।। 125 ।।
ஸாமந்தோ வ்யுத்தி²தோ ராஜ்ஞா விரோதே⁴ந வ்யவஸ்தி²தௌ ।।
வ்யுத்தா²நஶப்³தோ³ லோகே(அ)பி ப்ரஸித்³தோ⁴(அ)த்ர ததை²வ ஸ: ।। 126 ।।
பி⁴க்ஷயா லக்ஷ்யதே சர்யா ஹ்யாகிம்சந்யைகஸம்ஶ்ரயா ।।
அமமாபரிக்³ரஹோக்தேர்நிஷ்கர்மா முநிரூச்யதே ।। 127 ।।
ஏஷணா காமபர்யாய: காமஶ்சாப்ராப்தகோ³சர: ।।
அவாப்தாஶேஷகாமே(அ)ஸௌ ப⁴வம்ஸ்தந்மோஹதோ ப⁴வேத் ।। 128 ।।
ஆநந்தை³கஸ்வபா⁴வத்வாந்நா(அ)(அ)த்மந: ஸுக²காமிதா ।।
விரோதா⁴த்ஸுக²ரூபஸ்ய ந து³:கே²ந ஸமாக³ம: ।। 129 ।।
பு³பு⁴க்ஷாதி³நிஷேதோ⁴(அ)யம் ததா²(அ)ப்யாத்மந உச்யதே ।।
ஸர்வாநர்தை²கமூலஸ்ய ப்ரத்யங்போ⁴ஹஸ்ய ஹாநயே ।। 130 ।।
நிரேஷணைகயாதா²த்ம்யே ந யதா²வஸ்துகாமதீ⁴: ।।
நிரேஷணாத்மஸம்போ³தா⁴த்³பா³த்⁴யைவேயமதோ ப⁴வேத் ।। 131 ।।
ப²லார்தை²ஷணயைகத்வப்ரஸித்³த்⁴யர்த²மத: ஶ்ருதி: ।।
ப்ரவக்துமுபசக்ராம புத்ரவித்தைஷணைகதாம் ।। 132 ।।
யதோ த⁴நாபி⁴லாஷோ(அ)யம் க்ருததா³ரஸ்ய ஸார்த²க: ।।
புத்ரைஷணா(அ)தோ(அ)பி⁴ந்நைவ ஜ்ஞேயா வித்தைஷணாத்மந: ।। 133 ।।
ஸாத⁴நத்வாவிஶேஷத்வாத்புத்ரவித்தைஷணாத்மநோ: ।।
ஏவம் சைகத்வமநயோரிஹ வ்யாக்²யேயமாத்³ருதை: ।। 134 ।।
ஸாத்⁴யைஷணாப்ரயுக்தத்வாத்புத்ரவித்தைஷணாத்மந: ।।
ஏகா லோகைஷணைவேயம் த்ரிதா⁴(அ)தோ வ்யபதி³ஶ்யதே ।। 135 ।।
ஸ்வமஹிம்நைவ நிஷ்பத்திர்ந விநா ஸாத⁴நம் யத: ।।
ஸாத்⁴யஸ்ய ஸாத⁴நாதா³நமத: ஸாத்⁴யாநுரோத⁴த: ।। 136 ।।
அபாஸ்தாஶேஷாநர்தா²ப்தபுருஷார்த²த்வத: ஸ்வத: ।।
தந்மோஹமாத்ரஜே தஸ்மாதே³ஷணே ப்ரத்யகா³த்மநி ।। 137 ।।
ப்³ரஹ்மாஜ்ஞாநம் யதோ ஹேதுரேஷணாநாம் ந வஸ்துத: ।।
பரமார்த²விதா³ம் ந ஸ்யுரேஷணா யா யதோ²தி³தா: ।। 138 ।।
ஆப்தாஶேஷபுமர்த²த்வாந்நாபேக்ஷ ஸாத⁴நம் ப்ரதி ।।
ஸாத்⁴யத்வே(அ)பி ஹி ஸித்³த⁴ஸ்ய கிம்த்வஸாத்⁴யஸ்ய வஸ்துந: ।। 139 ।।
ஸர்வோபாயா நிவர்தந்த உபேயாவஸிதௌ யத: ।।
சரிதார்த²த்வதோ(அ)மீஷாம் நாபேக்ஷா ஸித்³த⁴வஸ்துந: ।। 140 ।।
அப்யஜ்ஞாதாத்மயாதா²த்ம்யோ ஜிஜ்ஞாஸுர்யோ(அ)த்ர வஸ்துநி ।।
ஸர்வகர்மபரித்யாகோ³ ஜ்ஞாநாப்த்யை தஸ்ய ஸாத⁴நம் ।। 141 ।।
தஸ்மாதே³வம்விதி³த்யத்ர ஶ்ருதி: ஸ்பஷ்டம் யதோ²தி³தம் ।।
நி:ஶேஷகர்மஸம்ந்யாஸம் ஸ்வயமேவ ப்ரவக்ஷ்யதி ।। 142 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநஸாத⁴நத்வப்ரஸித்³த⁴யே ।।
ஶ்ருத்யந்தரேஷு தத்³வச்ச ஸந்தி வாக்யாந்யநேகஶ: ।। 143 ।।
முக்தேஶ்ச பி³ப்⁴யதோ தே³வா மோஹேநாபித³து⁴ர்நராந் ।।
ப்ராவர்தந்த ததோ பீ⁴தா: கர்மஸ்வஜ்ஞாததத்த்வகா: ।। 144 ।।
ஸர்வகர்மாண்யதஸ்த்யக்த்வா ப்ரத்யக்ப்ரவணபு³த்³த⁴ய: ।।
மோஹம் பி⁴த்த்வா(அ)(அ)த்மஸம்போ³தா⁴த்³யயு: கைவல்யமுத்தமம் ।। 145 ।।
இதி பா⁴ல்லவிஶ்ருதிவச: ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய ஜந்மநே ।।
ஸம்ந்யாஸம் ஸாத⁴நம் வக்தி வாங்ப⁴ந:காயகர்மணாம் ।। 146 ।।
பராஞ்சி கா²நீதி ததா² பராக்ப்ரவணஸாத⁴நம் ।।
நிஷேத⁴த்யாத்மவிஜ்ஞாநே மந்த்ரவர்ணோ(அ)பி காட²கே ।। 147 ।।
வேதா³ந்தவிஜ்ஞாநஸுநிஶ்சிதார்தா²: ஸம்ந்யாஸயோகா³த்³யதய: ஶுத்³த⁴ஸத்த்வா: ।।
மந்த்ரோ(அ)பி சைகாத்ம்யவிநிஶ்சயாய நி:ஶேஷகர்மோஜ்ஜி²திமாஹ ஸாக்ஷாத் ।। 148 ।।
ப்³ரஹ்மசர்யம் ஸமாபய்ய க்³ருஹீ தஸ்மாத்³ப⁴வேத்³த்³விஜ: ।।
க்³ருஹாஶ்ரமம் ஸமாப்யாத² வாநப்ரஸ்த²ம் ஸமாபயேத் ।। 149 ।।
யதோ²க்தாஶ்ரமவாஸார்த²ம் ஸாமர்த்²யாந்நியமோ ப⁴வேத் ।।
ஏவம் ஸதி ஸமர்த²: ஸ்யாத்ஸர்வாஶ்ரமஸமுச்சய: ।। 150 ।।
வாநப்ரஸ்தா²ஶ்ரமாதூ³ர்த்⁴வம் ப்ரவ்ரஜேத³விசாரயந் ।।
ப்ரத்யக்ஷஶ்ருதிமூலோ(அ)யம் ஸர்வாஶ்ரமஸமுச்சய: ।। 151 ।।
கஷாயம் பாசயித்வா ச ஶ்ரேணீஸ்தா²நேஷு ச த்ரிஷு ।।
ப்ரவ்ரஜேச்ச பரம் ஸ்தா²நம் பாரிவ்ராஜ்யமநுத்தமம் ।। 152 ।।
இதி வ்யாஸஸ்ம்ருதௌ வாக்யம் ப்ரத்யக்ஷஶ்ருதிப³ந்த⁴நம் ।।
ததா²(அ)ந்யாந்யபி வித்³யந்தே வாக்யாந்யத்ர ஸஹஸ்ரஶ: ।। 153 ।।
ப்³ரஹ்மசர்யாஶ்ரமாதே³வ யதி³ வா ப்ரவ்ரஜேத்³தூ³ிஜ: ।।
க்³ருஹாச்ச ப்ரவ்ரஜேத்தத்³வத்ப்ரவ்ரஜேச்ச வநாத்ததா² ।। 154 ।।
விகல்பேநைவ வ்யாக்²யாத ஏகத்³வித்ரிஸமுச்சய: ।।
கஷாயபக்திமாபேக்ஷ்ய விகல்போ(அ)யம் த்ரிதோ⁴தி³த: ।। 155 ।।
பரீக்ஷ்ய லோகாநித்யாதி³ ததா²சா(அ)(அ)த²ர்வணே வச: ।।
விரக்த: கர்மபூ⁴மிப்⁴யோ ஜ்ஞாநம் ப்ரதி நியுஜ்யதே ।। 156 ।।
ஸர்வகர்மபரித்யாகா³த்ஸம்த்யக்தாஶேஷஸாத⁴ந: ।।
ஶ்ருத்யுக்தோ(அ)த்ர பரிவ்ராட் ஸ்யாதை³காத்ம்யஜ்ஞாநஜந்மநே ।। 157 ।।
முண்டோ³(அ)பரிக்³ரஹஶ்சேதி ப்ரத்யக்ஷஶ்ருதிவாக்யத: ।।
தத்³விருத்³த⁴ம் ஸ்ம்ருதேர்வாக்யம் நாபேக்ஷ்யம் து³ர்ப³லத்வத: ।। 158 ।।
விகீ³தா ச விருத்³தா⁴ ச த்³ருஷ்டார்தா² த்³ருஷ்டகாரணா ।।
இதி வேத³விதா³(அ)ப்யுக்தம் தத³ப்ராமாண்யகாரணம் ।। 159 ।।
க்ரியமாணாநி கர்மாணி யதா² ஸ்யு: ப²லஸித்³த⁴யே ।।
தத³க்ரியோக்தா ஶ்ருத்யேஹ ததா²(அ)(அ)த்மஜ்ஞாநஜந்மநே ।। 160 ।।
ஸத்யாந்ருதே ஸுக²து³:கே² வேதா³ல்லோம்கதூ³யம் ததா² ।।
ஸம்ந்யஸ்யா(அ)(அ)த்மநமந்விச்சே²தி³த்யது³ஷ்டம் ஸ்ம்ருதேர்வச: ।। 161 ।।
த்யஜ த⁴ர்மமத⁴ர்மம் ச ததா² ஸத்யாந்ருதே த்யஜ ।।
உபே⁴ ஸத்யாந்ருதே த்யக்த்வா யேந த்யஜஸி தம் த்யஜ ।। 162 ।।
நைஷ்கர்ம்யஸாத⁴நேஷ்வேவம் ஶ்ருதய: ஸ்ம்ருதிபி⁴: ஸஹ ।।
முமுக்ஷும் விநியுஞ்ஜந்தி ஸதா³(அ)(அ)த்மஜ்ஞாநஜந்மநே ।। 163 ।।
ததா²(அ)நதி⁴க்ருதாநாம் ச ஸம்ந்யாஸஸ்ய விதா⁴நத: ।।
காணகுப்³ஜாதி³விஷயா ந்யாஸக்ல்ருப்திரதோ(அ)ஶுபா⁴ ।। 164 ।।
ஸத்ஸு ப்ரத்யக்ஷவிதி⁴ஷு யதோ²க்தேஷ்வப²ல: ஶ்ரம: ।।
பி⁴க்ஷாசர்யம் சரந்தீதிவித்⁴யர்த²: க்ரியதே மஹாந் ।। 165 ।।
திஷ்டா²ஸேதி³தி சாத்ராபி ப்ரத்யக்ஷ: ஶ்ரூயதே விதி⁴: ।।
தஸ்மிந்ஸதி வ்ருதா² கஸ்மாஜ்ஜநோ(அ)யம் பரிகி²த்³யதே ।। 166 ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நரூபாப்⁴யாம் விருத்³த⁴ம் ப்ரத்யகீ³க்ஷணம் ।।
யதோ யதோ²க்தம் தத்ஸித்³தௌ⁴ தஸ்மாதே³தத்³விதீ⁴யதே ।। 167 ।।
வ்யுத்தா²யாதோ யதோ²க்தாப்⁴ய ஏஷணாப்⁴யோ நிரேஷண: ।।
பாண்டி³த்யமத² நிர்வித்³ய பா³ல்யம் பரிஸமாபேயத் ।। 168 ।।
பதா³ர்யாதி⁴க³தி: பூர்வம் ததஸ்தத³பி⁴ஸம்க³தி: ।।
விருத்³தா⁴ர்த²ஹ்நுதி: பஶ்சாத்ததோ வாக்யார்த²போ³த⁴நம் ।। 169 ।।
ஏகைகஶ்யேந நீத்வா(அ)த² நிஷ்டா²ம் பாண்டி³த்யலக்ஷணாம் ।।
பா³ல்யம் சைவ யதா²யோக³மந்வயவ்யதிரேகத: ।। 170 ।।
அத்³விதீயார்த²நிஷ்ட²த்வமாத்மப்ரத்யயஶப்³த³யோ: ।।
ததா²சா(அ)(அ)த்மைகநிஷ்ட²த்வமத்³விதீயஸ்ய மாநஸ: ।। 171 ।।
ஐகார்த்²யாந்நேஹ ஸம்ஸர்க³ஸ்தத்³விருத்³தா⁴ர்த²யோரிவ ।।
அஶநாயாத்³யதிக்ராந்தத்³ருஷ்டித்³ரஷ்ட்ருபதா³ர்த²யோ: ।। 172 ।।
பண்டே³தி பு³த்³தி⁴நாமைதத்ஸா ஜாதா யஸ்ய மாநத: ।।
தம் பண்டி³தமிதி ப்ராஹு: ஸோ(அ)த்ர ஶ்ருத்யா நியுஜ்யதே ।। 173 ।।
யத்பண்டி³தஸ்ய கர்ம ஸ்யாத்தத்பாண்டி³த்யம் ப்ரசக்ஷதே ।।
அப்ராப்ததத்த்வநிஷ்டோ²(அ)த: பாண்டி³த்யே விநியுஜ்யதே ।। 174 ।।
ஶாஸ்ராசார்யாத்மதோ நிஷ்டா²ம் நீத்வா(அ)(அ)த்மப்ரத்யயம் யதி: ।।
திஷ்டா²ஸேத³த²ம் பா³ல்யேந, க்ருத்ஸ்நாநாத்மதி⁴யோ ஹ்நுதி: ।। 175 ।।
பா³ல்யஶப்³தா³பி⁴தே⁴யா ஸ்யாத்தாம் ஸமாபய்ய ஶுத்³த⁴தீ⁴: ।।
முநிபா⁴வம் ததோ த்க³வா ப்³ரஹ்மவ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴வேத் ।। 176 ।।
நி:ஶேஷமாத்மஸம்போ³த⁴ம் குர்யாதி³தி விதீ⁴யதே ।।
திஷ்டா²ஸேதி³தி ஸம்ப³ந்த⁴: ஸர்வத்ர விதி⁴நா ப⁴வேத் ।। 177 ।।
ப்ராணேந ப்ராணிதீத்யுக்தோ த்³ருஷ்டேர்த்³ரஷ்டேதி சோதி³த: ।।
ஸ ஆத்மா(அ)நுப⁴வாத்ஸித்³த⁴ ஆ தே³ஹாதா³ பராத்மந: ।। 178 ।।
அஸ்ய ப்ரத்யக்பதா³ர்த²ஸ்ய ஹ்யா ஸமாப்தேர்விதீ⁴யதே ।।
தீ⁴: பாண்டி³த்யகி³ரா ஸாக்ஷாத³ந்வயவ்யதிரேகத: ।। 179 ।।
ததை²வ யோ(அ)ஶநாயேதி பரமாத்மா(அ)பி ஶப்³தி³த: ।।
தஸ்ய நிஷ்டா²விதா⁴நார்த²ம் பா³ல்யேநேதி பரம் வச: ।। 180 ।।
நாந்யத்ரேஹாத்³விதீயார்தா²த்ஸாக்ஷாதா³த்மார்த²ஸம்ப⁴வ: ।।
இத்யர்தோ²(அ)த்ர விதே⁴ய: ஸ்யாத³ந்வயவ்யதிரேகத: ।। 181 ।।
அத்³விதீயபதா³ர்த²ஸ்ய ததா² நைவா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ந்யத: ।।
ஸம்ப⁴வோ(அ)ஸ்தீதிவித்⁴யர்த²ஸ்திஷ்டாஸேதி³தி ப⁴ண்யதே ।। 182 ।।
விஶேஷணவிஶேஷ்யத்வஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)த² பதா³ர்த²யோ: ।।
விருத்³தா⁴ர்த²நிவ்ருத்த்யா(அ)த்ர முநிரித்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 183 ।।
ப்³ரஹ்மாத்மநோரஸம்ஸர்க³ஸ்தத்³விருத்³தா⁴ர்த²யோரிவ ।।
பதா³ர்தை²கத்வதோ பே⁴தோ³ த்⁴வாந்தத்⁴வஸ்தௌ நிவர்ததே ।। 184 ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யம் ச விஶேஷணவிஶேஷ்யதா ।।
லக்ஷ்யலக்ஷணஸம்ப³ந்த⁴: பதா³ர்த²ப்ரத்யகா³த்மநாம் ।। 185 ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யாதே³ர்க⁴டேதரக²யோரிவ ।।
வ்யாவ்ருத்தே: ஸ்யாத³வாக்யார்த²: ஸாக்ஷாந்நஸ்தத்த்வமர்த²யோ: ।। 186 ।।
சித³ஜ்ஞாநைகஹேதுத்வாத்³தா⁴தவ்யாநாம் சிதா³த்மநி ।।
மோஹத்⁴வஸ்தௌ ப்ரதீசோ(அ)ந்யோ நாதோ(அ)ர்தோ²(அ)த்ராவஶிஷ்யதே ।। 187 ।।
ஆத்மதீ⁴விஷயம் நைதி தத³ஜ்ஞாநைககாரண: ।।
அநாத்மமாநமேயோ(அ)ர்தோ² யதோ(அ)த: கேவலாத்மதா ।। 188 ।।
ஸமாப்யாமௌநமகி²லம் பா³ல்யபாண்டி³த்யலக்ஷணம் ।।
நிர்வித்³ய ச ததா² மௌநம் பதா³ர்த²த்³வயஸம்க³திம் ।। 189 ।।
அத² ப்³ராஹ்மண இத்யுக்த்யா ப²லாவஸ்தா²(அ)ஸ்ய ப⁴ண்யதே ।।
பே⁴த³ஸம்ஸர்க³ஹீநோ(அ)ர்த²: ஸ்வமஹிம்நி வ்யவஸ்தி²த: ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³ரூபோ(அ)த² ப்³ரஹ்ம ப்³ராஹ்மண உச்யதே ।। 190 ।।
இமாமவஸ்தா²ம் ஸம்ப்ராப்ய ஸர்வோ ப்³ராஹ்மண உச்யதே ।।
ப்³ராஹ்மண்யம் கௌ³ணமந்யத்ர பூர்வபூ⁴மிஷு நாஞ்ஜஸா ।। 191 ।।
கேநாத² ப்³ராஹ்மண: ஸ ஸ்யாதி³தி ப்ரஶ்நமப்ருச்ச²த ।।
உக்தோபாயாதிரேகேண ப்ருச்ச²யதே ஸாத⁴நாந்தரம் ।। 192 ।।
யஜ்ஞாதி³லக்ஷணம் தாவத்பாரம்பர்யேண ஸாத⁴நம் ।।
நிர்ஜ்ஞாதமாக³மாத்தஸ்மாத்ப்ருச்ச்²யதே ஸாத⁴நாந்தரம் ।। 193 ।।
சதுர்ணாம் கதமேநேதி ந து ப்ரஶ்நோ(அ)த்ர யுஜ்யதே ।।
கைவல்யாஶ்ரமமாதா³ய ப்³ராஹ்மண்யஸ்ய ஸமாப்தித: ।। 194 ।।
ந சா(அ)(அ)ஶ்ரமாந்தரம் யுக்தம் முர்நர்வ்யுத்தா²யிந: ஸத: ।।
க்ருதார்த²ஸ்யாக்ருதார்த²ஸ்ய தஸ்ய நைவா(அ)(அ)ஶ்ரமாந்தரம் ।। 195 ।।
ப்ரஶ்நோ(அ)யம் ஸாத⁴நஜ்ஞப்த்யை ப்³ராஹ்மணஸ்யேஹ ப்ருச்ச்²யதே ।
கிம்ஸாத⁴நோ ப்³ராஹ்மண: ஸ்யாதி³தி ஸாத⁴நமுச்யதாம் ।। 196 ।।
ப்ரஶ்நப்ரதிவசஸ்தேந ப்³ராஹ்மண: ஸ்யாத்³யதோ²தி³த: ।।
யேநாநவாப்தஜ்ஞாநோ(அ)பி ப⁴வேதீ³த்³ருஶ ஏவ நா ।। 197 ।।
உக்தப்³ராஹ்மணஸாத்³ருஶ்யம் ஸர்வகர்மநிராஸத: ।।
நைஷ்கர்ம்யஸாத⁴நேநைவ ப்³ராஹ்மண: ஸ்யாத்³யதோ²தி³த: ।। 198 ।।
இத்யேஷோ(அ)ர்தோ² விதே⁴யோ(அ)த்ர யேநேதி வசஸா ஶ்ருதே: ।।
ஸ்ம்ருதயோ(அ)பீமமேவார்த²ம் தத்ர தத்ர ப்ரசக்ஷதே ।। 199 ।।
லோகே(அ)ஸ்மிந்த்³விவிதா⁴ நிஷ்டா² புரா ப்ரோக்தா மயா(அ)நக⁴ ।।
ஜ்ஞாநயோகே³ந ஸாம்க்²யாநாம் கர்மயோகே³ந யோகி³நாம் ।। 200 ।।
இமௌ த்³வாவேவ பாந்தா²நௌ கர்மதத்த்யாக³லக்ஷணௌ ।।
ஸஜாதீயாத்³விநிஷ்க்ராந்தாவநுக்ராந்ததராவிமௌ ।। 201 ।।
ஸம்ந்யாஸ ஏவ தாப்⁴யாம் ச விஶேஷேணாதிவர்ததே ।।
ததா² கிம் ப்ரஜயேத்யாதி³: பந்தா²: கர்மத்யஜாம் ஶ்ருத: ।। 202 ।।
ப்³ரஹ்மசர்யாஶ்ரமாதே³வ ப்ரவ்ரஜேதி³தி பூ⁴ரிஶ: ।।
ஸம்ந்யாஸமேவ ப்³ருவதே முக்தயே ஸர்வகர்மணாம் ।। 203 ।।
ஶ்ருதய: ஸ்ம்ருதயஶ்சோச்சை: ஶுத்³த⁴ந்யாயஸமாஶ்ரயாத் ।।
ஸர்வகர்மநிராஸேந ப்³ராஹ்மண்யம் லப⁴தே தத: ।। 204 ।।
கேநேதி யதி³ வா(அ)(அ)க்ஷேப உத்பத்த்யாதே³ரஸம்ப⁴வாத் ।।
ஸாத⁴நாநாமிஹைகாத்ம்யே ததா²ச ப்ராக³வாதி³ஷம் ।। 205 ।।
ஸாத⁴நேநைததை³காத்ம்யம் யேந யேந சிகீர்ஷ்யதே ।।
தேந தேநேத்³ருகே³வா(அ)(அ)த்மா நாதிஶீதிர்மநாக³பி ।। 206 ।।
அத²வா லக்ஷணோக்தி: ஸ்யாத்³யதோ²க்தப்³ரஹ்மவேதி³ந: ।।
யேநேத்³ருகே³வ சிஹ்நேந ப்³ராஹ்மணஸ்தேந லக்ஷ்யதாம் ।। 207 ।।
தே³ஹேந்த்³ரியமநோபு³த்³தி⁴த⁴ர்மாநேஷோ(அ)த்யவர்தத ।।
ப்ரத்யகை³காத்ம்யஸம்போ³தா⁴த்தத்³த⁴ர்மைர்லக்ஷ்யதே கத²ம் ।। 208 ।।
ஸர்வஸம்ஸாரபா⁴வோ(அ)ஸ்ய ந யதா² லக்ஷணம் ததா² ।।
ஸர்வாபா⁴வோ(அ)பி நைவ ஸ்யால்லக்ஷணம் ப்³ரஹ்மவேதி³ந: ।। 209 ।।
வேத்³யாநுரோத⁴தோ யஸ்மாத்தத்³விதோ³ ந்யாயலக்ஷணம் ।।
பா⁴வாபா⁴வத்³வயத்⁴வம்ஸி ப்³ரஹ்ம வேத்³யம் ச தத்³வித³: ।। 210 ।।
யேநேத்³ருகே³வ தேநேதி தஸ்மாதா³ஹ ஶ்ருதி: ஸ்பு²டம் ।।
முமுக்ஷோர்லக்ஷணம் தாத்³ருக்ஶ்ரத்³த³தா⁴நா யத³ப்³ருவந் ।। 211 ।।
ஸுஷுப்தே(அ)ப்யதிமூட⁴ஸ்ய ஸர்வஸம்ஸாரநிஹநுதி: ।।
க³ம்யதே லக்ஷணம் தாத்³ருங்ந சாஸௌ ப்³ரஹ்மவிந்மத: ।। 212 ।।
ஆத்மநோ ப்³ரஹ்மதேஹோக்தா ந த்வநாத்மந ஈரிதா ।।
யதோ²க்தஜ்ஞாநதோ த்⁴வஸ்திரார்தஶ்ருத்யா(அ)தம் உச்யதே ।। 213 ।।
அதோ ப்³ராஹ்மண்யதோ(அ)ந்யத்³யத்க்ரியாகாரகலக்ஷணம் ।।
ஆர்தம் விநாஶி தஜ்ஜ்ஞேயம் ப்³ரஹ்மாநார்தம் யதஸ்தத: ।। 214 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் கஹோலப்³ராஹ்மணம்

॥ த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய ஷஷ்ட²ம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ய: ஸர்வாந்தர இத்யுக்தஸ்தந்நிர்ணயவிவக்ஷயா ।।
ஆ ஶாகல்யாத்பரோ க்³ரந்த² இதோ வ்யாக்²யாயதே(அ)து⁴நா ।। 1 ।।
விஶேஷணஸ்ய ஸர்வஸ்ய ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³கஸ்ய ச ।।
ஸர்வோந்தரவிநிர்ணீதௌ நிர்ணய: ஸ்யாத்கத²ம் ந்விதி ।। 2 ।।
அஶநாயாத்³யதிக்ராந்த்யா ப்ரஶ்நார்தா²விஷ்க்ருதி: க்ருதா ।।
ந ஸம்யகி³தி மந்வாநா கா³ர்க்³யப்ருச்ச²த³த: புந: ।। 3 ।।
க்ஷித்யாதே³ர்வியத³ந்தஸ்ய யாவந்நைகாத்ம்யமுச்யதே ।।
நிர்ணீதார்தோ² ந தாவத்ஸ்யாத்ப்ரஶ்ந: ஸாக்ஷாதி³தீரித: ।। 4 ।।
பு³பு⁴க்ஷாத்³யேகதே³ஹஸ்த²நிஷேதா⁴த³நிஷேத⁴த: ।।
க்ஷித்யாதே³ர்வியத³ந்தஸ்ய நாத: ப்ரஶ்நார்த²நிர்ணய: ।। 5 ।।
ய ஏதே பார்தி²வா பா⁴வா லோஷ்டகும்பா⁴த³யோ மதா: ।।
தேஷாமந்தர்ப³ஹிர்வ்யாப்தி: ப்ருதி²வ்யைவேஹ லக்ஷ்யதே ।। 6 ।।
யதை²வ பார்தி²வா பா⁴வா: ப்ருதி²வ்யைவம் த⁴ரித்ர்யபி ।।
அத்³பி⁴ரந்தர்ப³ஹிஶ்சேயம் வ்யாப்தைவேஹ ஸமீக்ஷ்யதே ।। 7 ।।
ஏவம் த்³ருஷ்டம் யதஸ்தஸ்மாத்³கா³ர்கீ³ பப்ரச்ச² லிங்க³த: ।।
ப்ரஶ்நம் யதி³த³மித்யேவம் யாஜ்ஞவல்க்யம் மஹாதி⁴யம் ।। 8 ।।
ஓதப்ரோதாத்மநா கார்யம் யேந யேந ஸமாப்லுதம் ।।
தஸ்ய தஸ்யாந்யஸம்வ்யாப்திர்த்³ருஷ்டா லோகே க்ஷிதேர்யதா² ।। 9 ।।
அத்³பி⁴ஶ்சேயம் க்ஷிதிர்வ்யாப்தா தஸ்மாத்தஸாமபீஷ்யதே ।।
அந்யேந கேநசித்³வ்யாப்திர்வ்யாபகத்வாத்³யதா² பு⁴வ: ।। 10 ।।
ப்ரத்யுக்திர்கா³ர்கி³ வாயாவித்யேவமேவோத்தரேஷ்வபி ।।
வாக்யேஷு ப்ரதிபத்தவ்யா ப்ரத்யுக்திப்ரஶ்நயோர்க³தி: ।। 11 ।।
பார்தி²வாப்யௌ ஸமாஶ்ரித்ய தேஜோ(அ)பி⁴வ்யஜ்யதே யத: ।।
தா⁴தூ ந து ஸ்வதந்த்ரம் ஸந்நாவத³த்தேஜஸீத்யத: ।। 12 ।।
ஸூக்ஷ்மதாவ்யாபிதே ஜ்ஞேயே பூ⁴ம்யாதே³ருத்தரோத்தரம் ।।
அக்ஷராத்மாவஸாநாநாம் பூர்வபூர்வப்ரஹாணத: ।। 13 ।।
ஆரம்ப⁴கப³ஹுத்வாச்ச ப³ஹூக்திரிஹ க்³ருஹ்யதே ।।
ஆத்மநோ(அ)ந்யத்³யத: ஸர்வம் பஞ்சபூ⁴தாத்மகம் விது³: ।। 14 ।।
த்³வாத்ரிம்ஶத்³கு³ணிதோ மார்கோ³ ரத²க³த்யா விவஸ்வத: ।।
ய உக்தஸ்தஸ்ய ஸம்ஸ்தி²த்யா தஸ்து²ரிந்த்³ராந்ததே³வதா: ।। 15 ।।
ஸ்தூ²லஸூக்ஷ்மாத்மநா ஸர்வாஸ்தாரதம்யேந ஸம்ஸ்தி²தா: ।।
வ்யாப்யவ்யாபிதயா(அ)ந்யோந்யம் ஸர்வத:பரிமண்ட³லா: ।। 16 ।।
ப்ரஜாபதிர்விராட³த்ர யோ(அ)ண்ட³ஸ்யாந்தர்வ்யவஸ்தி²த: ।।
ஓதப்ரோதாநி தத்த்வாநி தேந பூர்வாணி ஸர்வஶ: ।। 17 ।।
தஸ்யோதப்ரோதபா⁴வோ(அ)யம் ப்³ரஹ்மலோகேஷு ப⁴ண்யதே ।।
அண்டா³ரம்ப⁴கபூ⁴தாநாம் ப்³ரஹ்மலோகாபி⁴தே⁴ஷ்யதே ।। 18 ।।
ததே³தல்லோகநிர்மாணமோதப்ரோதாத்மநோதி³தம் ।।
அண்டா³ந்தமேவ வ்யாக்²யாதம் கிமந்யத³வஶிஷ்யதே ।। 19 ।।
ஸமஷ்டிவ்யஷ்டிபா⁴வேந வாயு: ஸர்வாஶ்ரய: புரா ।।
வ்யாக்²யாதோ ய: ஸ வக்தவ்யஸ்தத³ர்த²: ப்ரஶ்ந உத்தர: ।। 20 ।।
ஓதோ: ப்ரோதாஶ்ச கஸ்மிந்நு ப்³ரஹ்மலோகா இதீர்யதாம் ।।
இதி ப்ருஷ்டோ(அ)ப்³ரவீத்³ரார்கி³ மா(அ)திப்ராக்ஷீ: கத²ம்சந ।। 21 ।।
மா(அ)தீத்ய ப்ரஶ்நவிஷயம் கா³ர்கி³ ப்ராக்ஷீ: கத²ம்சந ।।
மா தே மூர்தா⁴ வ்யபப்தேதி த்வாமஹம் வாரயாம்யத: ।। 22 ।।
உசிதோ(அ)ஸ்யா ப⁴வேத்ப்ரஶ்நோ தே³வதா யேந ப்ருச்ச்²யதே ।।
வர்ததே யஸ்தமுல்லங்க்⁴ய ஸோ(அ)திப்ரஶ்நோ(அ)நுமோச்யதே ।। 23 ।।
யா தமர்ஹதி பூர்வோக்தா ஸா(அ)திப்ரஶ்ந்யேஹ தே³வதா ।।
தத³ந்யத்வாதி³மாம் த்வாஹுரநதிப்ரஶ்ந்யநாமிகாம் ।। 24 ।।
தாமேதாமநதிப்ராஶந்யாமதிப்ரஶ்நேந ஸாஹஸாத் ।।
ப்ருச்ச²ந்த்யா மூர்த⁴பாதஸ்தே ஸ்யாதே³வ ஸ்வாபராத⁴த: ।। 25 ।।
ஸ்தூ²லாந்யநுமயா யுக்தம் ப்ரஷ்டும் தத்த்வாநி காமத: ।।
இயம் து ந ததா² ஸ்தூ²லா யாம் த்வம் ப்ருச்ச²ஸி தே³வதாம் ।। 26 ।।
அசிந்த்யா சாப்ரதர்க்யா ச ப்ராணபா⁴வேந ச ஸ்தி²தா ।।
நாதோ(அ)ந்யேந ப்ரமாணேந ப்ரஷ்டவ்யா தே³வதா(அ)(அ)க³மாத் ।। 27 ।।
ஏதஸ்மாதே³வ ஹேதோஸ்தாம் தர்கஶாஸ்த்ரேஷு தார்கிகா ।।
நைவாநுமிந்வதே த்ராஸாத்ப்ருதி²வ்யாதீ³ந்யதா² ததா² ।। 28 ।।
ப்ராணோ(அ)யமநிருக்தோ ஹி கஸ்தம் நிர்வக்துமர்ஹதி ।।
மாநாந்தரேணா(அ)(அ)க³மதோ மா ப்ராக்ஷீரித்யதோ வச: ।। 29 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திக த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய ஷஷ்ட²ம் கா³ர்கி³ப்³ராஹ்மணம்

॥ த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய ஸப்தமம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

யத்பிப்ருச்சி²ஷிதம் கா³ர்க்³யா ஸமஷ்டிவ்யஷ்டிலக்ஷணம் ।।
லிங்கே³நோத்³தா³லக: ஸூத்ரம் தத³ப்ருச்ச²த³தா²(அ)(அ)க³மாத் ।। 1 ।।
ததா² ச தந்நியந்தாரம் ஜக³ஜ்ஜந்மாதி³காரணம் ।।
ஆக³மாத்³கௌ³தமோ(அ)ப்ராக்ஷீத்³யாஜ்ஞவல்க்யமுதா³ரதீ⁴: ।। 2 ।।
ஸூத்ராத்³யாக³மஸம்ப்ராப்திம் ஸோ(அ)தா²(அ)(அ)க்²யாநைகவர்த்மநா ।।
வ்யாசக்²யௌ கௌ³தம: ஸாக்ஷாத்³க³ந்த⁴ர்வால்லப்³த⁴வாநிதி ।। 3 ।।
ப்³ரஹ்மேஹ பரமாத்மோக்தோ லோகா பூ⁴ராத³யஸ்ததா² ।।
தே³வாஸ்த்வக்³ந்யாத³யோ ஜ்ஞேயா வேதா³ஶ்சைவ ப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 4 ।।
ப்³ரஹ்மாதீ³நி ச பூ⁴தாநி க்³ரதி²தாந்யக்ஷஸூத்ரவத் ।।
ஸூத்ரேண தி⁴யமாணாநி ஸதை³வேஶயதாநி ச ।। 5 ।।
ஸூத்ரேண வித்⁴ருதம் சாந்தர்யாமிணா ஸம்யதம் ததா² ।।
ஆத்மாநம் வேத³ போ⁴க்தாரம், வேத³ ஸர்வம் ஜக³த்ததா² ।। 6 ।।
ஸூத்ராந்தர்யாமிரூபேண யோ வேதை³தாந்புரோதி³தாந் ।।
ஸ ஏவ ப்³ரஹ்மலோகாந்தாந்வேதே³த்யேஷோ(அ)ஸ்ய ஸம்க்³ரஹ: ।। 7 ।।
அப்⁴யந்தரதமம் ஸூத்ரம் ப்³ரஹ்மலோகாவதே⁴ரபி ।।
ஸூக்ஷ்மம் ஹி தத³தீவோக்தம் ஸர்வஸத்த்வஸமாஶ்ரயம் ।। 8 ।।
ஸர்வஸாதா⁴ரணம் கர்ம யத³பி⁴வ்य़க்தமிஷ்யதே ।।
வாய்வாத்மநா பரிச்சி²ந்நம் ததா³ஸ்தே காரணாத்மநி ।। 9 ।।
நா(அ)(அ)த்மாநம் லப⁴தே கர்ம யதோ(அ)ஸம்ஶ்ரித்ய ஸாத⁴நம் ।।
வாய்வாஶ்ரிதமத: கர்ம ஸ்வரூபம் ப்ரதிபத்³யதே ।। 10 ।।
ஸாதா⁴ரணஸ்ய யோ வாயுர்விஶிஷ்டஸ்ய ச தா⁴ரக: ।।
ஸமஷ்டிவ்யஷ்டிபா⁴வேந கர்மண: ஸர்வதே³ஷ்யதே ।। 11 ।।
தம் வாயும் தச்ச கர்மேஹ ய உபேத்ய வ்யவஸ்தி²த: ।।
வாயுகர்மாபி⁴மாநீ ஸந்புமாந்வாயு: ஸ உச்யதே ।। 12 ।।
ஸ ஏஷ வாயு: ஸூத்ராத்மா தே³வா: ஸர்வாஶ்ரய: ப்ரபு⁴: ।।
தே³வதாலிங்க³கர்மாதி³ ஸர்வமத்ரைவ ஸம்ஶ்ரிதம் ।। 13 ।।
அநேந வித்⁴ருதம் ஜந்ம வாயுநேத³ம் ஶரீரகம் ।।
யச்சோத்பித்ஸு பரம் ஜந்ம த்⁴ருதம் தத³பி வாயுநா ।। 14 ।।
விஷ்டம்ப⁴கம் ப்ருதி²வ்யாதே³: ஸூக்ஷ்மமாகாஶவத்ஸ்தி²தம் ।।
யதா³த்மகமித³ம் லிங்க³ம் யத்ஸப்தத³ஶமுச்யதே ।। 15 ।।
யஸ்யா(அ)(அ)வஹாத³யோ பே⁴தா³: ஸாக³ரஸ்யோர்மயோ யதா² ।।
வாஸநாநாம் ச ஸர்வாஸாமாஶ்ரயோ யஸ்து கத்²யதே ।। 16 ।।
யத ஏவமயம் லோக: பரஶ்சாயம் ச ஸர்வத: ।।
பூ⁴தாநி சைவ ஸர்வாணி வாயுநா க்³ரதி²தாந்யத: ।। 17 ।।
தஸ்யாபஸர்பணே(அ)ங்கா³நி நாலம் ஸ்யு: கர்மணே ம்ருதௌ ।।
இத்யர்தே² லோகஸம்ஸித்³தா⁴ ப்ரஸித்³தி⁴ம் ஶ்ருதிரப்³ரவீத் ।। 18 ।।
வாயுநைவ த்⁴ருதாங்கா³நீத்யத்ர லோகே(அ)பி வித்³யதே ।।
ப்ரஸித்³தி⁴ரிதி தாமாஹ தஸ்மாதி³த்யேவமாதி³நா ।। 19 ।।
வாயுநைவ த்⁴ருதம் யஸ்மால்லிங்க³தே³ஹாதி³கம் தத: ।।
ஜ்ஞாதய: புருஷம் ப்ரேதமாஹு: கார்யம் ம்ருதேரித³ம் ।। 20 ।।
யதா²(அ)ஸ்யாங்கா³நி லக்ஷ்யந்தே விஸ்ரஸ்தாநி ந பூர்வவத் ।।
ம்ருதமேநம் ததா² மந்யே நேத்³ருக்சிஹ்நம் ம்ருதிம் விநா ।। 21 ।।
வாயுநைவ யதா²(அ)ங்கா³நி ஸம்த்³ருப்³தா⁴நி யதா³ ததா³ ।।
கர்மண்யாநி ப⁴வந்த்யஸ்ய ந து தாநி ததா² யத: ।। 22 ।।
தஸ்மாத்ப்ரவஸிதப்ராணோ ம்ருதோ(அ)யம் நாத்ர ஸம்ஶய: ।।
யதோ²க்தஸூத்ரஸத்³பா⁴வே ப்ரஸித்³தி⁴ர்கௌ³தமேத்³ருஶீ ।। 23 ।।
ஸம்யகு³க்தமித³ம் ஸூத்ரம் யாஜ்ஞவல்க்ய யதா² ததா² ।।
தத³ந்தர்க³தமாத்மாநம் ப்³ரூஹ்யந்தர்யாமிணம் மம ।। 24 ।।
ஸூத்ராத³ப்யந்தரதமஸ்த்வந்தர்யாம்யது⁴நோச்யதே ।।
கார்யகாரணபா⁴வோ(அ)யம் யஸ்மிந்நுக்தே ஸமாப்யதே ।। 25 ।।
திஷ்ட²ந்ப்ருதி²வ்யாம் யோ(அ)த்ர ஸ்யாத்ஸோ(அ)ந்தர்யாமீதி க்³ருஹ்யதாம் ।।
இத்யுக்தாவதிஸம்வ்யாப்திப்ரஸக்தாவுத்தரம் வச: ।। 26 ।।
அந்தரோ ய: ப்ருதி²வ்யா: ஸ்யாத்க்ஷிதேரப்⁴யந்தரோ ஹி ய: ।। 27 ।।
ப்ருதி²வீ தே³வதா தர்ஹி த்வது³க்தார்த²ஸமந்வயாத் ।।
இதிதோ³ஷாபநுத்த்யர்த²ம் யம் ந வேதே³தி ப⁴ண்யதே ।। 28 ।।
ஸூத்ரேண த்⁴ரியமாணேயம் மஹாபூ⁴தஶரீரிணீ ।।
அஹமஸ்மி ப்ருதி²வ்யேகா பி³ப⁴ர்மி ஜக³த³வ்யயம் ।।
இத்யேவமபி⁴மாநா யா நாந்தர்யாமீதி ஸோச்யதே ।। 29 ।।
ப்ருதி²வ்யபி ச யம் தே³வம் ந வேத³ ஸ்வாத்மநி ஸ்திதம் ।।
ஸோ(அ)ந்தர்யாமீதி மந்தவ்யோ ந த்வியம் தே³வதா க்ஷிதி: ।। 30 ।।
க்ஷிதௌ கரணவத்யாம் கிமந்யோ(அ)பி கரணாதி³மாந் ।।
நைவம் யத: ப்ருதி²வ்யேவ ஶரீரம் யஸ்ய நாபரம் ।। 31 ।।
க்ஷ்மாகார்யகரணேநைவ கார்யவாந்கரணீ ச ய: ।।
ந கார்யம் கரணம் சாஸ்ய கிம்சிதா³த்மீயமிஷ்யதே ।। 32 ।।
அந்தர்யாமீ பர: ஸாக்ஷாத³ஶரீரோ(அ)கு³ணோ(அ)த்³வய: ।।
விலக்ஷணோ(அ)தோ விஜ்ஞேய: ப்ருதி²வீதே³வதாத்மந: ।। 33 ।।
ஸ்வகார்யபூ⁴தாம் தாமேவ ப்ருதி²வீம் மோஹவர்த்மநா ।।
தத்ர லப்³த⁴விஶேஷ: ஸம்ஸ்தாமேவாயம் நியச்ச²தி ।। 34 ।।
அதா³ஹகோ(அ)பி வஹ்நி: ஸந்தா³ஹ்யத்³ரவ்யஸமாஶ்ரயாத் ।।
தத்ர லப்³தா⁴த்மகஸ்தஸ்ய த³க்³தா⁴ தா³ஹ்யஸ்ய ந ஸ்வத: ।। 35 ।।
யதா² ஜ்ஞாதைவமேவா(அ)(அ)த்மா தே³வதாத்³யாத்மகார்யக³: ।।
தே³வதாதி³ஶரீராத்³யைர்தே³வதாதீ³ந்நியச்ச²தி ।। 36 ।।
ஸ்வதஸ்த்வகரணோ(அ)தே³ஹோ நிர்கு³ணோ(அ)பே⁴த³ ஏவ ச ।।
சிதா³பா⁴ஸஸ்வமோஹோத்த²கார்யைஸ்தத்³வாநிவேக்ஷ்யதே ।। 37 ।।
சதுர்தா⁴ ப்ரவிப⁴ஜ்யைநம் ஸாத்வதா: பர்யுபாஸதே ।।
ததா² ஹைரண்யக³ர்பீ⁴யாஸ்ததா² பாஶுபதாத³ய: ।। 38 ।।
க்ருஷ்ணத்³வையபநோ வ்யாஸோ வேதா³த்மா த்⁴வாந்தஹாநிக்ருத் ।।
ப்ராஹேமமேவ ப³ஹுஶ: ப்ராணிநாம் ஹிதகாம்யயா ।। 39 ।।
நாரீயண: பரோ(அ)வ்யக்தாத³ண்ட³மவ்யக்தஸம்ப⁴வம் ।।
அண்ட³ஸ்யாந்தஸ்த்விமே லோகா: ஸப்தத்³வீபா ச மேதி³நீ ।। 40 ।।
தஸ்மை நமோ(அ)ஸ்து தே³வாய நிர்கு³ணாய கு³ணாத்மநே ।।
நாராயணாய விஶ்வாய தே³வாநாம் பரமாத்மநே ।। 41 ।।
ஏதமேவ ஸமுத்³தி³ஶ்ய மந்த்ரோ நாராயணஸ்ததா² ।।
வேத³வித்³பி⁴ர்மஹாப்ராஜ்ஞை: புருஷைர்விநியுஜ்யதே ।। 42 ।।
ப்ரத்யக்³த்⁴வாந்தம் சிதா³பா⁴ஸம் ஸ்வகார்யநியமாத்மகம் ।।
தது³பாதி⁴ர்நியந்தைஷ பர: ப்ரோக்தோ ந து ஸ்வத: ।। 43 ।।
ஸர்வஜ்ஞ: ஸர்வஶக்திஶ்ச ஸர்வாத்மா ஸர்வகோ³ த்⁴ருவ: ।।
ஜக³ஜ்ஜநிஸ்தி²தித்⁴வம்ஸஹேதுரேஷ ஸதே³ஶ்வர: ।। 44 ।।
ஸ ஏஷோ(அ)ப்⁴யந்தரோ தே³வ: ஸர்வகாரணகாரண: ।।
நியச்ச²தி க்ஷிதிம் தே³வீம் ஸர்வாவஸ்தா²ஸு ஸர்வதா³ ।। 45 ।।
தேஜ: ஸாமாந்யமாத்ரம் ஸ்யாத்ததா³தி⁴ஷ்டா²த்ருதே³வதா ।।
ஏவம் தமஸ்யபி ஜ்ஞேயம் க்ஷேத்ரஜ்ஞஶ்சா(அ)(அ)த்மஸம்ஜ்ஞித: ।। 46 ।।
தே³வதாஸ்தா²நகரணத்ரயம் ப்ராணகி³ரோச்யதே ।।
நியச்ச²தி யதோ க³ந்தே⁴ த்ரயமப்யேததீ³ஶ்வர: ।। 47 ।।
ப்ருதி²வீ யம் ந வேதே³தி யது³க்தம் தஸ்ய நிர்ணய: ।।
அத்³ருஷ்டோ(அ)ஶ்ருத இத்யுக்த்யா க்ரியதே ஜ்ஞாநஶுத்³த⁴யே ।। 48 ।।
த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநத்³ருஶ்யாநாம் ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்டிஸமீக்ஷணே ।।
ஜாட்³யபாரார்த்²யஹேதுப்⁴யாம் ஶக்திர்நாஸ்தி மநாக³பி ।। 49 ।।
ந த்³ர்ஷ்ட்ரோர்த்³ருஶ்யயோர்நாபி ததா² த³ர்ஶநயோர்மித²: ।।
க்³ராஹ்யக்³ராஹகஸம்ப³ந்த⁴ஸ்தத்ஸாக்ஷீ ந ச வீக்ஷ்யதே ।। 50 ।।
ரூபாதி³த³ர்ஶநாந்தஸ்த² ஆக³மாபாயஸாக்ஷ்யஸௌ ।।
நித்யாத்மத்³ருஷ்டிஶ்சிந்மாத்ர: பஶ்யேத்தம் ப்ருதி²வீ கத²ம் ।। 51 ।।
மாகோ³சராதிவர்தித்வாத³ஸாதா⁴ரணத்³ருஷ்டித: ।।
த்³ரஷ்டுரந்யஸ்ய சாபா⁴வாந்ந தம் பஶ்யந்தி தே³வதா: ।। 52 ।।
த்³ருஷ்டேர்த்³ரஷ்டாரமித்யத்ர ய: ஸாக்ஷீ ப்ராகு³தா³ஹ்ருத: ।।
அந்தர்யாமீதி ஸோ(அ)த்ராபி நாதோ(அ)ந்யோ(அ)ஸ்தீதி ப⁴ண்யதே ।। 53 ।।
பு³த்³த்⁴யந்த: பர ஏவா(அ)(அ)த்மா விஜ்ஞாநாத்மேதி ப⁴ண்யதே ।।
பு³த்³த்⁴யாக³மாபாயஸாக்ஷீ நியந்தைவோச்யதே பர: ।। 54 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³த: பூர்ண: ஸ்வாத்மந்யவஸ்தி²த: ।।
ஸம்ஸாரஹேத்வஸம்ப³ந்த⁴: ஸர்வோ ப்³ரஹ்மேதி ப⁴ண்யதே ।। 55 ।।
கார்யகாரணரூபஸ்ய ஸம்ஸாரஸ்ய ம்ருஷாத்மந: ।।
அபூர்வாநபராநந்ததத்த்வம் ப்³ரஹ்மைவ வாக்யத: ।। 56 ।।
ப்ருதி²வ்யாதே³ஶ்ச த்³ரஷ்ட்ருத்வம் ததா²(அ)ந்தர்யாமிண: ஶ்ருதம் ।।
த்³ருஷ்ட்வபே⁴த³: ப்ரஸக்தோ(அ)தோ நாந்யோ(அ)தோ(அ)ஸ்தீதி ப⁴ண்யதே ।। 57 ।।
ஏஷ ஏவைகலோ த்³ரஷ்டா காரகாதி³விவர்ஜித: ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே தத³ஜ்ஞாநகார்யமாத்ரஸ்தமஸ்விபி⁴: ।। 58 ।।
மாம் ப்ரத்யேவைதீஹ யதா²(அ)ஸாதா⁴ரண்யேந பா⁴ஸ்கரம் ।।
ஸம்பா⁴வயந்தி த்³ரஷ்டாரஸ்ததா²(அ)ஜ்ஞாஸ்தத³போ³த⁴ஜை: ।। 59 ।।
த்³ருஷ்டிரேகைவ ஸர்வத்ர ஸர்வாநாத்மவிலக்ஷணா ।।
ஆபா⁴தி ப³ஹுதை⁴வேயம் தத³வித்³யோத்த²ஹேதுபி⁴: ।। 60 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய ஸப்தமமந்தர்யாமிப்³ராஹ்மணம்

॥ த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய அஷ்டமம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

அஶநாயாதி³நிர்முக்தம் ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³லக்ஷணம் ।।
அதோ(அ)க்ஷரம் ப்ரவக்தவ்யம் நிருஷாத்⁴யாத்மநி ஸ்தி²தம் ।। 1 ।।
யது³த்³தி³ஶ்ய ப்ரவ்ருத்தைபா வ்யாக்²ய ஸர்வாந்தரம் ப்ரதி ।।
தத³க்ஷரம் ப்ரவக்தவ்யமித்யர்தை²ஷோத்தரா ஶ்ருதி: ।। 2 ।।
கௌ³தமேந புரா ப்ருஷ்டே ஸூத்ராந்தர்யாமிவஸ்துநீ ।।
ஓதப்ரோதாத்மதாம் கா³ர்கீ³ தயோரேவாந்வப்ருச்ச²த ।। 3 ।।
தி³வோ யதூ³ர்த்⁴வம் வஸ்து ஸ்யாத்ஸத்³வா(அ)ஸத்³வா விஶேஷிதம் ।।
அர்வாக்³யச்ச கபாலாத்ஸ்யாந்மத்⁴யே யச்ச கபாலயோ: ।। 4 ।।
ஊர்த்⁴வம் தி³வ: கபாலாத்³யத³தோ⁴ யச்சாத⁴ராத்புடாத் ।।
யஸ்ய மத்⁴யே கபாலே தே யச்ச பூ⁴தாதி³லக்ஷணம் ।। 5 ।।
பதா³ர்த²க³திமேவம் வா வ்யாசக்ஷீதாவிரோத⁴த: ।।
பூ⁴தம் யத்ஸமதிக்ராந்தம் ப⁴வத்³யத³து⁴நாதநம் ।। 6 ।।
ப⁴விஷ்யச்ச யதா³கா³மி நாதீதம் நாபி வர்ததே ।।
இத்யாசக்ஷத இத்யுக்த்யா(அ)நுமாதோ³ஷோ(அ)பநுத்³யதே ।। 7 ।।
ஏததே³வம்வித⁴ம் ஸூத்ரமாக³மஜ்ஞா: ப்ரசக்ஷதே ।।
ஓதம் ப்ரோதம் ச தத்கஸ்மிந்நிதி ப்ருஷ்டோ ப்³ரவீஹி மே ।। 8 ।।
ஸூத்ரே தாவதி³த³ம் ஸர்வமோதம் ச ப்ரோதமேவ ச ।।
வர்தமாநே ஜக³த்கால இதி தாவத்ஸுநிஶ்சிதம் ।। 9 ।।
ஜக³ச்சாப்யநபி⁴வ்யக்தமாவிர்ப⁴வதி ஸாம்ப்ரதம் ।।
வ்யக்திஶ்சேயம் ஸதோ யுக்தா நாஸதோ க⁴டதே யத: ।। 10 ।।
அபி⁴வ்யக்தம் ச ஸதி³த³ம் புநரவ்யக்ததாமிதம் ।।
வாயுநா வித்⁴ருதம் தஸ்ய ரூபம் யத்³வார்தமாநிகம் ।। 11 ।।
அதீதாநாக³தயோஸ்து காலயோர்ஜக³தா³த்மந: ।।
ஸத்தா யேநா(அ)(அ)த்மநா கஸ்மிந்நோதா ப்ரோதேதி ப⁴ண்யதாம் ।। 12 ।।
ப்ராத்யுச்சார்யாத² கா³ர்க்³யோக்தமாகாஶே ப்ராப்³ரவீத்³ருஷி: ।।
ஓதப்ரோதகதாம் வாயோர்ஜக³தோ(அ)ஸௌ ப்ரயத்நத: ।। 13 ।।
க்ஷ்மாத்³யேதத்ஸூத்ரபர்யந்தம் நாஶாதூ³ர்த்⁴வம் ஜநே: புரா ।।
ஆகாஶே தத³விஜ்ஞாதம் ஸத்தாமாத்ரேண வித்³யதே ।। 14 ।।
யாவத்³தி⁴ ஜநிமத்கிம்சிந்நாமாதி³ப்ரவிபா⁴க³வத் ।।
ஆகஶஸ்தஸ்ய ஸர்வஸ்ய தத்த்வமத்ர விவக்ஷிதம் ।। 15 ।।
த்ர்யதிரேகம் ஸதோ நேத³ம் லப⁴தே(அ)நாத்மகத்வத: ।।
நாப்யந்வயம் தத³வ்யாப்தேர்நாப்யபா⁴வ: ஸதீஷ்யதே ।। 16 ।।
ஸத³தோ ஜநிமத்தத்த்வம் ஸர்பாதே³ ரஶநா யதா² ।।
ஸத்தத்த்வவ்யதிரேகேண நாந்யா ஜநிமதோ க³தி: ।। 17 ।।
ஸதே³வேத³மத: ஸர்வமுத்³பூ⁴திஸ்தி²திஹாநிஷு ।।
ஸதே³வேதி ததா² ஸ்பஷ்டம் சா²ந்தோ³க்³யோபநிஷத்³வச: ।। 18 ।।
அர்வாகே³வாக்ஷராஜ்ஜ்ஞேயா ஸத்தேயம் ஜக³தோ நிதி⁴: ।।
கார்யகாரணநிர்முக்தமக்ஷரம் வக்ஷ்யதே யத: ।। 19 ।।
ஸர்வஶக்திரியம் ஶக்திர்யா ஸதி³த்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
ந ச ஸத்தேதி ஸாமாந்யம் ப்ரத்யயார்தா²ஸமீக்ஷணாத் ।। 20 ।।
ந ஸதோ வ்யதிரேகேண ஸதோ(அ)ந்யோ பா⁴வ ஈக்ஷ்யதே ।।
அப்யபா⁴வோ ந லப⁴தே கிமு பா⁴வோ(அ)திரேகதாம் ।। 21 ।।
ஸத³ந்யபு³த்³தி⁴க³ம்யஸ்ய ஶ்ருதிஸ்தஸ்மாத³நேகஶ: ।।
அப்³ரவீத்³வாந்திமாத்ரத்வம் ம்ருத்திகாதி³நித³ர்ஶநை: ।। 22 ।।
ஆகாஶவசஸா(அ)(அ)த்மைவ ஜ்ஞேயோ நாந்யோ(அ)த்ர கஶ்சந ।।
ஸர்வாந்தரத்வம் நாந்யஸ்ய யுஜ்யதே(அ)நாத்மநோ யத: ।। 23 ।।
ஆகாஶோ வா இதி ததா² ப்³ரஹ்மைவ ஶ்ருதிரப்³ரவீத் ।।
காரணம் சா(அ)(அ)த்மநோ நாந்யத்ர்ரய்யந்தேஷூபலப்⁴யதே ।। 24 ।।
ஜக³ஜ்ஜநிஸ்தி²தித்⁴வஸ்திநியமாத்³யர்த²கார்யபி ।।
நா(அ)(அ)த்மந: காரணாத³ந்ய: கஶ்சித்ஸம்பா⁴வ்யதே ஶ்ருதே: ।। 25 ।।
ஏஷோ(அ)ந்தர்யாம்யேஷ யோநி: ஸர்வஸ்ய ப்ரப⁴வாப்யயௌ ।।
மாண்டூ³கேயஶ்ருதிவச இதி ஸ்பஷ்டமதீ⁴யதே ।। 26 ।।
நாதோ(அ)ந்தர்யாமிண: கல்ப்யமந்யத³வ்யாக்ருதம் பு³தை⁴: ।।
அக்ஷராந்தேஷு தத்த்வேஷு நாவ்யாக்ருதவசோ யத: ।। 27 ।।
தத்³தே⁴த³மிதி சாத்ராபி ஜக³தே³வாபி⁴தீ⁴யதே ।।
அந்யாக்ருதகி³ரா தஸ்ய வ்யாக்ருதாவ்யாக்ருதத்வத: ।। 28 ।।
ஸர்வஸ்யைஷ வஶீத்யுக்த்வா யதஸ்தஸ்யைவ வேத்³யதாம் ।।
யத்நாத்ப்ராஹ ஶ்ருதிஸ்தஸ்மாத்³யந்தா(அ)வ்யாக்ருதமுச்யதே ।। 29 ।।
வித்³யா கர்ம ச ஸம்ஸ்காரா: ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநதத்த்வகா: ।।
தே³ஹக்³ரஹணஹேதுத்வம் யேஷாம் ந: ஶ்ருதிரப்³ரவீத் ।। 30 ।।
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஸம்ஸ்தி²தி: ।।
த்ரயமேதத்ஸதா³ க்³ராஹ்யம் ந கார்யம் காரணம் விநா ।। 31 ।।
கர்மைவைதத்ர்ரயம் தச்ச நா(அ)(அ)த்மாநம் லப⁴தே யத: ।।
காரகாணி விநோத்பத்தௌ ப்ரயோக³மநுருத்⁴யதே ।। 32 ।।
ப்ரயோக³ரூபேணைவாதோ வேஷ்டிதம் கர்ம திஷ்ட²தி ।।
காரணாத்மநி ஸம்ஸ்ருஷ்டம் நாந்யதா²(அ)தோ(அ)ஸ்ய ஸம்ஸ்தி²தி: ।। 33 ।।
ஸப்ரயோக³க³ண: ஸர்வ: ஸௌக்ஷ்ம்யேண பரமேண து ।।
ப்ராக்ப²லோத்³ப⁴வதோ நஷ்ட்வா ப்ரதீசி வ்யவதிஷ்ட²தே ।। 34 ।।
ப்ரத்யக்ஸம்வித்திவஸ்துஸ்த²: ப்ரமாணவிரஹாத³யம் ।।
ந ஜ்ஞாத: கும்ப⁴வந்நாபி சித்ஸ்த²த்வாத்க²ரஶ்ருங்க³வத் ।। 35 ।।
ந சாயம் நேதி நேதீதி காரணத்வாதி³ஹோச்யதே ।।
விஶேஷஸ்யாக்³ரஹாத்தத்³வத்³க்³ருஹ்யதே நேத³மித்யபி ।। 36 ।।
க்ஷித்யாதி³ஸூத்ரபர்யந்தம் நியம்யாபேக்ஷயோச்யதே ।।
நியந்தா காரணம் சேதி ந து ஸூத்ராந்திகே(அ)ஸதி ।। 37 ।।
ஸ்வாத்மாநுப⁴வதந்த்ரத்வத்ப்ரத்யாக்²யாதும் ந ஶக்யதே ।।
வ்யாவ்ருத்திவிதி⁴ரூபாப்⁴யாம் ஸுஷுப்திரநுபூ⁴யதே ।। 38 ।।
வ்யாவ்ருத்த: ஶுக்லபீதாதே³ரந்த⁴காரோ(அ)நுபூ⁴யதே ।।
ததா² விதி⁴முகே²நாபி த்³விரேபோ²த³ரவத்தம: ।। 39 ।।
ஸ்வப்நபோ³தா⁴த்ததா³ தத்³வதி³விக்தோ(அ)ர்தோ²(அ)நுபூ⁴யதே ।।
மூடோ⁴(அ)ஸ்மீத்யபி ஸாக்ஷாச்ச மோஹோ(அ)யமநுபூ⁴யதே ।। 40 ।।
மூடோ⁴த்பத்தே: புரா மோஹ: ப்ரத்யக்³வஸ்த்வநுரோத்⁴யபூ⁴த் ।।
தது³த்பத்தௌ ஸஸம்வித்கோ மோஹோ மூட⁴ப்ரதா⁴நக: ।। 41 ।।
ஸோ(அ)யமைகாத்ம்யக³ர்ப⁴: ஸந்மோஹ: ஸர்வஸ்ய காரக: ।।
த⁴ர்மீ ச ஸர்வத⁴ர்மாணாம் ந பரோக்ஷஸ்ததோ(அ)ஶ்வவத் ।। 42 ।।
யந்த்ருத்வஹேதுவித்⁴வஸ்தாவேஷ ஸம்பத்³யதே(அ)க்ஷரம் ।।
கூடஸ்த²ஸ்ய த்³விதீயேந ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)போ³த⁴காரித: ।। 43 ।।
ப்ரஶ்நோ(அ)யம் ந த்ருதீய: ஸ்யாத்ப்ரதிஜ்ஞாதத்வதோ த்³வயோ: ।।
பூர்வோக்தஸ்யைவ தா³ர்ட்⁴யார்த²ம் ப்ரஶ்நோ(அ)யம் ப்ருச்ச²யதே புந: ।। 44 ।।
ப்ருஷ்டம் பூ⁴யோ(அ)பி சாப்ருச்ச²து³க்ததீ⁴த்³ருட⁴நிஶ்சிதௌ ।।
பராயத்தப்ரபோ³தோ⁴(அ)பி ஶக்தோ வக்தும் யதஸ்தத: ।। 45 ।।
ஏவேத்யவத்⁴ருதேர்யத்³வா பூர்வப்ரஶ்நார்த²ஶேஷதா ।। 46 ।।
கிமநேகத்ர லீநி: ஸ்யாத்ஸூத்ரஸ்யாபி க்ஷிதேரிவ ।।
ஆகாஶ ஏவ கிம்வா ஸ்யாதி³த்யேவம் பூர்வஶேஷதா ।। 47 ।।
மோஹோச்சி²த்திர்யதா²வஸ்துஸம்யக்³ஜ்ஞாநப்ரஸூதித: ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநப்ரஸித்³த்⁴யர்த²மத: ப்ரஶ்நோ(அ)யமுத்தர: ।। 48 ।।
ஸூத்ராதி³க்ஷிதிபர்யந்தமர்வாக்³யந்துரசேதநம் ।।
நிஷ்ணமாணம் யதஸ்தஸ்மாத்ப்ருச்ச்²யதே ஸப்ரமாணகம் ।। 49 ।।
ஸூத்ரம் தாவத்ஸுது³ர்ஜ்ஞாநமாகாஶஸ்து ததோ(அ)ப்யதி ।।
தஸ்மாத்பரதரம் தத்த்வம் து³ர்வசோ(அ)பி ப்³ருஹஸ்பதே: ।। 50 ।।
ஸூத்ராந்தம் வஸ்து நிர்தே³ஶ்யமநிர்தே³ஶ்யே ப்ரவேஶிதம் ।।
யந்தரி வ்யோம்நி தத³பி து³ர்வாச்யமதிஸூக்ஷ்மத: ।। 51 ।।
ஸர்வமாநாதிவர்த்யேகமுக்தம் ப்ரத்யக்சிதா³த்மகம் ।।
அவ்யாவ்ரு்த்தாநநுக³தம் ததோ(அ)ப்யக்ஷரஸம்ஜ்ஞிதம் ।। 52 ।।
அஜ்ஞாதஜ்ஞாததோ(அ)ந்யத்வாந்நிர்தே³ஶ்யம் ந தத³க்ஷரம் ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³ரூபத்வாந்நாபி ஸ்யாத்தத³பஹநுதி: ।। 53 ।।
அபி சேத்³வக்த்யநிர்தே³ஶ்யம் கத²ம்சிந்மோஹவிப்⁴ரமாத் ।।
ததா² விப்ரதிபத்தி: ஸ்யாத³நுக்தௌ ச பராஜித: ।। 54 ।।
இதி சேதஸி ஸம்தா⁴ய யாஜ்ஞவல்க்யமப்ருச்ச²த ।।
கா³ர்க்³யக்ஷரமநிர்தே³ஶ்யம் தாம் சாஸாவப்³ரவீதி³த³ம் ।। 55 ।।
ஏதத்³வை ததி³தி ப்ராஹ ப்ரத்யக்ஸாக்ஷிகமக்ஷரம் ।।
அபாஸ்தாஶேஷநிர்தே³ஶம் யத³நந்யப்ரமாணகம் ।। 56 ।।
யத்ஸாக்ஷாச்சாபரோக்ஷாச்ச ப்³ரஹ்மாத்மேதி விஶேஷிதம் ।।
ப்ரத்யக்தயா ததை³காத்ம்யம் ஸ்வயமேவ ப்ரதீயதாம் ।। 57 ।।
ந வ்யாவ்ருத்தம் விஶேஷேப்⁴யோ நாநுவ்ருத்தம் ச கோ³த்வவத் ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் சைதந்யம் ஸம்விதீ³க்ஷ்யதாம் ।। 58 ।।
யஸ்மாத்ப்ரஸித்³த⁴ம் நாஸ்த்யந்யத்ப்ரஸித்³த⁴ம் யந்ந கஸ்யசித் ।।
அநந்யமமஷஷ்ட்²யர்த²ம் வைஶப்³த³ஸ்தத்ப்ரஸித்³த⁴யே ।। 59 ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³வாக்யேந யோ(அ)ஶநாயாதி³நா ததா² ।।
ப்ரத்யங்ஙபி⁴ஹிதோ யத்நாத்தத்³கி³ரா ஸோ(அ)த்ர யுஜ்யதே ।। 60 ।।
ப்ரத்யக்ஷாஸந்நநிஷ்ட²த்வாதே³தச்ச²ப்³த³ஸ்ய கும்ப⁴வத் ।।
யதே³ததி³தி தத்ஸாக்ஷாத்³யதா²வத்ப்ரதிபத்³யதாம் ।। 61 ।।
ப்ரத்யக்ஷைகப்ரமாணோ(அ)ர்தோ² லௌகிகோ(அ)பி ந ஶக்யதே ।।
ப்ரத்யக்ஷவத்³போ³த⁴யிதும் கிமு ப்ரத்யங்நிரஞ்ஜநம் ।। 62 ।।
க்ஷராத்³விருத்³த⁴த⁴ர்மத்வாத³க்ஷரம் ப்³ரஹ்ம ப⁴ண்யதே ।।
கார்யகாரணவத்³வஸ்து க்ஷரமத்ர நிஷித்⁴யதே ।। 63 ।।
ஹாநிவ்ருத்³தி⁴ஸ்வபா⁴வேந காரணாத்மைவ வர்ததே ।।
தத்ப்ரத்யகா³த்மா தத்³தீ⁴ந: கூடஸ்தோ²(அ)நந்யமாநக³: ।। 64 ।।
ப்³ராஹ்மணாஸ்தத்³வத³ந்தீதி ஸ்வாபராத⁴நிஷேத⁴கீ³: ।।
நா(அ)(அ)த்மாஜ்ஞாநாய ஸா யுக்தா ஸ ஹி ஸாக்ஷாத்ததீ³க்ஷதே ।। 65 ।।
நிர்தே³ஶ்யத்வாநுமாதோ³ஷப்ரஸங்க³விநிவ்ருத்தயே ।।
ஆக³மைகப்ரமாணத்வே வத³ந்தீத்யபி⁴ஶப்³த³நம் ।। 66 ।।
ஏதாவதே³வ ப்ரத்யக்ஷம் ஸர்வயாதா²த்ம்யவேதி³நாம் ।।
ப்³ராஹ்மணாநாமதோ யுக்தம் ப²லபர்யவஸாயிநம் ।। 67 ।।
த்⁴வஸ்தாத்மாஜ்ஞாநதத்கார்யா: ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யபோ³த⁴த: ।।
வத³ந்தி ப்³ராஹ்மணாஸ்தே(அ)தஸ்த்யக்தஸர்வைஷணாஸ்பத³ம் ।। 68 ।।
ஏததே³வ து விஜ்ஞாய வ்யுத்திஷ்ட²ந்த்யேஷணாத்ரயாத் ।।
யதோ(அ)தஸ்தத்ஸ்வஸம்வேத்³யம் கா³ர்க்³யக்ஷராமேத³ம் த்⁴ருவம் ।। 69 ।।
தேஷாம் சேத்ஸ்யாத்ஸ்வஸம்வேத்³யம் நிர்தே³ஶ்யம் தத்³த⁴டாதி³வத் ।।
அஸ்தூ²லத்வாந்ந தச்ச²க்யம் நிர்தே³ஷ்டுமிதி ஸோ(அ)ப்³ரவீத் ।। 70 ।।
அக்ஷரம் யதி³ ந ஸ்தூ²லமணு தர்ஹி ததி³ஷ்யதாம் ।।
யதஸ்தத்ப்ரதிஷேதா⁴ர்த²மநண்விதி ஜகா³த³ தாம் ।। 71 ।।
பரிமாணமஹாபூ⁴தப்ராணநாமாந்வயாத³ய: ।।
காரணாத்³யா நிஷித்⁴யந்தே க்ரமேऩ ப்ராப்த்யபேக்ஷயா ।। 72 ।।
ப்ரஸஜ்யபர்யுதா³ஸாப்⁴யாம் நஞர்த²: கோ(அ)த்ர க்³ருஹ்யதே ।।
ஸ்தூ²லாபஹ்நுதிரேகத்ர பர்யுதா³ஸே தத³ந்யதா ।। 73 ।।
ஸ்தூ²லாபஹநுதிரத்ர ஸ்யாத்³வஸ்து யத்பாரமார்தி²கம் ।।
நாபா⁴வாநிஷ்டோ²(அ)ந்யத்ராபி நிஷேத⁴: கிமுதாக்ஷரே ।। 74 ।।
பர்யுதா³ஸே(அ)பி க்ல்ருப்தாநாம் ந ப்ருத²க்த்வேந ஸம்ஸ்தி²தி: ।।
ரஜ்ஜுஸர்பாதி³வத்தஸ்மாந்நோப⁴யத்ராபி தோ³ஷதா ।। 75 ।।
த்³ருஷ்டோ(அ)பவாதோ³ லோகே(அ)ஸ்மிந்நுத்ஸர்க³விஷயே ஸதி ।।
ஸ்தூ²லாதே³ரபவாதோ³(அ)யம் நிர்த்³வயே க⁴டதே கத²ம் ।। 76 ।।
உத்ஸர்க³ஸ்யாஸ்தி விஷயோ யோநநிர்ஜ்ஞாதாத்மதத்த்வக: ।।
அபவாத³ஸ்ய விஷயே ஜ்ஞாதாத்மைகஸதத்த்வக: ।। 77 ।।
அத்⁴யஸ்ததி³ங்நிஷேத⁴ஶ்ச வ்யோம்ந்யேகஸ்மிந்யதா² ததா² ।।
உத்ஸர்கா³பவாத³விதி⁴நிஷேதா⁴ ஏகலாத்மநி ।। 78 ।।
யதி³ வா(அ)க்ஷரயாதா²த்ம்யம் ஸ்தூ²லாதே³ரிஹ ப⁴ண்யதே ।।
ஸ்ரக்³யாதா²த்ம்யமஹேர்யத்³வத்ததா²(அ)ஸ்யாக்ஷரமாத்ரத: ।। 79 ।।
ஸ்தூ²லாதி³ஹேதோர்தா³ஹோ வா த்⁴வாந்தஸ்ய ப்ரத்யகா³த்மநி ।।
அஸ்தூ²லோக்திஸமுத்தா²த்மயாதா²த்ம்யஜ்ஞாநவஹ்நிநா ।। 80 ।।
க்ஷித்யாதௌ³ வியத³ந்தே(அ)ஸ்மிந்ஸ்தூ²லாதே³: ஸம்ப⁴வோ நேநு ।।
ததோ³தப்ரோதவாக்யேந தச்ச ஸர்வம் நிராக்ருதம் ।। 81 ।।
தஸ்யாக்ஷரே க: ப்ரஸங்கோ³ யதஸ்தத்ப்ரதிஷித்⁴யதே ।।
அபி கே² தத³ஸம்பா⁴வ்யம் கிமு தத்ப்ரத்யகா³த்மநி ।। 82 ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததாம் கேசித்³ப்³ரஹ்மண: ப்ரதிஜாநதே ।।
யதோ(அ)தஸ்தந்நிஷேதா⁴ர்த²ம்ம் நிஷித்³த⁴ம் ஸந்நிஷித்⁴யதே ।। 83 ।।
வ்யக்தாவஸ்தா²(அ)த²வைதேஷாம் நிஷித்³தா⁴ காரணாத்மநி ।।
ஶக்த்யவஸ்தா²நிஷேதோ⁴(அ)யம் க்ரியதே த்வக்ஷராத்மநி ।। 84 ।।
ஏவம் ச ஸதி தத்பூர்ணம் ப்³ரஹ்ம க்ருஸ்நம் ச யுஜ்யதே ।।
அந்யதா²(அ)க்ருஸ்நமேவ ஸ்யாத³நிர்மோக்ஷஶ்ச ஸஜ்யதே ।। 85 ।।
ந வா நிஷேத⁴: ஸ்தூ²லாதே³ஸ்தஸ்ய ப்ராகே³வ ஸித்³தி⁴த: ।।
தந்நிஷேதா⁴நுவாதே³ந ப்ரதீசி ப்³ரஹ்ம போ³த்⁴யதே ।। 86 ।।
ஸ்தூ²லாதி³மேயமாமாத்ருநிஷேத⁴ப²லக³ம் ஸ்வப⁴ம் ।।
வித்³தி⁴ ஸர்வாந்தரம் ப்³ரஹ்ம ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³லக்ஷணம் ।। 87 ।।
ஸர்வேஷாமபி சோத்³யாநாமேவம் ஸதி ந ஸம்ப⁴வ: ।।
நேதி நேதீதிவத்³வ்யாக்²யா ஸர்வா(அ)பீஹ ஸமீக்ஷ்யதாம் ।। 88 ।।
ஸ்தூ²லாதி³பரிமாணம் ஹி த்³ரவ்யமாத்ரவ்யபாஶ்ரயம் ।।
தஸ்மாத்³த்³ரவ்யநிஷேதோ⁴(அ)யம் பரிமாணநிஷேத⁴த: ।। 89 ।।
ஸர்வதா²(அ)பி து யத்கிம்சித்³வாசோ கோ³சரதா க³தம் ।।
ப்ரமாணஸ்ய ச தத்ஸர்வமக்ஷரே ப்ரதிஷித்⁴யதே ।। 90 ।।
விஶேஷப்ரதிஷேதே⁴ ச க்ரம ஆஶ்ரீயதே த்⁴ருவம் ।।
ஸாமர்த்²யாதே³வ நாந்யஸ்மாத்காரணாதி³தி நிஶ்சய: ।। 91 ।।
பூர்வோத்தரநிஷேத்⁴யாநாம் ஸாமர்த்²யாதே³வ ச க்ரம: ।।
பூர்வஸ்மிந்ப்ரதிஷித்³தே⁴(அ)ந்ய: ஸாமர்த்²யாதே³வ டௌ⁴கதே ।। 92 ।।
அஸ்தை²ல்யாத³ணு தத்ப்ராப்தம் தந்நாநணு யதோ(அ)க்ஷரம் ।।
ஹ்ரஸ்வம் நைவ யதோ(அ)ஹ்நஸ்வம் நாபி தீ³ர்க⁴ம் யதோ(அ)க்ஷரம் ।।
அதீ³ர்க⁴மித்யாதோ த்³ரவ்யம் ந ஸ்யாத³க்ஷரமவ்யயம் ।। 93 ।।
ஆதி³த்யவர்ணவசநாத³ஸ்து தத்³ரோஹிதாத்மகம் ।।
நைவம் யதோ(அ)லோஹிதம் தத்ஸர்வரூபாதி³வர்ஜிதம் ।। 94 ।।
அபாம் கு³ணோ(அ)த்ர ஸ்நேஹ: ஸ்யாச்சா²யா(அ)தீ³ப்திரிஹேஷ்யதே ।
தமோ த்⁴வாந்தமிதி ஜ்ஞேயமதமோ(அ)க்ஷரமுச்யதே ।। 95 ।।
ந பூ⁴தம் தத்ப்ருதி²வ்யாதி³ நாபி பூ⁴தகு³ணாஸ்ததா² ।।
ஸர்வாந்தராதி⁴காராத்³தி⁴ ததோ²ப⁴யநிஷேத⁴த: ।। 96 ।।
அஸ்து ஸங்கா³த்மகம் தர்ஹி வாஸநாஸங்க³த³ர்ஶநாத் ।।
நைதத்³யதோ(அ)ஸங்க³மித³மஸங்கோ³ ஹீதி வக்ஷ்யதி ।। 97 ।।
நாபீந்த்³ரியமித³ம் ஜ்ஞேயம் யதோ(அ)சக்ஷுஷ்கமக்ஷரம் ।।
நேந்த்³ரியாண்யஸ்ய வித்³யந்தே நாபி தத்ஸ்வயமிந்த்³ரியம் ।। 98 ।।
விஜ்ஞாநலக்ஷணம் தேஜோ(அ)தேஜஸ்கமிதி வார்யதே ।।
கஸ்மாதே³தந்ந தத்ஸர்வம் யதோ(அ)ப்ராணம் தத³க்ஷரண் ।। 99 ।।
காரணப்ரதிஷேதே⁴ந க்ருத்ஸ்நகார்யநிஷேத⁴த: ।।
பூர்ணம் தத³க்ஷரம் ஜ்ஞேயம் ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³லக்ஷாணம் ।। 100 ।।
அக்ஷரம் யேந ரூபேண ஸ்தூ²லம் வஸ்து நிஷேத⁴தி ।।
தேநைவாண்வாதி³ நி:ஶேஷம் தஸ்ய ஸர்வவிரோத⁴த: ।। 101 ।।
அந்யேநாந்யேந ரூபேண விருத்³தா⁴ந்ஹந்தி பாவக: ।।
விரோதி⁴நா யதா² தத்³வந்நேஹ ஸ்தூ²லாத்³யபாக்ரியா ।। 102 ।।
மாநித்வாதி³நிஷேத⁴: ஸ்யாத்³யதை²காக்ரியரூபத: ।।
ப்ரத்யக்கூடஸ்த²ரூபேண ததா² ஸர்வநிஷேத⁴க்ருத் ।। 103 ।।
கூடஸ்த²போ³த⁴பூர்ணத்வம் ப்ரத்யக்த்வம் வஸ்துந: ஸ்வத: ।।
ஏதத³ஸ்ய விரோதி⁴த்வம் கார்யகாரணவஸ்துபி⁴: ।। 104 ।।
த்³வாரம் முக²ம் ப்ரதீகம் வா யதி³ வா லிங்க³முச்யதே ।।
நிஷேதோ⁴(அ)முக²மித்யேவம் த்ரயஸ்யாப்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 105 ।।
மாத்ரேதி மாநமிச்ச²ந்தி மேயா(அ)ர்த²ஸ்தேந மீயதே ।।
அக்ஷரே தத³ஸம்பா⁴வ்யமமாத்ரம் தத்³யதஸ்தத: ।। 106 ।।
மாத்ராதி³லக்ஷணா யத்ர ஸாமக்³ரீ வஸ்துநீஷ்யதே ।।
தத்ப்ரமேயமிதி ந்யாய்யம் ந து வஸ்த்வத்³வயம் ஸ்வத: ।। 107 ।।
வ்யாப்யவ்யாபகஸம்ப³ந்தோ⁴ ந சாப்யக்ஷரவஸ்துநி ।।
ந தத³ஶ்நாதிவாக்யேந யதஸ்தத்³வார்யதே த்³வயம் ।। 108 ।।
நிஷித்³த⁴மகி²லம் வஸ்து யத்கிம்சிஜ்ஜக³தீக்ஷ்யதே ।।
அவஶிஷ்டம் ச யத்தச்ச ந ப்ரமாணோபபாதி³தம் ।। 109 ।।
ஏவம் சேத³க்ஷரம் தாத்³ருக்கத²மஸ்தீதி க³ம்யதே ।।
ந ஹி ப்ரமாணவிரஹாத³ஸ்தி வஸ்த்விதி வீக்ஷ்யதே ।। 110 ।।
ஸித்³த⁴ஸாத்⁴யத்வதோ நைவம் ததா²சோக்தோத்தரத்வத: ।।
பா⁴வாபா⁴வாதிரேகித்வாத³ப்⁴யுபேதம் த்வயோச்யதே ।। 111 ।।
மாநாபா⁴வே த தந்நேதி வ்யதிரேக: குதோ(அ)ந்வயம் ।।
மாநாபா⁴வம் கிமத்³ராக்ஷீர்யேநைவமபி⁴தீ⁴யதே ।। 112 ।।
ஸர்வ ஹி மாநம் லோகே(அ)ஸ்மிந்வஸ்த்வபி⁴வ்யக்திஸாத⁴நம் ।।
தத³பா⁴வே(அ)நபி⁴வ்யக்தம் வஸ்து நாஸ்தீதி து³ர்வச: ।। 113 ।।
ஸ்தூ²லாத்³யநேகத⁴ர்மாணாம் நிஷதா⁴யாஸகாரணாத் ।।
அஸ்தித்வமக்ஷரஸ்யேஹ ஸித்³த⁴ம் தாவத்³ருகா³த்மந: ।। 114 ।।
ஸ்வமஹிம்நா த்வபா⁴வோ(அ)பி ஸேத்³து⁴ம் நைவா(அ)(அ)த்மவத்க்ஷம: ।।
தத்பாரார்த்²யஜட³த்வாப்⁴யாம், மித்யபா⁴வஸ்ததா² ஸம: ।। 115 ।।
மாமேயமாத்ரஸத்³பா⁴வாத்தேப்⁴யோ(அ)த்யந்தநிவ்ருத்தித: ।।
ஸ்வமஹிம்நா ப்ரஸித்³தே⁴ஶ்ச குதோ(அ)பா⁴வஸ்ய ஸம்ப⁴வ: ।। 116 ।।
ஸ்வதோ மாப²லரூபத்வாந்ந மாகார்யம் ப்ரமாணத: ।।
நாஸ்தீதி து விநா மாநம் ந ஸித்⁴யேத்கும்ப⁴வத்ஸ்வத: ।। 117 ।।
கும்ப⁴ ஆரோப்யதே யத்³வத்ப்ரகாஶோ பா⁴நுஸம்க³தே: ।।
பா⁴நுப்ரகாஶஸம்ப³ந்தே⁴ பா⁴நோர்நாந்யத³பேக்ஷதே ।। 118 ।।
ஸ்வதோ(அ)வக³திஸம்வந்தா⁴த்ததா²(அ)பா⁴வோ(அ)வக³ம்யதே ।।
ததா²(அ)வக³திஸம்ப³ந்தே⁴ நாபேக்ஷா(அ)வக³தே: ஸ்வத: ।। 119 ।।
அதோ(அ)வக³த்யபா⁴வோ(அ)பி ந ஸ்வதோ(அ)வக³திம் விநா ।।
ஸித்⁴யதீஹ ததோ(அ)ஸ்தித்வம் ஸ்வத ஏவாக்ஷராத்மந: ।। 120 ।।
உக்தோ நிரந்வயோ(அ)பா⁴வோ ந பௌ³த்³தா⁴தி³ஸமாஶ்ரயாத் ।।
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யோத்த²விஜ்ஞாநவிரஹாத்க்வசித் ।। 121 ।।
நாந்யத³ஜ்ஞாநதோ(அ)ஸ்தித்வம் த்³விதீயஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ யதா² ।
நிவ்ருத்திஸ்தத்³வதே³வாஸ்ய நாவக³த்யாத்மநோ(அ)பரா ।। 122 ।।
அகார்யகாரணம் ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³கு³ணலக்ஷணம் ।।
கூடஸ்த²மக்ஷரம் த்⁴வாந்தத்⁴வஸ்தௌ ஸ்யாந்நௌ நிரந்வயம் ।। 123 ।।
நாஸ்யாஸ்தித்வே யதா² மாநமேகத்வாத³க்ஷராத்மந: ।।
தந்நாஸ்தித்வே(அ)பி ச ததா² தயோஸ்தஸ்மாத்ப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 124 ।।
ஸத்த்வம் வா யதி³ வா(அ)ஸத்த்வம் கார்யகாரணவஸ்துந: ।।
அதத்³வத்³போ³த⁴ ஏவைதத்ஸித்⁴யதீவ ந து ஸ்வத: ।। 125 ।।
யத ஏவமதோ நேஹ கஶ்சித்³விப்ரதிபத்³யதே ।।
அக்ஷராத்மநி நாஸ்தித்வே தஸ்மாத்³தே⁴தூக்திரிஷ்யதே ।। 126 ।।
யதோ விப்ரதிபத்³யந்தே த்வந்தர்யமிணி வாதி³ந: ।।
தத்ஸித்³த⁴யே(அ)நுமாயத்ந: க்ரியதே(அ)த: பரோக்திபி⁴: ।। 127 ।।
ஈஶிதவ்யார்த²ஸம்ப³ந்தா⁴த³ந்தர்யாம்யேதத³க்ஷரம் ।।
சைதந்யாபா⁴ஸமோஹாக்²யவர்த்மநைவ ந து ஸ்வத: ।। 128 ।।
அநுமாநஶ்ருதிஸ்தஸ்மாதா³கா³த்தஸ்யைவ ஸித்³த⁴யே ।।
காரணாத்மநி ஸம்ஸித்³தே⁴ ஸர்வம் ஸித்³த⁴ம் ப⁴வேத்³யத: ।। 129 ।।
ஏதஸ்ய வா அக்ஷரஸ்ய ப்ரஶாஸநவிதௌ⁴ ஸதி ।।
ஸர்வத:ஸ்தி²ரமர்யாத³ம் ஜக³தே³தத்³விவர்ததே ।। 130 ।।
ப்ரஶாஸநே யதா² ராஜ்ஞோ(அ)பி⁴ந்நமர்யாதி³கா: ப்ரஜா: ।।
ப்ருதி²வ்யாத்³யாஸ்ததை²வேமா அக்ஷரஸ்ய ப்ரஶாஸநே ।। 131 ।।
விவாத³கோ³சராபந்நா யந்த்ருபூர்வா ஜக³த்ஸ்தி²தி: ।।
வ்யவஸ்தி²தத்வால்லோகஸ்ய ராஜபூர்வா ஸ்தி²திர்யதா² ।। 132 ।।
ஸூர்யாசந்த்³ரமஸௌ தஜ்ஜகார்யாபி⁴ஜ்ஞபுர:ஸரௌ ।।
ஸர்வப்ராண்யுபகாரித்வாத்ப்ராஸாத³ஸ்த²ப்ரதீ³பவத் ।। 133 ।।
ஸூர்யாசந்த்³ரமஸாவீஶௌ மர்யாதா³ம் நாதிக³ச்ச²த: ।।
யேநேஹ வித்⁴ருதௌ நித்யம் ஸோ(அ)ந்தர்யாமீதி க³ம்யதாம் ।। 134 ।।
குஸூலவந்ந பி⁴த்³யேதே ஸாம்ஶத்வாத்பததோ(அ)பி ந ।।
கு³ருத்வால்லோஹவத்ப்ருத்²வீ த்³யௌரபீத்யதிவிஸ்மய: ।। 135 ।।
சேதநாவத்ஸ்வதந்த்ரத்வாத்³தே³வதாத்மத்வகாரணாத் ।।
நாந்தரேண நியந்தாரம் தயோரேஷா வ்யவஸ்தி²தி: ।। 136 ।।
ஸம்யுக்தயோர்வியோகோ³(அ)பி ந தயோரீக்ஷ்யதே க்வசித் ।।
ப்ரஶாஸநம்ருதே ஶாஸ்துர்ந வ்யவஸ்தே²த்³ருஶீ ப⁴வேத் ।। 137 ।।
த்³யாவாப்ருதி²வ்யோர்லோகே(அ)ஸ்மிந்நாந்யதே²யம் ஸமீக்ஷ்யதே ।।
ஸ்வபா⁴வமதிலங்க்⁴யைதே திஷ்ட²த: ஶாஸ்த்ருஶாஸநே ।। 138 ।।
நிமேஷாதி³விப⁴க்தாநாம் காலாம்ஶாநாம் வ்யவஸ்தி²தி: ।।
யா ஸ்வலிங்கா³ஜஹத்³வ்ருத்த்யா ததீ³ஶஸ்ய ப்ரஶாஸநம் ।। 139 ।।
நியதைவ ப்ரவ்ருத்திஶ்ச ஸ்ரோதஸாம் மஹதாமபி ।।
நாந்தரேண நியந்தாரம் ஸம்பா⁴வ்யேத்யவஸீயதாம் ।। 140 ।।
து³:கா²ர்ஜிதத⁴நத்யாகி³நுதிஶ்ச ஜக³தீக்ஷ்யதே ।।
நேயம் யுக்தா(அ)ப்ரஸித்³தே⁴ஶே தத்கர்மப²லதா³யிநி ।। 141 ।।
தா³த்ருப்ரதிக்³ரஹீத்ரோஶ்ச க்ரியாத்யக்தவ்யயோஸ்ததா² ।।
அந்வக்ஷமேவ விலயோ த்³ருஶ்யதே ஸார்வலௌகிகை: ।। 142 ।।
ததா²(அ)பி தாந்ப்ரஶம்ஸந்தி து³:கா²ர்ஜிதத⁴நத்யஜ: ।।
அபி ஸம்யக்ப்ரமாணஜ்ஞாஸ்தச்ச நர்தே மஹேஶ்வரம் ।। 143 ।।
தா³நாதி³கர்மண: ஸாக்ஷாத்பஶ்யந்த: ப²லஸம்க³திம் ।।
ப்ரமாணஜ்ஞா: ப்ரஶம்ஸந்தி யச்ச தச்ச ஸதீஶ்வரே ।। 144 ।।
ஶாஸ்தர்யஸதி தத்கர்மப²லவைசித்ர்யவேதி³நி ।।
ஸர்வஜ்ஞே(அ)நுபபந்நம் ஸ்யாத்கர்மஜ்ஞாநப²லப்ரதே³ ।। 145 ।।
நாப்யநீஶமபூர்வம் ச ப்ரகல்ப்யம் ப²லஸம்க³தௌ ।।
யதோ(அ)பூர்வஸ்ய ஸம்ஸித்³தௌ⁴ ப்ரமாணம் நாோபபத்³யதே ।। 146 ।।
நியந்துரபி சேந்மைவம் ஶ்ருதேர்வஸ்துந்யபி த்⁴ருவம் ।।
ப்ராமாண்யஸ்ய புரோக்தத்வாத்தத்ஸித்³தே⁴ஶ்சாநுமாநத: ।। 147 ।।
அர்தா²பத்தேரபூர்வஸ்ய கல்பநா(அ)பி ந யுஜ்யதே ।।
அந்யதா²(அ)ப்யுபபந்நத்வாத³ர்தா²பத்தே: க்ஷயோ யத: ।। 148 ।।
ஸேவ்யாத்ஸேவாப²லப்ராப்தித³ர்ஶநாந்ந த்வபூர்வத: ।।
ஸேவாயாஶ்ச க்ரியாத்மத்வாத்³தா³நயாகா³தி³ ச க்ரியா ।। 149 ।।
தா³நாதி³ப²லஸம்ப்ராப்தி: ஸேவ்யாத்³ப⁴விதுமர்ஹதி ।।
க்ரியாத்மகத்வாத்³தா³நாதே³ ராஜஸேவாப²லாப்திவத் ।। 150 ।।
ஸர்வகர்மப²லப்ராப்திரீஶ்வராதே³வ நாந்யத: ।।
இத்யாஹ ப⁴க³வாந்வ்யாஸ: ஸர்வஜ்ஞோ(அ)பி மஹாமதி: ।। 151 ।।
யத: ப்ரவ்ருத்திர்பூ⁴தாநாம் யேந ஸர்வமித³ம் ததம் ।।
ஸ்வகர்மணா தமப்⁴யர்ச்ய ஸித்³தி⁴ம் விந்த³தி மாநவ: ।। 152 ।।
அபிம் த்³ருஷ்டக்ரியாத⁴ர்மஸாமர்த்²யமநிரஸ்ய து ।।
ப²லாப்திகல்பநாஸித்³தா⁴வபந்யாயோ(அ)ந்யதா² ப⁴வேத் ।। 153 ।।
லோகத்³ருஷ்டக்ரியாத⁴ர்மஸாமர்த்²யத்யாக³லக்ஷண: ।।
அபந்யாயோ ந யுக்தோ(அ)தோ ந்யாயவர்த்மாஸமந்வயாத் ।। 154 ।।
கல்பநாதி⁴க்யதஶ்சைதத³பூர்வம் நோபபத்³யதே ।
கல்ப்ய ஈஶோ(அ)த²வா(அ)பூர்வம் கிம் கல்ப்யமுபபத்³யதே ।। 155 ।।
ஸேவ்யாத்க்ரியாப²லப்ராப்திர்த்³ருஷ்டேயம் ந த்வபூர்வத: ।।
நாப்யபூர்வம் க்வசித்³த்³ருஷ்டம் தந்மாநாஸம்ப⁴வாதி³ஹ ।। 156 ।।
அபூர்வம் நிஷ்ப்ரமாணம் ச தா³தும் ஶக்திரதா²ஸ்ய ச ।।
ப²லதா³த்ருத்வஸாமர்த்²யே தா³நம் சாப்⁴யதி⁴கம் ததா² ।। 157 ।।
இஹ த்வீஶாதிரேகேண நாந்யத்கிம்சித்ப்ரகல்ப்யதே ।।
பரிஶிஷ்டஸ்ய கல்ப்य़ஸ்ய ஸேவ்யே த்³ருஷ்டத்வகாரணாத் ।। 158 ।।
தே³வாஶ்ச பிதரஶ்சைவ மநுஷ்யாணாமதீ⁴நதாம் ।।
நா(அ)(அ)ப்நுயுர்ஹவ்யகவ்யார்த²ம் யதி³ நாபூ⁴த்ப்ரஶாஸிதா ।। 159 ।।
யத³ஜ்ஞாநாஜ்ஜக³த்யஸ்மிம்ஸ்தீவ்ராநர்த²பரம்பரா ।।
ஜ்ஞாநாச்ச முக்தி: ஸம்ஸாராத்கத²ம் நாஸ்தி ப்ரஶாஸ்த்ரு தத் ।। 160 ।।
நநு க்ரியாத ஏவேயம் ஸம்ஸாரோச்சி²த்திரிஷ்யதே ।।
நைவம் யதோ ந கர்மப்⁴யோ முக்தி: ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)ஶ்ருதே: ।। 161 ।।
யதா²ச கர்மணா முக்திர்ந கத²ம்சந யுஜ்யதே ।।
ததோ²க்தத்வாத்புரா நேஹ பூ⁴யோ வக்தவ்யமிஷ்யதே ।। 162 ।।
அஸம்ப⁴வோ யதா² முக்தே: க்ரியாஸாத⁴நஸம்ஶ்ரயாத் ।।
ததே²யம் ஶ்ருதிரப்யாஹ யோ வா இத்யாதி³வாக்யத: ।। 163 ।।
உதா³ரப²லதா³யீநி ப³ஹுஶோ(அ)நுஷ்டி²தாந்யபி ।।
க்ஷயிஷ்ணுப²லவந்த்யேவ கர்மாணி யத³போ³த⁴த: ।। 164 ।।
ததா²ச யத்பரிஜ்ஞாநாத்க்ருத்ஸ்நகார்பண்யநி:ஸ்ருதி: ।।
கத²மேவம்வித⁴ம் கா³ர்கி³ நாஸ்தீத்யக்ஷரமுச்யதே ।। 165 ।।
ஸர்வே கார்பண்யயுக்தா: ஸ்யுர்யதி³ ந ஸ்யாத்தத³க்ஷரம் ।।
ஈக்ஷ்யந்தே சாப்யக்ருபணாஸ்தச்ச ஸத்யேவ யந்தரி ।। 166 ।।
யோ வா ஏததி³தி ஸ்பஷ்டம் ஶ்ருதிரப்யாஹ யத்நத: ।।
அக்ஷராஜ்ஞாநத: பும்ஸாம் கார்பண்யேநாவியுக்ததாம் ।। 167 ।।
அக்ஷரம் யோ விதி³த்வா(அ)ஸ்மால்லோகாத்³கா³ர்கி³ ப்ரமீயதே ।।
நிவர்ததே ஸ கார்பண்யாத்தஜ்ஜ்ஞாநாத்³த்⁴வாந்தபா³த⁴த: ।। 168 ।।
யஸ்த்வக்ஷரபரிஜ்ஞாநாந்ம்ருத்யும்ருத்யு: ப்ரமீயதே ।।
ஸ ஏவ ப்³ராஹ்மணோ நாந்யோ ஜக³த்யத்⁴யவஸீயதாம் ।। 169 ।।
ஸர்வஜ்ஞ: ஸர்வக்ருச்சாஸௌ நிரஸ்தாஶேஷஸம்ஸ்ருதி: ।।
ப்ராப்தாஶேஷபுமர்த²ஶ்ச ப்³ராஹ்மணோ(அ)த்ராபி⁴தீ⁴யதே ।। 170 ।।
ஜ்ஞேயத்வஸித்³த⁴யே ப்ராஹ யதோ²க்தேஶ்வரவர்த்மநா ।।
அக்ஷரஸ்ய ஶ்ருதி: ஸாக்ஷாத்தத்³வா இத்யேவமாதி³நா ।। 171 ।।
ஏதத³ஸ்ய ப்ரஶாஸ்த்ருத்வம் ஸ்வமோஹாபா⁴ஸஹேதுகம் ।।
நேதி நேத்யாதி³வாக்யேப்⁴யோ த்³ருஷ்டிமாத்ராத்மவஸ்துந: ।। 172 ।।
இத்யேதத்ப்ரதிபத்த்யர்த²ம் தத்³வா ஏததி³தி ஶ்ருதி: ।।
மாகோ³சராதிவர்தித்வாத³த்³ருஷ்டம் ஸ்யாத்தத³க்ஷரம் ।। 173 ।।
அபா⁴வத்வநிஷேதா⁴ர்த²ம் த்³ரஷ்ட்ரக்ஷரமிஹோச்யதே ।।
கூடஸ்த²த்³ருஷ்டிமாத்ரத்வாந்ந து த்³ரஷ்ட்ருத்வமுச்யதே ।। 174 ।।
ஓதப்ரோதகி³ரா(அ)ஶேஷத்³ருஶ்யவஸ்துநிராக்ருதே: ।।
அகாரகாத்³வயத்வாப்⁴யாம் த்³ரஷ்ட்ருத்வம் நாக்ஷராத்மந: ।। 175 ।।
ப³ஹுத்³ரஷ்ட்ருநிஷேதா⁴ர்த²ம் நாந்யதி³த்யாத்³யுதீ³ரணம் ।।
விஜாதீயஸஜாதீயவஸ்த்வந்தரநிஷேத⁴த: ।।
கூடஸ்த²மேகம் சைதந்யம் ஸித்³த⁴ம் ஶ்ருத்யநுஸாரத: ।। 176 ।।
ஏதஸ்மிந்நக்ஷரே கா³ர்கி³ ஸ்ரஜி க்ல்ருப்தப²ணீந்த்³ரவத் ।।
ஓத: ப்ரோதஶ்ச நி:ஶேஷ ஆகாஶோ(அ)காரணாத்மநி ।। 177 ।।
அக்ஷரம் ஸ்வாத்மஸம்மோஹாத்காரணத்வம் நிக³ச்ச²தி ।।
ததா² கார்யத்வமப்யேதந்நிரவத்³யம் ததே³கலம் ।। 178 ।।
ஸர்வஸ்யாக்ஷரமாத்ரத்வாந்ந கிம்சிந்நோபஸம்ஹ்ருதம் ।।
ப்ரத்யக்³விரோத⁴தஸ்தத்³வந்ந கிம்சிந்நாபி நிஹ்நுதம் ।। 179 ।।
ததா² ஜ்ஞேயஸ்ய ஸர்வஸ்ய ஜ்ஞாதாஜ்ஞாதவிபா⁴கி³ந: ।।
உக்தாக்ஷராத்மாவஸிதேர்ந கிம்சித³வஶிஷ்யதே ।। 180 ।।
நாநுத்பந்நமிதோ ஜ்ஞாநாத்கிம்சித³ப்யவஶிஷ்யதே ।।
நாப்யத்⁴வஸ்தம் ததா²(அ)ஜ்ஞாநம் க்ருத்ஸ்நஜ்ஞேயஸமாப்தித: ।। 181 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்யாஷ்டமம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய நவமம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஸூத்ராதி³கார்யமார்கே³ண யந்த்ருத்வம் காரணாத்மந: ।।
யத³ப்⁴யதா⁴யி ப்ராக்ஶ்ருத்யா ததே³வாநூத்³ய பூர்வவத் ।। 1 ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³ யாதா²த்ம்யம் பூ⁴யோ(அ)ப்யாத்மந உச்யதே ।।
நியம்யதே³வதாபே⁴த³வ்யாஸஸம்க்ஷேபவர்த்மநா ।। 2 ।।
சிதா³பா⁴ஸம் ஸ்வமஜ்ஞாநம் ஸம்நிபத்ய தத³க்ஷரண் ।।
காரணம் ஸத்ஸ்வகார்யேஷு நியந்த்ருத்வம் ப்ரபத்³யதே ।। 3 ।।
ஸுஷுப்தப்ரலயாவஸ்த²ப்ராணாத்மா(அ)க்ஷரமுச்யதே ।।
ஸ ப்³ரஹ்ம த்யதி³தி ததா² ஶ்ருதிரப்யாஹ தத்ஸ்பு²டம் ।। 4 ।।
இத்யந்தர்யாம்யவஸ்தா²யாம் ஸ்தி²த்வைகாம் ப்ராணதே³வதாம் ।।
ஸூத்ராத்³யவச்சே²த³வஶாத்ஸர்வமேதந்நியச்ச²தி ।। 5 ।।
நாநாத்வைகத்வரூபாப்⁴யாம் ஸா புந: ப்ராணதே³வதா ।।
ஸ்தி²தா ஜக³தி³தம் வ்யாப்ய ப்ராணிகர்மவஶாதி³யம் ।। 6 ।।
தஸ்யா விக்ஷேபஸம்ஹாரௌ ஶாகல்ய: பர்யப்ருச்ச²த ।।
நியந்தவ்யநியந்த்ருத்வஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ய ப்ரஸித்³த⁴யே ।। 7 ।।
தே³வஸம்க்²யாம் ஸ ஸம்ப்ருஷ்டோ நிவிதை³வ ப்ரபேதி³வாந் ।।
தே³வா நிவிதி³ யாவந்தோ வைஶ்வதே³வஸ்ய ஸம்ஶ்ரிதா: ।। 8 ।।
தாவந்த ஏவ ஸோ(அ)ஸு: ஸ்யாஜ்ஜக³த்யஸ்மிம்ஶ்சராசரே ।।
ஆந்த்யம் ப³ஹுஶப்³தே³ந தே³வாநாம் ப்ராப்³ரவீந்முநி: ।। 9 ।।
த்ரயஸ்ரிஶத்ப்ரப்⁴ருத்யேஷாம் ஷடா³தி³ஷு யதா²க்ரமம் ।।
ஸம்ஹ்ருதி: ப்ராதிலோம்யேந வ்யூஹஸ்த்வாக³ணநாக்ஷயாத் ।। 10 ।।
கதம இதி ப்ருஷ்டோ(அ)த² வஸ்வாதீ³ந்ப்ரத்யபத்³யத ।।
வஸூநப்யத² ஸம்ப்ருஷ்ட: ஸோ(அ)க்³ந்யாதீ³ந்ப்ராப்³ரவீத்³வஸூந் ।। 11 ।।
ஸம்ஹ்ருதாத்மப்ரபே⁴தா³ ஹி ஸைவைகா ப்ராணதே³வதா ।।
வஸுத்வமஷ்டதா⁴ பி⁴ந்நா விபா⁴ர்தி ஜநிமத்ஸ்தி²தௌ ।। 12 ।।
வஸு கர்மப²லம் சா(அ)(அ)ஹு: கர்மண: ஸாத⁴நம் வஸு ।।
யஸ்மாத்ததே³ஷு நிஹிதம் தஸ்மாத்தே வஸவ: ஸ்ம்ருதா: ।। 13 ।।
புருஷே யே த³ஶ ப்ராணா இந்த்³ரியாணி ஸஹா(அ)(அ)த்மநா ।।
மநஸைகாத³ஶாத்ரைதாந்நுத்³ராநித்யாசசக்ஷிரே ।। 14 ।।
ரோத³யந்தோ த்³ரவந்த்யேதே ருத³ந்தி ச யதஸ்தத: ।।
ருத்³ரா இத்யபி⁴தீ⁴யந்தே ப்ராணா ஏகாத³ஶோதி³தா: ।। 15 ।।
ஆத³தா³நா யதோ யந்தி மர்த்யாநாம் ஸ்தி²திகாரணம் ।।
மாஸாபி⁴மாநிநோ தே³வா ஆதி³த்யாஸ்தேந தே ஸ்ம்ருதா: ।। 16 ।।
ஆயுர்வீர்யம் ஸ்ம்ருதிம் ப்ரஜ்ஞாம் ஸௌகுமார்யம் வபு:ஶ்ரியம் ।।
ஆத³தா³நா யதோ யந்தி தேநா(அ)(அ)தி³த்யா அமீ ஸ்ம்ருதா: ।। 17 ।।
இந்த்³ரஶ்ச தே³வதா ஜ்ஞேயா மேக⁴நாதா³பி⁴மாநிநீ ।।
ஸ்தநயித்நுரிஹ ஜ்ஞேயஸ்ததா² யஜ்ஞ: ப்ரஜாபதி: ।। 18 ।।
வீர்யம் வஜ்ரோ(அ)ஶநிரிதி ஸ்தநயித்நுரிஹோச்யதே ।।
பஶுஸாத⁴நகோ யஸ்மாத்³யஜ்ஞஸ்தஸ்மாத்பஶு: ஸ்ம்ருத: ।। 19 ।।
அக்³ந்யாதி³ஷு யத: ஷட்ஸு யதோ²க்தா: ஸர்வதே³வதா: ।।
ஷட்ஸம்க்²யாமேவ ஸம்யாந்தி ஷட³க்³ந்யாத்³யாஸ்தத: ஸ்ம்ருதா: ।। 20 ।।
ஆதா⁴ராதே⁴யயோரைக்யாத்ப்ருதி²வ்யக்³ந்யாதி³ஷு த்ரிஷு ।।
த்ரயோ தே³வாஸ்ததோ(அ)க்³ந்யாத்³யா: க்ருத்ஸ்நாந்தர்பா⁴வகாரணாத் ।। 21 ।।
அந்நம் ப்ராணஶ்ச தே³வௌ த்³வௌ த்³வயோரேஷ விநிர்ணய: ।।
ஏதாவந்மாத்ரயாதா²த்ம்யம் ஸர்வஸ்ய ஜக³தஸ்தத: ।। 22 ।।
யோ(அ)யம் பவத இ்த்யுக்திரத்⁴யர்த⁴ஸ்ய விநிர்ணயே ।।
ஏகத்வாத்பவமாநஸ்ய ததா³ஹுரிதி சோத³நா ।। 23 ।।
ஏகஸம்க்யைவ நாந்யா(அ)ஸ்தி த்³விஸம்க்²யாயா யதஸ்தாத: ।।
ப்ருஷ்டோ(அ)த்⁴யர்த⁴ இதி ப்ராஹ ஸோபஹாஸம்ருஷி: ஸுதீ⁴: ।। 24 ।।
வாயுர்வா தே³வதா க்ருத்ஸ்நா தத³ந்யஸ்ய ததா³த்மந: ।।
அர்த⁴த்வம் ஸ்யாத்கநீயஸ்த்வாத்³வ்யாப்யஸ்யாக்³ந்யாதி³ரூபிண: ।। 25 ।।
ருத்³தி⁴ம் ப்ராபத்³யத: ஸர்வம் வாயௌ ஸதி சராசரம் ।।
தஸ்மாத³த்⁴யர்த⁴ இத்யேவம் வாயுமாசக்ஷதே பு³தா⁴: ।। 26 ।।
ஸம்க்²யாப்ராதா⁴ந்யமத்⁴யர்தே⁴ வித³க்³தே⁴ந விவக்ஷிதம் ।।
ஸர்வம்ருத்⁴நோதி யத்ப்ராணோ தேநேதி ஶ்ருதிஹ்ருத்³க³தம் ।। 27 ।।
அந்நாஶித்ருத்வஸித்³த்⁴யர்த²ம் யதா² வ்யுத்பத்திருச்யதே ।।
அந்நேநாஶ்நுத இத்யேவமத்⁴யர்த⁴ஸ்யாபி யோஜநாா ।। 28 ।।
ஜநிமத்ஸர்வபூ⁴தாநாம் ப்ராணோ(அ)ந்தர்பா⁴வஹேதுத: ।।
ப்ராணோ தே³வோ(அ)த ஏவைகஸ்தஸ்யைவ மஹிமா பர: ।। 29 ।।
ப⁴ரணாத்ஸர்வகார்யாணாம் ப்ராணோ ப்³ரஹ்மேதி ப⁴ண்யதே ।।
த்யதி³த்யாசக்ஷதே தஸ்மாத்ப்ராணம் ப்³ரஹ்ம பரோக்ஷத: ।। 30 ।।
ஸாக்ஷாந்நிர்தே³ஶநுத்த்யர்த²ம் காரணத்வாவபு³த்³த⁴யே ।।
ப்ராணம் ப்³ரஹ்ம த்யதி³த்யாத்³து³: பாரோக்ஷ்யேண மஹாதி⁴ய: ।। 31 ।।
கரணேஷ்வேஷு ஸர்வேஷு ததா² கார்யாத்மகேஷு ச ।।
அத்⁴யாத்மாதி³ஷு கார்த்ஸ்ந்யேந தேஷு தேஷ்வவதிஷ்ட²தே ।। 32 ।।
அஷ்டதா⁴(அ)த: புநஸ்தஸ்ய பே⁴தோ³(அ)யமுபவர்ண்யதே ।।
அதி⁴காரவிஶேஷேண ப்ருதி²வீத்யாதி³நா(அ)து⁴ऩா ।। 33 ।।
அநந்தபே⁴த³பி⁴ந்நஸ்ய புநரப்யஷ்டதோ⁴ச்யதே ।।
தே³வதாஸமுதா³யஸ்ய பே⁴த³: ஸம்க்ஷேபலக்ஷண: ।। 34 ।।
ப்ருதி²வ்யாயதநம் யஸ்ய தத்ஸ்தோ²(அ)க்³நிர்லோக ஏவ ச ।।
தஸ்யா(அ)(அ)லோகநஹேது: ஸ்யாத³க்³நிர்தே³வஸ்ய ஸர்வதா³ ।। 35 ।।
மநஶ்ச ஜ்யோதிர்விஜ்ஞாநம் ஸம்கல்பாதி³ஸ்வலக்ஷணம் ।।
ஸ்வரூபம் வா மநோஜ்யோதிர்யஸ்ய தே³வஸ்ய ப⁴ண்யதே ।। 36 ।।
க்ஷிதிதே³ஹோ(அ)க்³நிநயநோ மந:ஸம்கல்பஸாத⁴ந: ।।
ய: ப்ருதி²வ்யபி⁴மாந்யத்ர ஸர்வஸ்யைவ பராயணம் ।। 37 ।।
ஆத்⁴யாத்மிகஸ்ய ஸர்வஸ்ய கார்யஸ்ய கரணஸ்ய ச ।।
பராயணமவஷ்டம்ப⁴ ஆத்மந: ஸ்யாத்ததா²வித⁴ம் ।। 38 ।।
யாஜ்ஞவல்க்யேஹ யோ வித்³யாத்³வேதி³திா ஸ்யாத்ஸ ஏவ து ।।
பண்டி³தோ ந த்வநேவம்வித்³யதா² த்வம் பண்டி³தாயஸே ।। 39 ।।
இயதா யதி³ பாண்டி³த்யம் லப்⁴யதே வேத³ தர்ஹி தம் ।।
ஶாரீர: பார்தி²வேம்(அ)ஶே(அ)த்ர தே³வோ(அ)த்⁴யாத்மாபி⁴மாநவாந் ।। 40 ।।
ப்ருதி²வ்யேவாஹமித்யேவம் யோ(அ)பி⁴மாநீ வ்யவஸ்தி²த: ।।
லோமத்வங்பா⁴ம்ஸஸம்கா⁴த: கார்யம் தஸ்யாயமேவ து ।। 41 ।।
ஸ ஏஷ தே³வோ ய: ப்ருஷ்டோ வத³ பூ⁴யோ(அ)ப்யஹல்லிக ।।
யதோ(அ)ஸமாப்தமேவேத³ம் த³ர்ஶநம் தே விவக்ஷிதம் ।। 42 ।।
தஸ்ய கா தே³வதேத்யேநமப்ராக்ஷீத்க்ஷோபி⁴தோ ரூஷா ।।
தம் ப்ரத்யாஹாம்ருதமிதி யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)பி தே³வதாம் ।। 43 ।।
யதோ யோ லப⁴தே ஸித்³தி⁴ம் தஸ்யாஸாவேவ தே³வதா ।।
விவக்ஷிதேஹ விஜ்ஞேயா(அ)ம்ருதமித்யாதி³லக்ஷணா ।। 44 ।।
யோஷிஜ்ஜாக்³த⁴ஸ்ய யோந்நஸ்ய ரஸ: ஸ்யாத்பரிணாமஜ: ।।
மாத்ருஜஸ்யாஸ்ருஜோ ஹேதுரம்ருதம் ஸோ(அ)த்ர ப⁴ண்யதே ।। 45 ।।
ரஸாச்சோ²ணிதநிஷ்பத்தி: ஶோணிதாத்³பீ³ஜஸம்ஶ்ரயாத் ।।
ஶரீரம் ஜாயதே ஸாக்ஷாத்³யேந ஶாரீர உச்யதே ।। 46 ।।
அந்யே(அ)ம்ருதமித³ம் ப்ராஹுர்தி³வ்யம் சாந்த்³ரமஸம் பய: ।।
தத்பர்ஜந்யாதி³நா ஜாதம் தா³ர்ட்⁴யக்ருத்க்ஷிதிதே³ஹயோ: ।। 47 ।।
உத்தரேஷ்வபி வாக்யேஷு யதோ²க்தமுபபாத³யேத் ।।
ந்யாய: ஸாதா⁴ரணம் ஸர்வம் விஶேஷஸ்து ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 48 ।।
யோஷித்ஸமாக³மேச்சே²ஹ காம இத்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
ஹ்ருத³யம் பு³த்³தி⁴ராலோக: ஸர்வம் தேந ஹி பஶ்யதி ।। 49 ।।
ஸ ச காமமயோ தே³வ: காமபா⁴வநயா(அ)ஞ்ஜித: ।।
தே³வதா(அ)ஸ்ய ஸ்ரியோ ஜ்ஞேயா: காம: ஸ்ரீதோ ஹி ஜாயதே ।। 50 ।।
ஶுக்லாதீ³ந்யத்ர ரூபாணி பா⁴ஸ்வராண்யுத்தரத்ர து ।।
ஸாவித்ர: புருஷஸ்தஸ்ய சக்ஷு: ஸத்யம் ச தே³வதா ।। 51 ।।
ரூபபா⁴ஸ்கரஸத்யேஷு த்ரிதை⁴ஷோ(அ)பி வ்யவஸ்தி²த: ।।
பூர்வவச்சோத்தரத்ராபி ஸர்வத்ரைவ த்ரிதா⁴ த்ரிதா⁴ ।। 52 ।।
ப்ரதிஶ்ரவணவேலாயாம் ஶ்ரோத்ரே ய: ஸம்நிதீ⁴யதே ।।
ஸ த்வயேஹாபி⁴நிர்தி³ஷ்டோ தி³ஶஸ்தஸ்யாபி தே³வதா ।। 53 ।।
அந்த⁴காரஸ்தமோ ஜ்ஞேயம் ததா² சா²யாமய: புமாந் ।।
ம்ருத்யுஶ்ச தே³வதா தஸ்ய தமஸைவ ம்ருதிர்யத: ।। 54 ।।
ரூபாயதநதே³வஸ்ய ப்ரதிபி³ம்போ³த³யாஶ்ரய: ।।
விஶேஷகார்யம் ப்ராணோ(அ)ஸுஸ்தஸ்யாபீஹாதி⁴தே³வதா ।। 55 ।।
ஸாமாந்யாம்மயதே³ஹஸ்ய விஶிஷ்டா: கார்யமஸ்ய தா: ।।
வருணோ தே³வதா தஸ்ய வருணாத்³வி ஸ ஜாயதே ।। 56 ।।
ஶுக்ரஸ்நாய்வஸ்தி²மஜ்ஜாநோ ப⁴வந்தி பித்ருதோ யத: ।।
ப்ரஜாபதித்வம் பிதரி தஸ்மாதே³ததி³ஹோச்யதே ।। 57 ।।
யாவத்கிம்சித்³விஜாநாதி ஶாகல்ய: ஸர்வமேவ தத் ।।
பர்யப்ருச்ச²த்³யதா²ஶக்தி முக்த்வா தி³க்³ஜ்ஞாநமாத்ரகம் ।। 58 ।।
அவஶிஷ்டம் யத³ப்யஸ்ய தந்மாம் ப்ருச்ச²து காமத: ।।
இதி சேதஸி ஸம்தா⁴ய யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)ப்⁴யபா⁴ஷத ।। 59 ।।
அதிநிர்ப³ந்த⁴தோ வா(அ)பி நிஷேத்⁴யோ(அ)யம் ப்ரமாத³வாந் ।।
இத்யேதத்³த்⁴ருத³யே க்ருத்வா காருண்யாத்தமதா²ப்³ரவீத் ।। 60 ।।
மய்யக்³நௌ ஶிஶுவந்மோஹாத்ப்ரவிஶந்தம் ந கஶ்சந ।।
த்வாம் வாரயதி யத்நேந ஸாது⁴ப்³ராஹ்மணஸம்ஸதி³ ।। 61 ।।
ஸர்வேஷாமபி நூநம் த்வம் ஹந்தவ்யத்வேந ஸம்மத: ।।
அக்ரத த்வாம் யதோ விப்ரா: ஸம்த³ம்ஶம் மயி பாவகே ।। 62 ।।
தஸ்மாத்³பு³த்⁴யஸ்வ ஶாக்ல்ய மஹத்³ப⁴யமுபஸ்தி²தம் ।।
அதிநிர்மத²நாத³க்³நிஶ்சந்த³நாத³பி ஜாயதே ।। 63 ।।
விஷாயதே(அ)ம்ருதமபி யதா² பத்²யம் முமூர்ஷத: ।।
ததை²வ நாக்³ரஹீத்ஸூக்தம் ஶாகல்ய: காலசோதி³த: ।। 64 ।।
ப்³ராஹ்மணைர்கா⁴தயிஷ்யாமி மாம் ஜிகா⁴ம்ஸந்தமாஶ்விமம் ।।
இத்யுர்த²ம் கோபக்ருத்³வாக்யம் ஶாகல்யோ முநிரப்³ரவீத் ।। 65 ।।
அங்கா³ராவக்ஷயணோக்த்யா வித்³வாந்கிம் ப்³ரஹ்ம ஶ்ரேயஸ: ।।
அத்யவாதீ³ஸ்த்வமஜ்ஞ: ஸந்கா வித்³யா ப²லிநீ தவ ।। 66 ।।
தி³க்³விபா⁴கா³தி⁴காரேண யதோ²க்தா ஏவ தே³வதா: ।।
பஞ்சதே⁴ஹோபதி³ஶ்யந்தே ததே³தத³நுவர்ண்யதே ।। 37 ।।
கா வித்³யா ஸப²லா ஸாக்ஷாத்தவேதிப்ரஶ்நவாதி³நம் ।।
ஸதே³வா: ஸப்ரதிஷ்டா²ஶ்ச தி³ஶோ வேதே³த்யதா²ப்³ரவீத் ।। 68 ।।
ஸதே³வஸப்ரதிஷ்டா²தி³ஶரீரம் ப்ரதிஜஜ்ஞிவாந் ।।
ஆத்மாநம் ஸ முநி: ப்ருஷ்டோ யதஸ்தம் பர்யப்ருச்ச²த ।। 69 ।।
ஸதே³வா: ஸப்ரதிஷ்டை²தா தி³ஶோ(அ)ஹமிதிவாதி³நம் ।।
ப்ராச்யாம் கிம்தே³வதோ(அ)ஸீதி வித³க்³த⁴ஸ்தமப்ருச்ச²த ।। 70 ।।
பூர்வதி³கா³த்மபூ⁴தம் மாம் த்வம் வித்³த்⁴யாதி³த்யாதே³வதம் ।।
இத்யுக்தே தம்ருஷிம் பூ⁴ய: ஸ ப்ரதிஷ்டா²மப்ருச்ச²த ।। 71 ।।
ஸர்வரூபாத்மக: ஸூர்யஶ்சக்ஷுஷ்யேவ ப்ரதிஷ்டி²த: ।।
ஸர்வரூபேஷு சக்ஷுஶ்ச ரூபாணி ஹ்ருத³யே ததா² ।। 72 ।।
ரூபாரப்³த⁴மித³ம் சக்ஷூ ரூபாணாமேவ தத்³க³ஹாத் ।।
அபி⁴வ்யங்க்³யஸஜாதீயோ வ்யஞ்ஜகோ ரூபதீ³பவத் ।। 73 ।।
அஶேஷவிஷயாத்மத்வம் மநோபு³த்³த்⁴யோர்விநிர்தி³ஶேத் ।।
ஸர்வகோ³சரபா⁴ஸித்வாத்தாதா³த்ம்யே தச்ச யுஜ்யதே ।। 74 ।।
ஏஷ ஏவாநுஸம்தே⁴யோ ந்யாயோ யோ(அ)யமிஹோதி³த: ।।
வக்ஷ்யமாணாஸு ஸர்வாஸு தி³க்ஷு ப்ரத்யேகஶ: க்ரமாத் ।। 75 ।।
ப்ராச்யாம் ரூபோபஸம்ஹாரோ தி³க்த்ர்யே கர்மஸம்ஹ்ருதி: ।।
த்⁴ருவாயாம் ஸம்ஹ்ருதிர்நாம்நோ ஹ்ருத்³யேவம் ஸர்வஸம்ஹ்ருதி: ।। 76 ।।
கேவலம் கர்ம யாம்யாயாம் ப்ரதீச்யாம் புத்ரஜந்ம ச ।।
ஜ்ஞாநயுக்தமுதீ³ச்யாம் ச கர்மைவமுபஸம்ஹ்ருதம் ।। 77 ।।
நாம்நஶ்சாப்யுபஸம்ஹாரோ த்⁴ருவாயாம் ஹ்ருதி³ வர்ணித: ।।
ஏவம் க்ரமேண நி:ஶேஷம் ஜக³த்³த்⁴ருத்³யுபஸம்ஹ்ருதம் ।। 78 ।।
ஸாமர்த்²யாச்ச மநோ(அ)ப்யத்ர விஜ்ஞேயமுபஸம்ஹ்ருதம் ।।
ரூபாதி³பஞ்சகம் யஸ்மாத்தத்³த்³வாரேணா(அ)(அ)ஶ்ரிதம் ஹ்ருதி³ ।। 79 ।।
நி:ஶேஷம் ப்³ரஹ்மலோகாந்தம் ஸம்ஹ்ருத்ய ஹ்ருத³யாத்மநா ।।
யாஜ்ஞவல்க்யம் ஸ்தி²தம் பூ⁴யோ வித³க்³த⁴: பர்யப்ருச்ச²த ।। 80 ।।
ஸர்வோபஸம்ஹ்ருத்³த்⁴ருத³யம் ப்³ரூஹி க்வேைதத்ப்ரதிஷ்டி²தம் ।।
இத்யுக்தோ(அ)ஹம்ல்லிகேத்யேவம் ஸம்போ³த்⁴யோத்தரமப்³ரவீத் ।। 81 ।।
அஹம்ல்லிகேதி வசஸா நா(அ)(அ)தா⁴ராந்தரமுச்யதே ।।
ஆத்³யுதா³த்தத்வலிங்கே³ந ஹ்யபி⁴தா⁴நம் வித³க்³த⁴வத் ।। 82 ।।
ப்ரேதீபூ⁴தோ(அ)ஸி நூநம் த்வம் ப்ரேதவத்³பா⁴ஷஸே யத: ।।
லீயதே(அ)ஹநி ராத்ரௌ ச வ்யஜ்யதே(அ)ஹம்ல்லிகஸ்தத: ।। 83 ।।
மத்த: ஶரீராத்க்வாந்யத்ர மத்²யேகா⁴த: ப்ரதிஷ்டி²தம் ।।
அஸ்மத³ந்யத்ர மந்வீதா² யத்ரேத³ம் ஹ்ருத³யம் க்வசித் ।। 84 ।।
யத்³யேதத்³தே³ஹதோ(அ)ந்யத்ர ஹ்ருத³யம் ஸ்யாத³வஸ்தி²தம் ।।
ஹ்ருத்³வியுக்தம் ததா³ தே³ஹமத்³யு: ஶ்வாநோ ம்ருதம் த்⁴ருவம் ।। 85 ।।
ந த்வயம் ம்ருத இத்யஸ்மாத்காரணாத³வஸீயதாம் ।।
வநஸிம்ஹவதே³வைதத்³த்³வயமந்யோந்யஸம்ஶ்ரயம் ।। 86 ।।
நர்தே லிங்க³ம் ஶரீரஸ்ய ஸ்தி²தி: காசிதி³ஹேஷ்யதே ।।
ந ஶரீரம் விநா லிங்க³ம் கஸ்மைசித்கர்மணே க்ஷமம் ।। 87 ।।
ந ஹ்யந்யோந்யாதிரேகேண ஸம்ஹதாநாம் க்வசித்தி²தி: ।।
ஸம்ஹதம் ச ப்ரதீசோ(அ)ந்யஜ்ஜக³தே³தச்சராசரம் ।। 88 ।।
கார்யத்வாத்³தூ³யமப்யேதத்³யதோ ந ஸ்வாஶ்ரயம் தத: ।।
தத்ப்ரதிஷ்டா²மதா²ப்ராக்ஷீச்சா²கல்யோ நிர்ணயேச்ச²யா ।। 89 ।।
த்³வாவப்யேதௌ மமா(அ)(அ)த்மாநௌ ப்ராண ஏவ ப்ரதிஷ்டி²தௌ ।।
ப்ராணோ(அ)பாநே ஸ ச வ்யாந உதா³நே வ்யாந ஆஶ்ரித: ।। 90 ।।
ஸமாநே ச ததோ²தா³ந: ஸூத்ராத்மநி ஸமாஶ்ரித: ।।
ஏவமேப ஸமாநாந்த: ஶாகல்யப்ரஶ்நநிர்ணய: ।। 91 ।।
தே³ஹஹ்ருத்³வாயவோ(அ)ந்யோந்யப்ரதிஷ்டா²: ஸம்ஹதத்வத: ।।
ப்ரயுக்தா: கர்மணா பும்ஸாம் வர்தந்தே போ⁴க³ஸித்³த⁴யே ।। 92 ।।
ஸகாரணமித³ம் ஸர்வமாகாஶாந்தம் யதோ²தி³தம் ।।
ஓதம் ப்ரோதம் ச யத்ரேத³ம் தத³க்ஷரமதோ²ச்யதே ।। 93 ।।
விஹாயா(அ)(அ)க்²யாயிகாரூபம் ஸ்வேநைவ வசஸா ஶ்ருதி: ।।
புருஷார்த²ம் ஸமாபித்ஸு: ஸ ஏஷ இதி சாவத³த் ।। 94 ।।
ப்ரஶாஸந இத³ம் தஸ்தௌ² யஸ்யாந்தர்யாமிரூபிண: ।।
ஸ ஏஷ நேதி நேதீதி மது⁴காண்டே³(அ)பி வர்ணித: ।। 95 ।।
நநு ப்³ரஹ்மாதி⁴காரத்வாத்கத²மாத்மேத்யுநூத்³யதே ।।
நைஷ தோ³ஷோ(அ)திரேகேண நா(அ)(அ)த்மநோ ப்³ரஹ்மதா யத: ।। 96 ।।
க்³ராஹ்யத்வம் ஶரணம் ஸங்கோ³ ப⁴யம் சாஜ்ஞாநகாரணம் ।।
தத³த்யயாத்³ப⁴யாந்தாநி ந ஸந்தி ப்ரத்யகா³த்மநி ।। 97 ।।
நிரவித்³யோ(அ)ஸிதோ பா⁴ஸ்வத³விலுப்தசிதா³த்மக: ।।
யத ஏவமதோ நாஸ்ய நாஶாந்தா விக்ரியா(அ)(அ)த்மந: ।। 98 ।।
கார்யத⁴ர்மாநதீத்யைதாம்ஸ்தத்³தே⁴தோரப்யதிக்ரமாத் ।।
அபூர்வாநபராத்³யேக: பூர்ண: ஸ்வாத்மந்யவஸ்தி²த: ।। 99 ।।
ஶ்ருதி: ஸ்வேநைவ வசஸா ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³லக்ஷணம் ।।
ஸமாபய்யா(அ)(அ)த்மவிஜ்ஞாநம் பூ⁴யோ(அ)ப்யாக்²யாநரூபகம் ।। 100 ।।
க்³ருஹீத்வா பரிபப்ரச்ச² ஶாகல்யமபி⁴மாநிநம் ।।
யாஜ்ஞவல்க்யாத்மிகா பூ⁴த்வா ஹ்யதிநிர்ப³ந்த⁴காரிணம் ।। 101 ।।
த⁴நம் நிஸ்ருஷ்டம் ராஜ்ஞேஹ ப்³ரஹ்மிஷ்டோ²த்³தே³ஶதோ யத: ।।
ப்ரஷ்டும் நைவாதி⁴காரோ(அ)தோ(அ)ப்³ரஹ்மிஷ்ட²ஸ்யேஹ வித்³யதே ।। 102 ।।
அப்³ரஹ்மிஷ்ட²த்வஸித்³த்⁴யர்த²மதோ(அ)ப்ராக்ஷீத்³ருஷா(அ)ந்வித: ।।
ஸ யாஜ்ஞவல்க்ய: ஶாகல்யம் ஸாபராத⁴த்வஸித்³த⁴யே ।। 103 ।।
ஸ ஏஷ நேதி நேத்யாத்³ய: ப்ரஶ்நோ வா(அ)யம் ஸமீக்ஷ்யதாம் ।।
மத்⁴யே வாக்யச்சி²தோ³(அ)பா⁴வாதி³திஶப்³த³ஸ்ய பூர்வவத் ।। 104 ।।
ஸமாஸவ்யாஸரூபேண ஶாகல்யோ யத³ப்ருச்ச²த ।।
தத: பரஸ்தாச்சா²கல்யம் யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)ப்யப்ருச்ச²த ।। 105 ।।
ஐகாத்ம்யே ஸர்வமேவேத³ம் கார்யகாரணலக்ஷணம் ।।
ஸமாபநீயம் நி:ஶேஷம் ஸமாஸவ்யாஸவர்ஜிதே ।। 106 ।।
அபி ஶாஸ்ரார்த²ஸம்ப³ந்த⁴ உத்தரஸ்யா: ஶ்ருதேரயம் ।।
தத³நுக்தௌ யத: பூர்வம் ஸர்வம் ஸ்யாத்துஷகண்ட³நம் ।। 107 ।।
அஷ்டாவாயதநாந்யத்ர ப்ருதி²வ்யாதீ³நி நிர்தி³ஶேத் ।।
அக்³ந்யோத³யஸ்ததா² லோகா அம்ருதாத்³யாஶ்ச தே³வதா: ।। 108 ।।
ஶாரீரப்ரமுகா²ஸ்தத்³வத³ஷ்டௌ ஜ்ஞேயா யதோ²தி³தா: ।।
புருஷா: ஸர்வ ஏவாமீ புநர்தி³க்ஷூபஸம்ஹ்ருதா: ।। 109 ।।
தி³ஶஶ்ச ஹ்ருத³யே ஸர்வா: ஸமாநே ஹ்ருத³யாதி³கம் ।।
ஏவம் ஸமாநே ஸம்க்ஷேபோ விகாஸோ(அ)நந்ததே³வதா: ।। 110 ।।
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யமோஹஸ்ய மஹிமைஷ த்வயோதி³த: ।।
யதோ(அ)வித்³யைவ ப்ரத²தே கார்யகாரணரூபிணீ ।। 111 ।।
ஸ்வாத்மாவித்³யாநுரோத்⁴யேவ ஸமாஸவ்யாஸதாமகா³த் ।।
ஆத்மா ஸ்வதஸ்து பா⁴ஸ்வச்சிந்மாத்ர: பூர்ணோ நிரஞ்ஜந: ।। 112 ।।
ய: ஸ ஏதாம்ஸ்த்வயா ப்ருஷ்டாம்ஶ்சதுரோ(அ)ப்யஷ்டகாநிஹ ।।
நிருஹ்ய கார்யதாம் நீத்வா ப்ரத்யுஹ்யாதா²(அ)(அ)த்மகாரணே ।। 113 ।।
விப⁴ஜ்யகாரணாது³ச்சைர்நீத்வா கார்யாத்மதாம் முஹு: ।।
வஸ்துவ்ருத்தேந நி:ஶேஷாந்கார்யகாரணலக்ஷணாந் ।। 114 ।।
யோ(அ)த்யக்ராமத³நாநாத்வோ பே⁴த³ஸம்ஸர்க³வர்ஜித: ।।
தம் த்வௌபநிஷத³ம் தே³வ ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³லக்ஷணம் ।। 115 ।।
ஆஸ்வேவோபநிஷத்ஸ்வேநம் யதோ வ்யாசக்ஷதே பு³தா⁴: ।।
கர்மகாண்டே³ விரோதி⁴த்வாந்நைவைநம் வ்யாசசக்ஷிரே ।। 116 ।।
தம் த்வௌபநிஷத³ம் தீ⁴ரா ப்³ரஹ்மாத்மாநம் ப்ரசக்ஷதே ।।
தம் த்வா ப்ருச்சா²மி ஶாகல்ய தம் மஹ்யம் ப்³ரூஹி தத்த்வத: ।। 117 ।।
ந சேத்³வக்ஷ்யஸி தம் மே த்வம் மூர்தா⁴ தே விபதிஷ்யதி ।।
ந விஜஜ்ஞௌ ச ஶாகல்யஸ்தமாத்மாநம் யதோ²தி³தம் ।। 118 ।।
தத: ஸ யாஜ்ஞவல்க்யோத்த²ஶாபவாக்யாக்²யவஹ்நிநா ।।
த³க்³த⁴: ஸத்³யோ மமாரைவ ப்³ரஹ்மவித்³விட்³ஜ்வராந்வித: ।। 119 ।।
கர்மப்ரகரணே நாயம் ஶ்ருத: பூர்வம் கதா³சந ।।
மித்யம் ஹ்யுபநிஷத்ஸ்வேவ ஶ்ரூயதே வைதி³கீஷ்வயம் ।। 120 ।।
கர்மகாண்டா³த³பச்சி²த்³ய தேநாத்ரைவைஷ ப⁴ண்யதே ।।
அபி ப்ராப்தம் கர்மகாண்டே³ தத்³விரோதா⁴த்து நாப்³ரவீத் ।। 121 ।।
ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய நைவாத: கர்மணா ஸ்யாத்ஸமுச்சய: ।।
ஐகாத்ம்யவஸ்துவிஜ்ஞாநம் கர்மபி⁴ர்ஹி விருத்⁴யதே ।। 122 ।।
அபரே பண்டி³தம்மந்யா: ஸம்யக்³ஜ்ஞாதாத்மதத்த்வகா: ।।
கர்மவ்யத்⁴வேஷு குர்வந்தி யதா²வஸ்த்வாத்மபோ³த⁴நம் ।। 123 ।।
வஸ்துதந்த்ரம், ந ஹி ஜ்ஞாநம் கர்த்ருதந்த்ரம் க்ரியா யதா² ।।
கர்மவ்யத்⁴வோபரோதே⁴ந ஹ்யந்யதா²த்வம் ப்ரபத்³யதே ।। 124 ।।
யத்கர்துமந்யதா² கர்துமகர்தும் வா(அ)பி ஶக்யதே ।।
ஸ்வாதந்த்ர்யாத்தத்ர ப⁴வதா க்ரியதாம் தத்³யதே²ஷ்டகம் ।। 125 ।।
வஸ்துவ்ருத்தாநுரோத்⁴யேவ யத்து ஜ்ஞாநம் ப⁴வேதி³ஹ ।।
வ்யபி⁴சாரம் ந தத்³யாதி புருஷேச்சா²வஶாத்க்வசித் ।। 126 ।।
உபவாதி³நேஹ விது³ஷோ ந பா⁴வ்யம் கஸ்யசித்க்வசித் ।।
ஏவம்வித³பி ஸஞ்ஶத்ருருபவாதா³த³பூ⁴த்³யத: ।। 127 ।।
த³க்³த⁴க்ரோத⁴நிதா³ந: ஸந்யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)பி ஶத்ருதாம் ।।
ஶாகல்யஸ்யாபி ஸம்யாச உபவாதை³கதோ³ஷத: ।। 128 ।।
தஸ்மாந்நைவோபவாதீ³ ஸ்யாத்³யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)பி ஶத்ருதாம் ।।
யஸ்மாத³கா³த்கஷ்டதரம் நோபவாதா³த³த: பரம் ।। 129 ।।
பரலோகவிநாஶோ(அ)பி வித்³வத்³வித்³வேஷகாரணாத் ।।
அக்³நிஹோத்ராக்³நிஸம்ஸ்காரம் யதோ நாவாப ஶாபத: ।। 130 ।।
பரிமோஷிணோ யதோ(அ)ஸ்தீ²நி த⁴நஶங்காப்ரசோதி³தா: ।।
தாந்யப்யஸ்யாரபஜங்ருஸ்தே ப்³ரஹ்மவித்³வேஷஹேதுத: ।। 131 ।।
அநாத்மார்த²நிஷேதே⁴ந யோ நேதீதி புரோதி³த: ।।
விதி⁴த்³வாரேண தஸ்யைவ நிர்தே³ஶார்த²ம் பரா ஶ்ருதி: ।। 132 ।।
மூலம் ச ஜக³தோ வாச்யமத ஆக்²யாநதோ(அ)பி ச ।।
ஜித்வா தே³யா த்³விஜாந்கா³வ இத்யர்த²ம் சோத்தரா ஶ்ருதி: ।। 133 ।।
ஸாத⁴ர்ம்யே ஸதி வைத⁴ர்ம்யம் ஶக்யம் ப்ரஷ்டும் யதஸ்தத: ।।
ஸாத⁴ர்ம்யமுச்யதே ஶ்ருத்யா தத்³வநஸ்பதிமர்த்யயோ: ।। 134 ।।
பீ³ஜாத்³வநஸ்பதேர்ஜந்ம மூலாச்சேஹோபலப்⁴யதே ।।
மர்த்யஸ்ய ஜந்மமூலம் யத்தத்³ப்³ரூத ப்³ராஹ்மணா மம ।। 135 ।।
ரேதோ மூலம் ந வோ வாச்யம் ஜீவதஸ்தத்³தி⁴ ஜாயதே ।।
ந ம்ருதஸ்யேஹ ரேதோ(அ)பி வித்³யதே கஸ்யசித்கசித் ।। 136 ।।
அபி தா⁴நாருஹோ வ்ருக்ஷோ பீ³ஜாத்தஜ்ஜந்மத³ர்ஶநாத் ।।
ம்ருதஸ்ய பீ³ஜஸ்தா²நீயம் ந ச கிம்சிதி³ஹேக்ஷ்யதே ।। 137 ।।
தா⁴நாருஹோ யதா² வ்ருக்ஷ: ஸாக்ஷாத³வ்யவதா⁴நத: ।।
மர்த்யஜந்ம ததா² ஸாக்ஷாத்³யதஸ்தத³பி⁴தீ⁴யதாம் ।। 138 ।।
யதா²(அ)நுபூ⁴தஶக்தீஹ பீ³ஜம் வ்ருக்ஷஸ்ய த்³ருஶ்யதே ।।
ந ச தாத்³ருங்ம்ருதஸ்யாஸ்தி யஸ்மாத்தஸ்ய புநர்ப⁴வ: ।। 139 ।।
த்³ருஷ்ட: காண்ட³ருஹோ(அ)பீஹ வ்ருக்ஷஸ்தத்³வச்சநேஷ்யதே ।।
ஹஸ்தபாதா³தி³தஶ்சி²ந்நாந்ந ம்ருதஸ்ய புநர்ப⁴வ: ।। 140 ।।
மூலாத்³பீ³ஜாச்ச வ்ருக்ஷஸ்ய ஸாக்ஷாத்³யதூ³த்ஸமுத்³ப⁴வ: ।।
தத்³வந்ம்ருதஸ்ய வக்தவ்யம் ந து புத்ராப்ரபௌத்ரவத் ।। 141 ।।
ஸமூலபீ³ஜம் சேத்³வ்ருக்ஷமாவ்ருஹேயுஸ்ததோ³ப⁴யம் ।।
மர்த்ய: ஸ்விந்ம்ருத்யுநா வ்ருக்ண: கஸ்மாந்மூலாத்ப்ரரோஹதி ।। 142 ।।
மதம் ந ஜாயமாநோ(அ)ஸ்தி ஜாதத்வாதே³வ காரணாத் ।।
புமாஞ்ஜநிப்யமாணோ வா ஸம்ஸாரஸ்ய ப்ரவாஹத: ।। 143 ।।
ப்ரவாஹரூபீ ஸம்ஸாரோ தீ³பார்சிர்வத³வஸ்தி²த: ।।
ந ஜாயதே ஜநிஷ்யந்வா தஸ்மாத³ஸ்தீஹ கஶ்சந ।। 144 ।।
ஜாத ஏவேத்யதோ(அ)ஸாது⁴ யது³க்தம் பூர்வபக்ஷிணா ।।
ஜநித்வா ம்ரியதே ஸர்வோ ம்ருத்வா பூ⁴யஶ்ச ஜாயதே ।। 145 ।।
நிர்பீ³ஜஸ்ய ச ஜந்மேஹ நா(அ)(அ)க³மாந்ந ச யுக்தித: ।।
ப்³ரூதாதோ ஜக³தோ மூலம் யதோ பூ⁴யோ(அ)பி⁴ஜாயதே ।। 146 ।।
தத்ப்ருஷ்டம் ஜக³தோ மூலம் ந விது³ர்ப்³ராஹ்மணா யத: ।।
அதோ ஜிதா ஹ்ருதா கா³வோ யாதா: ஸர்வே யதா²யத²ம் ।। 147 ।।
ப்ருஷ்டம் யத்³யாஜ்ஞவல்க்யேந ந விது³ர்ப்³ராஹ்மணாஶ்ச யத் ।।
ஶ்ருத்யா ஸ்வதந்த்ரயா தந்நோ ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)விஷ்க்ரியதே பரம் ।। 148 ।।
ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³நா ப்ரோக்தஸ்ததா² ஸர்வாந்தரஶ்ச ய: ।।
அஸ்தூ²லோ(அ)நணுரித்யேவமக்ஷராத்மா(அ)வதா⁴ரித: ।। 149 ।।
நேதி நேதீதி யஶ்சோக்த இஹௌபநிஷத³: புமாந் ।।
தஸ்ய ஸாக்ஷாத³யம் ஶ்ருத்யா நிர்தே³ஶ: க்ரியதே(அ)து⁴நா ।। 150 ।।
விஜ்ஞாநமிதி சைதந்யம் கூடஸ்த²மபி⁴தீ⁴யதே ।।
ந காரகம் ந தா⁴த்வர்தோ² நாபி யத்ஸ்யாத்க்ரியாப²லம் ।। 151 ।।
ந சாபி தத³பா⁴வஶ்ச நேத்யஸ்தூ²லாதி³ஶாஸ்ரத: ।।
அபா⁴வஸ்யாபி தத்ஸாக்ஷ்யாத்தத³பா⁴வ: குதோ மிதே: ।। 152 ।।
ஏதாவந்மாத்ரயாதா²த்ம்யாத்கார்யகாரணவஸ்துந: ।।
அதஸ்தத்த்வமஸீத்யுக்த்யா தாதா³த்ம்யம் ப்ரதிபாத்³யதே ।। 153 ।।
நிர்தூ⁴தாஶேஷது³:கௌ²க⁴ஹேதுத்வாத்ஸுக²மேவ தத் ।।
அதை²ஷ ஏவ பரமோ யோ வை பூ⁴மேதிஶாஸ்ரத: ।। 154 ।।
விஷயேந்த்³ரியஸம்வந்தா⁴த்³யத்து து³:க²ம் ஸுகா²யதே ।।
ஆத்³யந்தவத்த்வாத்துத்³து³:க²ம் து³:க²ஸம்ஸ்காரஜம் ததா² ।। 155 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தபா⁴ஸ்வத்³விஜ்ஞாநமாத்ரத: ।।
நிரவித்³யாத்³வயத்வாத்தத்ஸாக்ஷாத்³ப்³ரஹ்மேதி ஶப்³த்³யதே ।। 156 ।।
ஸாவித்³ய: ப்ரத்யகா³த்மா யோ வியத்³யோநிருதா³ஹ்ருத: ।।
அந்தர்யாம்யாதி³ரூபேண ஸ ஏவ ப்ரத²தே ம்ருஷா ।। 157 ।।
அத்³ருஷ்டப²லஸம்ப்ரேப்ஸோர்த்³ருஷ்டகர்மப²லத்யஜ: ।।
ராதேர்த⁴நஸ்ய தா³துஸ்தத்³ப்³ரஹ்மேத³ம் ஸ்யாத்பராயணம் ।। 158 ।।
அஸ்மிந்ப்ரஶாஸ்தரி ஸதி க்ரியாதத்ப²லஸம்க³தே: ।।
நியமோ யுக்திமாநேஷ கர்மிணாமுபபத்³யதே ।। 159 ।।
ஏவம் ஸம்ஸரதஸ்தாவத்பரம் ப்³ரஹ்ம பராயணம் ।।
ஜக³தஶ்சாப்யுபாதா³நம் ஸ்வாத்மாவித்³யாஸமந்வயாத் ।। 160 ।।
நிவிவ்ருத்ஸோஸ்து ஸம்ஸாராந்முநேஸ்த்யக்தைஷணஸ்ய ச ।।
தத்³வித³ஸ்திஷ்ட²மாநஸ்ய ஸமாப்தி: ஸ்யாத்பராயணம் ।। 161 ।।
த³க்³த⁴மோஹாந்த⁴காரஸ்ய ப்ரத்யக்³போ³தா⁴க்³நிநா முநே: ।।
ஐகாத்ம்யே வர்தமாநஸ்ய ப்³ரஹ்மாத்மா(அ)ஸ்ய பராயணம் ।। 162 ।।
தத்³விதோ³ ப்³ரஹ்மணஶ்சேஹ பே⁴த³ஹேதோரஸம்ப⁴வாத் ।।
ப்³ரஹ்மைவ ப்³ராஹ்மண: ஸாக்ஷாது³பசாராத்பராயணம் ।। 163 ।।
யத்ர வா அந்யதி³த்யேவம் யத்ர த்வஸ்யேதிவாக்யத: ।।
இத்யுக்த்யர்தோ²பரோதே⁴ந வ்யாசக்ஷீத பராயணம் ।। 164 ।।
தஸ்மாத்தமஸ்விநோ ப்³ரஹ்ம பே⁴தே³நைவப பராயணம் ।।
த்⁴வஸ்தாவித்³யஸ்ய சைகாத்ம்யாத்கைவல்யேந பராயணம் ।। 165 ।।
ப்³ரஹ்மண்யாநந்த³ஶப்³தோ³(அ)யம் ப்ரயுக்த: ஸுக²வாசக: ।।
ஸம்வேத்³யே ச ஸுகே² லோக ஆநந்தா³க்²யா ப்ரயுஜ்யதே ।। 166 ।।
விஶேஷணதயா(அ)(அ)நந்த³ஶப்³தோ³(அ)ந்யத்ராபி த்³ருஶ்யதே ।।
வேதா³ந்தேஷ்வத ஆநந்தோ³ விசார்யோ(அ)யம் ப்ரயத்நத: ।। 167 ।।
ஆநந்தோ³ ப்³ரஹ்மேதி ததா² தைத்திரீயஶ்ருதௌ ஶ்ருதம் ।।
அதை²ஷ ஏவ இதி ச ததோ²த³ர்கே ப்ரவக்ஷ்யதே ।। 168 ।।
பூ⁴மா தத்ஸுக²மித்யேவம் சா²ந்தோ³க்³யோபநிஷத்³வச: ।।
ஸம்வேத்³யோ(அ)யம் கிமாநந்த³: கிம்வா நேதி விசார்யதே ।। 169 ।।
ப்³ரஹ்மண்யாநந்த³: ஸம்வேத்³யோ லௌகிகாநந்த³வத்³யதி³ ।।
யுக்தா: ஶப்³தா³ஸ்ததை³தே ஸ்யுர்ப்³ரஹ்மண்யாநந்த³வாசகா: ।। 170 ।।
ஸம்வேத்³யாநந்த³ரூபம் தத்³வாக்யாச்சேத்பரிநிஶ்சிதம் ।।
ப்ரமாணாவக³தேஸ்தத்ர கிம் சிந்த்யமிதி சேந்மதம் ।। 171 ।।
நாந்யோந்யாதிவிருத்³தா⁴ர்த²வாக்யாநாம் தத்ர த³ர்ஶநாத் ।।
அதிப்ரமாணவிஷயம் ப்³ரஹ்ம ஸர்வத்ர விஶ்ருதம் ।। 172 ।।
யத்ர த்வஸ்யேதி வசநம் ந த்³ருஷ்டேரிதி சாபரம் ।।
விதி³தாவிதி³தாப்⁴யாம் தத³ந்யதே³வேதி ச ஶ்ருதி: ।। 173 ।।
நிராநந்த³ம் ததா² கேசித்கைவல்யம் ப்ரதிஜாநதே ।।
தேஷாமபி நிஷேதா⁴ர்த²ம் கர்தவ்யா(அ)தோ விசாரணா ।। 174 ।।
விகல்பாஸம்ப⁴வஶ்சாத்ர வஸ்துவ்ருத்தத்வகாரணாத் ।।
க்ரியாயாம் ஸ்யாத்³விகல்போ(அ)யம் ந து வஸ்துந்யஸம்ப⁴வாத் ।। 175 ।।
வாதி³விப்ரதிபத்தேஶ்ச, கேசேதி³ச்ச²ந்தி வாதி³ந: ।।
அஸம்வேத்³யம் ஸுக²ம் மோக்ஷே, கேசிந்நேதி ப்ரசக்ஷதே ।। 176 ।।
கர்தவ்யோ(அ)தோ விசாரோ(அ)த்ர யுக்திமார்கே³ண யத்நத: ।।
ஸம்யங்நிஶ்சயஸித்³த்⁴யர்த²ம் பக்ஷயோருப⁴யோரபி ।। 177 ।।
ஸம்வேத்³யாநந்த³கம் தாவத்³ப்³ரஹ்மேதீஹாவஸீயதாம் ।।
ஜக்ஷத்க்ரீட³ந்நமமாண இத்யாதி³ஶ்ருதிவாக்யத: ।। 178 ।।
நந்வேகத்வே விபா⁴கோ³(அ)த்ர நாஸ்தி காரகஸம்ஶ்ரய: ।।
பூ⁴ரிகாரகஸாத்⁴யா ச க்ரியா லோகே(அ)பி த்³ருஶ்யதே ।। 179 ।।
விஜ்ஞாநஸ்ய க்ரியாத்வாச்ச ந ஸித்³தி⁴: காரகைர்விநா ।।
நாத: ஸம்வேத்³ய ஆநந்தோ³ ப்³ரஹ்மணீஹோபபத்³யதே ।। 180 ।।
நைஷ தோ³ஷோ(அ)ஸ்தி விஜ்ஞாநம் ஸ்யாதே³வா(அ)(அ)நந்த³கோ³சரம் ।।
விஜ்ஞாநமாநந்த³மிதிஶப்³த³ப்ராமாண்யகாரணாத் ।। 181 ।।
நநு ஸத்ஸ்வபி வாக்யேஷு நைதத³த்⁴யவஸீயதே ।।
ப்ரத்யர்தி²நி ஶ்ருதேர்வாக்யே ஸத்யைகாத்ம்யாவபோ³தி⁴நி ।। 182 ।।
மாநாந்தரவிரோதே⁴ந ந ஹி லோகே(அ)பி கிம்சந ।।
மாநம் ப்ரவர்ததே தஸ்மாந்நைதத³த்⁴யவஸீயதே ।। 183 ।।
வ்யஞ்ஜகத்வாச்ச மாநாநாம் ஸித்³த⁴வஸ்துப்ரயோஜ்யதா ।।
காரகத்வே(அ)ப்யகார்யத்வாத்³து³:ஸம்பா⁴வ்யம் த்வயோதி³தம் ।। 184 ।।
நநு ஸுக்²யஹமஸ்மீதி விஜ்ஞாநமநுபூ⁴யதே ।।
ப்ரதீச்யாநந்த³விஷயம் ந ப்ரத்யக்ஷம் விரோத்⁴யத: ।। 185 ।।
நைதேதே³வம் யதோ மோக்ஷே விஜ்ஞாநம் நோபபத்³யதே ।।
தே³ஹாபா⁴வோ ஹி மோக்ஷோ(அ)யம் கரணாநி ந ஸந்த்யத: ।। 186 ।।
கரணாத்³யநபேக்ஷ: ஸந்ந ச விஜ்ஞாநஸம்ப⁴வ: ।।
ததா² ஸதி ஶரீராதே³ருபாதா³நமநர்த²கம் ।।
ததை²கத்வவிரோதா⁴ந்ந ஸம்வேத்³யாநந்த³கம் பரம் ।। 187 ।।
யத்³யாநந்தா³த்மகம் ப்³ரஹ்ம நித்யமாத்மாநமாத்மநா ।।
தத்³விஜ்ஞாநஸ்ய நித்யத்வாஜ்ஜாநீயாந்நித்யமேவ தத் ।। 188 ।।
ஜலே ஜலம் யதா² தஸ்மிந்ஸம்ஸார்யப்யேகதாம் க³த: ।।
ஸர்வ ஏகீ ப⁴வந்தீதி ந ப்ருத²க்த்வேந ஸம்ஸ்தி²த: ।। 189 ।।
ததா³நந்தா³த்மகப்³ரஹ்மவிஜ்ஞாநாய மநாக³பி ।।
ந ததே³கத்வதோ வேத்தி ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)நந்த³ம் ஸ்வகம் ததா² ।। 190 ।।
முக்தோ(அ)பி ந ச ஸம்ஸாரீ, தயோரேகத்வஹேதுத: ।।
முக்தோ வேத்தி பராநந்த³மிதி தஸ்மாத்³வசோ ம்ருஷா ।। 191 ।।
ப்³ரஹ்மாநந்த³மதா²ந்ய: ஸந்வேத³ முக்தோ க⁴டாதி³வத் ।।
ப்³ரஹ்மத்வமந்யோ வேதே³தி ததை³கத்வம் விருத்⁴யதே ।। 192 ।।
ப்ரேத்ய ஸம்ஜ்ஞேஹ நாஸ்தீதி ஶ்ருதிரேவ நிஷேத⁴தி ।।
முக்தௌ விபா⁴க³விஜ்ஞாநமேகத்வாதே³வ காரணாத் ।। 193 ।।
ஸ்ரீபும்த்³ருஷ்டாந்தவசநம் யத்³வை ததி³தி சாபரம் ।।
ஜ்ஞாத்ராத்³யஸம்ப⁴வம் வக்தி கூடஸ்தை²கத்வகாரணாத் ।। 194 ।।
நேதி நேத்யாதி³பூ⁴யாம்ஸி விருத்⁴யந்தே வசாம்ஸ்யபி ।।
காரகாத்³யப்⁴யுபக³தௌ முக்தௌ ப்³ரஹ்மணி கேவலே ।। 195 ।।
விஜ்ஞாநாந்த³யோஶ்சைக்யாத³ஸம்யோக³விபா⁴க³த: ।।
ஆநந்த³ஜ்ஞாநவிஷயா கல்பநேயம் வ்ருதா² ஶ்ரம: ।। 196 ।।
அஜ்ஞாநாந்யார்த²விஜ்ஞாநப்ரஸக்தாவேவ யுஜ்யதே ।।
வேத்தி ப்³ரஹ்ம ஸுக²மிதி ந து ஜ்ஞாநக⁴நாத்மநி ।। 197 ।।
அஜ்ஞாநாந்யார்த²விஜ்ஞாநப்ரஸங்கா³ங்கீ³க்ருதாவபி ।।
ஜாட்³யம் ஜந்மாதி³ப³த்³த⁴த்வம் ப்³ரஹ்மண: ப்ராப்நுயாத்³த்⁴ருவம் ।। 198 ।।
தஸ்மாத்³விஜ்ஞாநமித்யாதி³ யதா²வஸ்தி²தவஸ்துந: ।।
வசோ(அ)ந்வாக்²யாயகம் க்³ராஹ்யம், ந ஜ்ஞாநாதி³விதா⁴யகம் ।। 199 ।।
ஜக்ஷதி³த்யாதி³ யச்சோக்தம் தச்சாபி ந விருத்⁴யதே ।।
ஸர்வாத்மகத்வாத்³விது³ஷ: ஸர்வத:பாணிபாத³வத் ।। 200 ।।
யோகி³தே³வாதி³தே³ஹேஷு ஜக்ஷணாத்³யுபபத்ஸ்யதே ।।
ஸர்வாத்மகத்வாத்³விது³ஷ: ஸ்யாத்³விமுக்திஸ்துதீரணம் ।। 201 ।।
மதம் ஜக்ஷணவந்முக்தௌ ஸர்வாத்மத்வாத்பராத்மந: ।।
து³:கி²த்வமபி ஸம்ப்ராப்தம் கும்பீ⁴பாகாதி³தே³ஹிஷு ।। 202 ।।
நைவம் நாமாதி³ஸம்பூ⁴திபிண்ட³ப்ராணாதி³ஸம்ஶ்ரய -
ஸம்பர்கஜநிதப்⁴ராந்திது³:கி²த்வாத்⁴யஸ்திஹேதுத: ।। 203 ।।
விஷயப்ரவிபா⁴க³ஶ்ச விருத்³த⁴வசஸாம் மித²: ।।
ப்ராகே³வாஸ்மாபி⁴ருக்தோ(அ)ஸௌ யதா²வது³பபத்திபி⁴: ।। 204 ।।
ஆநந்த³ப்³ரஹ்மவிஜ்ஞாநபதா³ர்தை²கத்வஹேதுத: ।।
நீலோத்பலாதி³வந்நாத: ஸம்ஸர்கோ³ ப்³ரஹ்மணீஷ்யதே ।। 205 ।।
மர்த்யாச்ச²தகு³ணேநாத உத்தரோத்தரவ்ருத்³தி⁴த: ।।
கார்யகாரணரூபஸ்ய நிஷ்டா²(அ)(அ)நந்த³: பரோ மத: ।। 206 ।।
ஸாத⁴நாதி³வ்யபேக்ஷைவ ஸுக²ஸம்வித்திரிஷ்யதே ।।
லௌகிகீ நஶ்வரீ ஸா(அ)பி து³:க²ஸம்ஸ்காரஜா ததா² ।। 207 ।।
கைவல்யே ந து ஸாபேக்ஷா ஸர்வஸாத⁴நாநி:ஸ்ப்ருஹா ।।
ஆத்மைவா(அ)(அ)நந்த³யாதா²த்ம்யம் நாதோ ஜ்ஞாநாதி³ஸாத⁴நம் ।। 208 ।।
ந ஜட³ம் ஜ்ஞாநரூபத்வாதா³நந்த³த்வாந்ந நி:ஸுக²ம் ।।
நாந்தவத்³ப்³ரஹ்மரூபத்வாதி³தி வாக்யப்ரமாணத: ।। 209 ।।
ஆநந்தை³கஸ்வபா⁴வோ(அ)ஸ்ய ஸுஷுப்தே(அ)த்⁴யவஸீயதே ।।
வ்யாவ்ருத்தாஶேஷமாத்ராதே³ரநந்யாநுப⁴வாத்மநா ।। 210 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்ருதீயாத்⁴யாயஸ்ய நவமம் ப்³ராஹ்மணம்
த்ரயோத³ஶைவ ஜ்ஞேயாநி பஞ்சமே(அ)ஸ்மிந்ஸமாஸத: ।।
ஶதாநி வார்திகக்³ரந்தே² ஷஷ்டே² வக்ஷ்யாம்யத: பரம் ।।
இதி ஶ்ரீமத்பரமஹம்ஸபரிவ்ராஜகாசார்ய ஶ்ரீஸுரேஶ்வராசார்யவிரசிதே ப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே த்ருதீயோ(அ)த்⁴யாய:

॥ சதுர்தா²த்⁴யாயஸ்ய ப்ரத²மம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஆநந்த³ம் ப்³ரஹ்ம விஜ்ஞாநம் ஸாக்ஷாதி³த்யாதி³லக்ஷணம் ।।
பஞ்சமாந்தே விநிர்ணீதம் ஜல்பந்யாயேந ஸாம்ப்ரதம் ।। 1 ।।
வாகா³தி³தே³வதாத்³வாரா பூ⁴யஸ்தஸ்யைவ வித்தயே ।।
ஷஷ்ட² ஆரப்⁴யதே(அ)த்⁴யாயோ வாத³ந்யாயேந யத்நத: ।। 2 ।।
யோக்³யகாலாவபோ³தா⁴ர்த²மாஸாம்சக்ர இதீரணம் ।।
கல்பம் பு³த்³த்⁴வா(அ)த² தம்ருஷிராஜகா³ம மஹீபதிம் ।। 3 ।।
பஶூநிச்ச²ந்கிமாகா³ஸ்த்வம் ப்ரஶ்நாந்வா ஸூக்ஷ்மநிர்மயாந் ।।
வக்தும் கிமாக³தோ(அ)ஸீதி ந்ருப: பப்ரச்ச² தம் முநிம் ।। 4 ।।
த⁴நார்த²ம் ப்³ராஹ்மணா யாந்தி ராஜாநமிதி யுஜ்யதே ।।
ந த்வநாபதி³ வித்³யார்த²ம் தம் யாந்தீஹ த்³விஜோத்தமா: ।। 5 ।।
நாந்யத்ர க்ஷத்ர்ரியாத்³வித்³யா யத்ர ஸம்பா⁴வ்யதே க்வசித் ।।
உபஸீத³ந்தி தத்ரைவ ப்³ராஹ்மணா: க்ஷத்ர்ரியாந்ஸதா³ ।। 6 ।।
யாஜ்ஞவல்க்யஸ்ய ஶிஷ்யத்வே க்³ரந்த²ச்சா²யா(அ)பி நேஷ்யதே ।।
ஜநகஸ்யைவ ஶிஷ்யத்வே க்³ரந்த²ச்சா²யோபலக்ஷ்யதே ।। 7 ।।
அண்வந்தாநிதி ஶப்³தோ³(அ)யம் ந ஸ்யாத்பஶுவிஶேஷணம் ।।
உப⁴யம் த்வித்யத: ஶேஷாத்³தூ³யம் ப்ருஷ்டமதோ ப⁴வேத் ।। 8 ।।
தத்³தே⁴துஹேதுமத்த்வஸ்ய ப்ரஸித்³த்⁴யர்த²மதா²வத³த் ।।
இச்சா²ம்யுப⁴யமப்யேததி³த்யேவம் ஹ்யந்யதா² வதே³த் ।। 9 ।।
வாக்³தே³வதா(அ)க்³நிரத்ர ஸ்யாத்ததா²(அ)(அ)யதநமிந்த்³ரியம் ।।
ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)காஶ: ப்ரதிஷ்டா² ச நாமோபநிஷது³ச்யதே ।। 10 ।।
கரணாயதநாந்தே³வாந்ஸ்வப்ரதிஷ்டா²ந்வ்ரஜேத்து ஸ: ।।
ப்ரஜ்ஞாத்³யுபநிஷத்காந்யோ த்⁴யாநாத்³தே³வோ ப⁴வேதி³ஹ ।। 11 ।।
தே³வதாயதநே சைவ ப்ரதிஷ்டோ²பநிஷத்ததா² ।।
ஷட்ஸ்வப்யேதேஷு விஜ்ஞேயமேததே³வ சதுஷ்டயம் ।। 12 ।।
மாத்ருமாநிதி ஹேதூக்தி: ஸம்யக்³ப³க்த்ருத்வஸித்³த⁴யே ।।
ஸம்யக்த்வப்ரதிபத்த்யர்த²ம் ததை²வ ஸ்யாத்பரம் வச: ।। 13 ।।
யஸ்மாத³வத³தோ லோகே புருஷார்தோ² ந கஶ்சந ।।
த்³ருஷ்டோ வா யதி³ வா(அ)த்³ருஷ்டோ வாக்³ப்³ரஹ்மாத: ப்ரதீயதாம் ।। 14 ।।
ந சேதா³யதநாத்³யுக்தமேகபாத்³ப்³ரஹ்ம தர்ஹி தத் ।।
அஸமஸ்தமித³ம் ப்³ரஹ்ம ந யுக்தம் ஸமுபாஸிதும் ।। 15 ।।
ஸ த்வம் ஜாநம்ஶ்சதுஷ்பாந்மே ப்³ரஹ்ம வ்யாக்²யாதுமர்ஹஸி ।।
வாகே³வா(அ)(அ)யதநமிதி யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)ப்யுவாச தம் ।। 16 ।।
வாகே³வா(அ)(அ)யதநம் தஸ்ய வாகே³வ கரணம் ப⁴வேத் ।।
ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)காஶ: ப்ரதிஷ்டா² ஸ்யாத்ப்ரஜ்ஞா(அ)ஸ்யோபநிஷத்ததா² ।। 17 ।।
ப்ரஜ்ஞேயம் கிம் ததோ பி⁴ந்நா ப்ரதிஷ்டா²யதநே யதா² ।।
கிம்வா(அ)பி⁴ந்நேதி மே ப்³ரூஹி ப்ரஜ்ஞோபநிஷத³ம் ஸ்பு²டம் ।। 18 ।।
ஸ்வயமேவ து வாக்ப்ரஜ்ஞா ப்³ரஹ்மணோ ந து பி⁴த்³யதே ।।
குத: ப்ரஜ்ஞாத்வஸம்ஸித்³தி⁴ர்வாச இத்யேதது³ச்யதே ।। 19 ।।
யத ஏவமதோ வாசம் பரம் ப்³ரஹ்மேதி சிந்தயேத் ।।
விராங்க்³ருஹீதிரத்ர ஸ்யாத்ஸாதா⁴ரகரணக்³ரஹாத் ।। 20 ।।
ததா² தே³வதயா ஸூத்ரம் நியந்தா(அ)பி வியத்³கி³ரா ।।
காரணாத்³யகி²லம் விஶ்வம் தே³வதாவதி⁴ ப⁴ண்யதே ।। 21 ।।
யதோ வாகா³த்³யுபாஸ்த்யத்ர தஸ்மாத்ஸர்வம் விவக்ஷிதம் ।।
ஏநம் பூ⁴தாநி ஸர்வாணீத்யுபாஸநப²லாபி⁴தா⁴ ।। 22 ।।
தே³வோ பூ⁴த்வேதி தே³வாந்ஹி ப்ரதா⁴நப²லகீர்தநம் ।।
வித்³வாந்ய ஏவமித்யுக்த்யா ஸாத்⁴யஸாத⁴நஸம்க³தி: ।। 23 ।।
தே³வோ பூ⁴த்வேதி ஜீவந்ஸந்பா⁴வநோபசயாந்நர: ।।
வைலக்ஷண்யமுபாஸ்தீநாம் ப⁴ண்யதே ப்³ரஹ்மபோ³த⁴த: ।। 24 ।।
ததை²வ வசஸோக்தி: ஸ்யாத்³தே³வோ பூ⁴த்வேதி ஸம்ப⁴வாத் ।।
ப்ரதிவாக்யம் ப³ஹூக்திஶ்ச ஷண்ணாமேகத்வஸித்³த⁴யே ।। 25 ।।
ப்ராக³பி ப்³ரஹ்மவிஜ்ஞாநாத்³ப்³ரஹ்மைவாபூ⁴த்³யதா² ததா² ।।
தே³வோபாஸநத: பூர்வம் நாபூ⁴த்³தே³வ உபாஸக: ।। 26 ।।
பா⁴வநோபசயாத்³தே³வோ பூ⁴த்வா வித்³வாநிஹைவ து ।।
தே³வாநப்யேதி ஸோ(அ)க்³ந்யாதீ³ஞ்ஶரீரத்யாக³த: பரம் ।। 27 ।।
உத்பத்த்யாத்³யாத்மகம் கார்யம் ஸாத்⁴யம் ஸர்வஸ்ய கர்மண: ।।
உபாஸநம் ச கர்மைவ யுக்தமுக்தமித³ம் தத: ।। 28 ।।
ப்³ரஹ்ம வா இத³மித்யேவம் ததா² ப்³ரஹ்மைவ ஸந்நிதி ।।
ப்ராக³பி ப்³ரஹ்மவிஜ்ஞாநாத்ஸித்³த⁴ம் தாதா³த்ம்யமுச்யதே ।। 29 ।।
ஹஸ்த்ய்ருஷப⁴மிதி சோக்த்யா ப⁴ண்யதே கு³ருத³க்ஷிணா ।।
ஸ ச தாம் நாக்³ரஹீத்³த³த்தாம் பிதா ம இதி ஹேதுகீ³: ।। 30 ।।
நந்வநுஶிஷ்ட ஏவாயம் பூர்வோக்தைரநுஶாஸநை: ।।
பித்ருவ்ரதோபரோதோ⁴(அ)த்ர நாத: கஶ்சந வித்³யதே ।। 31 ।।
நா(அ)(அ)த்மவித்³யாதிரேகேண பிதுர்வஸ்த்வந்தரே யத: ।।
அஸமாப்தே: புமர்த²ஸ்ய மதம் நாஸ்யாநுஶாஸநம் ।। 32 ।।
யஸ்மிஞ்ஜ்ஞாதே(அ)கி²லம் ஜ்ஞாதம் க்ருதமாப்தம் ச காமிதம் ।।
தித்யக்ஷிதம் ச ஸம்த்யக்தம் பிதுஸ்தத³நுஶாஸநம் ।। 33 ।।
யதோ வஸ்த்வந்தரம் நாந்யதா³த்மநோ வித்³யதே பரம் ।।
ஸம்யக்தஜ்ஜ்ஞாநமேவாதஸ்தத³ந்யத்ர ம்ருஷா மதி: ।। 34 ।।
ஆத்மஜ்ஞாநோத³யாயைவ யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)ப்யதோ(அ)வத³த் ।।
உபாஸநாந்யஶேஷாணி ததா² கர்மாண்யஶேஷத: ।। 35 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே சதுர்தா²த்⁴யாயஸ்ய ப்ரத²மம் ஷடா³சார்யப்³ராஹ்மணம்

॥ சதுர்தா²த்⁴யாயஸ்ய த்³விதீயம் ப்³ரஹ்மாணம்॥

அநுஶிஷ்யாபி ஸ ந்ருபம் யதா³ நைச்ச²த்³த⁴நம் ந்ருபாத் ।।
அநநுஶிஷ்டஹேதூக்த்யா மதீ ராஜ்ஞஸ்ததா³(அ)ப⁴வத் ।। 1 ।।
யதோ²க்தா நாநுஶிஷ்டிஶ்சேத்கீத்³ருக்தத³நுஶாஸநம் ।।
ஸம்பா⁴விதாநுஶிஷ்ட்யர்த²ம் தம் ராஜோபஸஸாத³ ஹ ।। 2 ।।
உபாஸநாநாம் ஸர்வேஷாமைகாத்ம்யஜ்ஞாநநிஷ்ட²தா ।।
ப்³ரஹ்மவித்³யாதி⁴காரத்வாதி³த்யேதத³து⁴நோத்யதே ।। 3 ।।
கூர்சாது³த்தா²ய விதி⁴நா தம் ராஜோபஸஸாத³ ஹ ।।
ப⁴க³வந்நநுஶாதீ⁴தி யதே²ஹாபி⁴மதம் தவ ।। 4 ।।
யதா² ஜிக³மிஷு: பாந்தோ² ரத²ம்ம் வா நாவமேவ வா ।।
ஆத³தீ³தா(அ)(அ)ப்திஸித்³த்⁴யர்த²ம் க³ந்தவ்யஸ்ய ததை²வ ச ।। 5 ।।
யதோ²க்தோபநிஷத்³பி⁴ஸ்த்வம் ஸம்ஸ்க்ருதாத்மா(அ)ஸி பா⁴வித: ।।
ஏவம் வ்ருந்தா³ரக: பூஜ்ய ஆட்⁴யோ மாநுஷவித்தவாந் ।। 6 ।।
ததை²வாதீ⁴தவேத³ஶ்ச யுக்த: ஸாத⁴நஸம்பதா³ ।।
க³திஸாத⁴நவத்த்வாச்ச க³ந்தவ்யமநுமீயதே ।। 7 ।।
அத்⁴யாத்மாதி³வ்யவச்சே²தா³ந்முச்யமாந உபாஸநை: ।।
ஆவிரிஞ்சாதி³தோ பூ⁴ப யாஸ்யஸி க்வேதி ப⁴ண்யதாம் ।। 8 ।।
பப்ரச்ச² யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)த இதஸ்த்வம் க க³மிஷ்யஸி ।।
ஸர்வஸ்யைவா(அ)(அ)த்மபூ⁴தத்வாத்³க³ந்தவ்யம் ந ஸ பஶ்யதி ।। 9 ।।
நநூக்தோபநிஷத்³பி⁴ர்ஹி க³ந்தவ்யம் ப்ராக்ப்ரபோ³தி⁴தம் ।।
தே³வோ பூ⁴த்வேதி வசஸா தத்கஸ்மாதி³ஹ ப்ருச்ச²யதே ।। 10 ।।
நாஹம் வேதே³தி ச ந்ருபோ ஜாநந்நப்யப்³ரவீத்கத²ம் ।।
நைஷ தோ³ஷோ யதோ(அ)ப்ராக்ஷீத்³யாஜ்ஞவல்க்யோ நராதி⁴பம் ।। 11 ।।
பூர்வபூ⁴மேர்முச்யமாந உத்தராம் காம் க³மிஷ்யஸி ।।
தே³வதோபாஸநாத்³யேதஜ்ஜ்ஞாநோத்பத்த்யை விவக்ஷிதம் ।। 12 ।।
உபாஸநாநி ஸர்வாணி பரவித்³யாதி⁴காரத: ।।
க்ரமமுக்திப²லாநீதி க்வ க³மிஷ்யஸிகீ³ரத: ।। 13 ।।
ராஜ்ஞஸ்து தத³விஜ்ஞாநாந்நாஹம் வேதே³தி யுஜ்யதே ।।
அந்யே க³திவிவக்ஷார்த²ம் முநே: ப்ரஶ்நம் ப்ரசக்ஷதே ।। 14 ।।
ஸாக்ஷாத்³ப்³ரஹ்மவித³ப்யேஷ நா(அ)(அ)த்மாப்தௌ க³திவிந்ந்ருப: ।।
பரமாத்மைவ க³ந்தவ்ய: பரமாத்மவிதா³ நநு ।।
அத² க: ஸம்ஶயோ யேந ஸ தேநைவம் நியுஜ்யதே ।। 15 ।।
க³திர்ந விதி³தா தஸ்ய தாம் ஸ தஸ்மை விவக்ஷதி ।।
ஏவமர்த²முபோத்³தா⁴தமேவம் ஸ க்ருதவாந்முநி: ।। 16 ।।
ஶ்ருதௌ யத்³யபி நைதஸ்யாம் ஶ்ரூயதே க³திசோத³நா ।।
ததா²(அ)பி க³திரேவேயமுத்தரத்ர ஸ்பு²டம் ஹி தத் ।। 17 ।।
க³திவிஜ்ஞாநவைகல்யாத்பரமாத்மவித³ப்யஸௌ ।।
ந ஜாநே க்வ க³மிஷ்யாமி கத²ம் வேத்யப்³ரவீந்ந்ருப: ।। 18 ।।
இதி வ்யாசக்ஷதே கேசிந்த்³ரந்த²மேதம் மஹாதி⁴ய: ।।
ஶ்ருத்யக்ஷராநுஸாரேண நாயமர்தோ²(அ)த்ர லப்⁴யதே ।। 19 ।।
ப்³ரஹ்மவித்த்வே து ராஜ்ஞோ(அ)ஸ்ய மிதிம் நோபலபா⁴மஹே ।।
க்³ரந்தே² நாநந்தரே யஸ்மாதா³த்மஜ்ஞாநம் ஸமீரிதம் ।। 20 ।।
க³த்யர்தோ² நாபி ச ப்ரஶ்ந: க்வ க³மிஷ்யஸிலக்ஷண: ।।
க³ந்தவ்யம் ப்ருச்ச்²யதே யஸ்மாந்ந பிப்ருச்சி²ஷிதா க³தி: ।। 21 ।।
யத்ஸாக்ஷாதி³த்யுபக்ரம்ய ய ஆத்மேத்யுபஸம்ஹ்ருதே: ।।
தத³ந்யஸ்ய ததா³த்மத்வாத்³ப்³ரஹ்மணி ஸ்யாத்கத²ம் க³தி: ।। 22 ।।
க³திக³ந்தவ்யக³ந்த்ராதே³ரோதப்ரோதாத்மவர்த்மநா ।।
ப்³ரஹ்மாத்மநி ஸமாப்தத்வாத்³க³தி: கா பரமாத்மநி ।। 23 ।।
அப்³தே³ஶா ப்ருதி²வீ க்ருத்ஸ்நா தேஜோதே³ஶம் ததா² ஜலம் ।।
வாயுதே³ஶம் ததா² தேஜோ வியத்³தே³ஶோ(அ)நிலோ(அ)கி²ல: ।। 24 ।।
ஸ்வார்த²தே³ஶ: பரார்தோ²(அ)ர்த²: ஸ்வப்நத³ர்ஶநவத்³யத: ।।
ஆத்மமாத்ரைகயாதா²த்ம்யாந்ந முக்தௌ ஸ்யாத்³க³திஸ்தத: ।। 25 ।।
ப்³ரஹ்மைவ ஸந்நவாப்நோதி ப்³ரஹ்மோதி வசநம் ஸ்பு²டம் ।।
க³ந்த்ருக³ந்தவ்யயோர்பே⁴தே³ விருத்⁴யேத ந ஸம்ஶய: ।। 26 ।।
க்ரியாகாரகபே⁴தே³ ஹி க³தி: ஸர்வத்ர த்³ருஶ்யதே ।।
க³ந்தவ்ய ஆத்மநி குத: க்ரியாகாரகஸம்ப⁴வ: ।। 27 ।।
நைவாத்ர க³திரஸ்தீதி ஸ்பஷ்டமாக³மஶாஸநம் ।।
ஸர்வமாத்மைவ ப்³ரஹ்மைவ ததா²ச ஶ்ருதிஶாஸநம் ।। 28 ।।
தமோமாத்ராதிரேகேண வ்யவதா⁴நாந்தரம் ந ச ।।
யஸ்மாத³ஸ்தி ததோ முக்தௌ நா(அ)(அ)த்மநோ க³திரிஷ்யதே ।। 29 ।।
அத்⁴யாத்மாதி³பரிச்சே²தா³த்³யதோ²க்தோபாஸநாஶ்ரயாத் ।।
விமுச்य़மாந: கேதஸ்த்வம் க³மிஷ்யஸி வதா³(அ)(அ)ஶு மே ।। 30 ।।
நாஹம் தத்³ப⁴க³வந்வேத³ யத்ர யாஸ்யாம்யத: பரம் ।।
தே³வதாவர்த்மநா நாஹம் க³ந்தவ்யம் வேத்³மி கிம்சந ।। 31 ।।
தே³வதாவாப்திமாத்ரம் ஹி த்வத்த: ப்ராக்ஶ்ருதவாநஹம் ।।
உக்தோபாஸாப²லம் நாதோ க³ந்தவ்யம் வேத்³மி கிம்சந ।। 32 ।।
இத்யுக்தவந்தம் ப்ரத்யாஹ தத்³வக்ஷ்யாமி தவாது⁴நா ।।
முச்யமாநோ(அ)த² யத்ர த்வம் க³மிஷ்யஸி நராதி⁴ப ।। 33 ।।
அவித்³யாமாத்ரவித்⁴வஸ்தௌ யதோ(அ)நாப்தவதா³ப்யதே ।।
க³மிஷ்யஸீத்யதோ வக்தி ஸ்வாஸ்த்²யம் யாதோ யதா² ததா² ।। 34 ।।
அதோ(அ)வக³திரேவாத்ர க³தித்வேந விவக்ஷ்யதே ।।
ப்ராப்தோ(அ)ஸீதி யதோ ஜ்ஞாநஜந்மமாத்ரம் ப்ரவக்ஷ்யதி ।। 35 ।।
இந்தோ⁴ நாமைஷ புருஷோ த³க்ஷிணே(அ)க்ஷணி ய: ஸ்தி²த: ।।
ஆதி³த்யாந்தர்க³தோ தே³வோ வ்யாக்²யாதாயதநாதி³க: ।। 36 ।।
இத்⁴யதே(அ)ஹர்நிஶம் யஸ்மாதி³ந்த⁴நாமா தத: புமாந் ।।
ஶ்ருத்யேஹ த்³ருஷ்டோ(அ)திஶய: கஶ்சித்ஸ்யாத்³த³க்ஷிணோ(அ)க்ஷணி ।। 37 ।।
அங்க³ம் வா வீர்யவத்³ருஷ்டம் பும்ஸாம் ப்ராயேண த³க்ஷிணம் ।।
த³க்ஷிணாக்ஷிக்³ரஹஸ்தஸ்மாத்³போ⁴க்த்ருத்வப்ரதிபத்தயே ।। 38 ।।
த³க்ஷிணே(அ)க்ஷ்ணீந்த⁴நாமா(அ)யம்ம் புமாந்போ⁴க்தேதி யம் விது³: ।।
இந்த⁴ம் ஸந்தம் தமாத்மாநமிந்த்³ரநாம்நா ப்ரசக்ஷதே ।। 39 ।।
ப்ரத்யக்ஷநாமக்³ரஹணம் பரிஹ்ருத்ய பரோக்ஷத: ।।
பரோக்ஷநாமக்³ரஹணப்ரியா தே³வா य़தஸ்தத: ।। 40 ।।
பரோக்ஷநாமக்³ரஹணே ப்ரீயந்தே தே³வதா யத: ।।
தஸ்மாதா³சக்ஷதே நாம பாரோக்ஷ்யேணைவ மாநவா: ।। 41 ।।
மா ஜ்ஞாஸிஷ்ட கத²ம் நாம நாமதத்த்வம் ப³ஹிர்ஜந: ।।
பரோக்ஷநாமக்³ரஹணம் தேந தே³வஸ்ய ரோசதே ।। 42 ।।
ப்ரத்யக்ஷநாமக்³ரஹணம் ப்ரத்³விஷந்தி ஜக³த்யபி ।।
ஶ்ரேயாம்ஸோ(அ)முகமிஶ்ராஸ்த இத்யுக்திம் காமயந்தி ச ।। 43 ।।
தஸ்யைவாந்நபதேர்ஜாயா யேயம் ஸவ்யே(அ)க்ஷ்ணி ஸம்ஸ்தி²தா ।।
போ⁴க்³யத்வாத்ஸா விராடு³க்தா தத்³போ⁴க்தா த³க்ஷிணாக்ஷிக³: ।। 44 ।।
ஏகஸ்யைவ ஹி தே³வஸ்ய விபா⁴க³: ஸ்தா²நதே³வத: ।।
அக்³நீஷோமாத்மநா ஶ்ருத்யா த்⁴யாநார்த²மிஹ ப⁴ண்யதே ।। 45 ।।
நாநயோர்வ்யதிரேகோ(அ)ஸ்தி போ⁴க்த்ருபோ⁴க்³யாத்மநோ: க்வசித் ।।
ப்ரதா⁴நகு³ணபா⁴வேந ஸர்வத்ரைதே வ்யவஸ்தி²தே ।। 46 ।।
தயோ: ஸமாக³மஶ்சாஸ்மிந்ஹ்ருத்³யந்தஸ்தே² ஸுஷௌ மித²: ।।
ஸம்ஸ்துதோ(அ)த்ரேதி ஸம்ஸ்தாவோ ஹ்ருத்³யாகாஶ இஹோச்யதே ।। 47 ।।
ஊர்க்³ரஸோ லோஹிதஸ்யாத்ர பிண்டோ³ ய: ஸோ(அ)ந்நமேதயோ: ।।
அந்நம் தா³மேதி யத்பூர்வம் வ்யாக்²யாதம் ஶிஶுப³ந்த⁴நம் ।। 48 ।।
மிதோ² நாடீ³ஶதாநத்³த⁴ம் தயோ: ப்ராவரணம் ததா² ।।
தஜ்ஜாலகமிவா(அ)(அ)பா⁴தி ப³ஹுச்சி²த்³ரத்வஸாம்யத: ।। 49 ।।
தயோ: ஸம்சரதோர்மார்கோ³ யைஷோர்த்⁴வா ஹ்ருத³யாத்³க³தா ।।
ஜாக்³ரத்³தே³ஶாப்தயே ஜ்ஞேயா நாடீ³ ஸ்வப்நாக்²யபூ⁴மித: ।। 50 ।।
அந்நஸ்ய ப்ரவிவேகார்த²ம் போ⁴க்து: ஸௌக்ஷ்ம்யார்த²மேவ ச ।।
நாடீ³நாம் பரிணாஹோ(அ)த² ஸம்யக்ஶ்ருத்யேஹ வர்ண்யதே ।। 51 ।।
நாட்³யோ(அ)திஸூக்ஷ்மா: புஸோ(அ)ஸ்ய வ்யவஹாரப்ரஸித்³த⁴யே ।।
ஸஹஸ்ரபே⁴த³ஸம்பி⁴ந்நகேஶைகாஶஸமா ஹிதா: ।। 52 ।।
நோபமேஹ யதஸ்தாஸாம் ஸௌக்ஷ்ம்யே ஜக³தி வித்³யதே ।।
தஸ்மாத்கேஶவிபா⁴கோ³(அ)யம் நாடீ³ஸௌக்ஷ்ம்யார்த²முச்யதே ।। 53 ।।
யதா² ஸம்சரணீ நாடீ³ ப்ரோக்தேயம் தே³வதாத்மநோ: ।।
தே³வதாநாம் ததா²(அ)ந்யாஸாம் நாட்³யோ ஜ்ஞேயா: ஸஹஸ்ரஶ: ।। 54 ।।
ஶப்³தா³த்³யந்நவஹா: ஸூக்ஷ்மா: ஶ்ரோத்ராதி³கரணாஶ்ரயா: ।।
தே³வதா தே³வதாத்மாநம் தர்பயந்தீத்³த³ தா: ஸதா³ ।। 55 ।।
அதிஸூக்ஷ்மாபி⁴ரேதாபி⁴ர்ஜக்³த⁴மந்ந ஸமாஸ்ரவத் ।।
தே³வதா ஆஸ்ரவத்யேதத்³வ்யாப்நோத்யேதத்³யதோ²தி³தம் ।। 56 ।।
ஸர்வாஸ்வேவ ஹிதாஸ்வாஸு ஸர்வா அத்⁴யாத்மதே³வதா: ।।
சரந்த்யூர்க்³ரஸபூர்ணாஸு போ⁴கா³ர்தே² புருஷஸ்ய து ।। 57 ।।
ஸ்வசிதா³பா⁴ஸஸம்வ்யாப்தி: பும்போ⁴க³: ஸுக²து³:க²யோ: ।।
ஸோ(அ)ப்யஸ்ய தே³வதாதந்த்ரோ தே³வதாஶ்சாந்நஸம்ஶ்ரயா: ।। 58 ।।
அந்நம் நாட்³யாஶ்ரயம் ஸூக்ஷ்மம் தச்ச்²ருத்யேஹோபவர்ண்யதே ।।
ஏதாபி⁴ரித்யதோ யாவச்சா²ரீராதி³தி சோத³நா ।। 59 ।।
ப்ரவிவிக்ததரோ(அ)ந்நம்ஶஸ்தர்பயந்ப்ராணதே³வதா: ।।
ப்ராப்நோதி லிங்க³மாஹார: ஸ தஸ்யேத்யபி⁴தீ⁴யதே ।। 60 ।।
சீயமாநாதி³தோ தே³ஹாத்³ரஸாத்³யந்நேந பௌ⁴திகாத் ।।
ப்ரவிவிக்ததராஹாரோ லிங்கா³த்மா(அ)யம் புரோதி³தாத் ।। 61 ।।
ரஸாதி³: ப்ரவிவிக்த: ஸ்யாத்புரீஷதி³வ்யபேக்ஷயா ।।
ரஸாதே³ரபி ஸூக்ஷ்மோ(அ)யமாஹாரோ லிங்க³த்ருப்திக்ருத் ।। 62 ।।
யத ஏவமத: ப்ராஹ தல்லிங்க³ம் ஸ்தூ²லதே³ஹத: ।।
ப்ரவிவிக்ததராஹாரம் ஶ்ருதி: ஸூக்ஷ்மாந்நஸம்ஸ்தி²தே: ।। 63 ।।
யதோ(அ)திஸூக்ஷ்மோ லிங்கா³த்மா நாதோ(அ)யம் ஸ்தூ²லதே³ஹவத் ।।
தே³ஹாத்³தே³ஹாந்தரம் க³ச்ச²ந்கேநசித்ப்ரதிஹந்யதே ।। 64 ।।
இவேத்யநர்த²கம் கேசிதே³வார்தே²ந விரோத⁴த: ।।
ஏவார்த²ஸ்யோபமாமந்ய இவார்தே² சாவதா⁴ரணம் ।। 65 ।।
லிங்கா³ஹாராத³ப்யணீயாந்யத: ப்ராஜ்ஞாத்மநஸ்தத: ।।
உபமார்த²மிவேத்யேதத்பத³மத்ர ப்ரயுஜ்யதே ।। 66 ।।
கத³ம்ப³புஷ்பவத்ஸைஷா தே³வதா ஹ்ருத³யாஶ்ரயா ।।
ப³ஹிர்க³தாஸு நாடீ³ஷு விஷக்தா ஹ்ருத³யாத³தி⁴ ।। 67 ।।
யதே²யம் தே³வதா ஸர்வாஸ்ததா²(அ)ந்யா அபி தே³வதா: ।।
ஸாதா⁴ரணத்வாத்ஸர்வாஸாம் காரப்யஸ்ய கரணஸ்ய ச ।। 68 ।।
தத்ரைகஸ்யா யதா³ கார்யம் த்³ருஷ்ட்யாதி³ ஸ்யாது³பஸ்தி²தம் ।।
கு³ணபா⁴வம் ததா³ யாந்தி ஸர்வாஸ்தாம் ப்ரதி தே³வதா: ।। 69 ।।
நாட்³யந்தரேஷ்வபி ததா² ஸர்வாஸாம் ஸம்ஹதத்வத: ।।
ஏஷ ஏவ க்ரமோ ஜ்ஞேய: ப்ராதா⁴ந்யகு³ணபா⁴வயோ: ।। 70 ।।
ஏவம் ச ஸதி யாவத்யோ நாட்³யோ ஹ்ருத³யப³ந்த⁴நா: ।।
ஸம்வத்ஸராஶ்ச தாவந்தஸ்தே ப்ரஜாபதயோ(அ)க்³நய: ।। 71 ।।
ப்ரதிபா⁴க³ம் ஸமாப்தத்வாத்பூர்வோக்தஸ்யேஹ வஸ்துந: ।।
தே³வதா(அ)தோ யதா²(அ)த்⁴யாத்மமதி⁴பூ⁴தம் ததை²வ ஸா ।। 72 ।।
அதி⁴தை³வம் ச விப்⁴வீயம் த்³வைதைகத்வேந விஷ்டி²தா ।।
யதா²(அ)ஸ்ய நாட்³ய: பும்ஸ: ஸ்யுரத்⁴யாத்மம் ஸர்வதோ க³தா: ।। 73 ।।
அதி⁴பூ⁴த: ததா²(அ)ஸ்யைவ வாயுமய்ய: ஸமந்தகா³: ।।
ஏதஸ்மாதே³வ நி:ஸ்ருத்ய ஶரீராத்ஸர்வதோ க³தா: ।। 74 ।।
அதி⁴பூ⁴தாத்மநைவாயம் நாடீ³லக்ஷணவர்த்மநா ।।
ஆபூர்யேத³ம் ஜக³த்ஸர்வம் ஸ்தி²த ஆத்⁴யாத்மிக: புமாந் ।। 75 ।।
நாட்³ய ஆத்⁴யாத்மிகஸ்யேவ ஹ்யதி⁴தை³வாத்மநஸ்ததா² ।।
விராஜோ ரஶ்மயோ ஜ்ஞேயா: ப்ரத்யம்ஶாவஸிதாஸ்ததா² ।। 76 ।।
ஆத்⁴யாத்மிகஸ்யேவ பும்ஸ: க்ருத்ஸ்நா(அ)த்⁴யாத்மாதி⁴பூ⁴தय़ோ: ।।
அநந்தபி⁴ந்நகார்யேஷு ஸமாப்திர்தே³வதாத்மந: ।। 77 ।।
ஆத்⁴யாத்மிகம் பரிச்சே²த³முக்தத³ர்ஶநவர்த்மநா ।।
தே³வதாஸூபஸம்ஹ்ருத்ய விராஜ்யபி ச தே³வதா: ।। 78 ।।
விராஜம் சோபஸம்ஹ்ருத்ய ப்ராணவிஜ்ஞாநவிக்³ரஹே ।।
ஹிரண்யக³ர்பே⁴ தம் சாபி ஸர்வகாரண ஆத்மநி ।। 79 ।।
அத்⁴யாத்மதே³வதா: ஸர்வா ஹ்ருதி³ நீத்வா(அ)(அ)த்மநஸ்தத: ।।
ஹ்ருத³யாது³க்தநாடீ³பி⁴: ஸம்த³த்⁴யாத்ஸூர்யரஶ்மிபி⁴: ।। 80 ।।
ரவிஹ்ருந்மத்⁴யக³ம் யாயாத்ததோ ரஶ்மிபி⁴ராவ்ருத: ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴மாத்மாநம் ததஸ்தத்காரணம் பு³த⁴: ।। 81 ।।
வைஶ்வாநராத்ததா³த்மாநம் ப்ராப்தஸ்ய ஹ்ருதி³ தைஜஸம் ।।
ஹிரண்யக³ர்ப⁴ம் தம் சாபி ப்ராணாத்மந்யுபஸம்ஹரேது ।। 82 ।।
ப்ராணஶப்³தே³ந சாப்யத்ர காரணாத்மா(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
பீ³ஜம் கார்யஸ்ய ஸர்வஸ்ய ப்ராஜ்ஞஶ்சேதி நிருச்யதே ।। 83 ।।
கார்யாணாம் காரணம் முக்த்வா நாந்யத்ராஸ்த்யப்யயோ யத: ।।
தஸ்மாத்காரணஸம்ப்ராப்த்யா யாயாந்நேதீத்யகாரணம் ।। 84 ।।
ஸாஶ்ரயை: கரணைர்ஹீநோ க்³ரஸ்தாத்⁴யாத்மாதி⁴தை³வத: ।।
ப்ராணாத்மா ஏக ஏவா(அ)(அ)ஸ்தே ப்ரஜ்ஞாநக⁴நவிக்³ரஹ: ।। 85 ।।
நிர்விபா⁴கா³த்மநஸ்தஸ்ய ப்ராஞ்ச: ப்ராணா: புரா(அ)ஸ்ய யே ।।
ப்ராசீ தி³கே³வ ஸம்வ்ருத்தாஸ்தத³வச்சே²த³ஹாநத: ।। 86 ।।
த³க்ஷிணா த³க்ஷிணே ப்ராணா: ப்ரத்யஞ்சஶ்சாபி பஶ்சிமா: ।।
உதீ³சீ தி³கு³த³ஞ்சஶ்ச ஸர்வே ஸர்வா தி³ஶஸ்ததா² ।। 87 ।।
யத்ஸாக்ஷிகீ தம:ஸித்³தி⁴ஸ்தத்கார்யஸ்ய ச லக்ஷ்யதே ।।
தத்³பா⁴வாபா⁴வயோராத்மா ந கார்யம் நாபி காரணம் ।। 88 ।।
தேநைவ ஜ்ஞாத்மநா(அ)ஶேஷம் தத்³த்⁴வாந்தம் த்⁴வாந்தஜம் ததா² ।।
ஜக்³த்⁴வா நித்யாத்மநா வித்³வாந்பூர்ணத்³ருஷ்ட்யா(அ)வஶிஷ்யதே ।। 89 ।।
ஏஷ மார்க³ உபந்யஸ்த ஐகாத்ம்யஜ்ஞாநஜந்மநே ।।
ந த்வர்சிராதி³வத்தஸ்ய ப்ராப்தயே க³திகல்பநா ।। 90 ।।
ஆத்மத்வாதா³ப்ததத்த்வோ(அ)யம் ந தே³ஶாத்³யந்தராயவாந் ।।
ஜ்ஞாநம் முக்த்வா தத: ப்ராப்தௌ நாந்யத்கிம்சித³பேக்ஷதே ।। 91 ।।
ப்ரத்யாய்யைவம் பராத்மாநம் முநிராஹ நராதி⁴பம் ।।
ப்ராப்தோ(அ)ஸ்யப⁴யமித்யேவம் ப⁴யஹேதுவிநாஶத: ।। 92 ।।
ப⁴யஹேதுரவித்³யைவ ஸா ச து³:ஸ்தி²தஸித்³தி⁴கா ।।
ப்ராக³ப்யைகாத்ம்யவிஜ்ஞாநாத³விசாரிதஸித்³தி⁴கா ।। 93 ।।
யதோ(அ)த: ப்ரத்யாக்³யாதா²த்ம்யபா⁴ஸ்வத்³விஜ்ஞாநபா⁴ஸ்கர -
ப்ரஸதிமாத்ராதே³வாஸ்யா த்⁴வஸ்திராத்யந்திகீ ப⁴வேத் ।। 94 ।।
ப்ராப்தோ(அ)ஸீதி ச நிர்தே³ஶாஜ்ஜ்ஞாநமேவா(அ)(அ)த்மநோ க³தி: ।।
ஜ்ஞாநாத³ந்யா க³திஶ்சேத்ஸ்யாத்ப்ராப்ஸ்யஸீத்யேவ தம் வதே³த் ।। 95 ।।
ஜ்ஞாநதுல்யாமமந்வாநோ த³க்ஷிணாம் கு³ரவே ந்ருப: ।।
அப⁴யம் த்வாமிதி ப்ராஹ யாஜ்ஞவல்க்யம் ஸ பார்தி²வ: ।। 96 ।।
உசிதா த³க்ஷிணைஷைவ யோக்தேஹாப⁴யலக்ஷணா ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாக்²யதா³நஸ்ய தத³ந்யா ஸம்ஸ்ருதிர்யத: ।। 97 ।।
யச்சாப⁴யம் வேத³யஸ இதி ப்ரத்யூசிவாந்ந்ருப: ।।
தத்தமோத்⁴வஸ்தித: கார்யம் நாந்யத³ஸ்தீதி லிங்க்³யதே ।। 98 ।।
அப⁴யஸ்ய ப்ரதா³த்ருத்வாந்நந்வவாப்தாப⁴யோ கு³ரு: ।।
அப⁴யம் த்வாமிதி கத²ம் ராஜ்ஞா(அ)(அ)ஶீஸ்தம் ப்ரதீர்யதே ।। 99 ।।
இத்யஸ்ய பரிஹாரோக்திம் கேசிதா³சக்ஷதே பு³தா⁴: ।।
ஶப்³தா³த³வாப்தமப⁴யம் ந து ஸாக்ஷாச்சகார தத் ।। 100 ।।
ஸாக்ஷாத்கரணஸித்³த்⁴யர்த²மதோ ராஜா(அ)ப்³ரவீந்முநிம் ।।
அப⁴யம் த்வாமிதி வசஸ்தத்³த்⁴யஸ்யாப்ராப்தமுச்யதே ।। 101 ।।
யதி³ வா த்³விவிதோ⁴ மோக்ஷோ ஜீவத்யேவ ஶரீரகே ।।
ஏக: ஸாக்ஷாத்க்ருதப்³ரஹ்மா ம்ருதேரூர்த்⁴வம் ச தல்லய: ।। 102 ।।
ஏவம் பரிஜிஹீர்ஷந்தி ந து ந்யாயோக்திரீத்³ருஶீ ।।
ப்ராப்தோ(அ)ஸீதி முநேருக்தே: பரிஹாரோ ந யுஜ்யதே ।। 103 ।।
தஜ்ஜ்ஞாநமாத்ரமேவோகத்வா ப்ராப்தோ(அ)ஸீதி யதோ(அ)வத³த் ।।
தத்ஸாக்ஷாத்கரணாந்நாந்யஸ்தல்லயோ வா(அ)த இஷ்யதே ।। 104 ।।
ஶாப்³த³விஜ்ஞாநமாத்ரேண நா(அ)(அ)சார்யத்வே நியுஜ்யதே ।।
ஶ்ரோத்ரியம் ப்³ரஹ்மநிஷ்ட²ம் ச கு³ரும் யாயாதி³தி ஶ்ருதே: ।। 105 ।।
அப⁴யம் வேத³யஸீத்யேதந்ந சாஸாஶ்ராத்க்ருதே பரே ।।
ஶாப்³த³மாத்ரபரிஜ்ஞாநே ராஜ்ஞோே யுக்தம் ப்ரபா⁴ஷிதும் ।। 106 ।।
அஸாதா⁴ரணத⁴ர்மோத்த²ம் விஜ்ஞாநம் வஸ்துநி ப்ரமா ।।
ஶப்³த³மாத்ரப்ரமோத்த²ம் து ந மாநம் வஸ்த்வஸம்ஶ்ரயாத் ।। 107 ।।
ஸாக்ஷாத்க்ருதைகதத்த்வஸ்யாப்யைகாத்ம்யப்ரலயம் ப்ரதி ।।
கிம் ஸமாஶங்க்யதே யேந ததா³ஶீ: ஸம்ப்ரயுஜ்யதே ।। 108 ।।
ஜ்ஞாநாநுரூபாமேவாதோ த³க்ஷிணாம் தி³த்ஸுரப்³ரவீத் ।।
அப⁴யம் த்வாமிதி ந்ருபோ யதோ²க்தஜ்ஞாநலிங்க³நம் ।। 109 ।।
ஸாக்ஷாஜ்ஜ்ஞாநாதிரேகேண நாலமந்யத்³விமுக்தயே ।।
யதா² ததா²(அ)ஸக்ருத்பூர்வமவோசாம பதே³ பதே³ ।। 110 ।।
ப⁴வாநப்யஹமேவேதி யதா³ ஸாக்ஷாத்³விநிஶ்சய: ।।
விதே³ஹாதி³ ததா³ விஶ்வம் த்வத்த: கஸ்யேதி கத்²யதாம் ।। 111 ।।
மமேவ ப⁴வதோ(அ)பீத³ம் ந ச கிம்சித³ஸம்க³தம் ।।
அபா⁴வாச்ச த்வத³ந்யஸ்ய ஸர்வமாத்மேதி ஶாஸநாத் । 112 ।।
அஹம் மமேத்யவித்³யாதீ⁴: ஸஹேதுர்நாஶிதா யதா³ ।।
பூர்ணாத்மநி ததா³ த்³ருஷ்டே க: கஸ்மை கிம் ப்ரதி³த்ஸதி ।। 113 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே சதுர்தா²த்⁴யாயஸ்ய த்³விதாயம் கூர்சப்³ராஹ்மணம்

॥ சதுர்தா²த்⁴யாயஸ்ய த்ருதீயம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

நாமரூபாதி³மத்கார்யம் ய: ப்ரவிஷ்ட: ஸ்வமோஹஜம் |
ஜலார்கவத³க்ருத்ஸ்நத்வமாபேதே³(அ)வித்³யயா பர: || 1 ||
தத³வித்³யாபநுத்த்யர்த²ம் கா³ர்க்³யகாஶ்யாதி³ச்ச²த்³மநா |
அபூர்வாதி³ஸ்வபா⁴வோ(அ)யம் ப்ரவிஷ்டம்: ப்ரதிபாதி³த: || 2 ||
ஆக³மாதே³மாத்மாநம் ப்ரதிபாத்³யாத² தர்கத:|
ஸ ஏவ பஞ்சமே(அ)ப்யுக்த: ஸாக்ஷாஜ்ஜல்பைகவர்த்மநா || 3 ||
வாத³ந்யாயேந தஸ்யைவ ப்ரதிபத்த்யரதே²மஞ்ஜஸா |
ஷஷ்டே² க்ரமாது³பந்யஸ்தம் ஜாக்³ரதா³தி³சதுஷ்டயம் || 4 ||
இந்த⁴தைஜஸஸௌஷுப்ததுரீயாண்யேவ மாம்ப்ரதம் |
ஸம்ஶ்ரித்ய பூர்வ ஏவார்த² இஹ ஸாக்ஷாத்³விபா⁴வ்யதே || 5 ||
விஸம்வாத³நிராஸேந ஸத்³பா⁴வஶ்சா(அ)(அ)த்மந: புந: |
வ்யதிரிக்தத்வஶுத்³த⁴த்வஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வநித்யதா || 6 ||
ஸ்வதோநதிஶயாநந்த³ஸ்வாபா⁴வ்யைகாத்ம்யநித்யதா |
த்³ருஷ்டிமாத்ராத்³வயத்வம் ச தர்கேண மஹதா(அ)(அ)த்மந: || 7 ||
விபா⁴வ்யதே ஸுவிஸ்பஷ்டம் வாத³ந்யாயேந யத்நத: |
வித்³யாயா: ஸம்ப்ரதா³நாதி³வித்⁴யர்தா²(அ)(அ)க்²யாயிகா(அ)த்ர ச || 8 ||
யாஜ்ஞவஸல்க்யோ(அ)த² ஜநகம் யோக³க்ஷேமார்த²மப்⁴யகா³த் |
ந வதி³ஷ்யே ந்ருபேணாஹமிதி ப³த்³த்⁴வா வ்ரதம் கில || 9 ||
ஸம்வதி³ஷ்யே ந்ருபேணாஹமிதி வா தம் ஜகா³ம ஸ: |
ஸமித்யஸ்யாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴தே³நேநேத்யேவமுச்யதே || 10 ||
அவிவக்ஷுரபி ப்ராஹ யத்ப்ருஷ்டம் ஜநகேந ஸ: |
தத்ர ஹேத்வபி⁴தா⁴நார்த²ம் வரதா³நம் ஶ்ருதிர்ஜகௌ³ || 11 ||
ஏநேந ஸம்வதி³ஷ்யே(அ)ஹமிதி வ்யாக்²யாயதே யதா³|
ததா³(அ)(அ)க்²யாயிகயா ஹேதுஸ்தயோ: ஸம்வாத³ இஷ்யதே || 12 ||
ராஜைவ பூர்வம் பப்ரச்சே²த்யேதஸ்மாத்³நம்யதே ஶுபா⁴ |
லிங்கா³த்³வ்யாக்²யோத்தரா பூர்வா ந ஸாத்⁴வீத்யப்ரமாணத: || 13 ||
ந வதி³ஷ்யே(அ)ஹமித்யத்ர வ்ரதே ஹேதுர்ந வீக்ஷ்யதே |
யதோ(அ)ஸம்தோஷதஸ்தஸ்மாத்க்ருதா வ்யாக்²யோத்தரா ஶுபா⁴ || 14 ||
நாப்ராக்ஷீத்தத்ர யத்³ராஜா வரதா³நாத³நந்தரம்‍|
ப்ரஶ்நாநுக்திர்விருத்³த⁴த்வாத்³வித்³யாயா: கர்மபி⁴: ஸஹ || 15 ||
ஸ்வோத்பத்தாவேவ வித்³யேவம் ஹேத்வந்தரமபேக்ஷதே |
ப்ரத்யகா³த்மதமோத்⁴வஸ்தௌ நாஸாவந்யத³பேக்ஷதே || 16 ||
ஸ்வரூபலாப⁴மாத்ரேண யதோ(அ)வித்³யாம் நிஹந்த்யத:|
ப்ரயோக³மபி வித்³யேயம் நோபருத்⁴யதி தா³த்ரவத் || 17 ||
வ்யவஹர்துமஶக்தோ(அ)யம் தே³ஹோ ம்ருத்பிண்ட³ம்வத்ஸ்வயம்‍|
பரதந்த்ரவ்யவஹ்ருதி: ஸ்வதோஜாட்³யஸ்வபா⁴வத: || 18 ||
ப்ருதி²வ்யாத்³யாத்⁴யவஸ்யாயம் ஸ்வயஜ்யோதிரநுக்³ரஹாந் |
கர்மா(அ)(அ)ஸநாதி³ குருதே தஸ்மாச்ச ப²़லஸம்க³தி: || 19 ||
த ஏவமதோ(அ)ப்ராக்ஷீத்³யாஜ்ஞவல்க்யம் நராதி⁴ப: |
கிம்ஜ்யோதிரயமித்யேவம் ப்ரத்யக்³ஜ்யோதிர்பு³பு⁴த்ஸயா || 20 ||
யாஜ்ஞவல்க்ய கிஞ்ஜ்யோதிரயம் புருஷ இதி || ஆதி³த்யஜ்யோதி: ஸம்ராடி³தி ஹோவாசாதி³த்யேநைவாயம் ஜ்யோதிஷாஸ்தே பல்யயதே கர்ம குருதே விபல்யேதீத்யேவமேவைதத்³யாஜ்ஞவல்க்ய || 2 ||
கரணாநி ச தே³ஹஶ்ச புருஷோ(அ)த்ர விவக்ஷித: |
ஆஸநாதி³க்ரியாகாரீ பீட²க்ஷேத்ராதி³ கர்ம ச || 21 ||
கிம் ஸ்வாவயவஸம்கா⁴தபி⁴ந்நஜாத்யதிரேகிணா |
ஜ்யோதிஷா வ்யவஹார்யேஷோ(அ)ஸம்ஹதேந புமாநிதி || 22 ||
கிம்வா தாத்³விபரீதேந ஜ்யோதிஷேத்யபி⁴தீ⁴யதாம் |
கிம்சாதோ யதி³ நாமைவம் ஶ்ருண்வதோ யத்ப்ரஸித்⁴யதி || 23 ||
தயோ: பூர்வோக்தரூபேண ஜ்யோதிஷா(அ)நுக்³ரஹோ யதி³ |
அப்ரவ்யக்ஷே(அ)பி தஸ்மிம்ஸ்தத்பும்ஸ்க்ரியாலிங்க³த³ர்ஶநாத் || 24 ||
அநுமாஸ்யாமஹே ஜ்யோதிஸ்தாத்³ருகே³வ ததா³ வயம் |
அத² தத்³விபரீதேந ஸம்க³திர்ஜ்யோதிஷேக்ஷ்யதே || 25 ||
ததா²பூ⁴தம் ததா³ ஜ்யோதிரநுமாஸ்யமாஹே வயம்‍|
அதோ²ப⁴யாத்மதா(அ)த்³ருஷ்டா ததா³(அ)பி ஸ்யாத³நிஶ்சிதி: || 26 ||
இத்யேதத³பி⁴ஸம்தா⁴ய பப்ரச்ச² ஜநகோ முநிம் |
ஸ ச ப்ருஷ்டோ யதா²ப்ரஶ்நம் ப்ரத்யுத்தரமபா⁴ஷத || 27 ||
நந்வேவம் கௌஶலே ராஜ்ஞ: கிமர்த²ம் ப்ருஷ்டவாந்முதிம் |
ஸ்வயமேவாநுமாயேத்³ருக்³ஜ்யோதி: கிம் ந ப்ரபத்³யதே || 28 ||
ஸத்யமேவம் ததா²(அ)ப்யேஷ ந்ருப: பப்ரச்ச² தம் முநிம்‍|
லிங்க³லிங்க்³யபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴து³ர்ஜ்ஞேயத்வாத்ஸுஸூக்ஷ்மத: || 29 ||
ப³ஹூநாமபி ஸம்மோஹோ லிங்கா³தி³ஷு ஸமீக்ஷ்யதே |
கிமுதைகஸ்ய வக்தவ்யம் பர்யப்ருச்ச²த³தோ ந்ருப: || 30 ||
ஸூக்ஷ்மத⁴ர்மவிவேகார்த²மத ஏவாப்³ரவீந்மநு: |
த³ஶாவரா பர்ஷதி³தி ஹ்யபேக்ஷந்தே ச ஸத்³தி⁴ய: || 31 ||
யாஜ்ஞவல்க்யாதி³ரூபேண ஶ்ருதிரேவாத²வா ஸ்வயம் |
அநுமாவர்த்மநா ஜ்யோதி: ஸாக்ஷாந்ந: ப்ரத்யபீபத³த் || 32 ||
ந்ருபாபி⁴ப்ராயவித்ப்ராஹ யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)பி தம் ந்ருபம் |
யதோ²க்தஜ்யோதிஷ: ஸித்³தா⁴வாதி³த்யாஜ்யோதிரித்யயம் || 33 ||
தே³ஹாவயவஸம்கா⁴தஜாதிஸம்ஸ்தா²நதாத்க்ரியா -
தே³ஶாத்³யத்யந்தஸம்பி⁴ந்நதத்³விலக்ஷணபா⁴ஸ்வர -
ஸ்வப்ரதிஷ்டை²கபா⁴ந்வாக்²யஜ்யோதிஷைவ புமாநயம் |
ஆஸ்தே பல்யயதே கர்ம க்ருத்வா பூ⁴யோ நிவர்ததே || 34 || 35 ||
மத்⁴யே ஜட³ஸ்வபா⁴வோ(அ)யம் ஜ்யோதிஷோர்வர்ததே புமாந் |
பு³த்³த்⁴யாதி³விஷயாந்தோ ஹி ப்ரத்யக்சைதந்யபி³ம்பி³த: || 36 ||
ப்ரத்யகே³கஸ்வயம்ஜ்யோதி:ஸ்தி²ராஸம்ஹதநிஷ்க்ரிய-
தத்³விருத்³த⁴ரவீந்த்³வாதி³ஜ்யோதிஷோர்மோஹஹேதுக: || 37 ||
மாத்ருமாநப்ரமேயாத்மா கர்த்ருஸாத⁴நகார்யவாந் |
அஶநாயாதி³ஸம்ஸாரத⁴ர்மாபாயாக³மாத்மக: || 38 ||
தத்³விருத்³தா⁴த்மகேநைவ ஜ்யோதிஷோத்³தீ³பிதேக்ஷண: |
ஆதி³த்யேந ஸ தை³வா(அ)ஸ்தே யாத்யாயாதிகரோதி ச || 39 ||
ஆதி³த்யாத்பரமேவேதி நா(அ)(அ)தி³த்யஸ்யாவதா⁴ரணே |
பிண்ட³ப்ராணாதி³த⁴ர்மேப்⁴யோ வைத⁴ர்ம்யாவத்⁴ருதௌ யத: || 40 ||
ஆதி³த்த்யாவத்⁴ருதிஶ்சேத்ஸ்யாந்நேந்க³த்³வாதே³: ஸ்யாத³நுக்³ரஹ: |
தஸ்மாத்பிண்டா³தி³வைத⁴ர்ம்யமேவேதீஹாவகா⁴ர்யதே || 41 ||
ந்ருபஸ்த்வேவேதிஸம்ஶ்லேஷாதா³தி³த்யஸ்யாவதா⁴ரணம் | மத்வா(அ)ஸ்தமித இத்யேவம் முஹுர்விப்ரசூசுவத³த் || 42 ||
ஆத்மைவ ஜ்யோதிரத²வா ரவிஸோமாக்³ந்யுபாதி⁴க³ம் |
அவத்⁴ரியத ஏவேதி தமேவ இதி ச ஶ்ருதே: || 43 ||
ரவீந்த்³வாதி³பதா³ர்தே²ப்⁴யோ ஹ்யநுமாநைகவர்த்மநா |
ஸ்வார்த²ம் விஜ்ஞாபயிஷ்யாமி விப⁴ஜ்யாத: பரா ஶ்ருதி: || 44 ||
ஜ்யோதிஷோ(அ)த்யந்தவைத⁴ர்ம்யப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் விஶேஷணம் |
ஆஸ்த இத்யாதி³ ஸுப³ஹு ஶ்ருத்யோபந்யஸ்தமாத³ராத் || 45 ||
பூ⁴யஸாம் சாப்யுபந்யாஸோ பா³ஹ்யாநாம் ஜ்யோதிஷாமிஹ |
லிங்க³ஸ்யாவ்யபி⁴சாரார்த²ம் பு³த்³தி⁴வாக்காயகர்மண: || 46 ||
ஆதி³த்யேநைவ சேத்பும்ஸோ(அ)நுக்³ரஹோ ப⁴வதோச்யதே |
தஸ்மிந்நஸ்தம்க³தே பும்ஸ ஆஸநாதி³: குதோ ப⁴வேத் || 47 ||
சந்த்³ரமா ஏவ பும்ஸோ(அ)ஸ்ய ததா³ ஜ்யோதிரநுக்³ரஹே |
தஸ்யாப்யஸ்தமயே(அ)க்³நி: ஸ்யாதா³ஸநாதி³ப்ரவ்ருத்தயே || 48 ||
ஆதி³த்யாதி³த்ரயம் ஜ்ஞேயம் ஜ்யோதிஷாமுபலக்ஷணம் |
மண்யாதீ³நாம் ப்ரவ்ருத்திர்ஹி பும்ஸாம் தைரபி த்³ருஶ்யதே || 49 ||
தேஷ்வப்யஸ்தமிதேஷ்வஸ்ய பும்ஸோ வாக்³ஜ்யோதிரிஷ்யதாம் |
வாக்ச ஶப்³தோ³(அ)த்ர விஜ்ஞேயோ ஜ்யோதிஷ்கார்யஸமந்வயாத் || 50 ||
ஸ்பர்ஶாதி³விஷயாணாம் வாகி³ஹ ஸ்யாது³பலக்ஷணம் |
யத: ஸ்பர்ஶாதி³நா(அ)ப்யேஷாம் ப்ரவ்ருதிர்த்³ருஶ்யதே ந்ருணாம் || 51 ||
பா³ஹ்யாதி³த்யாதி³ஜ்யோதிர்பி⁴: புமாந்ஸம்தீ³பிதேந்த்³ரிய: |
ப்ரத்யக்சைதந்யஸம்தீ³ப்த: ஸர்வாஶ்சேஷ்டா: ப்ரபத்³யதே || 52 ||
ஸர்வேஷ்வேதேஷு ஶாந்தேஷு ஜ்யோதி:ஷூக்தேஷு கர்மணே |
புமாந்கிம்ஜ்யோதிரேவாயம் தமஸ்யந்தே⁴(அ)பி⁴தீ⁴யதாம் || 53 ||
ஸர்வசேஷ்டாநிரோதோ⁴(அ)ஸ்ய பும்ஸ: ப்ராப்தஸ்ததா³(அ)ஸதி |
யதோ²க்தஜ்யோதிஷி ததோ ந ஸ்யுஶ்சேஷ்டா யதோ²தி³தா: || 54 ||
ஸ்ம்ருதிஸ்வப்நஸமாதா⁴நே புருஷஸ்ய ஸமீக்ஷ்யதே |
சேஷ்டா(அ)த: பூர்வவத்தஸ்ய ஜ்யோதிஸ்தத்ராநுமீயதே || 55 ||
போ³த்³து⁴: கர்துஶ்ச பும்ஸோ(அ)ஸ்ய ப்ரவ்ருத்திர்யேஹ காசந |
யதோ²க்தஜ்யோதிர்விரஹே நாஸௌ த்³ருஷ்டா கதா³சந || 56 ||
பா⁴ந்வாத்³யுத்³தீ³பிதாக்ஷ: ஸந்ப்ரமாத்ராதி³: ப்ரஸித்⁴யதி |
தத: கர்த்ராதி³ஸம்ஸித்³தி⁴: ப்ரமாகர்மப²़லம் தத: || 57 ||
கூடஸ்தா²நித்யயோர்பா⁴ஸோர்மத்⁴யவர்தீ புமாநயம் |
வாங்ப⁴ந:காயகர்மாணி ஸர்வதை³வ ப்ரபத்³யதே || 58 ||
த்⁴வாந்தாதி³விஷயாந்தோ(அ)ர்தோ² ஜட³த்வாந்நா(அ)(அ)த்மஸித்³தி⁴க்ருத் |
ஆத்மஜ்யோதிரபா⁴வே(அ)தோ நாபா⁴வமபி விந்த³தி || 59 ||
ஆக³மாபாயிஜ்யோதிர்பி⁴ர்த⁴ர்மாத⁴ர்மநிப³ந்த⁴நா |
ஸம்க³தி: புருஷஸ்யாஸ்ய நிர்ஹேது: ப்ரத்யகா³த்மநா || 60 ||
கும்ப⁴ஸ்ய வியதா யத்³வந்நிர்ஹேது: ஸம்க³தி: ஸதா³ || |
விநஶ்வரீ ஸஹேதுஶ்ச ஜலக்ஷீராதி³ஸம்க³தி: || 61 ||
யதோ²ஹாஸம்ஹதாந்யேவ பா⁴ந்வாதீ³நி ப்ரகுர்வதே |
அநுக்³ராஹ்யேண பும்ஸேஹ ஸர்வதா³(அ)நுக்³ரஹம் முஹு: || 62 ||
அகாரகாத்மகாந்யேவ பும்ஸ: காரகரூபிண: |
நாக்ருத்வா தாநி குர்வந்தி ப்ரகாஶம் க³திவத்³யத: || 63 ||
வ்யஞ்ஜகாநாம் ஹி ஸர்வேஷாம் ந ஸ்வரூபாதிரேகத: |
வ்யங்க்³யேஷ்வதிஶயோ த்³ருஷ்டஸ்திஷ்ட²தோ நு க³திர்யதா² || 64 ||
ஆத்மஜ்யோதிஸ்ததை²வேத³ம் ஸதா³நஸ்தமிதோதி³தம் |
பா⁴ந்வாதி³ஷ்வபி ஸர்வேஷு ததே³வ ப்ராக்³விவக்ஷிதம் || 65 ||
பும்ஸ்ப்ரவ்ருத்திரியம் லிங்க³ம் யதோ²க்தஜ்யோதிஷோ ப⁴வேத் |
ஸர்வத்ராவ்யபி⁴சாரித்வாத்ததா² ஸ்வப்நாதி³பூ⁴க்³நிஷு || 66 ||
ஜாக்³ரத்காலே நாரஸ்யாஸ்ய பா⁴ந்வாதி³ஜ்யோதிஷா யதா³ |
சக்ஷுராத்³யநுக்³ருஹ்யேத ஸ்ப²़ுடா வ்யவஹ்ருதிஸ்ததா³ || 67 ||
விபி⁴ந்நாஸம்ஹதஜ்யோதிரநுக்³ரஹபுர: ஸர: |
பும்வ்யாபார: ஸத³க்ஷேத்த²ப்ரமாணப்ரமித: ஸ்ப²़ுட: || 68 ||
லிங்க³லிங்க்³யபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ யஸ்மாதே³வம் மிதஸ்தத: || |
ஸர்வஜ்யோதிரபா⁴வே(அ)பி தாத்³ருகே³வாநுமீயதே || 69 ||
ஜ்யோதிர்ஜாக³ரிதே யத்³வத்³ரவீந்த்³வாதி³ ஸமீக்ஷ்யதே |
நரவ்யாபாரலிங்கே³ந தூ⁴மாக்³நிவத³ஸம்ஶயம் || 70 ||
லிங்கா³த்ஸாமாந்யதோ ஜ்ஞாதே விஶேஷேணாப்யநீக்ஷிதே |
பா⁴ந்வாதி³வத³தோ ராஜா பூ⁴ய: பப்ரச்ச² தம் கு³ரும் || 71 ||
ஶாந்தேஷு ஸர்வஜ்யோதி:ஷு பூர்வோக்தேஷ்வஸ்ய தே³ஹிந: |
க்ரிஜ்யோதிரிதி மே ப்³ரூஹி பும்வ்யாபாராநுபூ⁴தித: || 72 ||
ஸர்வஜ்யோதிருபரதௌ பூ⁴ரிவ்யாபாரகாரணம் |
ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்கமபி தம் ராஜா பப்ரச்ச² மோஹத: || 73 ||
யத்ப்ரஸாதா³த³வித்³யாதி³ ஸித்⁴யதீவ தி³வாநிஶம் |
தமப்யபஹ்நுதே(அ)வித்³யா நாஜ்ஞாநஸ்யாஸ்தி து³ஷ்கரம் || 74 ||
ஸ்வதோ பு³த்³த⁴ம் ஸ்வத: ஶுத்³த⁴ம் ஸ்வதோ முக்தம் நிராத்மிகா |
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴ரவித்³யா லிங்க³தே கத²ம் || 75 ||
நி:ஸங்க³ஸ்ய ஸஸங்கே³ந கூடஸ்த²ஸ்ய விகாரிணா |
பூர்ணஸ்யாநாத்மநா யோகோ³ வாஸ்தவோ நோபபத்³யதே || 76 ||
ஸர்வஜ்யோதிருபரமே கிம்ஜ்யோதிரிதி சோதி³தே |
ஆத்மைவாஸ்யேதி ஜநகம் யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)ப்யுவாச ஹ || 77 ||
ஆத்மப்ரத்யய ஆத்மைகோ த்³வீதீய: புநராத்மந: |
அநாத்மப்ரத்யயோ(அ)தோ(அ)ஹம் ஸ்வத ஏவாஸ்மி கேவல: || 78 ||
ந ஸாமாந்யம் விஶேஷம் வா ப்ரத்யக்³தீ⁴ரவகா³ஹதே |
தத்³யாயதா²த்ம்யாத்ப்ரதீசோ(அ)த: ஸம்யக்³த்³ருஷ்ட்யா ந வீக்ஷ்யதே || 79 ||
நாவித்³யாக⁴ஸ்மரைகாத்ம்யஸம்யக்³த்³ருஷ்ட்யா ஸமீக்ஷ்யதே |
ஆத்மாவித்³யா தது³த்தோ² வா பா³த்⁴யத்வாத்³ரஜ்ஜுஸர்பவத் || 80 ||
ஆத்⁴யாத்மிகஸ்ய நேத்ராதே³ர்பா³ஹ்யஜ்யோதிரஸம்க³தௌ |
தத்³தூ³ரேண ப்ரகாஶோ(அ)யம் ந மநஸ்யுபஜாயதே || 81 ||
பா⁴ந்வாத்³யநுக்³ரஹாபா⁴வே தஸ்மாதே³ஷ புமாநிஹ |
ப்ராப்தோ(அ)த்³ரஷ்டா ததா²(அ)ஶ்ரோதா ஸ்ம்ருதிஸ்வப்நாதி³பூ⁴மிஷு || 82 ||
மநஸைவேக்ஷதே யஸ்மாத்ஸர்வாநிந்த்³ரியகோ³சராந் |
தத³பா⁴வே புமாநேஷ கிம்ஜ்யோதிரிதி கத்²யதாம் || 83 ||
ஆத்மைவாஸ்ய ததா³ ஜ்யோதிர்ப⁴வதீத்யப்⁴யதா⁴த்³ருஷி: |
ஆத்மநைவ ததா³ சேஷ்டாம் ஜ்யோதிஷா ஸம்ப்ரபத்³யதே || 84 ||
ப்ரத்யக்ஷாத்³யுபலப்³தௌ⁴ யோ பு³த்³தௌ⁴ ஸம்ஸ்கார ஆஹித: |
கர்மணோத்³பா⁴வித: ஸோ(அ)யம் ஸ்ம்ருதிரூபேண ஜாயதே || 85 ||
ஆத்மா ஸ்வாபா⁴ஸஸசிவோ தி⁴யமிச்சா²தி³ரூபிணீம் |
அநுக்³ருஹ்ணாதி கர்மோத்தா²ம் ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநகாரணாத் || 86 ||
யதா² ப்ரகாஶயத்யேக: க்ருத்ஸ்ரம் லோகமிமம் ரவி: |
க்ஷேத்ரம் க்ஷேத்ரீ ததா² க்ருத்ஸ்நம் வ்யநக்தீதி ததா² ஸ்ம்ருதி: || 87 ||
நாநாஸம்ஸ்காரஸம்ஸர்கி³ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநமேவ தத் |
பு³த்³த்⁴யாதி³ஸ்ம்ருதிரூபேண ப்ரத²தே கர்மணோ வஶாத || 88 ||
பா⁴ந்வாதி³வத³தோ பு³த்³தி⁴ம் ஸ்வாபா⁴ஸைகஸஹாயவாந் |
அநுக்³ருஹ்ணாதி கூடஸ்த²: ஸ்வாத்மாவித்³யாநுரோத⁴த: || 89 ||
அநுக்³ராஹ்யாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ ஏகஜாதிஸமந்வயாத் |
ஆதி³த்யாதே³ரிஹாவாப்திராத்மநோ(அ)ஜ்ஞநவர்த்மநா || 90 ||
சிதா³பா⁴வித்³யயைவா(அ)(அ)த்மா கூடஸ்தோ²(அ)ப்யேதி ஸாக்ஷிதாம் |
ஆக³மாபாயிரூபேஷு ஸ்தி²தோ(அ)நேகேஷு சைகல: || 91 ||
த்³ருஶ்யார்த²வத³பி⁴ந்நோ(அ)யம் த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநஸாக்ஷ்யபி |
த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநபே⁴தே³(அ)பி ந பே⁴தோ³(அ)ஸ்ய மநாக³பி || 92 ||
காரணாந்வயவத்³பு³த்³தே⁴ஶ்சிதா³பா⁴ஸோ(அ)பி ஸர்வதா³ |
சிதா³பா⁴ஸாதிரேகேண பு³த்³தே⁴: பரிணதிர்வ்ருதா² || 93 ||
விஷய: ப்ரத்யகா³த்மா ச ஸ்வாபா⁴ஸேந விஶேத்³தி⁴யம் |
ஸ்வாபா⁴ஸவத்ஸ்வயம் ஸாக்ஷாத்³வியத்கும்பா⁴தி³க³ம் யதா² || 94 ||
யோ(அ)ப்யவித்³யாதி³ஸம்ப³ந்த⁴: ஸோ(அ)ப்யவித்³யாப்ரகல்பித: |
வாஸ்தவஸ்த்வபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ நோபபத்த்யா(அ)(அ)த்மநோ யத: || 95 ||
யதா² ஜ்ஞாநப்ரகாஶாப்⁴யாம் ஸம்ப்லுதாவேவ நாந்யதா² |
கும்பா⁴தே³: கர்மயோக்³யத்வம் ஸ்யாதே³வம் தி⁴ஷணாதி³ஷு || 96 ||
சித்³பா³ஹ்யாக்ருதிஸம்ப³ந்தே⁴ கர்மணே(அ)லம் ப⁴வேந்மதி: |
தயோர்பி⁴ந்நாஶ்ரயத்வே து து³:க்²யஸ்மீதி ந ஸித்⁴யதி || 97 ||
கௌடஸ்த்²யாத்³விக்ரியாபா⁴வாந்நிஶ்சித்கத்வாத்³விகாரிண: |
ஆத்மந: ஸ்யாதி³த³ம் விஶ்வமந்த⁴காரப்ரந்ருத்தவத் || 98 ||
க⁴டாத்³யாபா⁴ஸவத்தஸ்மாந்மோஹாதே³ரப்⁴யுபேயதாம் |
சிதா³பா⁴ஸோ(அ)பி ஸர்வத்ர ந வேத்³மீத்யுநுபூ⁴தித: || 99 ||
ஏஷோ(அ)ஸ்யாநுக்³ரஹ: ஶ்ருத்யா ப்ரதீசோ(அ)த்ர விவக்ஷித: |
பா⁴ந்வநுக்³ரஹவத்பும்ஸ ஆஸநாதி³ப்ரஸித்³த⁴யே || 100 ||
ஆத்மேதி ப்ராணபிண்டா³தி³தத³ம்ஶஸமுதா³யத: |
தஜ்ஜாத்யாக்ருதிஸம்ப³ந்த⁴கு³ணகர்மவிலக்ஷண: || 101 ||
தத்ஸதத்த்வம் ததா³த்மத்வாத³ஜ்ஞாநாத்³யவபா⁴ஸயத் |
ஜ்யோதிரேகாத்மகம் நித்யமஸாதா⁴ரணமாநக³ம் || 102 ||
தத³ந்யஸ்ய ஜட³த்வாச்ச நாந்யப்ரத்யக்ஷமிஷ்யதே |
ததா²(அ)நதிஶயத்வாத்ஸ்யாந்ந புமந்தரகோ³சர: || 103 ||
ஶப்³தா³தி³கு³ணஹீநத்வாத்ப்ரத்யக்த்வாஸம்ஹதத்வத: |
த்³ருஷ்டிமாத்ரஸ்வபா⁴வாச்ச நா(அ)(அ)த்மா த³ர்ஶநமர்ஹதி || 104 ||
தே³ஶாந்தராத்³யஸம்ப³ந்தா⁴ந்மோஹாத்³யாவ்யவதா⁴நத: |
ந ச மோஹாதி³வத்ப்ரத்யக்ததா² த³ர்ஶநமர்ஹதி || 105 ||
நா(அ)(அ)தி³த்யாதி³ஸஜாதீயமாத்மஜ்யோதிரிதீஷ்யதாம் |
தந்மாநாநவக³ம்யத்வாதா³தி³த்யாதே³ஶ்ச தத்³க³ஹாத் || 106 ||
அநுக்³ராஹ்யஸஜாதீயம் யச்ச ஜ்யோதிரிஹேஷ்யதே |
தச்சக்ஷுராதி³கரணக்³ராஹ்யம் த்³ருஷ்டம் க⁴டாதி³வத் || 107 ||
ந சாப்ரமேயமிதி தச்ச²ஶஶ்ருங்கா³தி³வந்மதம் |
தத³நந்யமிதி வ்யாப்தே: ப்ரத்யகத்வாத்³தி³நக்ருத்³யதா² || 108 ||
ப்ரத்யக்ஷமாநக³ம்யத்வம் விஷாணஸ்யாவதா⁴ரிதம் |
ஸ்வபா⁴வஸ்தம்ருதே ஶ்ருங்க³ம் ஸ்வபா⁴வமதிவர்ததே || 109 ||
மாநபாதோ³பஜீவித்வம் ஸ்வபா⁴வோ(அ)நாத்மவஸ்துந: |
மாத்ராதி³ஸித்³தி⁴த³ஸ்யைஷ ஸ்வத:ஸித்³தே⁴ர்ந ஸர்வதா³ || 110 ||
அஸ்தம் யாதேஷு ஸர்வேஷு ஜ்யோதி:ஷூக்தேஷு வாஸநா: |
ஜ்யோதி: ப்ரத்யக்ஸ்வயம் த்³ருஷ்டமாஸநாத்³யா: ப்ரகாஶயேத் || 111 ||
ஏஷ ஆத்மா ஸ்வயம்ஜ்யோதீ ரவிஸோமாக்³நிவாக்ஷு ய: |
யாதேஷ்வஸ்தம் த்³ருஶைவா(அ)(அ)ஸ்தே பா⁴ஸயம்ஶ்சித்தசேஷ்டிதம் || 112 ||
ஆத்மப்ரத்யயமாமேய: ஸர்வேஷாமபி தே³ஹேநாம் |
யதோ(அ)தோ(அ)நாத்மயோகோ³(அ)ஸ்ய ந மாநாத³வஸீயதே || 113 ||
ந சேதா³த்மேதிதீ⁴மாநாத்ப்ரதீசோந்யோ(அ)ர்த² ஈக்ஷ்யதே |
ப்ரமாந்தராவிரோதே⁴ந ய ஆத்மேத்யுபபத்³யதே || 114 ||
ஆத்மா ப்³ரஹ்மேதி வாக்யேப்⁴யஸ்ததா²சேத³ம்ல ப்ரதீயதே |
ப்ரத்யக்ஷாத்³யாநவஷ்டப்³த⁴மைகாத்ம்யம் பா³த⁴வர்ஜிதம் || 115 ||
நநு தே³ஹாத்³யபி⁴ந்நத்வாதா³த்மநோ முக்ததா குத: |
ப்ரத்யக்ஷேண விருத்³த⁴த்வாதை³காத்ம்யம் சாபி ந ஶ்ருதே: || 116 ||
ததா² ஹி க்ஷிதிதோயாக்³நிமருதாம் யோக³ஜம் மதம் |
ப்ரத்யேகம் ஶக்த்யபா⁴வே(அ)பி சைதந்யம் மத³ஶக்திவத் || 117 ||
அஹம் மநுஷ்ய இத்யேவம் ஸாமாநாதி⁴கரண்யத: |
ப்ரத்யக்ஷபு³த்³தி⁴ர்தே³ஹே(அ)ஸ்மிஞ்ஜாயதே க்ருஷ்ணஸர்பவத் || 118 ||
ந சாஹம்பு³த்³தி⁴க³ம்யோ(அ)ர்தோ² த்³ருஷ்டோ தே³ஹாதிரேகத: |
ஸர்பாதே³ரிவ கார்ஷ்ண்யாதி³ர்தே³ஹத⁴ர்மஸ்ததஶ்சிதி: || 119 ||
நநு யுக்தா பராக்³பூ⁴தே ப்ரமாதுர்வ்யதிரேகத: |
ஸர்பாதௌ³ த⁴ர்மஸம்ப³ந்த⁴ப்ரமா நா(அ)(அ)த்மந்யபே⁴த³த: || 120 ||
ஜட³ஸ்வபா⁴வதஶ்சாபி கார்ஷ்ண்யாதே³ர்த⁴ர்மதேஷ்யதே |
ஸ்வஸம்விதி³தமாத்ரத்வாந்ந த்வேவம்ரூபதா சிதே: || 121 ||
யதை²கபு³த்³தி⁴நிர்க்³ராஹ்யம் த்³ரவ்யேணேஹ விஶேஷணம் |
நைவம் சித்காயயோ: ஸித்³தி⁴ஶ்சிச்ச²க்த்யவிஷயத்வத: || 122 ||
நைவம் யேநைவ மாநேந ஸத்தா ஸம்வித³ ஈக்ஷ்யதே |
தேநைவ த⁴ர்மதா தஸ்யா: கார்ஷ்ண்யாதே³ரிவ மீயதே || 123 ||
நநு தே³ஹ இத³ம்பு³த்³தி⁴ர்க⁴டாதா³விவ ஜாயதே |
ப்ரத்யக்³பு³த்³தி⁴ஸ்த்வஹம்பா⁴கே³ நாநயோர்த⁴ர்மத⁴ர்மிதா || 124 ||
யதை²வ பாரிஹார்யாதி³ ஹேமைகத்³ரவ்யநிஷ்டி²தம் |
அலப்³தா⁴த்மகமந்யத்ர லப்³தா⁴த்மகமிவேக்ஷ்யதே || 125 ||
ததை²வ வஸ்துஸ்வாபா⁴வ்யாச்சிச்ச²க்திர்பூ⁴தநிஷ்டி²தா |
அஹமித்யாதி³பு³த்³தீ⁴நாம் வ்யவஹாராய கல்பதே || 126 ||
சைதந்யம் தே³ஹத⁴ர்மஶ்சேந்ம்ருதாவவிகலஸ்ய தத் |
கஸ்மாந்ந க³ம்யதே ஸாக்ஷாஜ்ஜீவத்³தே³ஹக³தம் யதா² || 127 ||
நைஷ தோ³ஷஶ்சதுர்ணாம் ஹி பூ⁴தாநாம் ஸம்ஹதிஸ்தநு: |
ததோ வாயாவபக்ராந்தே சைதந்யமபி நஶ்யதி || 128 ||
ஸ்வப்நதே³ஹாதி³ஸம்ப³ந்தி⁴ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாப³லாந்நநு |
வ்யதிரேகஶ்சிதே: ஸித்³தோ⁴ பூ⁴தேப்⁴யோ ஜாக்³ரதோ(அ)ப்யத: || 129 ||
தே³ஹாந்தரவிநிர்மாணம் ஜாக்³ரச்சைதந்யவத்³த்⁴ருவம் |
கரோதி பூ⁴தஸம்தா⁴த: ஸ்வப்நே பா³லயுவாதி³வத் || 130 ||
ந சாத்ர ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞா(அ)ஸ்தி மித்²யாபரிணதேஸ்தவ |
நைவ பா³ல்யாதி³வத்³யஸ்மாத் ஸ்வப்நே தே³ஹ: ப்ரதீயதே || 131 ||
ஜாதிஸ்மரணத்³ருஷ்டாந்தாதா³த்மா நித்யோ மதோ யதி³ |
வ்ரணம் பூர்வக்ருதம் த்³ருஷ்ட்வா தே³ஹ: கிம் நோச்யதே த்⁴ருவ: || 132 ||
ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாநதஸ்தத்ர த்⁴ரௌவ்யம் சேதா³த்மநோ மதம் |
ஸ்வப்நாத்மப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞேயம் ம்ருஷார்தா² ஸா(அ)பி பூர்வவத் || 133 ||
ஸஶல்யதே³ஹஶாயீநி பூ⁴தாந்யேவ ததா²வித⁴ம் |
தே³ஹாந்தரம் கரிஷ்யந்தி ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞா யதீ³ஷ்யதே || 134 ||
தாந்யேவைதாநி பூ⁴தாநீத்யேவம் யத்³வத்ப்ரஜாயதே |
ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞா ஸ ஏவாஹமிதி யத்³வத்³ப⁴வேந்ந கிம் || 135 ||
யச்சைததா³த்மஜ்யோதிஷ்ட்வம் வ்யதிரிக்ததயோதி³தம் |
ஆதி³த்யாதி³லயேநேஹ பௌ⁴திகம் த்வேவ தத்³ப⁴வேத் || 136 ||
உபகாரி ஸஜாதீயமுபகார்யஸ்ய வஸ்துந: |
ஜக³த்யஸ்மிந்யதோ த்³ருஷ்டமாதி³த்யஶ்சக்ஷுஷோர்யதா² || 137 ||
ஶப்³தா³தி³பி⁴ர்ஹி க்⁴ராணாதே³ர்நோபகார: ஸமீக்ஷ்யதே |
விஜாதீயைரதோ ஜ்யோதிர்பூ⁴தஜாதீயமிஷ்யதாம் || 138 ||
பௌ⁴திகஸ்யைவ கும்பா⁴தே³ர்பௌ⁴திகைரேவ வீக்ஷ்யதே |
உபகாரோ ஜக³த்யஸ்மிந்நாதி³த்யாத்³யைர்யதா² ததா² || 139 ||
தே³ஹாதே³ர்யதி³ நாமேத³ம் ஜ்யோதிரர்தா²ந்தரம் மதம் |
ததா²(அ)பி நாஸஜாதீயம் வ்யஞ்ஜகத்வாத்ப்ரதீ³பவத் || 140 ||
நநு தே³ஹாஸஜாதீயமந்தஸ்தா²தீந்த்³ரியத்வத: |
யத்³யத்³தே³ஹஸஜாதீயம் ஜ்யோதிர்த்³ருஷ்டம் ததி³ந்த்³ரியை: || 141 ||
மைவம் நைகாந்திகோ ஹேதுஶ்சக்ஷுராதீ³ந்த்³ரியை: ஸ்ப²़ுடம் |
அந்தஸ்தா²நி யதோ(அ)க்ஷாணி ப்ரத்யக்ஷாணி ந சா(அ)(அ)த்மவத் || 142 ||
ஆதி³த்யாதி³ஸஜாதீயமாத்மஜ்யோதிரதீந்த்³ரியம் |
அந்தஸ்தா²தீந்த்³ரியத்வாப்⁴யாம் சக்ஷுராதீ³ந்த்³ரியம் யதா² || 143 ||
விஶேஷே(அ)நுக³மாபா⁴வ: ஸாமாந்யே ஸித்³த⁴ஸாத்⁴யதா |
இத்யாதி³தோ³ஷது³ஷ்டத்வாந்ந ச நோ(அ)நுமிதி: ப்ரமா || 144 ||
அநுமாநப³லேநைவ தே³ஹாதி³வ்யதிரேகத: |
ப்ரத்யகா³த்மா ஸ்வயம்ஜ்யோதி: ஸாத்⁴யதே தச்ச நாநுமா || 145 ||
ப்ரத்யக்ஷைகப்ரமாணேந தே³ஹே சித்³த⁴ர்மகே(அ)ஞ்ஜஸா |
க்³ருஹ்யமாணே(அ)நுமாநேந ந தச்ச²க்யம் ப்ரபா³தி⁴தும் || 146 ||
த³ர்ஶநாதி³க்ரியாம் குர்வந்ஸர்வதா³(அ)வ்யபி⁴சாரத: |
ப்ரத்யக்ஷேணைவ த்³ருஷ்டோ(அ)யம் தே³ஹோ நாதஸ்ததோ(அ)பர: || 147 ||
த³ர்ஶநாதி³க்ரியாகாரீ தே³ஹஶ்சேத³ப்⁴யுபேயதே |
கஸ்மாத³விகலஸ்யைவ த்³ருஷ்ட்யாதி³ர்ந ததே²க்ஷ்யதே || 148 ||
நைஷ தோ³ஷோ ப⁴வேத³த்ர ப்ரத்யக்ஷப்ரமிதத்வத: |
ந ஹி த்³ருஷ்டம் ஸமுல்லங்க்⁴ய ததோ(அ)ந்யத்³வலவந்மதம் || 149 ||
பா⁴ஸ்வராபா⁴ஸ்வரத்வம் ச ப்ரத்யக்ஷேணைவ வீக்ஷ்யதே |
க²த்³யோதஸ்யாநுமாநேந ந ஹேத்வந்தரகல்பநம் || 150 ||
ஹேத்வந்தரே(அ)நுமேயே ச கிம்சித்ஸாமாந்யக³ந்த⁴த: |
ஸர்வம் ஸர்வஸ்ய லிங்க³ம் ஸ்யாத்தச்சாநிஷ்டம் ப்ரஸஜ்யதே || 151 ||
ந ச நாஸ்தி பதா³ர்தா²நாம் லோகே(அ)ஸாதா⁴ரண: கசித் |
ஸ்வபா⁴வோ(அ)க்³ந்யாதி³காநாம் ஹி நோஷ்ணத்வாத்³யந்வஹேதுத: || 152 ||
ப்ராணித⁴ர்மாத்³யபேக்ஷம் சேது³ஷ்ணத்வாதி³ ஹவிர்பு⁴ஜ: |
நைவம் தத்ராபி தோ³ஷஸ்ய ப்ரஸக்தேரநிவ்ருத்தித: || 153 ||
தத³ப்யஸ்த்விதி சேந்மைவம் த⁴ர்மாதே³ரப்ரஸித்³தி⁴த: |
த⁴ர்மாப்⁴யுபக³மே தோ³ஷோ ஹ்யநவஸ்தா² ப்ரஸஜ்யதே || 154 ||
ந சாநவஸ்த²யா ஸித்³தி⁴ரபி⁴ப்ரேதஸ்ய வஸ்துந: |
தத³லம் க்ஷிதிதோயாக்³நிமருதாம் பரிணாமஜே |
சேதோவத்யக்ஷஸம்வேத்³யே கஷ்டகல்பநயா(அ)நயா || 155 ||
ஸர்வதீர்த²த்³ருஶாம் ஸித்³தி⁴: ஸ்வாபி⁴ப்ரேதஸ்ய வஸ்துந: |
யத³ப்⁴யுபக³மாதே³வ தத்ஸித்³தி⁴ர்வார்யதே குத: || 156 ||
ப்ரத்யக்ஷேண விருத்³த⁴த்வம் ந தாவது³பபத்³யதே |
விஷயாபா⁴வதஸ்தஸ்ய ப்ராமாண்யம் து³ர்லப⁴ம் யத: || 157 ||
ஸர்வதீர்த²த்³ருஶாம் தாவத்ஸாமாந்யம் மாநலக்ஷணம் |
அஜ்ஞாதார்தா²தி⁴க³மநம் த்வது³க்தே தந்ந யுஜ்யதே || 158 ||
ப்ராக்ப்ரமாணஸமுத்பத்தேர்தே³ஹாதே³ர்விஷயஸ்ய தே |
ப்ரமாணஹேதோ: கேந ஸ்யாத³ஜ்ஞாதத்வமிதீர்யதாம் || 159 ||
ஸ்வத: ஸித்³தோ⁴(அ)த²வா(அ)ஸித்³தோ⁴ தே³ஹாதி³ஸ்தே ப⁴வந்ப⁴வேத் |
ப்ரமாணாநாம் ப்ரமாணத்வம் நோப⁴யத்ராபி லப்⁴யதே || 160 ||
ப்ரமாணாந்யந்தரேணாபி தே³ஹாதி³ஶ்சேத்ப்ரஸித்⁴யதி |
வத³ ப்ரமாணை: கோ ந்வர்தோ² ந ஹி ஸித்³த⁴ஸ்ய ஸாத⁴நம் || 161 ||
ஸ்வதோ(அ)ஸித்³தே⁴(அ)ப்ரமேயே ச நாஸதோ வ்யஞ்ஜிகா ப்ரமா |
நாபி⁴வ்யநக்தி ஸவிதா க²ரஶ்ருங்க³ம் ஸ்ப²़ுரந்நபி || 162 ||
ப்ரமாணவ்யதிரேகேண நாப்யஸத்த்வம் ப்ரஸித்⁴யதி |
ஸத்த்வவந்நாபி சாபே⁴தே³ மாநமேயௌ ப்ரஸித்⁴யத: || 163 ||
யதி³ மாநாதிரிக்தார்தோ²(அ)மித: ஸம்பா⁴வ்யதே ததா³ |
தம் போ³த⁴யத்³ப⁴வேந்மாநம் ந து தத்குர்வதி³ஷ்யதே || 164 ||
அபு³த்³த⁴போ³த⁴நம் முக்த்வா நாந்யத்கார்யம் க்வசித்³யத: |
ஸத்த்வம் வா யதி³ வா(அ)ஸத்த்வம் நாதோ மேயே ப்ரமாணத: || 165 ||
மாநவ்யாபாரத: பூர்வம் ஸித்³தா⁴மேவாவபோ³த⁴யத் |
ஶுக்திகாம் மாநதாம் யாதி, நாஸித்³த⁴ம் ரஜதாதி³கம் || 166 ||
ஶுக்தௌ ரஜதவிஜ்ஞாநாச்சு²க்திவந்நாமிதம் யத: |
ரஜதம் வித்³யதே கிம்சித்³விஜ்ஞாதம் சா(அ)(அ)த்மவஸ்துவத் || 167 ||
நாதிரேகாந்வயாப்⁴யாம் யத்³வஸ்து ஸம்பா⁴வ்யதே கத²ம் |
தத்ப்ரதி ஸ்யாத்ப்ரமாணத்வம் ஶுக்திகாரஜதே யதா² || 168 ||
கிம் மாநஸம்க³தேரர்தே² ஜாதேயமவபு³த்³த⁴தா |
கிம்வா ப்ராக³பி ஸம்ப³ந்தா⁴த்³பு³த்³தோ⁴(அ)ர்தோ²(அ)பூ⁴ந்ந மாநத: || 169 ||
போ³தா⁴த்மகத்வம் ச மிதே: கிமாஸீந்மேயஸம்க³தே: |
ப்ராக்³வா மேயாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்மிதேர்போ³தா⁴த்மதா ப⁴வேத் || 170 ||
நார்தா²நதி⁴க³தத்வம் ச ப்ரமாணேப்⁴ய: ப்ரஸித்⁴யதி |
ரூபாநதி⁴க³தத்வம் நோ ந ஶ்ரோத்ராதே³: ப்ரமாணத: || 171 ||
மாநவ்யாபாரதஶ்சேத்ஸ்யாந்மேயாநதி⁴கா³திஸ்ததா³ |
தத்³வ்யாபாராத்புரா மேய: ஸ்யாத்ஸ்வதோதி⁴க³தாத்மக: || 172 ||
யத ஏவமதோ(அ)வஶ்யம் ப்ரமாணவ்யாப்ருதே: புரா |
மேயோ(அ)நதி⁴க³த: ஸித்³தோ⁴ ஹ்யப்⁴யுபேயோ(அ)வபு³த்³த⁴வத் || 173 ||
ந சாநாஹிதஸந்மாநஸ்வதஶ்சிந்மாத்ரவிக்³ரஹாத் |
ப்ரத்வகை³காத்ம்யதோ(அ)ந்யத்ர யதோ²க்தாம் து⁴ரமுத்³வஹேத் || 174 ||
ந ஹ்யஜ்ஞாதே யதா² ஜ்ஞாதே விஶேஷணவிஶேஷ்யதா |
ததஶ்ச நைதத்ஸம்ஸித்⁴யேத³ஜ்ஞாநாதி³ ப்ரமாணத: || 175 ||
ப்ரமாணாச்சாநதி⁴க³தௌ தந்நிவ்ருத்தி: குதோ ப⁴வேத் |
ந தா³ஹஜ்வரநுத்த்யர்த²மக்³நிநா ஸ்யாத்³பி⁴ஷக்க்ரியா || 176 ||
ஸாக்ஷ்யமாத்ருப்ரமாரூபம் மாநபூ⁴மௌ யதே²க்ஷ்யதே |
நாஜ்ஞாதே(அ)நுப⁴வாதே³ஷாம் கஶ்சித³ந்யஸ்ததே²க்ஷ்யதே || 177 ||
ப்ரமாணவ்யாப்ருதேரூர்த்⁴வம் ஜ்ஞாதாஜ்ஞாதடூயம் மித²: |
ஸம்த⁴த்தே(அ)நுப⁴வேநைவ ந தத³ந்யேந கேநசித் || 178 ||
யதி³ நாம ந மாநாநி வ்யாப்ரியந்தே விநிஶ்சிதே: |
ப்ராக்ததா²(அ)ப்யபலாபோ(அ)ஸ்யா நாநுபூ⁴தேர்க⁴டாதி³வத் || 179 ||
ஏவம் ஸித்³தே⁴(அ)ப்யநுப⁴வே ஸ்வமஹிம்நா புரா மிதே: |
ப்ரமாணோத்பத்திரந்வேஷ்யை ப்ரத்யக்³த்⁴வாந்தாபநுத்தயே || 180 ||
அவபு³த்³த⁴ஸ்வபா⁴வோ(அ)பி ஸஹதே(அ)நவபு³த்³த⁴தாம் |
வஸ்துத்வாந்ந தமோ ஹந்தி ததா²(அ)பி ப்ரமிதிம் விநா || 181 ||
ப்ரமாணப²़லகாரூட⁴ம் ஸ்வதமோ ஹந்தி நாந்யதா² |
வஸ்து மேயாபி⁴ஸம்ப³த்³த⁴ம் மாநம் தத்³வத்தமோபநுத் || 182 ||
ப்ரத்யக்ஷமாநஸித்³த்⁴யர்த²ம் தஸ்மாத்ப்ரத்யக்ஷவாதி³நா |
ப்ராங்பா⁴நாத³ப்⁴யுபேயோ(அ)ர்தோ² தோ²(அ)ஜ்ஞாதத்வாதி³ஸித்³தி⁴க்ருத் || 183 ||
வாகா³தி³வ்யாப்ருதே: கர்தா ஶப்³தா³தி³கு³ணலாஞ்சி²த: |
ப்ரத்யக்ஷோ க³ம்யதே மாத்ரா ப்ரதீசோ(அ)த்யந்தபே⁴த³த: || 184 ||
ஶ்ரோத்ராதி³வ்யாப்ருதோ மாதா து³:கா²தி³கு³ணவாந்பராங் |
கர்தேவாநுப⁴வேநைவ ப்ரதீசா க³ம்யதே(அ)ஞ்ஜஸா || 185 ||
அநந்யாநுப⁴வ: ப்ரத்யங்ந ப்ரமாத்ராதி³கோ³சர: |
யதோ(அ)பஹதபாப்மாதி³ யுக்தம் ஸ்யாத்தத்³விஶேஷணம் || 186 ||
லோகாயதஸ்ய போ³த்³த⁴ஸ்ய கணபோ⁴ஜ்யாக்ஷபாத³யோ: |
ப்ரத்யக்ஷேணைவ மாநேந விமுகீ²கரணம் க்ருதம் || 187 ||
ப்ரமாணப²़லயோர்பே⁴த³ஸ்ததா² மாநப்ரமேயயோ: |
ஸ்வத:கூடஸ்த²சித்ஸித்³தி⁴ரைகாத்ம்யம் சாநுபூ⁴தித: || 188 ||
ப்ரத்யக்ஷம் மாநமேவேத³மிதி யஸ்மாத்ப்ரஸித்⁴யதி |
ப்ரத்யக்ஷத்³ருக்ஸ்வயம்ஜ்யோதிஸ்ததா³த்மேத்யப்⁴யுபேயதாம் || 189 ||
மேயாதீ³ம்ஸ்தபா⁴வம் ச ஸம்ஶயாந்ருதநிஶ்சயாந் |
விவிச்ய யோ(அ)நுக்³ருஹ்ணாதி ஶப்³த³தீ³ம்ஶ்ச ஜடா³ந்ப்ருத²க் || 190 ||
தே³ஹேந்த்³ரியமநோபு³த்³தீ⁴: ஸுகா²தீ³ம்ஶ்ச க⁴டாதி³வத் |
தமேகமந்தராத்மாநமப்ரத்யக்ஷம் ப்ரபஶ்ய போ⁴: || 191 ||
த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநத்³ருஶ்யாம்ஶ்ச ய: ஸ்வப்நே ப்ரஸமீக்ஷதே |
தத³பா⁴வம் ஸுஷுப்தே ச ஸ ஆத்மேத்யப்⁴யுபேயதாம் || 192 ||
சக்ஷுராதீ³ந்த்³ரியாணாம் ச ந ச ஸ்வப்நே(அ)ஸ்தி ஸம்ப⁴வ: |
ஸுஷுப்தே சாநுபூ⁴திஸ்து தயோரவ்யபி⁴சாரிணீ || 193 ||
ப்ரமாணம் மேயவிஷயம் தத்ப²़லம் மாத்ருஸம்ஶ்ரயம் |
யத்ஸாக்ஷிகம் த்³வயம் ஸித்⁴யேத்ஸ ஆத்மேத்யப்⁴யுபேயதாம் || 194 ||
மாநஸ்ய ஹி ப²़லம் யத்ர ந தந்மாநஸ்ய கோ³சர: |
தஸ்ய மேயைகநிஷ்ட²த்வாத்ப²़லம் து ஸ்யாத்ப்ரமாதரி || 195 ||
ப்ரத்யக்ஷம் வர்ததே யத்ர தத்ப²़லம் தத்ர நேக்ஷ்யதே |
தத்ப²़லம் வர்ததே யத்ர மாநம் தத்ர ந வர்ததே || 196 ||
ஏவம் ஸதி ப்ரமாமாத்ருப²़லமேயாத்மநாம் தவ |
குத: ப்ரத்யக்ஷதாஸித்³தி⁴ர்யதி³ நா(அ)(அ)த்மா(அ)ப்⁴யுபேயதே || 197 ||
வ்யபி⁴சாரிஷு ஸர்வேஷு ப்ரத்யகா³த்மைகஸாக்ஷிஷு |
ப்ரத்யக்ப்ரத்யய ஏவைக: ஸர்வத்ராவ்யபி⁴சாரவாந் || 198 ||
ஏவம் ப்ரத்யக்ஷதஸ்தாவத்³தே³ஹாதி³வ்யதிரேகத: |
ததா²(அ)நுப⁴வத: ஸாக்ஷாதா³த்மா(அ)யம் ப்ரதிபாதி³த: || 199 ||
யச்சைதத்க்ருஷ்ணஸர்பாதி³த்³ருஷ்டாந்தாத்³ப⁴வதோதி³தம் | அஹம் மநுஷ்ய இத்யாதி³ தத்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே || 200 ||
சைதந்யம் காயத⁴ர்மஶ்சேந்மநுஷ்யோ(அ)ஸாவிதி ப்ரமா |
அஸாதா⁴ரணதோ ந ஸ்யாத³ஹம் வேத்³மீதிவத்ததா³ || 201 ||
ஸமவேதம் ஹி யத்³யத்ர சைதந்யம் ஸ்யாச்ச²ரீரகே |
தஸ்யைவ தத்³ப⁴வேத்ஸாக்ஷாந்நாந்யதே³ஹாஶ்ரிதஸ்ய தத் || 202 ||
கரணவ்யாப்ருதிம் சர்தே மநுஷ்யோ(அ)ஸ்மீதி தீ⁴ர்ப⁴வேத் |
பூர்வவந்ந து தத்தாத்³ருக்³தே³ஹாத்³பி⁴ந்நா ததஶ்சிதி: || 203 ||
ந சாஹம்பு³த்³தி⁴நிர்க்³ராஹ்யமித³ம்தீ⁴க்³ராஹ்யகோ³சர: ||
விரோதா⁴ந்ந ஹி ஶீதத்வமுஷ்ணஸ்யாக்³நேர்விஶேஷணம் || 204 ||
காயஸ்யாபி ந சைதந்யமேவமேவ விஶேஷணம் |
விரோதி⁴நா ஜட³த்வேந வ்யாப்தே: கிமு பரஸ்ய தத் || 205 ||
விஶேஷ்யமபி நா(அ)(அ)ப்நோதி த⁴ர்மாந்தரவிஶேஷிதம் |
விஶேஷ்யமாத்ரநிஷ்ட²த்வாத³ந்யத்ர ஸ்யாத்கத²ம் நு தத் || 206 ||
விஶேஷணவிஶேஷ்யத்வே ஸம்க³திஶ்சேத்³ப⁴வேத்தயோ: |
ஏகப்ரத்யயக³ம்யத்வம் ஸ்யாத்ததா³ க்ருஷ்ணஸர்பவத் || 207 ||
ஆவித்³வத³ங்க³நாவாலம் தே³ஹாதௌ³ க⁴டவந்மதி: |
ப்ருத²க்த்வேந ப⁴வந்தீயம் கத²ம் ஸ்யாச்சித்³விஶேஷிதா || 208 ||
மாதாரமபி நா(அ)(அ)ப்நோதி யத்ப்ரமேயைகநிஷ்டி²தம் |
ப்ரத்யக்ஷம் தஸ்ய கா ஶக்தி: ஸ்வார்தா²யாம் சிதி வர்திதும் || 209 ||
அஸாதா⁴ரணரூபோத்தா²ஜ்ஞாநேநைவ ப்ரமீயதே |
யதா² க⁴டஸ்ததை²வா(அ)(அ)த்மா நாநத்மப்ரத்யயப்ரம: || 210 ||
ஸ்வார்த²ம் ஸந்ந பரார்த²ஸ்ய ஸ்வாதந்த்ர்யாத்ஸ்யாத்³விஶேஷணம் |
ந ச சைதந்யமித்கிம்சிச்சைதந்யால்லப்⁴யதே ப்ருத²க் || 211 ||
க்³ரஹீத்ரேவ ஹி சைதந்யமாத்மநோ(அ)நாத்மநஸ்ததா² |
க்³ரஹீதுர்க்³ராஹ்யதா லோகே ந ந்யாயேநோபபத்³யதே || 212 ||
ப்ரத்யக்த்யா விபி⁴ந்நஸ்ய சைதந்யஸ்ய விஶேஷணம் |
பராகத்வாந்நாபி காய: ஸ்யாச்சீ²ததேவ விபா⁴வஸோ: || 213 ||
பாரிஹார்யாதி³க³ம் ஹேம்நி ப்ரமாணம் மேயநிஷ்டி²தம் |
கத²மாத்மசிதௌ தத்ஸ்யாத்தத்³விருக³த்³தா⁴ர்த²ஸித்³த⁴யே || 214 ||
பூ⁴தேப்⁴யஶ்ச சிது³த்பத்திர்ந ப்ரத்யக்ஷப்ரமாணிகா |
பூ⁴தாந்வயஸ்ய சாஸத்த்வாந்நாபி லிங்கா³த்ப்ரஸித்³த்⁴யதி || 215 ||
ம்ருதோ(அ)ஸ்மீத்யபி ஸம்வித்திஶ்சைதந்யாபக³மே குத: |
ஜாட்³யாத்ஸ்யாந்நாபி காயஸ்ய சித³பா⁴வஶ்சிதே: குத: || 216 ||
நாபி ஸ்வப்நாநுபூ⁴தேஶ்ச மித்²யாத்வம் ஸ்வப்நவந்மதம் |
போ³தா⁴நுப⁴வவத்தஸ்யா பா³த⁴கோ நேக்ஷ்யதே யத: || 217 ||
வாயோரபி ஸமுத்க்ராந்தி: ப்ரத்யக்ஷாந்நாவஸீயதே |
சிதேஸ்தத்³பா⁴வபா⁴வித்வாத்³வாயுரேவாஸ்து சேதந: || 218 ||
சைதந்யம் பூ⁴தகார்யம் சேத்காயவத்திஷ்ட²தாம் சிதி: |
சிதிவந்நஶ்யதாம் யத்³வா காயோ(அ)யம் ஹேதுநாஶத: || 219 ||
ஜாக்³ரச்ச²ரீரவச்சேத்ஸ்யாத்ஸ்வப்நகாயோ(அ)பி பூ⁴தத: ||
ஸத்யபூ⁴தைகஹேதுத்வாந்மித்²யாத்வம்ம் தஸ்ய கிம்க்ருதம் || 220 ||
ஸத்யோ வா யதி³ வா மித்²யாம் ஸ்வப்நதே³ஹோ(அ)ப்⁴யுபேயதே |
சிதேரவ்யபி⁴சாரித்வாத்ததா²(அ)பீஷ்டம் ப்ரஸித்⁴யதி || 221 ||
தஸ்மாந்ந்ருஹஸ்திதே³ஹாதௌ³ ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நாதி³பூ⁴மிஷு |
பி⁴ந்ந: ஶரீரத: ஸித்³த⁴: ப்ரமாதா ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞயா || 222 ||
தே³ஶகாலவயோஜாதிரூபஶக்த்யாதி³பே⁴த³த: |
தே³ஹே ந ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞா ஸ்யாஜ்ஜாதே ஸ்மர்தரி யுஜ்யதே || 223 ||
அநுக்³ராஹ்யஸஜாதீயம் ந ச ப்ரத்யக்ஷமாநிந: |
ஜ்யோதி: ஸாத⁴யிதும் யுக்தமநுமாநத்³விஷ: ஸத: || 224 ||
ஸஜாதீயகி³ரா சாத்ர ப⁴வதா கிம் விவக்ஷிதம் |
ஸாமாந்யமத²வா வ்யக்திர்யதி³ ஸாமாந்யமுச்யதே || 225 ||
ஸஜாதி நாஸ்தி ஸாமாந்யமநவஸ்தா² ததா² ஸதி |
நி:ஸாமாந்யாநி தேநா(அ)(அ)ஹு: ஸாமாந்யாநீதி வாதி³ந: || 226 ||
பௌ⁴திகத்வேந சேஜ்ஜ்யோதிர்தே³ஹாநுக்³ராஹகம் மதம் |
தே³ஹே(அ)பி தஸ்ய ஸத்³பா⁴வாந்நாபேக்ஷ ஸ்யாத்ததா³ ரவௌ || 227 ||
விஶேஷஶ்சேத³பேக்ஷ்ய: ஸ்யாத்³யோ தே³ஹே(அ)ஸ்மிந்ந வித்³யதே |
நாநுக்³ராஹ்யஸஜாதித்வம் தஸ்யாநுக்³ராஹகத்வத: || 228 ||
தே³ஹாத்ஸ்யாத்³பி⁴ந்நஜாதீயம் வஸ்து தே³ஹாவபா⁴ஸி யத் |
விவாத³கோ³சராபந்நம் பா⁴ஸ்வரத்வாத்³ரவீந்து³வத் || 229 ||
நாநுக்³ராஹ்யஸஜாதீயம் நாப்யநுக்³ராஹகம் ததா² |
க⁴டோ க⁴டம் ரவிர்வேந்து³ம் நாநுக்³ருஹ்ணாதி குத்ரசித் || 230 ||
ஸஜாதீயாஸஜாதீயைர்தே³ஹோபக்ருதிரிஷ்யதே |
க்ஷ்மாப³க்³நிவாயுபி⁴: ஸாக்ஷாந்நாதோ நியம இஷ்யதே || 231 ||
விஜாதீயோபகாரஶ்சேத்³ப⁴வதா நாப்⁴யுபேயதே |
சதுர்பூ⁴தாத்மகோ தே³ஹ இத்யேதத்கத²முச்யதே || 232 ||
அபா⁴வோ(அ)ப்யுபகுருதே லோகே(அ)ஸ்மிந்பா⁴வவத்³யத: ||
நாதோ(அ)நுக்³ராஹகத்வாதி³நியமோ(அ)யம் ஸமஞ்ஜஸ: || 233 ||
பார்தி²வை: பார்தி²வஸ்யாக்³நேருபகாரோ யதே²ந்த⁴நை: |
வைத்³யுதஸ்ய ததை²வாத்³பி⁴ருபகார: ஸமீக்ஷ்யதே || 234 ||
அத்³பி⁴: காஷ்டை²ஶ்சோபகார: பாவகஸ்யைவ வீக்ஷ்யதே |
அக்³ந்யம்பு³பி⁴ஶ்ச ஶமநம் ததா²(அ)க்³நேரேவ த்³ருஶ்யதே || 235 ||
ஸஜாதீயாஸஜாதீயநியமோ(அ)தோ ந யுஜ்யதே |
உபகாராபகாரத்வே பூர்வோக்தேநைவ வர்த்மநா || 236 ||
யச்சாப்யக்ஷைரநைகாந்த்யம் ஹேதோரபி⁴ஹிதம் புரா |
தச்சாப்யஸத்த்வயா(அ)பா⁴ணி த⁴ர்மித்வேந பரிக்³ரஹாத் || 237 ||
ஸேந்த்³ரியஸ்யாஸ்ய தே³ஹஸ்ய புருஷோக்த்யா பரிக்³ரஹாத் |
ந ஹ்யேகதே³ஶ: ஸாத்⁴யஸ்ய த்³ருஷ்டாந்தத்வாய கல்பதே || 238 ||
லிங்க³ஸ்ய மாத்வஸம்ஸித்³தௌ⁴ தூ³ஷணம் தூ³ஷணம் ப⁴வேத் |
விஶேஷே(அ)நுக³மாபா⁴வ இத்யாதி³ யது³தீ³ரிதம் || 239 ||
ஸாமாந்யேதரரூபத்வாத்ஸாத்⁴யஸ்யாக்³ந்யாதி³ரூபிண: |
அபி தோ³ஷத்³வயம் ந ஸ்யாதே³கரூபே ஹி ஶங்க்யதே || 240 ||
ந சேந்த்³ரியாணி தே ஸந்தி ப்ரத்யக்ஷைகப்ரமாணிந: |
அநுமாநாத்³ருதே தேஷாம் ஸம்ஸித்³தி⁴ர்நேஷ்யதே யத: || 241 ||
க்³ராஹகக்³ரஹணக்³ராஹ்யபா⁴வாபா⁴வவிபா⁴க³வித் |
ஸ்வார்த²மந்யாநபேக்ஷம் ஸச்சைதந்யம் நாக்ஷமாநக³ம் || 242 ||
ந ச தத்³பா⁴வபா⁴வித்வம் வ்யதிரேகாப்ரஸித்³தி⁴த: |
தே³ஹாபா⁴வே ஹ்யபா⁴வோ(அ)ஸ்யாஶ்சிதே: ஸ்யாத்கிம்ப்ரமாணக: || 243 ||
அநுமாநாப்ரமாணத்வம் ந ப்ரத்யக்ஷேண ஸாத்⁴யதே |
லிங்கே³நாபி ச தத்ஸித்³தௌ⁴ த்வது³க்த்யைவ விருத்³த⁴தா || 244 ||
த்வத³ஶேஷப்ரவ்ருத்தீநாம் நிரோத⁴ஶ்ச ப்ரஸஜ்யதே |
லிங்க³ஸ்யேஹாப்ரமாணத்வே நிஶ்சேஷ்டம் ஸ்யாஜ்ஜக³த்ததா² || 245 ||
வாகா³பி⁴வ்யாஹ்ருதிஶ்சேயமபி தே ந ப்ரஸித்⁴யதி ||
நைவா(அ)(அ)த்மப்ரதிபத்த்யர்த²ம் பா⁴ரத்யுச்சார்யதே த்வாயா || 246 ||
விவாத³கோ³சராபந்நா ப்ரமாணமநுமேஷ்யதாம் |
அநுமாநத்வதோ லிங்கா³த்³தூ³ஷணாநுமிதிர்யதா² || 247 ||
க²த்³யோதாதி³ப்ரகாஶஸ்ய யச்சாநித்யத்வமுச்யதே ||
பக்ஷாதி³வ்யவதா⁴நத்வாத்தச்சாஸ்மாகம் ந தாந்ப்ததி || 248 ||
பா⁴வாபா⁴வக்³ரஹோ நாபி ஸித்⁴யேத்ப்ரத்யக்ஷமாநத: |
வித்³யமாநார்த²ஸம்ப³ந்தா⁴த்ப்ரத்யக்ஷஸ்யேஹ ஸர்வத: || 249 ||
அதா²பா⁴வோ(அ)பி தத்³கா³ஹ்ய இதி சேத³பி⁴தீ⁴யதே |
ப்ரத்யக்ஷாபா⁴வஸம்ஸித்³தௌ⁴ கிம் ப்ரமாணமிதீர்யதாம் || 250 ||
ப்ரமாத்ருமாநாபா⁴வோ(அ)பி ப⁴வதா ப்ரதிபாத்³யதே |
யத்³பா⁴வே(அ)பி ந யந்மாநம் தத³பா⁴வே(அ)பி தத்கத²ம் || 251 ||
வ்யாவர்ததே ஸ்வபா⁴வஶ்சேதி³த்யேதத³திது³ர்க⁴டம் |
ஸ்வபா⁴வோ வஸ்துநஸ்தத்த்வம் தத்த்வாத்தத்த்வம் ந ஹீயதே || 252 ||
த⁴ர்மாதே³: ப²़லதா³த்ருத்வம் ஸ்வபா⁴வோ(அ)வஶ்யமேவ தத் |
அப்⁴யுபேயஸ்த்வயா(அ)பீஹ யதா² தத³பி மே ஶ்ருணு || 253 ||
க்ரியாத: ஸ்துதிநிந்தா³தே³: ஸுக²து³:கா²தி³லக்ஷணம் |
த⁴ர்மாத⁴ர்மப²़லம் ஸாக்ஷாத்ப்ரத்யக்ஷேணாநுபூ⁴யதே || 254 ||
ஆக³மைகப்ரமாணத்வாத்கத²ம் த⁴ர்மாத்³யுதா³ஹ்ருதி: |
அதா²ப்⁴யுபக³மாத்³யுக்தம் வேதா³ப்⁴யுபக³திஸ்ததா² || 255 ||
மாநாந்தராப்⁴யுபக³மாத்³ப⁴வதஶ்ச ததா² ஸதி |
ஸ்வஸித்³தா⁴ந்தவிரோதோ⁴(அ)யம் ப³லாதா³யாத்யநீப்ஸித: || 256 ||
த³க்³த்⁴ருத்வாதி³ஸ்வபா⁴வோ(அ)க்³நே: ஶக்திஶ்சேத்³ப⁴வதோச்யதே ||
ப்ரத்யக்ஷாத்தத³ஸம்ஸித்³தே⁴ர்விரோத⁴ஸ்தே(அ)நுமாஶ்ரிதே: || 257 ||
மத³ப்⁴யுபக³மோ யத்³வத்³ப⁴வதோ(அ)பி ததா² யதி³ || ||
ஸர்வமாநாப்⁴யுபக³மாந்ந கிம்சிந்நோ(அ)ஸ்தி து³:ஸ்தி²தம் || 258 ||
த்வத³ப்⁴யுபக³மார்தா²ய யத்நோ(அ)யம் க்ரியதே மயா |
அப்⁴யுபேதோ மது³க்தஶ்சேத்ஸித்³த⁴ம் ந: ஸ்யாத்ப்ரயோஜநம் || 259 ||
அநவஸ்தே²தி யோ(அ)ப்யுக்த: ஸோ(அ)பி தோ³ஷோ நிராக்ருத: |
ஸர்வமாநாப்⁴யுபக³மாந்நாநவஸ்தா² ததோ ப³லாத் || 260 ||
தே³ஹாதி³வ்யதிரிக்தோ(அ)த ஆத்மா ஸித்³தோ⁴ யதோ²தி³த: |
ஆதி³த்யாத்³யஸஜாதீய: பூர்வாக்தாத³நுமாநத: || 261 ||
த³ர்ஶநாதி³க்ரியாவாம்ஶ்சேத்³தே³ஹ ஏவாப்⁴யுபேயதே |
த்³ருஷ்டஸ்யைவ ஸ்ம்ருதௌ ந ஸ்யாத்ஸ்வப்நே சார்த²ஸ்ய த³ர்ஶநம் || 262 ||
பா³ஹ்யாதி³த்யாதி³விரஹே கரணவ்யாப்ருதிம் விநா ||
ஜாக்³ரத்³வத்³வீக்ஷதே ஸ்வப்நே த்³ருஷ்டபூர்வம் யதோ நர: || 263 ||
ஸாமக்³ர்யா ஸ யயா பூர்வமத்³ராக்ஷீச்சி²க²ரம் கி³ரே: |
தயா விநைவ ஸ்வப்நே ததா³த்மா பூர்வவதீ³க்ஷதே || 264 ||
உத்கா²தநயநஶ்சாயமநுத்கா²தாக்ஷவத்³த⁴டம் |
ஸ்வப்நே ஸமீக்ஷதே நாத ஆத்மநோ(அ)ந்ய: ப்ரபஶ்யதி || 265 ||
ததஶ்சைதத்³ப⁴வேத்ஸித்³த⁴ம் ய: ஸ்வப்நே கும்யமீக்ஷதே |
விசக்ஷு: ப்ராக³பி க⁴டம் ஸ ஏவைக்ஷிஷ்ட சக்ஷுஷா || 266 ||
ம்ருதௌ சாவிகலஸ்யைவ த³ர்ஶநாதே³ரஸம்ப⁴வாத் |
ந ஸ்யாத்³தே³ஹஸ்ய தச்சாபி தே³ஹோ த்³ரஷ்டா ப⁴வேத்³யதி³ || 267 ||
நேக்ஷித்ருத்வே(அ)க்ஷபு³த்³த்⁴யாதே³: ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞோபபத்³யதே |
ந பி⁴ந்நத்³ரஷ்ட்ருகம் யஸ்மாத்ப்ரதிஸம்தா⁴நமர்ஹதி || 268 ||
யமத்³ராக்ஷம் புரா கும்ப⁴ம் தமேவாத்³ய ஸ்ப்ருஶாம்யஹம் |
இத்யேதத்ப்ரதிஸம்தா⁴நம் ந பி⁴ந்நத்³ரஷ்ட்ருகம் ப⁴வேத் || 269 ||
ப்ரதிஸம்தா⁴நக்ருத்தர்ஹி மந: ஸம்ஸ்காரஸம்ஶ்ரயாத் ||
நைவம் தஸ்யாபி மநஸோ விஷயத்வேந த³ர்ஶநாத் || 270 ||
ஶப்³தா³தி³க²சிதம் ஸாக்ஷாத்ஸ்ம்ருதிஸ்வப்நக³தம் மந: |
கும்ப⁴வத்³வீக்ஷ்யதே யஸ்மாந்நாத ஆத்மா மநோ(அ)பி ந: || 271 ||
பா⁴வாபா⁴வௌ ப்ரமாத்ராதே³ஸ்தத்³விலக்ஷணரூபப்⁴ருத் |
ப்ரத்யக்ஸமீக்ஷதே நித்யம் நாதோ த்³ரஷ்ட்ரு ப⁴வேந்மந: || 272 ||
யோக்³யத்வம் சாஸ்ய தே³ஹஸ்ய ப்ரத்யக்ஷைகப்ரமாணகம் |
ப்ரத்யக்ஷாப்ரமிதம் கஸ்மாத்³போ⁴க்த்ருத்வம் தஸ்ய கல்ப்யதே || 273 ||
அயம்ரூபேண போ⁴க்³யோ(அ)ர்தோ² ஹ்யஹம்ரூபேண போ⁴ஜக: |
விருத்³த⁴ரூபௌ ப்ரத்யக்ஷாத்³நம்யேதே போ⁴ஜ்யபோ⁴ஜகௌ || 274 ||
இத்யலம் ஶுஷ்கதர்கோத்த²வாங்பா⁴த்ராக்ஷேபதூ³ஷணை: |
பும்ஸாம் புமர்த²ஸித்³த்⁴யர்த²ம் ப்ரக்ராந்தமபி⁴தீ⁴யதே || 275 ||
ஆத்மைவாஸ்யேத்யுபஶ்ருத்ய பூர்வாத்தரவிருத்³த⁴தாம் |
ஆஶங்க்ய ஜநகோ(அ)ப்ராக்ஷீதா³த்மா(அ)யம் கதமோ ந்விதி || 276 ||
தே³ஹாதி³ஸம்ஹதாவஸ்யாமாத்மேதி ஹ்யபி⁴தா⁴தி⁴யௌ |
ஸுப்ரஸித்³தே⁴ ஜக³த்யஸ்மிந்நாயோஷித்³வாலபண்டி³தம் || 277 ||
பம்வ்யாபாரஸ்ய ஸம்ப³ந்தோ⁴ தே³ஹாதி³வ்யதிரேகிண ||
ஜ்யோதிஷா(அ)நாத்மநா பூர்வம் லிங்கே³ந ப்ரதிபாதி³த: || 278 ||
ஆத்மைவாஸ்யேதி வசநாத்பூர்வோத்தரவிரோத⁴த: |
ஸம்ஜாதஸம்ஶயோ ராஜா யாஜ்ஞப³ல்க்யமப்ருச்ச²த || 279 ||
அர்தா²ந்தரம் சேத்³தே³ஹாதே³ராத்மஜ்யோதிர்விவக்ஷிதம் |
பூர்வோத்தரவிரோதோ⁴(அ)யம் ததா³ நைவேஹ டௌ⁴கதே || 280 ||
ஆத்மஶப்³த³ஶ்ச லோகே(அ)ஸ்மிந்ப்ரஸித்³தோ⁴(அ)நேகவஸ்துஷு |
ஸாக்ஷிபு³த்³தி⁴ஶரீராந்தேஷ்வாத்மபு³த்³தி⁴ஸமந்வயாத் || 281 ||
ட³தச்ப்ரத்யயஸ்தஸ்மாத்³ப³ஹ்வர்த²ஸ்யாத்ர ஸம்ப⁴வாத் |
கதமோ ப⁴வதா(அ)(அ)த்மேதி ஜ்யோதிஷ்ட்வேந விவக்ஷித: || 282 ||
இதி ப்ருஷ்டோ(அ)நுமாநேநாவிருத்³த⁴ம் ப்ரத்யபீபத³த் |
ஆத்மஜ்யோதி: ஸுவிஸ்பஷ்டம் ராஜாநம் யோ(அ)யமித்யத: || 283 ||
பா⁴ந்வாதி³ஜ்யோதிஷா தாவத்³வ்யவஹர்துரநுக்³ரஹ: |
குஷ்ணஸாராதி³தே³ஶேஷு ஸ்வாந்தஸ்யாநுக்³ரஹஸ்தத: || 284 ||
மந:ப்ரதா⁴ந: ஸம்கா⁴த ஆத்மசைதந்யபி³ம்பி³த: |
அபி⁴வ்யக்தஸ்ம்ருதி: ஸோ(அ)த² பா³ஹ்யாம் சேஷ்டாம் ப்ரபத்³யதே || 285 ||
பிண்ட³ஸ்தவதி³ஹா(அ)(அ)த்மைகோ த்³விதீயோ லிங்க³ஸம்ஜ்ஞித: |
சித்³விம்பி³தாவதி⁴ஶ்சாந்யஶ்சதுர்தோ² நேதி நேதி ய: || 286 ||
பா³ஹ்யாந்தர்ஜ்யோதிஷோர்மத்⁴யே தே³ஹோ பு³த்³த்⁴யாதி³ஸம்ஹத: |
வர்ததே வாங்ப⁴ந:காயக்ரியாகாரீ ஸுகா²தி³மாந் || 287 ||
பா⁴ந்வாதி³ஜ்யோதிஷா ஸோ(அ)யம் ஸம்யக்ஸம்தீ³பிதேக்ஷண: |
தத்³தூ³ரேத்³த⁴மநா: ஸ்ம்ருத்வா பா³ஹ்யாம்சேஷ்டாம் ப்ரபத்³யதே || 288 ||
த⁴ர்மாத⁴ர்மஸமுத்தோ²(அ)ஸ்த² பா³ஹ்யஜ்யோதிரநுக்³ரஹ: |
ஹேத்வந்தராநபேக்ஷஸ்து ப்ரத்யக்³ஜ்யோதிரநுக்³ரஹ: || 289 ||
தே³ஹைகதே³ஶ ஏவாஸ்ய தே³வதாநுக்³ரஹஸ்தத: |
க்ருத்ஸ்நாத்⁴யாத்மாதி⁴தை³வாதா³வாத்மஜ்யோதிரநுக்³ரஹ: || 290 ||
ந தத்ர ஸூர்யோ பா⁴தீதி ததா²சா(அ)(அ)ர்த²ர்வணே வச: |
யதா² ப்ரகாஶயத்யேக இதி சாப்யைஶ்வரீ ஸ்ம்ருதி: || 291 ||
அஸ்தா²ஸ்நுத்வாச்ச த⁴ர்மாதே³: ப்ரயோஜ்யம் ஸாதி⁴தை³வதம் ||
அத்⁴யாத்மமதி⁴பூ⁴தம் ச தேநாஸ்தா²ஸ்ந்வாத்மஸாக்ஷிகம் || 292 ||
பா³ஹ்யஜ்யோதிரபா⁴வே(அ)தோ வாங்பா⁴ந:காயஹேதுகே |
ஸ்வப்நாதி³வ்யவஹாரே(அ)ஸ்மிஞ்ஜ்யோதிராத்மைவ நாபரம் || 293 ||
தே³ஹேந்த்³ரியமநோபு³த்³தி⁴வ்யதிரேகப்ரஸித்³த⁴யே |
யோ(அ)யமித்யுச்யதே ப்ரத்யக்³ஜ்யோதிஷோ பா⁴நுவத்³வச: || 294 ||
ஸ்வயம்ப்ரமாணகஸ்தாவத்ஸாக்ஷ்யந்தோ(அ)ர்தோ² வ்யவஸ்தி²த: |
பா⁴வாபா⁴வௌ ப்ரமாத்ராதே³ஸ்தத்ப்ரஸாதா³த்ப்ரஸித்⁴யத: || 295 ||
ததா³பா⁴ஸாநுவித்³தே⁴ந ப்ரமாத்ரா(அ)ஹம்வபுர்பு⁴தா |
ப்ரமாணாதே³: ப்ரஸித்³தி⁴: ஸ்யாந்மேயஸ்யாபி ப்ரமாணத: || 296 ||
ப்ரமாணவ்யாப்ருதிப²़லப்ரஸித்³தி⁴ஶ்ச ப்ரமாதரி |
அவக³த்யவஸாநா ஸ்யாத்ப்ரமாது: ப்ரத்யகா³த்மநி || 297 ||
யதோ(அ)வக³திரேவாத்ர ப்ரமாத்ராதி³விஶேஷணா |
ஸாக்ஷாத்ப்ரமாப²़லம் ந்யாய்யம் ப்ரத்யகா³த்மைகஸாக்ஷிகம் || 298 ||
ப்ரத்யக்சிதா³க்ருதிர்பு³த்³தௌ⁴ மேயார்தா²க்ருதிவத்ஸ்தி²தா |
பு³த்³தி⁴: காரணஸம்ஸ்தை²வ க்ருத்ஸ்நவ்யவஹ்ருதிக்ஷமா || 299 ||
ய: ப்ருஷ்ட: ஸ பராக்³வ்ருத்திப்ரமாமேயாதிலங்கி⁴த: |
ப்ரத்யக்ஷேணைவ மாநேந த்வயமித்யபி⁴தீ⁴யதே || 300 ||
பராஞ்சீதி ச மந்த்ரோக்தி: ஸாக்ஷாதா³த்மேதி ச ஶ்ருதி: |
பராங்பா⁴நாப்ரமேயத்வமாத்மந: ப்ரத்யபூ³பு³த⁴த் || 301 ||
கும்பா⁴காரேண கும்பா⁴ர்தோ² யதா² ப்ரத்யக்ஷ ஈக்ஷ்யதே |
விஜ்ஞாநேந ததா² ப்ரத்யங்ஙாத்மாகாரேண க்³ருஹ்யதே || 302 ||
க⁴டாஸாமாந்யரூபோத்த²ப்ரத்யக்ஷைகப்ரமாணக: |
க⁴டார்தோ²(அ)வ்யபி⁴சாரித்வாத்தயோர்மாநப்ரமேயயோ: || 303 ||
ஆத்மாஸாதா⁴ரணாத்மோத்த²பா⁴ஸ்வசைதந்யரூபிணா |
ப்ரத்யக்ஷேணேக்ஷ்யதே நித்யமாத்மநா(அ)(அ)த்மா த்வகாரக: || 304 ||
அநாத்மாகாரமாநேஷு ஹ்யந்யோந்யவ்யபி⁴சாரிஷு |
ப்ரத்யக்ப்ரத்யய ஏவைக: ஸர்வத்ராவ்யபி⁴சாரவாந் || 305 ||
யத ஏவமத: ப்ரத்யக்ப்ரத்யயேநோபதி³ஶ்யதே |
தத³ந்யதீ⁴க்³ருஹீதௌ ஸ்யாத்³யதோ(அ)நாத்மத்வமாத்மந: || 306 ||
அபாஸ்தாந்யவ்யபேக்ஷம் சேதா³த்மத்³ருஷ்ட்யா ஸமீக்ஷிதம் |
ஜக³தா³த்மைவ க்ருத்ஸ்நம் ஸ்யாந்ந ஹ்யஜ்ஞாதோ(அ)வஶிஷ்யதே || 307 ||
அயமித்யபி⁴தா⁴யோக்³யப³ஹோரர்த²ஸ்ய ஸம்நிதி⁴: |
விஜ்ஞாநமய இத்யுக்திஸ்தத³வச்சி²த்தயே யேத: || 308 ||
விஜ்ஞாநமய இத்யஸ்மாத்³வ்யபதே³ஶாந்நிவர்ததே |
ஜ்யோதிராத்மா ஜடா³த்³தே³ஹாத்தஸ்யாசைதந்யரூபத: || 309 ||
விஜ்ஞாநமித்யநேநாத்ர பு³த்³தி⁴ரேவாபி⁴தீ⁴யதே |
பு³த்³த்⁴யுபாத்⁴யவிவிக்தஶ்ச விஜ்ஞாநமய உச்யதே || 310 ||
பு³த்³தி⁴விஜ்ஞாநஸம்ப்ருக்தோ யஸ்மாதே³ஷ ப்ரமீயதே |
ராஹுவச்சந்த்³ரஸம்ப்ருக்த: ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநமயஸ்தத: || 311 ||
த்³ரஷ்ட்ருத்வாத்³யபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)காரகஸ்யாபி ஸர்வதா³ |
பு³த்³தி⁴யோக³க்ருதோ(அ)தோ(அ)யம் விஜ்ஞாநமய உச்யதே || 312 ||
ஆத்மாநாத்மாவபோ³தா⁴ய யதோ தீ⁴ரேவ காரணம் |
ஸர்வார்த²கரணம் ஸா(அ)தோ தீ³போ த்⁴வாந்தே யதா² ததா² || 313 ||
விஜ்ஞாநாலோகஸம்ப்ருக்தம் மேயம் வஸ்த்வகி²லம் யத: |
விஜாநாதி மயட்தஸ்மாத்ப்ராயார்தோ²(அ)த்ராவஸீயதே || 314 ||
யாவால்ல்யுட³ர்த²ஸ்தேநாயம் தத³வித்³யைகஹேதுத: |
அவிஶிஷ்டோ மதோ யஸ்மாத்ததா³பா⁴ஸைகவர்த்மநா || 315 ||
விஜ்ஞாநமய இத்யேவம் தஸ்மாதா³த்மா(அ)பி⁴தீ⁴யதே |
ஸர்வதீ⁴வ்ருத்திஸாக்ஷித்வாத்தாதா³த்ம்யாச்சாப்யநாத்மந: || 316 ||
ஸர்வார்த²க்³ரஹணம் தஸ்மாத்புரோவஸ்தி²ததீ³பவத் |
ப்ரதா⁴நம் கரணம் பு³த்³தி⁴ர்த்³வாரமாத்ரம் ததோ(அ)பரம் || 317 ||
வ்யாசக்²யுர்மயடம் யே து விகாரார்தே² மஹாதி⁴ய: ||
ஸ்வவ்யாக்²யாநவிரோத⁴: ஸ்யாத்தேஷாம் சாநர்த²ஸம்க³தி: || 318 ||
ஆத்மநஶ்சாபி நி:ஶேஷவிகாரப்ரதிஷேத⁴த: |
ந ஜாயத இதி ஸ்பஷ்டம் ஶ்ருதிமந்த்ரோக்திஸம்ஶ்ரயாத் || 319 ||
அநிர்மோக்ஷப்ரஸக்திஶ்ச விகாரஶ்சேத்பராத்மந: |
மயண்நாதோ விகாரே ஸ்யாத்ப்ராயார்த²ஸ்த்வத்ர யுஜ்யதே || 320 ||
யதி³ வா(அ)ஜ்ஞாநதஸ்தஸ்ய விகாரோ ஜக³தி³ஷ்யதே |
ரஜ்ஜ்வா: ஸர்பாதி³கோ யத்³வந்ந ததா² தோ³ஷ இஷ்யதே || 321 ||
விஜ்ஞாநமய இத்யத்ர வாக்யே ப்ராயார்த²தேஷ்யதே |
ப்ருதி²வ்யாதி³மயோ(அ)ப்யாத்மா யஸ்மாதூ³ர்த்⁴வம் ப்ரவக்ஷ்யதே || 322 ||
ஸம்தி³ஹ்யமாந: ஸர்வத்ர பதா³ர்தோ²(அ)ந்யத்ர நிஶ்சிதாத் ||
ப்ரயோகா³த்ஸுவிநிஶ்சேயோ ந்யாயாத்³வா(அ)த்யந்தநிஶ்சிதாத் || 323 ||
தே³ஹாதி³வேந்த்³ரியேப்⁴யோ(அ)பி வ்யுத்தா²பநசிகீர்ஷயா |
ப்ராணேஷ்விதி ஶ்ருதிர்வக்தி ப்ராணா: பஞ்சத³ஶோதி³தா: || 324 ||
தேப்⁴யோநிர்தா⁴ரணார்தா²ய ஸப்தமீயம் ப்ரயுஜ்யதே ||
ப்ராணேஷு யோ(அ)ர்தோ²(அ)நுக³த: ஸ ஆத்மேத்யவதா⁴ர்யதாம் || 325 ||
ப்ராணேஷ்வாத்மீயரூபேஷு ப்ரத்யகத்வேநாவபா⁴தி ய: |
ஸ ஏவா(அ)(அ)த்மேதி விஜ்ஞேயஸ்தேஷு ஸர்வேஷ்வநாத்மஸு || 326 ||
மதம் ப்ராணஸஜாதீயா தீ⁴ரேவா(அ)(அ)த்மேதி சேந்ந தத் |
யதோ தீ⁴வ்யதிரேகார்த²ம் ஹ்ருதீ³தி ஶ்ருதிரப்⁴யதா⁴த் || 327 ||
ஹ்ருச்ச²ப்³தே³ந ச தீ⁴ரேவ தாத்ஸ்த்²யாத³த்ராபி⁴தீ⁴யதே |
ஸ்வார்த²ஸ்தஸ்யாம் ய ஆபா⁴தி ஸ ஆத்மா பு³த்³தி⁴வ்ருத்தித்³ருக் || 328 ||
ஹ்ருதீ³த்யாதா⁴ரநிர்தே³ஶாத்³தீ⁴ஸ்தா² ஆத்மேதி ஶங்க்யதே |
வ்ருத்தயோ(அ)தோ நிவ்ருத்த்யர்த²மந்திரித்யுபதி³ஶ்யதே || 329 ||
தே³வதாவிஷயப்ராணபு³த்³தி⁴தத்³வ்ருத்தித: பர: |
ப்ரத்யக்தயா ய: ப்ரத²தே ஜ்யோதிராத்மா ஸ ஈக்ஷ்யதாம் || 330 ||
க்³ராஹகக்³ரஹணக்³ராஹ்யரூபோ(அ)நாத்மா ப்ரவாஹவாந் |
பு³த்³த்⁴யாதி³ர்விஷயாந்தோ(அ)ர்தோ² யத்ஸாக்ஷிக இவேக்ஷ்யதே || 331 ||
பூ⁴த்வா(அ)ப⁴வம்ஸ்ததா²(அ)பூ⁴த்வா ப⁴வம்ஶ்சேஹாததா²த்மநா |
அஜ்ஞாதோ(அ)லுப்தத்³ருஷ்டிர்ய: ஸ ஆத்மா ஜ்யோதிருச்யதே || 332 ||
ஆக³மாபாயிதாமித்³தி⁴ர்பு³த்³த்⁴யாதே³ர்யத்ஸமாஶ்ரயாத் ||
ஸாக்ஷாதா³த்மேதி தம் பஶ்ய ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யைகமாத்மநி || 333 ||
பராக³ர்தா²நுஸாரிண்யோ யதோ தீ⁴வ்ருத்தயஸ்தத: |
விஶேஷணாத³ந்தரிதி வ்யாவர்த்யந்தே பராக்த்வத: || 334 ||
காரணம் தர்ஹி பு³த்³த⁴த்⁴யாதே³ராத்மேத்யத்ர ப்ரஸஜ்யதே |
கார்யஸ்யாந்தர்யதோ த்³ருஷ்டம் ஸர்வத்ரைவ ச காரணம் || 335 ||
ஜாட்³யம் சா(அ)(அ)த்மந இச்ச²ந்தி கணபு⁴ங்ப⁴தஜீவிந: |
தேஷாம் விப்ரதிஷேதா⁴ர்த²ம் ஜ்யோதிரித்யபி⁴தீ⁴யதே || 336 ||
யோ(அ)யமித்யாதி³நா யத்³வா யதோ²க்தஸ்யா(அ)(அ)த்மவஸ்துந: |
ப்ரக்ருதஜ்யோதி:ஸம்வந்தோ⁴ ஜ்யோதிரித்யபி⁴தீ⁴யதே || 337 ||
உபாதா³நம் ஹி பு³த்³த்⁴யாதே³ராத்மாவித்³யேதி ப⁴ண்யதே |
ஸக்ருத்³விபா⁴தம் சிந்மாத்ரம் ஜ்யோதிரித்யுபதி³ஶ்யதே || 338 ||
வஸ்துவ்ருத்தேந ப்ரத்⁴வஸ்தநி: ஶேஷாஜ்ஞாநமாத்மந: |
ஜ்யோதீ ரூபமித³ம் பா⁴ஸ்வத்ப்ரத்யங்பா⁴த்ரஸதத்த்வகம் || 339 ||
ஜ்யோதி: ஸம்விச்சிதி: ப்ரத்யங்ஙாத்மேதி வ்யபதி³ஶ்யதே |
ஸ்வார்த²ம் யத்ப்ரத²தே நித்யம் ஜாக்³ரத்ஸ்வரப்நஸுஷுப்திஷு || 340 ||
பு³த்³த்⁴யாதி³ஷு பாரர்தே²ஷஉ ஹ்யாக³மாபாயிவஸ்துஷு |
ஸ்வயம் ரூபேண யோ பா⁴தி ஸ்தா²ஸ்ரு: ஸ்வார்த²: ஸ ப⁴ண்யதே || 341 ||
ஜ்யோதிரித்யஸ்ய பு³த்³த்⁴யாதே³ராக³மாபாயஸித்³தி⁴த³: |
ஸ்வயம்மாத்ருக ஏவாயமாத்மத்வாதே³வ காரணாத் || 342 ||
அநேநைவ யதோ²க்தேந ஜ்யோதிஷா ஸகலம் ஜக³த் |
ஷட்³பா⁴வவிக்ரியாமேதி நிர்விகாரேண பா⁴ஸ்வதா || 343 ||
அசேதநோ(அ)பி பு³த்³த்⁴யாதி³ஶ்சேதநாவாநிவேக்ஷ்யதே ||
தே³ஹேந்த்³ரியமநோபு³த்³தி⁴ஸம்கா⁴தோ வாயுபி⁴: ஸஹ || 344 ||
யதா² ப்ரகாஶயத்யேக: க்ருத்ஸ்நம் லோகமிமம் ரவி: |
க்ஷேத்ரம் க்ஷேத்ரீ ததா² க்ருத்ஸ்நம் வ்யநக்தீதி ஸ்ம்ருதேர்வச: || 345 ||
ஆத்மச்சா²யம் பயோ(அ)ஶேஷம் யதா² மாரகதோ மணி: |
பரீக்ஷணாய ப்ரக்ஷிப்த: குர்யாதா³த்மால ததை²வ ச || 346 ||
பு³த்³த்⁴யாதி³தே³ஹபர்யந்தம் ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுகம் |
ஜட³ஸ்வபா⁴வகம் நித்யமவபா⁴ஸயதி ஸ்வயம் || 347 ||
பு³த்³த்⁴யாதி³ஷ்வபி ஸூக்ஷ்மேஷு யத்ஸூக்ஷ்மதமமுச்யதே |
பு³த்³த்⁴யாதி³காரணம் நித்யமாத்மாவித்³யேதி ப⁴ண்யதே || 348 ||
அபி கூடஸ்த²வபுஷ: ப்ரதீச: ஸங்க³காரகம் |
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யோத்த²ஜ்ஞாநபா³த்⁴யம் ச யத்³விது³: || 349 ||
யந்நிமித்தம் ச ஸாக்ஷித்வம் காரணத்வம் ததா²(அ)(அ)த்மந: |
ஸர்வகார்யவிநாஶே(அ)பி யத்³பீ³ஜமவஶிஷ்யதே || 350 ||
ததா³த்மஜ்யோதிஷேத்³த⁴ம் ஸந்நித்யமேவாவதிஷ்ட²தே |
உத்பத்திஸ்தி²திப⁴ங்கா³நாம் ந வேத்³மீதி ச ஸாக்ஷித: || 351 ||
கூடஸ்த² ஏவ ஸாக்ஷ்யத்ர ஸ்வமோஹாபா⁴ஸஹேதுத: |
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴ தமோ(அ)நுப⁴வஸம்ஶ்ரயாத் || 352 ||
நி:ஸாக்ஷிகே ந வேத்³மீதி ந கத²ம்சித்ப்ரஸித்⁴யதி |
ததா² கூடஸ்த²ஸம்வித்கே நிதராம் நைததி³ஷ்யதே || 353 ||
ஐஶ்வர்யம் காரணத்வம் ச ஸாக்ஷித்வமபி சா(அ)(அ)த்மந: |
ஸதே³ஶிதவ்யகார்யார்த²ஸாக்ஷ்யார்தே²நாஸ்ய ஸம்க³தே: || 354 ||
ஆத்மாஜ்ஞாநமத: ப்ரத்யக்சைதந்யாபா⁴ஸவத்ஸதா³ |
ஆத்மந: காரணத்வாதே³: ப்ரயோத³ஜகமிஹேஷ்யதே || 355 ||
சைதந்யாபா⁴ஸவத்ப்ரத்யங்போ⁴ஹாந்தாத்ப்ரத்யகா³த்மந: |
பு³த்³த்⁴யாதே³ர்விஷயாந்தஸ்ய ஸித்³தி⁴: ஸ்யாத்ஸாக்ஷிணஸ்தத: || 356 ||
ஸ்வகாரணாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ச்சைதந்யாபா⁴ஸதா தி⁴ய: |
ஜாயதே(அ)தோ(அ)பி⁴மாநோ(அ)ஸ்யாம் ஜாயதே மஹதாமபி || 357 ||
காரணாநந்தரத்வாச்ச ததா² ஸ்வச்ச²ஸ்வபா⁴வத: |
சைதந்யாபா⁴ஸவத்யேஷா தீ⁴: பூர்வமபி⁴ஜாயதே || 358 ||
தஸ்மாதா³த்மாபி⁴மாநோ ஹி பு³த்³தௌ⁴ ஜநிமதாம் ஸதா³ |
ஜாயதே ஸர்வபூ⁴தாநாமபி ஸர்வவிதா³மிஹ || 359 ||
சிதா³பா⁴ஸோ(அ)த² மநஸி பு³த்³த்⁴யாநந்தர்யகாரணாத் |
மந:ஸம்ப³ந்த⁴தஶ்சைவமிந்த்³ரியஷ்வபி⁴ஜாயதே || 360 ||
மந:கரணஸம்ப³ந்தா⁴த்³தே³ஹே(அ)ப்யஸ்யோபஜாயதே |
ஏவமாபா⁴ஸயத்யாத்மா க்ருத்ஸ்நம் கார்யம் ஸகாரணம் || 361 ||
ஸௌக்ஷ்ம்யஸ்ய தாரதம்யேந ஸ்தி²தஸ்ய விஷயாவதி⁴ |
ஆத்மாபி⁴மாநதீ⁴: பும்ஸாம் ஜாயதே நியதா தத:, || 362 ||
நித்யோ(அ)நித்யாநாமிதி ச யேந ஸூர்யஸ்ததா² பர: |
நதத்ர ஸூர்யோ பா⁴தீதிமந்த்ராம்நாயோ ஹ்யநேகஶ: || 363 ||
ஆத்மந்யேவம் ப்ரபு³த்³தே⁴(அ)ஸ்மிஞ்ஜ்யோதிஷி த்⁴வாந்தநாஶத: |
ஸர்வஸ்யைவா(அ)(அ)த்மயாதா²த்ம்யாதா³த்மா புருஷ உச்யதே || 364 ||
ஆத்மாஜ்ஞாநஸமுச்சி²த்தௌ தஜ்ஜஸ்ய ந ஹி வஸ்துந: |
ப்ரத்யக்³ரூபாத்ப்ருத²க்³ரூபம் ஸம்பா⁴வ்யம் கேநசித்கசித் || 365 ||
ஸ்ரக³ஜ்ஞாநஸமுச்சி²தௌ ந தஜ்ஜஸ்யாந்யத: ஸ்ரஜ: |
ரூபம் ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)ஹ்யாதே³ரேவமாத்மஸ்வரூபத: || 366 ||
ந கார்யே காரணே வா(அ)பி தத³பா⁴வே(அ)த²வா(அ)ந்யத: |
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகயாதா²த்ம்யாத்³ரூபம் ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)ண்வபி || 367 ||
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தப்ரத்யங்பா⁴த்ராவஶேஷத: |
பூர்ணத்வாத்புருஷோ ஜ்யோதிராத்மைவைகோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே || 368 ||
ஸத்³பா⁴வே(அ)பி ச பா⁴ந்வாதே³: பாரார்த்²யாத்³தே³ஹவந்ந தத் |
ஸ்வார்த²ஸ்ய ஜ்யோதிஷோ(அ)பா⁴வே பா⁴வத்வாயாபி ச க்ஷமம் || 369 ||
தே³ஹாதே³ர்வ்யாப்ருதிஶ்சேத்ஸ்யாஜ்ஜடா³தி³த்யாதி³ஹேதுத: |
ப⁴வேந்நி:ஸாக்ஷிகைவேயமந்த⁴காரப்ரந்ருத்தவத் || 370 ||
ஸ்வார்தா²த்மஜ்யோதிஷைவாதோ பா⁴வாபா⁴வாத்மதாம் ஜக³த் |
லப⁴தே தம்ருதே யஸ்மாந்நேயாத்ஸம்பா⁴வநாமபி || 371 ||
யதே³தத்³த்⁴ருத³யமிதி ததா²சா(அ)(அ)க³மஶாஸநம் |
ப்ராணிவ்யவஹ்ருதி: ஸர்வா ப்ரத்யகா³த்மாபி⁴மாநத: || 372 ||
ஸர்வாபி⁴மாநஹேதும் ச சிதா³பா⁴ஸம் புரா(அ)ப்³ரவம் |
ஸம்யங்பா⁴ரகதத்³ருஷ்டாந்தத³ர்ஶநேநா(அ)(அ)த்மவஸ்துந: || 373 ||
யத்³யப்யேமித³ம் வஸ்து யதோ²க்தமஹிமம் பரம் | ததா²(அ)பி தஜ்ஜாக³ரிதே ஶக்யம் த³ர்ஶயிதும்ந து || 374 ||
ஆத்மபு³த்³தி⁴மநஶ்சக்ஷுர்விஷயாலோகஸம்கராத் |
ஜாக்³ரத்³பூ⁴மௌ ந தச்ச²க்யம் ஜ்யோதிர்த³ர்ஶயிதும் தத: || 375 ||
ஸ்வப்நே பு³த்³த்⁴யாத்³யுபரதௌ வாஸநாமாத்ரஶேஷத: |
ஜ்யோதிர்த³ர்ஶயிதும் ஶக்யம் ஸ ஸமாந இதீர்யதே || 376 ||
கச²ம் சைவம்ஸ்வபா⁴வஸ்ய தத³ஜ்ஞாநஜபூ⁴மிஷு |
வ்யவஹார: ப்ரதீசோ(அ)ஸ்ய ஸ ஸமாநாத்³யதோ வச: || 377 ||
ஜ்யோதிர்ப்⁴யோ தே³ஹதோ லிங்கா³த்³பு³த்³த்⁴யந்தாச்சாதிரேகத: |
யோ(அ)ஞ்ஜஸா த³ர்ஶிதஸ்தஸ்ய விஶுத்³த்⁴யை வோத்தரம் வச: || 378 ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதி: ஶரீராதே³ர்பு³த்³த்⁴யந்தாத³நுமாநத: |
நிஷ்க்ருஷ்யாபி⁴ஹிதோ யோ(அ)த்ர ஸ ஸமாந: ஸ்வமோஹத: || 379 ||
ஸமாந ஏக: ஸந்நாத்மா ஸ்வாத்மாவித்³யாதது³த்³ப⁴வை: |
அஜ்ஞாநமித்²யாவிஜ்ஞாதப்ரத்யக்த்வாதா³த்மவஸ்துந: || 380 ||
கேநைக இத்யபேக்ஷாயாம் ஹ்ருத³யேநேதி ப⁴ண்யதே |
ஸதீ⁴ரிதி ஶ்ருதேரத்ர ஹ்ருதீ³தி ப்ரக்ருதத்வத: || 381 ||
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴ யத்து பு³த்³த்⁴யாதி³காரணம் |
கூடஸ்தா²த்மைகசைதந்யபி³ம்பி³தம் ஸத்ஸ்வதோ³ஷத: || 382 ||
ஸ்வாத்மாவித்³யாவதி⁴: ஸோ(அ)யம் பர: காரணமுச்யதே |
ஸாக்ஷீ சேதா ஜக³த்³பீ³ஜமந்தர்யாமீதி ச ஶ்ருதௌ || 383 ||
பு³த்³த்⁴யாதி³கார்யஸம்ஸ்த²ஸ்ய கூடரதா²ஸங்க³ரூபிண: |
ஸர்வம் ஸ்யாத்காரணத்வாதி³ ததா³பா⁴ஸைகவர்த்மநா || 384 ||
சைதந்யாபா⁴ஸவபுஷா கூடஸ்தை²கத்வமிஷ்யதே |
காரணஸ்ய ஸ்வகார்யைஶ்ச தத³போ³த⁴ஸமந்வயாத் || 385 ||
ப்ரதீசோ(அ)நவஶேஷேண கார்யகாரணஸம்க³தி: |
தயோஸ்து ஸாவஶேஷேண ப்ரதீசா ஸம்க³திஸ்த்வியம் || 386 ||
நா(அ)(அ)த்மத்வாத்³வ்யதிரேகோ(அ)ஸ்ய கார்யகாரணபூ⁴மித: |
ந ஸாமாந்யம் விஶேஷோ வா கார்த்ஸ்ந்யாதா³த்மா ததோ ப⁴வேத் || 387 ||
அநாத்மநஸ்து யா ஸித்³தி⁴: ஸா ஸர்வா(அ)வ்யதிரேகத: |
ஜாட்³யாத்ஸாபேக்ஷத: ஸா(அ)தோ ம்ருஷாஸித்³தி⁴ருதா³ஹ்ருதா || 388 ||
கிம் புந: ஸ்யாத்ஸமாநத்வமாத்மபு³த்³த்⁴யாதி³வஸ்துநோ: |
விவேகதோ(அ)நநுப⁴வோ வராஹோரக³வத்தயோ: || 389 ||
யத்தத்தயோ: ஸமாநத்வம் ரஜ்ஜுஸர்பாதி³வந்மதம் |
ஆத்மாவித்³யைவ ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்தஸ்மாதா³த்மந இஷ்யதே || 390 ||
அகாரகஸ்வபா⁴வஸ்ய பரமார்தா²த்மவஸ்துந: |
அவித்³யாகல்பிதைவ ஸ்யாத்ஸம்க³தி: கே²(அ)ஸிதாதி³வத் || 391 ||
கூடஸ்தா²த்மசிதா³பே⁴த³(அ)ஸ்ய ப்ரத்யக்³த்⁴வாந்தே ஹி தத்³ப⁴வை: |
விஷயாந்தைர்ப⁴வேத்³பா⁴ந்தி: ஸாமாநாதி⁴கரண்யத: || 392 ||
விகாரிண: ப்ரகாஶஸ்ய நீலரக்தாதி³ஸம்க³தே: |
நீலாதி³விக்ரியா யுக்தா பரிணாமஸ்ய ந த்வஸௌ || 393 ||
பரிணாமோ ஹி மோஹாதே³ஶ்சிதா³பா⁴ஸ: ஸதே³ஷ்யதே |
பரிணாமாந்தரப்ராப்திஸ்தஸ்யாபீதி ந யுஜ்யதே || 394 ||
ஸுகி²து³:கி²த்வஸாக்ஷித்வம் து³:ஸ்தி²தம் ஸ்யாத்ததா² ஸதி |
ஸுகா²த்³யநுக³மாத்தஸ்ய வ்யதிரேக: ஸுது³ர்லப⁴: || 395 ||
நர்தே ஸ்யாத்³விக்ரியாம் து³:கீ² ஸாக்ஷிதா கா விகாரிண: |
தீ⁴விக்ரியாஸஹஸ்ராணாம் ஸாக்ஷ்யதோ(அ)ஹமவிக்ரிய: || 396 ||
பரிணாம்யாத்மநோ(அ)ப்யேவம் கூடஸ்தா²வக³தேரிவ |
ந யுக்த: பரிணாமோ(அ)யம் லௌகிகஸ்யாபி நேஷ்யதே || 397 ||
தீ⁴ஸ்வாந்தேந்த்³ரியஸம்கா⁴தே சிதா³பா⁴ஸைகவர்த்மநா |
ஸர்வாத்மகத்வம் ஸம்யாத ஆத்மா(அ)வித்³யாவஶாத³த: || 398 ||
ஸமாந: காரணாத்மா வா யத்ர ஸர்வோபஸம்ஹ்ருதி: |
காரணாத்மா ஹி ஸம்வர்த்ய கார்யாத்மத்வம் ப்ரபத்³யதே || 399 ||
அபேக்ஷாஜ்ஞாநமாத்ரைகஹேதூத்தா²நத்வகாரணாத் |
ந கார்யே காரணே வா(அ)தோ வஸ்துதத்த்வம் ஸமீக்ஷ்யதே || 400 ||
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் நாதோ வாக்யார்த²போ³த⁴நம் |
வஸ்துதத்த்வாவஸாயோ(அ)தோ வாக்யாதே³வ ப்ரமாணத: || 401 ||
அத: ஸர்வவிகல்பாநாமவித்³யாமாத்ரஹேதுத: |
விஷயத்வம் ஸமாபேதே³(அ)விகல்போ(அ)பி ஸ்வத: பர: || 402 ||
ஸமாந ஏவ ஸல்லோகௌ ப்ராப்தப்ராப்தவ்யலக்ஷணௌ |
அநுக்ரமேணாவித்³யாவாந்ஸதா³ ஸம்சரதீஶ்வர: || 403 ||
தே³ஹேந்த்³ரியாத்³யுபாதா³நத்யாக³ஸம்தாநலக்ஷண: |
ப்ரப³ந்த⁴ஶதஸம்பாதை: ஸம்சரத்யேஷ ந ஸ்வத: || 404 ||
கார்யைகநீட³மேவாஸ்ய சிதா³பா⁴ஸைகஹேதுத: |
ஸம்ஸாரித்வம் யதோ நாத: ஸ்வத: ஸம்ஸாரிதா(அ)(அ)த்மந: || 405 ||
அகார்யகரணோ(அ)ப்யாத்மா பு³த்³தி⁴ப்ராணாதி³ஹேதுக³: |
அவித்³யயா சிதா³பா⁴ஸ: ஸம்ஸாரீவாவபா⁴ஸதே || 406 ||
அஸம்ப⁴வ: ஸ்வதோ யஸ்மாத்தத³போ³தா⁴ச்ச ஸம்ப⁴வ: |
க்ரியாகாரகரூபஸ்ய தஸ்மாச்ச்²ருத்யா(அ)பி⁴தீ⁴யதே || 407 ||
க்ரியாகாரகரூபஸ்ய மித்²யாத்வம் ப்ரத்யகா³த்மநி |
த்⁴யாயதீத்யாதி³வாக்யேந ப்ரத்யக்கௌடஸ்த்²யவித்தயே || 408 ||
த்⁴யாயதீவ ஸ கௌடஸ்த்²யாத்ததா² லேலாயதீவ ச |
த்⁴யாநாதி³காரிஸாக்ஷித்வாந்நா(அ)(அ)த்மா த்⁴யாநாதி³கார்யவாந் || 409 ||
நி:ஶேஷபு³த்³தி⁴வ்ருத்தீநாம் த்⁴யாநம் ஸ்யாது³பலக்ஷணம் |
லேலாயநம் க்ரியாணாம் ச ஸர்வாஸாமுபலக்ஷணம் || 410 ||
த்⁴யாதா த்⁴யாநம் ததா² த்⁴யேயம் த்ரயம் ஸ்வாத்மைகஸாக்ஷிகம் |
கரணம் கர்ம கர்தா ச நாதோ த்⁴யாத்ராதி³ஸாக்ஷிணி || 411 ||
போ³த்³து⁴: கர்துஶ்ச ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஜ்ஞாநேந க்ரியயா யதா² |
கூடஸ்த²ஸாக்ஷிஸம்ப³ந்தோ⁴ போ³த்³க்⁴ருகர்த்ரோஸ்ததை²வ ச || 412 ||
ஸர்வஸ்ய ப்ரத்யகா³த்மத்வாத்கூடஸ்தை²கசிதா³த்மந: |
அதோ(அ)ஸ்யாநபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: ஸர்வப்ரத்யக்த்வஹேதுத: || 413 ||
ஏகநீட³த்வஹேதூத்தா² ஸாக்ஷிண: ஸாக்ஷ்யஸம்க³தி: |
ந து மோஹோந்த²சித்³பி³ம்ப³ஹேதுவ்ருத்தவ்யபேக்ஷயா || 414 ||
கூடஸ்தா²த்மைகஹேதூத்த²சித்³விம்போ³ மோஹக³ஸ்து ய: |
ஸ்வோபாதா³நாநுரோதி⁴த்வாத்கேநசிந்நாஸ்ய ஸம்க³தி: || 415 ||
சிதா³பா⁴ஸாஶ்ரயாஜ்ஞாநாத்கார்யஸம்க³திஹேதுத: |
ஸ்வாபா⁴ஸாந்த: பரோ(அ)ப்யாத்மா த்⁴யாயதீவேதி வீக்ஷ்யதே || 416 ||
ப்ரத்யங்போ⁴ஹைகமாத்ரோத்த²ம் த்⁴யாநலேலாயநாதி³கம் |
தந்மித்²யாப்ரதிபத்த்யர்த²மிவோதி வ்யபதி³ஶ்யதே || 417 ||
அப்⁴ரயாநம் யதா²(அ)ஜ்ஞாநாச்ச²ஶப்⁴ருத்யத்⁴யவஸ்யதி |
க்ரியாகாரகவத்³பு³த்³தி⁴ம் ததா² தத்ஸாக்ஷிணீக்ஷதே || 418 ||
த⁴ர்மத⁴ர்ம்யபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்யதா² மோஹைகஸம்ஶ்ரயாத் |
அஸ்ப்ருஶந்நபி நீலம் க²மிதி ஸம்பா⁴வயேத்ததா² || 419 ||
ஆத்மப்ரத்யயக³ம்யே(அ)ர்தே² நிஷ்க்ரியே(அ)காரகே(அ)ப²़லே |
க்ரியாகாரகவத்³வஸ்து ஸம்பா⁴வயதி தஜ்ஜட³: || 420 ||
தஸ்மாத்ஸம்பா⁴வநாமாத்ர: ஸம்ஸார: ப்ரத்யகா³த்மநி |
உக்தே(அ)ர்தே² ஸம்ஶயஶ்சேத்ஸ்யாத்ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யா ஸமீக்ஷ்யதாம் || 421 ||
ஆத்மமாத்ராவஸாயித்வாந்நாநாத்மார்த²ஸ்ப்ருகீ³க்ஷ்யதே |
ஆத்மதீ⁴ராத்மஸம்ப³ந்தோ⁴ நாதோ(அ)நாத்மந ஈக்ஷ்யதே || 422 ||
ஸஸமாநோக்திஸம்ப³ந்த⁴மந்யதா²(அ)ந்யே ப்ரகுர்வதே |
தீ⁴மநஶ்சக்ஷுராதீ³நி பி⁴ந்நரூபாணி ஸர்வதா² || 423 ||
நாநாஜ்யோதீம்ஷி ஸித்³தா⁴நி ஸம்ஹதாநி மித²ஸ்ததா² |
விலக்ஷணாநாமபி ஸதாம் ஸாமாந்யம் ஸம்ஹதாத்மநாம் || 424 ||
ஸாலக்ஷ்ண்யே(அ)பி ச ஸதி பு³த்³தே⁴ரேவ விலக்ஷண: |
போ⁴க்த்ருத்வம் நாம த⁴ர்ம: ஸ்யாச்சக்ஷுஷோ த³ர்ஶநம் யதா² || 425 ||
பு³த்³த்⁴யாதி³வ்யதிரேகோ(அ)யம் நைவம் ஸத்யுபபத்³யதே |
ப்ரதீச உபபந்நஸ்து ஸ ஸமாந இதீர்யதே || 426 ||
ஸமாந: ஸந்நுபௌ⁴ லோகௌ ஸ்வப்நபு³த்³தா⁴ந்தஸம்ஜ்ஞிதௌ |
ஜந்மேத³ம் ச பரம் சைவ ஸம்ஸரத்யேஷ ந ஸ்வத: || 427 ||
பு³த்³த்⁴யாதி³வ்யதிரிக்தோ(அ)யம் ந சேதா³த்மா ப⁴வேத்ததா³ |
பூ⁴தமாத்ராவிஶேஷத்வாது³ப⁴யோரபி லோகயோ: || 428 ||
உப⁴யத்ராபி யுக³பத்³போ⁴க³: ஸ்யாந்ந து த்³ருஶ்யதே |
தத்³பா⁴வபா⁴வதஸ்தஸ்மாத³ந்யஜ்ஜ்யோதிரிதீக்ஷ்யதாம் || 429 ||
பர்யாயேண ஸமாந: ஸல்லோகௌ யஸ்மாத்³வ்ரஜத்யயம் |
ஆத்மா பு³த்³த்⁴யாதி³தஸ்தஸ்மாத்³வ்யதிரிக்தோ(அ)வஸீயதாம் || 430 ||
தே³வதாபோ⁴க³ஶங்கா ச வித்³யதே நேஹ காசந |
உத்க்ராந்திஸ்வப்நகாலேஷு தா: ப்ரயாந்தி யதா²க³தம் || 431 ||
ஈஶ்வராணாம் ந ச ந்யாவ்யோ போ⁴க³: ப்ரத்யவரஸ்ததா² |
தே³வதாப்⁴யோ(அ)ந்யதே³வாதோ ஜ்யோதிராத்மேதி க³ம்யதாம் || 432 ||
விபு⁴த்வாத்³தே³வதாநாம் ச போ⁴க³: ஸ்யாதை³ககாலிக: |
ந சாஸாவஸ்தி தேநாந்யதா³த்மஜ்யோதி: ப்ரதீயதாம் || 433 ||
ஸ்வார்த²சிந்மாத்ரபோ⁴க்துஶ்ச ப்ராத்யக்ஷ்யாத்தத்³விரோதி⁴ந: |
ந போ⁴க்த்ருத்வம் விநா மாநாதா³ஶங்கா நிஷ்ப்ரமாணிகா || 434 ||
அபி⁴வ்யஞ்ஜகத⁴ர்மா வா பரிஸ்பந்தா³த்மகாஸ்ததா² |
நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ஸ்ய ஸ்வத: ஸந்தி தத்ஸாக்ஷித்வாத்து தே ம்ருஷா || 435 ||
பு³த்³தி⁴ஸ்த²ஶ்சலதீவா(அ)(அ)த்மா த்⁴யாயதீவ ச கல்ப்யதே |
நௌக³தஸ்ய யதா² வ்ருக்ஷாஸ்தத்³வத்ஸம்ஸாரவிப்⁴ரம: || 436 ||
தடஸ்த²நரவந்நாவோ நௌஸ்தோ² நைவேக்ஷதே க³திம் |
நௌக³த்யேகப்ரயுக்தத்வாந்நாவ்யேகாக்³ரேக்ஷணோ(அ)பி ஸந் || 437 ||
யதை²வம் தி⁴ஷணைகத்வ த்⁴யாநலேலாயநே தி⁴ய: |
ஸாக்ஷீ ஸ்வாத்மாதிரேகேண ந பஶ்யேந்நௌஸ்த²வத்ப்ருத²க் || 438 ||
தடஸ்த²நரவத்³யஸ்மாத்³த்⁴யாநகம்பாதி³த⁴ர்மிகாம் |
தி⁴யம் ஸாக்ஷீக்ஷதே தஸ்மாத்ப்ரத்யக்³த்⁴யாநாதி³வர்ஜித: || 439 ||
நௌப்ரயுக்தாதிரேகேண ந நௌஸ்த²ஸ்ய க³திஸ்தி²தீ |
யதோ(அ)ஸ்தோ ந ஜாநாதி நாவோ நௌஸ்த²ஸ்தடஸ்த²வத் || 440 ||
நௌஸதத்த்வாபரிஜ்ஞாநாத்³விபரீதப்ரகல்பநா |
நௌ: ஸ்தி²தா, தீரஜா வ்ருக்ஷா த்³ருதம் யாந்தீதி நிஶ்சிதி: || 441 ||
சைதந்யாபா⁴ஸபர்யந்தம் ஸாக்ஷிண: பரமாத்மந: |
பு³த்³த்⁴யாத்³யவ்யதிரேகே ஹி ந ஸ்யாத்³தீ⁴வ்ருத்திஸாக்ஷிதா || 442 ||
நி:ஶேஷதீ⁴விகாராணாம் யஸ்மாத்ஸாக்ஷித்வமாத்மந: |
வைலக்ஷண்யமத: ஸித்³த⁴ம் விகாரிப்⁴யோ(அ)ஸ்ய ஸாக்ஷிண: || 443 ||
ஸாக்ஷிதத்த்வாபரிஜ்ஞாநாத்தத்³விருத்³தா⁴ர்த²கல்பநம் |
ஸாக்ஷிஸாக்ஷ்யாதி³மித்²யாதீ⁴ஸ்தத்த்வஜ்ஞாநாந்நிவர்ததே || 444 ||
குத: புநரித³ம் ஜ்ஞாநம் தீ⁴ஸமாநாஶ்ரயத்வத: |
லோகஸம்சரணாத்³யஸ்ய தத்ஸாக்ஷித்வாந்ந து ஸ்வத: || 445 ||
ஸ ஹீதிஹேதுநிர்தே³ஶ உக்தஸித்³த்⁴யர்த²மிஷ்யதே |
ஸ ஆத்மா ய: ஸ்வயம்ஜ்யோதிரநுமாநேந த³ர்ஶித: || 446 ||
ப்ரத்யங்ஙவித்³யயா யாம் யாமவஸ்தா²மபி⁴மந்யதே |
தத்தந்நாமாப்யுபாத³த்தே ஸ்வப்நோ பூ⁴த்வேத்யதோ வச: || 447 ||
பு³த்³தி⁴ஜாக³ரணே யத்³வஜ்ஜாக³ர்மீத்யபி⁴மந்யதே |
பு³த்³தி⁴ஸ்வாபே(அ)பி தத்ஸாக்ஷ்யாத்ஸ்வப்நோ பூ⁴த்வேதி மோஹதீ⁴: || 448 ||
இமம் லோகமித³ம் ஜந்ம ஸ்வப்நோ பூ⁴த்வா(அ)திவர்ததே |
ஸ்வாப்நாந்போ⁴கா³ம்ஸ்ததோ பு⁴ங்கே ஜாக்³ரத்³பா⁴வநயா(அ)ஞ்ஜித: || 449 ||
த⁴ர்மாதி³காரணோத்³பூ⁴தவாஸநாராஶிஸாக்ஷிதா |
ஆத்மநோ(அ)காரகஸ்யைவ போ⁴க³ இத்யபி⁴தீ⁴யதே || 450 ||
ஜாக்³ரல்லோகம் யதோ ஹித்வா ஸ்வப்நலோகம் ப்ரபத்³யதே |
தஸ்மாத³ஸங்கோ³(அ)கர்தா ச ஸ்வயம்ஜ்யோதிரிதீக்ஷ்யதாம் || 451 ||
ஆத்மாவித்³யைவ ம்ருத்யு: ஸ்யாந்நித்யஸ்யாபி ம்ருதேஸ்தத: |
ம்ருத்யுர்வை தம இத்யாஹ ஶ்ருதிரப்யாத்மநிஹ்நவாத் || 452 ||
ஸ்வதோம்ருதஸ்ய மரணம் நாவித்³யாதோ யதோ(அ)ந்யத: |
அவித்³யாமாத்மநோ ம்ருத்யும் தஸ்மாதா³ஹுர்விபஶ்சித: || 453 ||
ப்ராணோத்க்ராந்திநிஷேதோ⁴க்திர்யத ஆத்மாவபோ³த⁴த: |
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய பா³த்⁴யோ(அ)ர்த²ஸ்தஸ்மாந்ம்ருத்யுரிதீர்யதே || 454 ||
ரூப்யதே யைரஸௌ ம்ருத்யு: கார்யாணி கரணாநி ச |
தாநி ரூபாணி ப⁴ண்யந்தே ம்ருத்யோஸ்தஸ்ய பராத்மந: || 455 ||
விஷமஸ்த²ம் யத: ஸர்வம் ப்ராணவ்யாபத்திகாரணம் |
துஷாக்³ராமாத்ரமபி ஹி ம்ருத்யு: ஸர்வமித³ம் தத: || 456 ||
மௌட்⁴யம் ஜாட்³யமவித்³யா ஸ்யாந்நித்யபு³த்³தா⁴த்மவஸ்துந: |
அநாத்மநி ச தத்³ருஷ்டம் தேந ம்ருத்யுரித³ம் ஜக³த் || 457 ||
ந ஹி ப்ரமாணதோ ம்ருத்யு: ஶக்யோ த³ர்ஶயிதும் தத: |
ரூபாணி ம்ருத்யோஸ்தேந ஸ்யு: கார்யாணி கரணாநி ச || 458 ||
அதிக்ராமதி தாந்யாத்மா ஜாக்³ரத்ஸ்தா²நாஶ்ரயாண்யத: |
க்ரியாப²़லாஶ்ரயாண்யேஷ தஸ்மாச்சு²த்³தோ⁴ த்⁴ருவஶ்ச ஸ: || 459 ||
அஸ்தி ஶுத்³தோ⁴ த்⁴ருவஶ்சா(அ)(அ)த்மா ஸ சைக இதி யத்ஸ்தி²தம் |
அஸ்யைவார்த²ஸ்ய தா³ர்ட்⁴யார்த²ம் பூர்வபக்ஷ உதீ³ர்யதே || 460 ||
நநு தீ⁴வ்யதிரேகேண தீ⁴ஸாக்ஷீ நாதி⁴க³ம்யதே |
தி⁴யா ஸமாந இத்யேவம் ய: ப்ராகா³த்மோபபாதி³த: || 461 ||
தத்ஸத்³பா⁴வே ந நோ மாநம் ப்ரத்யக்ஷாநுமயோர்யத: |
கிம்சித³ப்யஸ்தி தத்ஸித்³தி⁴ரத: ஸ்யாந்நிஷ்ப்ரமாணிகா || 462 ||
பூர்வதீ⁴வ்யதிரேகேண தத்காலீநா பரா யதா² |
ந தீ⁴: ப்ரத்யக்ஷக³ம்யைவம் நா(அ)(அ)த்மா ப்ரத்யாக்ஷகோ³சர: || 463 ||
ந சாநுமாநதஸ்தஸ்ய ஸத்³பா⁴வோ(அ)ப்யவதா⁴ர்யதே |
ஸதி த⁴ர்மிணி த⁴ர்மாணாம் சிந்தேயமுபபத்³யதே || 464 ||
வ்யங்க்³யவ்யஞ்ஜகயோர்யத்து ஸாத்³ருஶ்யப்⁴ரமகாரணாத் |
தத்³விவேகாபரிஜ்ஞாநாத்³யுக்தம் தச்சாப்⁴யுபேயதே || 465 ||
வ்யங்க்³யவ்யஞ்ஜகயோர்பே⁴த³ஸ்தத்ஸம்ப³ந்தா⁴த்புரா யத: |
ப்ரமாந்தரோபலப்³தோ⁴(அ)த: காமமஸ்து தயோர்பி⁴தா³ || 466 ||
ஸாத்³ருஶ்யதஸ்த்வபி⁴ந்நோ(அ)யமிதி ப்⁴ராந்திரியம் மதா |
தத்³பே⁴த³ஸ்யோபலப்³த⁴த்வாத்தத்³யோகா³த்ப்ரக்ப்ரமாணத: || 467 ||
தீ⁴ரேவ சித்ஸ்வரூபேயம் ப்ரத²தே க்³ராஹகாத்மநா |
ததா² விஷயரூபேண ஸைவைகா ப்ரத²தே த்³விதா⁴ || 468 ||
நாதோ தீ⁴வ்யதிரேகேண ப்ரத்யகா³த்மோபலப்⁴யதே |
ப்ரத்யக்ஷதோ(அ)நுமாநாத்³வா யோ தீ⁴ஸக்ஷீதி ப⁴ண்யதே || 469 ||
யஶ்ச பூர்வமுபந்யஸ்தோ த்³ருஷ்டாந்தோ பே⁴த³ஸித்³த⁴யே |
வ்யங்க்³யவ்யஞ்ஜகவத்³பே⁴த³: ஸாக்ஷிஸாக்ஷ்யார்த²யோரிதி || 470 ||
த்வத³ப்⁴யுபக³மாதே³வ தத³ப்⁴யுபக³தம் மயா |
பரமார்தே²ந தத்ராபி நைவ பே⁴தோ³(அ)ஸ்தி கஶ்சந || 471 ||
அவபா⁴ஸாத்மக: கும்ப⁴: க்ஷணமாத்ரஸ்தி²திர்யத: |
அந்யோ(அ)ந்யஶ்ச ப்ரப³ந்தே⁴ந யதஸ்தவாபி ஜாயதே || 472 ||
விஜ்ஞாநமாத்ரமத²வா வஸ்து ஸ்யாத்பாரமார்தி²கம் |
க்ஷணப⁴ங்கி³ க⁴டாபா⁴ஸம் க்ல்ருப்தாநேகவிஶேஷணம் || 473 ||
ஏவம் ச ஸதி த்³ருஷ்டாந்தோ ப⁴வதோ நோபபத்³யதே |
ஸர்வஸ்ய ஜ்ஞாநமாத்ரத்வாத்தத³ந்யாஸம்ப⁴வத்வத: || 474 ||
தஸ்யைவ ஜ்ஞாநமாத்ரஸ்ய க்³ராஹக்³ராஹகலக்ஷணம் |
மலம் ப்ரகல்ப்ய தத்ஸ்வாஸ்த்²யம் ஶுத்³தி⁴ வ்யாசக்ஷதே(அ)பரே || 475 ||
அபி⁴ந்நோ(அ)பி ஹி பு³த்³த்⁴யாத்மா விபர்யாஸிதபு³த்³தி⁴பி⁴: |
க்³ராஹ்யக்³ராஹகஸம்வித்திபே⁴த³வாநிவ லக்ஷ்யதே || 476 ||
தஸ்யாபி ஶுத்³த⁴ரூபஸ்ய ஶாந்திமந்யே ப்ரசக்ஷதே |
மலவத்ஸம்வ்ருதம் ரூபம் யஸ்மாத்தஸ்யாபி கல்பிதம் || 477 ||
ஆத்மாத்³யர்தே² ச ஸம்வாதா³பா⁴வாத்³வாக்யஸ்ய நேஷ்யதே |
ப்ரத்யக்ஷவத்ப்ரமாணத்வம் நாபி ப்ரத்யக்ஷதோ க³தி: || 478 ||
அநுமாநவிரோதா⁴ச்ச ந நித்யாத்மாதி³ஸம்ப⁴வ: |
ப்ரமாந்தரவிரோதே⁴ந ந ப்ரமேஹாஸ்தி காசந || 479 ||
ப்ரத்யக்ஷஸ்யார்த²ஸம்வாதா³த³நுமித்யவிரோத⁴த: |
ஸௌக³தம் த³ர்ஶநம் பத்²யம் தோ³ஷவத்த்வந்யத³ர்ஶநம் || 480 ||
கல்பநேதரத: ஸர்வம் ஸம்யங்பி⁴த்²யேதி மாநத: |
ஸர்வஶூந்யஸ்ய மோக்ஷத்வாத³நாவ்ருத்திஶ்ச ஸேத்ஸ்யதி || 481 ||
க்³ராஹ்யக்³ராஹகயோர்பே⁴தோ³ நநு பே⁴தா³நுபூ⁴தித: |
பே⁴த³ஸ்யைவம் ச மித்²யாத்வம் ப்ரத்யக்ஷேணம் விருத்⁴யதே || 482 ||
க்³ராஹ்யாதி³பே⁴த³வத்³ரூபம் ப்ரத்யக்ஷம் லிங்க³ஸம்மதம் |
ஏகஸ்யோப⁴யரூபத்வம் பண்டி³தை: ஸுநிராக்ருதம் || 483 ||
ஜ்ஞாநாபே⁴தா³த்து தத்ஸித்³தி⁴ஸ்தத³த்⁴யாஸாத்ததா² பரம் |
ப்ரத²தே பே⁴த³வஜ்ஜ்ஞாநம் ந க்வசித்³வஸ்துஸம்ஶ்ரயாத் || 484 ||
க்³ராஹ்யக்³ராஹகமித்யேவம் நைவ தத்ப்ரத²தே யத: |
நீலபீதாதி³விஜ்ஞாநம் நீலமித்யேவ தத்³யத: || 485 ||
அதஸ்மிம்ஸ்தத்³க்³ரஹாத்ஸர்வம் மித்²யா ஸ்யாத்ஸவிகல்பகம் |
அஸம்ப்ருக்தஸ்ய ஸம்யக்த்வம் ஸ்வரூபேணாவபா⁴ஸதே || 486 ||
நநு நிஜ்ஞாநமாத்ரே(அ)ஸ்மிந்ஸம்யங்பி⁴த்²யாத்வதீ⁴க³தி: |
நிர்விகல்பே கத²ம் தே ஸ்யாத்³வத³ பே⁴தோ³(அ)த்ர கிம்க்ருத: || 487 ||
ஜ்ஞாநரூபம் யதா² ஶுத்³த⁴ம் க்ஷணம் சைவாவபா⁴ஸதே |
விகல்பகம் ததை²வ ஸ்யாத்³விபா⁴க³ஸ்தேந து³ஷ்கர: || 488 ||
இத³ம் மித்²யேதி சைதஸ்மாந்மித்²யாத்வஸ்ய கத²ம் க்³ரஹ: |
விகல்பஶ்சேந்ந மித்²யாத்வாந்ந சாந்யா க³திரஸ்தி வ: || 489 ||
மித்²யாமித்²யாவிகல்போ ஹி ஸ்தா²யித்வே வஸ்துநோ ப⁴வேத் |
க்ஷணவாதே³ விநஷ்டாநாம் கஸ்ய கிம் கேந க்³ருஹ்யதே || 490 ||
மைவம் பா³தா⁴த்து மித்²யாத்வஸித்³தி⁴: ஸ்யாந்ம்ருக³தோயவத் |
பா³ஹ்யஸ்யாப்யக்³ரஹோ பா³தா⁴ந்ந து ஸ்தி²ரதயா மத: || 491 ||
நநு த்⁴வஸ்தஸ்ய மித்²யாத்வஸித்³தி⁴: கத²மிஹேஷ்யதே |
நைவம் த்³ருஷ்டத்வத: ஸித்³தே⁴ர்த்³ருஷ்டே நாநுபபந்நதா || 492 ||
பா³ஹ்யவாதே³(அ)பி மித்²யாத்வம் ஜ்ஞாநபா³தே⁴ந ஜாயதே |
ஸ்தி²ரஸ்யைவ ஹி மித்²யாத்வம் ந சேத³ம் ராஜஶாஸநம் || 493 ||
இத்யாதி³கல்பநா: ப்ரத்யகை³காத்ம்யாஜ்ஞாநஹேதுஜா: |
விபீ⁴ஷிகா இமா: ஸர்வா வேத³வர்த்மாநுகா³மிநாம் || 494 ||
விபீ⁴ஷிகாநிஷேதா⁴ர்த²மத்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே |
பா³ஹ்யார்த²வாதி³தோ³ஷோக்திஸ்தத்ர தாவதி³ஹோச்யதே || 495 ||
ஸ்வாத்மாவபா⁴ஸ்ய: கும்பா⁴தி³ர்தீ³பாதி³ஶ்சாபி நாந்யத: |
இத்யாதே³ர்ந்யாயபா³ஹ்யத்வம் யதா² தத³பி⁴தீ⁴யதே || 496 ||
ஸ்வாத்மாவபா⁴ஸ்யோ பா³ஹ்யோ(அ)ர்த² இத்யேதத³ஸமஞ்ஜஸம் |
நாநந்யவ்யஞ்ஜகத்வம் ஸ்யாத்³யஸ்மாத்கும்பா⁴தி³வஸ்துந: || 497 ||
தமஸ்யவஸ்தி²த: கும்ப⁴: ஸ்வாத்மநா நாவபா⁴ஸதே |
தத³ந்யதீ³பயோகே³ து நியமேநாவபா⁴ஸதே || 498 ||
ஸம்ஶ்லிஷ்டயோரபி தயோரந்யத்வமிதி நிஶ்சய: |
ஸம்யோகே³ ச வியோகே³ ச விஶேஷஸ்ய ஸமீக்ஷணாத் || 499 ||
அந்யத்வமேவ விஜ்ஞேயமாலோகக⁴டயோஸ்தத: |
ரஜ்ஜுகும்பா⁴தி³வந்நைக்யம் விஶேஷஸ்ய ஸமீக்ஷணாத் || 500 ||
நநு தீ³ப: ஸ்வமாத்மாநம் ஸ்வாத்மநைவாவபா⁴ஸயந் |
த்³ருஷ்டோ தீ³பப்ரகாஶார்த²ம் ந ஹி தீ³பாந்தராஹ்ருதி: || 501 ||
நாவபா⁴ஸ்யத்வதுல்யத்வாத்³தீ³பஸ்யாபி க⁴டாதி³பி⁴: |
க⁴டவந்நா(அ)(அ)த்மநா(அ)(அ)த்மாநம் ப்ரகாஶயதி தீ³பக: || 502 ||
க⁴டப்ரதீ³பயோஸ்தாவத்³வ்யங்க்³யவ்யஞ்ஜகஸம்க³தி: |
தத³ந்யாத்மைகநிர்க்³ராஹ்யா ப்ரத்யக்ஷேணாநுபூ⁴யதே || 503 ||
வ்யதிரிக்தாத்மவிஜ்ஞாநவ்யங்க்³யத்வம் க⁴டவந்ந ஸ: |
தீ³போ வ்யபி⁴சரத்யத்ர தச்சாப்யநுப⁴வாஶ்ரயாத் || 504 ||
ஏவம் ச ஸதி தீ³பாதே³ர்பி⁴ந்நஜாதீயசேதந -
வ்யங்க்³யத்வம் க⁴டவத்தாவத³வஶ்யம்பா⁴வி க³ம்யதாம் || 505 ||
நநு கும்பா⁴தி³வைத⁴ர்ம்யம் ப்ரதீ³பஸ்ய ஸமீக்ஷ்யதே |
நா(அ)(அ)த்மாபி⁴வ்யக்தயே தீ³போ ஹ்யந்யமாபேக்ஷதே ஸ்வத: || 506 ||
வ்யநக்தி நா(அ)(அ)த்மநா(அ)(அ)த்மாநம் ப்ரதீ³போ க⁴டவத்ஸதா³ |
ஸ்வதோ வா பரதோ வா(அ)ஸ்ய விஶேஷாபா⁴வஹேதுத: |
விஶேஷே(அ)ஸத்யஸாத்⁴வேதத்³ப⁴வதோதா³ஹ்ருதம் வச: || 507 ||
தீ³பஸ்ய க⁴டவத்³யஸ்மாத்³பி⁴ந்நவிஜ்ஞாநக³ம்யதா |
க⁴டாத்³யர்தா²விஶிஷ்டைவ யத்த்வேதத³பி⁴தீ⁴யதே || 508 ||
தீ³போ(அ)யமாத்மநா(அ)(அ)த்மாநம் வ்யநக்தீதி ந தச்சு²ப⁴ம் |
ப்ராகூ³ர்த்⁴வம் தத³பி⁴வ்யக்தேர்விஶேஷஸ்யாஸமீக்ஷணாத் || 509 ||
ப்ரதீ³பாஸம்நிதௌ⁴ யத்³வத்கும்ப⁴ஸ்ய ப்ரஸமீக்ஷ்யதே |
ஸம்நிதௌ⁴ ச விஶேஷோ ந ப்ரதீ³பே தத்³வதீ³க்ஷ்யதே || 510 ||
ஆத்மத்வாந்ந ஹி தீ³பஸ்ய கும்ப⁴தே³ரிவ ஸம்நிதி⁴: |
அஸம்நிதி⁴ர்வா ந்யாய்யோ(அ)யம் பே⁴தே³(அ)ஸௌ த்³ரவ்யயோர்யத: || 511 ||
ஏகாக்³நிவ்யக்தேர்ந யதா² தா³ஹ்யத³க்³த்⁴ருத்வஸம்க³தி: |
த்³வயோரபி ஸமாநத்வாத்³வ்யாங்க்³யவ்யஞ்ஜகதா ததா² || 512 ||
யத ஏவமதோ(அ)ஸாது⁴ ப⁴வதைதது³தா³ஹ்ருதம் |
அபி⁴வ்யநக்தி தீ³போ(அ)யமாத்மநா(அ)(அ)த்மாநமஸ்வவத் || 513 ||
விஜ்ஞாநமபி தத்³பி⁴ந்நஜாதிசித்³க்³ராஹ்யமிஷ்யதாம் |
வ்யஞ்ஜகத்வாவிஶேஷத்வாத்³ரவிசந்த்³ரப்ரதீ³பவத் || 514 ||
ஸசேத்யதே யதா² தீ³போ விஜ்ஞாநமபி தத்ததா² |
ஸம்ஶயோ நிஶ்சயஶ்சாயமித்யேதச்சாநுபூ⁴தித: || 515 ||
சித்³வ்யங்க்³யத்வே ச போ³த⁴ஸ்ய ஸாக்ஷாத³வத்⁴ருதே ஸதி |
கிம் க்³ராஹ்யஜ்ஞாநக³ம்யத்வம் கிம்வா க்³ராஹகக³ம்யதா || 516 ||
தத்ர ஸம்தி³ஹ்யமாநே(அ)ர்தே² யதா²லோகம் விநிஶ்சிதி: |
லோகே ஸித்³தா⁴ ச தீ³பாதே³ர்பி⁴ந்நக்³ராஹகக³ம்யதா || 517 ||
க்³ராஹகக்³ரஹணக்³ராஹ்யபா⁴வாபா⁴வவிபா⁴க³வித் |
க்³ரஹணாதே³ஶ்ச யோ பி⁴ந்ந: ஸ ஆத்மேத்யவக³ம்யதாம் || 518 ||
நநு ஜ்ஞாநாதி³க³ம்யத்வே ஜ்ஞாநாத்³யந்தரஸம்ஶ்ரயாத் |
அநவஸ்தே²தி து³ர்வாரா நைஷ தோ³ஷ: குதோ யத: || 519 ||
ஸ்வதோ ஹி க்³ராஹகாதீ³நாம் க்³ராஹகத்வாதி³ஸித்³தி⁴த: ||
க்³ராஹகாத்³யந்தராபேக்ஷா நைவ ஸ்யாத³விஶேஷத: || 520 ||
ஸ்வமஹிம்நைவ சேந்ந ஸ்யாஹ்ராஹகாதி³ ததோ(அ)ந்யத: |
ந ஸ்யாத³திஶயாபா⁴வாத்³க்³ராஹகாத்³யந்தராத³பி || 521 ||
நநு ஜ்ஞாநஸ்ய தத்³பி⁴ந்நக்³ராஹகக்³ரஹணே ஸதி |
கரணாந்தரவ்யபேக்ஷாயாமநவஸ்தா² ப்ரஸஜ்யதே || 522 ||
நியமாபா⁴வதோ நாஸாவநவஸ்தா² ப்ரஸஜ்யதே |
க்³ராஹ்யக்³ராஹகஸம்ப³ந்தே⁴ நியமோ ந ஹி வீக்ஷ்யதே || 523 ||
க்³ராஹ்யக்³ராஹகஸம்பி⁴ந்நம் தீ³பவத்கரணாந்தரம் |
யதா² ஸர்வத்ர நைவம் ஸ்யாத்³க்³ராஹ்யக்³ராஹகஸம்க³தௌ || 524 ||
க⁴டஸ்ய த³ர்ஶநம் தாவத்ப்ரதீ³பாதி³புர:ஸரம் ||
ப்ரதீ³பவீக்ஷணே நைவ ப்ரதீ³பாந்தரமார்க³ணம் || 525 ||
தஸ்மாந்நைவாநவஸ்தே²ஹ கத²ம்சித³பி ஶங்க்யதே |
கரணத்³வாரிகா நாபி க்³ராஹகத்³வாரிகா ததா² || 526 ||
க்³ராஹகாத்³யதிரேகேண தத்³விருத்³தா⁴த்மவஸ்துந: ||
ஸத்³பா⁴வம் ப்ராக³வோசாம ப்ரத்யக்ஷைகப்ரமாணத: || 527 ||
ப்ரத்யக்ஷாத³நுமாநாச்ச ததா² சைவா(அ)(அ)க³மாத³பி |
க்³ராஹகாத்³யதிரிக்தஶ்சித்ஸித்³த⁴ஸ்தத்ஸாக்ஷ்யத: பர: || 528 ||
லோகாயதவிசாரே(அ)பி ப்ரத்யக்ஷைகப்ரமாணத: |
ஸ்வதோ(அ)லுப்தத்³ருஶோ(அ)ஸ்தித்வம் ப்ராக்ஸாக்ஷாத்ப்ரதிபாதி³தம் || 529 ||
அந்தரேணாபி மாநாநி ப்ரமாத்ருத்வாதி³ஸாக்ஷித: |
கூடஸ்த²த்³ருஷ்டேரஸ்தித்வம் ப்ராக³பி ப்ரதிபாதி³தம் || 530 ||
பா³ஹ்யார்த²வாதி³நி த்⁴வஸ்தே தத்³வத்³விஜ்ஞாநவாத்³யத² |
நநு நாஸ்த்யேவ பா³ஹ்யோ(அ)ர்த² இதி ப்ரத்யவதிஷ்ட²தே || 531 ||
நநு நாஸ்த்யேவ பா³ஹ்யோ(அ)ர்தோ² க⁴டதீ³பாதி³லக்ஷண: |
விஜ்ஞாநவ்யதிரேகேண தஸ்யா மாநாஸமீக்ஷணாத் || 532 ||
யத்³தி⁴ யத்³வ்யதிரேகேண வஸ்து நேஹோபலப்⁴யதே |
தாவதே³வாஸ்து தத்³வஸ்து ஸ்வப்நபூ⁴மிக³வஸ்துவத் || 533 ||
ஸ்வப்நவிஜ்ஞாநநிர்க்³ராஹ்யம் ஸ்வப்நஜ்ஞாநாதிரேகத: |
நாஸ்தி வஸ்து யதா² தத்³ப³ஜ்ஜாக்³ரத்³பா³ஹ்யார்த²வஸ்த்வபி || 534 ||
ஜாக்³ரத்கும்பா⁴தி³கம் வஸ்து ஜாக்³ரஜ்ஜ்ஞாநாதிரேகத: |
ந ஸத்யம் க்³ராஹ்யத: ஸ்வப்நஜ்ஞாநக்³ராஹ்யக⁴டாதி³வத் || 535 ||
ஏவம் ச ஸதி விஜ்ஞாநவ்யதிரேகேண கும்ப⁴வத் |
அபி ப்ரதீசோ(அ)ஸத்த்வம் ஸ்யாஜ்ஜ்யோதிஷ: ஸ்தா²ஸ்ருரூபிண: || 536 ||
பா³ஹ்யார்தே²(அ)பஹ்ருதே சைவம் ப்ரதீ³பாதே³ரஸம்ப⁴வாத் ||
த்³ருஷ்டாந்தோ ப⁴வத: க: ஸ்யாத் காமிதார்த²ப்ரஸித்³த⁴யே || 537 ||
வஸ்த்வந்தராப்⁴யுபக³மாஜ்ஜ்ஞாநதோ ஜ்ஞாநவத்த்வயா |
த்³ருஷ்டாந்தோ(அ)ஸ்த்யேவ நோ பூ⁴யாந்ந சேந்ந ப⁴வதோ(அ)ப்யஸௌ || 538 ||
தீ⁴மாநாஜ்ஜ்ஞாநமேவேத³மப்⁴யுபேத்ய ததோ(அ)பரம் |
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நாதி³கம் வஸ்து தந்மித்²யேதி நிஷித்⁴யதே || 539 ||
பா⁴வோ வா யதி³ வா(அ)பா⁴வோ ஜ்ஞாநவந்மாநநிஶ்சித: |
நாஸ்தீதி ப்³ருவதோ லஜ்ஜா தா⁴ர்ஷ்ட்யாதே³வ ந ஜாயதே || 540 ||
அபி ஜ்ஞாநாதிரேகேண பா³ஹ்யோ(அ)ர்தோ²(அ)ப்⁴யுபக³ம்யதே |
தீ³பகும்பா⁴தி³கோ பு³த்³தை⁴ர்ப்³யவஹாரப்ரஸித்³த⁴யே || 541 ||
ஸர்வஸ்ய ஜ்ஞாநமாத்ரத்வாந்நநு நாப்⁴யுபக³ம்யதே |
மயா ஜ்ஞாநாதிரேகேண தந்மாநாஸம்ப⁴வாதி³ஹ || 542 ||
ஜ்ஞாநம் க⁴டோ தீ³ப இதி ஶப்³தா³ர்த²ஜ்ஞாநபி⁴த்தயே |
அவஶ்யமப்⁴யுபேயோ(அ)த்ர பே⁴தோ³ மாநப்ரமேயயோ: || 543 ||
ப்ரமாணம் ப⁴வதா வாச்யம் பே⁴தா³பே⁴த³த்வஸித்³த⁴யே |
நா(அ)(அ)வயோர்நிஷ்ப்ரமாணோக்தம் யத: ஸம்க³ச்ச²தே ஸுதீ⁴: || 544 ||
மாமேயஸம்க³திப²़லபி⁴த்த்யப்⁴யுபக³மஸ்த்வயா |
கார்ய ஐக்யே யதோ(அ)மீஷாம் வ்யவஹாரோ ந ஸித்⁴யதி || 545 ||
உபாதி³த்ஸந்தி மாநாநி ஹ்யஜ்ஞாதார்தோ²பலப்³த⁴யே |
அதோ(அ)ப்⁴யுபேயோ(அ)ஜ்ஞாதோ(அ)ர்த²: ப்ரமாணத்வப்ரஸித்³த⁴யே || 546 ||
ந ச ப்ரமாணத: ஸித்³தி⁴ரஜ்ஞாதத்வஸ்ய ஶக்யதே |
அந்யோந்யாஶ்ரயதாதோ³ஷ: ஸத்யேவம் ப்ரஸஜேத்³யத: || 547 ||
ப்ரமாணாச்ச ந தத்ஸித்³தி⁴ஸ்தஸ்ய மாநவிரோத⁴த: |
மாநைஶ்சேத³விரோத⁴: ஸ்யாத்குதோ(அ)ஜ்ஞாதத்வநிஹ்நுதி: || 548 ||
ந ஸ்வரூபே(அ)த²வா ஸ்வாம்ஶே மாநமேயத்வஸம்ப⁴வ: |
ஸர்வதா³(அ)திஶயாபா⁴வாத்³போ³தா⁴ச்சாவ்யதிரேகத: || 549 ||
ப்ரமாணம் யதி³ விஜ்ஞாநம் மேயா நீலாதி³ரூபதா |
மித²ஸ்தயோரபேக்ஷா கா யத உக்தம் ப்ரஸித்⁴யதி || 550 ||
ஆகாரதத்³வதோர்பே⁴தோ³ யதி³ நாமாப்⁴யுபேயதே ||
அஸ்து காமம் ப்ரமாமேயஸம்க³திர்க³ம்யதே குத: || 551 ||
கார்யாம்ஶாத்³யபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்மாநமேயத்வஸம்க³தி: |
அந்யைவ து விபி⁴ந்நாத்மா வஸ்துநோர்மாநமேயயோ: || 552 ||
மாநாம்ஶோ யஸ்ய மேய: ஸ்யாந்மேயாம்ஶோ வா ப⁴வேத்ப்ரமா |
ஸம்ப³ந்தா⁴பா⁴வதஸ்தஸ்ய மாநமேயௌ ந ஸித்⁴யத: || 553 ||
மாநமேயத்வயோ ரூபம் யஸ்மாந்நைவேஹ க³ம்யதே |
மாநமேயத்வஸம்ஸித்³தி⁴ர்நாதஸ்தத்ரோபபத்³யதே || 554 ||
ஏகஸ்மிந்நபி சேந்மாநமேயத்வாதி³ப்ரகல்பநா |
ஸாத்⁴யாநாம் ஸாத⁴நைகத்வாத³ஸாத்⁴யாஸாத⁴நாத்மநா || 555 ||
ப²़லாநா ஸாத⁴நாநாம்ம் சம் பே⁴தா³பா⁴வே ப்ரஸஜ்யதே |
ஶாஸ்ரோபதே³ஶாநர்த²க்யம் தத்கர்துஶ்சாபி மூட⁴தா || 556 ||
விஜ்ஞாநவ்யதிரேகேண ப்ரதிவாத்³யாதி³வஸ்துந: |
த்வத³ப்⁴யுபக³தேர்ப⁴த³: ஸ்யாத்ப்ரமாணப்ரமேயயோ: || 557 ||
ந ஜ்ஞாநமாத்ரமேவேத³ம் ப⁴வதா(அ)ப்யப்⁴யுபேயதே |
ப்ரதிவாத்³யாதி³கம் வஸ்து தஸ்ய தூ³ஷ்யத்வகாரணாத் || 558 ||
ப்ரதிவாத்³யாதி³தூ³ஷ்யஸ்ய ந ஸ்வாம்ஶாம்ஶித்வஸம்க³தௌ |
நிராகர்துமபி⁴ப்ராய: ஸுமூட⁴ஸ்யாபி ஜாயதே || 559 ||
பி⁴ந்நக்³ராஹகஸம்வேத்³யம் க⁴டதீ³பாதி³ ஸத்³த்⁴ருவம் |
ஜாக்³ரத்³பூ⁴மிஷ்வதஸ்தஸ்ய ஜாக்³ரத்ஸ்த²ப்ரதிவாதி³வத் || 560 ||
ஸம்தத்யந்தரவத்³யத்³வா விஜ்ஞாநாந்தரவத்ததா² |
இத்யேவமாதி³ ஸௌலப்⁴யம் த்³ருஷ்டாந்தாநாமிஹேஷ்யதே || 561 ||
விஜ்ஞாநவ்யதிரேகேண நாதோ விஜ்ஞாநவாதி³நா |
கூடஸ்த²த்³ருஷ்டிராத்மைகோ நிஷேத்³து⁴ம் ஶக்யதே பர: || 562 ||
நநு ஸ்வப்நே ந வஸ்த்வஸ்தி விஜ்ஞாநவ்யதிரேகத: |
ந ஜாக்³ரத்³வஸ்துவத்தத்ஸ்யாஜ்ஜ்ஞாநமாத்ரஸ்வரூபத: || 563 ||
விபா⁴க³ம் லப⁴தே ஜ்ஞாநாஜ்ஜ்ஞாநவத்ஸ்வப்நவஸ்து சேத் |
ஸ்வமஹிம்நைவ தத்ஸித்³தே⁴: கத²ம் நாஸ்தீதி ப⁴ண்யதே || 564 ||
ஜ்ஞாநஸ்யைவார்த²ரூபம் தத்³போ³த⁴வச்சேத்ப்ரகல்ப்யதே |
பரமார்த²ஸதோ(அ)ஸத்த்வம் கிம்மாநமிதி ப⁴ண்யதாம் || 565 ||
விஜ்ஞாநவ்யதிரேகேண நீலாதி³விஷயோ யதி³ |
பா⁴வோ வா ஸ்யாத³பா⁴வோ வா ஸோ(அ)ஸ்த்யேவேதி விநிஶ்சிதி: || 566 ||
ஸ்வப்நாதௌ³ ப⁴வதைவாயம் ஜாக்³ரத்³வத³நுபூ⁴யதே |
க⁴டாதி³ஜ்ஞாநவிஷய: ஸ கத²ம் நேஷ்யதே த்வயா || 567 ||
யத்³வஸ்த்வநுப⁴வப்ராப்தம் தச்சேந்நாஸ்தீதி ப⁴ண்யதே |
ஜ்ஞாநே(அ)பி ஸ்யாத³நாஶ்வாஸஸ்தஸ்யாநுப⁴வஸித்³தி⁴த: || 568 ||
ஜ்ஞாநாத³திஶயோ யத்³வந்நாஸ்தீதீஹ ததை²வ ஸந் |
க⁴டோ(அ)ந்யோ ஹ்யநுபூ⁴தே: ஸந்நாஸ்தீதி கத²முச்யதே || 569 ||
தத³ந்யகாலாஸம்த்³ருஷ்டேரிதி சேத³ஸது³ச்யதே |
க்ஷணாந்தரே க்ஷணாத்³ருஷ்டேரஸத்த்வம் வ: ப்ரஸஜ்யதே || 570 ||
ஹேமந்தே(அ)நுபலப்³த⁴த்வாத்³கீ³ஷ்மத⁴ர்மாபநிஹநுதி: |
ப்ரதிஜ்ஞாதுமஶக்யா ஸ்யாத்ததா² ஶூந்யத்வமாபதேத் || 571 ||
தே³ஶகாலாதி³கா³வஸ்தா²பே⁴தே³நைவாகி²லம் யத: |
வஸ்து ஸித்³த⁴ம் ஜக³த்யஸ்மிம்ஸ்தத³பஹநூயதே கத²ம் || 572 ||
விஜ்ஞாநவ்யதிரேகேண க⁴டோ நாஸ்தீதி ஜல்பத: |
நாஸ்த்யர்தோ²(அ)பி கத²ம் ஜீவேத³ஸ்த்யர்த²விரஹாதி³ஹ || 573 ||
அஸ்த்யர்த²வத்ஸ்வமாத்ரேண நாபா⁴வோ(அ)ஸ்தி விநா ஸதா |
யதா²(அ)ஸ்தி தவ விஜ்ஞாநமேவம் கும்பா⁴த்³யபீஷ்யதாம் || 574 ||
அஸ்த்யர்த²வ்யதிரேகே ஹி ந கிம்சித³பி ஸித்⁴யதி || 575 ||
அஸ்த்யர்த²வ்யதிரேகேண விஜ்ஞாநாதி³ யதீ³ஷ்யதே |
அப்³ராஹ்மணாதி³வத்தத்ஸ்யாத³ஸதே³வேதி நிஶ்சிதி: || 576 ||
ப்ரதிக்ஷணவிநாஶீநி த்³ரவ்யாணீத்யவக³ம்யதாம் |
தேஷாமந்தே விநாஶித்வாத்ப்ரதீ³பாதி³விநாஶிவத் || 577 ||
வைத⁴ர்ம்யேண ச த்³ருஷ்டாந்த: ப்ரதிஜ்ஞாதார்த²ஸித்³த⁴யே |
ப்ரதிஸம்க்²யாநிரோதோ⁴(அ)த்ர ஸர்வம் ஸுஸ்த²ம் ப⁴வேத்தத: || 578 ||
அநுமாநப்ரயோகே³(அ)ஸ்மிந்ப்ரதிஜ்ஞார்த²: ஸுது³ர்லப⁴: |
ஆவ்ருத்திவீப்ஸாஸத்³பா⁴வாத்க்ஷணிகோக்தே: ப்ரமாணத: || 579 ||
அநேகவ்யாப்ருதிமதீ ஹ்யாவ்ருத்திர்ஜக³தீக்ஷ்யதே |
ஏகஸ்மிந்தே³வத³த்தாதௌ³ ஸா ச பௌ³த்³த⁴ஸ்ய நேஷ்யதே || 580 ||
நிர்வ்யாபாரா: ஸர்வபா⁴வா: க்ஷணிகாஶ்சேதி நிஶ்சிதே: |
க³த: ப்ரத்யாக³தஶ்சேதி ஸா(அ)(அ)வ்ருத்தி: ஸ்யாத்ஸுது³ர்லபா⁴ || 581 ||
நாநார்த²வாசிநாம் லோக ஆஶ்ரயாஶ்ரயிணாமிஹ |
வ்யாப்தி: க்ரியாகு³ணாப்⁴யாம் யா ஸா வீப்ஸேத்யபி⁴தீ⁴யதே || 582 ||
யுக³பத்ஸா(அ)பி பௌ³த்³த⁴ஸ்ய ந கத²ம்சந யுஜ்யதே ||
கர்த்ருக்ரியாதி³ஸாத்³ருஶ்யாத்ஸா(அ)ந்யத்வே(அ)பீதி சேந்மதம் || 583 ||
பூ⁴யோ(அ)பி பு⁴ஞ்ஜதே கே³ஹே ப்³ராஹ்மணா இதி த³ர்ஶநாத் |
ஏதச்சாநுபபந்நம் ஸ்யாது³பசாரபரிக்³ரஹாத் || 584 ||
முக்²யஸ்யாஸம்ப⁴வே யஸ்மாது³பசாரோ ந யுஜ்யதே |
அப்⁴யுபேதார்த²ஹாநம் ச தத³ப்⁴யுபக³மே ஸதி || 585 ||
க்ஷணிகா: ஸர்வஸம்ஸ்காரா இத்யாத்³யப்⁴யுபக³ம்யதே |
க்ஷணிகா: ஸர்வஸம்ஸ்காரா இத்யாதி³வசநைரியம் |
வீப்ஸா வ்யாஹந்யதே(அ)தஶ்ச க்ஷணிகோக்திர்ந யுஜ்யதே || 586 ||
அதா²பி க்ஷணிகாநீதி மத்வர்தோ²(அ)த்ர விவக்ஷ்யதே |
ஸித்³த⁴ஸாத்⁴யத்வமேவம் ஸ்யாதி³ஷ்டைவ க்ஷணஸம்க³தி: || 587 ||
ஸ்தி²ரஸ்ய வஸ்துநோ(அ)வஶ்யம் நிமேஷக்ஷணலக்ஷணை: |
காலபா⁴கை³ர்ப⁴வேத்³யோக³ இதி ந: ஸித்³த⁴ஸாத்⁴யதா || 588 ||
க்ஷணிகார்த²ஸ்திரோபா⁴வ இதி சேத³பி⁴தீ⁴யதே |
அப்⁴யுபேதார்த²ஹாநி: ஸ்யாத்ததா²(அ)பீஷ்டம் ந ஸித்⁴யதி || 589 ||
வ்யக்தத⁴ர்மநிவ்ருத்திர்யா காரணாத்மதயேஷ்யதே |
ஸ்தி²ரஸ்ய த⁴ர்மிண: ஸேஹ திரோபா⁴வகி³ரோச்யதே || 590 ||
யத்³யுத்பந்நாநி நஶ்யந்தி ஸ்யாத்ததா³ ஸித்³த⁴ஸாத்⁴யதா |
யஸ்மாதா³தி³மதாம் நாஶ: ஸர்வைரேவாப்⁴யுபேயதே || 591 ||
யதோ ஜநிமதா(அ)வஶ்யம் விநம்ஷ்டவ்யம் தத³ந்தத: |
ததா²(அ)ப்⁴யுபக³தார்த²ஸ்ய ஹாநி: ஸ்யாத்³வோ ந ஸம்ஶய: || 592 ||
அதோ²த்பத்திக்ஷணே நாஶோ ப⁴வதா(அ)ப்⁴யுபக³ம்யதே |
ஸர்க³நாஶௌ ததை³கஸ்மிந்காலே ப்ரஸஜதோ த்⁴ருவம் || 593 ||
ததஶ்ச கார்யாநுத்பத்திர்யதி³ வா ஸர்வதா³(அ)ஸ்திதா |
தத்³விரோதா⁴விரோதா⁴ப்⁴யாம் த்⁴ருவம் ப்ராப்நோத்யநீப்ஸிகதம் || 594 ||
விருத்³த⁴யோஶ்ச க்ரியயோரிஷ்டத்வாதே³ககர்தரி |
ஏககாலே விருத்³த⁴த்வாத்ஸர்வலோகோ விருத்⁴யதே || 595 ||
அதா²ஜ்ஞாதாநி நஶ்யந்தி ஜாயமாநாநி வேதி சேத் |
ததா²(அ)ப்யஸந்ப்ரதிஜ்ஞார்தோ² ந ஹ்யபா⁴வஸ்ய நாஶிதா || 596 ||
கா(அ)திஶீதிரஜாதஸ்ய விநாஶாக³மநே ஸதி ||
ப்ரதிஜ்ஞாபத³யோஶ்சாத்ர விரோத⁴: ஸ்யாத்பரஸ்பரம் || 597 ||
நஶ்யத்யுத்பத்³யமாநோ(அ)ர்த² இத்யேதந்முக்³த⁴பா⁴ஷிதம் |
ஸர்வலோகவிருத்³த⁴த்வாத் மாநைஶ்சாபி விருத்⁴யதே || 598 ||
அதோ²த்பந்நஸ்ய நாஶோ(அ)யம் த்³விதீயே ஸ்யாத்க்ஷணே யதி³ |
ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாம்ருதே நாயம் ப்ரதிஜ்ஞார்த²: ப்ரஸித்⁴யதி || 599 ||
ய ஏவ ஜாயதே கர்தா ஸ ஏவாயம் விநஶ்யதி |
க்ஷணத்³வயே யதா² ஸ்தா²யீ தத்³வத³ஸ்து க்ஷணாந்தரே || 600 ||
மதமுத்பத்³யதே நாஸௌ நாபி ஸாக்ஷாத்³விநஶ்யதி ||
ஆதி³மத்⁴யாந்தஹேதூத்த²விகல்பரஹிதோ(அ)பி வா || 601 ||
ஹேதுப்ரதிஜ்ஞயோ: ஸ்பஷ்டோ விரோத⁴: ஸ்யாத்ததா² ஸதி || 602 ||
மதமந்தே விநாஶஶ்சேத்கோ(அ)யமந்தஸ்த்வயோச்யதே |
க்ஷணஸ்யாந்தர்ப³ஹிர்வேதி ந ததா²(அ)ப்யுபபத்³யதே || 603 ||
க்ஷணாந்தஶ்சேத்³ப⁴வேந்நாஶ: க்ஷணிகத்வம் பி³ஹந்யதே |
க்ஷணாந்தரே(அ)பி நாஶோ(அ)யம் பூர்வாபா⁴வாந்ந யுஜ்யதே || 604 ||
உத்தரக்ஷண்மபி³த்⁴ப³ஸ்தௌ ந ஹி பூர்வோ நியுஜ்யதே |
தஸ்மோத்தரத்ராஸத்³பா⁴பா³த்³பௌ⁴வ்யம் ச ஸ்யாத்ததா² ஸதி || 605 ||
ஆதி³மத்⁴யாந்தபா⁴க³த்வே நிரம்ஶத்வம் ச து³ர்க⁴டம் |
க்ஷணஸ்ய ஸம்ததௌ சாபி ஸித்³த⁴ஸாத்⁴யத்வமுச்யதே || 606 ||
அஸதஶ்ச ஸமுத்பத்தாவந்தே ச க்ஷயஸம்க³தே: |
த்³விர்விநாஶப்ரஸக்தி: ஸ்யாத்க்ஷணிகத்வம் ச ஹீயதே || 607 ||
ந சேது³த்பத்திரஸதோ ந விநாஶ: ஸதஸ்ததா² |
கூடஸ்த²வாத³ஸக்தி: ஸ்யாத் மித்²யாஸம்க³திதஸ்தயோ: || 608 ||
அந்த்யோ நாஶோ மஹாம்ஶ்சேத்ஸ்யாந்நாஶ: ஸாதிஶயோ யத: |
விஶேபாபா⁴வதோ நைவம் தஸ்யாநதிஶயத்வத: || 609 ||
மத்வர்தா²நுபபத்தேஶ்ச க்ஷணிகத்வாத்³யஸம்ப⁴வ: |
த்³ரவ்யதந்நாஶயோர்யஸ்மாந்நைவேஹாஸ்த்யேககாலதா || 610 ||
ந ச நாஶஸ்ய காலோ(அ)ஸ்தி க்ஷணமத்⁴யே ததா² ப³ஹி: |
க்ஷணாந்தரம் ப³ஹிர்யஸ்மாத்க்ஷணமத்⁴யே த்⁴ருவத்வத: || 611 ||
த⁴ந்யாஸீதி³தி த்³ருஷ்டஶ்சேந்ந லக்ஷணவிரோத⁴த: |
லக்ஷணே வர்தமாநஸ்ய காலஸ்ய ஶ்ரவணம் யத: || 612 ||
த்ரிகாலலக்ஷணார்த²ம் சேத³ஸ்தீதி யதி³ ப⁴ண்யதே |
தாத³ர்த்²யே காரணாபா⁴வாந்நைதத³ப்யுபபத்³யதே || 613 ||
ப்ரத்யக்ஷேண விரோதா⁴ச்ச ந க்ஷணஸ்ய விநாஶிதா |
ப்ரத்யக்ஷாநுமயோர்நாபி விருத்³தா⁴வ்யபி⁴சாரிதா || 614 ||
ஸித்³த⁴ஸாத்⁴யத்வமத²வா நங்க்ஷ்யதீதி மதம் யதி³ |
க்ஷணிகத்வஸ்ய ஹாநி: ஸ்யாத் கிம் நஶ்சி²ந்நம் ததா² ஸதி || 615 ||
அர்த²க்ரியாதி³லிங்கே³ந விரோதி⁴த்வாச்ச நேஷ்யதே |
க்ஷணிகா: ஸர்வபா⁴வா: ஸ்யுரிதி யத்ப்ராக்ஸமீரிதம் || 616 ||
ஶால்யாத்³யுதூ³ஹநாதி³ ஸ்யாது³த்பித்ஸோர்வா ஜநிஸ்ததா² |
அர்த²க்ரியா ந மாநம் வஸ்தேந சைவ விரோத⁴த: || 617 ||
க்ஷணிகத்வம் ந பா⁴வாநாம் கத²ம்சித³பி யுஜ்யதே |
நஷ்டேந நஶ்யதா வா(அ)பி ந ஶால்யாத்³யாஹ்ருதிக்ரியா || 618 ||
ஸம்த்யோத்பத்³யமாநைஶ்சேத்ப²़லஹேகத்வாத்மபி⁴ர்ப⁴வேத் |
பா⁴வைரர்த²க்ரியா ஸர்வா யதா² தீ³பாதி³பி⁴ஸ்ததா² || 619 ||
உத்பித்ஸ்வஜாதம் ஸஜ்ஜாதமநஷ்டம் வா(அ)ப்⁴யுபேயதே |
நிநங்க்ஷு நஶ்யந்நஷ்டம் ச ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாம்ருதே கத²ம் || 620 ||
ப்ரப³ந்தே⁴நார்சிஷோ த⁴ர்மா த⁴ர்மிண்யக்³நௌ வ்யவஸ்தி²தே |
அர்த²க்ரியாம் வர்தமாநா: குர்யுர்க்³ராமாத்³யவாப்திவத் || 621 ||
தீ³பாதி³வத³ஸம்பா⁴வ்யா ப⁴வதோ(அ)ர்த²க்ரியா யத: |
க்ஷணிகத்வே ந ஸா யுக்தா தத்³தே⁴துவிரஹாத்ஸதா³ || 622 ||
நாநுத்பந்நஸ்ய ஹேதுத்வமுத³காத்³யாஹ்ருதௌ ப⁴வேத் |
உத்பித்ஸூத்பத்³யமாநாப்⁴யாமஸத்த்வாத்தத்³வதே³வ ந || 623 ||
கூர்மலோமாதி³வத்தத்³வந்நாபி தத்ஸ்யாத்³விநஶ்யதா |
ம்ரியமாணோ ந ஶக்நோதி புத்ரம் ஜநயிதும் க்வசித் || 624 ||
ஹேதுத்வம் லப⁴தே நாபி ததை²வாவஸ்தி²த: கசித் |
ஆ கார்யாவஸிதே: ஸ்தா²நே ஸித்³தா⁴ந்தஸ்தே விநஶ்யதி || 625 ||
விநாஶக்ரியயா வ்யாப்தமுத்பந்நம் சேத்³விநஶ்யதி |
ப²़லஹேதுப்ரப³ந்தே⁴நேத்யேவம் ஸுஸ்த²மித³ம் ப⁴வேத் || 626 ||
ஸம்தாநாநுபபத்தேஶ்ச நைவமப்யுபபத்³யதே |
ஸம்தநோதீதி ஸம்தாந: கர்தா சேத³பி⁴தீ⁴யதே || 627 ||
தஸ்ய சைகத்வநாஶித்வாத்ஸம்தாநோ நோபபத்³யதே |
நாப்யபாதா³நத: மத்⁴யேந்ந வா(அ)தி⁴கரணாஶ்ரயத் || 628 ||
ந சாந்யஸ்மிந் விப⁴க்த்யர்தே² யதோ²க்தேநைவ ஹேதுநா ||
ஸம்தாநோ யதி³ தா⁴த்வர்தோ² பா⁴வஶ்சேத³பி⁴தீ⁴யதே || 629 ||
ப⁴விதாரமபேக்ஷ்யைவ பா⁴வ: ஸித்⁴யேந்ந ஸோ(அ)ந்யதா² |
ந சாஸௌ லப்⁴யதே தாத்³ருக்³ப⁴விதா ஹி விநஶ்வர: || 630 ||
நித்யம் ப⁴வித்ருதந்த்ரத்வாத்ஸம்தாநஸ்யாப்யநித்யதா |
தா⁴தூபஸர்க³யோரர்த²ஸ்த்வத்பக்ஷே ந ச லப்⁴யதே || 631 ||
நைகீபா⁴வோ ந விஸ்தார: க்ஷணிகத்வே(அ)ஸ்தி யுக்திமாந் |
அதீதாநாக³தாநாம் ச மித²: காலாஸமாக³மாத் || 632 ||
வர்தமாநஸ்ய சைகத்வாத்ஸம்தாநோ நோபபத்³யதே |
ஸம்தாநிப்⁴யஶ்ச ஸம்தாநோ(அ)பி⁴ந்நோ பி⁴ந்நோ(அ)த²வா த்³விதா⁴ || 633 ||
அபே⁴தே³(அ)நித்யதாஸக்தி: ஸ்தா²ஸ்நுர்பே⁴தே³ ப்ரஸஜ்யதே ||
கார்யகாரணபா⁴வஶ்ச ந ச வ: ஸ்யாத³பீ⁴ப்ஸித: || 634 ||
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வபக்ஷோ(அ)பி விரோதா⁴ந்ந ச யுஜ்யதே |
ஸ்வஸித்³தா⁴ந்தஸ்ய ச த்⁴வஸ்திர்ந ச ஸம்க³ச்ச²தே ஜந: || 635 ||
ஸம்தாநிநாம் ஸ்வஸம்தாநாத்³பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வகல்பநே |
வாச்யா தோ³ஷா யதா²யோக³ம் ஸம்தாநார்தா²நுரோத⁴த: || 636 ||
அவாச்யமிதி பக்ஷஶ்சேந்மைவம் தஸ்யாப்யஸம்ப⁴வாத் |
அந்யாநந்யோப⁴யாத்மத்வகல்பநே ஹ்யஸதே³வ தத் || 637 ||
அவாச்யம் யத்³யநந்யத்வே ஹ்யந்யத்வே வாச்யமேவ தத் |
அதா²வாச்யம் தத³ந்யத்வ இதரத்ராஸ்து வாச்யதா || 638 ||
அந்யாநந்யத்வயோஶ்சாத்ர வாச்யாவாச்யத்வயோஸ்ததா² |
பரஸ்பரவிரோதி⁴த்வாந்ந ஸ்யாதே³கத்ர ஸம்க³தி: || 639 ||
வாச்யம் வா யதி³ வா(அ)வாச்யம் கஸ்மாதி³த்யபி⁴தீ⁴யதாம் |
பரபு³த்³தௌ⁴ ஸமாரோப்யமவஶ்யம் வஸ்து சேத்³ப⁴வேத் || 640 ||
ந சாவாச்யம் ப⁴வத்பக்ஷே கிம்சித்³வஸ்த்வப்⁴யுபேயதே |
வக்த்யபா⁴வம் ப⁴வாந்‍யத்ர தத்ர வஸ்துநி கா கதா² || 641 ||
தத்³ரூபம் சேத³வாச்யத்வம் ப⁴வதா(அ)ப்⁴யுபக³ம்யதே |
நைவம் ஸாதா⁴ரணத்வாத் ஸ்யத் புத்³க³லாதே³ரபீஷ்யதே || 642 ||
அதோ(அ)ஸாதா⁴ரணம் வாச்யம் ரூபம் ஸம்தாநவஸ்துந: |
அதா²வாச்யத்வமேவாஸ்ய ரூபமித்யபி⁴தீ⁴யதே || 643 ||
உக்தம் தர்ஹி த்வயா ரூபம் ஸம்ததேர்க⁴டரூபவத் |
யத³ஸாதா⁴ரணம் யஸ்ய ரூபம் தத்தஸ்ய ப⁴ண்யதே || 644 ||
ததஶ்சாவாச்யமிதி தே ப்ராப்தா ஸ்வோக்திவிருத்³த⁴தா |
ததா² ஸம்தாநவிச்சி²ந்நகல்பநா(அ)பி ந யுஜ்யதே || 645 ||
ஸம்தாநஸ்யாவ்யவச்சித்தௌ ஸர்வதை³வ ப்ரஸஜ்யதே |
ஸபா⁴க³ஸம்ததி: ஸா ஹி நாவிச்சே²த³ம்ருதே யத: || 646 ||
அநித்யத்வப்ரஸங்கா³ச்ச ந ஸதீ ஸம்ததிர்ப⁴வேத் |
இத்யுக்தேந ப்ரகாரேண ஸம்தாநாஸம்ப⁴வோ த்⁴ருவ: || 647 ||
ப²़லஹேதுநிஷேதா⁴ச்சந யுக்தம் ஸர்வதா² வச: |
ஸம்தத்யா ஜாயமாநைஸ்தைரிதி யத³வ்யஹ்ருதம் புரா || 648 ||
யச்ச தீ³பப்ரகாஶாதி³க்ரியாவதி³தி சோதி³தம் |
ஸாத்⁴யார்தே²ந ஸமாநத்வாத்தத³ப்யுக்தமஶோப⁴நம் || 649 ||
அர்த²க்ரியா யதா² நாஸ்தி ரதா²தே³ருக்தஹேதுத: |
தீ³பாதே³ரபி நைவாஸாவஸ்தி தேநைவ ஹேதுநா || 650 ||
க்ஷணிகத்வாம் யதா² நாஸ்தி ரதா²தே³ர்யேந ஹேதுநா |
தீ³பாதே³ரபி தேநைவ க்ஷணிகத்வாத்³யஸம்ப⁴வ: ஸ || 651 ||
ஏககாலௌ மதௌ யச்ச நாஶோத்பாதௌ³ துலாந்தவத் |
அஹேதுப²़லதாஸக்தேர்ந சைதது³பபத்³யதே || 652 ||
ஜநகவ்யாப்ருதே: பஶ்சாஜ்ஜாந்யோ நிஷ்பத்³யதே(அ)ங்குர: |
கார்யகாரணதாபே⁴த³ஸ்தயோ: ஸ்யாத்³பி⁴ந்நகாலத: || 653 ||
ந சேத்காரகபே⁴தோ³(அ)த்ர காலபே⁴தோ³(அ)த²வேக்ஷ்யதே |
குதோ ஹேதுப²़லத்வம் ஸ்யாத்ஸவ்யேதரவிஷாணவத் || 654 ||
ந ச ஹேதுப²़லத்வம் ஸ்யாதே³ககாலீநயோஸ்தயோ: |
வைநாஶிகேந ஸத்த்வேந த்வயா(அ)ப்⁴யுபக³மாத்தயோ: || 655 ||
ந விகாரோ ந சா(அ)(அ)ரப்⁴யம் பௌ³த்³த⁴ கார்யமஸம்ப⁴வாத் |
விகாரே ஸாம்க்²யஸித்³தா⁴ந்த ஆரம்பே⁴(அ)த்யந்தபி⁴ந்நதா || 656 ||
ஸத்த்வாத்³விநிஷ்டி²தார்த²ஶ்ச ஸத்ஸ்ரோதோந்தரநிஷ்டி²த: |
க⁴டஸ்தம்பா⁴தி³வந்நாபி ம்ருத்³வத்பரிணமேத்ஸ்வயம் || 657 ||
நாபி சா(அ)(அ)ரப⁴தே கார்யம் புரத: கும்ப⁴காரவத் |
அஸத்த்வாந்ந த்³வயம் தே(அ)ஸ்தி ஸாக்²யகாரணாத³பக்ஷவத் || 658 ||
இத்யாதி³தூ³ஷணாந்யத்ர வக்தவ்யாநி ஸஹஸ்ரஶ: |
ந ச ப்ரமாணஸத்³பா⁴வ: ஸர்வஸ்ய ஜ்ஞாநமாத்ரத: || 659 ||
ஶூந்யத்வமபி நைவ ஸ்யாதே³தஸ்மாதே³வ காரணாத் |
அஹம்ப்ரத்யயக³ம்யத்வமேகத்வாதா³த்மநோ ந ச || 660 ||
அம்ஶாஶித்வே(அ)பி நைவ ஸ்யாத்பூர்வோக்தாதே³வ காரணாத் |
க்ஷணப⁴ங்கே³ ச பா⁴வாநாம் ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாத்³யஸம்ப⁴வ: || 661 ||
பூர்வத்³ருஷ்டே புந: ஸோ(அ)யமிதி பு³த்³தி⁴ர்ந யுஜ்யதே || 662 |
பே⁴த³: ஸ ஏவாயமிதி காலரூபாதி³பே⁴த³த: |
யதி³ நாம ததா²(அ)ப்யைக்யம் தயோரநுப⁴வாஶ்ரயாத் || 663 ||
ஸாத்³ருஶ்யாத்ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாநம் க்ருத்தகேஶநகா²தி³வத் |
இதி சேந்நைததே³வம் ஸ்யாத்ஸாத்³ருஶ்யாஸம்ப⁴வாத்தவ || 664 ||
ஸாத்³ருஶ்யாஸம்ப⁴வஶ்சாபி ஸர்வஸ்ய க்ஷணிகத்வத: |
நாப்யநேகார்த²த³ர்ஶ்யஸ்தி ஸாத்³ருஶ்யம் ஸ்யாத்³யதஸ்தவ || 665 ||
ஸாத்³ருஶ்யாந்ந ச கேஶாதௌ³ ஸ ஏவாயமிதீக்ஷணம் |
கேஶாதி³ஜாதேரேகத்வாத்³தீ⁴ரியம் தந்நிப³ந்த⁴நா || 666 ||
ந ஹி லூநோத்தி²தேஷ்வேஷு விநா ஜாதிஸமாஶ்ரயம் |
த ஏவாமீ இதி மதி: கஸ்யாசித்³வ்யக்திஹேதுஜா || 667 ||
அப்⁴ராந்தஸ்ய ஹி கேஶாதௌ³ யதா³ ஸத்³ருஶதீ⁴ஸ்ததா³ |
பூர்வவாலைரிமே வாலா: ஸத்³ருஶா இதி ஜாயதே || 668 ||
த ஏவாமீ இதி மதிர்ஜாயதே ந து கஸ்யசித் |
ஏகஜாதிநிமித்தா(அ)த: ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞேயமிஷ்யதே || 669 ||
ப்ரத்யக்ஷம் ச ததே³வேத³மித்யேதத்³வஸ்துகர்மகம் |
உல்லிக²ஜ்ஜாயதே ஸாக்ஷாத³தீதே(அ)ஹந்யத⁴ர்மகம் || 670 ||
இத³மேவ ததே³வேத³மித்யேஷோ(அ)நுப⁴வோ த்³ருட⁴: |
ப்ரத்யக்ஷோ பா³த்⁴யதே நாயமநுமாநேந கேநசித் || 671 ||
ப்ரத்யக்ஷேண விரோதே⁴ ஹி லிங்க³மாபா⁴ஸதாம் வ்ரஜேத் |
யதோ(அ)தோ நாநுமாநேந ப்ரத்யக்ஷஸ்யாஸ்தி பா³த⁴நம் || 672 ||
விஜ்ஞாதபூர்வகும்ப⁴ஸ்ய புந: கும்பா⁴ந்தரேக்ஷணே |
ஸாத்³ருஶ்யப்ரத்யயோ யுக்தோ ந த்வஸௌ க்ஷணிகாத்மஸு || 673 ||
பூர்வம் த்³ருஷ்ட்வா(அ)பி சேத்திஷ்டே²த்³யாவதா³கா³மித³ர்ஶநம் |
ஸாத்³ருஶ்யதீ⁴ப்ரஸித்³த்⁴யர்த²மித்யப்⁴யுபக³மே(அ)பி ச || 674 ||
ஸித்³தா⁴ ஸாத்³ருஶ்யதீ⁴ரேவம் க்ஷணிகத்வம் து நஸ்யதி |
ஸ்வரூபமாத்ரஸம்போ³தி⁴ நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)பி க்ஷயோத³யௌ || 675 ||
ஜ்ஞாநம் ப்ரத்யபி⁴ஜாநாதி த்⁴வம்ஸித்வாந்நாபி தாபரம் |
ஸாத்³ருஶ்யக்ஷணிகத்வே த்³வே த்வதி³ஷ்டே ந ப்ரஸித்⁴யத: || 676 ||
ந ச ஸ்ம்ருதிஸ்ததே³வேத³மித்யேவமநுபூ⁴தித: |
வஸ்தூல்லேகீ² ஹ்யநுப⁴வோ நீலரக்தோத்பலாதி³வத் || 677 ||
நீலோத்பலாநுப⁴வவத்ததே³வேத³மிதீக்ஷணம் |
அபூர்வார்த²பரிச்சே²தா³த்ஸ்ம்ருதிர்நாதோ ப⁴வேதி³யம் || 678 ||
மிதோ²விபி⁴ந்நரூபத்வாத்ஸாத்³ருஶ்யம் சேஹ து³ர்க⁴டம் |
ததே³வேத³மிதி மதௌ வியந்நகுலயோரிவ || 679 ||
அஸாதா⁴ரணரூபேண விபி⁴ந்நாநாம் பரஸ்பரம் |
க்ஷணாநாம் க்ஷணிகாநாம் வ: ஸாத்³ருஶ்யம் கேந ஹேதுநா || 680 ||
தேநேத³ம் ஸத்³ருஶம் வஸ்து த்விதி சாபி ந யுக்திமாந் |
வ்யபதே³ஶ: பதா³ர்தா²நாம் க்ஷணிகத்வாத்ஸ்வபா⁴வத: || 681 ||
இத³ம் த்³ருஷ்டமதோ³(அ)த்³ராக்ஷணிதி தை³வோபபத்³யதே |
வ்யபதே³ஶ: ஸ்வபா⁴வேந வ்யபதே³ஷ்டுர்விநஷ்டத: || 682 ||
வ்யபதே³ஶக்ஷணாபா⁴வாத்பூர்வத்³ருஷ்டைவ ஸம்க்ஷயாத் |
உத்தராநபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த்³வ்யபதே³ஷ்டு: குதோ ப⁴வேத் || 683 ||
வ்யபதே³ஶோ விநா யோக³மதீதாநாக³தார்த²யோ: |
தத்ஸ்தா²ஸ்நுத்வாப்⁴யுபக³தௌ க்ஷணிகத்வம் விநஶ்யதி || 684 ||
ஜாத்யந்த⁴வந்ந சாத்³ருஷ்ட்வா கஶ்சித்³வ்யபதி³ஶேதி³ஹ |
ஸாத்³ருஶ்யதி⁴ஷணாம் சேஹ ந கஶ்சித்கர்துமர்ஹதி || 685 ||
ப்ரமாணவிரஹாத்ஸித்³தா⁴ ஸேயமந்த⁴பரம்பரா |
ரக்தாம்வராணாம் ஸித்³தா⁴ந்தஸ்ததா²(அ)ப்⁴யுபக³மாத்ஸ்வயம் || 686 ||
நிரோத⁴காலே சித்தஸ்ய வாஸகத்வம் ந யுஜ்யதே |
க்ஷணிகத்வாத³ஸம்ப³ந்தா⁴த்ஸம்தாநாந்தரபு³த்³தி⁴வத் || 687 ||
அக்ருதாப்⁴யாக³மோ தோ³ஷ: க்ருதநாஶஶ்ச தே ப⁴வேத் |
தஸ்மாத்³ய: கர்மணாம் கர்தா ஸ பு⁴ங்கே கர்மண: ப²़லம் || 688 ||
யஸ்மிந்நேவ து விஜ்ஞாந ஆஹிதா கர்மவாஸநா |
ப²़லம் தத்ரைவ ஸம்தாநே கார்பாஸே ரக்ததா யதா² || 689 ||
இத்யஸ்மிந்நபி ஸித்³தா⁴ந்தே ப்ரஸங்கோ³ ந நிவர்ததே |
ஸம்தாநிவ்யதிரேகேண யஸ்மாந்நைவ ஸ வித்³யதே || 690 ||
ஸம்தாநிநஸ்து ஸம்ஸ்காரா வித்³யந்தே பரமார்த²த: |
மித²ஶ்சாஸம்க³தேஸ்தேஷாமதோ தோ³ஷாந்ந முச்யதே || 691 ||
மாநாபா⁴வாந்ந சேதி³ஷ்டா ஸம்ததிர்யேஹ கல்பிதா |
தோ³ஷோக்திமாத்ரதஸ்தர்ஹி ந பக்ஷ: ஸித்³தி⁴மஶ்நுதே || 692 ||
கார்பாஸபீ³ஜஸம்ஸ்தை²வ யோக்தா ரக்தாதி³வாஸநா |
ஸ்வாகாரகார்யக்ருத்ஸைவ ந கார்யம் கார்யக்ருந்மதம் || 693 ||
மித²: க்ஷணாநாம் ஸம்ப³ந்த⁴: ஶ்ருங்க³லாகடகாதி³வத் |
ஸாத்³ருஶ்யவ்யபதே³ஶாதி³ ஸர்வம் ஸுஸ்த²ம் ப⁴வேத்தத: || 694 ||
இத்யேவம் சேந்ந தத்³யுக்தம் க்ஷணிகத்வஸ்ய ஹாநித: |
க்ஷணத்ரயஸ்ய ஸம்வ்யாப்தே: ஶ்ருங்க³லாகடகாதி³வத் || 695 ||
மம தவேத்யவச்சே²த³வ்யவஹாரஶ்ச த்ருட்யாதி |
ஸம்ப³ந்தா⁴பா⁴வதஸ்தேஷாம் க்ஷணாநாமபரஸ்பரம் || 696 ||
ஜ்ஞாநஸ்ய ச விஶுத்³த⁴ஸ்ய ஸ்வஸம்விந்மாத்ரரூபிண: |
அந்யஸ்ய தாத்³ருஶோ(அ)பா⁴வாத்குதோ து³:கா²தி³ஸப்லுதி: || 697 ||
ந சாநேகஸ்வபா⁴வாம்ஶவத்த்வம் ஜ்ஞாநஸ்ய ஸம்மதம் |
ஸ்வச்சை²கரூபதஸ்தஸ்ய தா³டி³மாதி³ப²़லம் யதா² || 698 ||
ப்ரமேயத்வாநுபூ⁴தேஶ்ச ந விஜ்ஞாநாம்ஶதா ததா² |
அநித்யது³:க²ஶூந்யாதே³: ப்ருது²பு³த்⁴நாதி³ரூபவத் || 699 ||
ஜ்ஞாநமாத்ரமித³ம் ஸர்வம் ந ஜ்ஞேயம் வித்³யதே ப்ருத²க் |
ஸ்வப்நாதி³ஜ்ஞாநத்³ருஷ்டாந்தாத்ப்ரத்யயத்வாதி³ஹேதுத: || 700 ||
ப்ரதிஜ்ஞாஹேதுத்³ருஷ்டாந்தபே⁴த³ஸ்தாவத்பரஸ்பரம் |
ஜ்ஞாநமாத்ரஸ்வபா⁴வத்வாத்³ப⁴வதா நாப்⁴யுபேயதே || 701 ||
பக்ஷஶ்சாயம் ப்ரமாணேந ப்ரத்யக்ஷேண விருத்⁴யதே |
ஶரீராத்³தே³ஶபே⁴தே³ந பா⁴ஸந்தே(அ)ர்தா² க⁴டாத³ய: || 702 ||
அப்⁴ராந்தம் சேந்த்³ரியஜ்ஞாநம் தேஷு சைவோபஜாயதே |
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நவிகல்பார்ஹம் த்வத்ப்ரத்யக்ஷம் ச நேஷ்யதே || 703 ||
தூ³ரே ஸ்தி²தம் ப்ரபஶ்யாமி யந்ந த்³ருஷ்டமித³ம் ததா² |
ஏவம்ப்ரகாரம் ப்ரத்யக்ஷம் ஸ்வஸம்வேத்³யம் ந பா³த்⁴யதே || 704 ||
து³:கா²த்³யாத்மகமேவேத³ம் விஜ்ஞாநம் சேத்த்வயோச்யதே |
தத்³வியோகா³த்³விஶுத்³த⁴ம் ததி³தி வ: கல்பநா கத²ம் || 705 ||
யத: ஸம்யோநிநிர்முக்தௌ வஸ்து ஶுத்³த⁴மிஹேஷ்யதே |
ஸ்வரூபஸ்ய து நிர்முக்தௌ கிமந்யத³வஶிஷ்யதே || 706 ||
ஸ்வாபா⁴விககு³ணத்⁴வஸ்தௌ ராகா³த்³யாக³ந்துகாத்மதா |
த்³ருஷ்டா புஷ்பேஷ்விதி வசோ யச்சாபி ஸமுதா³ஹ்ருதம் || 707 ||
ஸம்யங்நிரஸ்தம் தத்பூர்வம் வியோகா³ச்சாபி லிங்க³த: |
ஸம்யோக³பூர்வதா தஸ்ய லிங்க³யதே மேஷயோரிவ || 708 ||
த்³ரவ்யாந்தராச்சா²த³நாத்³வா ஸஹஜஸ்யாப்யநீக்ஷணம் |
தத்³த்³ரவ்யஸம்க்ஷயே யஸ்மாத்பூர்வவத்ஸஹஜேக்ஷணம் || 709 ||
க்³ராஹ்யக்³ராஹகரூபேண யச்சாபி மலகல்பநம் |
அந்யஸம்ஸர்க்³யபா⁴வாத்தத்துஷகண்ட³நவத்³வ்ருதா² || 710 ||
ப²़லாஶ்ரயஸ்வ சாபா⁴வாந்நிர்வாணாதி³ ஸ்வலக்ஷணம் |
ப²़லம் ச க⁴டதே நேஹ யுக்திபி⁴: ஶாக்யபுங்க³வே || 711 ||
ஶல்யவித்³த⁴ஸ்ய தச்ச²ல்யநிஷ்கர்ஷோத்த²ம் ஸுக²ம் ப²़லம் |
ஶல்யவித்³த⁴ம்ருதௌ கஸ்ய ப²़லம் ஸ்யாதி³தி கத்²யதாம் || 712 ||
ந ஸம்யோகோ³ வியோகோ³ வா யஸ்ய கேநசிதி³ஷ்யதே |
விநாஶத: ஸ்வதஸ்தஸ்ய கீத்³ருஶீ ப²़லஸம்க³தி: || 713 ||
ப⁴வத்பக்ஷே(அ)பி துல்யம் சேந்நாவித்³யாமாத்ரஹேதுத: |
காரகாதி³விபா⁴க³ஸ்ய வஸ்து பூர்ணம் ஸ்வதோ யத: || 714 ||
புருஷார்தா²த்மகம் வஸ்து கூடஸ்த²ம் தத்ஸ்வதோ யத: |
அவித்³யயா ததா²பூ⁴தம் தத்³த்⁴வஸ்தௌ கிமபேக்ஷதே || 715 ||
அநுமாநேந தாத்³ருக்ஷம் வஸ்து ப்ராகப்ரதிபாதி³தம் |
ந சாநுமாநே தோ³ஷோ(அ)பி தத்ர கஶ்சித்³விபா⁴வ்யதே || 716 ||
ஸஹோபலம்ப⁴ஸம்ஸ்காராத்புநர்தீ⁴ர்யைகத³ர்ஶநாத் |
ஸா(அ)நுமா ஸம்ப⁴வஸ்தத்ர வ்யபி⁴சாரஸ்ய சேந்ந ஹி || 717 ||
நநு சாவ்யபி⁴சார்யேவ ஸம்ப³ந்தோ⁴ க³மகோ ப⁴வேத் |
ஸஹோபலம்ப⁴மாத்ரேண ந யத: பித்ருஸூநுவத் || 718 ||
அஸ்த்வேவம் ஶங்க்யதே நோ சேத்³வ்யபி⁴சார: ஸ்வகோ³சரே |
ப்ரார்த்²யதே வ்யபி⁴சாரோ ஹி ஜாதாஶங்கே ந கோ³சரே || 719 ||
ஸஹோபலம்ப⁴மாத்ரேண ஸா து ஸர்வத்ர ஜாயதே |
தி⁴யோ நோ விஷயே ஶங்கா வ்யபி⁴சாராநுஸாரிணீ || 720 ||
ததா³ஶங்காநிவ்ருத்த்யர்த²மத: கார்யம் ப்ரயத்நத: |
ஸாத்⁴யாபா⁴வேந தத்³தே⁴தோரபா⁴வபரிமார்க³ணம் || 721 ||
ஸாத்⁴யாபா⁴வே கத²ம் ஹேதோரபா⁴வ இதி கத்²யதாம் |
ஜ்ஞாநலக்ஷணஸம்ப்ராப்தாவத²வா(அ)ப்யவிஶேஷத: || 722 ||
யதி³ மாலக்ஷணாப்தஸ்ய ஸாத்⁴யாபா⁴வாதி³ ப⁴ண்யதே |
ததா³ ப்⁴ராஷ்ட்ராத்³யதூ³ரஸ்தே² ஸாத்⁴யாபா⁴வாதி³ ஸஜ்ஜதே || 723 ||
ப்ரத்யக்ஷகோ³சரே ஸாத்⁴யபா⁴வஶ்சேத்ப்ரதிபாத்³யதே |
ப்ரத்யக்ஷேணைவ ஸித்³த⁴த்வாத³நுமைவம் வ்ருதா² ப⁴வேத் || 724 ||
அதி⁴த்யகாதௌ³ தே³ஶே து ஹ்யுபலப்³தே⁴ரஸம்ப⁴வாத் |
மா பூ⁴த³க்³ந்யாத்³யபா⁴வே(அ)பி கதா³சித்³தூ⁴மஸம்ப⁴வ: || 725 ||
யத்³யேவமந்வயோ(அ)ப்யத்ர நைவ ப்ராப்நோதி தத்கத²ம் |
அந்யத்ர யதி³ நாம ஸ்யாத்³தூ⁴மபா⁴வே(அ)க்³நிபா⁴வதா || 726 ||
த³ர்ஶநாத³ஸ்து ஸா காமம் த³ர்ஶநாதீ⁴நஸித்³தி⁴த: |
அதி⁴த்யகாதௌ³ தே³ஶே து யாவத்ஸாக்ஷாந்ந த³ர்ஶநாம் || 727 ||
தாவந்நாவஸிதும் ஶக்யம் ப⁴விதவ்யமிஹாக்³நிநா |
இதி தூ⁴மோபலம்ப⁴த்வாத்³தா⁴ஷ்ட்ரதூ⁴மோபலம்ப⁴வத் || 728 ||
இத³ம் தாவத்³வத³த்வத்ர லிங்க³லக்ஷணதத்த்வவித் |
தூ⁴மாதி³லிங்கே³நேஹார்தோ² ப⁴வதா கோ(அ)நுமீயதே || 729 ||
நாக்³நிஸ்தஸ்ய ப்ரஸித்³த⁴த்வாந்நாபி தே³ஶ: ப்ரஸித்³தி⁴த: |
ந ச ஸம்ப³ந்த⁴மாத்ரம் ஸ்யாத்³யதோ²க்தாதே³வ காரணாத் || 730 ||
தஸ்மாந்நைவாநுமா நாம மாநம் யுக்திமதி³ஷ்யதே |
மேயாபா⁴வாதி³தி ப்ராப்தாவத்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே || 731 ||
ஸஹோபலப்³தி⁴ஸம்ஸ்காரவஶாத்³தூ⁴மாதி³த³ர்ஶநாத் |
அக்³ந்யாதௌ³ விப்ரக்ருஷ்டே(அ)ர்தே² நிஶ்திதா ஜாயதே மதி: || 732 ||
லிங்கா³த்தாவதி³த³ம் ஜ்ஞாநம் ஜாதம் பா³த⁴கவர்ஜிதம் |
உத்பந்நத்வாத்தது³த்பந்நம் நாநுத்பந்நம் கத²ம்சந || 733 ||
ஜாதம் கிமவிநாபா⁴வஸம்ப³ந்தே⁴நேத³மீத்³ருஶம் |
கிம்வா நேதி பரீக்ஷேயம் ஜாதத்வாத்ஸ்யாத³பார்தி²கா || 734 ||
ஸர்வதா² ப²़லவஜ்ஜ்ஞாநம் ஜாதத்வாந்ந தத³ந்யதா² |
தஸ்மாத்ப்ரத்யக்ஷவத்கிம்சித்³வ்யபி⁴சாரக்ருத³ஞ்ஜஸா || 735 ||
யாவந்நேக்ஷாமஹே தாவந்நாப்ரமாணமிதீர்யதே |
தத³பஹ்நவமாநஸ்ய தவாத்யந்தமஸம்ப⁴வாத் || 736 ||
அத்ரா(அ)(அ)ஹ யதி³ விஜ்ஞாநஜந்மமாத்ராத்ப்ரஸித்⁴யதி |
ப்ரதிஜ்ஞாமாத்ரத: ஸித்³தே⁴ர்வ்ருதா² ஸ்யாத்³தே⁴துகீர்தநம் || 737 ||
பா³ட⁴மேவம் ப⁴வேதே³ததா³ஶங்காகாரணம் ந சேத் |
கிம்சித்தத்ரோபலப்⁴யேத ஹ்யநவத்³யம் ப⁴வேத்³வச: || 738 ||
புருஷாதி³நிமித்தஸ்து ஜாயதே யத்ர ஸம்ஶய: |
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் ஹேதோ: ஸ்யாத்தத்ர நிஶ்சய: || 739 ||
உத்பந்ந ஏவ ஜ்ஞாநே(அ)தஸ்தத்ஸம்தே³ஹநிவ்ருத்தயே |
அந்வயவ்யதிரேகௌ ஸ்தோ ந தாப்⁴யாமநுமேயதீ⁴: || 740 ||
ஸம்தே³ஹநிர்ணயாத³ந்யத்ஸ்வபா⁴வாதி³ யது³ச்யதே |
தஸ்யாநுமித்யநங்க³த்வாத்ப்ராப்தம் தத்துஷகண்ட³நம் || 741 ||
அவிநாபா⁴வஸித்³த்⁴யர்த²ம் நந்வித³ம் வர்ண்யதே த்ரயம் |
த்ரிஷ்வேவ த்வவிநாபா⁴வாத்³ப⁴த்³ரம் தைரபி கீர்திதம் || 742 ||
ஸ்வபா⁴வாத³விநாபா⁴வே ஸ்யாதௌ³ஷ்ண்யஸ்யாக்³நிலிங்க³தா |
ஸ்வபா⁴வோ(அ)தா²விநாபா⁴வாத்கார்யே ப்ராப்தா ஸ்வபா⁴வதா || 743 ||
ஔஷ்ண்யஸ்வபா⁴வோ த்³ருஷ்டோ(அ)க்³நிஸ்தஸ்யாந்யத்ரா(அ)பி த³ர்ஶநாத் |
க்ஷிதிதோயாக்³நிமருதாம் த்³ருஷ்டா ஸ்பர்ஶஸ்வபா⁴வதா || 744 ||
மதம் சேத³ஸ்வபா⁴வோ(அ)ஸௌ யோ நைகார்த²ப்ரவ்ருத்திமாந் |
த⁴வாதா³வபி தத்³வ்ருத்தேர்வ்ருக்ஷாத்மா ஶிம்ஶபா ந ஹி || 745 ||
ஶிம்ஶபா வ்ருக்ஷ ஏவேதி ஹ்யவிநாபா⁴வகாரணாத் |
க்ஷணிகத்வம் ந பா⁴வாநாம் ஸ்வபா⁴வ: ஸ்யாத்ததா² ஸதி || 746 ||
தஸ்யாநேகார்த²ஶாயித்வாத³ஹேதுத்வம் ப்ரஸஜ்யதே || 747 |
க்ஷணிகத்வம் யதை³கஸ்ய ததா³(அ)ஸாதா⁴ரணாத்மதா |
ஹேதோ: ஸாதா⁴ரணாத்மத்வம் யதா³(அ)நேகஸ்ய தந்மதம் || 748 ||
அக்³நேர்தூ⁴மாச்ச தூ⁴மஸ்ய கார்யத்வஸ்ய ஸமீக்ஷணாத் |
அநைகாந்திகதா ஹேதோ: கார்யத்வஸ்யேஹ ஸஜ்ஜதே || 749 ||
யதி³ நாம ஸதா³ ஸ்பர்ஶோ வாய்வாதா³வபி வர்ததே || 750 ||
நைதாவதா ப⁴வேல்லோகே கௌ³ரஸ்பர்ஶஸ்வபா⁴விகா |
பு⁴வோ ஹி ஸ்பர்ஶவத்த்வஸ்ய லோகே(அ)ஸ்மிந்ஸுப்ரஸித்³தி⁴த: || 751 ||
கிம்சாப்யவ்யபி⁴சாரேண ஸ்வபா⁴வத்வம் விவக்ஷத: |
ஸ்வபா⁴வாந்நைவ ஸம்ஸித்⁴யேத்³வஸ்துநோ(அ)வ்யபி⁴சாரிதா || 752 ||
த்ரிஷ்வேவ த்வவிநாபா⁴வாதி³தி யத்³த⁴ர்மகீர்திநா |
ப்ரத்யஜ்ஞாயி ப்ரதிஜ்ஞேயம் ஹீயேதாஸௌ ந ஸம்ஶய: || 753 ||
ததை²வாவ்யபி⁴சாரேண ஸ்வபா⁴வத்வம் விவக்ஷத: |
புரைவாவ்யபி⁴சாரஸ்ய ஸம்ஸித்³தே⁴: கிம் ததோ(அ)பரம் |
ஸ்வபா⁴வஹேதுநா ஸாத்⁴யம் வத³ம் யத்தே விவக்ஷிதம் || 754 ||
அக்³நேஶ்சாவ்யபி⁴சாரித்வாத்கார்யஸ்யாபி ஸ்வபா⁴வதா |
தூ⁴மஸ்யா(அ)(அ)ப்நோதி பே⁴தோ³ வா த்³வயோர்ஹேத்வோர்நிவர்ததே || 755 ||
கார்யத்வே(அ)பி ச தூ⁴மாதே³ர்ந ஸோம்(அ)ஶோ(அ)நுமிதௌ மத: |
வ்யபி⁴சாராச்ச²ராச்ச்²ருங்கா³ச்ச²ரஸ்யோத்பத்திரீக்ஷ்யதே || 756 ||
கார்யத்வாந்நைவ தூ⁴மாதி³ரேதி நிஶ்சயஹேதுதாம் |
வ்யபி⁴சாரஹேத்வஸத்³பா⁴வாத³க்³நேர்ஹேதுத்வமேத்யஸௌ || 757 ||
அநேககாரணம் கார்யம் யஸ்மாத்³த்³ருஷ்டம் ஶராதி³கம் |
தஸ்மாத³வ்யபி⁴சாரேண கார்யமப்யேதி ஹேதுதாம் || 758 ||
அபேக்ஷா(அ)ப்யத்ர லிங்கோ³க்தே: கார்யாதௌ³ நைவ ஜாயதே |
அகார்யஶ்சாஸ்வபா⁴வஶ்ச நாலிங்க³ம் க்ருத்திகோத³ய: || 759 ||
க்ருத்திகாத்வாதி³தி ஹ்யுக்தேர்நைவ கார்யஸ்வபா⁴வயோ: |
அபேக்ஷா ஜாயதே கிம்து ஹ்யந்வயேதரமாத்ரத: || 760 ||
அகார்யத்வாஸ்வபா⁴வத்வாத³விநாபா⁴வமாத்ரத: |
உத³ய: கார்திகோ லிங்க³ம் ப்ரத்யாஸத்தேர்ப⁴வேத்³த்⁴ருவம் || 761 ||
ரௌஹிணஸ்யோத³யஸ்யாதோ ந ஸ்வபா⁴வாத்³யபேக்ஷதே |
யதோ(அ)தோ ந ஸ்வபா⁴வாதே³ர்ஹேதுத்வமுபபத்³யதே || 762 ||
நா(அ)(அ)த்மநி ஸ்யாத்ஸ்வஶப்³தோ³(அ)த்ர விருத்³தா⁴ ஸ்வாத்மநி க்ரியா |
கார்யஸ்யாபி ஸ்வபா⁴வத்வம் ப⁴வேதா³த்மீயவாசகே || 763 ||
கிமாத்மைவ ஸ்வஶப்³தே³ந கிம் வேஹா(அ)(அ)த்மீய உச்யதே |
ஸ்வபா⁴வ ஆத்மநோ பா⁴வ இதி சேத்³ப⁴வதோ மதம் || 764 ||
ஸ்வ ஏவா(அ)(அ)த்மா ஸ்வபா⁴வஶ்சேத்ததா³(அ)ந்யஸ்ய ஹ்யஸம்ப⁴வாத் |
வ்யதிரிக்தஸ்ய மேயஸ்ய ஸ்யாதா³த்மைவா(அ)(அ)த்மநோ(அ)நுமா |
ததா²ச பக்ஷஹேத்வாதே³ரநந்யத்வம் ப்ரஸஜ்யதே || 765 ||
அத² ஸ்வஸ்ய ஸ்வபா⁴வஶ்சேதா³த்மீயோ(அ)ர்தோ² விவக்ஷித: |
ஆத்மீய: ஶிகி²நோ தூ⁴மஸ்தஸ்யாபி ஸ்யாத்ஸ்வபா⁴வதா || 766 ||
ஸம்வித்திபா⁴வயோர்பே⁴தோ³ யதை²வம் தத³பா⁴வயோ: |
ந பே⁴தோ³(அ)நுபலப்³தி⁴ர்வோ நாதோ லிங்க³ம் கத²ம்சந || 767 ||
ஏவம் லௌகிகதாதா³த்ம்யதது³த்பத்தீ ப்ரதீரிதம் |
அத² ஸ்வப்ரக்ரியாக்ல்ருப்தம் ஸ்வபா⁴வாதி³ பரீக்ஷ்யதே || 768 ||
அந்யாபோஹநபக்ஷே(அ)பி ஶப்³த³வ்யாவ்ருத்திபே⁴த³த: |
ந ஹேதோ: ஸ்யாத்ஸ்வபா⁴வத்வம் க்ரியாத்வம் ச ந வித்³யதே || 769 ||
வ்ருக்ஷோ(அ)யம் ஶிம்ஶபேத்யத்ர த்வத்ருக்ஷார்த²விவிக்தகம் |
வ்ருக்ஷவ்யக்திஷு ஸர்வத்ர ரூபமஸ்தி கிலேத்³ருஶம் |
அஶிம்ஶபாவிவிக்தம் ச தத்³வதே³வாபி⁴தீ⁴யதே || 770 ||
தத்ராவ்ருக்ஷவிவிக்தே(அ)ர்தே² ஸம்கேதோ வ்ருக்ஷஸம்ஜ்ஞயா |
அஶிம்ஶபாவிவிக்தே ச ஸம்கேத: ஶிம்ஶபேதி ச || 771 ||
வ்ருக்ஷோ(அ)யம் ஶிம்ஶபேயம் ச ப⁴வேத்³வ்யவஹ்ருதிஸ்தத: ||
ஶப்³தா³ர்தா²ரோபணேநைவ ஸவிகல்பதி⁴யோ ஜநி: || 772 ||
ஶப்³தா³ர்தா²போஹயோர்லிங்கே³ ஜ்ஞேயா க³மகக³ம்யதா |
ஸ்வபா⁴வகார்யே லிங்கே³ ஸ்த: ஸ்வாபா⁴வ்யாதி³ ச லிங்க்³யதே || 773 ||
ந தத்ர தாவத்³விஜ்ஞாநம் தத்³க்³ராஹ்யே(அ)ஸ்தீஹ வஸ்துநி ||
ஸ்வபா⁴வோ வா(அ)த²வா கார்யம் விகல்போ(அ)யம் மதோ யத: || 774 ||
ந வஸ்துஸ்ப்ருக்³விகல்பத்வாச்ச²ப்³தா³லம்ப³நமாத்ரத: |
ஶப்³தா³: ஸந்த: கத²ம் தே(அ)ர்தா² ஹ்யர்ஹந்தி ப⁴விதும் க்வசித் || 775 ||
ஸ்வபா⁴வகார்யதாஸித்³தி⁴ரநுமாநஸமாஶ்ரயாத் |
தாப்⁴யாம் சாப்யநுமாஸித்³தி⁴ரேவமந்யோந்யஸம்ஶ்ரய: || 776 ||
அஶிம்ஶபாநிவ்ருத்திர்ஹி ந ஸ்வபா⁴வோ ப⁴வேத்³யத: |
அவ்ருக்ஷாபோஹரூபஸ்ய தயோரத்யந்தபே⁴த³த: || 777 ||
அப்யதூ⁴மநிவ்ருத்திஶ்சாநக்³நிவ்யாவ்ருத்திரூபிண: |
ந கார்யம் ஸ்யாத்ஸ்வபா⁴வோ வா தயோரத்யந்தபே⁴த³த: |
தத்³வ்யக்தேரக்³நிகார்யத்வாந்ந ஸா கார்யம் ப⁴வேத³த: || 778 ||
அதா²ந்யாபோஹவத்³வஸ்து க³ம்யம் க³மகமேவ ச |
வக்தவ்யம் தத்ர கிம் மாநமத்³ருஷ்டௌ ந த்ரிரூபதா || 779 ||
அஶிம்ஶபாநிவ்ருத்த்யாத்மரூபம் வஸ்த்வே சேந்மதம் |
அவ்ருக்ஷாபோஹரூபம் ச தயோர்க³மகக³ம்யதா || 780 ||
அஶிம்ஶபாநிவ்ருத்யாத்ம ஸ்வபா⁴வாத்³க³மகம் ப⁴வேத் |
அவ்ருக்ஷாத்மநிவ்ருத்த்யாத்ம க³ம்யம் ச ஸ்யாத்ததே³வ து || 781 ||
ஸ்வபக்ஷஸித்³த⁴யே(அ)ப்யேவம் க்லிஶ்யதோ(அ)பி ந ஸித்⁴யதி ||
பக்ஷோ(அ)யம் பு³த்³த⁴ப⁴க்தஸ்ய யதா² தத³பி⁴தீ⁴யதே || 782 ||
அஶிம்ஶபாநிவ்ருத்திர்வ: குதோ(அ)ஜ்ஞாயி ப்ரமாணத: || 783 |
ப்ரத்யக்ஷேண ந தாவத்ஸா தஸ்ய ஸத்³வஸ்துமாநத: |
லிங்கா³ந்தரஸ்ய சாபா⁴வாந்நாபி லிங்கா³த்ப்ரஸித்⁴யதி || 784 ||
உபலப்ஸ்யாமஹே ஶப்³தா³தே³வைநாமிதி சேந்மதம் |
அநாதி³மத்³வ்யவஹ்ருதே: ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ய ச ஸித்³தி⁴த:ஸ || 785 ||
கிம்மாநபூர்வகோ(அ)ஸ்யார்த²ஸம்ப³ந்த⁴ இதி நோச்யதே |
ஸித்⁴யத்யேவம் ப⁴வத்பக்ஷோ தோ³ஷோ(அ)பி ஸ்யாத³நீப்ஸித: || 786 ||
ஏவம் யதோ(அ)ப்⁴யுபக³தௌ லிங்க³ம் ஸ்யாச்ச²ப்³த³ ஏவ து |
ந ஸ்வபா⁴வோ(அ)த²வா கார்யம் ப்ரதிஜ்ஞா ச ம்ருஷா ப⁴வேத் || 787 ||
த்ரிஷ்வேவ த்வவிநாபா⁴வாதி³தி யோக்தா ப்ரயத்நத: |
ப்ரதிஜ்ஞார்த²ஸ்ய ஸம்த்யாகோ³ ந யுக்த: ஶாக்யபி⁴க்ஷுபி⁴: || 788 ||
நநு சாஶிம்ஶபாத்³யர்த²விவிக்தோ(அ)ர்த²: ப்ரதீயதே |
ஶப்³தா³தே³வ து தஜ்ஜ்ஞாநாத³வ்ருக்ஷார்த²மதிர்ப⁴வேத் || 789 ||
அஶிம்ஶபாநிவ்ருத்திர்யா கா(அ)ஸாவிஹ ப⁴வந்மதா |
நாபா⁴வோ(அ)ஸௌ யதோ(அ)பா⁴வோ மதோ வோ(அ)நுபலப்³தி⁴த: || 790 ||
ஶிம்ஶபாநுபலப்³தி⁴ஶ்சேத³ந்யவ்யாவ்ருத்திரூபத: |
ததோ(அ)பா⁴வாத்ததா² ஸித்³தோ⁴(அ)வ்ருக்ஷாபா⁴வோ(அ)பி ஸர்வதா³ || 791 ||
உபலப்³த்⁴யபா⁴வதோ நைவம் யதா² தத³பி⁴தீ⁴யதே |
கோ(அ)பா⁴வாநுபலப்³த்⁴யோர்வோ பே⁴த³: ஸ்யாதி³தி கத்²யதாம் || 792 ||
நநூபலப்³த்⁴யபா⁴வோ யோ(அ)நுபலப்³தி⁴: ஸ உச்யதே |
பா⁴வாபா⁴வஸ்த்வபா⁴வோ(அ)பி ப்ரஸித்³த⁴ம் ஜக³தி த்³வயம் || 793 ||
ஸத்யமேவம் ததா²(அ)ப்யத்ர ப்ரஷ்டவ்யமவஶிஷ்டதே |
கிம்சோபலப்³த்⁴யபா⁴வேந ஸா ஸித்³தா⁴ கிம் ததோ(அ)ந்யத: || 794 ||
க⁴டாபா⁴வம் க⁴டோ யத்³வத்³த⁴டாபா⁴வத்வகாரணாத் |
மிநோதி நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)பா⁴வமுபலப்³தி⁴ஸ்ததை²வ ச || 795 ||
மாபா⁴வஸ்யாப்யபா⁴வே(அ)ஸ்மிந்ஸம்ஸித்³தே⁴ரநுபூ⁴தித: |
ஸைவாதோ(அ)நுபலப்³த்⁴யுக்த்யா ப⁴வத்³பி⁴ருபவர்ண்யதே || 796 ||
பா⁴வாபா⁴வோ(அ)பி கிம்சாத: ஶ்ருண்வதோ யத்³ப⁴விஷ்யதி || 797 ||
உபலப்³த்⁴யா விநா(அ)பா⁴வாத்³யத்³யபா⁴வ: ப்ரஸித்⁴யதி |
ததோ³பலப்³த்⁴யபா⁴வோ(அ)ஸௌ யோ பா⁴வோ ப⁴வதோச்யதே || 798 ||
யதி³ தத்³வ்யதிரேகேண ததா³ வக்தவ்யமேவ தே ||
கிம்பூ⁴தம் தே ததா³ சித்தமபா⁴வப்ரஸமீக்ஷணே || 799 ||
உபலப்³த்⁴யபா⁴வம் முக்த்வேஹ நாந்யாத்³ருக்சித்தமீக்ஷ்யதே |
கிம்சோபலப்³தி⁴த: ஸர்வஸித்³தி⁴மாப்நோதி நாந்யதா² || 800 ||
ந தாதா³த்ம்யதது³த்பத்தீ மிதோ²(அ)யோகா³த³போஹயோ: |
ந ஸ்வலக்ஷணயோஸ்தத்³வந்நாப்யபோஹவதோஸ்தயோ: || 801 ||
நாஸத்ஸத்³வ்யதிரேகேண நாஸதா ச ஸத³ந்விதம் ||
ஸதி நாஸத³பா⁴வோ(அ)பி ஹ்யுக்தம் தாதா³த்ம்யமாக³மாத் || 802 ||
யதா²(அ)ஸத்ஸதி ஸம்வித்தௌ ஸத³ப்யேவம் ப்ரதீயதாம் |
ததே³ததி³தி ச ஸ்பஷ்டம் ஶ்ருதிரைகாத்ம்யமப்³ரவீத் || 803 ||
ந ச பே⁴த³மநாஶ்ரித்ய ஸ்வபா⁴வாதி³ ப்ரஸித்⁴யதி ||
யோக³ஸ்ய பே⁴த³நிஷ்ட²த்வாந்ந ச பே⁴த³: புரோக்தித: || 804 ||
ஸ்ரஜி ஸர்பாதி³க: க்ல்ருப்தோ நாபி⁴ந்நோ பி⁴ந்ந ஏவ வா |
யதோ²க்தந்யாயமார்கே³ண ஸ்வபா⁴வாதி³ தத: குத: || 805 ||
ஏவமாக³மத: ஸித்³த⁴ ஐகாத்ம்யே(அ)நுப⁴வாஶ்ரயாத் ||
நாந்யஸித்³தா⁴ந்தஸம்ஸித்³தி⁴ர்லப்⁴யுதே ஸர்வதார்கிகை: || 806 ||
ஸ்வோக்த்யைவாஹ்நுதே: க்ருத்ஸ்நவஸ்துநோ(அ)தோ ந யத்யதே |
நிராசிகீர்ஷயா ஶூந்யவாதி³நோ(அ)விஷயத்வத: || 807 ||
ந ம்ருத்யவ: ஸ்வபா⁴வோ(அ)ஸ்ய கார்யாணி கரணாநி ச ||
குதஸ்ததி³தி சேதா³ஹ ஸ வா இதி பரா ஶ்ருதி: || 808 ||
ஸ்வப்நோ பூ⁴த்வா யதா²(அ)த்யேதி ம்ருத்யோ ரூபாண்யஸங்க³த: |
ஆத்மைகஸ்மிந்நபி தநௌ ம்ரியமாணஸ்ததை²வ ஸ: || 809 ||
ஶரீரமிதி வாக்யேந ஜாயமாநவிஶேஷணம் |
க்ரியதே ந ஸ்வதஸ்தஸ்ய ஜந்மாத்³யை: ஸம்க³திர்யத: || 810 ||
மோஹால்லிங்கா³த்மநோத்க்ராந்த: ஶ்ருதகர்மாநுரூபத: |
மித்²யாபி⁴மாநதோ தே³ஹம் யதா³(அ)(அ)த்மேத்யபி⁴மந்யதே || 811 ||
தே³ஹம் ஸம்பத்³யமாநோ(அ)ஜஸ்ததா³(அ)(அ)த்மா ஜாயதே க²வத் ||
க⁴டாதி³ஜந்மநா தத்³வத்தந்நாஶே ம்ரியதே(அ)மர: || 812 ||
ஸம்பத்³யமாந ஏவா(அ)(அ)த்மா ஜாயதே ம்ரியதே யத: ||
ந தத்பூர்வம் ததூ³ர்த்⁴வம் வா தேந வா அவதா⁴ரணம் || 813 ||
பாப்மேதி தே³ஹஸம்ப³ந்த⁴ஹேதுமாத்ரமிஹோச்யதே |
ஆ விரிஞ்சாத்ததா²(அ)(அ)ஸ்தா²ணோ: ஸர்வம் கர்மாத உச்யதே || 814 ||
ப்³ரஹ்மாதீ³நாம் ஶரீராணி ஶ்வஸூகரஶரீரவத் |
யதோ ஜிஹாஸிதாந்யேவ தஸ்மாத்³த⁴ர்மே(அ)பி பாப்மகீ³: || 815 ||
து³:கா²பா⁴வ: ஸதே³ஹஸ்ய நைவாஸ்தீதி ஶ்ருதேர்வச: |
தஸ்மாத்³தை³வோ(அ)ப்யநர்த²: ஸ்யாத்³தே³ஹோ நாஶாச்ச ஸர்வதா³ || 816 ||
கர்ம நா(அ)(அ)ரப⁴தே யாவத்³து³:கா²தி³ப²़லமாத்மந: |
அஸத்ஸமம் ப⁴வேத்தாவத்தத³பூர்வாத்மநா ஸ்தி²தம் || 817 ||
ஶரீரம் பாப்மநாம் கார்யம் த⁴ர்மாத⁴ர்மாத்மநாமித³ம் |
தஸ்மிந்நாத்மாபி⁴மாநோ ய: ஸா ஸம்பத்திரவித்³யயா || 818 ||
தே³ஹகர்மக்ஷ்யே தே³ஹபாதஶ்சாஸ்ய யதா³ ததா³ ||
பாப்மந: கர்மகார்யாணி விஜஹாத்யம்ருதோ(அ)வ்யய: || 819 ||
ஜஹாதி ம்ருத்யோ ரூபாணி ம்ருதிஸ்வப்நாதி³பூ⁴மிஷு |
ந து ம்ருத்யும்ருதே ஜ்ஞாநாஜ்ஜஹாத்யாத்மா நிஜம் தம: || 820 ||
பாப்மாதி³ப்ரக்ருதாதா³நத்யாகா³ப்⁴யாமநிஶம் யதா² |
தி⁴யா ஸமாந: ஸந்நாத்மா ஸம்ஸரத்யா விமோக்ஷத: || 821 ||
பரலோகேஹலோகௌ ச ததை²வாயமவித்³யயா |
ம்ருதிஜந்மப்ரப³ந்தே⁴ந ஸம்ஸரத்யா விமோக்ஷத: || 822 ||
யத ஏவமத: ஸித்³தா⁴ தே³ஹாதி³ப்⁴யோ(அ)ந்யதா(அ)(அ)த்மந: |
தத்ஸம்யோக³வியோகா³ப்⁴யாம் ஸ்ரக்³வஸ்ராப⁴ரணாதி³வத் || 823 ||
ந ஹி ச்சி²ந்நேந கர்ணேந தத்³வாநஸ்மீதி மந்யதே |
யதை²வமவஶிஷ்டேந தத்³விஶேஷணஹேதுத: || 824 ||
ஆபி⁴மாநிக ஏவாஸ்ய யேந யேந விஶேஷ்யதே |
ஆத்மா(அ)விஶேஷணோ(அ)த: ஸ்யாத்ஸ்ரகா³ப⁴ரணவஸ்ரவத் || 825 ||
நநு ந ஸ்தோ(அ)ஸ்ய லோகௌ த்³வௌ யாவாத்மா ஸம்சரத்யயம் |
ம்ருத்யுஜந்மப்ரப³ந்தே⁴ந ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நாக்²யலோகவத் || 826 ||
ஸ்வப்நஜாக³ரிதௌ லோகௌ யதா² ப்ரத்யக்ஷமாநத: |
பரலோகேஹலோகௌ து ந ததா² மாநகோ³சரௌ || 827 ||
ப்ராத்யக்ஷ்யாத³ஸ்ய லோகஸ்ய நாஸ்த்யாஶங்கா(அ)ஸ்தி தாம் ப்ரதி |
பரலோகே(அ)பி நா(அ)(அ)ஶங்கா தத்ஸித்³தே⁴ராக³மாத்ஸதா³ || 828 ||
ப்ரத்யக்ஸம்வித்ப்ரமாணத்வம் பரலோகேஹலோகயோ: |
ஸ்வப்நவந்நாந்யமாநத்வமித்யஸ்தித்வம் விவக்ஷிதம் || 829 ||
இத்யாஶங்க்யோத்தரோ க்³ரந்த²ஸ்தஸ்ய வா இதி ப⁴ண்யதே |
இத்யேஷ தாவத்ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ததா²(அ)ந்யோ(அ)ப்யபி⁴தீ⁴யதே || 830 ||
ஆத்மா ஜ்யோதிரிதி ஹ்யேக: ஸமாந இதி சாபர: |
பாப்மநோ விஜஹாதீதி பதா³ர்தா²: ஸூத்ரிதாஸ்ரய: || 831 ||
ஸ்வப்நேந நிர்ணயோ வாச்ய ஏதேஷாமித்யதோ(அ)து⁴நா |
தஸ்யேதி வர்ண்யதே(அ)தே²த³ம் விதி⁴நா யேந தச்ச்²ருணு || 832 ||
அயம் சாப்யபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ததா² சாந்யா(அ)பி வர்ண்யதே |
ஸ்வயம்ஜ்யோதிர்ய ஆத்மோக்தஸ்தஸ்யாவித்³யாக்ரியோத்³ப⁴வா: || 833 ||
கர்மோபபோ⁴க³ஸித்³த்⁴யர்த²ம் வர்ண்யந்தே பூ⁴மயோ(அ)து⁴நா |
இத³ம் ஜந்ம பரம் சைவ ஸ்வப்நஸ்தந்மத்⁴யக³ஸ்ததா² || 834 ||
பா⁴வி யஜ்ஜந்ம யச்சேத³ம் ப்ரத்யக்ஷமநுபூ⁴யதே |
ஏதே ஏவ விபோ⁴: ஸ்தா²நே த்³வே ஏவேத்யவதா⁴ரணாத் || 835 ||
நநு ஸ்வப்நோ(அ)பி லோகோ(அ)ஸ்ய கத²ம் ஸ்யாத³வதா⁴ரணம் |
த்³வே ஏவேதி, ந ஸம்த்⁴யத்வாத்ஸ்வப்நஸ்ய ஸ்தா²நயோர்த்³வயோ: || 836 ||
ஸம்த்⁴யம் த்ருதீயமித்யுக்தி: பூரணப்ரத்யயஶ்ருதே: |
ந ஸ்தா²நாந்தரநித்³த³நுத்யை யத்தூக்தமவதா⁴ரணம் || 837 ||
தத³யோக³வ்யவச்சி²த்த்யை நாந்யயோக³வ்யபேக்ஷயா |
தஸ்மிந்ஸம்த்⁴ய இதீத³ம் ச ததா² ஸதி ஸமஞ்ஜஸம் || 838 ||
ஸ்வப்நேஹலோகயஸ்தாவத்ஸத்த்வம் ப்ரத்யக்ஷகோ³சரம் |
பரலோகஸ்ய ஸத்³பா⁴வே கிம் ப்ரமாணமிதீர்யதாம் || 839 ||
அஸ்மிந்நேவ து ஸ ஸ்வப்நே ஸ்தா²நே திஷ்ட²ந்ப்ரபஶ்யதி ||
இமம் லோகம் பரம் சா(அ)(அ)த்மா கர்மஜ்ஞாநாதி³ஸம்ஸ்க்ருத: || 840 ||
பூ⁴தஜந்மநி யத்³பு⁴க்தம் கர்ம தத்³பா⁴வநாஞ்ஜித: |
பௌர்வதை³ஹிகமேவாதோ வயஸ்யாத்³யே(அ)பி⁴வீக்ஷதே || 841 ||
மத்⁴யே வயஸி கார்கஶ்யாத்காரணாநாமிஹா(அ)(அ)ர்ஜிதா: |
ப்ராயேண வீக்ஷதே ஸ்வப்நே வாஸநா: கர்மணோ வஶாத் || 842 ||
வியாஸு: பரலோகம் து கர்மாவித்³யாதி³ஸம்வ்ருத: |
பா⁴விநோ ஜந்மநோ ரூபம் ஸ்வப்நே ப்ராயேண பஶ்யதி || 843 ||
பு⁴க்தத்வாத³விவக்ஷேஹ வ்யதிக்ராந்தஸ்ய ஜந்மந: |
பரலோகேஹலோகௌ து க்³ருஹ்யேதே ஸம்த்⁴யஸித்³த⁴யே || 844 ||
ஸுகே²ந த³ர்ஶநம் தாவதை³ஹிகஸ்யேஹ ஜந்மந: ||
யதா² து பரலோகஸ்ய ததா²(அ)தே²த்யபி⁴தீ⁴யதே || 845 ||
ஸ்வப்நஸ்தா²நம் ஸமாஶ்ரித்ய பரலோகம் ப்ரபஶ்யதி |
விதி⁴நா கேந கிம்சா(அ)(அ)த்மா ஸமாஶ்ரித்ய ப்ரபஶ்யதி || 846 ||
அதை²தது³ச்யதே ஸ்பஷ்டம் தத்³யதா²ப³த்ப்ரதீயதாம் |
யேநா(அ)(அ)க்ராமத்யுமும் லோகம் ஸோ(அ)ஸ்யா(அ)(அ)க்ரம இஹோச்யதே || 847 ||
யாத்³ருக்ஸாத⁴நமஸ்யேஹ பரலோகாப்தயே சிதம் ||
ஆக்ரம: ஸ யதா² யஸ்ய ஸோ(அ)யமாத்மா யதா²க்ரம: || 848 ||
யதா²க்ரமோ யதோ²பாயோ வித்³யாகர்மாதி³லக்ஷண: |
பரலோகோந்முகீ²பூ⁴தம் தமாஶ்ரித்யா(அ)(அ)க்ரமம் ஸ்வகம் || 849 ||
ஸ்தா²நம் நிர்மாய ஸம்த்⁴யாக்²யம் விபாகாநுப⁴யாநயம் |
அத⁴ர்மத⁴ர்மயோராத்மா து³:கா²நந்தா³ந்ப்ரபஶ்யதி || 850 ||
பாப்மநோ(அ)த⁴ர்மகார்யாணி ததா²(அ)(அ)நந்தா³ம்ஶ்ச த⁴ர்மஜாந் |
ஆக³மாத³ந்யத: ஸாக்ஷாந்ந து பாபாதி³த³ர்ஶநம் || 851 ||
த⁴ர்மாத⁴ர்மப்ரயுக்தோ வா தே³வதாநுக்³ரஹாத்ததா² |
ஆநந்தா³ந்பாப்மநஶ்சித்ராந்ஸ்வப்ந ஆத்மா ப்ரபஶ்யதி || 852 ||
இஹ ஜந்மந்யஸம்பா⁴வ்யம் ஸ்வப்நே யஸ்மாத்ப்ரபஶ்யதி ||
பரலோகாஶ்ரயம் தாத்³ருக்தஸ்மாத்ஸ்வப்நஸமீக்ஷணம் || 853 ||
ஸம்த்⁴யஸ்வப்நவிதி⁴ஸ்தாவதே³வம் ஸமுபவர்ணித: ||
பரலோகப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் தஸ்ய வா இதி வாக்யத: || 854 ||
யது³க்தம் விரஹே(அ)ஶேஷஸூர்யாதி³ஜ்யோதிஷாமயம் |
புமாந்வ்யவஹரத்யாத்மஜ்யோதிஷைவேதி லிங்க³த: || 855 ||
பா⁴ந்வாதி³ஸர்வஜ்யோதிர்ப்⁴யோ விவிக்தோ(அ)யம் புமாநிதி |
க ஸித்³த⁴ இதி வக்தவ்ய யதோ²க்தார்த²ப்ரஸித்³த⁴யே || 856 ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதி:ப்ரஸித்³தி⁴ர்வா பூர்வமுக்தா(அ)நுமாநத: |
ஸாக்ஷாத³வ்யவதா⁴நேந தத்ப்ரஸித்³தி⁴ரதோ²ச்யதே || 857 ||
ஸ ஸ்வயம்ஜ்யோதிராத்மைவ பா³ஹ்யஜ்யோதிர்விவர்ஜித: |
யதா² ப⁴வதி ஸாக்ஷாச்ச ததே²த³மபி⁴தீ⁴யதே || 858 ||
யத்ர யஸ்யாமவஸ்தா²யாம் ஸ்வபிதீத்யபி⁴தீ⁴யதே |
புருஷோ(அ)ஜம் ஸ்வமாத்மாநம் ததா³(அ)பீதோ ப⁴வத்யயம் || 859 ||
ஜாக்³ரத்கர்மக்ஷயாதா³த்மா பா³ஹ்யதே³ஹாபி⁴மாநத: |
வ்யுத்தா²ய ஸ்வப்ரதா⁴ந: ஸந்ஸ்வப்நமாயாம் ஸமீக்ஷதே || 860 ||
ப்ரவ்ருத்தம் ப²़லதா³நாய யதி³த³ம் ஜந்ம வர்ததே |
அஸ்யேதி லோகஶப்³தே³ந ததே³தத³பி⁴தீ⁴யதே || 861 ||
ஜுஹோத்யாதி³க்ரியாத்³வாரா யஸ்மாத்ஸர்வமவத்யயம் |
ஸர்வாவாநிதி தேநாயமாத்மா தே³ஹாந்த உச்யதே || 862 ||
க்ருத்ஸ்நம் ஜக³து³பாதா³ய க்ரியைகைகஸ்ய ஸித்⁴யதி |
ஜுஹோத்யாதி³ர்ஜக³த்³தே⁴து: ஸர்வாவாநுச்யதே தத: || 863 ||
அத்³யாத்மாதி³விபா⁴கே³ந ஸர்வா வா(அ)ஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ யத: |
பூ⁴தபௌ⁴திகமாத்ரா: ஸ்யு: ஸர்வாவாநுச்யதே தத: || 864 ||
ஸர்வாவதோ(அ)ஸ்ய தே³ஹஸ்ய ஸ்வப்நபோ⁴க³ப்ரஸித்³த⁴யே |
ஆதா³ய வாஸநாமாத்ராம் ஸ்வப்நமாயாம் தநோத்யயம் || 865 ||
அத்⁴யாத்மாதி³விபா⁴கே³ந மாத்ரா ஜாக³ரிதே யதா² |
போ⁴கே³நேஹாபசீயந்தே ப்ரசீயந்தே ச கர்மபி⁴: || 866 ||
ஸ்வப்நபூ⁴மாவபி ததா² கர்மணோத்தா²பிதா இமா: |
க்ஷயவ்ருத்³தி⁴ப்ரப³ந்தே⁴ந மாத்ரா: ஸ்யுர்வாஸநாத்மிகா: || 867 ||
தி⁴யா தி⁴யேதி ச ததா² ப்ராகே³தது³பபாதி³தம் |
ஹ்ராஸவ்ருத்³தி⁴ப்ரப³ந்தே⁴ந யதே²த³ம் வர்ததே ஜக³த் || 868 ||
ஸ்வயமேவ விஹத்யேதி தே³வதா ப்ரதிஷேத⁴க்ருத் |
விஶேஷணம் ஸ்வய மிதி தே³ஹபாதே (அ)ஸ்யப⁴ண்யதே || 829 ||
ஸ்வாத்மாபஸர்பணாத்³தே³ஹம் நி:ஸம்போ³த⁴ம் கரோதி ய: |
ஸுஷுப்ஸு: கர்மணாம் த்⁴வஸ்தௌ விஹத்யேத்யுச்யதே தத: || 870 ||
பா⁴ந்வாத்³யநுக்³ரஹாத்³போ³த⁴ ஆத்மநஶ்சக்ஷுராதி³ஷு |
தே³ஹஸ்ய வ்யவஹாரார்த²ம் தே³ஹவ்யவஹ்ருதிஸ்ததா² || 871 ||
ஆத்மகர்மப்ரயுக்தைவ த⁴ர்மாதி³ப²़லபு⁴க்தயே |
கர்மண: ப²़லபோ⁴கா³ந்தே தே³ஹோ யஸ்மாத்பதத்யயம் || 872 ||
நிர்மாயேதி ஸ்வயம் தத்³வதா³த்மகர்மவ்யபேக்ஷயா |
ஸ்வப்நப்ரபஞ்சநிஷ்பத்திர்யஸ்மாத்தஸ்மாத்³விஶேஷணம் || 873 ||
அபாஸ்தாஶேஷகரணதை³வதஸ்யாபி சா(அ)(அ)த்ஸந: |
க்ரியாகாரகஸித்³த்⁴யர்த²ம் பா⁴வநைவாஸ்ய காரணம் || 874 ||
நிர்மாதவ்யோ(அ)த² போ⁴க்தவ்யோ யோ லோகோ(அ)பூ⁴தி³ஹா(அ)(அ)த்மந: ||
தேந தேந ஸ்வரூபேண பா⁴வநா வ்யவதிஷ்ட²தே || 875 ||
அபேதகாரகத்வோ(அ)பி கர்மோத்தா²பிதபா⁴வந: |
பா⁴வநாகாரகேக்ஷித்வாதா³த்மைக: காரகாயதே || 876 ||
ஜாக்³ரதோ யது³பாத்தம் ப்ராக்³பா⁴வநாலக்ஷணம் ஸ்வயம் |
பா⁴ஸ்வத்³தீ⁴ஸம்ஶ்ரயம் ஜ்ஞாநம் பா⁴:ஶப்³தே³ந தது³ச்யதே || 877 ||
பு³த்³த்⁴யாதி³கரணோத்தா²யா வ்யாவ்ருத்த்யர்த²ம் விஶேஷணம் |
ஸ்வேநேதி பா⁴ஸ: ப்ரத்யக்சித³பி⁴வ்யக்திக்ருதோ(அ)பி⁴தா⁴ || 878 ||
ஸ்வஶப்³தா³விஹ விஜ்ஞேயாவாத்மீயாத்மார்த²வாசிநௌ |
பா⁴ஜ்யோதிரநுரோதே⁴ந ஸாமர்த்²யாதே³வ காரணாத் || 879 ||
பரார்தா² பா⁴வநா யஸ்மாத்ஸ்வார்த²ம் ஜ்யோதிஶ்சிதா³த்மந: |
உக்தார்த²வாசிநௌ தஸ்மாத்ஸ்வஶப்³தௌ³ ஸமுதா³ஹ்ருதௌ || 880 ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதிரிதி ப்ரோக்தோ நிஷ்க்ரியோ(அ)காரகோ(அ)ப²़ல: |
ய: ஸ ஏவ ஸ்வயம்ஜ்யோதிர்ஜ்யோதி:ஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே || 881 ||
நி:ஶேஷலோகதீ⁴வ்ருத்திஸாக்ஷிணைவாவிகாரிண: |
ப்ரதீச ஈத்³ருஶீ வ்ருத்தி: ஸ்வபீதீத்யபீ⁴தீ⁴யதே || 882 ||
பீதாத்⁴யாத்மாதி³கஜ்யோதிர்ஜாக்³ரச்ச²ப்³தா³தி³வர்ஜித: |
வாஸநோபாதி⁴ராத்மைக: ஸ்வயம்ஜ்யோதிரிதிர்யதே || 883 ||
மாத்ருமாநப்ரமேயாதி³ஸாமக்³நீ வாஸநாத்மிகா |
ஸ்வப்நே பா⁴:ஶப்³த³வாச்யா(அ)ஸ்ய ஸ்வயம்ஜ்யோதிப ஆத்மந: || 884 ||
ப்ரமாத்ருத்வாதி³கா ஸர்வா ப்ரத²தே விஷயாத்மநா |
பா⁴வநா ஸ்வார்த²ரூபஸ்ய ப்ரதீசோ(அ)லுப்தசக்ஷுஷ: || 885 ||
மாதாரம் மேயஸம்ப³த்³த⁴ம் ஜாக்³ரத்³பூ⁴மௌ யதே²க்ஷதே |
நிஷ்க்ரியோ வாஸநாராஶிம் ஸ்வப்நபூ⁴மௌ ததே²க்ஷதே || 886 ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதிரயம் ப்ரத்யங்ஸர்வஸாத⁴நநிஸ்ப்ருஹ: |
கூடஸ்தோ² வாஸநா: ஸ்வப்நே சிதா³பா⁴ஸா: கரோத்யயம் || 887 ||
தத்ஸம்நிதௌ⁴ சிதா³ப⁴த்வம் கார்யகாரணவஸ்துந: |
யத்தத³ஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ மோஹாத்³த்³ரஷ்ட்ருத்வமுபசர்யதே || 888 ||
ஜ்யோதிஷா(அ)காரகேணா(அ)(அ)த்மா வர்ததே(அ)ஸம்ஸ்ப்ருஶந்பரம் |
சிதா³பா⁴ வாஸநாஶ்சைவம் ஸம்க³திர்ந தயோர்மித²: || 889 ||
யதா² ஜாத்யமணே: ஶுத்³தா⁴ ஜ்வலந்தீ நிஶ்சலா ஶிகா² |
ஸம்நித்⁴யஸம்நிதா⁴நேஷு க⁴டாதீ³நாமவிக்ரியா || 890 ||
நி:ஶேஷபு³த்³தி⁴ஸாக்ஷ்யேவம் பரமாத்மப்ரதீ³பக: |
ஸம்நித்⁴யஸம்நிதா⁴நேஷு தீ⁴வ்ருத்தீநாமவிக்ரிய: || 891 ||
ந ப்ரகாஶக்ரியா காசித³ஸ்ய ஸ்வாத்மநி வித்³யதே |
உபசாராத்க்ரியா ஸா(அ)ஸ்ய ய: ப்ரகாஶ்யஸ்ய ஸம்நிதி⁴: || 892 ||
யதே³வம் வர்தநம் ஶ்ருத்யா ஸ்வபிதீதி தது³ச்யதே |
இத்த²ம்பூ⁴தே த்ருதீயா(அ)த: ஸ்வேந பா⁴ஸேதி க்³ருஹ்யதே || 893 ||
ஸாமக்³ர்யபா⁴வாந்நைவேஹ கர்த்ருத்வாதி³ விவக்ஷ்யதே |
ஆத்மநோ(அ)காரகத்வம் ச ப்ராதா⁴ந்யேந விவக்ஷிதம் || 894 ||
பா⁴ந்வாதி³பா³ஹ்யஜ்யோதிர்பி⁴: ஸம்கீர்ண: ப்ராக³பூ⁴த³யம் |
அந்யஸ்ய ஜ்யோதிஷோ(அ)பா⁴வாத்ஸ்வயம்ஜ்யோதி: புமாநயம் || 895 ||
நாந்யத்ர காரணாத்³வ்ருத்தி: கார்யாணாம் ஜாக³ரே(அ)பி ஹி |
காரணம் த தமஸ்வ்யாத்மா நாத: ஸ்வப்நே மநஸ்தி²தி: || 896 ||
நநு ஜாக்³ரச்ச²ரீராதே³ர்மாத்ரோபாதா³நமீரிதம் |
தஸ்மிந்ஸதி ஸ்வயம்ஜ்யோதி: கத²மாத்மா(அ)பி⁴தீ⁴யதே || 897 ||
ஸத்யமேவம் ததா²(அ)பீத³ம் மாத்ராதா³நம் பராத்மந: |
ஸர்வதா³ விஷயீபூ⁴தம் க³ந்த⁴ர்வநக³ராதி³வத் || 898 ||
ஏதஸ்மிந்நந்ருதோபாதௌ⁴ ஶக்யோ த³ர்ஶயிதும் பர: |
வாஸநாலக்ஷணே ஸாக்ஷாத்ஸ்வயம்ஜ்யோதி:ஸ்வபா⁴வக: || 899 ||
ஸர்வோபாதி⁴விநிர்முக்தௌ நைவ ஶக்ய: ஸ ஈக்ஷிதும் |
ஸுஷுப்த இவ தேநாஸந்மாத்ராதா³நமித³ம் க்ருதம் || 900 ||
நநு ஜாக்³ரத்³வதீ³க்ஷ்யந்தே க்³ரஹீத்ருக்³ரஹணாத³ய: |
ஸ்வயம்ஜ்யோதி: கத²ம் தேஷு ஸத்ஸு ஸ்வப்நே(அ)பி⁴தீ⁴யதே || 901 ||
நைததே³வம், குதோ ஜாக்³ரத்³வைலக்ஷண்யாத்மகத்வத: |
ஸ்வப்நஸ்ய தே³ஹபு³த்³த்⁴யாதே³: ஸ்வப்நவ்ருத்தாவஸம்ப⁴வாத் || 902 ||
ஆத்மபு³த்³தி⁴மநஶ்சக்ஷுராலோகார்தா²தி³லக்ஷணம் |
ஜாக்³ரதே³வ ந து ஸ்வப்நோ பா⁴வநாமாத்ரஶேஷத: || 903 ||
ஆவிஶ்சிகீர்ஷு: ஸாக்ஷாதி³மமர்த²ம் ச ஶ்ருதி: பரா |
ந தத்ரேதி ப்ரவ்ருத்தைஷா ப்ரத்யகா³த்மவிஶுத்³த⁴யே || 904 ||
கர்மக்ருத்³தி⁴ஷணாந்தோ ய: காமாவித்³யாஸமந்வித: |
ஸ்வாபபோ³தா⁴விமௌ தஸ்ய ந து தத்ஸாக்ஷிணோ த்³ருஶே: || 905 ||
கூடஸ்த²ஜ்யோதிஷைவா(அ)(அ)ஸ்தே ஸ்வப்நஸ்தா²நே(அ)க்ரியோ(அ)த்³வய: |
சிதா³ப⁴யா வாஸநயா தத்ஸாக்ஷித்வம் ப்ரகல்பதே || 906 ||
தத்ப்ரயோக்த்ருக்ரியாபா⁴வாத்³வுத்³த்⁴யாதி³ஜ்யோதிபாமிஹ |
ந வ்யாப்ருதிரத: ப்ரத்யங்ஜ்யோதிபா ஸ்வேந வர்தநே || 907 ||
ஜாக்³ராத்³வஸ்தூநி ஸர்வாணி பா⁴வநாமாத்ரரூபதாம் |
ஜாக்³ரத்கர்மக்ஷயே யாந்தி ஸ்வப்நகரமோத்³ப⁴வே ஸதி || 908 ||
தா பா⁴வநா உபாதா³ய ப்ரத்யங் ஸ்வப்நே ரிரம்ஸயா |
கரோத்யேஷ ரதா²த்³யர்த²ம் ஸ்வப்நபோ⁴க³ப்ரஸித்³த⁴யே || 909 ||
கரணம் கர்ம கர்தா ச கர்மைதத்காரகாத்மகம் |
ப்ரத்யங்போ⁴ஹைகநிஷ்ட²ம் ஸச்சிதா³ப⁴த்வாத்ததா³த்மநி || 910 ||
கார்யகாரணரூபேண கர்மைதத்ப்ரத²தே ஜக³த் |
ஆத்மந்யேதத்ஸமத்⁴யஸ்தமாத்மாவித்³யைகஹேதுத: || 911 ||
ஸர்வஸ்ய கர்மணோ(அ)த்யந்தமாத்மா(அ)கர்தா விலக்ஷண: |
தத்ஸம்ஹத: ஸ்வயம் த்வாத்மா(அ)ஸம்ஹதோ நிர்கு³ண: ஶுசி: || 912 ||
அவித்³யயா ஸ்வமாத்மாநமஶுத்³த⁴ம் மந்யதே யதா³ |
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தாநி ததை³தாநி ப்ரபத்³யதே || 913 ||
ரதா² தா³ர்வாத்³யஸத்³பா⁴வாந்ந ஸந்தி ஸ்வப்நத³ர்ஶநே |
ந ஸந்த்யஶ்வாத³யஸ்தத்³வத்³ரத²யோகா³: ஸவர்த்மகா || 914 ||
ரதா²தீ³ந்ஸ்ருஜதே(அ)தா²த்ர ஜாக்³ரத்கர்மாதி³ஹேதுகாந் |
அவித்³யாகாமகர்மாணி ஸ்ருஷ்டிபீ³ஜமித³ம் த்³ருஶே: || 915 ||
கர்மணோ க³மநஸ்யேஹ ஸாத⁴நாபா⁴வஹேதுநா |
ஸ்வப்நே ம்ருஷாத்வமாஹைவம் க³மநாதே³: ஶ்ருதி: ஸ்வயம் || 916 ||
ந கர்மப²़லமப்யத்ர ஸ்வப்நே தத்³தே⁴த்வஸம்ப⁴வாத் |
நா(அ)(அ)நந்தா³ அபி தத்ரேதி ஹ்யத: ஶ்ருதிரபா⁴ஷத || 917 ||
ஆஹ் லதா³: ஸ்யுரிஹா(அ)(அ)நந்தா³ ஹர்ஷாஶ்சாத்ர முத³ஸ்ததா² |
ப்ரகர்ஷகு³ணஸம்ப³ந்தா⁴: ப்ரமுதோ³ முத³ ஏவ து || 918 ||
பல்வலாஸ்த்விஹ வேஶாந்தா: ப்ரஸித்³தா⁴ர்த²ம் ததோ²த்தரம் |
இத்யேவமஸதாமேவ ஸ்ரஷ்டா(அ)(அ)த்மா ஸ்வாத்மமாயயா || 919 ||
சிதா³ப⁴காரகோத்³பூ⁴தவாஸநாகர்மஹேதுக: |
ஸ்வயம் நிர்மாய ஸ்ருஜத இத்யகர்மாபி ப⁴ண்யதே || 920 ||
அவிசாரிதஸம்ஸித்³த⁴ம் க்ரியாகாரகலக்ஷணம் |
ஜாக்³ரத்³பூ⁴மாவபி மதம் கிமு ஸ்வப்நைகநீட³க³ம் || 921 ||
ரதா²தி³வாஸநாநீட³சித்தவ்ருத்திஸமுத்³ப⁴வ -
கர்மஹேதுத்வத: கர்தா(அ)கர்தா(அ)ப்யாத்மா(அ)பி⁴தீ⁴யதே || 922 ||
அகர்துரபி கர்த்ருத்வம் ஸ்வாத்மாஜ்ஞாநைகஹேதுத: |
தத³ந்யஸ்யேஹ கார்யத்வாத்கர்தா(அ)(அ)த்மைவ தமோவதி⁴: || 923 ||
ஸ்வப்நவ்ருத்தாவுபாதா³நம் ஸாத⁴நம் வா ந வித்³யதே |
ரதா²தே³ரஸதஸ்தஸ்மாத்³த்³ரஷ்டைவா(அ)(அ)த்மா ந காரக: || 924 ||
அஸ்தி யத்ராப்யுபாதா³நம் ஸாத⁴நம் வா(அ)ஸ்யா ஜாக³ரே || |
தத்ராப்யாத்மசிதா³பா⁴ஸமநோபு³த்³த்⁴யாதி³காரகை: || 925 ||
ரதா²தி³வாஸநாநாட³தீ⁴வ்ருத்த்யுத்³ப⁴வகாரணம் |
கர்ம நிர்வர்த்யதே தேந ஸ ஹி கர்தேதி ப⁴ண்யதே || 926 ||
பா⁴ந்வாதே³ரிவ கர்த்ருத்வம் கர்த்ராத்³யர்தா²வபா⁴ஸநாத் |
பு³த்³த்⁴யாதி³கர்த்ருஸாக்ஷித்வாத்கர்த்ருத்வாத்³யாத்மநோ ப⁴வேத் || 927 ||
க்ரியாகர்த்ருத்வமேவாஸ்ய ஹேதுர்பு³த்³த்⁴யாதி³ஸம்க³தௌ |
யதா²வஸ்த்வபரிஜ்ஞாநாத்³தீ⁴தி ஹேதாவத: பத³ம் || 928 ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வமஸ்யோக்த்வா பு³த்³த்⁴யாதே³ஶ்சாதிரேகதாம் |
மந்த்ராஞ்ஜகா³தா³தா²த்ரார்தே² ப்³ராஹ்மணோக்தேரநந்தரம் || 929 ||
ஸ்வப்நவ்ருத்த்யா விஹத்யேமம் ஜாக்³ரத்³தே³ஹம் க்ரியாக்ஷயாத் |
அஸுப்தோ பா⁴வநாரூபாந்ஸுப்தாந்ப்ராணாந்ப்ரபஶ்யதி || 930 ||
அஸுப்தோ(அ)கர்மஹேதுத்வாத்ஸுப்தாந்ப்ராணாந்க்ரியோத்தி²தே: |
கூடஸ்த²த்³ருஷ்டிஸ்வாபா⁴வ்யத்ஸ்வப்ந ஆத்மா ப்ரபஶ்யதி || 931 ||
ப்ராணாதி³ஶுக்ரமாதா³ய க்ருத்வா தத்³பா⁴வநாமயம் |
லோகமாத்மா(அ)க்ரிய: ஸ்வஸ்த²ஶ்சாகஶீத்யபி⁴பஶ்யதி || 932 ||
க்ஷீணஸ்வப்நோத்த²ஸம்போ⁴கோ³ ஜாக்³ரத்³போ⁴கா³ஶ்ரயம் புந: |
யாதி பு³த்³த்⁴யாதி³கம் ஸ்தா²நம் புமாந்ஹம்ஸாபி⁴தோ⁴ த்⁴ருவ: || 933 ||
பர்யாயேண யதஶ்சோபௌ⁴ லோகௌ ஹந்த்யேகல: ஸ்வத: |
ஏகஹம்ஸ இதி ப்ரோக்த: புராணஜ்ஞைஸ்தத: ப்ரபு⁴: || 934 ||
ஹிரண்யம் ஜ்யோதிர்விஜ்ஞாநம் தாவந்மாத்ரஸதத்த்வக: |
ஹிரண்மயஸ்ததோ தே³வ: ஸ்வார்தே²(அ)த்ர மயடி³ஷ்யதே || 935 ||
பரஸ்ய புருஷஸ்யாயம் தத³போ³த⁴ப்ரகல்பநாத் |
ஸாக்ஷிமாத்ராதி³கஸ்தஸ்மாத்பாருஷோ(அ)யமிதீர்யதே || 936 ||
பூரணாந்நிகி²லஸ்யாஸ்ய கார்யகாரணவஸ்துந: |
புருஷோ(அ)யம் ப⁴வேதா³த்மா பூர்ணத்வாத்³வா(அ)த்³வயாத்மந: || 937 ||
ஹாநேநாங்க³விகல்பாநாம் நவாநாம் ஸம்சயேந ச |
ஹம்ஸத்வம்ருஷய: ப்ராஹுராத்மந: பாரத³ர்ஶிந: || 938 ||
ப்ராணேந ஹ்யவரம் ரக்ஷந்மரணாத்³தே³ஹகம் பர: |
ப³ஹிர்தே³ஹ சரித்வா(அ)த² புநரைதி யதா²க³தம் || 939 ||
நாடீ³ஸ்த்யக்த்வா யத: ஸ்வப்நே ஜாக்³ரத்³போ⁴க³ப்ரதா³: புமாந் |
ஸ்வப்நபோ⁴க³ப்ரதா³ யாதி ப³ஹிர்நீடா³த³தஸ்ததா³ || 940 ||
கர்மணோத்³பா⁴விதா யத்ர வாஸநா காமரூபிணீ |
தாமாதா³யைதி தே³ஹம் ஸ்வம் ஹம்ஸ ஆத்மா(அ)ம்ருதோ(அ)வ்யய: || 941 ||
கர்மஜ்ஞாநாநுரூபேண ரூபமுச்சாவசம் முஹு: |
ஸ்வப்நமாயாப்ரபஞ்சஸ்த² ஆத்மா(அ)(அ)ப்நோதீவ நிஷ்க்ரிய: || 942 ||
நர்மார்தோ² ஜக்ஷதிர்ஜ்ஞேயோ ஹர்ஷார்தோ² மோத³திஸ்ததா² |
அவித்³யயா ப⁴யம் சேஹ ஸ்வப்நே தத்³தே⁴த்வஸம்ப⁴வாத் || 943 ||
ஆராமமேவ மாயோத்த²ம் ஸ்வப்நநிர்மாணலக்ஷணம் |
மாயிநஸ்தஸ்ய பஶ்யந்தி ந தம் பஶ்யதி கஶ்சந || 944 ||
பு³த்³த்⁴யாத்³தே³ர்வ்யதிரிக்தத்வம் ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வமாக³மாத் |
ஆத்மந: ப்ரதிபாத்³யாத² லோகதோ(அ)பி விபா⁴வ்யதே || 945 ||
ஸுப்தம் ந போ³த⁴யேத்³கா³ட⁴மிதி வாதோ³ ஹி லோகிக: |
கிமர்த²மிதி சேத்தத்ர லோக: காரணமீக்ஷதே || 946 ||
ப்ரபோ³த⁴நாடீ³ஸ்த்யகத்வா(அ)(அ)த்மா ஸ்வப்நநாடீ³ரயம் க³த: |
இதி லோகப்ரஸித்³த⁴த்வாத்தஸ்மில்லோகோ(அ)நுஶாஸ்தி தத் || 947 ||
நாடீ³வ்யத்யாஸக³மநஶங்கயவாநுஶாஸதி |
ஸுப்தம் ந போ³த⁴யேத்³கா³ட⁴மிதி தத்³தே³ஷத³ர்ஶிந: || 948 ||
யதா²யோக³மயம் நாடீ³ர்கா³ட⁴ம் ஸுப்த: ப்ரபோ³தி⁴த: |
ந ப்ரபத்³யேத தேநாயம் ஸ்யாத்ஸுது³:க²பி⁴ஷக்க்ரிய: || 949 ||
தே³ஹப்ரவேஶநிர்யாணஹேதோர்தே³ஹாத்³க்³ருஹாதி³வத் |
பு³த்³த்⁴யாதி³வ்யதிரிக்தத்வமாத்மநோ(அ)ஸ்யாவஸீயதாம் || 950 ||
அத்⁴யாத்மாதி³பதா³ர்தே²ப்⁴யோ விவிக்தம் ஸ்வாத்மநி ஸ்தி²தம் |
தம் ந பஶ்யத்யஹோ கஷ்டம் தௌ³ர்பா⁴க்³யம் து³ஷ்டசேதஸாம் || 951 ||
ப்ரத்யக்ஷகோ³சரம் தே³வம் லோகம் சாதிப்ரமாதி³நம் |
த்³ருஷ்ட்வா ஶ்ருதி: ஶிரஸ்தாட³மநுக்ரோஶதி து³:கி²தா || 952 ||
ப்ரத்யக்ஷதமமப்யேநம் விதமஸ்கம் ஸ்வயம்ஸ்தி²தம் |
அஹோ கஷ்டம் ந பஶ்யந்தி கம் யாம ஶரணம் வயம் || 953 ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வமாரப்⁴ய யச்ச்²ருத்யோக்தமிஹா(அ)(அ)த்மநி |
உச்யதே பூர்வபக்ஷோ(அ)யம் தஸ்ய ஸித்³தா⁴ந்தரூபிண: || 954 ||
ஸ யத்ரேதி ஹ்யத: பூர்வம் பூர்வபக்ஷத்வஹேதுத: |
அதோ² க²ல்வாஹுரித்யாதி³க்³ரந்த²ம் பஶ்யத்ததா² க்ரமாத் || 955 ||
ஸ்வப்நஸ்ய ஜாக்³ரத்ஸ்தா²நத்வமதோ² க²ல்விதிவாக்யத: |
யாநி ஹ்யேவேதி ஹேதூக்தி: ப்ரதிஜ்ஞாதார்த²ஸித்³த⁴யே || 956 ||
ஜாக்³ரத்ஸமீக்ஷணம் யாஸு பும்ஸோ நாடீ³ஷு தாஸ்வித³ம் |
ஸ்வப்நேக்ஷணம் விஜாநீயாந்நாந்யத்ரேதி விநிஶ்சய: || 957 ||
ஸ்வப்நே தமேவ சா(அ)(அ)த்மாநம் ஸுப்தோ(அ)யமபி⁴மந்யதே |
யமநஸ்தப்ரபோ³த⁴ஸ்த²ம் ந ததோ(அ)ந்யம் கதா³சந || 958 ||
ஜாக்³ரத்³ப³ந்து⁴புராமபக்³ரஶ்வாராமாதி³லக்ஷணாந் |
ஸ்வப்நே ப்ரத்யபி⁴ஜாநாதி தாநேவ ந ததோ(அ)பராந் || 959 ||
அபூர்வமேவ ஸம் பஶ்யேத்ஸ்வப்நத்³ருக்³ஜாக்³ரதோ யதி³ |
உக்தஸ்வப்நோ ப⁴வேத³ந்யோ யதா² பூர்வக³தஸ்ததா² || 960 ||
இத்யேவமாஹு: கேசித்து ந து தத்³யுக்திமத்³வச: |
அயுக்திமத்³யதா² சைதத்தத்பூர்வம் ப்ரதிபாதி³தம் || 961 ||
அத்ராயமித்யநேநாத்ர பூர்வபக்ஷநிராக்ரியா |
ந்யாயேநோக்தேந பூர்வேண வக்ஷ்யமாணேந ச த்⁴ருவம் || 962 ||
ந ஜாக்³ரத்³தே³ஶக³: ஸ்வப்நோ ஜாக்³ரத்ஸாமக்³ர்யபா⁴வத: |
அத்⁴யாத்மாத்³யர்த²விரஹே யத: ஸ்வப்நாந்ப்ரபஶ்யதி || 963 ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வமஸ்யோக்தம் ஸ்வப்நே சாகாரகாத்மதா |
ம்ருத்யுரூபாத்யயஶ்சைவம் ப்ரதீச: பூர்வவாக்யத: || 964 ||
காமாத³ய: ஸ்வபா⁴வோ(அ)ஸ்ய ம்ருத்யவோ(அ)த² ந வா ப⁴வேத் |
இத்யாஶங்க்ய ந்ருபோ தோ³ஷம் யாஜ்ஞவல்க்யமப்ருச்ச²த || 965 ||
ப்ருஷ்டம் வஸ்து ஸுநிர்ணீதம் மயேதிப்ரக்ருதோக்தித: |
நிவிவ்ருத்ஸும் ந்ருபோ விப்ரம் பூ⁴யோ(அ)ப்ருச்ச²த்³விமுக்தயே || 966 ||
ஸ்வயம்ஜ்யுதிஷ்ட்வமுதி³தம் முக்தேரங்க³மமந்யத || 967 |
ந சாங்க³நிர்ணயோக்த்யைவ நிர்ணயம் மந்யதே(அ)ங்கி³ந: |
யதோ(அ)தோ மோக்ஷமுத்³தி³ஶ்ய யாஜ்ஞவல்க்யமப்ருச்ச²த || 968 ||
ஆஸங்க³ப்ரவிவேகார்த²ம் ஸ வா இத்யாதி³ ப⁴ண்யதே |
காமாதி³ப்ரவிவேகே ஹி மோக்ஷயோக்³யத்வமாத்மந: || 969 ||
காமாத்³யாத்மகு³ணஶ்சேத்ஸ்யாத³நிர்மோக்ஷ: ப்ரஸஜ்யதே |
ந ஹி கு³ண்யவிநாஶேந தத்³கு³ணஸ்ய நிராக்ருதி: || 970 ||
ரூபாண்யேவாயமாத்மா(அ)த்ர ம்ருத்யோ: ஸ்வப்நே(அ)திவர்ததே |
ந து ம்ருத்யும் யத: ஸ்வப்நே மோத³த்ராஸாதி³ த்³ருஶ்யதே || 971 ||
மோத³த்ராஸாதி³கோ ம்ருத்யு: ஸ்வபா⁴வோ ந யதா²(அ)(அ)த்மந: |
ததா²(அ)த ஊர்த்⁴வம் ப்ரப்³ரூஹி ப⁴க³வந்மே விமுக்தயே || 972 ||
ஸஹஸ்ரதா³நம் தூக்தஸ்ய ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வவஸ்துந: |
நிர்ணயாகா⁴டவிஜ்ஞப்த்யை நாஶேஷப்ரஶ்நநிர்ணயாத் || 973 ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதி: ஸ வா ஏஷ ய: புரா ப்ரதிபாதி³த: |
ஸ்வப்நபூ⁴மாவஸங்கோ³(அ)ஸௌ ஸம்ப்ரஸாதே³ ப்ரஸீத³தி || 974 ||
அபாம் கதகஸம்பர்காத்³யதா²(அ)த்யந்தப்ரஸந்நதா |
அபாஸ்தாஶேஷஸம்ஸாரபா⁴வநஸ்யவமாத்மந: || 975 ||
ஸ்வாஸ்த்²யம் ப்ரஸந்நதைதஸ்மிந்ஸுஷுப்தே ப⁴வதீத்யத: |
ஸம்ப்ரஸாத³மிமம் ப்ராஹு: ஸுஷுப்தம் தத்³விதோ³ ஜநா: || 976 ||
மாத்ராதா³நம் யத³கரோதா³த்மா ஸ்வப்நரிரம்ஸயா |
தத்க்ஷயே ஸ நிராஸங்க³: ஸ்வாத்மந்யேவ ப்ரஸீத³தி || 977 ||
ஜாக்³ரத்³வ்யபேக்ஷயா ஸ்வப்நே கிம்சிச்சே²ஷ: ப்ரஸீத³தி |
தஸ்யாப்யஸ்தமயாத்ப்ராஜ்ஞே ஸமிதி ஸ்யாத்³விஶேஷணம் || 978 ||
கேவலாஜ்ஞாநமாத்ராதி⁴ரிஹ ப்ரத்யங் வ்யவஸ்தி²த: |
காரணாத்மா யதஸ்தஸ்மாஜ்ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நாக்²யகார்யக்ருத் || 979 ||
கத²ம் கேந க்ரமேணாத்ர ப்ரத்யாகா³த்மா ப்ரஸீத³தி |
இத்யேதத³து⁴நா(அ)(அ)சஷ்டேரத்வேத்யாதி³கி³ரா ஶ்ருதி: || 980 ||
ஸ்வப்நபூ⁴மாவயம் ரத்வா க்ரீடா³ம் க்ருத்வா(அ)(அ)த்மமாயயா |
சரித்வா ச விஹ்ருத்யா(அ)(அ)த்மா வாஸநாமாத்ரஸாத⁴ந: || 981 ||
த்³ருஷ்ட்வைவேத்யேவஶப்³தே³ந காரகத்வம் நிவார்யதே |
புண்யபாபப²़லம் சேஹ புண்யபாபகி³ரோச்யதே || 982 ||
அஸ்ய ஜாக்³ரத³வஸ்தா²யாமிந்த்³ரியார்தா²தி³ஸம்ப⁴வாத் |
க்ரியா நிர்வர்த்யதே ஸா ச ஸுகா²தி³ப²़லதா³(அ)(அ)த்மந: || 983 ||
ஸ்வப்நே து காரகாபா⁴வாந்ந க்ரியாஸித்³தி⁴ராத்மந: |
சிதா³ப⁴ம் வாஸநாமாத்ரம் ப்ரத²தே(அ)தோ(அ)விகாரிண: || 984 ||
யதோ(அ)த்ர ந க்ரியா தஸ்மாத³வத³த்⁴ரே ஶ்ருதி: ஸ்வயம் |
த்³ருஷ்ட்வைவா(அ)(அ)த்மா ந க்ருத்வேதி ப்ரத்யங் தஸ்மாந்ந காரக: || 985 ||
புண்யபாபப²़லம் சேஹ புண்யபாபாபி⁴த⁴ம் மதம் |
கார்யம் காரணவத்தஸ்மாது³பசாராத்ஸமீரிதம் || 986 ||
ஸ்வப்நகர்மவ்யுபரமே தத: ப்ராஜ்ஞே ஸ்வயம்ப்ரப⁴: |
ப்ரஸீத³தி பரோ தே³வ: ப்ரதீச்யேவ பரே பதே³ || 987 ||
புரா(அ)ப்யஸக்ருதா³த்மா(அ)யம் ஸ்தா²நாத்ஸ்தா²நாந்தரம் க³த: |
யதோ(அ)த: புநரித்யேவம் ஸம்ப்ரஸாதா³ப்திதோ(அ)பி⁴தா⁴ || 988 ||
ஆநுலோம்யம் ஸுஷுப்தாப்திரேவமுக்தேந வர்த்மநா |
தத்³வ்யுத்தா²நம் ப்ரதிலோம்யம் ஸ்வப்நாதி³ஸ்தா²நஸம்சர: || 989 ||
ப்ராதிலோம்யார்த² ஏவாத: ப்ரதிஶப்³தோ³(அ)யமிஷ்யதே |
விபரீதா(அ)(அ)க³தி: ஸ்வப்நே ப்ரதிஸ்தா²நம் ததை²த்யஜ: || 990 ||
யதா²ர்தே² ப்ரதிஶப்³தோ³(அ)யம் நிஶ்சயார்தே² நிரித்யயம் |
அயநம் க³மநம் ச ஸ்யாதா³யோ தா⁴தோரிணோ க⁴ஞி || 991 ||
ஶ்ரோத்ராதி³கரணாந்யத்ர மாத்ராதா³நஸ்ய காரணம் |
யோநிஶப்³தா³பி⁴லப்யம் ஸ்யாஜ்ஜாக்³ரத்³தே³ஹஸமாஶ்ரயம் || 992 ||
மாத்ராதா³நஸ்ய யா யஸ்ய யோநிராஸீத்புரா(அ)(அ)த்மந: |
தாமேவாயம் புநர்யோநிம் ஸ்வப்ந ஆத்மா ப்ரபத்³யதே || 993 ||
யதா²(அ)(அ)தா³நம் க்ருதம் பூர்வம் மாத்ராணாம் ஸ்வப்நஸர்ஜநே |
ஸ்வப்ந ஆதா³ய தா மாத்ரா: ஸ்வாப்நீம் யோநிம் ப்ரபத்³யதே || 994 ||
ப்ரதிந்யாயகி³ரா சாஸ்ய யதா²வர்த்மாபி⁴தீ⁴யதே |
ப்ரதியோநிரவேணைவ யதா²ஸ்தா²நமிஹோச்யதே || 995 ||
யஸ்மாத்³யஸ்மாது³பாதா³ய மாத்ரா: ஸ்வப்நம் சகார ஸ: |
தத்ர தத்ரைவ தா த⁴த்தே மாத்ரா: ஸ்வாத்மாம்ஶுபி⁴: ஸஹ || 996 ||
யேநைவ வர்த்மநா யாத: புநஸ்தேநைவ வர்த்மநா |
யாதி மாத்ரா: ஸமாதா³ய கர்மவாயுஸமீரித: || 997 ||
ஸ ஆத்மா புண்யபாபோத்த²ம் ப²़லம் நாநாப்ரபே⁴த³கம் |
தத்ர ஸ்வப்நவிதௌ⁴ திஷ்ட²ந்பஶ்யதீஹ ஸமீக்ஷதே || 998 ||
நைநம் ஸ்தா²நாந்தரம் ப்ராப்தம் க்³ராமாத்³க்³ராமாந்தரம் யதா² |
ஶுபா⁴ஶுப⁴ம் யத³த்³ராக்ஷீசத்ஸாக்ஷாத³நுக³ச்ச²தி || 999 ||
ஶுபா⁴ஶுப⁴க்ரியைவேஹ பஶ்யதீத்யபி⁴தீ⁴யதே |
ந து யத்³வாஸ்தவம் வ்ருத்தம் பஶ்யதீத்யக்ரியாத்மந: || 1000 ||
தேநாநந்வாக³த இதிப்ரதிஜ்ஞாதார்த²ஸித்³த⁴யே |
அஸங்கோ³ ஹீதி ஹேதூக்தி: ப்ரதிஜ்ஞார்தோ²(அ)த²வா ப⁴வேத் || 1001 ||
யதை³வம் பூர்வமேவ ஸ்யாத்ததா³ ஹேதுவச: ஸ்ப²़ுடம் |
தேநாநந்வாக³த இதி ப்ராக்ல்ருதேநைவ கர்மணா || 1002 ||
ஸாஸங்க³த்வம் ஸமாஶங்க்ய ப்ரவ்ருத்தைஷா யத: ஶ்ருதி: |
அநந்வாக³த இத்யஸ்ய ஹேதுத்வம் ஹிகி³ரோச்யதே || 1003 ||
ந கர்ம குருதே ஸ்வப்நே காரகாணாமஸம்ப⁴வாத் |
ப²़லமாத்ரமாயம் தத்ர பு⁴ங்கே ஸ்வாபா⁴ஸவர்த்மநா || 1004 ||
ந ஹி நிஷ்பத்³யதே ஸ்வப்நே க்ரியா ஜாக³ரிதே யதா² |
கர்த்ராதி³காரகஸ்தா²நே நாதோ(அ)ந்வேத்யக்ரியாத்மந: || 1005 ||
யதி³ ஸ்தா²நாந்தரம் ப்ராப்தமந்வியாத்ஸ்வப்நஜா க்ரியா |
ஶாஸ்ராரம்போ⁴ வ்ருதை²வ ஸ்யாத்ஸ்வப்நே கோ நாபராத்⁴யதி || 1006 ||
அபேதஸாத⁴நஸ்யாபி பஶ்யத: ஸ்வப்நவிப்⁴ரமம் |
பி³ப⁴ர்தி வாஸநைவாஸ்ய க்ரியாகாரகரூபதாம் || 1007 ||
ப²़லஸம்போ⁴க³மாத்ரம் ச யஸ்மாத்ஸ்வப்நே ஸமீக்ஷ்யதே |
ப²़லாந்தராரம்ப⁴விதி⁴ர்நாத: ஸ்யாத³க்ரியாத்மந: || 1008 ||
ந கரோதி யத: ஸ்வப்நே க்ரியாமிவ ஸமீக்ஷதே |
ப்ரக்ரியாப²़லஸம்யோகோ³ நாதோ போ³தே⁴(அ)ஸ்ய வீக்ஷ்யதே || 1009 ||
த்ருப்த: ஸ்வப்நே(அ)த² ஸம்பு³த்³த⁴: க்ஷுத்பரீத: ப்ரபு³த்⁴யதே || 1010 ||
யஸ்மாத³ந்ருதமேவேத³ம் யத்கிம்சிதி³ஹ வீக்ஷ்யதே |
ப்ரத்யங்ஙகாரகஸ்தஸ்மால்லிப்யதே ந க்ரியாப²़லை: || 1011 ||
ஸ்வப்நஸ்கந்நநிமித்தம் து ப்ராயஶ்சித்தம் யது³ச்யதே |
ஸத்யேந்த்³ரியவிகாரத்வாத்தச்சாபி ந நிராஶ்ரயம் || 1012 ||
ஸ்வப்நஸ்கந்நம் யதா² ஸ்வப்நே யதா² போ³தே⁴(அ)பி வீக்ஷ்யதே |
ஆத்மசைதந்யவத்தஸ்மாத்ப்ராயஶ்சித்தம் தது³த்³ப⁴வம் || 1013 ||
ஏகா தாவதி³யம் வ்யாக்²யா யதோ²க்தைஷோபவர்ணிதா ||
வ்யாசக்ஷதே(அ)ந்யதா² சேத³ம் வாக்யேமதத்³யதோ²தி³தம் || 1014 ||
அநந்வாக³தவாக்யேந விவேக: கர்மண: க்ருத: |
அஸங்க³வசஸா த்வஸ்ய காமநிர்மோக உச்யதே || 1015 ||
நநு நைவ க்ரியா ஸாக்ஷாத்³தா⁴நவ்ருத்³தீ⁴ ப்ரதீஷ்யதே ||
அபி ஜாக³ரிதஸ்தா²நே காமோ ஹேதுர்யதஸ்தயோ: || 1016 ||
அகாமஸ்ய க்ரியா யஸ்மாந்நிஷ்ப²़லைவ ஸமீக்ஷ்யதே |
ஸ யதா²காம இத்யாதி³ ததா² சோர்த்⁴வம் ப்ரவக்ஷ்யதே |
இத்யஸ்ய பரிஹாரார்த²மஸங்கோ³ ஹீதி ப⁴ண்யதே || 1017 ||
யமாஸங்க³மிஹ ஸ்வப்நே காமம் த்வமநுபஶ்யஸி |
ஸ்வபதோ ந ப⁴வேத்காம இத்யேதத³பி⁴தீ⁴யதே || 1018 ||
அஸங்கோ³ ஹீதி வாக்யேந தத்³வதோ(அ)ஸம்ப⁴வாதி³ஹ |
க்³ரஸ்தமத்ர மந: காமி வாஸநாமாத்ரஶேஷத: || 1019 ||
யதோ(அ)தோ(அ)ஸங்க³ ஏவாயம் புருஷ: ஸ்வப்நபூ⁴மிக³: |
ப³ஹி: குலாயாதி³த்யுக்தம் பாப்மநோ விஜஹாதி ச || 1020 ||
தே³ஹாஶ்ரயாத்³ருதே காமா: ஸந்தி நாந்யத்ர குத்ரசித் |
ஸ்வப்நப்ரபஞ்ச: ஸர்வோ(அ)பி வாஸநாமாத்ரமேவ து || 1021 ||
வ்யாசக்ஷாணோ யத: ஸ்வப்நம் ஜ்ஞாநமாத்ரம் ப்ரபா⁴ஷதே || 1022 |
ஜாநே புத்ராயுதம் ஜாதம் ஜாநே பிதரமாக³தம் |
ததா²சேவகி³ரா யுக்தாந்ஸ்வப்நாந்வ்யாசக்ஷதே ஜநா: || 1023 ||
ரதா²தே³ரஸதோ யத்³வஸ்த்வப்நே நிர்மாணமீக்ஷ்யதே |
ஶரீரேந்த்³ரியகாமாதே³ரஸதஸ்தத்³வதே³வ து || 1024 ||
ரதே²ந்த்³ரியாதி³வத்தஸ்மாத்காமோ(அ)ப்யத்ர ஸமீக்ஷ்யதாம் |
ஸ்வப்நே(அ)தோ(அ)யம் நிராஸங்க³: புமாநப்⁴யுபக³ம்யதாம் || 1025 ||
கௌடஸ்த்²யம் யதி³ வா பும்ஸோ(அ)ஸங்க³ஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே |
க்ரியாஶ்லேஷம்ருதே யஸ்மாந்நாத்⁴யக்ஷப²़லஸம்க³தி: || 1026 ||
நநு கர்தா புமாநேஷ ஸ ஹி கர்தேதிவாக்யத: |
நைவம் ஸ்வப்நே யத: பும்ஸ: கர்த்ருத்வம் பா⁴வநாக்ருதம் || 1027 ||
கர்த்ருகார்யாவபா⁴ஸித்வாஜ்ஜாக்³ரத்காலே(அ)பி சா(அ)(அ)த்மந: |
கர்த்ருத்வம் ந ஸ்வத: ஸ்வப்நே கிமு வக்தவ்யமிஷ்யதே || 1028 ||
அவித்³யாஸ்ரோதஸைவாஸ்ய க்ரியாகாரகதா(அ)(அ)த்மந: |
தஸ்த²சைதந்யபி³ம்பே³ந பு⁴ங்கே(அ)ஸௌ கர்மண: ப²़லம் || 1029 ||
கர்த்ராதி³ஸாக்ஷிணோ(அ)ஸ்யாபூ⁴த்கர்த்ருத்வம் யத்புரா(அ)(அ)த்மந: |
ஸ ஹி கர்தேதி தஸ்யைவ வசநம் ஸ்யாத்புந:ஶ்ருதி: || 1030 ||
நந்வஸ்யைவ து தத்கர்ம பா⁴வநாபேக்ஷயா(அ)கி²லம் |
ப்ரவர்ததே கத²ம் தஸ்ய கர்த்ருத்வம் விநிவார்யதே || 1031 ||
காமம் ப்ரவர்ததாம் கர்ம ந ச தோ³ஷோ(அ)த்ர கஶ்சந |
பா⁴வநேயம் யத: கர்மகு³ண ஏவ ஸதீ ஸதா³ |
ஸ்வஸாக்ஷிணம் பா⁴வயந்தீ ந த்வஸாவாத்மநோ கு³ண: || 1032 ||
புஷ்ணக³ந்த⁴: புடஸ்தோ²(அ)பி புஷ்பஸ்யைவ யதா² ததா² |
பு³த்³த்⁴யாதி³காரகஸ்த²ஸ்ய பா⁴வநா கர்மணோ கு³ண: |
ஆத்மநஸ்தூசாராத்ஸ்யாந்ந து ஸாக்ஷாத்³கு³ணோ ப⁴வேத் || 1033 ||
உத்பத்தௌ போ⁴க³காலே ச கர்மா(அ)(அ)தா³யைவ பா⁴வநாம் |
ஸ்வாத்மாநம் லப⁴தே யஸ்மாத்தாம் விநா தத³நர்த²கம் || 1034 ||
கர்மணோ(அ)பி ததா²(அ)த்யந்தம் ப்ரயோகை³கஸமாஶ்ரயாத் |
பு³த்³த்⁴யாத்³யர்தா²பி⁴ஸம்ப³ந்த⁴பக்ஷதைவாவஸீயதே |
ந த்வாத்மகு³ணதா தஸ்ய கர்மண: ஸ்யாத்கதா³சந || 1036 ||
ப்ரயோகா³பேக்ஷணேவா(அ)(அ)ஸ்தே கர்ம பு³த்³த்⁴யாதி³ஸம்க்ஷயே || 1037 |
ஸ்வாத்மத: ப்ரதிலாபா⁴ய ந த்வாத்மாநமபேக்ஷதே |
ஸபா⁴வநமத: கர்ம ப்ரதீச: ப்ரவிவிச்யதே || 1038 ||
தஸ்மாத் கர்மகு³ணஸ்யைவ கர்மஸ்த²ஸ்யைவ ஸர்வதா³ |
ஸாக்ஷ்யாத்மா பா⁴வநாரூபகாமஸ்ய ஸ்வப்நஸத்³மநி || 1039 ||
ஆஸங்க³ ஆத்மநஶ்சேத்ஸ்யாத்ஸாக்ஷாச்சைதந்யவத்³கு³ண: |
ந பஶ்யேதா³த்மவத்காமம் கர்மஸ்த²ம் ஸ்வப்ரபோ³த⁴யோ: || 1040 ||
ஏவம் சாவஸ்தி²தே பக்ஷே ஶ்ருத்யா(அ)காரி ஸமஞ்ஜஸம் |
ப்ரஸித்³த⁴வது³பாதா³நமஸங்கோ³ ஹீதி ஸாத³ரண் || 1041 ||
ந கர்மோபசயோ(அ)தோ(அ)த்ர ஸ்வப்நே ஜாக்³ரத்³வதி³ஷ்யதே |
ஸர்வாஸங்க³விநிர்மோகாத்³வாஸநாமாத்ரஶேஷத: || 1042 ||
நாயம் கர்மமயோ யஸ்மாந்ந ச காமமய: ஸ்வத: |
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநதஸ்தஸ்மாத்தந்மயத்வமிவேக்ஷ்யதே || 1043 ||
நாநாஸாத⁴நஸம்ப³ந்தா⁴த்கர்த்ருத்வம் ஜக³தீக்ஷ்யதே |
அயம் த்வஸங்கோ³ யேநாதோ ந கரோதி ந லிப்யதே || 1044 ||
மூர்தாமூர்தாத்³யபஹ்நுத்யா ஹ்யாத்மநஸ்தத்த்வமப்³ரவீத் |
நாதோ(அ)நாத்மாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: கூடஸ்தை²காத்ம்யஹேதுத: || 1045 ||
ஸுஷுப்தே நந்வஸம்போ³தா⁴த்³ரத்வாதி³ கத²முச்யதே |
ந த்வித்யபி ததா² வாக்யம் ந பா³ஹ்யம் சேதி வக்ஷ்யதி || 1046 ||
ஸ்வப்நே ரத்வாத்³யத² மதம் நைவமப்யுபபத்³யதே |
அநந்வாக³தகீ³: குப்யேத்ஸ்வப்நே(அ)ந்வேத்யேவ தத்க்ருதம் || 1047 ||
யதா² ஜாக்³ரத்க்ருதம் கர்ம கர்தாரமநுக³ச்ச²தி |
ஜாக்³ரத்ஸ்த²ம் ஸ்வப்நகர்மைவம் ஸ்வப்நே ஸமதி⁴க³ச்ச²தி || 1048 ||
இத்யேவம் சோதி³தே கேசித்பரிஹாரம் ப்ரசக்ஷதே |
பத³ச்சே²தே³ந குஶலா அரத்வேத்யேவமாதி³நா || 1049 ||
ஸ யத்தத்ரேத்யம்ஸங்கோ³க்தேர்நேத³மப்யுத்தரம் ப⁴வேத் |
த்³ருஷ்டிம் தத்ராபி சாத்⁴யஸ்ய பரிஹாரம் ப்ரசக்ஷதே || 1050 ||
அஸ்தி போ⁴க³: ஸுஷுப்தே(அ)பி ததா²சா(அ)(அ)நந்த³பு⁴ங்ப⁴த: |
ஐஶ்வரோ வா(அ)த்ர போ⁴கோ³(அ)ஸ்தி ஸர்வஸ்தா²நாபி⁴மாநத: || 1051 ||
கார்யபூ⁴மிக³தோ ஹ்யாத்மா ஸுஷுப்தம் ப்ரஸமீக்ஷ்யதே |
கார்யஸ்ய காரணவ்யாப்தேர்ந ஸுஷுப்தபரோக்ஷதா || 1052 ||
யதி³ வா ஸ்வப்ந ஏவாஸ்து ரத்வாதி³ யது³தீ³ரிதம் |
ஸ்வப்நயோரபி⁴த: ப்ராஜ்ஞாத³நந்வாக³ததா(அ)ப்யத: || 1053 ||
த்ரிதா⁴ த்ரிதா⁴ வா க்ல்ருப்தே: ஸ்யாதே³கைகஸ்யேத்யதோ³ஷதா |
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தாநாம் ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தத: || 1054 ||
கார்யாகார்யாதி³ யத்ஸாக்ஷாத்ப்ரமாணாத்ப்ரஸமீக்ஷயதே |
ஜாக்³ரஜ்ஜாக³ரிதம் தாத்³ருக்தத்ஸ்வப்நோ யந்ம்ருஷேக்ஷணம் || 1055 ||
காமாதி³விஷயாஸக்தேர்ந கிம்சித்³விவிநக்தி யத் |
ஜாக்³ரத்ஸுஷுப்தம் தாத்³ருக்ஸ்யாந்நிர்விவேகஸ்வபா⁴வத: || 1056 ||
ஸுப்தோ(அ)பி கர்ம குருதே நர: ஸ்வப்நே ப்ரபோ³த⁴வத் |
ஸ்வப்நஜாக்³ரத்ததா²ரூபம் ஸ்வப்ந: ஸ்வப்நாத்மகோ(அ)த்ர ய: || 1057 ||
த்³ருஷ்ட்வா(அ)பி யத்ஸமாக்²யாதும் ப்ரபு³த்³தோ⁴ நைவ ஶக்நுயாத் |
தாத்³ருக்ஸ்வப்நஸுஷுப்தம் ஸ்யாத்ஸுஷுப்தம் ச த்ரிதோ⁴ச்யதே || 1058 ||
ஸுஷுப்தஜாக்³ரந்மூட⁴: ஸ்யாச்சா²ந்தோ(அ)ஸௌ ஸ்வப்ந உச்யதே |
ஐகாத்ம்யதத்த்வாஸம்போ³த⁴: ஸுஷுப்த: ப்ராஜ்ஞ உச்யதே || 1059 ||
த்ரிவித⁴த்வாத்ஸுஷுப்தஸ்வ ஸர்வம் ரத்வாதி³ யுஜ்யதே |
த்³ருஷ்டாந்த: ஸம்ப்ரஸாதோ³ வா ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: || 1060 ||
யதா² ரத்வாத்³யஸம்பா⁴வ்யம் ஸம்ப்ரஸாதே³ ததை²வ ச |
இதரத்ராபி விஜ்ஞேயம் தத்ர வஸ்த்வஸமீக்ஷணாத் || 1061 ||
யத ஏவமத: கர்மகாமதோ³ஷவிவர்ஜித: |
புருஷோ(அ)யம் ஸ்வத: ஸித்³தோ⁴ யதோ²க்தேநைவ வர்த்மநா || 1062 ||
அஸங்க³த்வாத³கர்தேதி நந்வஸித்³தோ⁴(அ)யமுச்யதே |
ஸ்வப்ந காமஸ்ய த்³ருஷ்டத்வாத்³யத்ர காமமிதி ஶ்ருதே: || 1063 ||
இத்யஸ்ய பரிஹாரார்த²ம் ஸ வா இத்யாதி³கம் வச: |
புந: ஸ்வப்நஸமாரம்போ⁴ க³தத்வாத்கிமிதீர்யதே |
பு³த்³தா⁴ந்தாதே³ர்யதா² தத்³வந்நாத: ஸ்யாத்புநருக்ததா || 1064 ||
நிஶாயாம் ஸம்ப்ரவ்ருத்தாயாம் ஸம்ஹ்ருதாக்ஷஸ்ய நித்³ரயா |
அவஸ்தா²ம் தைஜஸீம் பு⁴க்த்வம் ஸ்வாபோ ப⁴வதி தே³ஹிந: || 1065 ||
ஸ ஆநந்த³: பரோ ஜ்ஞேய: ஸுக²து³:க²விவர்ஜித: |
ஸததம் ஸர்வபூ⁴தாநாம் திஷ்ட²த்யேஷ புரீததி || 1066 ||
தத்ர ரத்வா யதா²காமம் கம்சித்காலம் யத்³ருச்ச²யா |
தாமவஸ்தா²ம் திரஶ்சக்ர ஆயியாஸுஸ்ததோ(அ)பராம் || 1067 ||
பா⁴வநாவிக்³ரஹோ பூ⁴த்வா தத்ர ஸ்வப்நரிரம்ஸயா |
உச்சாவசாநி வஸ்தூநி பா⁴வநாத: கரோதி ஸ: || 1068 ||
க³தௌ ப்ராணவியோக³: ஸ்யாத் யதா²காலஸ்ய சேக்ஷணம் |
தத³ஸம்பா⁴வ்யதே³ஶாதௌ³ த³ர்ஶநாத்தந்ம்ருஷாத்மதா || 1069 ||
யாவத்ஸ்வப்நே(அ)ஸ்தி வக்தவ்யம் ப்ராக்தது³க்தமஶேஷத: | தஸ்மாந்நா(அ)(அ)ஸச்ங்க³க³ந்தோ⁴(அ)பி ஸ்வப்நே பும்ஸோ(அ)ஸ்ய வித்³யதே || 1070 ||
அஸங்க³த்வாத³ஸம்ப³ந்தோ⁴ யதே²ஹ ஸ்வப்நகர்மபி⁴: |
ஜாக்³ரத்யபி ந கர்தா(அ)யமேதஸ்மாதே³வ காரணாத் || 1071 ||
அஸஜ்ஜாக்³ரத³ஸ்தே²யம் ஜாக்³ரத்³ரூபத்வகாரணாத் |
ஸ்வப்நே ஜாக்³ரத³வஸ்தா²வத்ததா²சா(அ)(அ)த்³யந்தவத்த்வத: || 1072 ||
அஜ்ஞாநோத்த²மித³ம் ஜாக்³ரஜ்ஜட³ரூபஸமந்வயாத் |
ததா²(அ)பேக்ஷாத்மகத்வாச்ச ம்ருக³த்ருஷ்ணோத³காதி³வத் || 1073 ||
நிராஸங்க³: புமாநேஷ ஸ்வப்நபு³த்³தா⁴ந்தயோரபி |
ஸம்ப்ரஸாதே³ கிமங்கா³யம் யத்ர கிம்சிந்ந வீக்ஷ்யதே || 1074 ||
நநு ஜாக்³ரத³வஸ்தா²யாம் த்³ருஷ்ட்வைவேத்யுச்யதே கத²ம் |
ப்ரத்யக்ஷகர்த்ருதா தத்ர யத ஆத்மந ஈக்ஷ்யதே || 1075 ||
நைவம் கர்த்ராதி³ஸாக்ஷித்வாத்தச்சிதா³பா⁴ஸதஸ்ததா² |
கர்த்ருத்வமாத்மநோ போ³த⁴ உபசாராத்³யதஸ்தத:ஸ || 1076 ||
ஆத்மநைவாயமிதி ச த்⁴யாயதீவேதி ச ஶ்ருதே: |
நா(அ)(அ)த்மந: காரகத்வம் ஸ்யாத்ஸர்வாவஸ்தா²திலங்கி⁴ந: || 1077 ||
வேதா³த்மா(அ)பி ததா²சா(அ)(அ)ஹ ப்ரபந்நாய கிரீடிநே |
ஸம்ஸாரஹேதுநிபி³ட³த்⁴வாந்தோச்சிச்சி²த்ஸயா(அ)(அ)த³ராத் || 1078 ||
அநாதி³த்வாந்நிர்கு³ணத்வாத்பரமாத்மா(அ)யமவ்யய: |
ஶரீரஸ்தோ²(அ)பி கௌந்தேய ந கரோதி ந லிப்யதே || 1079 ||
ஸ்வப்நப்³ருத்³தா⁴ந்தவாக்யாப்⁴யாம் ம்ருத்யோராஸங்க³லக்ஷணாத் |
விவிக்ததைவம் யத்நேந நிர்ணீதா ப்ரத்யாகா³த்மந: || 1080 ||
அந்யோந்யபரிஹாரேண ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: |
காமகர்மாத்மகாஸங்க³விவிக்தத்வமிஹோதி³தம் || 1081 ||
யதோ²தி³தார்த² ஏதஸ்மிந்த்³ருஷ்டாந்தோ(அ)ப்யது⁴நோச்யதே |
நிராஸங்க³த்வஸித்³த்⁴யர்த²ம் ப்ரத்யகா³த்மாக்²யவஸ்துந: || 1082 ||
ஸ்வாதந்த்ர்யப்ரதிபத்த்யர்த²ம் மஹாநிதி விஶேஷணம் |
நாதே³யஸ்ரோதஸா(அ)ஹார்யோ மத்ஸ்யோ த்³ருஷ்டாந்த உச்யதே || 1083 ||
யதா² ஸிந்தோ⁴ர்மஹாமத்ஸ்ய உபே⁴ கூலே மித²: ப்ருத²க் |
அநுக்ரமேண ஸம்சரந்மத்ஸ்யோ(அ)ந்ய: கூலதோ மத: || 1084 ||
கூலாப்⁴யா க்ரமஸம்ப³ந்தா⁴த்³வ்யதிரேகாச்ச கூலத: |
ஸ்ரோதோமத்⁴யே த்³வயாப்ராப்தேரஸங்கோ³(அ)யம் திமிர்யதா² || 1085 ||
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நகுலாயாப்⁴யாம் க்ரமஸம்ப³ந்த⁴தஸ்ததா² |
வ்யதிரேகோ த்³வயாப்ராப்தேரஸங்கோ³(அ)யம் புமாநபி || 1086 ||
யுக³பத்ஸ்யாத்³த்³வயோர்போ⁴கோ³ ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நகுலாயயோ: |
பூ⁴தமாத்ராவிஶேஷத்வாத்தாப்⁴யாமாத்மா ந சேத்ப்ருத²க் || 1087 ||
ஸம்ப³ந்த⁴ம் குர்வதே கேசித³ந்யதை²வ மஹாதி⁴ய: |
மஹாமத்ஸ்யாதி³வாக்யஸ்ய ஸ யதோ²க்தஸ்ததோ²ச்யதே || 1088 ||
பா³ஹ்யம் கர்மாஸ்ய பு³த்³த்⁴யாதி³ப்ரயோகா³ஶ்ரிதமேவ ஹி |
பும்ஸ: கில ததோ(அ)ப்⁴யேத்ய பா⁴வநா(அ)(அ)ப்நோதி தே³ஹிநம் || 1089 ||
தஸ்யா விவேகா வ்யாக்²யாதோ யதோ²க்தவசஸா(அ)(அ)த்மந: |
அவித்³யா த்வாத்மவிஜ்ஞாநஸம்ஶ்ரிதைவ ந ஸா(அ)ந்யத: || 1090 ||
யத்தத்³விஜ்ஞாநமாத்மீயம் தத்³விக்ருத்யாவதிஷ்ட²தே |
மித்²யாஜ்ஞாநக்³ரஹாயாஸாவவித்³யா ப்ரத்யகா³த்மந: || 1091 ||
அவித்³யாவிஷஸம்த³ஷ்டம் தஜ்ஜ்ஞாநம் பரமாத்மந: |
பாரம்பர்யேண பு³த்³த்⁴யாதௌ³ ஸ்தூ²லீபா⁴வம் நிக³ச்ச²தி || 1092 ||
ஸ்தூ²லீபூ⁴தா ப³ஹி: ஸேயம் ப்ரகாஶத்வாய கல்பதே |
ஏவம் ப³ஹிரவித்³யேயம் நிஷ்க்ராமத்யாத்மந: ப்ருத²க் || 1093 ||
ஸ்வப்நே விவேகோ வ்யாக்²யாத: கர்மணோ(அ)ஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ(அ)து⁴நா |
அவித்³யாப்ரவிவேகோ(அ)யம் வக்ஷ்யதே(அ)ஸ்யாத உத்தரம் || 1094 ||
கர்மணா நிர்மிதம் லோகமாத்மா பஶ்யத்யவித்³யயா |
தயோர்விவேகாது³ப⁴யோ: ஸ்வாபா⁴வ்யம் ப்ரதிபத்³யதே || 1095 ||
ரூபாதி³விஷயாஸங்க³ கரணைஶ்சக்ஷுராதி³பி⁴: |
அநுப்ரவிஶ்ய போ⁴க்தாரம் ரஞ்ஜயித்வா(அ)வதிஷ்ட²தே || 1096 ||
விஜ்ஞாநம் பௌருஷம் ஶுத்³த⁴ம் தேநா(அ)(அ)ஸங்கே³ந தூ³ஷிதம் |
தமேவா(அ)(அ)ஸ்ருத்ய நிர்க³ம்ய பா³ஹ்யதோ வ்யவதிஷ்ட²தே || 1097 ||
ஆஸங்கா³வித்³யயோரேவமந்யோந்யாஶ்ரயதோதி³தா |
அபா⁴வாத³நயோராத்மா ஸ்வாத்மஸ்த²: ஸம்ப்ரஸீத³தி || 1098 ||
ப்ரஸித்³த⁴மேதல்லோகே(அ)பி யதி³ ரோகா³தி³ஸம்க³தி:
ந ப⁴வத்யத² ஜல்பந்தி ஸ்வஸ்தோ²(அ)யமிதி லோகிகா: || 1099 ||
நிராஸங்க³ஸ்ய விது³ஷஸ்தஸ்மாந்முக்திம் ப்ரதீமஹே |
ஸ்யாத³ந்யதரவைகல்யே ந வேத்யேதத³நிஶ்சிதம் || 1100 ||
தத்³யதா² ஶ்யேந இத்யஸ்மாத்³யாவத்ஸ்த்ரீப்³ராஹ்மணாதி³தி |
அவித்³யாப்ரவிவேகார்த²மேவமேதாவது³ச்யதே || 1101 ||
ஸ்வப்நஜாக்³ரத்யசாரே(அ)ஸ்மிந்நாத்மா ஶ்யேந: பதந்நிவ |
பரிஶ்ராந்த: ஸுஷுப்தாக்²யம் நீட³ம் தா⁴வத்யதா²(அ)(அ)த்மந: || 1102 ||
கர்மாவித்³யாவிநிர்முக்த ஏதஸ்மிந்நேவ லக்ஷ்யதே |
ஸர்வஶோகாதிக³: ஸ்வஸ்த²: ஸ்திமித: ஸ்வாத்மநி ஸ்தி²த: || 1103 ||
இதி வ்யாசக்ஷதே கேசிந்மஹாமஸ்த்யாதி³காம் ஶ்ருதிம் |
தந்நயாய்யமத²வா(அ)ந்யாய்யம் யத்நாந்ந்யாயை: பரீக்ஷ்யதாம் || 1104 ||
ஆத்மவஸ்த்வதிரேகேண நாஸ்தி வஸ்த்வந்தரம் யதி³ |
பா³ஹ்யாந்த:ப்ரவிபா⁴கோ³(அ)யம் கிமாஶ்ரித்ய ப்ரகல்ப்யதே || 1105 ||
விஷயேந்த்³ரியாதி³ யத்³வஸ்து நாவித்³யாவ்யாதிரேகி தத் |
வஸ்த்வந்தரஸ்ய ஸத்³பா⁴வ ஐகாத்ம்யம் பா³த்⁴யதே யத: || 1106 ||
ஆஸங்க³ஸ்யா(அ)(அ)க³திரதோ விஷயேந்த்³ரியவர்த்மநா ||
ந்யாயாபா⁴வாத³யுக்தைவ நாப்யவித்³யா தமாநயேத் || 1107 ||
மித்²யாஜ்ஞாநம்ருதே நாந்யத்கார்யம் கிம்சித³பீஷ்யதே ||
அவித்³யாயா யதோ நாத ஆஸங்கா³த்³யாஹ்ருதி: ஸ்வத: || 1108 ||
ஆத்மாவித்³யாப்ரஸித்³த்⁴யைவ ஹவித்³யா(அ)ப்யாத்மநோ யத: ||
ந ஸ்வத: பரதோ வா(அ)தோ வஸ்துத: ப்ரத்யகா³த்மநி || 1109 ||
நி:ஶேஷவிக்ரியாவர்க³ப்ரதிஷேத⁴ஶ்ருதேஸ்ததா² ||
ஆத்மஜ்ஞாநம் விக்ருத்யா(அ)(அ)ஸ்தே(அ)வித்³யேத்யேதச்ச து³ர்ப⁴ணம் || 1110 ||
ப்ரத்யக்சிதா³பா⁴வித்³யா(அ)தோ ஹ்யவிசாரிதஸித்³தி⁴கா ||
ஸித்³தா⁴யதே ப்ரதீசீயம் ப்ராக்ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஜந்மந: || 1111 ||
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நவிவேகோ(அ)தோ வாக்யார்த²ப்ரதிபத்தயே ||
வாக்யார்த²ப்ரதிபத்த்யைவ ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநநிஹ்நுதி: || 1112 ||
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தேஷு ஸம்சாரோ(அ)யம் ப்ரமாந்தராத் ||
ஸித்³தோ⁴ யஸ்மாத³தஸ்தஸ்மிந்வாக்யம் ஸ்யாத³நுவாத³கம் || 1113 ||
க்ரமஸம்சாரிணஸ்தஸ்ய ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்திஷு ||
ப்³ரஹ்மத்வம் நாந்யதோ(அ)ஜ்ஞாயி வாக்யம் தத்ப்ரதிபத்திக்ருத் || 1114 ||
ஆத்மநோ ப்³ரஹ்மதா ஸாக்ஷாத்³ப்³ரஹ்மணோ(அ)ப்யாத்மதா ஸ்வத: ||
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யஸ்வ விஷயோ(அ)யமிஹோதி³த: || 1115 ||
மஹாமத்ஸ்யாக்²யத்³ருஷ்டாந்த: ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: ||
வ்யாக்²யாதோ(அ)ப்யந்யதா² த்வந்யே த்³ருஷ்டாந்தே வ்யாசசக்ஷிரே || 1116 ||
விஜ்ஞாநம் ப்ரஸ்துதம் தஸ்மிந்ஸம்தே³ஹோ ந: ப்ரஜாயதே ||
கிமேதத்³பௌ⁴திகம் ஜ்ஞாநம் பூ⁴தேப்⁴யோ(அ)ந்யஸ்ய சா(அ)(அ)த்மந: || 1117 ||
விஜ்ஞாநம் பௌ⁴திகம் தாவத்³பூ⁴தஸம்ஸர்க³ஜந்மந: ||
யதை²வ பா³ஹ்யநயநப்ரகாஶார்தா²பி⁴ஸம்க³தே: || 1118 ||
விஷயஜ்ஞாநஜந்மைவமாத்மநோ பூ⁴தஸம்க³தே: ||
பு³த்³தீ⁴ந்த்³ரியாதி³ஸம்ஸர்கா³த³பி⁴வ்யக்தி: ஸமீக்ஷ்யதே || 1119 ||
ஸம்விஜ்ஜ்ஞாநவிஶேஷஸ்ய ததா² ஸதி ந கிம்சந ||
வ்யதிரிக்தஸ்ய விஜ்ஞாதுர்விஜ்ஞாநே(அ)ஸ்தி ப்ரயோஜநம் || 1120 ||
இத்யேவம் சோதி³தே கைஶ்சித³த்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே ||
வ்யதிரிக்தோ ந சேஜ்ஜ்ஞாதா பூ⁴தேப்⁴யோ(அ)ப்⁴யுபக³ம்யதே || 1121 ||
துல்யத்வாத்³பூ⁴தமாத்ராணாம் ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: ||
விஜ்ஞாநஜந்ம யுக³பத்ததா³ ப்ராப்நோதி தே த்⁴ருவம் || 1122 ||
க்ரமவ்ருத்தேஸ்து போ³த⁴ஸ்ய ந போ³தோ⁴ பௌ⁴திகஸ்தத: ||
அந்யஸ்யைவ ஹி ஸம்வித்ஸ்யாத்ஸ்வப்நபு³த்³தா⁴ந்தநீட³த: || 1123 ||
இத்யஸ்யார்த²ஸ்ய விஜ்ஞப்த்யை த்³ருஷ்டாந்தோ(அ)த்ராபி⁴தீ⁴யதே ||
க்ரமேண ஸம்சரந்நத்³யாம் மஹாமத்ஸ்யோ யதா² ப³லீ || 1124 ||
மத்ஸ்யாபி⁴ஸம்க³திர்யத்³வத்பர்யாயேணேஹ கூலயோ: ||
க்ரமேண ஜ்ஞாத்ருஸம்ப³ந்த⁴ஸ்தத்³வத்ஸ்வப்நப்ரபோ³த⁴யோ: || 1125 ||
வ்யாபித்வாதா³த்மநோ(அ)ப்யேவம் யுக³பஜ்ஜ்ஞாத்ருதேதி சேத் ||
பூ⁴தமாத்ராவதி³த்யேவம் ஸமாநம் சோத்³யமாவயோ: || 1126 ||
கஸ்தர்ஹி க்ரமஹேது: ஸ்யாத் தே³வதாஹேதுகோ(அ)ஸ்து ஸ: ||
க்ரமேண வ்ருத்திஸ்தாஸா ஸ்யாத³தி⁴ஷ்டா²த்ருத்வகாரணாத் || 1127 ||
அத்ராபி யுக³பஜ்ஜ்ஞாநமுக்தயோ: பக்ஷயோர்யதா² ||
வ்யாபித்வாத்³தே³வதாநாம் ஸ்யாத்ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: || 1128 ||
அஸம்ப⁴வாத்ப்ரயத்நஸ்ய யுக³பத்³தே³வதாத்மந: ||
நாத: ஸ்யாத்³யுக³பஜ்ஜ்ஞாநமிதி சேந்ந ததா²(அ)பி தத் || 1129 ||
ப்ராஹா(அ)(அ)த்மபக்ஷவாத்³யத்ர ஸித்³த⁴ம் நோ யத்ஸமீஹிதம் ||
குதஸ்ததி³தி சேந்மத்த: ஶ்ருணு ஸர்வம் யதோ²ச்யதே || 1130 ||
ஸர்வத்ர யௌக³பத்³யம் ஸ்யாத்³விபு⁴த்வாத்³தே³வதாத்மந: ||
ஐஶ்வர்யாச்ச ப்ரயத்நோத்த²கார்யேஷ்வஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ ந து || 1131 ||
அதி⁴ஷ்டே²யேந்த்³ரியாணாம் ஹி ஸ்வப்நபூ⁴மாவஸம்ப⁴வாத் ||
வ்யாபாரோ நாஸ்த்யத: ஸ்வப்நே தே³வதாநாம் மநாக³பி || 1132 ||
அதோ போ⁴க்தா ஸ்வயம்ஸித்³தோ⁴ யதோ²க்தேநைவ ஹேதுநா ||
ப்ரயத்நாயௌக³பத்³யேந ஸ்வப்நஜாக்³ரத்³வயாத்³தி⁴ருக் || 1133 ||
ஆத்மநோ போ⁴க்த்ருதாஸித்³தி⁴ர்ஜ்ஞாத்ருத்வம் ச ப்ரஸித்⁴யதி ||
வ்யாபித்வே(அ)ப்யஸ்ய யத்நோ ய ஆத்மந: கர்த்ருதாம் ப்ரதி || 1134 ||
ந ஸம்ப⁴வத்யஸௌ யத்நோ யௌக³பத்³யேந நீட³யோ: ||
த்³ருஷ்டத்வாத்பரிபாட்²யா ஸ்யாத்தஸ்மாத்³வ்ருத்திரிதி ஸ்தி²தம் || 1135 ||
அயௌக³பத்³யத³ர்ஶித்வமாத்மாஸ்தித்வே(அ)நுமேஷ்யதே ||
ததா² தத்³வ்யரிக்தத்வே ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நகுலாயத: || 1136 ||
ந ச ஸ்வப்நவிநிர்மாணே தே³வதாவ்யாப்ருதிர்ப⁴வேத் ||
யதா²ஸ்வம் ஸ்தா²நமாயாந்தி தா ம்ருதிஸ்வாபயோர்யத: || 1137 ||
மதம் யதா² ம்ருதௌ தே³வாஸ்த்யக்த்வா ஸ்வம் ஸ்வமநுக்³ரஹம் ||
தே³ஹாரம்பே⁴ புநர்தே³வா யதா²ஸ்வம் குர்வதே க்ரியாம் || 1138 ||
தத்³வத்ஸுஷுப்ஸோருத்க்ரம்ய தே³வதா: ஸ்வாதி⁴காரத: ||
ஸ்வப்நஸர்கே³ புநஸ்தா: ஸ்வமதி⁴காரம் ப்ரகுர்வதே || 1139 ||
இத்யேவம் சோதி³தே(அ)தா²த்ர பரிஹாரோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ||
லிங்க³கார்யாநபி⁴வ்யக்தேர்நாலம் கார்யாய தே³வதா: || 1140 ||
காரணாந்யஸமர்தா²நி யதா² தே³ஹம்ருதே ம்ருதௌ ||
ஸ்வகார்யஸ்யாபி⁴நிஷ்பத்தௌ ததா² ஸ்வப்நே(அ)பி தே³வதா: || 1141 ||
கரணாந்யநபாஶ்ரித்ய நாலம் ஸ்வாதி⁴க்ருதிம் ப்ரதி ||
ஸ்வப்நே ச கரணாபா⁴வ: ஶ்ருத்யைவ ப்ரதிபாதி³த: || 1142 ||
யத ஏவமத: ஸ்வப்நே நா(அ)(அ)ஶம்கா தே³வதா: ப்ரதி || ||
அதி⁴காரோ யதஸ்தாஸாமாத்மநோ தே³ஹஸம்க³தௌ || 1143 ||
முக்த்வைவ தே³ஹஸம்ப³ந்த⁴ம் ஸ்வப்நோ(அ)யம் ப்ரத்யகா³த்மந: ||
ப³ஹிஷ்குலாயாவசநாதே³தச்சாத்⁴யவஸீயதே || 1144 ||
நாதோ பௌ⁴திகமேதத்ஸ்யாந்நாபி ஸ்யாத்³தே³வதாக்ருதம் ||
சைதந்யம் ஸ்வப்நக³ம் ஸ்வார்த²ம் ஶரீரத்³வயவர்ஜநாத் || 1145 ||
நிரநுக்³ரஹம் நிஷ்கரணம் வாஸநோபாதி⁴மாத்ரகம் ||
ஸ்வப்நத³ர்ஶநமேதத்ஸ்யாத்ப்ர்‍த்யக்³தீ⁴வஸ்துஸம்ஶ்ரயம் || 1146 ||
ப்ருத²க்த்வே வா(அ)ப்ருத²க்த்வே வா பூ⁴தேப்⁴யோ தே³வதாத்மந: ||
கிமர்த²ம் தே³வதாஶங்கா க்ரியதே ஹிருகா³த்மந: || 1147 ||
மத்ஸ்யத்³ருஷ்டாந்தவசஸ ஏதாவத்ப²़லமிஷ்யதே ||
ம்ருத்யுரூபமித³ம் ஸர்வம் கார்யம் ச கரணாநி ச || 1148 ||
தாப்⁴யாம் விலக்ஷணஸ்த்வாத்மா ஸ்வப்நே யோ(அ)யம் ப்ரபஶ்சித: ||
ஸ்தூ²லஸூக்ஷ்மஶரீராப்⁴யாம் கேவலஶ்சேதநோ(அ)க்ரிய: || 1149 ||
ததை²வ காமகர்மப்⁴யாமத்யந்தம் ஸ்யாத்³விலக்ஷண: ||
ப்ரயோஜகாப்⁴யாம் தே³ஹஸ்ய ததை²வ கரணஸ்ய ச || 1150 ||
அவித்³யாக்ருதமேவாத: ஸம்ஸாரித்வம் ந து ஸ்வத: ||
அதோ(அ)வித்³யாஸமுச்சி²த்தௌ முக்தி: ஸ்யாத்பரமாத்மந: || 1151 ||
இத்யுக்த: பூர்வவாக்யேந ஸமுதா³யார்த⁴ ஈத்³ருஶ: ||
பௌர்வாபர்யம் ஸமீக்ஷ்யா(அ)(அ)த்மா நிஷ்க்ரிய: கேவலோ(அ)த்³வய: || 1152 ||
அபாஸ்தகார்யகரணகர்மாஸங்கோ³ ந து க்வசித் ||
ஆத்மோபபாதி³த: ஸாக்ஷாத்³வசஸ்யேகத்ர யத்நத: || 1153 ||
ஸாஸங்க³ஶ்ச ஸம்ருத்யுஶ்ச ஸகார்யகரணஸ்ததா² ||
அவித்³யயா யதோ போ³த⁴ ஆத்மா(அ)யமுபலக்ஷ்யதே || 1154 ||
ஸ்வப்நே து வாஸநாகாமஸம்யுக்தோ ம்ருத்யுவர்ஜித: ||
ஸம்ப்ரஸாதே³ ப்ரஸந்நஶ்ச ததா²(அ)ஸங்கோ³(அ)பி வீக்ஷ்யதே || 1155 ||
தத்³வா அஸ்யைததி³த்யத்ர யதோ²க்தம் ரூபமாத்மந: ||
வக்ஷ்யமாணமதஸ்தஸ்ய த்³ருஷ்டாந்தோ(அ)யமிஹோச்யதே || 1156 ||
ஸ்வதோ பு³த்³த⁴ம் ச ஶுத்³த⁴ம் ச முக்தம் ரூபமிஹா(அ)(அ)த்மந: ||
ஏகவாக்யோபஸம்ஹாரே ந புஞ்ஜீக்ருத்ய த³ர்ஶிதம் || 1157 ||
தத்³யதா² ஶ்யேந இத்யுக்த்யா தத்³த்³ருஷ்டாந்தப்ரத³ர்ஶநாத் ||
ஶுத்³த⁴பு³த்³தா⁴தி³கம் ரூபமாத்மந: ஸம்ப்ரத³ர்ஶ்யதே || 1158 ||
ஸ்வப்நபு³த்³தா⁴ந்தயோர்வேஹ த்³ருஷ்டாந்த: ஸம்ப்ரத³ர்ஶித: ||
ஸம்ப்ரஸாத³ஸ்ய த்³ருஷ்டாந்த: ஶ்யேநேநாதா²து⁴நோச்யதே || 1159 ||
ஶ்யேந: ஶஶாதோ³ விஜ்ஞேயோ ப்³ருஹத்காயஶ்ச ரோஹித: ||
க்ஷிப்ர: ஶ்யேந: ஸுபர்ணஸ்து ப³லவாநல்பவிக்³ரஹ: || 1160 ||
ஶ்யேந: ஶ்ராந்தோ யதா²(அ)(அ)காஶே ப⁴க்ஷ்யஹேதோ: பரிப்⁴ரமந் ||
பக்ஷௌ விதத்ய நீட³ம் ஸ்வமேதி ஹி ஶ்ரமஹாநயே || 1161 ||
யதா² ததா²(அ)யமப்யாத்மா ஜாக்³ரத்ஸ்வப்ே பரிப்⁴ரமந் ||
ஶ்ராந்தஸ்தச்ச்²ரமஹாநார்த²ம் ப்³ரஹ்மநீட³ம் ப்ரபத்³யதே || 1162 ||
அந்தாய தா⁴வதீத்யுக்தம் தஸ்யாந்தஸ்ய விஶேஷணம் ||
யத்ர ஸுப்தோ ந கமிதி ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நநிஷேத⁴க்ருத் || 1163 ||
ஸுப்தஸ்திஸ்ருஷ்வவஸ்தா²ஸு ஸாமாந்யேந யதஸ்தத: ||
விஶிநஷ்ட்யாத்மந: ஸ்வாபம் யத்ர ஸுப்தகி³ரா ஸ்ப²़ுடம் || 1164 ||
ந கம்சநேதி காமோ ய: ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: ||
நிஷித்⁴யதே ஸுஷுப்தே(அ)ஸௌ ததா² ஸ்வப்நோ(அ)பி யஸ்தயோ: || 1165 ||
ஸ்வப்நே வா காமவிரஹாத்³யதோ²க்தேநைவ வர்த்மநா ||
ஜாக்³ரத்காமநிஷேதோ⁴(அ)தஸ்தத்ர காமாதி³ஸம்ப⁴வாத் || 1166 ||
ஏகைகஸ்யாமவஸ்தா²யாம் ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்திபி⁴: ||
யதி³ வா வித்³யதே பே⁴த³: கம்சநேதி ச லிங்க³த: || 1167 ||
த்ரய ஆவஸதா² இதி ததா² ச ஶ்ருதிஶாஸநம் ||
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தாநாம் த்ரைவித்⁴யப்ரதிபாத³கம் || 1168 ||
தத்ர த்ரயாணாம் ஸ்தா²நாநாம் ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நநிஷேத⁴நம் ||
ந கம்சநேதி வாக்யேந தயோரேவ க்³ரஹ: ஶ்ருதே: || 1169 ||
ஸ்வப்நம் ந கம்சநேத்யுக்த்யா ஸர்வஸ்வப்நநிஷேத⁴நம் ||
இதி ப்ரபோ³த⁴ஸ்வப்நாப்⁴யாம் விவிக்தம் ஸ்தா²நமுச்யதே || 1170 ||
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நாத்மகௌ பக்ஷௌ விதத்யா(அ)(அ)த்மா(அ)(அ)த்மமோஹவாந் ||
பு⁴க்த்வா போ⁴கா³நத² ஶ்ராந்த: பக்ஷௌ ஸம்ஹ்ருத்ய சா(அ)(அ)த்மநி || 1171 ||
அவித்³யாயாமவஸ்தா²நம் தது³த்³பூ⁴தஸ்ய வஸ்துந: ||
ஸம்ஹத்யபக்ஷோபமயா ஶ்ருத்யேஹ ப்ரதிபாத்³யதே || 1172 ||
ஸம்லயாயேதி யச்சு²த்³த⁴ம் ரூபம் ஸ்யாத்ப்ரத்யகா³த்மந: ||
ப்ரத்யக்சிதா³ப⁴ ஆக³த்ய த்⁴ரியதே ப்ரத்யகா³த்மநே || 1173 ||
பு³த்³த்⁴யாதி³கார்யஸம்ஹாரே ப்ரத்யக்சைதந்யரூபிண: ||
சித்³பி³ம்ப³ஸ்யாபி ஸம்ஹாரோ ஜலார்கப்ரவிலாபவத் || 1174 ||
அவித்³யாவாந்புரா யோ(அ)பூ⁴த³வித்³யாகார்யக³ஶ்சிதி: ||
அவித்³யயா விபா⁴கோ³(அ)ஸ்ய சித்³பி³ம்ப³ஸ்யோபஜாயதே || 1175 ||
ப்ரத்யாக்²யாதைவ ஸா(அ)வித்³யா ஸகார்யா ஸர்வதா³(அ)(அ)த்மநா ||
ப்ரத்யாசஷ்டே து நாவித்³யா நிராத்மத்வாச்சிதா³த்ப்ரந: || 1176 ||
அவித்³யாதஜ்ஜகார்யாப்⁴யாமாத்மா(அ)ந்யாநவஶேஷத: ||
ஸம்ப³த்⁴யதே ஸ்வதோ(அ)ஸங்க³ ஆத்மத்வாதே³வ காரணாத் || 1177 ||
அவித்³யா யச்ச தத்கார்யமாத்மாநம் ஸ்வாத்மஸித்³த⁴யே ||
ஸம்பி³ப⁴த்ஸத்யநாத்மத்வாதா³த்மா தந்நாநுமந்யதே || 1178 ||
நி:ஸங்க³ஸ்ய ஸஸங்கே³ந கூடஸ்த²ஸ்ய நிராத்மநா ||
ஆத்மநோ(அ)நாத்மநா யோகோ³ வாஸ்தவோ நோபபத்³யதே || 1179 ||
ப்ரத்யாக்²யாதா(அ)(அ)த்மநைவேயம் ப்ரத்யகா³த்மாநமேகலம் ||
அவித்³யா(அ)(அ)லிங்க³தே வஹ்நிம் க்⁴ருதபிண்ட³ இவோல்ப³ணம் || 1180 ||
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தா⁴ ஸம்க³தி: பரமாத்மந: ||
அவித்³யாதஜ்ஜகார்யாப்⁴யாமேவமேவேதி க³ம்யதாம் || 1181 ||
ஏவம் ஸத்யஸ்ய பா³த⁴: ஸ்யாத்பரமார்தா²த்மஸம்ஶ்ரயாத் ||
ஸம்ஸாராநர்த²ஸம்ப³ந்த⁴ஹேதோராத்மப்ரமாணத: || 1182 ||
ப்ரத்யக்³தீ⁴மாத்ரத: ப்ரத்யங்ஙத்³வயத்வவிஶேஷண: ||
நி:ஸம்ப³ந்தா⁴த்மஸம்ப³ந்தா⁴த³நாத்மா த்வாத்மவந்ந ஸந் || 1183 ||
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததாமேவம் ஸதி வ்யாசக்ஷதே(அ)த்ர யே ||
கர்ஷந்தி நாஸிகாக்³ரேண கர்ணமூலம் ஸுகே²ந தே || 1184 ||
ஆத்மவஸ்த்வதிரேகேண நாந்யத்³வஸ்த்வஸ்தி மாநத: ||
தந்மாநமிதி சேந்மைவம் யதஸ்தத்ப்ராக்ப்ரபோ³த⁴த: || 1185 ||
அஸ்து வஸ்த்வந்தரம் சாந்யத்தஸ்யாப்யாத்மாபி⁴ஸம்க³தௌ ||
கோ ஹேதுரிதி வக்தவ்யம் நாவித்³யா(அ)காரகத்வத: || 1186 ||
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததாவ்யாக்²யா தஸ்மாத³ந்த⁴பரம்பரா ||
வைஶ்வாநரவராதே³வ ந து ந்யாயாநுஸாரத: || 1187 ||
அஸ்ய ஹி த்³வைதவிஷயே விஜ்ஞாநம் பா⁴நுரஶ்மிவத் ||
விகீர்ணம் போ³த⁴தே³ஶீயம் ஸமந்தாத்ப்ரத²தே த்³ருஶே: || 1188 ||
தத்ர கர்மப்ரஸூதோ(அ)யம் காம: ஸர்வப்ரவ்ருத்திக்ருத் ||
ஜாதா கர்மண ஏவேயம் பா⁴வநா(அ)ஸ்யாந்தராத்மந: || 1189 ||
யதா² லக்ஷணயா கர்ம க்ருதம் பா⁴வநயா(அ)(அ)த்மநா ||
ப²़லம் தாத்³ருக்³வித⁴ம் தா³துமேகீப⁴வதி ஸா(அ)(அ)த்மந: || 1190 ||
தயா(அ)நுராஞ்ஜித இவ ஹ்யாத்மா காமாந்பரீப்ஸதி ||
வாஸநாலக்ஷண: காம: ஸ்வப்நஸர்கா³ய ஜாயதே || 1191 ||
ஸுகா²தி³ப²़லபோ⁴கா³ய ஸ்வப்ந: க்ஷுத்³ரஸ்ய கர்மண: ||
பரிச்சே²தே³ந நிர்மாத்ருஜ்ஞாநம் ச ப்ரத்யகா³த்மந: || 1192 ||
விஜ்ஞாநாநுவிதா⁴யீ ஹி விகார: கர்மணோ யத: ||
விஜ்ஞாநம் விபரீதார்த²த³ர்ஶநம் சேஹ ப⁴ண்யதே || 1193 ||
ஸா(அ)வித்³யா ஸதி பா³ஹ்யே(அ)ர்தே² த்³ரஷ்டவ்யே(அ)லம் ந சாஸதி ||
காம: ஸ ஏவ போ³தே⁴(அ)ஸ்ய விஜ்ஞாநாத்மந இஷ்யதே || 1194 ||
ப்ரயோக்த்ரீ பா⁴வநா தத்ர கர்ம த்வஸ்ய விகாரக்ருத் ||
விபரீதக்³ரஹாய ஸ்யாத³ந்யதே²தி விநிஶ்சிதி: || 1195 ||
காமேஹாபா⁴வநாஜ்ஞாநபதா³ர்தா²நாம் யதா²க்ரமம் ||
பரஸ்பரவ்யபேக்ஷத்வாதே³வம் ஸ்யாதே³கவாக்யதா || 1196 ||
தத்ர பா⁴வநயைவா(அ)(அ)த்மா காமாந்காமயதே ததா² ||
வித்³யயா வீக்ஷதே சார்தா²நவித்³யோத்தா²பிதாநிஹ || 1197 ||
ஸம்ப்ரஸாதே³ து பா³ஹ்யஸ்ய வஸ்துநோ(அ)ஸம்ப⁴வாதி³த³ம் ||
கர்ம நிஸ்பந்த³மேவா(அ)(அ)ஸ்தே பா⁴வநா(அ)பி ச ஶாம்யதி || 1198 ||
ப்ரயோஜ்யவிரஹாத்கர்மகார்யஸ்யாஸம்ப⁴வாத்ததா² || 1199 ||
வித்³யா(அ)பி விபரீதஸ்ய ப்ரவிப⁴க்தஸ்ய வஸ்துந: ||
அபா⁴வாத³விஶேஷாத்மஜ்ஞாநோ(அ)யம் வ்யவதிஷ்ட²தே || 1200 ||
தா³ஹ்யாபா⁴வாத்³யதா² வஹ்நி: ஸ்வாத்மந்யேவோபஶாம்யதி ||
கர்மண்யஸ்தமிதே தத்³வத்ப்ரத்யங்ஙாஸ்தே ஸ்வபா⁴வத: || 1201 ||
ஏவம் க்ருத்வேத³மத்ரா(அ)(அ)ஹ ஶ்ருதி: காமம் ந கம்சந ||
காமகர்மாதி³நிர்முக்தம் ஸுஷுப்தே ரூபமாத்மந: || 1202 ||
இத்யேவம் ஶ்யேநத்³ருஷ்டாந்த: கைஶ்சித்³வ்யாக்²யாயி ஸாத³ரை: ||
தத்ர யுக்தமயுக்தம் வா ஶ்ருதிவாக்யாநுஸாரத: || 1203 ||
ந்யாயைர்ஜக³தி ஸம்ஸித்³தை⁴: ஸ்வயமேவ விசார்யதாம் ||
அபக்ஷபாதபதிதைர்வித்³வத்³பி⁴ர்வஸ்துஸித்³த⁴யே || 1204 ||
ஏதத³ஸ்ய ஸ்வதோ ரூபம் யத³த்ரோபப்ரத³ர்ஶிதம் ||
அவித்³யாகாமகர்மாதி³விவிக்தம் யத்ஸுஷுப்தக³ம் || 1205 ||
இதோ(அ)ந்யதா² து யத்³ரூபம் ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸ்வலக்ஷணம் ||
தத³ஸ்ய பரதோ ஜ்ஞேயமாத்மாஜ்ஞாநைகஹேதுகம் || 1206 ||
யத்³தே⁴துகமித³ம் ரூபம் ஸா(அ)வித்³யா(அ)நர்த²காரிணீ ||
ஸா ஸ்வத: பரதோ வா(அ)ஸ்யேத்யேதத³த்ராது⁴நோச்யதே || 1207 ||
ந த்வாக³ந்துரவித்³யேயமநிர்மோக்ஷப்ரஸங்க³த: ||
ஆத்மஸ்வபா⁴வோ(அ)வித்³யேயம் ந வேத்யேதத்³விசார்யதே || 1208 ||
அவித்³யாகாமகர்மாதி³ப்ரவிவிக்தமிஹா(அ)(அ)த்மந: ||
ரூபம் பூர்வமுபந்யஸ்தம் தஸ்ய ஸாக்ஷாச்சிகீர்ஷயா || 1209 ||
அவித்³யாயாஶ்ச யத்கார்யம் தச்ச வாச்யமஶேஷத: ||
இத்யாவிஷ்க்ருதிஸித்³த்⁴யர்த²ம் பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே || 1210 ||
நாட்³யாயத்தா யதோ(அ)வித்³யாகார்யத்³ருஷ்டிரத: பரம் ||
நாடீ³நாம் ஸ்யாது³பந்யாஸஸ்தா வா அஸ்யேதிவாக்யத: || 1211 ||
யத்³வா ம்ருஷாத்வஸித்³த்⁴யர்த²ம் நாட்³யுபந்யாஸ இஷ்யதே ||
அத்யந்ததநுதோ ஹ்யந்தர்விந்த்⁴யாதே³ரீக்ஷணம் குத: || 1212 ||
அவித்³யாகார்யமேதச்சேத் அவித்³யாவந்ம்ருஷேஷ்யதே ||
அதோ ம்ருஷாத்வஸித்³த்⁴யர்த²ம் தநுநாடீ³பரிக்³ரஹ: || 1213 ||
தா வா அஸ்ய ஹிதா நாம நாட்³ய: ஸூக்ஷ்மா ஹ்ருதி³ ஸ்தி²தா: ||
அபகர்ஷேதரௌ யாபி⁴: கார்யஸ்யா(அ)(அ)த்மா ஸமீக்ஷதே || 1214 ||
ஸஹஸ்ரதமபா⁴கே³ந கேஶஸ்ய பரிணாஹத: ||
நாட்³யோ(அ)ணிம்நா ஸமாநாஸ்தா நாநாந்நரஸஸம்ப்⁴ருதா: || 1215 ||
தாஸ்வந்நரஸபூர்ணாஸு ஸ ஆத்மா(அ)வித்³யயா(அ)(அ)த்மந: ||
ரக்தபீதாதி³ரூபத்வம் மந்யதே ஸ்வப்நமத்⁴யக³: || 1216 ||
ரஸவர்ணாநுரோதே⁴ந ரக்தபீதாதி³ரூபதாம் ||
ப்ரதீசோ போ⁴க³ஸித்³த்⁴யர்த²ம் தே³வதைதி ம்ருஷாத்மிகாம் || 1217 ||
பௌ³த்³த⁴விஜ்ஞாநவிக்ஷேபஸம்ஹாரகத²நாய து ||
சதுர்தே² நாட்³யுபந்யாஸோ விஜ்ஞாநாத்மவிஶுத்³த⁴யே || 1218 ||
தே³வதாந்நரஸாணுத்வஜ்ஞாநாய ச புநர்க்³ரஹ: ||
ஷஷ்டா²தௌ³ ஸூக்ஷ்மநாடீ³நாம் தத்³தூ³ரா(அ)(அ)த்மாவபு³த்³த⁴யே || 1219 ||
போ⁴க்து: ஸ்வரூபவிஜ்ஞப்த்யா இஹ நாடீ³பரிக்³ரஹ: ||
க்ரியதே காமகர்மாதி³விவேகஸ்ய விவக்ஷயா || 1220 ||
ந விஜ்ஞாநாத்மநோ ரூபம் சைதந்யாத³ந்யதி³ஷ்யதே ||
ஸ்வாத்மாவித்³யைகஹேத்வேவ தஸ்ய ரூபாந்தரம் யத: || 1221 ||
விஜ்ஞாநபுருஷாணாம் ஹி ஸர்வேஷாமேகரூபதா ||
சைதந்யாத்மதயா ஜ்ஞேயா தத³போ³தா⁴த்து பி⁴ந்நதா || 1222 ||
அத்⁴யாத்மாதி³விபா⁴கோ³(அ)யம் ந ஸ்வத: ப்ரத்யகா³த்மந: ||
தத³போ³தை⁴கஹேதுத்வாத³ப்ராப்தைகாத்ம்யவஸ்துக: || 1223 ||
லிங்க³மேவ ததோ ரூபமாத்மாவித்³யைகஹேதுகம் ||
கர்மோத்தா² பா⁴வநா யாஶ்ச ரூபம் தா அபி லிங்க³வத் || 1224 ||
லிங்க³ம் சாப்யதிஸூக்ஷ்மம் தந்நாடீ³மத்⁴யக³திக்ஷமம் ||
ஸ்வாமிகர்மவஶாத்தச்ச ரூபம் க்³ருஹ்ணாதி தை³வதம் || 1225 ||
போ⁴க³மாத்ரப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் சைதந்யாபா⁴ஸமாத்ரத: ||
நாநாத்மரூபமாத்மா(அ)யம் கிம்சித³ந்யத³பேக்ஷதே || 1226 ||
விஜ்ஞாநபுருஷ: ஸோ(அ)யமதி⁴தை³வாதி³வாஸந: ||
லிங்க³தே³ஹாநுரோதீ⁴ ஸல்லிங்கே³ கர்த்ராதி³விக்ரியாம் ||
அவித்³யோபஹதாத்மா ஸந்நாத்மத்வேநாபி⁴மந்யதே || 1227 ||
லிங்க³ஸ்ய விக்ரியா யா(அ)பி ஸா ரஸாநுவிதா⁴யிநீ || 1228 ||
அதி⁴தை³வாதி³தே³ஹஸ்ய ரஸஹேது: ஸ்தி²திர்யத: ||
ஏதாபி⁴ர்வா இதி ததா² தேநைதா இதி ச ஶ்ருதி: || 1229 ||
ரஸோ(அ)பி சாயம் ஜக்³தா⁴ந்நபரிணாமமபேக்ஷதே ||
யதோ(அ)தோ வாதபித்தாதீ³ந்தா⁴தூந்ஸோ(அ)ப்யநுருத்⁴யதே || 1230 ||
தா⁴துரூபாநுரோதீ⁴ ஸந்‍ரஸோ ரக்தாதி³மேத்யத² ||
தம் வர்ணம் தே³வதாதே³ஹோ யதோ²க்தமநுருத்⁴யதே || 1231 ||
ஆத்மநோ(அ)விக்ரியஸ்யைவ லிங்கே³ ஸ்வபா⁴ஸவர்த்மநா ||
த³ர்ஶநம் ஶுக்லபீதாதே³ர்ஜாயதே கர்மணோ வஶாத் || 1232 ||
ஆத்மந்யேஷ யத: ஸர்வஸ்தத³வித்³யைகஹேதுக: ||
அத்⁴யாத்மாதி³ப்ரபஞ்சோ ஹி ஶுக்திகாரஜதாதி³வத் || 1233 ||
ஸத்யாந்ருதவிபா⁴கோ³(அ)யம் ததா²(அ)ப்யந்ருதவஸ்துநி ||
ஜாக்³ரத்³பூ⁴மௌ ப்ரஸித்³தோ⁴(அ)ஸ்ய லோகே ஸ்வப்நே யதா² ததா² || 1234 ||
சித்ஸ்வபா⁴வாதிரேகேண நாவித்³யாதே³: ப்ரஸித்⁴யதி ||
ஸத்யத்வமிவ மாநேந மித்²யாத்வமபி வஸ்துந: || 1235 ||
சிந்மாத்ரதைவ தேநாஸ்ய கார்யகாரணவஸ்துந: ||
ஶ்ருத்யேஹோச்சை: ப்ரத்யபாதி³ தத்த்வமஸ்யாதி³ரூபயா || 1236 ||
மித்²யாபா⁴வநமாத்ராதே⁴ர்நிரஸ்தவிக்ருதேரிஹ ||
ப்ரதீசோ த³ர்ஶநம் ஸ்வப்நே ஶ்ருத்யா மித்²யேதி வர்ண்யதே || 1237 ||
ஶுக்லம் ஸ்யாத்கப²़பூ⁴யஸ்த்வே வாதபித்தஸமாக³மாத் ||
நீலம் க்ருஷ்ணம் ச வாதஸ்ய பரிணாமம் ப்ரசக்ஷதே || 1238 ||
பிங்க³லம் பித்தபா³ஹுல்யாத்³த⁴ரிதோ மந்த³பித்தக: ||
இதி வைஷம்யதோ வர்ணோ தா⁴துஸாம்யே(அ)திலோஹித: || 1239 ||
இத்யேவமாதி³ ப³ஹுதா⁴ பரிணாமம் ப்ரசக்ஷதே ||
சிகித்ஸாஶாஸ்ரதத்த்வஜ்ஞாஜக்³த⁴ஸ்யாந்நஸ்ய நாடி³க³ம் || 1240 ||
அதை²தஸ்மிந்நந்நரஸபரிணாமே யதோ²தி³தே ||
ப்ரத்யங்மோஹஸ்ய யத்கார்யமது⁴நா தத்ப்ரபஞ்ச்யதே || 1241 ||
ஜக³தா³த்மநி நிர்மாய ஸாதி⁴பூ⁴தாதி⁴தை³வதம் ||
ஶுக்லாத்³யாக்ருதிநாடீ³ஸ்த²மாத்மா பஶ்யத்யவித்³யயா || 1242 ||
அவித்³யாயா: பரா காஷ்டா²(அ)தே²தா³நீமுச்யதே ஸ்ப²़ுடம் ||
தத்கார்யதாரதம்யேந ஸா(அ)வித்³யா பி⁴த்³யதே யத: || 1243 ||
லிங்கா³தி³கார்யபே⁴தே³ந ஸா(அ)வித்³யா பி⁴த்³யதே ஸதா³ ||
ஸ்வஸ்த்வவித்³யாபே⁴தோ³(அ)த்ர மநாக³பி ந வித்³யதே || 1244 ||
தல்லிங்க³ம் வாஸநாநீட³ம் ஸூக்ஷ்ம்யம் ஸ்வச்ச²ஸ்வபா⁴வகம் ||
நாடீ³க³தரஸோபாதி⁴ஸஸம்ர்கா³த்ஸ்ப²़டிகாதி³வத் || 1245 ||
த⁴ர்மாதி³ப்ரேரகோத்³பூ⁴தரத²ஸ்த்ரீஹஸ்திலக்ஷண
நாநாக்ருதிரஸாத்³யாத்ம ஹ்யாத்மநோ(அ)லுப்தசக்ஷுஷ: ||
ப்ரத²தே புரதோ(அ)வித்³யாமாத்ரதத்த்வம் விநஶ்வரம் || 1246 ||
ஏவம் தாவத³வித்³யைகநீடா³நாமுதி³தோ விதி⁴: ||
பா⁴வநாநாம் விநிஷ்பத்தௌ போ³தே⁴ ஸ்வப்நே(அ)த² ப⁴ண்யதே || 1247 ||
அத² யத்ரா(அ)(அ)த்மமோஹோத்த²ம் க்⁴நந்தீவைநமிதீக்ஷணம் ||
ஜிநந்தீவைநமிதி ச ம்ருஷைவமபி⁴மந்யதே || 1248 ||
நாஸ்த்யத்ர ஹந்தா ஜேதா வா கிம்த்வஜ்ஞாநோத்த²மேவ தத் ||
வாஸநாவிஷ்டவிஜ்ஞாநோ ஹநநாத்³யபி⁴மந்யதே || 1249 ||
அத⁴ர்மாதி³ப்ரகர்ஷோத்த² க³ர்தாதி³பதநாதி³கம் || 1250 ||
ப்ரதீசோ த³ர்ஶநம் ஸ்வப்நே மூட⁴ஸ்யேஹோபஜாயதே ||
மித்²யாத்வகாரணம் ப்ராஹ யதே³வேதி ஶ்ருதி: ஸ்வயம் || 1251 ||
ஜாக்³ரத்³விஷய ஏவாயம் யதை³க்ஷிஷ்ட புரா(அ)ப்யஸத் ||
தத³த்ர ஸ்வப்நே(அ)ஸம்பா⁴வ்யம் மந்யதே(அ)வித்³யயைவ ஸ: ||
நாவித்³யா நாபி தத்கார்யம் யஸ்மாதா³த்மஸமீக்ஷணே || 1252 ||
ப⁴யம் த்வேகாந்ததோ(அ)வித்³யாகார்யமாஹுர்விபஶ்சித: ||
யதோ விஜ்ஞாததத்த்வாநாம் பீ⁴திர்நாஸ்தி குதஶ்சந || 1253 ||
ஏதது³க்தம் ப⁴வத்யத்ர பூர்வோபாத்தஸ்ய கர்மண: ||
ப²़லம் ப்ரபோ³தே⁴ யத்³பு⁴க்தம் தச்சே²ஷோ பா⁴வநோச்யதே || 1254 ||
யதி³ நாமாவஸிதார்தா² ப²़லம் த³த்த்வேஹ பா⁴வநா ||
பும்போ⁴க³ஸமயே கர்ம ப்ரயுங்தே ஸா புநர்நவம் || 1255 ||
உத்த்பத்திபோ⁴க³யோரேவம் பா⁴வநா கர்மண: ஸதா³ ||
ப்ரயோக்த்ரீ பா⁴வநைவா(அ)(அ)த்மகர்த்ருபோ⁴க்த்ருத்வயோர்ம்ருஷா || 1256 ||
ஏவம் ஸதி ப்ரபோ³தே⁴ யத்³பு⁴க்தம் ப்ராக்கர்மண: ப²़லம் ||
தஸ்யாநுவாஸநா தீ⁴ஸ்தா² பா⁴வநேத்யபி⁴தீ⁴யதே || 1257 ||
ஆத்மசைதந்யபி³ம்பே³ந பி³ம்பி³தா தீ⁴ர்யதா² ததா² ||
கர்மோத்த²ப²़லபி³ம்பே³ந பி³ம்பி³தேயம் மதி: ஸதா³ || 1258 ||
அவித்³யாக்³ரதி²த: ஸோ(அ)யம் பரமாத்மா(அ)ஶரீரத: ||
கர்தா போ⁴க்தேவ சா(அ)(அ)பா⁴தி ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: || 1259 ||
ந சாவித்³யாதிரேகேண கௌடஸ்த்²யாத்ப்ரத்யகா³த்மந: ||
ஹேதுமந்யம் ப்ரபஶ்யாம: கர்த்ருத்வாதி³ப்ரஸித்³த⁴யே || 1260 ||
ரஜோதூ⁴மதுஷாராப்⁴ரநீஹாராத்³யந்விதம் வியத் ||
ஸம்பா⁴வ்யதே யதா² மூடை⁴ராத்மைவம் கர்த்ருதாதி³பி⁴: || 1261 ||
த⁴ர்மத⁴ர்ம்யபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ நேக்ஷ்யந்தே மாநதோ யதா² ||
வியத்யேவம் ந வீக்ஷ்யந்தே ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யா யதோ²தி³தா: || 1262 ||
சைதந்யாபா⁴ஸஸம்மோஹம் பா⁴வநேயம் ஸமாஶ்ரிதா ||
ஸத்ய ஆத்மநி கூடஸ்த² ஆஶ்ரிதா இதி ப⁴ண்யதே || 1263 ||
ஸ்வாமிந்யேவ யத: ஸர்வம் ஸமவைதி க்ரியாப²़லம் ||
மமாஹமிதிஹேதூத்த²ம் ஸ்வாமித்வம் சாப்யபோ³த⁴ஜம் || 1264 ||
தே³ஶகாலாதி³ஹீநஸ்ய ஹ்யநவச்சி²ந்நவஸ்துந: ||
அஹம் மமேத்யவச்சே²தோ³ நா(அ)(அ)த்மாவித்³யாம்ருதே யத: || 1265 ||
வாஸநைகாதி⁴கரணஶ்சிதா³பா⁴ஸோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ||
பா⁴வநாரஞ்ஜிதஜ்ஞாநோ ப⁴வதீதி ந நிர்த்³வய: || 1266 ||
பா⁴வநாரஞ்ஜிதமதிஸாக்ஷித்வாதா³த்மவஸ்துந: ||
பா⁴வநாஶ்ரயவத்³பா⁴தி ப்ரத்யங்ஜட³தி⁴யாமத: || 1267 ||
ப³ஹுநா(அ)த்ர கிமுக்தேந யதே³வாயம் ஸமீக்ஷதே || 1268 ||
போ³தே⁴ ஹஸ்த்யாதி³கம் ஸ்வப்நே ததே³வாவித்³யயா(அ)(அ)த்மநி ||
ஸம்பா⁴வயதி மித்²யைவ நபோ⁴ நீலம் யதா² ததா² || 1269 ||
கார்யமேதத³வித்³யாயா: ப்ரோத்³பூ⁴தாயா: ப்ரத³ர்ஶிதம் ||
அதா²பக்ருஷ்யமாணாயா: கார்யத: கார்யமுச்யதே || 1270 ||
தே³வாதி³விஷயோத்³பூ⁴தவாஸநா(அ)ஸ்ய யதா³ ததா³ ||
ஜாக்³ரத்³பூ⁴மாவத² ஸ்வப்நே ஜாயதே ஸைவ பா⁴வநா ||
தே³வோ ராஜேவ சாஸ்மீதி ஸ்வப்நகர்மவஶாத்³விபோ⁴: || 1271 ||
த்⁴வஸ்தாத்மமோஹதத்கார்ய: ஸ்யாத்ப்ரபோ³தே⁴ யதா³ ததா³ ||
ஸர்வமஸ்ம்யஹமேவேத³மிதி ஸ்வப்நே(அ)பி⁴மந்யதே || 1272 ||
அஹமேவேதி சிந்மாத்ரமாத்மநோ(அ)த்ராவதா⁴ர்யதே ||
இத³ம்ஶப்³தே³ந சாவித்³யாகார்யமத்ர விவக்ஷிதம் || 1273 ||
அவித்³யாயா: ஸமுச்சி²த்தாவலமேவமித³ம் வச: ||
ஸர்வ: க்ருத்ஸ்நோ(அ)ஹமஸ்மீதி ததை³தது³பபத்³யதே || 1274 ||
ஏஷோ(அ)ஸ்ய பரம: பூர்ண: க்ருத்ஸ்நோ லோகஸ்து வித்³யயா ||
இதோ(அ)பரே து யே லோகாஸ்தே(அ)ஸ்யாவித்³யாப்ரகல்பிதா: || 1275 ||
தே³வோ ராஜேவ யத் ஸ்வப்நே த³ர்ஶநம் ப்ரத்யகா³த்மந: ||
வித்³யாப²़லம் ந தந்ந்யாய்ய மிவ ஶப்³தே³ந ஸம்க³தே: || 1276 ||
க்⁴நந்தீவாவித்³யயா யத்³வந்மந்யதே ஸ்வப்நபூ⁴மிக³: ||
தே³வோ ராஜேவ சாஸ்மீதி மோஹாதே³வம் க்ரியாப²़லம் || 1277 ||
அஹமேவேதி ந ஸ்வப்ந: ஸாக்ஷாத³த்ரா(அ)(அ)த்மவஸ்துந: ||
போ³தே⁴(அ)வித்³யாஸஹாயத்வமிஹ த்வாத்மைவ நிர்த்³வய: || 1278 ||
யாவத்கிம்சித³வித்³யோத்த²மித³மா தத³நூத்³யதே ||
யதா²வ்யாக்²யாதமைகாத்ம்யமஹமித்யபி⁴தீ⁴யதே || 1279 ||
ஶரீராந்தமிந்த³ம் ரூபம் ஸாதி⁴பூ⁴தாதி⁴தை³வதம் ||
ப்ரதீச்யவித்³யயா(அ)த்⁴யஸ்தமஹமைதத்³விஶேஷ்யதே || 1280 ||
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் யதோ²க்தாப்⁴யாம் பதா³ர்த²யோ: ||
விஜ்ஞாதயோரித³ம் வாக்யமஹமேவேத³மித்யத: || 1281 ||
பா³த்⁴யபா³த⁴கயோரேவம் ஜ்ஞாதயோருக்தவர்த்மநா ||
ப்ரதீசி ஜாயதே ஜ்ஞாநம் வாக்யாத³ஜ்ஞாநஹாநிக்ருத் || 1282 ||
ஜ்ஞாநாத்³த்⁴வஸ்தே ஹி தமஸி த்⁴வஸ்தே த்³வைதே ஸஹேதுகே ||
ஸர்வ: க்ருத்ஸ்நோ ப⁴வேதா³த்மா மநோவாசாமகோ³சர: || 1283 ||
ஸ ஏஷ பர உத்கர்ஷோ வித்³யாயா: ஸம்ப்ரத³ர்ஶித: ||
ஸம்ப்ரஸாத³ இத³ம் ஸர்வமாத்மநைவாவஶிஷ்யதே || 1284 ||
ஏக ஆத்மேதி தத்³வத்³தீ⁴: ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: || 1285 ||
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴ஸ்ததை²வாநாத்மதீ⁴ரபி ||
வ்யபி⁴சாரஸ்வபா⁴வோக்தா ப்ரத்யகா³த்மைகஸாக்ஷிகா || 1286 ||
வ்யபி⁴சாரிமதிஷ்வேவம் பு³த்³தி⁴ரவ்யபி⁴சாரிணீ ||
வ்யபி⁴சாரித்வஸம்ஸித்³தி⁴ஹேதுரைகாத்ம்யநிஷ்டி²தா || 1287 ||
ஸத்யாமபி த்வவித்³யாயாம் ப்ரமாணாநுக³மாத்புரா ||
வாஸ்தவம் வ்ருத்தமீத்³ருங்ந: ஸித்³த⁴ம் ஹ்யநுப⁴வாஶ்ரயம் || 1288 ||
அவித்³யாவித்³யயோ ரூபம் கார்யம் சாபி ஸமாஸத: ||
வ்யாக்²யாதமேவம் மாநாநாம் ப்ராக்ஸூதேரநுபூ⁴தித: || 1289 ||
அநாத்மவஸ்துமாநாநாம் ப்ராக³நாத்மாபி⁴ஸம்க³தே: ||
ஸ்வத: ஸித்³தா⁴த்மமேயோத்த²ரூபதைவ ப்ரதீயதே || 1290 ||
சித்³ரூபைரேவ தை: ஸத்³பி⁴ரநாத்மார்தோ²(அ)பி ஶக்யதே ||
ப்ரமாதும் தத்³ருதே(அ)நாத்மா ஹ்யந்த⁴காரப்ரந்ருத்தவத் || 1291 ||
அநாத்மா(அ)பி விநா(அ)(அ)த்மாநம் நைவாநாத்மாயதே யத: ||
அவஸ்துத்வாந்நிராத்மத்வாத்³வந்த்⁴யாஸூநுந்ருஶ்ருங்க³வத் || 1292 ||
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தேஷு த்வாத்மாவித்³யா ம்ருஷா ஸதீ ||
வ்யவஹாரபத²ம் ப்ராப்தா ஸ்வத:ஸித்³தா⁴த்மஸாக்ஷிகா || 1293 ||
ஸர்வோ(அ)ஸ்மீதி ஹி வித்³யேயமவித்³யா(அ)தோ(அ)ந்யத³ர்ஶநம் ||
உப⁴யம் ஸம்விதா³யத்தம் த³ர்ஶநம் ப்ராக்ப்ரமாக³மாத் || 1294 ||
ஏஷோ(அ)ஸ்ய பரமோ லோகோ ய: ஸர்வோ(அ)ஸ்மீதி த³ர்ஶித: ||
அத: பரம் பராவஸ்தா² நிரவித்³யா ப்ரத³ர்ஶ்யதே || 1295 ||
அநாப்தகாமமஸ்யோக்தமாத்மாவித்³யைகஹேதுகம் ||
ரூபம் பூர்வமிஹ த்வஸ்ய த்⁴வஸ்தாவித்³யமதோ²ச்யதே || 1296 ||
ச²ந்த³: காமோ(அ)தி⁴காராத்ஸ்யாத்ஸாஹசர்யாச்ச பாப்மநா ||
அதிக்ராந்தம் யதஶ்ச²ந்த³மதிச்ச²ந்த³மித³ம் தத: || 1297 ||
விவ்ருதிஶ்சா²ந்த³ஸீ ஜ்ஞேயா லக்ஷணாஸம்ப⁴வாதி³ஹ || 1298 ||
பாப்மஶப்³தே³ந சாத்ர ஸ்யாத்³த⁴ர்மாத⁴ர்மபரிக்³ரஹ: ||
பாப்மநோ விஜஹாதீதி ததா²சைவ புரோதி³தம் || 1299 ||
அபேதகாரகத்வாத³ஹேதோரஜ்ஞாநதோ ஹதே: ||
த⁴ர்மாத⁴ர்மாதி³பாப்மாநோ ரூபமாத்மந உச்யதே || 1300 ||
ஸதா³(அ)பஹதபாப்மேதி ப⁴யஹேதோஶ்ச லங்க⁴க⁴நாத் ||
ஆத்மநோ(அ)ஸ்யா ப⁴யம் ரூபம் ஸதா³(அ)நஸ்தமிதோதி³தம் || 1301 ||
வாஸ்தவேநைவ வ்ருத்தேந ஜ்ஞேயகார்யஸமாப்தித: ||
அத: ஸர்வம் க்ருதம் ஜ்ஞாநம் நாதோ(அ)ந்யத³வஶிஷ்யதே || 1302 ||
யத ஏவமதோ யாவத்கிம்சித்கார்யாந்தராயகம் ||
மோஹவ்யவஹிதம் வா யத்ப்ராப்தம் தத்³ப்³ரஹ்மபோ³த⁴த: || 1303 ||
காமகர்மமஹாமோஹரஹிதம் ரூபமாத்மந: ||
ஶ்ருத்யா ப்ரத³ர்ஶிதம் ஸாக்ஷாத்காரவிந்யஸ்தபி³ல்வவத் || 1304 ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வமுக்தம் யதா³த்மந: ப்ராக்ப்ரயத்நத: ||
தத³ப்யாத்மந ஆகா³மி ஶங்க்யதே காமகர்மவத் || 1305 ||
யஸ்மாத்ஸுஷுப்த ஆத்மா(அ)யம் நா(அ)(அ)த்மாநம் நாப்யநாத்மந: ||
ஜாக்³ரத்³வத்³வேத்தி தேநாஸ்ய சைதந்யம் காமகர்மவத் || 1306 ||
நைததே³வம் யதோ பே⁴த³ஜ்ஞாநம் மோஹோத்த²காரக -
ஸம்ஶ்ரயாதே³வ ந புநர்மோஹாபா⁴வே ததி³ஷ்யதே || 1307 ||
யத்ர வா அந்யதி³த்யேவம் பே⁴த³ஜ்ஞாநமபா⁴ஷத ||
ஸத்யேவ ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநே தஸ்யாஜ்ஞாநஸமந்வயாத் || 1308 ||
யத்ர த்வஸ்யேதி வித்⁴வஸ்த ஆத்மாஜ்ஞாநே ப்ரபோ³த⁴த: ||
தத்கேந கமிதி ஶ்ருத்யா பே⁴த³த்³ருஷ்டிர்நிஷித்⁴யதே || 1309 ||
ஏகத்வமேவ தேநாத்ர பே⁴தா³த³ர்ஶநகாரணம் ||
ஸ்த்ரீபும்த்³ருஷ்டாந்தவசஸா ததே³தத்ப்ரதிபாத்³யதே || 1310 ||
சேதோநுராக³ஸித்³த்⁴யர்த²ம் ப்ரியயேதி விஶேஷணம் ||
த்³விஷ்டாயாம் ஸத்யபி ஸ்த்ரீத்வே சேதோ நைவாநுரஜ்யதே || 1311 ||
அதீவ காமவஶக³: ஸ்த்ரீகு³ணோபேதயா ஸ்த்ரியா ||
ப்ரயயா காமயந்த்யா ச பரிஷ்வக்த: புமாநிஹ || 1312 ||
பரிஷ்வக்தகி³ரா சாத்ர வ்யாமிஶ்ரீபா⁴வ உச்யதே ||
ப்ருக்தாவயவயோ: ப்ரீத்யா ஸ்த்ரீபும்ஸோரபரஸ்பரம் || 1313 ||
உத்பந்நஸம்போ⁴க³ப²़ல: புமாந்மைது²நகர்மணி ||
ஸ ந வேத்தி யதா² பா³ஹ்யம் ஸுகா²விஷ்டோ ந சா(அ)(அ)ந்தரம் || 1314 ||
பரிஷ்வங்கா³த்³யதா² பூர்வம் வேத³ பா³ஹ்யாந்தரம் ஸ்ப²़ுடம் ||
பரிஷ்வக்தஸ்து நைவம் ஸ வேத³ பா³ஹ்யம் ந சா(அ)(அ)ந்தரம் || 1315 ||
தமோவ்யவஹிதைகாத்ம்யஸ்ததா²(அ)வித்³யோத்த²கார்யக³: ||
வேத³ பா³ஹ்யம் ஜக³த்ஸர்வம் ஸ்வம் சா(அ)(அ)த்மாநம் தமஸ்விநம் || 1316 ||
கார்யகாரணரூப: ஸம்ஸ்தத்³விருத்³தை⁴கரூபிணா ||
பரிஷ்வக்த: புமாந்ப்ராஜ்ஞே ப்ராஜ்ஞேநா(அ)(அ)த்மா(அ)யமாத்மநா || 1317 ||
தமஸ்விநி நிவ்ருத்தே(அ)ஸ்மிந்தே³ஹாந்தே ப்ரத்யகா³த்மநி ||
விதமஸ்காத்மநா யோகே³ ஸ்வப்நஜாக்³ரத்க்ரியாக்ஷயே || 1318 ||
அவித்³யா(அ)ந்வேதி கார்யம் ஸ்வம் ந த்வாத்மாநமகார்யத: ||
கார்யம் ஸ்வகாரணஸ்த²ம் ச ந த்வாத்மஸ்த²மகாரணாத் || 1319 ||
ஆத்மாபா⁴ஸோ(அ)பி யோ(அ)ஜ்ஞாநே தத்கார்யே சாவபா⁴ஸதே ||
கார்யகாரணதாரூபஸ்தமப்யேஷோ(அ)திவர்ததே || 1320 ||
கூடஸ்தா²த்மாநுரோதி⁴த்வாத்தாவந்மாத்ராத்மகத்வத: ||
ந கார்யம் காரணம் சாத: கடாக்ஷேணாபி வீக்ஷதே || 1321 ||
விஜ்ஞாநாத்மா பரிஷ்வக்த: ப்ராஜ்ஞேநைவ பராத்மநா ||
பே⁴த³காரணவித்⁴வஸ்தௌ பே⁴த³தீ⁴ர்விநிவர்ததே || 1322 ||
யஸ்மாதே³வமத: ப்ராஹ ந பா³ஹ்யமிதி ந: ஶ்ருதி: ||
ஐகாத்ம்யமாத்ராவஸிதேர்ந வேதா³ந்தர்ப³ஹிஸ்ததா² || 1323 ||
க்ரியாகாரகஸம்பே⁴த³ஹேதௌ ஸத்யஸதீத்³ருஶம் ||
ஸர்வதை³வா(அ)(அ)த்மநோ ரூபம் நிரஸ்தாஶேஷபே⁴த³கம் || 1324 ||
நா(அ)(அ)த்மவ்ருத்தமபேக்ஷ்யேத³ம் நாபி பா³ஹ்யஸ்ய வஸ்துந: ||
க்ரியாகாரகவத்³வஸ்து கிம்சிதீ³க்ஷாமஹே(அ)மிதே: || 1325 ||
ஸர்வமந்யாநபேக்ஷம் ஸத்ஸ்வாத்மமாத்ரதயேக்ஷிதம் ||
ஐகாத்ம்யதோ ஹிருக்³ரூபம் ந வஸ்தூத்ப்ரேக்ஷ்யதே(அ)ண்வபி || 1326 ||
ஆபேக்ஷிகம் து யத்³ரூபம் தந்மித்²யேத்யுபபாதி³தம் ||
ஸ்வதோ யத்³வஸ்துதோ நாஸ்தி தத்குதோ(அ)ந்யவ்யபேக்ஷயா || 1327 ||
அத: ஸர்வாநபேக்ஷம் யத்ஸ்வமஹிம்நைவ ஸித்⁴யதி ||
ததே³வ பரமார்த²ம் ஸ்யாத்³வஸ்த்வைகாத்ம்யஸ்வலக்ஷணம் || 1328 ||
யஸ்மாதே³வமத: ப்ராஹ தத்³வா அஸ்யேதி ந: ஶ்ருதி: ||
உக்தாத்மவஸ்துநோ ரூபம் காமாவித்³யாவிவர்ஜிதம் || 1329 ||
காமகர்மாதி³வந்நேத³ம் ம்ருத்யோர்த⁴ர்மோ ப⁴வேத³த: ||
சைதந்யம் ப்ரத்யகா³த்மைவ யஸ்மாது³க்தேந ஹேதுநா || 1330 ||
ஆத்மத்வாந்ந விபா⁴கோ³(அ)த்ர ஜ்ஞாத்ருஜ்ஞாநாதி³லக்ஷண: ||
அநபாஸ்ததமஸ்கோ(அ)பி பே⁴த³ம் நா(அ)(அ)த்மநி பஶ்யதி || 1331 ||
அவித்³யாவர்த்மத்³ருஷ்ட்யைவ ஹ்யவித்³யாகார்யவஸ்துக³ம் ||
த்³வைதமாபா⁴ஸதே வ்யோம்நி நீலதி³ங்மண்ட³லத்வவத் || 1332 ||
நிரவித்³யம் து யத்³ரூபமநந்யாபேக்ஷஸித்³தி⁴கம் ||
தத்³வா அஸ்யைததி³தி தச்ச்²ருத்யா நிர்வர்ண்யதே(அ)து⁴நா || 1333 ||
ஸர்வைகாத்ம்யமித³ம் யஸ்மாதா³த்மநோ ரூபமீத்³ருஶம் ||
ததா³விஷ்க்ரியதே தஸ்மாத்கரவிந்யஸ்தபி³ல்வவத் || 1334 ||
ஆத்மநோ யத³வித்³யோத்த²ம் ரூபம் ஸம்ஸாரபூ⁴மிக³ம் ||
அநாப்தகாமம் தத்ஸர்வமபேக்ஷ்யேத³மிஹோச்யதே || 1335 ||
ஆப்தகாமாதி³கம் ஸர்வம் வஸ்துவ்ருத்தவ்யபேக்ஷயா ||
ஆப்தாப்தவ்யாதி³ஹீநத்வாதா³நந்தை³காத்ம்யவஸ்துந: || 1336 ||
புமர்த²: காமஶப்³தா³ர்தோ² நாந்யோ(அ)ர்த²: காம்யதே யத: ||
ஆப்தாஶேஷபுமர்தோ²(அ)யம் ஸர்வஸாத⁴நநிஸ்ப்ருஹ: || 1337 ||
ஸத்யகாமாதி³ஶப்³தே³ந யத³ப்யந்யத்ர பா⁴ஷிதம் ||
ஏதத்³வாக்யாநுரோதே⁴ந வ்யாக்²யேயம் தத³பி ஸ்ப²़ுடம் || 1338 ||
ஆத்மமாத்ரம் ஸமுத்ஸ்ருஜ்ய ஸத்யத்வம் நாந்யதோ யத: ||
தத்ரைவ நிரதா⁴ர்யேதத்³ய்‍த்ர நாந்யதி³தி ஶ்ருதே: || 1339 ||
ஸுக²ஸம்வித்³தி⁴ காம்யோ(அ)ர்தோ² பா³ஹ்யஸாத⁴நஸாத⁴ந: ||
ஸம்விதே³வ ஸுக²ம் யஸ்மாதா³ப்தகாமமித³ம் தத: || 1340 ||
காமகாமிப்ரபே⁴தே³ந ப்ரதீசோ(அ)ஸ்யா(அ)(அ)ப்தகாமதா ||
ஹிரண்யக³ர்ப⁴வத்கிம்வா நிர்பே⁴த³ஸ்யேஹ ப⁴ண்யதே || 1341 ||
ஆத்மைவ காமா நி:ஶேஷா நா(அ)(அ)த்மரூபப்ரபே⁴த³த: ||
ஆத்மைவேத³ம் ஸர்வமிதி ப்ரத்யங்மத்ராவஶேஷத: || 1342 ||
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததாஶங்காமுச்சே²த்தும் சோத்தரம் வச: ||
அகாமமித்யதோ த்⁴வஸ்தஸமஸ்தவ்யஸ்தரூபகம் || 1343 ||
ஆப்தகாமாத்மகாமத்வவசஸைவ நிராக்ருதா: ||
காமா: ஸர்வே(அ)காமமிதி ததா²(அ)பி புநருச்யதே || 1344 ||
ஆத்மாஶ்ரயத்வம் காமாநாம் கேசித்³வ்யாசக்ஷதே(அ)பு³தா⁴: ||
அதஸ்தத்ப்ரதிஷேதா⁴ர்த²ம் பூ⁴யோ(அ)காமமிதீரணம் || 1345 ||
காமாதி³ஹேதுக: ஶோக: காமாத்³யஜ்ஞாநஹேதுகம் ||
தத³பா⁴வாத³தை²காத்ம்யம் ஶோகாந்தரமிதீர்யதே || 1346 ||
யதி³ வா ஶோகவத்³வஸ்து ஶோகஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ||
கு³ணத்வாச்சோ²கஶப்³த³ஸ்ய மதுபோ லுப்ததா ப⁴வேத் || 1347 ||
ஶோகார்ஹவத்பதா³ர்தே²ப்⁴யோ ஜாத்யந்தரமித³ம் யத: ||
அஹேதுப²़லரூபத்வாச்சோ²காந்தரமதோ மதம் || 1348 ||
ஶோகஸ்ய ப்ரத்யகா³த்மா வா ஶோகாந்தரகி³ரோச்யதே ||
ஶோகஹேதோரபி ப்ரத்யங்ஙாத்மா ஸ்யாச்சோ²கவாந்கத²ம் || 1349 ||
அஶோகாந்தரமிதி வா ஶ்ருத்யந்தரஸமாஶ்ரயாத் ||
அஶோகாத³பரோ(அ)ஶோகோ(அ)ஶோகாந்தரமிதீர்யதே || 1350 ||
ஶோகாயோக்³ய: ஶுசா ஹீநோ(அ)ஶோகஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ||
யத்³வா(அ)ந்தரயதே ஶோகமாநந்தை³கஸ்வபா⁴வத: ||
ஶைத்யம் ஹுதாஶவத்தஸ்மாச்சோ²காந்தரமித³ம் ப⁴வேத் || 1351 ||
ஶோகாதே³ர்ஜநகம் யத்³வா தச்சோ²காந்தம் ப⁴வேத்தம: ||
தஸ்யாரம் சி²த்³ரமேதத்ஸ்யாச்சா²ந்த³ஸி வர்ணநிஹ்நதி: || 1352 ||
அவித்³யாகாமகர்மாணி நி:ஸங்க³த்வஸ்வபா⁴வத: ||
அதிவர்தத ஆத்மா(அ)யம் வஸ்துவ்ருத்தாநுரோத⁴த: || 1353 ||
ஸ்வதோ பு³த்³த⁴ம் யதோ வஸ்து ஸ்வத: ஶுத்³த⁴மதோ(அ)த்³வயம் ||
ஸ்வதோ முக்தமத: ஸித்³த⁴மவித்³யாதஜ்ஜஹாநத: || 1354 ||
யத ஏவமித³ம் வஸ்து அதிச்ச²ந்தா³தி³லக்ஷணம் ||
நி:ஶேஷத்⁴வாந்தஸம்ப³ந்த⁴வ்யதிக்ராந்தமித³ம் தத: || 1355 ||
ஜந்யகாரணஸம்ப³ந்தா⁴த்கார்யகாரணஸம்க³தே: ||
ஜந்யஹேத்வதிவ்ருத்தத்வாத்பிதா(அ)ப்யத்ராபிதா தத: || 1356 ||
அவித்³யைவ யதோ ஹேது: கர்த்ருத்வஸ்ய ந வஸ்துத: ||
கர்த்ருத்வே ஸதி கர்மணி நாந்யதா²(அ)கர்துராத்மந: || 1357 ||
அவித்³யாயாமதோ(அ)ஸத்யாம் நா(அ)(அ)த்மாந: கர்த்ருகர்மணீ ||
பித்ருபுத்ராதி³ஸம்ப³ந்தோ⁴ நாதோ(அ)ஸ்தீஹ ஸுஷுப்தகே³ || 1358 ||
அஸங்கோ³(அ)யம் ஸ்வதோ யஸ்மாந்நாத: கேநசிதா³த்மந: ||
ஸர்வாவஸ்தா²ஸு ஸம்ப³ந்த⁴: ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)தோ(அ)ஸ்ய மோஹத: || 1359 ||
ஶுப⁴கர்மாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: கேவலோ நாஸ்ய வார்யதே ||
நிஷித்⁴யதே யதோ யோக³: குத்ஸிதேநாபி கர்மணா || 1360 ||
விப்ரஹாடகஹார்யத்ர ஸ்தேநஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ||
ப்⁴ரூணக்⁴நஸஹசாரித்வாச்சாண்டா³லோ ப்³ராஹ்மணீஸுத: || 1361 ||
ஶூத்³ரேண ஜாதோ விஜ்ஞேய: ப்ராதிலோம்யோபலக்ஷண: ||
வரிஷ்ட²ப்³ரஹ்மஹா சேஹ ப்⁴ரூணஹேத்யபி⁴தீ⁴யதே || 1362 ||
உத்பந்ந: க்ஷத்ர்ரியாயாம் ய: ஶூத்³ரேணைவ ஸ உச்யதே ||
பைல்கஸ: புல்கஸோ ஜ்ஞேய: ஸ்வார்த² ஏவ ச தத்³தி⁴த: || 1363 ||
நிக்ருஷ்டதே³ஹஸம்ப³ந்த⁴ப்ராபகைரபி கர்மபி⁴: ||
அஸம்ப³த்³த⁴: ஸுஷுப்தஸ்த²: கர்மஹேத்வநபி⁴ப்லுதே: || 1364 ||
ததை²வாநபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ ஆஶ்ரமாக்²யைஶ்ச கர்மபி⁴: ||
பரிவ்ராட்ஶ்ரமணோ ஜ்ஞேயஸ்தாபஸாஶ்ரமஸம்நிதே⁴: || 1365 ||
வர்ணாஶ்ரமாதி³ஹேதூநாம் ஸர்வேஷாமபி கர்மணாம் ||
உபலக்ஷணக்ருஜ்ஜ்ஞேய: பரிவ்ராட்தாபஸக்³ரஹ: || 1366 ||
இத்யேவமாத³யோ(அ)நந்தா: ஸம்ப³ந்தா⁴ மோஹஹேதவ: ||
நரேண பரிஸம்க்²யாதும் ந ஶக்யா: கல்பகோடிபி⁴: || 1667 ||
புண்யாபுண்யே ஹி நிகி²லஸம்ப³ந்த⁴ஸ்யேஹ காரணம் ||
ப்ராஜ்ஞோ(அ)நந்வாக³தஸ்தாப்⁴யாம் கர்மஹேத்வஸமந்வயாத் || 1368 ||
பரம் ரூபம் ஸமாபந்ந: கர்மாவித்³யாநிமித்தகம் ||
பித்ருமாத்ராதி³ஸம்ப³ந்த⁴ம் ஸுஷுப்தே ஸோ(அ)திவர்ததே || 1369 ||
ஜீவத்யேவ ஶரீரே(அ)ஸ்மிம்ஸ்தத்ஸ்த² ஏவ கத²ம் புந: ||
ஸர்வஸங்க³வ்யதீதோ(அ)யம் ப⁴வதீத்யபி⁴தீ⁴யதே || 1370 ||
யதோ(அ)நந்வாக³தம் ரூபம் ஸுஷுப்தே(அ)ஸ்யா(அ)(அ)த்மந: ஸ்வத: ||
உபா⁴ப்⁴யாம் புண்யபாபாப்⁴யாம் குதஸ்தத³பி சேந்மதம் || 1371 ||
ஹ்ருத³யாதிக்ரமாத்³யாஸ்மாத்தத்³த⁴ர்மாநதிவர்ததே ||
கர்மப்ரயோஜகாந்காமாம்ஸ்தஸ்மாத்ஸுஸ்த²ம் யதோ²தி³தம் || 1372 ||
ஹ்ருத³யஸ்யைவ த⁴ர்மாஸ்தே ஶோககாமாத³யோ யத: ||
தீர்ணபு³த்³தி⁴ர்ஹி தத்³த⁴ர்மாம்ஸ்தஸ்மாதே³ஷோ(அ)திவர்ததே || 1373 ||
புண்யபாபாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: ஸ்வப்நே ஹ்ருத³யஸம்க³தே: ||
வாஸநாமாத்ரயா த்வத்ர ஸா(அ)பி ப்ராஜ்ஞே நிவர்ததே || 1374 ||
கரணத்வம் விஹாயேஹ கேவலாஜ்ஞாநமாத்ரகம் ||
ஸ்வப்ந ஆஸ்தே மநோரூபம் வாஸநாமயவிக்³ரஹம் || 1375 ||
வாஸநாமய ஏவாதோ பு⁴ங்கே ஸ்வப்நே க்ரியாப²़லம் ||
ந ஹி ஸ்வப்நத்³ருஶோ யோக³: ஸ்வப்நே(அ)ந்யேநாஸ்தி கேநசித் || 1376 ||
ஸ்வாபா⁴ஸவர்த்மநைவா(அ)(அ)ஸ்தே ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்திஷு ||
அவித்³யாகாமகர்மாதி³ பி³ப⁴ர்தீவ ந து ஸ்வத: || 1377 ||
சைதந்யமபி நைவ ஸ்யாதா³த்மந: காமகர்மவத் ||
த⁴ர்மாநந்வயத: ப்ராஜ்ஞ இத்யேவமபி⁴சோதி³தே || 1378 ||
ஸ்ரீபும்த்³ருஷ்டாந்தவாக்யேந பரிஹாரஶ்ச த³ர்ஶித: ||
விபா⁴க³ஹேத்வஸத்³பா⁴வாஜ்ஜாக்³ரத்³வந்நோபலப்⁴யதே || 1379 ||
அவிபா⁴கா³த்மதாம் யாதம் ந புந: காமகர்மவத் ||
ஸாதி⁴தம் ச ப்ரயத்நேந ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வமாத்மந: || 1380 ||
யத்³யாத்மா(அ)யம் ஸ்வயம்ஜ்யோதி: காமகர்மாதி³வத்கத²ம் ||
ஸுஷுப்தே(அ)ஸ்ய ஸ்வபா⁴வத்வாஜ்ஜஹ்யாச்சைதந்யமித்யத: || 1381 ||
நாஸ்ய த⁴ர்மோ ப⁴வேதே³தத்ஸுஷுப்தே தத³த³ர்ஶநாத் ||
நா(அ)(அ)த்மத⁴ர்மோ விநஷ்டத்வாத்தஸ்மாச்சைதந்யமத்ர தத் || 1382 ||
அபி விப்ரதிஷித்³த⁴ம் ச யத்ஸ்வயம்ஜ்யோதிராத்மகம் ||
ப்ரத்யக்³வஸ்து ந வேத்தீதி ப⁴வதேஹாபி⁴தீ⁴யதே || 1383 ||
ஐக்யாத³நுபலப்³தி⁴ஶ்சேத³நைகாந்திகதா ததா² ||
யதோ(அ)பா⁴வே(அ)ப்யஸம்வித்திஶ்சைதந்யஸ்யேஹ த்³ருஶ்யதே || 1384 ||
இத்யஸ்ய பரிஹாரார்த²ம் பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே ||
யத்³வை ததி³த்யுபக்ரம்ய ப்ரத்யக்³வஸ்துவிஶுத்³த⁴யே || 1385 ||
ததா² பரோ(அ)பி ஸம்ப³ந்த⁴: கைஶ்சித³த்ராபி⁴தீ⁴யதே ||
அஶோகாந்தரமித்யுக்தம் யாதா²த்ம்யம் ப்ரத்யாகா³த்மந: || 1386 ||
ஜ்யோதிர்மாத்ரதயைவா(அ)(அ)த்மா ஸுஷுப்தே வ்யவதிஷ்ட²தே ||
குத: புநரித³ம் ஸித்³த⁴ம் விஶேஷஜ்ஞாநஸம்க்ஷயே || 1387 ||
ஜ்யோதீரூபமித³ம் தத்த்வம் ஸுஷுப்தே வ்யவதிஷ்ட²தே ||
உக்தம் ப்ராக்³வ்யதிரேகேண ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வமாத்மந: || 1388 ||
நநூக்தம் ப்ராகி³த³ம் ஸர்வம் விஶேஷஜ்ஞாநமாத்மந: || 1389 ||
அவித்³யாபக்ஷபாத்யேவ ந தத்ஸ்யாச்சித்திவத்ஸ்வத: ||
நைததே³வம் யதோ(அ)த³ர்ஶி பூர்வமேத்ஸ்ப²़ுடம் மயா || 1390 ||
ஸர்வமேவாஹமஸ்மீதி யத்³யபீத³ம் விஶேஷவத் ||
விஜ்ஞாநம் ந ததா²(அ)பீத³மவித்³யாபக்ஷபா⁴கி³தி || 1391 ||
நாநாத்வத³ர்ஶநம் யஸ்மாத்³ப⁴யாத³ஜ்ஞாநஜம் மதம் ||
ப்ரதிபக்ஷமவித்³யாயா அஹமேவேத³மித்யத: || 1392 ||
ததே³தந்மத்²யமாநம் ஸதை³க்யத³ர்ஶநலக்ஷணம் ||
ப⁴வத்யதீவ ஸம்ஶுத்³த⁴ம் ப்ரஸந்நம் வ்யவதிஷ்ட²தே || 1393 ||
விஶேஷத³ர்ஶநாஸூதேரஸம்போ³த⁴ஸ்ததா³(அ)(அ)த்மந: ||
தே³தீ³ப்யமாநா விஜ்ஞப்திர்விஶேஷாத்மா(அ)வதிஷ்ட²தே || 1394 ||
ஸுஷுப்தஸ்தா²நக³ம் ரூபம் ததே³தத்ப்ராக்ப்ரத³ர்ஶிதம் || 1395 ||
தத்ரைதச்ச²ங்க்யதே ஜ்ஞாநே(அ)ஸம்போ³த⁴: கத²மாத்மந: ||
ஸதி ஸ்யாச்சேத³நாஶங்கா ஸ்த்ரீபும்த்³ருஷ்டாந்தநிர்ணயாத் || 1396 ||
நைததே³வம் யதஸ்தத்ர ஸத்ஸ்வேவ ஜ்ஞாநஹேதுஷு ||
அவிப⁴க்தோ விஶேஷேஷு ப⁴வதீதி ப்ரத³ர்ஶிதம் || 1397 ||
இஹ புநர்ந ஶக்யந்தே விஶேஷா: ப்ரஸமீக்ஷிதும் ||
யதோ(அ)த்ராப்ரவிப⁴க்தேந ஸ்வேந போ³தே⁴ந திஷ்ட²தி || 1398 ||
அஸம்போ³த⁴: ஸதி ஜ்ஞாநே கத²ம் ஸ்யாதி³தி ஶங்க்யதே ||
தம ஏவேதி சேந்நைவம் ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வமாத்மந: || 1399 ||
மஹதேஹ ப்ரயத்நேந யத: ப்ராக்ப்ரதிபாதி³தம் ||
ஸித்³தா⁴ந்தஸ்ய ஸ்தி²தத்வாச்ச யதா²வது³பபத்திபி⁴: || 1400 ||
ப்ரதீ³பவத்³விநஷ்டோ(அ)யமிதி சேத³பி⁴தீ⁴யதே ||
ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாநதோ நைவம் பூர்வத்³ருஷ்டஸ்ய வஸ்துந: || 1401 ||
யத: ப்ரத்யபி⁴ஜாநாதி ஸுஷுப்தாது³த்தி²தஸ்தத: ||
ஸர்வாவஸ்தா²ஸ்வயம் நித்ய ஆத்மா நைவ விநஶ்யதி || 1402 ||
ஸமஸ்தைரிந்த்³ரியைர்ஹீந: ஸம்ப்ரஸந்நோ நிராகுல: ||
ஸுப்த: ஸ்வப்நாந்ந ஜாநாதி ய: ஸ ஆத்மேதி ப⁴ண்யதே || 1403 ||
நாத்³ராக்ஷம் ஸ்வப்நமத்³யேதி ப்ரதிபு³த்³தோ⁴(அ)பி⁴பா⁴ஷதே ||
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நஸுஷுப்தே ச தஸ்மாதா³த்மா ஸ ஏவ ஸ: || 1404 ||
ஸ்வப்நமேதி ஸுஷுப்தாச்ச ஸ்வப்நாத்³பு³த்³தா⁴ந்தமேவ ச ||
இதி ஶ்ருத்யா புரா(அ)ப்யுக்தம் தஸ்மாந்நா(அ)(அ)த்மா விநஶ்யதி || 1405 ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதி:ஸ்வபா⁴வஸ்த²ஸ்தஸ்மாதா³த்மா ஸுஷுப்தக³: ||
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநதத்கார்யைரஸம்ஸ்ப்ருஷ்ட: ஸ்வபா⁴வத: || 1406 ||
யத்து தச்ச²ங்க்யதே கஸ்மாதா³த்மா ப்ராஜ்ஞே ந பஶ்யதி ||
சைதந்யாத்மஸ்வபா⁴வோ(அ)பி தச்சாபி ஶ்ருணு ஸாம்ப்ரதம் || 1407 ||
ஸ்வபா⁴வோ நா(அ)(அ)த்மந: காமகர்மாவித்³யாதி³ ப³ॊத⁴வத் ||
அஸங்கா³நந்வயோக்திப்⁴யாம் காமாதே³ஶ்ச ம்ருஷாத்வத: || 1408 ||
சைதந்யமாத்மநஸ்தத்த்வம் கூடஸ்த²ம், ந து காமவத் ||
அநாத்³யவித்³யாயோகோ³(அ)ஸ்ய தத்கார்யைராதி³மாந்மத: || 1409 ||
அஜ்ஞாநமித்²யாவிஜ்ஞாநஸம்ஸ்த²ஸ்யாஸ்யா(அ)(அ)த்மந: க்வநு ||
உபதே³ஶாதி³ஸம்ப³ந்த⁴: இத்யேததி³ஹ ப⁴ண்யதே || 1410 ||
ந பஶ்யத்யேஷ ஆத்மா(அ)த்ர ஸ்வயம்ஜ்யோதிஶ்ச ஸ ஸ்வத: ||
இதி விப்ரதிஷித்³த⁴ம் யத்ததை³காத்ம்யாந்ந து³ஷ்யதி || 1411 ||
சோதி³தார்தா²நுவாதோ³(அ)யம் பரிஹாரவிவக்ஷயா ||
யத்³வை ததி³தி யத்நேந ஶ்ருத்யேஹ க்ரியதே(அ)ஞ்ஜஸா || 1412 ||
ந பஶ்யதீதி மந்வீதா²: ஸுஷுப்தே யந்ந தத்ததா² ||
பஶ்யந்நேவாவிலுப்தாக்ஷ ஆத்மா(அ)யம் வர்ததே யத: || 1413 ||
ந பஶ்யத்யேவ நந்வத்ர சக்ஷுராதே³ரஸம்ப⁴வாத் ||
கரணாந்யந்தரேணேஹ ஜாத்யந்தா⁴தி³ர்ந வீக்ஷதே || 1414 ||
நைததே³வம் யதோ த்³ரஷ்டு: காரகஸ்ய ஸமீக்ஷணே ||
கரணாநி வ்யபேக்ஷ்யந்தே ந த்வகாரகவீக்ஷணே || 1415 ||
ஸ்வப்நே(அ)பி சக்ஷுராதீ³நாமபீதி: ஶ்ரூயதே ஶ்ருதௌ ||
குத: ஸுஷுப்தௌ தாநி ஸ்யுர்யத்ர தத்³வாஸநா(அ)பி ந || 1416 ||
ந பஶ்யதீதி வசநம் காரகாதே³ரஸம்ப⁴வாத் ||
வாஸ்தவம் வ்ருத்தமாபேக்ஷ்ய பஶ்யந்வை ததி³தீர்யதே || 1417 ||
பஶ்யந்நேவாயமத்ரா(அ)(அ)ஸ்த இத்யேதச்சேத்குதோ ப⁴வேத் ||
இத்யஸ்ய ஹேதுஸித்³த்⁴யர்த²ம் ந ஹி த்³ரஷ்டுரிதீரணம் || 1418 ||
மேயமாமப்ரமாத்யணாம் வ்யபி⁴சாரே(அ)பி சா(அ)(அ)த்மந: ||
அநந்யாநுப⁴வாதே³வ ஸித்³தி⁴ஸ்தத்³த்⁴வம்ஸஸாக்ஷித: || 1419 ||
ப்ரமாத்ராத்³யாநபி⁴வ்யாப்தம் வஸ்து பூர்வம் ஸமீக்ஷ்ய ஹி ||
நாத்³ராக்ஷணிதி ஸம்த⁴த்தே த்³ருஷ்டவத்ஸ்வசிதா³த்மநா || 1420 ||
யஸ்மாத்³ரப்டுர்ஹி யா த்³ருஷ்டிர்யயா த்³ரஷ்டா ப்ரஸித்⁴யதி ||
தஸ்யா விபரிலோபோ(அ)யம் ஹேத்வபா⁴வாந்ந யுஜ்யதே || 1421 ||
நாஶோத்பத்த்யாத³யோ த⁴ர்மா ஹேதுமத்³வஸ்துநோ யத: ||
நிர்ஹேதுஸாக்ஷிணோ ந ஸ்யுராக³மாபாயிஸாக்ஷித: || 1422 ||
நாஶாதி³ ந ஸ்வயம் ஸித்⁴யேத்³விநா நாஶாதி³ஸாக்ஷிணா ||
நாதோ விபரிலோப: ஸ்யாத்³த்³ரஷ்டுர்த்³ருஷ்டே: கதா³சந || 1423 ||
த்³ரஷ்டுராத்மைவ யா த்³ருஷ்டி: ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யா ஸமீக்ஷ்யதே ||
தஸ்யா விபரிலோபோ(அ)த்ர ந கத²ம்சந யுஜ்யதே || 1424 ||
ஆத்மைவா(அ)(அ)த்மீயபூ⁴தஸ்ய யா த்³ருஷ்டிரவிநஶ்வரீ ||
த்³ரஷ்டுர்விநாஶிநஸ்தஸ்யா நோச்சி²த்திருபபத்³யதே || 1425 ||
ஆக³மாபாயிநோ த்³ரஷ்டுர்த்³ருஷ்டிஸ்தத்ஸாக்ஷிணீ து யா ||
த்³ரஷ்ட்ராதி³லோபஸாக்ஷித்வாத்தஸ்யா லோபோ ந யுஜ்யதே || 1426 ||
ஸத்யேவ ஸாக்ஷிணி யதோ பா⁴வாபா⁴வௌ ப்ரஸித்⁴யத: ||
ஜக³தோ(அ)தோ ந நாஶ: ஸ்யாதா³த்மத்³ருஷ்டே: குதஶ்சந || 1427 ||
நநு விப்ரதிஷித்³தோ⁴க்திர்ப⁴வதேஹாபி⁴தீ⁴யதே ||
ந விநஶ்யதி ஸா த்³ருஷ்டிர்த்³ரஷ்டுஶ்சேத்யதிஸாஹஸம் || 1428 ||
கர்த்ருகார்யாபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ த்³ரஷ்டுர்த³ஷ்டேரிதீர்யதே ||
ததஶ்சாபரிலோபோ(அ)ஸ்யா: கார்யத்வாந்நோபபத்³யதே || 1429 ||
நநு ந லுப்யத இதி வசநாந்ந விலோப்ஸ்யதி ||
நைவம் யதோ மிதிப்ராப்தம் வசோ நாஶம் ந வாரயேத் || 1430 ||
ஸித்³த⁴ஸ்ய வ்யஞ்ஜகம் மாநம் ந து தத்காரகம் யத: ||
உக்தேர்நைதோ(அ)விநாஶித்வாம் த்³ரஷ்டுர்த்³ருஷ்டேரிஹேஷ்யதே || 1431 ||
நைஷ தோ³ஷோ யதோ த்³ரஷ்டு: ஶ்ருதிராஹ விஶேபணம் ||
த்³ரஷ்டுர்த்³ருஷ்டேரிதி ததோ த்³ரஷ்டா நைவேஹ காரகம் || 1432 ||
தே³ஹாந்தோ த்³ருஷ்டிகாரீ யோ த்³ரஷ்டா த⁴ர்மாதி³ஹேதுமாந் ||
த்³ருஷ்டேர்த்³ரஷ்டுஶ்ச லோபோ(அ)த்ர ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யேகஸாக்ஷிக: || 1433 ||
ப்ராக்ப்ரமாத்ராதி³ஸம்பூ⁴தேர்யா து த்³ருஷ்டிரகர்த்ருகா ||
த்³ரஷ்ட்ராதி³நாஶஸாக்ஷித்வாத்ஸா த்³ருஷ்டிரவிநஶ்வரீ || 1434 ||
த்³ருஷ்டிரேவ து ஸா த்³ரஷ்டா ந து காரகலக்ஷண: ||
த்³ரஷ்டுர்விஶேஷணத்வேந த்³ருஷ்டேரிதி பரிக்³ரஹாத் || 1435 ||
பரிலோபோ ஹி கார்யாணாம் லோகே ஸித்³த⁴: ஸ்வகாரணே ||
நாத: காரணரூபஸ்ய நாப்யகாரகவஸ்துந: || 1436 ||
அபா⁴வஸ்ய ச பா⁴வத்வாத்³பா⁴வஸித்³தே⁴ஶ்ச த்³ருஷ்டித: ||
த்³ருஷ்டௌ நாபா⁴வஶங்கா(அ)த: ஸர்வஸித்³தே⁴ஸ்தத³ந்வயாத் || 1437 ||
ந ஸுஷுப்தப்ரஸித்³தி⁴: ஸ்யாத்³ருஷ்டேர்லோபோ ப⁴வேத்³யதி³ ||
ஜந்மநாஶாதி³ஹீநேயமதோ த்³ருஷ்டி: பராத்மந: || 1438 ||
ஶத்ருத்ருஜந்தஶ்ரவணாத்³த்³‍ஷ்டிஶ்சேத்ஸ்யாத்ஸகர்த்ருகா ||
பஶ்யந்த்³ரஷ்டுரிதி ஹ்யேவம் நைவம் கர்த்ராத்³யஸம்ப⁴வாத் || 1439 ||
நேஹ பு³த்³த்⁴யாதி³ஸத்³பா⁴வஸ்ததா³(அ)பீதிஶ்ருதேர்ப⁴வேத் ||
ஸுஷுப்தே(அ)தோ ந தா⁴த்வர்த²: ப்ரத்யயார்த²ஶ்ச நேஷ்யதே || 1440 ||
கர்த்ராதி³காரகம் நோ சேத்ஸுஷுப்தே வித்³யதே கத²ம் ||
பஶ்யந்த்³ரஷ்டுரிதி வச: கூடஸ்த² உபபத்³யதே || 1441 ||
யதா²(அ)வகாஶதா³த்ரிதி ப⁴ண்யதே நிஷ்க்ரியம் வியத் ||
ஶத்ருத்ருஜந்தவசஸா ததா²(அ)(அ)த்மா ப⁴ண்யதே த்⁴ருவ: || 1442 ||
ஸ்வபா⁴வ: காரகாணாம் ச யத³க்ருத்வேஹ குர்வதே ||
அகுர்வத்காரகம் தஸ்மாத்குர்வதோ(அ)திஶய: குத: || 1443 ||
ப்ராக்க்ரியாயா விநிஷ்பத்தே: குர்வத்³ரூபம் ந லப்⁴யதே ||
யதோ(அ)தோ(அ)குர்வதே³வேஹ ஸ்யாத்ஸர்வத்ரைவ காரகம் || 1444 ||
ஶக்திமத்காரகம் சேத்ஸ்யாத்ஸ்யாத்கார்யம் ஶக்திவத்ஸதா³ ||
ஶக்யாநாமபி ஸத்³பா⁴வ: ஶக்திவத்ஸர்வதா³ யத: || 1445 ||
ந மிதோ² வ்யதிரேகேண ஶக்திஶக்யௌ ப்ரஸித்⁴யத: ||
பரஸ்பரவ்யபேக்ஷத்வாச்ச²க்திஶக்யஸ்வரூபயோ: || 1446 ||
ஶக்தீநாம் நியம: ஶக்யாச்ச²க்யாநாம் சாபி ஶக்தித: ||
பரஸ்பராஶ்ரயத்வம் ச ப்ராப்நுயாச்ச²க்திவாதி³ந: || 1447 ||
க்ரியாயாஶ்சாப்யகார்யத்வே காரகம் ந ப்ரஸித்⁴யதி ||
கார்யத்வே சாநவஸ்தா² ஸ்யாத்குர்வச்சாபி ஸுது³ர்லப⁴ம் || 1448 ||
க்ரியாதத்ப²़லயோஶ்சாபி பௌர்வாபர்யாப்ரஸித்³தி⁴த: ||
கிம் ஸாத்⁴யம் ஸாத⁴நம் சேஹ நிஶ்சயோ நோபபத்³யதே || 1449 ||
அவித்³யாமாத்ரஹேதௌ து ஸர்வமேதத்ஸமஞ்ஜஸம் ||
தத்கார்யத்வாச்ச ஸர்வஸ்ய ந கிம்சித³ஸமஞ்ஜஸம் || 1450 ||
யத்ரா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ஸ்ய ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)நாத்மநேஹ விவக்ஷ்யதே ||
அவித்³யாஹேதுகர்த்ராதி³ஸம்க³திஸ்தத்ர மோஹஜா || 1451 ||
யத்ர த்வாத்மேதி தீ⁴ரஸ்ய ஜாயதே(அ)நாத்மதீ⁴ரிவ ||
யதா²வஸ்த்வேவ தீ⁴ஸ்தத்ர நாத்ராவித்³யாத்³யபேக்ஷதே || 1452 ||
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நப்ரஹாணே(அ)பி ப்ரத்யங்மாத்ரம் ந ஹீயதே ||
தத்³தா⁴நேராத்மஸாக்ஷித்வாத்ப்ரத்யங்ஜந்மாதி³வர்ஜித: || 1453 ||
ரஜ்ஜ்வஜ்ஞாநமநாதா³ய ந ஸர்பாதீ³க்ஷணம் யதா² ||
ஆத்மாஜ்ஞாநமநாதா³ய ந ததா²(அ)நாத்மவீக்ஷணம் || 1454 ||
கல்பநாபீ³ஜவிரஹாத்கல்பநா ந ஹி லப்⁴யதே ||
ப்ரதீசி கல்பிதோ(அ)நாத்மா ப்ரதீசி வ்யபி⁴சாரித: || 1455 ||
ஆத்மநோ(அ)வ்யபி⁴சாரித்வம் ஸர்வத்ரா(அ)(அ)த்மைகஸாக்ஷிகம் ||
யதோ(அ)தஸ்தத்பரிஜ்ஞாநே நா(அ)(அ)த்மா(அ)ஜ்ஞாநமபேக்ஷதே || 1456 ||
ப்ரகாஶ்யார்தா²பி⁴ஸம்ப³ந்தே⁴ கர்த்ருத்வம் ஸவிதுர்யதா² ||
அப்ரகாஶப்ரகாஶித்வாந்ந ததா²(அ)(அ)த்மப்ரகாஶநே || 1457 ||
பா³ஹ்யார்த²பா⁴ஸநே(அ)ப்யஸ்ய ஸூர்யாதே³ரிவ கர்த்ருதா ||
ஸர்வதை³வைகரூபத்வாத்³பா⁴நோர்நாபூர்வகாரிதா || 1458 ||
யதா² ஜாத்யமணே: ஶுப்⁴ரா ஜ்வலந்தீ நிஶ்சலா ஶிகா² ||
ஸம்நித்⁴யஸம்நிதா⁴நேஷு ப்ரகாஶ்யாநாமவிக்ரியா || 1459 ||
ந ப்ரகாஶக்ரியா காசித³ஸ்ய ஸ்வாத்மநி வித்³யதே ||
உபசாராத்க்ரியா ஸா(அ)ஸ்ய ய: ப்ரகாஶ்யஸ்ய ஸம்நிதி⁴: || 1460 ||
ந சேத³ம் த³ர்ஶநம் கௌ³ணமக்³நிர்மாணவகோ யதா² ||
இதோ(அ)ந்யதா²(அ)வபோ³த⁴ஸ்ய ப்ரதீசோ(அ)நுபலப்³தி⁴த: || 1461 ||
நநு ப⁴ங்கு³ரதா⁴த்வர்தே² த்ருச்ப்ரயோகோ³ ஜக³த்யபி ||
த்³ரஷ்ட்ருஶப்³தா³பி⁴லப்யஸ்ய நித்யா த்³ருஷ்டி: கத²ம் ப⁴வேத் || 1462 ||
நோக்தத்வாத்பரிஹாரஸ்ய ஸூர்யாதா³வபி த³ர்ஶநாத் ||
ப்ரகாஶயிதா ஸவிதா வ்யாப்த் வா(அ)பி வியத்ததா² || 1463 ||
அஸ்து ப்ரகாஶகேஷ்வேவம் ந ப்ரதீசீதி சேந்மதம் ||
நைவம் ப்ரகாஶகத்வாத்ஸ்யாத்ப்ரத்யகா³த்மாக்²யவஸ்துந: || 1464 ||
ப்ரத்யக்ஷமாத்மநா லோகே த்³ரஷ்டாத்³யர்தா²வபா⁴ஸநம் ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வஶாஸ்த்ராச்ச ப்ரத்யகா³த்மா ப்ரகாஶக: || 1465 ||
அபயாத்மைவேஹ ஸர்வத்ர ஸ்வயம்ஜ்யோதி: ப்ரதீயதே ||
ஜ்யோதிஷாமபி தஜ்ஜ்யோதிஸ்தமேவேதி ச ஶாஸ்த்ரத: || 1466 ||
ஸாக்ஷாத்பஶ்யாம்யஹம் கும்ப⁴ம் ந பஶ்யாமீதி லோகத: ||
அநுபூ⁴தே: ப்ரஸித்³த⁴த்வாந்நைவம் ஸ்யாதி³தி சேந்மதம் || 1467 ||
மைவம் பஶ்யாம்யஹம் கும்ப⁴ம் ந பஶ்யாமீதி த³ர்ஶநாத் ||
ஸதா³(அ)நஶ்வரத்³ருஷ்டித்வம் ப்ரதீசோ க³ம்யதே ஸ்ப²़ுடம் || 1468 ||
பஶ்யாமீத்யஸ்ய ஸாக்ஷித்வம் ப்ரதீசோ க³ம்யதே யதா² ||
ந பஶ்யாமீதி சாப்யஸ்ய ததை²வேஹா(அ)(அ)த்மஸாக்ஷிகம் || 1469 ||
உத்கா²தசக்ஷுஷாம் சாபி த்³ருஷ்டி: ஸ்வப்நே(அ)நுபூ⁴யதே ||
த்³ரஷ்ட்ருத்³ருஷ்ட்யதிரேகேண நித்யா த்³ருஷ்டிரதோ மம || 1470 ||
ஜ்யோதிஷாமபி தஜ்ஜ்யோதிரஸ்மத்³தீ⁴பரிமோஷணாத் ||
தமோரூபமிவா(அ)(அ)பா⁴தி பா⁴நுர்நக்தம்த்³ருஶாமிவ || 1471 ||
யத ஏவமதோ த்³ருஷ்டிர்நித்யைவா(அ)(அ)த்மந இஷ்யதாம் ||
அநித்யத்வஸ்ய ஸர்வஸ்ய ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யேகஸாக்ஷித: || 1472 ||
தயா(அ)ஸாத⁴நயா த்³ருஷ்ட்யா(அ)பரிணாமஸ்வபா⁴வயா ||
பஶ்யந்நேவாயமாத்மா(அ)(அ)ஸ்தே தத்³‍த்³த்³ருஷ்டேஶ்சோத்³யஹேதுத: || 1473 ||
பஶ்யாமீதி யதா²(அ)த்³ராக்ஷீராத்மத்³ருஷ்ட்யைவ ஜாக³ரே ||
ந பஶ்யாமீத்யபி ததா² நித்யத்³ருஷ்ட்யைவ வீக்ஷஸே || 1474 ||
பஶ்யந்கும்பா⁴தி³கம் வஸ்து தே³ஹாந்தோ க்³ராஹகோ யதா² ||
த்³ருஷ்ட்யா ஸம்ப³த்⁴யதே த்³ரஷ்டா த்³ரஷ்ட்ருத்வஸ்ய ததா³ஶ்ரயாத் || 1475 ||
அகாரகஸ்வபா⁴வத்வாந்நைவம் வ்ருத்தம் மமா(அ)(அ)த்மந: ||
ஆத்மத்³ருஷ்டிரதோ க்³ராஹ்யா ப்ரத்யங்மாத்ராநுரோதி⁴நீ || 1476 ||
யதோ²க்தார்த²ப்ரஸித்³த⁴த்வாத்³வைஶப்³தோ³(அ)த்ர ப்ரயுஜ்யதே ||
தந்ந பஶ்யதிஶப்³தே³ந காரகத்வம் நிஷித்⁴யதே || 1477 ||
த்³ருஶ்யார்தா²ஸம்ப⁴வாத்³யதூ³த்பஶ்யந்நபி ந பஶ்யதி ||
ந பஶ்யாமீதிப²़லத: காரகஸ்ய யதா² ததா² || 1478 ||
அகாரகாத்மநோ(அ)த்³ருஷ்டிர்த்³ரஷ்டவ்யார்தா²ப்ரயுக்தித: ||
வஸ்தூக்தம் த்³ருஷ்டிஶப்³தே³ந ந க்ரியா நாபி காரகம் || 1479 ||
க்³ராஹகக்³ரஹணக்³ராஹ்யஹீநம் ரூபம் யதா³த்மந: ||
தத்³த்³ருஷ்டிரிதி வசஸா ஸாக்ஷாந்ந: ப்ரதிபாத்³யதே || 1480 ||
ப்ரதீச்யேவ ஸமாப்தம் யத³க்ரியாகாரகாத்மகம் ||
ந பஶ்யதி கி³ரா ரூபமாத்மநஸ்ததி³ஹோச்யதே || 1481 ||
நநு சோத்³யாநுவாதோ³(அ)யம் பஶ்யதிகோ³ரோச்யதே ||
குதோ(அ)காரகவஸ்த்வத்ர ப்ரமாணாத³பி⁴தீ⁴யதே || 1482 ||
ஐகாத்ம்யமேவ நோ ஜ்ஞாதம் ஸர்வத்ரைவ புரா மிதே: ||
அஜ்ஞாதமேவ ச ஜ்ஞாதம் நாதஶ்சோத்³யஸ்ய ஸம்ப⁴வ: || 1483 ||
ஸ்வத:ஸித்³தா⁴நுபூ⁴திஶ்ச நாஜ்ஞாநாத்³வ்யதிரிச்யதே ||
ஸாம்க்²யராத்³தா⁴ந்தவந்நாதஶ்சோத்³யம் மத்தோ(அ)ந்யத: க்ருதம் || 1484 ||
ஐகாத்ம்யவாதி³நா(அ)வஶ்யமேகௌ மேயோ(அ)ர்த² இஷ்யதே ||
மேயாந்தராப்⁴யுபக³மே ந ஹ்யைகாத்ம்யம் ப்ரஸித்⁴யதி || 1485 ||
ஸாத⁴நாநாமஸாமக்³ர்யாத்ஸாமக்³ர்யாச்சேஹ கர்தரி ||
ந பஶ்யதீக்ஷத இதி விருத்³தா⁴ர்தோ² யதோ²ச்யதே || 1486 ||
பஶ்யந்ந பஶ்யதீத்யத்ர ந ததா²(அ)(அ)த்மநி யுஜ்யதே ||
த்³ருங்மாத்ராவிக்ரியாத்மத்வ ஏகத்வாகாரகத்வத: || 1487 ||
யத ஏவமத: பஶ்யந்நித்யஸ்யைவோத்தரம் வச: ||
ந பஶ்யதீதி வ்யாக்²யாநம் காரகாதி³நிஷேத⁴நம் || 1488 ||
பஶ்யந்ந பஶ்யதீத்யத்ர தஸ்மாதே³கோ(அ)ர்த² உச்யதே ||
அகாரகாத்மகம் ஜ்யோதிரத்³வயம் ப்ரத்யகா³த்மகம் || 1489 ||
க்³ரஹீத்ருக்³ரஹணக்³ராஹ்யம் வஸ்து த்³ரஷ்டவ்யமுச்யதே ||
ப்ரமாணத்³ருஷ்டியோக்³யத்வாத்ப்ரமாத்ராத்³யாத்மவஸ்துந: || 1490 ||
ப்ராத்யக்ஷ்யம் ச யதை²தேஷாம் ததா² பூர்வமவாதி³ஷம் ||
த்³ரஷ்ட்ராதே³ராத்மநஶ்சோக்தம் வைலக்ஷண்யம் ததா² புரா || 1491 ||
த³ர்ஶநாத³ர்ஶநோக்திப்⁴யாமவிபா⁴கா³த்மகோ த்³ருஶி: ||
இஹாபி⁴தீ⁴யதே ஜ்யோதிரந்யத்ர து விபா⁴க³வத் || 1492 ||
சிதேரகாரகத்வாச்ச ஸர்வாந்தரதமத்வத: ||
கார்த்ஸ்ந்யாத்தத³ந்யயாதா²த்ம்யாத்பஶ்யந்நபி ந பஶ்யதி || 1493 ||
ந பஶ்யதி யதா² ப்ராஜ்ஞ உக்தஹேத்வவிஶேஷத: ||
ததை²வைதத்³க்³ரஹீதவ்யம் ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: || 1494 ||
சிதேர்யதா²(அ)விநாஶஶ்ச ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: ||
ததை²வ ஸம்ப்ரஸாதே³(அ)ஸ்மிந்நுக்தஹேதுஸமந்வயாத் || 1495 ||
ந ஹீதிஹேதுவசநம் ப்ரதிஜ்ஞாதார்த²ஸித்³தி⁴க்ருத் ||
த்³விப்ரகாரோ விநாஶஶ்ச த்³விர்ஹேதூக்த்யா நிஷித்⁴யதே || 1496 ||
நிரந்வயோ விநாஶோ(அ)ஸ்ய ந ஹீத்யுக்த்யா நிஷித்⁴யதே ||
அவிநாஶீதி சாப்யத்ர விகாராபஹ்நுதேர்வச: || 1497 ||
அவிநாஶீதி மைத்ரேய்யாம் த்³விதா⁴நாஶநிஷேத⁴க்ருத் ||
வசநம் ப்ராகு³பந்யஸ்தம் ததே³வாத்ராபி ஹேதவே || 1498 ||
ஸர்வோச்சி²த்த்யாத்மஸாக்ஷித்வாது³ச்சி²த்தேஶ்சாப்யஸம்ப⁴வாத் ||
ததா² ஸர்வவிகாராணாம் ப்ரத்யங்மாத்ரைகஸாக்ஷிதா || 1499 ||
பஶ்யந்நேவாயமத்ரா(அ)(அ)ஸ்தே ஸாந்வயாநந்வயௌ த்⁴ருவ: ||
நாஶௌ யஸ்மாத³த: ஸித்³த⁴ ஆத்மா கூடஸ்த²த³ர்ஶந: || 1500 ||
பஶ்யந்ந பஶ்யதீத்யேதத்ஸ்வதந்த்ரம் சா(அ)(அ)க³மம் வச: ||
ந ஹீதி து ப்ரதிஜ்ஞோக்திரநுமோக்த்யநுஸாரிணீ || 1501 ||
ஹேதூக்திரவிநாஶித்வாதி³த்யுக்தார்த²ப்ரஸித்³த⁴யே ||
விநாஶஶக்த்யபா⁴வோக்தேர்ந ப்ரதிஜ்ஞைகதே³ஶதா || 1502 ||
ப்ரதிஜ்ஞாவசஸீ த்³வே வா பஶ்யந்நித்யாதி³நோதி³தே ||
ந ஹீதி ஹேதுவசஸீ த்³வே ஸ்யாதாமுத்தரே தயோ: || 1503 ||
பஶ்யந்நேவா(அ)(அ)ஸ்த இத்யஸ்யா: ப்ரதிஜ்ஞோக்தே: ப்ரஸித்³த⁴யே ||
ஹேதுர்ந ஹீதிவசநமுத்தரஸ்யாபி சோத்தரம் || 1504 ||
நிரந்வயவிநாஶஸ்ய நிஷேதோ⁴(அ)த்ர விவக்ஷ்யதே ||
ப்ரத²மே ஹேதுவசஸி பரிணாமஸ்ததோ²த்தரே || 1505 ||
த்³வ வா ஹேதூ யதோ²க்தார்தௌ² த்³வயோரபி ப்ரதிஜ்ஞயோ: ||
ஆப்⁴யாம் ஸம்பூ⁴ய ஸித்³தோ⁴(அ)ர்த² ஏவம் ஸதி ப⁴வேத்³யத: || 1506 ||
பஶ்யந்நேவாயமத்ரா(அ)(அ)ஸ்த இதி சேத்கத²முச்யதே ||
ந பஶ்யதீதி வசநம் ஶ்ருணு தச்ச யதா² ததா² || 1507 ||
புரா யத³ப⁴வந்மோஹாத்ஸ்வப்நஜாக்³ரத³வஸ்த²யோ: ||
ப்ரதீசோ ந தத³த்ராஸ்தி ரூபம் யத்காரகாத்மகம் || 1508 ||
ஆத்மநோ(அ)த்³வயதத்த்வஸ்ய த்³விதீயம் யத³வித்³யயா ||
ஸுஷுப்தே ந தத³ஸ்தீஹ ப்ரயுக்தம் யத்ஸ்வகோ³சரை: || 1509 ||
ஸஜாதீயப்ரயுக்தம் யத்³ பு³த்³த்⁴யந்தம் ரூபமாத்மந: ||
த⁴ர்மாதி³ஹேதுகம் ப்ராஜ்ஞே தத்³ த்⁴வஸ்தம் கர்மண: க்ஷயாத் || 1510 ||
தமோந்தாத்காரணாத்தத்³தி⁴ த்³விதீயம் கார்யரூபத: ||
ததோ(அ)ந்யத்³க்³ரஹணம் நாஸ்தி, விப⁴க்தம் க்³ராஹ்யமேவ ச || 1511 ||
ஸ்வப்நே(அ)ப்யேதத்ர்ரயம் நாபூ⁴த்³வாஸநாமாத்ரஶேஷத: ||
கிமு வித்⁴வஸ்தநி:ஶேஷத்³வைதஹேதௌ ஸுஷுப்தகே³ || 1512 ||
ஸுஷுப்தே யோ(அ)வஶிஷ்டோ(அ)த்ர கௌடஸ்த்²யாந்நாந்யத³ர்ஶ்யஸௌ ||
யோ(அ)ப்யந்யத³ர்ஶீ ஸோ(அ)ப்யத்ர நாஸ்தி தத்³தே⁴த்வஸம்ப⁴வாத் || 1513 ||
த்³விதீயத³ர்ஶநாயாலம் ரூபமாஸீத்³யதா³த்மந: ||
தந்நாஸ்தி தத்³த்³விதீயம் விப⁴க்தம் நாத ஈக்ஷதே || 1514 ||
அவித்³யாவத்³தூ³தீயம் வா நித்யத்³ருஷ்டேர்விவக்ஷ்யதே ||
ஸதா³ஹீநாநநுதி³தபா⁴ஸ்வதே³கத்³ருகா³த்மந: || 1515 ||
தாதா³த்ம்யவ்யதிரேகாப்⁴யாம் தமஸ்தஜ்ஜம் ச நா(அ)(அ)த்மந: ||
விரோதா⁴த்³த³ॆஶதோ(அ)கார்யகாரணத்வாத்பராத்மந: || 1516 ||
விப⁴க்தம் யத்தமோ(அ)ஸ்தீவ நாவிப⁴க்தம் மநாக³பி ||
தமோ(அ)ந்விதத்வாத்³பு³த்³த்⁴யந்தே ந ப்ராஜ்ஞே(அ)நந்வயாத்தம: || 1517 ||
கூடஸ்த²த்³ருஷ்டாவேகஸ்மிந்நவிப⁴க்தே ஸஹஸ்ரதா⁴ ||
நாமரூபாதி³பே⁴தே³ந விப⁴க்தம் யத்தமோ த்³ருஶே: || 1518 ||
தத்து த்³விதீயம் நேஹாஸ்தி தமோ(அ)நர்த²ஸ்ய காரணம் ||
த்³ரஷ்ட்ராதி³ரூபஸம்பே⁴தா³த்³யத்பஶ்யேஜ்ஜாக³ரே யதா² || 1519 ||
அவித்³யாதே³ரபா⁴வோக்த்யா கூடஸ்தா²த்மைவ ப⁴ண்யதே ||
காரணாத்மா யதோ(அ)பா⁴வ: கார்யாக்²யஸ்யேஹ வஸ்துந: || 1520 ||
அஜ்ஞாநாந்நாந்நயத³ஸ்தித்வம் ஸர்வஸ்யாநாத்மநோ யதா² ||
நிவ்ருத்திஸ்தத்³வத்தத்³தே⁴தோர்நாவக³த்யாத்மநோ(அ)பரா || 1521 ||
தத்து நைவேஹ வஸ்த்வஸ்தி த்³விதீயம் மோஹஹேதுஜம் ||
ஸாக்ஷிணோ விஷயீபூ⁴தம் விப⁴க்தம் கார்யரூபத: || 1522 ||
ஸம்விதை³வ ஸமாப்தத்வாத்தமோஜஸ்ய புரோத்தி²தே: ||
லப⁴தே ந த்³விதீயத்வமந்யத்வாஸம்ப⁴வாத்தம: || 1523 ||
கார்யஸ்யாபி ச பு³த்³த்⁴யாதே³ஸ்தத்³தே⁴தோரவிபா⁴க³த: ||
ந தத³ஸ்தி த்³விதீயத்வம் ஸம்விதை³வ ஸமாப்தித: || 1524 ||
யத ஏவமத: ப்ராஹ நேஹ தத்³வஸ்து வித்³யதே ||
யத்பஶ்யேத்³க³ॊசராபந்நம் முக²ஶப்³தா³தி³லக்ஷணம் || 1525 ||
யத்பஶ்யேதி³தி கர்த்ருக்திர்த்³ரஷ்டா(அ)த்ரா(அ)(அ)ஶங்க்யதே யத: ||
தந்நாஸ்தி விஷயோல்லேகி²த³ர்ஶநஸ்யேஹ காரணம் || 1526 ||
ஶ்ரோத்ராதி³கரணோபேதம் யதோ(அ)ந்த:கரணம் த்³ருஶே: ||
பா³ஹ்யார்த²த³ர்ஶநே ஹேது: கௌடஸ்த்²யாந்ந தத³க்ஷரம் || 1527 ||
தமோந்த: காரணம் பு³த்³தே⁴ர்த்³ரஷ்டா(அ)ந்த:கரணாவதி⁴: ||
ஸுகீ² து³:கீ² ச தே³ஹாந்த: ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுத: || 1528 ||
பு³த்³த்⁴யாதே³ஶ்ச ஸமுத்பத்தௌ த⁴ர்மாத்³யேவாத்ர காரணம் ||
யதோ(அ)த: காரணத்⁴வஸ்தௌ பு³த்³த்⁴யாத்³யேத்யாத்மகாரணம் || 1529 ||
தமோந்வயஸ்தம:கார்யே பு³த்³த்⁴யாதா³வேவ யுஜ்யதே ||
ந த்வகாரணகார்யே(அ)ஸ்மிந்நித்யபு³த்³தே⁴ பராத்மநி || 1530 ||
வ்ருத்திம் ச லப⁴தே கார்யம் ந ஸ்வகாரணதோ(அ)ந்யத: ||
ந கார்யம் காரணம் வா(அ)ஸ்தி ப்ரத்யக்³வ்ருத்தவ்யபேக்ஷயா || 1531 ||
பு³த்³த்⁴யந்தஸ்யாஸ்ய மூட⁴ஸ்ய ஸுக²ஶப்³தா³தி³த³ர்ஶிந: ||
ஸ்வகாரணக்ஷயாத்³த்⁴வஸ்தௌ நா(அ)(அ)த்மா பஶ்யந்நபீக்ஷதே || 1532 ||
த்³ரஷ்ட்ருத்வாதி³விபா⁴கே³ந விப⁴க்தோ யஸ்த்வவித்³யயா ||
ஸ கூடஸ்தா²த்மநா(அ)பீதோ ரஜ்ஜ்வா ஸர்போ யதா² ததா² || 1533 ||
த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநத்³ருஶ்யாநாம் ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)தோ ந வீக்ஷ்யதே ||
தமஸ்விந: ப்ரலீநத்வாந்நாவித்³யாகார்யமீக்ஷதே || 1534 ||
த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநத்³ருஶ்யாதி³பே⁴தோ³(அ)வித்³யாப்ரகல்பித: ||
யதோ(அ)தோ மோஹவித்⁴வஸ்தௌ த்³ரஷ்ட்ராத்³யாத்மநி நேக்ஷ்யதே || 1535 ||
உத்தரேஷ்வபி வாக்யேஷு யதோ²க்தமுபபாத³யேத் ||
வ்யாக்²யாநமேததே³வேதி நாதோ(அ)ந்யத³வஶிஷ்யதே || 1536 ||
அந்யே புநரிமம் க்³ரந்த²மந்யதை²வ யதோ²தி³தாத் ||
வ்யாசக்ஷதே ஹி வ்யாக்²யாநாத்தச்சாபீஹ விபா⁴வ்யதே || 1537 ||
நிரஸ்ய பூர்வபக்ஷோக்தீ: பரிஹாரோக்திபி⁴: க்ரமாத் ||
ஜ்யோதிர்மாத்ரதயா ஸ்தா²நம் த்³ருஶே: ப்ராஜ்ஞே ஜகௌ³ ஸுதீ⁴: || 1538 ||
ஸாத⁴யித்வா ஸ்வயம்ஜ்யோதி: ஸுஷுப்தே யுக்திபி⁴: ஸ்ப²़ுடம் ||
அதை²வம் ஜ்ஞஸ்வபா⁴வோ(அ)பி கஸ்மாத்ப்ராஜ்ஞே ந பஶ்யதி || 1539 ||
இத்யாஶங்காபநுத்த்யர்த²ம் பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதாரித: ||
தத்³வ்யாக்²யாநம் யதா²வச்ச ஹ்யக்ஷராணாம் விபா⁴வ்யதே || 1540 ||
யத்³வே ந பஶ்யதீத்யேவமாத்மாநமதிஶங்கஸே ||
தந்மா ஶங்கீர்யத: ப்ராஜ்ஞே பஶ்யந்நாத்மா(அ)த்ர வர்ததே || 1541 ||
இத்த²ம் ஸ தத்த்வகஸ்தாவத்³த்³ரஷ்டவ்ய: ஶ்ருதியுக்திபி⁴: ||
ந பஶ்யதீதி ந புநர்த்³ரஷ்டவ்யோ ஹேத்வஸம்ப⁴வாத் || 1542 ||
விஶேஷவந்ந சாப்யஸ்ய விஜ்ஞாநமிஹ ஜாயதே ||
பஶ்யந்ந பஶ்யதீத்யேவம் பதா³ர்த²த்³வயமீரிதம் || 1543 ||
ததா³விஷ்கரணே க்³ரந்த²: க்ரமேணா(அ)(அ)ரப்⁴யதே பர: ||
ந ஹி த்³ரஷ்டுரிதீத்த²ம் ச ஸௌகர்யேணாவக³ம்யதே || 1544 ||
த்³ரஷ்டா த்³ருஷ்டிக்ரியாகாரீ விஜ்ஞாநாத்மா புமாநிஹ ||
பு³த்³த்⁴யுபாத்தஸ்ய ரூபாதே³ர்விஜ்ஞாநம் ச தத: பரம் || 1545 ||
தத்ராபி ச தி⁴யோ வ்ருத்தேர்க்³ராஹ்யக்³ராஹகரூபத: ||
க⁴டாதி³மேயவிஷயாத்பூர்வோத்பந்நக்ரியாத்மந: || 1546 ||
க்ரியாந்தரஸ்ய நிர்வ்ருத்தௌ த்³ரஷ்டா தத்ராபி புரூஷ: ||
த்³ருக்‍ஶக்தி: புருஷே தத்ர யா ரூபாத்³யநுரோதி⁴நீ || 1547 ||
க்ரியாபா⁴வோ(அ)வக³ந்த்ருஸ்தோ² விஜ்ஞாநாத்மைககர்த்ருக: ||
தஸ்யா த்³ருஷ்டே: க்ரியாயா ஹி த்³ரஷ்ட்ருத⁴ர்மத்வத: ஸதா³ || 1548 ||
த்³ரஷ்டுர்விபரிலோபோ(அ)த்ர மநாக³பி ந வித்³யதே ||
கு³ணிஸ்தி²த்யநுரோதி⁴த்வாத்³கு³ணாநாமக்³நிதா³ஹவத் || 1549 ||
யத ஏவமதோ யாவதா³த்மா த்³ரஷ்டா ந நஶ்யதி ||
ந தாவத்ஸ்யாத்ஸமுச்சே²தோ³ த்³ரஷ்டுர்த்³ருஷ்டேஸ்ததா³ஶ்ரயாத் || 1550 ||
மதம் கு³ணிவிநாஶேந தத்³கு³ணோ(அ)பி விநங்க்ஷ்யதி ||
அக்³ந்யாத்³யௌஷ்ண்யாதி³வச்சேந்ந த்³ரஷ்டுரஸ்யாவிநாஶத: || 1551 ||
அத ஆஹாவிநாஶித்வாத்³த்³ரஷ்டுர்த்³ருஷ்டிக்ருத: ஸதா³ ||
விநம்ஷ்டும் நா(அ)(அ)த்மந: ஶீலம் க⁴டாதே³ரிவ யுஜ்யதே || 1552 ||
ந விநஶ்யத்யஸௌ கஸ்மாதி³தி ஹேதுரிஹோச்யதாம் ||
ஸர்வாத்மத்வாத்ததை²கத்வாத்³த்³ரஷ்டுர்நாஶோ ந வித்³யதே || 1553 ||
யேநாஸ்யா(அ)(அ)ஶங்க்யதே நாஶஸ்தேநாஸ்யாப்ரவிபா⁴க³த: ||
ஸம்பா⁴வ்யதே ந நாஶோ(அ)ஸ்ய நம்ஷ்டுர்நாஶாவிபா⁴க³த: || 1554 ||
ந ச தேநைவ தஸ்யைவ விநாஶ உபபத்³யதே ||
ஐகாத்ம்யாத்³த்³வைதவிஷயே யதா²(அ)க்³நீந்த⁴நயோஸ்ததா² || 1555 ||
த்³ரஷ்டஸ்ததோ(அ)விநாஶித்வாந்நித்யா நித்யஸ்ய த⁴ர்மிண: ||
ஆதி³த்யாரஶ்மிவத்³க்³ராஹ்யா த்³ருஷ்டிரப்யவிநாஶிநீ || 1556 ||
நித்யோ(அ)தோ நித்யயா த்³ருஷ்ட்யா பஶ்யந்நேவாவிலுப்தயா ||
த்³ரஷ்ட(அ)(அ)ஸ்தே ப்ரஜ்வலந்த்யா(அ)த்ர ஸுஷுப்தே யோ விவக்ஷித: || 1557 ||
ஏவம் தாவத்ஸ்தி²தம் பூர்வம் பஶ்யந்நிதி யதீ³ரிதம் ||
ந பஶ்யதீதி யத்தூக்தம் ததி³தா³நீம் ப்ரபஞ்ச்யதே || 1558 ||
ந பஶ்யதீத³ம் த்³ரஷ்டவ்யமிதி யத்ஸூத்ரிதம் புரா ||
பஶ்யந்நேவ யதி³ ஹ்யாஸ்தே கத²ம் தது³பபத்³யதே || 1559 ||
யதோ²பபத்³யதே ஸர்வம் ஶ்ருணு தச்சாபி ப⁴ண்யதே ||
பஶ்யந்நேவாயமத்ரா(அ)(அ)ஸ்தே பூர்வஹேதுஸமாஶ்ரயாத் || 1560 ||
தத்து த்³விதீயம் நேஹாஸ்தி த்³ரஷ்டவ்யம் யத்ஸமாஶ்ரயாத் ||
விஶேஷபு³த்³த்⁴யபி⁴வ்யக்திர்ஜாக்³ரத்³பூ⁴மாவிவேஷ்யதே || 1561 ||
நநு த்³ரஷ்டவ்யமஸ்த்யேவ த்³வைதாத்³வைதாத்மகத்வத: ||
ப்³ரஹ்மணோ(அ)ஸ்ய கத²ம் நாஸ்தி த்³ரஷ்டவ்யமிதி ப⁴ண்யதாம் ||
த்³ரஷ்டவ்யம் ஸ்யாத்³விப⁴க்தம் தத் நாவிப⁴க்தம் யதோ²தி³தம் || 1562 ||
யதி³ ஹ்யந்யத்ததோ த்³ரஷ்டுர்த்³ருஶ்யம் தத்ஸ்யாத்³விபா⁴க³வத் ||
தத: பஶ்யேத்³விப⁴க்தம் ஸந்ந த்வேவமிஹ வித்³யதே || 1563 ||
பஶ்யந்நேவாயமத்ரா(அ)(அ)ஸ்தே த்³ரஷ்டவ்யாஸம்ப⁴வாத்ஸதா³ ||
ந பஶ்யதீதி த்³ரஷ்டோக்தோ ந து த்³ருஷ்டிவிநாஶத: || 1564 ||
ஜ்வலந்நபி யதா² வஹ்நிர்நாநப்⁴யாஹிதமிந்த⁴நம் ||
த³ஹதீஹ ததா² த்³ரஷ்டா நாப்ராப்தம் த்³ருஶ்யமீக்ஷதே || 1565 ||
வ்யாக்²யாநமேதத்ஸுதி⁴யாம் ஶ்ரத்³த³தா⁴நா உபாஸதே ||
யுக்த்யக்ஷரப³ஹிஷ்ட²த்வாந்ந வித்³வாம்ஸ உபாஸதே || 1566 ||
யதா² சேத³மஸம்ப³த்³த⁴ம் ந யுக்த்யக்ஷரஸம்ஶ்ரயம் ||
ததா²(அ)ஸக்ருத்புரா(அ)ப்யுக்தமது⁴நா(அ)ப்யபி⁴தீ⁴யதே || 1567 ||
பஶ்யந்நேவாயமத்ரா(அ)(அ)த்மா ஸுஷுப்தே வ்யவதிஷ்ட²தே ||
ஏவம் ஸ தத்த்வ ஏவாயமிதி ஹேதுரிஹோதி³த: || 1568 ||
ந ச ப்ராது³ர்ப⁴வத்யஸ்ய ஜ்ஞாநமந்யத்³விஶேஷவத் ||
ந பஶ்யதீதி வாக்யஸ்ய வ்யாக்²யாநமித³மீரிதம் || 1569 ||
பஶ்யந்நேவேதி சேதே³தத்³வஸ்துயாதா²த்ம்யமுச்யதே ||
இத்த²ம் ஸ தத்த்வ இத்யுக்த்யா கத²ம் த்³ரஷ்ட்ருக்ரியோச்யதே || 1570 ||
த்³ரஷ்ட்ரதீ⁴நா க்ரியாத்³ருஷ்டிரிதி சேத்³ப⁴வதோச்யதே ||
கத²ம் விபரிலோபோ(அ)ஸ்யா: க்ரியாத்வே ஸதி வார்யதே || 1571 ||
அபூ⁴தத்³ருஷ்டிகர்த்ருத்வே த்³ரஷ்ட்ருத்வம் த்³ரஷ்டுரிஷ்யதே ||
ப்ராது³ர்பா⁴வே ததா²(அ)ஸத்யா: க்ரியாயாஶ்ச க்ரியாத்மதா || 1572 ||
த்³ரஷ்ட்ரா ச க்ரியதே த்³ருஷ்டிர்ந சாஸௌ பரிலுப்யதே ||
இதி ஸ்வவசஸைவைதத்³விருத்³த⁴மபி⁴தீ⁴யதே || 1573 ||
கார்யஸ்யாபி ச நித்யத்வம் வசநாச்சேத்ப்ரஸித்⁴யதி ||
வசநஸ்யாப்ரமாணத்வம் காரகத்வாத்ப்ரஸஜ்யதே || 1574 ||
ப்ரமாணம் போ³த⁴கம் ஸர்வம் தச்ச ஸித்³த⁴ஸ்ய வஸ்துந: ||
பூர்வம் ப்ரமாணஸம்ப³ந்தா⁴த்³வ்யங்க்³யவ்யஞ்ஜகஸம்க³தே: || 1575 ||
அநுமாநவிரோத⁴ஸ்ய வசஸோ(அ)ஸ்ய ப்ரஸஜ்யதே ||
அவிநாபா⁴விதா யஸ்மாத³நித்யக்ருதகத்வயோ: || 1576 ||
த்³வௌ பதா³ர்தா²வுபந்யஸ்தாவித்யேதத³திது³ர்க⁴டம் ||
யதோ ந பஶ்யதீத்யேதத³நூத்³யாந்யத்³விபா⁴வ்யதே || 1577 ||
ந பஶ்யதீதி ப்ராப்தத்வாந்நாபூர்வோ(அ)ர்தோ²(அ)வபோ³த்⁴யதே ||
ந பஶ்யதீத்யதோ(அ)நூத்³ய பஶ்யந்நிதி விதீ⁴யதே || 1578 ||
பஶ்யந்நித்யஸ்ய வா வ்யாக்²யா காரகத்வநிவ்ருத்தயே ||
ந பஶ்யதீதி வசநம் ந த்வர்தா²ந்தரமுச்யதே || 1579 ||
கிமயம் த்³ருஷ்டிகாரித்வாத்புமாந்த்³ரஷ்டேதி ப⁴ண்யதே ||
த்³ருஷ்ட்யாத்மகம் வா கிம் வஸ்து த்³ரஷ்டேத்யத்ர விவக்ஷ்யதே || 1580 ||
ந தாவத்³த்³ருஷ்டிகர்த்ருத்வம் கௌடஸ்த்²யாதா³த்மவஸ்துந: ||
கௌடஸ்த்²யஸித்³தௌ⁴ ஹேதூம்ஶ்ச ப்ராக³வோசமநேகஶ: || 1581 ||
க்ரியாகாரகரூபஸ்ய ப்ரத்யங்மத்ரஸதத்த்வத: ||
நாதோ(அ)ஸ்ய காரகத்த்வம் ஸ்யாத்ஸாக்ஷித்வாச்ச க்ரியாவதாம் || 1582 ||
பு³த்³த்⁴யுபாத்தஸ்ய ரூபாதே³ர்விஜ்ஞாத்ருத்வம் ந சா(அ)(அ)த்மந: ||
போ⁴க்த்ருத்வமபி தஸ்யேஹ சைதந்யாபா⁴ஸவர்த்மநா || 1583 ||
மணேரேவ விகாரோ(அ)யம் யா(அ)லக்தாதி³ஸரூபதா ||
நாலக்தகாதே³ர்விக்ருதிர்நிஷ்க்ரியத்வாதி³ஹேஷ்யதே || 1584 ||
ரக்தத்வாதி³ப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் விக்ரியாம் ந ப்ரபத்³யதே ||
அலக்தகாதி³: ஸர்வத்ர யதை²வம் ஹ்யாத்மவஸ்த்வபி || 1585 ||
கு³ணிஸ்தி²த்யநுரோதி⁴த்வம் ந ச ஸர்வத்ர வீக்ஷ்யதே ||
கு³ணாநாம் கேஶக்ருஷ்ணத்வம் வ்யேதி கேஶேஷு ஸத்ஸ்வபி || 1586 ||
அக்³நேராத்யந்திகோ நாஶோ ப⁴வதா(அ)பி ந ம்ருஷ்யதே ||
ந சோஷ்ணத்வம் ஸதோ(அ)ப்யக்³ே: காஷ்டா²தா³வுபலப்⁴யதே || 1587 ||
கு³ணிஸ்தி²த்யநுரோதி⁴த்வமஸ்து நாம கு³ணாத்மந: ||
த்³ரஷ்டுர்த்³ருஷ்டே: கிமாயாதம் க்ரியா த்³ருஷ்டிர்கு³ணோ ந து || 1588 ||
காரகாணாம் ஸ்வபா⁴வோ(அ)யம் யத³க்ருத்வா ப்ரவர்தநம் ||
யதா²(அ)பூ⁴த்வா ததா² பா⁴வ: க்ரியாயாஸ்தத்த்வமுச்யதே || 1589 ||
யாவத்³த்³ரவ்யாநுரோதி⁴த்வம் நாவஶ்யம் கு³ணகர்மணோ: ||
த்³ரவ்யே ஸத்யபி லோகே(அ)ஸ்மிந்வ்யபி⁴வாரஸ்ய த³ர்ஶநாத் || 1590 ||
ஜாதிக்ரியாகு³ணாதீ³நாம் நிஷேதா⁴தா³த்மவஸ்துந: ||
அஸ்தூ²லம் நேதி நேதீதி ப்ரதீசோ(அ)ந்யந்நிஷித்⁴யதே || 1591 ||
த்³ரஷ்டுஶ்சாபி ந நித்யத்வம் க்ரியோத்³பூ⁴திநிமித்தத: ||
க்ரியாகாரகயோ ரூபமிதரேதரஹேதுகம் || 1592 ||
ஸ்வமாத்ரேண ந யத்ஸித்³த⁴ம் தத்ஸித்³த⁴ம் பரத: கத²ம் ||
ஸ்வமாத்ரேண ச யத்ஸித்³த⁴ம் தஸ்யாபேக்ஷா(அ)ந்யத: குத: || 1593 ||
ந ஸித்³த⁴யோர்மிதோ²(அ)பேக்ஷோ ந ஸ்வதோ(அ)ஸித்³த⁴யோஸ்ததா² ||
இத்யாதே³: பூர்வமுக்தத்வாந்நேஹ பூ⁴யோ(அ)பி யத்யதே || 1594 ||
நாஸதோ வித்³யதே(அ)பேக்ஷா நாபி கூடஸ்த²வஸ்துந: ||
ஶக்த்யவஸ்த²ம் யதோ வஸ்து ஹேத்வபேக்ஷ்யேதி விக்ரியாம் || 1595 ||
நித்யம் ந ப⁴வநம் யஸ்ய யஸ்ய வா நித்யபூ⁴ததா ||
ந தஸ்ய க்ரியமாணத்வம் க²புஷ்பாகாஶயோரிவ || 1596 ||
உத்பத்த்யாதௌ³ து யச்ச²க்தம் ஶக்திமாத்ராத்மநா ஸ்தி²தம் ||
ததே³வ ஹேத்வபேக்ஷம் ஸது³த்பத்த்யாதி³ ப்ரபத்³யதே || 1597 ||
உத்பத்த்யாதா³வஶக்தத்வாத்கௌடஸ்த்²யாதா³த்மவஸ்துந: ||
அத்³விதீயத்வதஶ்சாஸ்ய நோத்பத்த்யாதி³ ப்ரஸித்⁴யதி || 1598 ||
ஶக்த்யவஸ்தா²நி வஸ்தூநி யோக்³யஹேதோரஸம்ப⁴வாத் ||
நா(அ)(அ)ர்தவாநி ப்ரஸூயந்தே யோக்³யஹேதௌ ச தஜ்ஜநி: || 1599 ||
கார்யம் நாக்ரியமாணம் ஸந்நாகுர்வத்காரணம் ததா² ||
மிதோ² ந வ்யதிரேகேண ஸித்⁴யேதே கார்யகாரணே || 1600 ||
வஸ்த்வேவ த்³ருஷ்டிரத்ராதோ ந க்ரியா நாபி காரகம் ||
தஸ்மாதே³வாவிநாஶித்வாதி³தி ஹேதுரிஹோதி³த: || 1601 ||
நிர்ணீதம் ப்ரத²மம் வஸ்து பஶ்யந்நிதி யதீ³ரிதம் ||
ந பஶ்யதீதி யத்தூக்தம் தஸ்ய வ்யாக்²யா(அ)து⁴நோச்யதே || 1602 ||
த்³ருஷ்டேரபரிலோபஶ்சேத³த² கஸ்மாந்ந பஶ்யதி ||
ப்ரபோ³த⁴வத்ஸுஷுப்தே(அ)ஸ்மிந்நிதி ப்ரதிவிதீ⁴யதே || 1603 ||
பஶ்யந்நேவாயமாத்மேதி யதோ²க்தந்யாயஸம்ஶ்ரயாத் ||
ந து த்³விதீயம் ஜாக்³ரத்³வத்பஶ்யத்யாத்மா ஸுஷுப்தக³: || 1604 ||
த்³விதீயம் நேக்ஷதே கஸ்மாதி³த்யத்ரைவாபி⁴தீ⁴யதே ||
ஹேதுர்ந து தத³ஸ்தீதி பஶ்யேத்³யத்³வஸ்து போ³த⁴வத் || 1605 ||
விஶேஷத்³ருஷ்ட்யபி⁴வ்யக்திர்யதா³ஶ்ரித்ய ப்ரஸித்⁴யதி ||
ந தத³ஸ்தி யதஸ்தஸ்மாத்பஶ்யந்நபி ந பஶ்யதி || 1606 ||
இதி வ்யாக்²யா ந ஸாத்⁴வீயம் த்³ரஷ்டவ்யாஸம்ப⁴வே யத: ||
ந ப்ராத்யக்ஷ்யம் த்³ரஷ்ட்ருத்³ருஷ்ட்யோ: ஸ்யாத்ஸுஷுப்தப்ரஸித்³தி⁴வத் || 1607 ||
தமஸ்யவஸ்தி²தோ(அ)பஶ்யஞ்ஜ்ஞாத்ருஜ்ஞாநதமாம்ஸி ஹி ||
ப்ரபத்³யதே விவேகேந யதா² கும்யாதி³வீக்ஷணே || 1608 ||
ந ப்ராஜ்ஞே து ததோ(அ)யுக்தம் த்³ருஶ்யமாத்ரநிஷேத⁴நம் ||
க்³ராஹகக்³ரஹணக்³ராஹ்யபா⁴வாபா⁴வாத்³யபஹ்நுதே: || 1609 ||
நநு சாஸ்த்யேவ தத்³த்³ருஶ்யம் ஸமஸ்தவ்யஸ்தரூபத: ||
யதோ²க்தவஸ்துநோ மைவம் தஸ்யாநத்யந்தபே⁴த³த: || 1610 ||
பா³ட⁴மஸ்த்வேவ தத்³த்³ருஶ்யம் ந த்வத்யந்தவிபா⁴க³வத் ||
ஸ்யாத்³விப⁴க்தம் தத³ந்யச்சேத்பஶ்யேதே³வ ப்ரபோ³த⁴வத் || 1611 ||
நாத்யந்தமேவ ஸர்வத்ர விபா⁴கோ³(அ)யம் ஸமீக்ஷ்யதே ||
விஶேஷணமதோ(அ)ந்யாய்யமத்யந்தமிதி ப⁴ண்யதே || 1612 ||
விப⁴க்தமவிப⁴க்தம் வா வஸ்து வஸ்த்வந்தராஶ்ரயாத் ||
ஸர்வைகத்வே விபா⁴கோ³ வா(அ)விபா⁴கோ³ வா ந யுஜ்யதே || 1613 ||
யத்³தி⁴ யஸ்மாத்³விப⁴க்தம் ஸ்யாத்ததே³வ ஸ்யாத்தத: கத²ம் ||
அவிப⁴க்தம் விருத்³த⁴த்வாத்தஸ்மாது³க்தமஶோப⁴நம் || 1614 ||
அபஹ்நுதிர்விபா⁴க³ஸ்ய ஹ்யவிப⁴க்தகி³ரோச்யதே ||
விபா⁴கா³ந்நாபரம் வஸ்து ஹ்யவிப⁴க்தகி³ரா தத: || 1615 ||
அந்யத்³விப⁴க்தமிதி ச ததா² த்³ரஷ்டவ்யமித்யபி ||
ஸாமர்த்²யாதே³க ஏவார்தோ² பூ⁴யோ பூ⁴யோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே || 1616 ||
அஸ்மத்பக்ஷே து தோ³ஷோ(அ)த்ர மநாக³பி ந வித்³யதே ||
த்³ரஷ்டவ்யோ த்³ருஷ்டியோக்³யோ(அ)ர்தோ² ஹ்யந்யோ(அ)நந்யஶ்ச யுஜ்யதே || 1617 ||
பரமார்தா²த்மநஸ்தத்³வத்கல்பிதாஜ்ஞாநலக்ஷண: ||
அவிப⁴க்தோ(அ)பி சாந்ய: ஸ்யாத்³வைலக்ஷண்யாத்பரஸ்பரம் || 1618 ||
த⁴ர்மாதீ³நாம் விப⁴க்தத்வமவிப⁴க்தே(அ)பி த⁴ர்மிணி ||
ஏவம் ந புநருக்தத்வம் த்³ரஷ்டவ்யாதே³: ப்ரஸஜ்யதே || 1619 ||
ஸாக்ஷ்யார்தோ² த்³ருஷ்டியோக்³ய: ஸ்யாத³ந்யோ மாத்ராதி³ராத்மந: ||
த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநத்³ருஶ்யார்தா² விப⁴க்தா: ஸ்யு: பரஸ்பரம் || 1620 ||
த்³வைதாத்³வைதாத்மகத்வம் ச ப்ரவாணாந்நோபபத்³யதே ||
யதே²ஹ வஸ்துந: ஸாக்ஷாத்ததா² பூர்வமவாதி³ஷம் || 1621 ||
பூர்வவாக்யே யதா² வ்யாக்²யா க்ருதா க்ருத்ஸ்நா ததை²வ ஸா ||
உத்தரேஷ்வபி வாக்யேஷு கர்தவ்யா பண்டி³தைரத: || 1622 ||
த³ர்ஶநாதி³க்ரியாணாம் யத³ஸ்தித்வம் தந்ந வாஸ்தவம் ||
ஸத³ஸத்த்வாதி³ஸம்பே⁴த³ஶூந்யத்வாதா³த்மவஸ்துந: || 1623 ||
விதி³தாத³ந்யதே³வைதத்ததை²வாவிதி³தாத³தி⁴ ||
ப்³ரஹ்மாத்மவஸ்த்விதி ஜ்ஞேயமிதி ஶ்ரௌதம் வச: ஸ்ப²़ுடம் || 1624 ||
த்³ரஷ்டுரிதி த்ருஜந்தேந கர்த்ருத்வமபி⁴தீ⁴யதே ||
த்³ரஷ்டா கஸ்யேத்யபேக்ஷாயாம் த்³ருஷ்டேரித்யபி⁴தீ⁴யதே || 1625 ||
த்³ருஷ்டிரித்யபி பா⁴வ: ஸ்யாத்ஸமாப்திர்யா க்ரியாத்மந: ||
ப²़லாஶ்ரிதோ(அ)ஸௌ பா⁴வோ(அ)த்ர த்³ருஷ்டிஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே || 1626 ||
ப²़லம் ப்ரகாஶநம் ஜ்ஞாநம் தத்கர்த்ருத்வம் ச வஸ்துந: ||
ப்ரத்யேகமுச்யதே(அ)த்ரைதத்³வாக்யேப்வேதேஷு வஸ்துந: || 1627 ||
இஹ யத்³தூ³ஷணம் வாச்யம் தது³க்தமிதி நோச்யதே ||
காரகாதே³ரஸத்³பா⁴வாத்ஸுஷுப்தே பரமார்த²த: || 1628 ||
காரகாதி³வித⁴ர்மா(அ)பி ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுஜை: ||
க்³ராஹகக்³ரஹணக்³ராஹ்யரூபைராத்மேக்ஷ்யதே ததா² || 1629 ||
கர்த்ருகார்யாவபா⁴ஸித்வாத்கர்த்ருகார்யதி³ஸாக்ஷ்யயம் ||
கர்த்ருகார்யாதி³வத்³பா⁴தி கூடஸ்தோ²(அ)ப்யாத்மமோஹத: || 1630 ||
ஏகைவேயமதோ த்³ருஷ்டிர்ஜந்மஹாநாதி³வர்ஜிதா ||
ப³ஹுத்வஜந்மநாஶாதி³ யாத்யவித்³யோத்த²ஸம்க³தே: || 1631 ||
யந்ந ரஸயதீத்யத்ர விஜாநந்வா இதீர்யதே ||
விரூபம் ப்ரஸ்துதாத்³ரூபாத³ந்யாய்யம் ப⁴ண்யதே குத: || 1632 ||
நைஷ தோ³ஷோ(அ)த்ர விஜ்ஞப்திமாத்ரரூபே பராத்மநி ||
த்³ருஷ்ட்யாதி³ஶக்திபே⁴தோ³(அ)யம் மா ப்ரஸாங்க்ஷீதி³தீர்யதே || 1633 ||
யத ஏவமதோ ஜ்ஞப்திமாத்ரமேவாபி⁴தீ⁴யதே ||
த்³ருஷ்ட்யாதி³ஶப்³தை³ஸ்தஸ்மாச்ச ஸலிலாதி³வசோ(அ)ர்த²வத் || 1634 ||
பா³ஹ்யத்³ருஷ்ட்யாத்³யுபாதி⁴ஸ்தா² ப்ரத்யகா³த்மைகலக்ஷணா ||
த்³ருஷ்டிர்த்³ருஷ்ட்யாதி³வாச்யேஹ விநாஶாதி³நிஷேத⁴த: || 1635 ||
அந்தர்பா⁴வே(அ)பி த்³ருஷ்ட்யாதௌ³ மதிவிஜ்ஞாநயோரிஹ ||
ஸ்வாதத்ர்யேணாபி தத்³வ்ருத்தே: ஸித்³தே⁴ர்பூ⁴ய: ப்ருத²க்³க்³ரத³ஹ: || 1636 ||
த³ஹநௌஷ்ண்யாதி³வத்³வஹ்நேர்விபி⁴ந்நா: ஸ்யு: பரஸ்பரம் ||
த்³ருஷ்டுர்த்³ருஷ்ட்யாத³யோ த⁴ர்மா பி⁴ந்நாபி⁴ந்நாத்மநா ஸ்தி²தா: || 1637 ||
உதைகஸ்யைவ த⁴ர்மஸ்ய தத³போ³தோ⁴த்த²பே⁴த³த: ||
பே⁴தோ³(அ)யம் லக்ஷ்யதே மோஹாத்³ரவே: ஸ்வோத்தை²ர்ஜலைரிவ || 1638 ||
இஹ வ்யாசக்ஷதே கேசிந்நாநாத்வைகத்வாரூபதா ||
ஸ்வத ஏவா(அ)(அ)த்மநோ க்³ராஹ்யா சைதந்யமிவ ஸர்வதா³ || 1639 ||
பே⁴தா³பே⁴தா³த்மகம் ஸர்வம் வஸ்து த்³ருஷ்டம் யதஸ்தத: ||
பரபக்ஷே ந த்³ருஷ்டாந்த: கஶ்சித³ப்யுபலப்⁴யதே || 1640 ||
ஏகைவ கோ³தா கோ³பிண்டே³ ஸாஸ்நாத்³யர்தா²நுஸாரிணீ ||
ஸாஸ்நாத³யோ மிதோ² பி⁴ந்நா ந சாந்யோந்யவிரோதி⁴ந: || 1641 ||
ந ச ஸாமாந்யபு³த்³த்⁴யேஹ பே⁴த³பு³த்³தி⁴ர்நிவர்ததே ||
நாபி ஸாமாந்யதீ⁴பா³தோ⁴ விஶேஷோத்த²தி⁴யேஷ்யதே || 1642 ||
ஸ்தூ²லேஷு யத்³வத்ஸாமாந்யவிஶேஷாத்மகதா ததா² ||
ஸம்பா⁴வநீயா நி:ஶேஷஸூக்ஷ்மவஸ்துஷ்வபீத்³ருஶீ || 1643 ||
நாநாத்வைகத்வவத்ஸ்தூ²லம் த்³ருஷ்டம் வஸ்து யதா² ததா² ||
ஆத்மாத்³யதீந்த்³ரியம் வஸ்து வஸ்துத்வதி³தி க³ம்யதாம் || 1644 ||
இத்யேவம் பண்டி³தம்மந்யா அநுமாநப³லாதி³ஹ ||
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நாத்மகம் வஸ்து ஸ்தா²பயந்த்யவிஶேஷத: || 1645 ||
இத்யுக்தபரிப²़ல்கு³த்வப்ரபோ³தா⁴யாபி⁴தீ⁴யதே ||
ந்யாய: ஶ்ரேயோர்தி²நா மா பூ⁴த்³ப்⁴ராந்திர்வேதா³ந்தவஸ்துநி || 1646 ||
பே⁴த³க்³ராஹி ந நோ மாநம் க்ருத்ஸ்நே(அ)பி ஜக³தீக்ஷ்யதே ||
வஸ்துஸ்வரூபமுஜ்ஜி²த்வா மேயம் நாஸ்த்யபரம் மிதே: || 1647 ||
ந ச ஸ்வரூபே பே⁴தோ³(அ)ஸ்தி கஸ்யசித்³வஸ்துந: க்வசித் ||
ஸ்வரூபாச்சாந்யதோ பே⁴த³: ப்ரமாணாபா⁴ஸகோ³சர: || 1648 ||
அஸாதா⁴ரணரூபேண வ்யாவர்தந்தே பரஸ்பரம் ||
யதா² விஶேஷா: ஸாமாந்யம் ததா² வ்யாவர்ததே தத: || 1649 ||
தே(அ)பி ஸாமாந்யமாத்ரம் சேத்³விஶேஷா ப⁴வதோ மதா: ||
விஶேஷவிரஹாத்தர்ஹி ஸாமாந்யமபி து³:ஸ்தி²தம் || 1650 ||
பி⁴ந்நம் வா ஸ்யாந்ந வா பி⁴ந்நம் ஸாமாந்யம் சேத்³விஶேஷத: ||
பே⁴தே³ விஶேஷ ஏவ ஸ்யாத்ஸாமாந்யம் க²ண்ட³முண்ட³வத் || 1651 ||
பே⁴த³பே⁴த³வதோர்பி⁴த்தாவநவஸ்தா² ப்ரஸஜ்யதே ||
த⁴ர்மத⁴ர்ம்யப்ரஸித்³தி⁴ஶ்ச தத³பே⁴தே³(அ)பி ஸஜ்யதே || 1652 ||
ஆத்மைவ சேத்³விஶேஷா: ஸ்யுர்த⁴ர்மிணோ த⁴ர்மலக்ஷணா: ||
வ்யதிரேகோ ந ஸம்ஸித்⁴யேதா³த்மத்வம் ஸ்யாத்ததா³(அ)(அ)த்மந: || 1653 ||
ஸ்வயம் ரூபத்வதோ நா(அ)(அ)த்மா ஹ்யாத்மநோ வ்யதிரிச்யதே ||
அநாத்மாபி⁴ஜநா ஹ்யேஷா வ்யாவ்ருத்திர்யா(அ)(அ)த்மநோ ப⁴வேத் || 1654 ||
ந ச த⁴ர்ம்யந்தராஸத்த்வே ப்ரத்யகா³த்மாதிரேகிண: ||
த⁴ர்மா லப⁴ந்த ஆத்மாநம் பாரதந்த்ர்யாத்மகத்வத: || 1655 ||
த⁴ர்ம்யந்தரஸ்ய சாஸ்தித்வே ப்ரதிஜ்ஞார்தோ² ந ஸித்⁴யதி ||
ஸமஸ்தவ்யஸ்தாதாரூப ஆத்மைவைக இதீரித: || 1656 ||
வ்யஸ்தா அபி ததா³த்மாநோ த⁴ர்மா: ஸ்யுஶ்சேத்ஸமஸ்தவத் ||
விஶேஷ உச்யதாம் கோ(அ)த்ர ஸமஸ்தவ்யஸ்தரூபயோ: || 1657 ||
த⁴ர்ம்யந்தராஶ்ரிதைர்த⁴ர்மைர்நாந்யோ த⁴ர்மீ விஶேஷ்யதே ||
த⁴ர்மித⁴ர்மத்வரூபஸ்ய ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்யாஸமந்வயாத் || 1658 ||
நேதி நேத்யாதி³வாக்யாநாம் நைரர்த²க்யம் ச ஸஜ்யதே ||
ஸமஸ்தவ்யஸ்தரூபத்வம் யதி³ ஸ்யாத்³ப்³ரஹ்மண: ஶ்ருதே: || 1659 ||
வ்யுத்தா²ப்ய ப்³ரஹ்மணோ த்³வைதம் தத³நூத்³ய ஶ்ருதி: புந: ||
ஆத்மைவேத்யப்³ரவீத்ஸாக்ஷாத்குதோ பே⁴த³ஸ்ய ஸம்ப⁴வ: || 1660 ||
வ்யாவர்ததே(அ)ஸ்வரூபம் சேத்ஸ்வரூபாத்³வஸ்து மாநத: ||
அநவாப்தஸ்வரூபம் ஸத்³வஸ்து ஸ்யாச்ச²ஶஶ்ருங்க³வத் || 1661 ||
மாநம் விதி⁴முக²ம் முக்த்வா ந வ்யாவ்ருத்த்யேகவர்த்மநா ||
லப⁴தே மேயஸம்ப³ந்த⁴ம் தத்ஸத்³வஸ்தூபலம்ப⁴த: || 1662 ||
அக⁴டாதி³வ்யுதா³ஸேந ந க⁴டாத்³யர்த²ஸம்க³தி: ||
மிதேரநேவம்த⁴ர்மத்வாந்நாபா⁴வே வ்யாப்ருதிர்மிதே: || 1663 ||
அப்ரஸித்³த⁴க⁴டாத்³யர்தோ²(அ)க⁴டாத்³யர்தா²பநோத³நம் ||
மாநேநேஹ கத²ம் குர்யாத³ந்யோந்யாஶ்ரயகாரணாத் || 1664 ||
க⁴டபோ³த⁴ப்ரயுக்தேயமக⁴டஸ்ய ஹ்யபாக்ரியா ||
அக⁴டார்த²வ்யுதா³ஸாச்ச க⁴டார்த²ஸ்யாவபோ³த⁴நம் || 1665 ||
க⁴டவச்சாக⁴டஸ்யாபி தத³ந்யாபாக்ரியாம் விநா ||
நைவாதி⁴க³திரித்யேவமநவஸ்தா² ப்ரஸஜ்யதே || 1666 ||
மாத்ருமாநாப்ரஸித்³தி⁴ஶ்ச தத³ந்யாபோஹநாத்³ருதே ||
தாப்⁴யாம் விநா ப்ரமேயோ(அ)ர்தோ² நிதராம் ந ப்ரஸித்⁴யதி || 1667 ||
ப்ருத²க்த்வம் சாப்ருத²க்த்வம் ச கு³ணோ யேஷாம் ச வாதி³நாம் ||
தத்ப்ரக்ரியாநுஸாரேணாப்யத்ர நைவாஸ்தி பே⁴த³தீ⁴: || 1668 ||
ப்ருத²க்³கு³ணஸ்ததோ(அ)ந்யப்⁴ய: ப்ருத²க்த்வே வா ப்ருத²க்³கு³ணாத் ||
அப்ருத²க்³வா மித²ஸ்தே ஸ்யுர்ந ததா²(அ)பி பி⁴தே³க்ஷ்யதே || 1669 ||
அப்ருத²க்த்வாகு³ணத்³ரவ்யம் பத²க்த்வம் ஸம்ஶ்ரயேத்கத²ம் ||
பரஸ்பரவிரோதி⁴த்வாச்சை²த்யம் யத்³வத³விபா⁴வஸும் || 1670 ||
பாரதந்த்ர்யஸ்வபா⁴வாச்ச ந சாப்ராப்தஸமாஶ்ரய: ||
கு³ணத்வம் லப⁴தே லோகே கு³ண: கஶ்சித்³கு³ணீ யதா² || 1671 ||
அஸம்பி⁴த்தி: ப்ருத²க்த்வஸ்ய ததோ(அ)ந்யப்⁴ய: ப்ரஸஜ்யதே ||
ப்ருத²க்த்வஸ்ய ந சேத³ந்யத்ப்ருத²க்த்வாந்தரமிஷ்யதே || 1672 ||
அந்யாபேக்ஷம் ப்ருத²க்த்வம் ச ஸ்வயமேவாப்ருத²க்³க⁴ட: ||
ப³லீயாநந்தரங்க³த்வாத்³ப³ஹிரங்க³ம் ப்ரபா³த⁴தே || 1673 ||
ப்ருத²க்³கு³ணாச்ச வ்யுத்தா²ப்ய த்³ரவ்யாதே³: கிம் ஸ்வலக்ஷம் ||
ஸ்வதோ(அ)ப்ருத²கத்வாத்ஸர்வஸ்ய ப்ருத²க்த்வமபி து³ர்லப⁴ம் || 1674 ||
அதா²நுப⁴வதோ(அ)ஸ்தீதி ப்ருத²க்த்வம் ப⁴வதோ மதம் ||
மைவம் மித்²யாநுபூ⁴தித்வாச்சு²க்திகாரஜதாதி³வத் || 1675 ||
நைகாநுபூ⁴திப³லதோ வஸ்துநோ லப்⁴யதே பி⁴தா³ ||
பி⁴ந்நாநுபூ⁴திதோ நாபி மித²ஸ்தாஸாமஸம்க³தே: || 1676 ||
ஏகஸ்யாமநுபூ⁴தௌ சேத்³பே⁴தோ³ நா(அ)(அ)த்மந இஷ்யதே ||
ம்ருஷா தத்ரைவ ஸ மிதோ² வ்யபி⁴சாராத³த்⁴ருவம் ப⁴வேத் || 1677 ||
நாநுபூ⁴தி: ப்ரதீசீயமபே⁴தா³த்³பே⁴த³மீக்ஷதே ||
ஸ்வரூபாவ்யதிரேகாச்ச நாபி சாநாத்மநீக்ஷதே || 1678 ||
ந சைகபு³த்³தி⁴பா³தே⁴ந த்³வ்யாதி³தீ⁴ருபஜாயதே ||
தத்காரணத்வாத்தத்³பு³த்³தே⁴ர்ம்ருத்ஸ்நேவ க⁴டஜந்மந: || 1679 ||
த்³வித்ர்யாதி³பு³த்³தி⁴ரேகஸ்மிந்மித்யா(அ)தத்³ரூபவஸ்துந: ||
ஸமூஹஸ்யோப⁴யத்வே(அ)பி ஸ்ம்ருதேரப்யப்ரமாணத: || 1680 ||
ந சேத்ஸமூஹோ வஸ்த்வஸ்தி ஏகைகத்வாத்ஸமூஹிநாம் ||
ஸத்யத்வே(அ)பி ததை²கத்வாந்நாநேகத்வம் ததா²(அ)பி ச || 1681 ||
அத்³வைதவிஷயைவேயம் த்³வௌ த்ரயஶ்சேதி யா மதி: ||
ஏகத்வாத்ஸமுதா³யஸ்ய ந ப்ரமா(அ)தோ பி⁴தா³ம் ப்ரதி || 1682 ||
யதி³ ப்ரத்யக்ஷக³ம்யோ(அ)ர்தோ² வ்யாவ்ருத்தேஸ்தத்ப்ருத²க்த்வத: ||
ந ப்ரத்யக்ஷாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: கும்ப⁴ப்ரத்யக்ஷதோ ப⁴வேத் || 1683 ||
ப்ரத்யக்ஷக³ம்யத⁴ர்மஶ்சேத்³வ்யாவ்ருத்திர்ப⁴வதோச்யதே ||
த⁴ர்மிப்ரதீதிரேவ ஸ்யாத்ஸா(அ)பி சேஹைககர்மிகா || 1684 ||
த⁴ர்மிபு³த்³தே⁴ர்ந த⁴ர்மேஷு பு³த்³தி⁴பே⁴த³: ப்ரஜாயதே ||
தே³ஶகாலாத்³யபி⁴ந்நத்வாதே³காத்மத்வாச்ச ஸம்வித³: || 1685 ||
ஸத்தத்த்வம் ஸர்வபா⁴வாநாம் தத்ர தாவந்ந பே⁴த³தீ⁴: ||
பே⁴த³தீ⁴விஷயோ யஶ்ச தஸ்மாத்ஸத்³தீ⁴ர்நிவர்ததே || 1686 ||
ஸதைவ ஸர்வவஸ்தூநி பி³ப்⁴ரத்யாத்மாநமாத்மநா ||
கல்பிதத்வாத³நேகத்வாத்³ரஜ்ஜுஸர்பத்³விசந்த்³ரவத் || 1687 ||
ப்ரக்ருத்யர்தா²திரேகேண ப்ரத்யயார்தோ² ந க³ம்யதே ||
ஸத்தேத்யத்ர தத: ஸ்வார்த²ஸ்தத்³தி⁴தோ(அ)த்ர ப⁴வந்ப⁴வேத் || 1688 ||
ஸதி வ்யபி⁴சரத்யேவ தத³ந்யத்³வஸ்து மோஹஜம் ||
ஸர்பாதி³வஸ்துவத்தஸ்மாத்ஸத்ஸத்யமிதரந்ம்ருஷா || 1689 ||
வ்யுத்தி²தா ஹி ஸதோ பே⁴தா³: ப்ரத்யக்ஷாக³மலிங்க³த: ||
அபா⁴வாத்மகதாம் ப்ராப்தா க³ம்யந்தே நேஶ்வரைரபி || 1690 ||
ஸதே³கத்வமஶேஷேஷு வஸ்துஷ்வவ்யபி⁴சாரி ஹி ||
வ்யபி⁴சாரி ததோந்யத்³வத் வஸ்த்வதோ(அ)த்³வைதமேவ ஸத் || 1691 ||
வ்யுத்தா²ய ந ஸதோ யஸ்மாத்³வஸ்து ஸம்பா⁴வநாமபி ||
அபா⁴வமபி நா(அ)(அ)ப்நோதி கா(அ)(அ)ஸ்தா² பூ⁴த்யை விநா(அ)(அ)த்மநா || 1692 ||
ஸத்ஸித்³தி⁴மேவ ஸம்பா⁴வ்ய ஸித்³தா⁴: ஸ்மேத்யபி⁴மந்வதே ||
ஸர்வே பா⁴வா: ஸ்ரஜா யத்³வத்³போ⁴கீ³ ஸித்³தா⁴யதே(அ)ந்யத: || 1693 ||
ப்ரத்யக்ஷேணாபி நாபா⁴வ: க்வசிஜ்ஜகா³தி மீயதே ||
தஸ்ய ஸத்³வஸ்துமேயத்வாத³பா⁴வஸ்யாப்யஸம்ப⁴வாத் || 1694 ||
காமம் க⁴டாத்³யபா⁴வோ(அ)யம் ப்ரத்யக்ஷாத³வஸீயதாம் ||
ப்ரத்யக்ஷாபா⁴வஸம்ஸித்³தௌ⁴ கிம் ப்ரமாணமிதீர்யதாம் || 1695 ||
கார்யரூபாபி⁴தா⁴பே⁴தா³த³தீதாநாக³தேஷ்விவ ||
ஐகாத்ம்யம் ஸர்வபா⁴வாநாம் பி⁴ந்நநாமாதி³மத்ஸ்வத: || 1696 ||
அத² ப்³ரவீஷி பே⁴தோ³(அ)த்ர ஸ்யாத்³வயோர்த⁴ர்மத⁴ர்மிணோ: ||
வ்யாவ்ருத்தேர்த⁴ர்மத⁴ர்மித்வம் ந தயோருஷ்ணஶீதவத் || 1697 ||
ந பா⁴வயோரஸம்பி⁴த்தேர்த⁴ர்மத⁴ர்மித்வமிஷ்யதே ||
நிதராமபா⁴வயோர்நஸ்யாத் ந விருத்³தா⁴விருத்³த⁴யோ: || 1698 ||
நிர்பே⁴த³கஸ்ய கும்ப⁴ஸ்ய பே⁴த³: கேநேதி ப⁴ண்யதாம் ||
வஸ்த்வாத்மநைவ சேத்தர்ஹி மத்பக்ஷ: ஸாத்⁴யதே த்வயா || 1699 ||
வஸ்துஸ்வரூபமுஜ்ஜி²த்வா நாந்யத்ர வ்யாப்ருதிர்மிதே: ||
அஸ்தி யஸ்மாத³தோ(அ)த்³வைதம் வஸ்து வஸ்துநி ஸர்வதா³ || 1700 ||
வ்யாவ்ருத்திரநுவ்ருத்திர்வா ஸர்வஸ்யைவாஸ்ய வஸ்துந: ||
அத்³வைதபக்ஷோ ப⁴வதா மதீ³யோ(அ)யம் ப்ரஸாத்⁴யதே || 1701 ||
வ்யாவ்ருத்தோ(அ)யமிதி ஜ்ஞாநம் கிம் கும்பே⁴ கிம் ததோ(அ)ந்யத: ||
அவ்யாவ்ருத்தஸ்வரூபத்வாத்கும்பே⁴ தாவந்ந தீ⁴ரியம் || 1702 ||
நாப்யகும்ப⁴வ்யுதா³ஸேந கும்ப⁴ஸ்ய ஸ்யாத்³விஶேஷணம் ||
ந ஹ்யம்ப⁴ஸ்தே²ந ஶைத்யேந ஶிகி²ந: ஸ்யாத்³விஶேஷணம் || 1703 ||
அஸ்யாயமிதி ஷஷ்ட்²யர்த²: ப்ரத்யக்ஷாத³வக³ம்யதே ||
க⁴டாபா⁴வ: படே கிம் ந குதோ வா(அ)ஸ்த க⁴டே(அ)ஸ்திதா || 1704 ||
பா⁴வாபா⁴வௌ ஸதோ ந ஸ்த: ஸத்த்வாதே³வாஸத: குத: ||
நாநயோர்த⁴ர்மத⁴ர்மித்வம் விரோதா⁴தி³தரேதரம் || 1705 ||
ஸர்வே பா⁴வா: ஸ்வயம் ஸந்தோ வ்யாவ்ருத்தி: கிம்ஸமாஶ்ரயா ||
நிராக்ருதா ஸ்வயம் ஸத்³பி⁴ர்யதா² வியதி க்ருஷ்ணிமா || 1706 ||
நபோ⁴வத்ஸதி³த³ம் ஸர்வம் தத்ர யத்தத்ஸதா³த்மநா ||
ஸாத்⁴யத்வம் நாந்யதா² த்³ருஷ்டமஸதோ யதி³ வா ஸத: || 1707 ||
வஸ்த்வந்தராச்சேத்³வ்யாவ்ருத்திரிஷ்யதே ஹ்யந்யவஸ்துந: ||
வஸ்துத்வாத்ஸாஸ்த்வ(அ)பா⁴வஸ்ய வஸ்து நோ சேத்குதோ பி⁴தா³ || 1708 ||
க⁴டோ பா⁴வாத்மநா(அ)(அ)ப்நோதி த்வத்ஸாத்⁴யம் சேத³ஶேஷத: ||
க⁴டீபூ⁴தமித³ம் ஸர்வம் த்³வைதம் தே கிம்ப்ரமம் மதம் || 1709 ||
போ³த⁴கம் யத்ப்ரமேயஸ்ய தத்ப்ரமாணமிஹேஷ்யதே ||
ந ச ப்ரமாணநாஸ்தித்வமீத்³ருக்தஸ்மாந்ந யுஜ்யதே || 1710 ||
மேயாபா⁴வ: ப்ரமாணாநாம் யத்³யபா⁴வேந க³ம்யதே ||
ப்ரமாணாநாமபா⁴வஸ்ய க³மக: கோ ப⁴விஷ்யதி || 1711 ||
ஏகப்ரத்யயநிர்க்³ராஹ்யமேகம் வஸ்த்விதி ப⁴ண்யதே ||
ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாப³லாத்³வா(அ)பி நாபா⁴வே(அ)ஸ்த்யுப⁴யம் ஹி தத் || 1712 ||
த³ர்ஶநஸ்பர்ஶநாப்⁴யாம் ஸ்யாத்³யதை²கார்த²க்³ரஹஸ்ததா² ||
ப்ரத்யக்ஷாபா⁴வமாநாப்⁴யாம் நாநுபூ⁴திரிஹாஸ்தி ந: || 1713 ||
ந ப்ரமாணம் ப்ரமேயம் வா தத³பா⁴வவிஶேஷணம் ||
ததா³ த்³வயோரஸம்ஸித்³தே⁴ர்விரோதா⁴ச்சாப்யஸம்க³தி: || 1714 ||
யத்³யஸந்நபி த⁴ர்ம: ஸ்யாந்நைபுண்யாத்³ப⁴வத: க்வசித் ||
நபோ⁴ மூர்தம் க⁴டோ(அ)மூர்தோ விஶ்ரப்³தை⁴: கிம் ந ஸாத்⁴யதே || 1715 ||
ந பா⁴வயோரபி⁴ந்நத்வாத்³த⁴ர்மத⁴ர்மித்வமிஷ்யதே ||
நிதராமபா⁴வயோர்ந ஸ்யாத்³தூ³ரதோ பா⁴வாபா⁴வயோ: || 1716 ||
நா(அ)(அ)த்மநா வஸ்துநா பே⁴தோ³ பே⁴த³ஸ்யாந்யவ்யபாஶ்ரயாத் ||
அந்யதீ³யோ(அ)பி நாந்யஸ்ய பே⁴த³: ஸ்யாத்கல்பநாம் விநா || 1717 ||
ஸ்வதோ(அ)பி⁴ந்நஸ்வபா⁴வத்வாந்ந பே⁴தோ³(அ)ந்யோந்யஸம்ஶ்ரய: ||
உப⁴யோரப்யஸம்பே⁴த³: கத²ம் பி⁴ந்த்³யாத்³விரோதி⁴நம் || 1718 ||
விஶேஷணப்ரபே⁴தே³(அ)பி விஶேஷ்யோ(அ)ர்தோ² ந பி⁴த்³யதே ||
ஶுக்லக்ருஷ்ணாதி³பே⁴தே³(அ)பி கோ³பிண்டோ³ ந ஹி பி⁴த்³யதே || 1719 ||
விஶேஷணம் விஶேஷ்யாச்சேத்³விஶேஷ்யாந்தரவத்ப்ருத²க் ||
பி⁴ந்நத்வாத்ஸம்க³திர்ந ஸ்யாத்³விஶேஷணவிஶேஷ்யயோ: || 1720 ||
நைகதீ⁴க³ம்யதா ச ஸ்யாஜ்ஜ்ஞாநஸ்யாயுக³பஜ்ஜநே: ||
யுக³பந்ந ஹி விஜ்ஞாநம் ஜாயதே க⁴டமேஷயோ: || 1721 ||
ப்ராகே³வாநாத்மஸம்ப³ந்தா⁴து³த்பத்தாவேவலப்³த⁴த: ||
ப்ரத்யக்³வஸ்துப்ரமேயஸ்ய தாவதைவ க்ருதார்த²த: || 1722 ||
ப்ரமாணஸ்ய ததோ(அ)ந்யஸ்மிந்ந தந்மாநத்வமர்ஹதி ||
விரோதி⁴வ்யபி⁴சாரித்வாத்தத³ந்யஸ்ய ச வஸ்துந: || 1723 ||
ஸர்வம் மிதோ²(அ)நபேக்ஷம் ஸத்ஸ்வாத்மமாத்ரவிவக்ஷயா ||
ப்ரத்யக்³ரூபாத்பரம் ரூபம் ந வஸ்தூத்ப்ரேக்ஷ்யதே மிதே: || 1724 ||
யத்³வஸ்து ஸ்வாத்மநைவாஸ்தி தத்பரார்த²ம் ந போ³த⁴வத் ||
பாரார்த்²யேநைவ ஸத்³யச்ச தத்பரஸ்மாத்³தி⁴ருங்ந ஸத் || 1725 ||
அஸாதா⁴ரணரூபத்வாத்ப்ரத்யக்சிந்மாத்ரவஸ்துந: ||
தத்தத்த்வாநுவிதா⁴ய்யேவ ப்ரமாத்ராதி³ர்ப⁴வந்ப⁴வேத் || 1726 ||
த்³ரஷ்டவ்யாத்³யநுஸாரிண்யா ப்ரத்யங்போ⁴ஹப்ரஸூதித: ||
த்³ருஷ்ட்யா விருத்³த⁴தி³க்ஸ்த²ஸ்ய ப்ரதீசோ த³ர்ஶநம் குத: || 1727 ||
ஶ்ருதிமாநார்பிதம் சைதந்நாவஜ்ஞேயம் விபஶ்சிதா ||
பராஞ்சீதி ததா² ஶாஸ்ரம் ந த்³ருஷ்டேரிதி ச ஸ்ப²़ுடம் || 1728 ||
விதி³தாவிதி³தாப்⁴யாம் நோ வ்யுத்தா²ப்யப்³ரஹ்மசாப்³ரவீத் ||
நாதோ வஸ்த்வந்தரம் ஜ்ஞேயம் தத³ந்யஸ்ய நிஷேத⁴த: || 1729 ||
மநுதே மநஸா யந்ந யேநா(அ)(அ)ஹுஸ்தந்மநோ மதம் ||
ப்³ரஹ்ம வித்³தி⁴ ததே³வ த்வம் ந த்வித³ம் யது³பாஸதே || 1730 ||
யதோ வாசோ நிவர்தந்தே நேதி நேதீதி சாபரம் ||
இதி ஸ்பஷ்டம் வசோ மாநம் குதோ ஹேதோருபேக்ஷ்யதே || 1731 ||
த்³ரஷ்டு: ப்ரதீசி யத்ஸாக்ஷாத்ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யா(அ)வஸீயதே ||
த்³ருஷ்ட்யாதி³ஜந்மநாஶாதி³ஸாக்ஷ்யபே⁴தா³த்மகம் ஸ்வத: || 1732 ||
ததே³ததி³தி மாநேந தத்த்வமஸ்யாதி³நா ததா² ||
ப்³ரஹ்மேதி போ³த்⁴யதே ஸாக்ஷாத்தத்தமோத்⁴வஸ்திவர்த்மநா || 1733 ||
ப்³ரஹ்மாத்மா(அ)(அ)த்மாநமேவாவேத³ஹம் ப்³ரஹ்மேதி ச ஶ்ருதே: ||
ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யைவ தத்³ப்³ரஹ்ம த்³ருஶ்யதே ந பராக்³தி⁴யா || 1734 ||
க⁴டோ(அ)த்ராஸ்தீதி வாக்யே(அ)ஸ்மிந்கோ ந்வர்த²: ஸம்ப்ரதீயதே ||
மேயோ(அ)நதி⁴க³தஸ்தாவத்ஸ்வாநுபூ⁴த்யைகஸித்³தி⁴க: || 1735 ||
மாத்ராதி³ஜந்மந: ப்ராக்ச நாநுபூ⁴த்யதிரேகத: ||
த்³ரஷ்ட்ருத³ர்ஶநத்³ருஶ்யாதி³வஸ்த்வந்யத³வஸீயதே || 1736 ||
மாத்ருமாநப்ரமேயாதே³ரந்யோந்யவ்யபி⁴சாரத: ||
அநந்யாநுப⁴வாத்ப்ரத்யக்ஸம்வித³வ்யபி⁴சாரிணீ || 1737 ||
ஸம்விதோ³ வ்யதிரேகேண வஸ்து யத்³யத்ப்ரஸாத்⁴யதே ||
ரஜ்ஜுஸர்பாதி³வத்தத்தந்நைதி ஸம்பா⁴வநாமபி || 1738 ||
ஸம்வித்³தே³ஶாதி³பே⁴தே³ந வஸ்து சேத்ஸாத்⁴யதே(அ)ந்யத: ||
க⁴டோ நாஸ்தீதி சாந்யத்³வா ஸம்க³திர்நாநயோர்மிதே: || 1739 ||
உபலப்³தோ⁴(அ)ஸ்தி ஸந்கும்போ⁴ லம்போ³ஷ்டோ² தே³ஶகாலவாந் ||
பூர்வபூர்வாதிரேகேண நோத்தரோ(அ)ர்தோ²(அ)நுபூ⁴யதே || 1740 ||
கர்த்ராதி³வ்யாப்ருதே: பூர்வம் ஸம்வித்ஸம்வித்திமாத்ரத: ||
அவிபா⁴கா³த³நாக்²யேயம் தது³த்³பூ⁴த்யா ப²़லாயதே || 1741 ||
அக்ரியே(அ)பி யதா² வ்யோம்நி ஹ்யுத்³பூ⁴திஸ்தி²திஹாநிபி⁴: ||
ஜக³ந்நர்நர்தி மய்யேவம் கார்யகாரணவஸ்த்வித³ம் || 1742 ||
நஞ்க⁴டார்தா²வபஹ்நுத்ய ஸம்வித்ஸத்³ரூபமாத்ரயா ||
அவக³த்யாத்மநா ஸத்த்வமவாக்யார்த²த்வமஶ்நுதே || 1743 ||
தி³க்³விபா⁴கோ³(அ)விபா⁴கே³(அ)பி வ்யோம்நி யத்³வத்ப்ரகல்பித: ||
ப்ரத்⁴வஸ்தஶேஷபே⁴தே³(அ)பி மயி பி⁴ந்நதி⁴யஸ்ததா² || 1744 ||
ஸ்வப்நேப⁴பு³த்³தி⁴ர்நஷ்டே(அ)பி ஸ்வப்ந ஆபா⁴தி ஜாக³ரே ||
யதை²வம் மோஹஜம் த்³வைதம் நஷ்டே மோஹே(அ)பி ஸாம்ப்ரதம் || 1745 ||
ஆக³மாத³ந்யதோ மாநாத்³பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வமாத்மந: ||
யதோ²க்தேந ப்ரகாரேண ந மநாக³பி க³ம்யதே || 1746 ||
ப்ரமாந்தராநதி⁴க³தே மாநாநாம் மாநதேஷ்யதே ||
அக்³நிர்ஹிமஸ்ய பே⁴ஷஜமிதி சாதோ(அ)ந்யதா² ப⁴வேத் || 1748 ||
மாநாந்தராச்ச யத்ப்ராப்தம் மாநத்வம் தத்ர ச ஶ்ருதே: ||
ந கத²ம்சந ஸம்பா⁴வ்யமநுவாத³த்வகாரணாத் || 1747 ||
ப்ரமாந்தரவிருத்³த⁴ம் ச மாதும் நோத்ஸஹதே ஶ்ருதி: ||
ஸ்வகோ³சரேஶ்வரம் மாநம் ந மாநாந்தரகோ³சரே || 1749 ||
ஶ்ரோத்ராதி³கரணாநீவ நாதோ கோ³சரஸம்கர: ||
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் ந சேயம் ஶ்ருதிரிஷ்யதே ||
``யத்³வை ததி³"தி வசஸ இதோ(அ)ந்யார்த²பரத்வத: || 1750 ||
த்³ருஷ்ட்யாதி³பே⁴த³ஸித்³த்⁴யர்த²ம் நேத³ம் வசநமிஷ்யதே ||
பே⁴த³ஸ்யாதோ(அ)ந்யத: ப்ராப்தேர்ந ஶ்ருத்யா தத்ர யத்யதே || 1751 ||
கிம்து சைதந்யமப்யஸ்ய காமகர்மாதி³வத்³ப⁴வேத் ||
ந ஸ்வதோ(அ)த³ர்ஶநாத்ப்ராஜ்ஞ இத்யாஶங்க்யைததீ³ரிதம் || 1752 ||
ஸ்வப்நப்ரபோ³த⁴யோர்யத்³வத் த்³ருஷ்டிரஸ்யா(அ)(அ)த்மந: ஸ்வத: ||
மாத்ராதி³விக்ரியாக்³ராமஸாக்ஷிணீ ஸா(அ)விநஶ்வரீ || 1753 ||
ப்ராஜ்ஞே(அ)பீயம் ததை²வா(அ)(அ)ஸ்தே கூடஸ்தை²காத்ம்யலக்ஷண ||
பா⁴வாபா⁴வௌ த்வவித்³யாதே³ர்விஶேஷ: கேவலஸ்த்விஹ || 1754 ||
காமாத்³யஶேஷோபாதீ⁴நாம் நிவ்ருத்தௌ ந நிவர்ததே ||
தந்நிவ்ருத்த்யேகஸாக்ஷித்வாத்காமாத்³யஸ்தித்வஸாக்ஷிவத் || 1755 ||
பா⁴வாபா⁴வார்த²ஸாக்ஷித்வாத்³பா⁴வாபா⁴வாத்மிகைவ ஸா ||
க்³ருஹ்யதே(அ)வித்³யயா மூடை⁴ர்மணி: ஶுத்³தோ⁴ யதா²(அ)(அ)ஶ்ரயை: || 1756 ||
ஸத்யம் ஜ்ஞாநமநந்தம் ச விஜ்ஞாநக⁴நமித்யபி ||
ப்ரஜ்ஞாநம் ப்³ரஹ்ம சேத்யேவம் ஜ்ஞாநமாத்ராத்மதா(அ)(அ)த்மந: || 1757 ||
த்³ருஷ்டாந்தஶ்ச ந நோ நாஸ்தி மண்யாதே³ரிஹ ஸம்ப⁴வாத் ||
மணேர்நீலாதி³வத்³பே⁴தோ³ த்³ருஷ்ட்யாதி³ப்ரத்யகா³த்மந: || 1758 ||
ப்ரதிஜ்ஞாஹேதுத்³ருஷ்டாந்தா பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வவாதி³ந: ||
மிதோ² பி⁴ந்நா ந ஸந்தீஹ பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வமாத்ரத: || 1759 ||
த்³ருஷ்டாந்தமாத்ரநாஸ்தித்வம் தோ³ஷோ(அ)ஸ்மாஸ்விஹ சோத்³யதே ||
த்³ருஷ்டாந்தோ(அ)ஸ்த்யேவ ந: ஸ்பஷ்டஸ்த்வந்முகே²நைவ தத்³க்³ரஹாத் || 1760 ||
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வவாதே³(அ)ஸ்மிந்யோ பி⁴ந்நோ ப⁴வதோச்யதே ||
ஸ ஏவ நோ(அ)ஸ்து த்³ருஷ்டாந்தோ நாதோ(அ)ந்ய: ப்ரார்த்²யதே மயா || 1761 ||
அவஶ்யமேவ பி⁴ந்நார்தௌ² பி⁴ந்நாபி⁴ந்நரவாவிமௌ ||
ப⁴வதைவாப்⁴யுபேதவ்யௌ பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வஸித்³த⁴யே || 1762 ||
ஐகார்த்²யமேவ சேதி³ஷ்டம் பி⁴ந்நாபி⁴ந்நாபி⁴தா⁴நயோ: ||
தவைவ ந ஸ்யாத்³த்³ருஷ்டாந்த: ஸர்வஸ்யைகஸ்வரூபத: || 1763 ||
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வவசஸா ந சைகார்தோ²(அ)பி ப⁴ண்யதே ||
பி⁴ந்நார்த²ப்ரதிஷேத⁴த்வாத³பி⁴ந்நவசஸஸ்தவ || 1764 ||
கோ³பி⁴தா⁴நாபி⁴தே⁴யார்தா²த்³யதே²ஹாஶ்வகி³ரோச்யதே ||
பி⁴ந்நோ(அ)ர்தோ² பே⁴த³ஶப்³தா³ர்தா²ந்ந ததா²(அ)பே⁴த³ஶப்³த³த: || 1765 ||
ஸர்வாத்மகத்வஸம்ப்ராப்தாவஸாதா⁴ரணவஸ்துந: ||
ஸர்வாத்மத்வநிஷேதா⁴ர்த²ம் ப்ரமாபா⁴வஸ்த்வயா(அ)(அ)ஶ்ரித: || 1766 ||
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வவாசேஹ தத்க்ருதம் கா²தபூரிதம் ||
ஸர்வை: ஸர்வஸ்ய சாபே⁴தா³த்³வ்யவஹாரோ(அ)பி நஶ்யதி || 1767 ||
ஏகைகம் பே⁴த³தோ வஸ்து நி:ஸம்ஸர்க³ பரஸ்பரம் ||
ஏகமேவ த்வபே⁴தே³ ஸ்யாத³ஸாமாந்யவிஶேஷவத் || 1768 ||
த்³ருஷ்ட்யாதி³வசஸாம் லோகே ப்ரவ்ருத்தேர்ஜ்ஞாந ஏவ ச ||
த³ர்ஶநாஜ்ஜ்ஞப்திமாத்ரம் ஸ்யாத³ர்த²ஸ்தேஷாம் ப்ரஸித்³தி⁴த: || 1769 ||
பஞ்ச ஶ்ரோத்ராதி³பி⁴: ஸாக்ஷாஜ்ஜாநாமீதி ஸமீக்ஷ்யதே ||
ஶப்³தா³தீ³நிஹ லோகே(அ)தோ த்³ருஷ்ட்யாதே³ர்ஜ்ஞாநவாச்யதா || 1770 ||
யேந ரூபம் ரஸம் க³ந்த⁴ம் ஶப்³தா³ந்ஸ்பர்ஶாம்ஶ்ச மைது²நாந் ||
ஏதேநைவ விஜாநாதீத்யபி ச ஶ்ருதிஶாஸநம் || 1771 ||
லாவக: பாசகோ வேதி காரகஸ்ய ஸதோ யத: ||
ஸம்பே⁴தோ³(அ)யம் க்ரியாபி⁴: ஸ்யாந்நாதோ(அ)காரகதாந்வித: || 1772 ||
க³ச்ச²த: பட²தோ போ⁴க்த்ருந்நாநாகர்மக்ருதோ ரவி: ||
யதா² ப்ரகாஶயத்யேகரூப ஏவ ததா² தி⁴ய: || 1773 ||
த்³ருஷ்ய்யாதி³பி⁴ந்நசேஷ்டாஸ்தா பி⁴ந்நதே³ஶாதி³லக்ஷணா: ||
ஏகரூபம் பரம் ஜ்யோதிரேகம் ஸத்³வீக்ஷதே தி⁴ய: || 1774 ||
கிம்ஜ்யோதிரித்யுபக்ரம்ய யத்நேந மஹதா(அ)(அ)த³ராத் ||
அர்தோ²(அ)யமேவ நிர்ணீதஸ்தத்³விருத்³த⁴ம் கிமுச்யதே || 1775 ||
மோஹோத்தோ²பாதி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴த³பி⁴ந்நோ(அ)பி ஸ்வதோத்³ருஶி: ||
த்³ரஷ்டா ஶ்ரோதேதி நாநாத்வம் யாதி யத்³வத³லக்தகம் || 1776 ||
ரக்தாதி³பே⁴த³தோ பே⁴த³: ப்ரகாஶஸ்ய ப்ரகாஶ்யத: ||
யதை²வமாத்மநோ பே⁴தோ³ ஜ்யோதிஷ்ட்வாத்³பா⁴ஸ்யபே⁴த³த: || 1777 ||
நிரம்ஶேஷு ந சாப்யேவம் ஸபா⁴கே³ஷ்விவ வஸ்துஷு ||
பி⁴ந்நாபி⁴ந்நாத்மதா ஶக்யா கர்தும் ஸாக்ஷாத³பீஶ்வரை: || 1778 ||
ந சாபீஹ நிரம்ஶேஷு பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வகல்பநே ||
த்³ருஷ்டாந்த: கஶ்சித³ப்யஸ்தி ஜக³த்யஸ்மிம்ஶ்சராசரே || 1779 ||
த்³ருகா³தி³ஶக்திபே⁴தா³நாம் சக்ஷூரூபாதி³பே⁴த³த: ||
விகாரகல்பநைதேந ந்யாயேநா(அ)(அ)த்மந்யபாக்ருதா || 1780 ||
கார்யலிங்கா³த்³தி⁴ ஶக்தீநாமஸ்தித்வம் காரணத்வத: ||
யதோ(அ)வக³ம்யதே நாதோ(அ)காரகே ஶக்திராத்மநி || 1781 ||
ஶக்திஶக்திமதோரைக்யம் தயோர்பே⁴தா³ந்ந யுக்தித: ||
ப்ரதிபத்தும் க்வசிச்ச²க்யம் ப்ரக்ருதிப்ரத்யயார்த²யோ: || 1782 ||
ப்ரக்ருத்யர்தே²(அ)த²வா(அ)யம் ஸ்யாந்மதுப்³யத்³வா ததோ(அ)ந்யத: ||
பக்ஷாஸித்³தி⁴ர்ஹி பூர்வஸ்மிந்பே⁴தா³ந்நைக்யம் ததோ²த்தரே || 1783 ||
ஆத்மாவித்³யைவ ந: ஶக்தி: ஸர்வஶக்யஸ்ய ஸர்ஜநே ||
நாதோ(அ)ந்யதா² ஶக்திவாத³: ப்ரமாணேநாவஸீயதே || 1784 ||
அஶக்தம் ஶக்திமச்ச²க்த்யா ஶக்தி: ஶக்திமதா ததா² ||
அஶக்தைதி கத²ம் யோக³மந்யோந்யம் ஹேத்வஸம்ப⁴வாத் || 1785 ||
ஶக்தய: ஸந்தி பூ⁴யஸ்யஸ்தயோரபி மதம் யதி³ ||
தத்ராபி துல்யசோத்³யத்வாத³நவஸ்தா² ப்ரஸஜ்யதே || 1786 ||
தஸ்மாத³ஜ்ஞாத ஆத்மைவ ஶக்திரித்யபி⁴தீ⁴யதே ||
ஆகாஶாதே³ஸ்ததோ ஜந்ம யஸ்மாச்ச்²ருத்யா(அ)பி⁴தீ⁴யதே || 1787 ||
நந்வேவம் சேத்ஸ்வபா⁴வோ(அ)ஸ்ய நிர்விபா⁴கை³கத்³ருஷ்டிதா ||
அத² ஸ்வபா⁴வஸம்த்யாகே³ கோ ஹேதுரிதி ப⁴ண்யதாம் || 1788 ||
விஶேஷஜ்ஞாநமேவாஸ்ய ஸ்வபா⁴வோ வா(அ)ப்⁴யுபேயதே ||
ஸுஷுப்தே தத்பரித்யாக³: கஸ்மாதி³த்யபி⁴தீ⁴யதே || 1789 ||
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நப்ரபஞ்சே(அ)ஸ்மிந்நாத்மாவித்³யைகஹேதுகே ||
அநந்யோ(அ)பி ஸ்வதோ யத்ர மோஹாத³ந்ய இவேக்ஷ்யதே || 1790 ||
தத்ராந்ய: காரகோ த்³ரஷ்டா ததா²(அ)ந்யேநைவ சக்ஷுஷா ||
த்³ருஶ்யமந்யத³வித்³யோத்த²ம் பஶ்யேத்ஸ்வப்நே யதா² ததா² || 1791 ||
விஶேஷத³ர்ஶநே யஸ்மாத³வித்³யைவாஸ்ய காரணம் ||
அதஸ்தஸ்யாம் நிவ்ருத்தாயாம் க்ருத்ந்ஸோ பே⁴தோ³ நிவர்ததே || 1792 ||
சா²ந்தோ³க்³யோபநிஷத்³வாக்யம் ததா² ச ஸதி யுக்திமத் ||
யத்ர நாந்யதி³தி ததா²சா(அ)(அ)த்மைவேத்யுபஸம்ஹ்ருதே: || 1793 ||
மைத்ரேயீப்³ராஹ்மணே சைதத்³வ்யாக்²யாதம் வாக்யமாத³ராத் ||
யதோ பூ⁴யோ ந தத்³வ்யாக்²யா க்ரியதே(அ)த்ர ததோ(அ)து⁴நா || 1794 ||
யத்³வை ததி³த்யுபக்ரம்ய வ்யாக்²யாதம் வஸ்து விஸ்தராத் ||
ஸலிலாதி³கி³ரா தஸ்ய க்ரியதே(அ)த்ரோபஸம்ஹ்ருதி: || 1795 ||
அவித்³யைவ யதோ ஹேது: கார்யகாரணதாம் ப்ரதி ||
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாத³தஸ்தஸ்யாம் த்⁴வஸ்தாயாமாத்மமாத்ரதா || 1796 ||
நாவித்³யாமநுபாதா³ய ப்ரதீசோ(அ)நாத்மஸம்க³தி: ||
யதோ வித்⁴வம்ஸநே தஸ்யா நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ந்யோ(அ)வஶிஷ்யதே || 1797 ||
ஸ்வதோ(அ)வபோ³த⁴மாத்ரத்வாத்குதோ(அ)வித்³யாதி³ஸம்ப்லுதி: ||
தஸ்மாத்ஸலிலவச்சு²த்³த⁴: கார்யகாரணஹாநத: || 1798 ||
அந்தரேணாபி ஸம்ப³ந்த⁴ம் கார்யகாரணவஸ்துந: ||
ஸ்வதோ(அ)நேகாத்மகம் தத்ஸ்யாதி³த்யாஶங்க்யைக உச்யதே || 1799 ||
ந கபித்தா²தி³வத்தத்த்வம் ஸ்வதோ(அ)நேகஸ்வபா⁴வகம் ||
உக்த்வா ஸலிலவத்தஸ்மாதே³க இத்யப்³ரவீச்ச்²ருதி: || 1800 ||
ஸஜாதீயநிஷேதோ⁴ வா ஹ்யேகஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ||
ஸலிலோக்த்யா விஜாதீயஸம்ப³ந்தோ⁴ ஹி நிவாரித: || 1801 ||
ஏகஶப்³தோ³ ந ஸம்க்²யார்த²: ஸம்க்²யேயாஸம்ப⁴வாதி³ஹ ||
அத்³விதீயார்த²தைவாதோ த்³விதீயார்த²நிஷேத⁴த: || 1802 ||
ஸதே³வேத்யாதி³நா சாஸ்ய ததா² ஸத்யவிருத்³த⁴தா || 1803 ||
ப்ரத்யங்பா⁴த்ராவஸாயித்வம் ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்டேர்யதஸ்தத: ||
அகாரகஸ்வபா⁴வத்வா த³த்³ரஷ்டேத்யத்யபி⁴தீ⁴யதே || 1804 ||
யத்ர ஹி த்³வைதமித்யுக்தேர்யத்ர த்வஸ்யேதி சேரணாத் ||
ஸ்வத: பூர்ணாத்மகம் ஜ்யோதிரத்³ரஷ்டேத்யபி⁴தா⁴யதே || 1805 ||
யஸ்மாதே³வமதோ(அ)த்³வைதோ(அ)வித்³யாதத்கார்யலங்க⁴நாத் ||
ந ஹ்யவித்³யாதி³விரஹே த்³வைததீ⁴ருபபத்³யதே || 1806 ||
த்³விதே⁴தம் த்³வீதமித்யாஹுஸ்தத்³பா⁴வோ த்³வைதமுச்யதே ||
தந்நிஷேதே⁴ந சாத்³வைதம் ப்ரத்யக்³வஸ்த்வபி⁴தீ⁴யதே || 1807 ||
த்³விதா⁴ த்ரிதா⁴ வா ப³ஹுதா⁴ காரணம் ஸத்³ப⁴வேதி³ஹ ||
தஸ்யா(அ)(அ)த்மநி நிஷித்³த⁴த்வாதா³த்மா(அ)த்³வைதோ ப⁴வேத்தத: || 1808 ||
பே⁴த³ஸம்ஸர்க³ஹாநார்த²மேவம்யத்நாமபி ஶ்ருதிம் ||
அநாத்³ருத்யாந்யதா² ப்ராஹுரஹோ வித்³யா மஹீயஸீ || 1809 ||
மிதோ² விபா⁴க³ஸம்ஸித்³தி⁴ர்த⁴ர்மாணாம் நா(அ)(அ)த்மஸம்ஶ்ரயாத் ||
த⁴ர்மத⁴ர்ம்யபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ த்³ருஶ்யத்வாத்³த்³ரஷ்ட்ரபேக்ஷயா || 1810 ||
த்³ரஷ்டா ஸலிலவச்சு²த்³தோ⁴ நி:ஸங்கை³காத்³வயஸ்ததா² ||
ஶ்ருத்யுக்தோ(அ)தோ விருத்³தோ⁴(அ)ர்தோ² நிர்ஹ்ரீகைரிஹ வர்ண்யதே || 1811 ||
தமோம்ஶத்வம் யதா² பா⁴நோ: ஸதஶ்சாப்யஸத³ம்ஶதா ||
வியதோ மூர்ததைவம் ஸ்யாத்³பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வமாத்மந: || 1812 ||
அத ஊர்த்⁴வம் விமோக்ஷாயேத்யுக்தம் ப்ராக்³யத்புந: புந: ||
தத்³விமுக்தே: ஸமாப்தத்வாதே³ஷ இத்யப்⁴யதா⁴ந்முநி: || 1813 ||
ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யவ்யவஹிதே: ப்ராத்யக்ஷ்யாதா³த்மவஸ்துந: ||
ஏஷ இத்யாத்மநிர்தே³ஶோ யத்ஸாக்ஷாதி³தி ச ஶ்ருதி: || 1814 ||
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் நி:ஸாமாந்யவிஶேஷத: ||
ப்³ரஹ்மேதி முக்²யவ்ருத்த்யேஹ வஸ்து ஶ்ருத்யா(அ)பி⁴தீ⁴யதே || 1815 ||
ததா² லோகயதேர்தா⁴தோர்த³ர்ஶநார்த²த்வஹேதுத: ||
ப்ரக்ருதத்வாத்ததா² த்³ருஷ்டேர்லோகநம் லோக உச்யதே || 1816 ||
கர்மதா⁴ரய ஏவாத: ஸமாஸோ(அ)த்ரோபபத்³யதே ||
ந து ஷஷ்டீ²ஸமாஸோ(அ)த்ர விபா⁴க³ஸ்யாப்ரஸித்³தி⁴த: || 1817 ||
ஶ்ருதம் சைகவிப⁴க்தித்வம் யுக்தம் நாஶ்ருதகல்பநா ||
கல்பநாஹேத்வஸத்³பா⁴வே நிராகாங்க்ஷே ததா² ஶ்ருதே || 1818 ||
ஷஷ்ட்²யாதி³கல்பநா(அ)ஸாத்⁴வீ தஸ்மாத³த்ரேதி ப⁴ண்யதே ||
ஸாமாநாதி⁴கரண்யம் ச விஶேஷணவிஶேஷ்யதா || 1819 ||
லக்ஷ்யலக்ஷணஸம்ப³ந்தோ⁴ ப்³ரஹ்மலோகாஶ்ரிதா⁴நயோ: ||
ப்³ரஹ்மேதி சா(அ)(அ)த்மயாதா²த்ம்யம் லக்ஷ்யதே நாபி⁴தீ⁴யதே || 1820 ||
ததா² லோககி³ரா ப்³ரஹ்மதத்த்வமாத்மோபலக்ஷ்யதே ||
முக்²யமைகார்த்²யமேவம் ஸ்யாத்³ப்³ரஹ்மலோகபதா³ர்த²யோ: || 1821 ||
ந ஹி லோகாதிரேகேண ப்³ரஹ்மத்வமுபபத்³யதே ||
ப்³ரஹ்மணோ வ்யதிரேகேண ப்ரத்யக்தா நாந்யதஸ்ததா² || 1822 ||
அநயோரைக்யஸம்மோஹாத்பாரோக்ஷ்யத்³வயகல்பநே ||
ஸம்ஸாரோ(அ)யமதோ மோஹஸமுச்சி²த்தௌ விமுக்ததா || 1823 ||
அதோ(அ)ஶேஷமஹாநர்த²ஹேதோர்மோஹஸ்ய ஹாநயே ||
ஏஷ இத்யாதி³வாக்யோக்தி: ஸம்யக்³த³ர்ஶநஜந்மநே || 1824 ||
இதிஶப்³தோ³ யதோ²க்தார்த²பராமர்ஶநகர்மணே ||
ஐதிஹ்யார்த²ஸ்ததா² ஹேதி ஸம்ராடி³த்யபி⁴மந்த்ரணம் || 1825 ||
இத்யுக்தேந ப்ரகாரேண முமுக்ஷும் ஜநகம் முநி: ||
அந்வஶாத்ஸகலாநர்த²ஹேத்வவித்³யாபநுத்தயே || 1826 ||
வ்யுத்தா²யா(அ)(அ)க்²யாயிகாதோ ந: ஶ்ருதிரேவேத³மப்³ரவீத் ||
அந்வஶாத்ஸ கத²ம் தீ⁴மாந்ராஜாநமிதி சேச்ச்²ருணு || 1827 ||
விஜ்ஞாந புருஷஸ்யாஸ்ய யா யதோ²க்தா புரோக்திபி⁴: |
நைஷ்டி²கீ க³தி ரேஷா(அ)ஸ்ய ஸத்யந்தரஸமாப்தித: || 1828 ||
இதோ(அ)ந்யா க³தய: ஸர்வா: க்ஷயிஸாத⁴நஸம்ஶ்ரயாத் ||
க்ஷயிண்யோ(அ)தோ ஹி பரமா க³திரேஷைவ நாபரா || 1829 ||
அவித்³யாமாத்ரஹேதுத்வாத்காமகர்மாதி³ஸாத⁴நா: ||
க³தயோ(அ)பரமா: ஸர்வா மாயா ஸ்வப்நக³திர்யதா² || 1830 ||
ஸம்பச்ச பரமைஷைவ மோஹோத்தா²ஸ்த்வந்யஸம்பத³: ||
உத்கர்ஷாதிஶய: ஸம்பத்³விபூ⁴திஶ்சேதி ப⁴ண்யதே || 1831 ||
ஏஷோ(அ)ஸ்ய பரமோ லோகோ லோகாஸ்த்வந்யே க்ஷயிஷ்ணவ: ||
க்ஷயிஷ்ணுஸாத⁴நோத்பத்தேர்ந த்வேஷோ(அ)ஸாத⁴நாஶ்ரயாத் || 1832 ||
ப்³ரஹ்மைவ ஸந்ஸ்வதோ யஸ்மாத்³ப்³ரஹ்மாப்யேத்யவபோ³த⁴த: ||
தத³வித்³யாநிராஸேந முக்திர்நாதோ(அ)ந்யஸாத⁴நாத் || 1833 ||
லோகஶப்³த³ஸ்ய முக்²யோ(அ)ர்த² ஆத்மைவேஹ யதஸ்தத: ||
கர்மாதி³ஹேதுஸாத்⁴யேஷு கௌ³ணீ லோகார்த²தா ப⁴வேத் || 1834 ||
ந கர்மணா கநீயஸ்தா வ்ருத்³தி⁴ர்வா நாந்தராத்மந: ||
இதி பா³ஹுமிவோத்³த்⁴ருத்ய வேதா³ந்தைர்கோ⁴ஷணா க்ருதா || 1835 ||
ஆநந்த³: பரமோ(அ)ஸ்யைஷ ஸுகோ²த்கர்ஷஸமாப்தித: ||
ஸர்வாநந்தா³திஶாயித்வாத்ததா²சைவம் ப்ரவக்ஷ்யதே || 1836 ||
விஷயஸ்பர்ஶஜாநந்தா³: ஸாத⁴நாநுவிதா⁴நத: ||
ஆத்³யந்தவத்த்வஸ்வாபா⁴வ்யாத்³து³:க²ஹேதவ ஏவ தே || 1837 ||
கூடஸ்தா²த்மஸ்வபா⁴வத்வாத்ஸர்வஸாத⁴நநிஸ்ப்ருஹ: ||
ஸர்வாநந்தா³திவர்தித்வாதா³நந்த³: பரமோ மத: || 1838 ||
ஆநந்த³: பரமோ(அ)ஸ்யைஷ இத்யுக்தார்த²ப்ரஸித்³த⁴யே ||
ஏதஸ்யைவேதி வசஸா ஸமர்தோ² ஹேதுருச்யதே || 1839 ||
ஏதஸ்யைவ யதோ²க்தஸ்ய ஸர்வாநந்தா³திவர்திந: ||
உபஜீவந்தி பூ⁴தாநி ப்³ரஹ்மாநந்த³ஸ்ய விப்லுஷம் || 1840 ||
ஏஷ ஏவம்விதோ⁴ யஸ்மாதா³நந்த³: பரமஸ்தத: ||
ஆநந்தா³நதிஶேதே(அ)ந்யாந்ஸர்வாநஸ்யைவ க்ருத்ஸ்நத: || 1841 ||
க்ருத்ஸ்நோ(அ)பி சைஷ ஆநந்த³ஸ்தத³வித்³யைகஹேதுஜ: ||
பு³த்³த்⁴யாத்³யுபாத்⁴யவச்சே²தா³ந்மாத்ரேதி வ்யபதி³ஶ்யதே || 1842 ||
தந்மாத்ராவர்த்மநைவைநம் பு³போ³த⁴யிஷுராத³ராத் ||
லவணாப்³தி⁴ம் யதா² தத்³வல்லவணாவயவைரிஹ || 1843 ||
உத்தரோத்தரவ்ருத்³த்⁴யா(அ)த ஆநந்தா³ந்மாநுஷாத³தி⁴ ||
பராநந்தா³வபோ³தா⁴ர்த²ம் ப்ரவ்ருத்தைஷா பரா ஶ்ருதி: || 1844 ||
மநுஷ்யாணாம் ஸ ய: கஶ்சித்ஸம்ஸித்³தோ⁴(அ)வயவைர்த்³ருடை⁴: ||
ஸமக்³ராஶேஷசார்வங்கோ³ ராத்³தோ⁴ போ⁴க³க்ஷம: புமாந் || 1845 ||
க்ருத்ஸ்நஸாத⁴நஸம்பந்ந: ஸம்ருத்³தோ⁴(அ)த்ராபி⁴தீ⁴யதே ||
பா³ஹ்யைராத்⁴யாத்மிகைரேவம் ஸாத⁴நைரந்வித: புமாந் || 1846 ||
ததா²(அ)தி⁴பதிரந்யேஷாம் ந்ருணாமேவேஹ யோ ப⁴வேத் ||
ஸ்வதந்த்ரோ(அ)தி⁴பதிர்ஜ்ஞேயோ மநுஷ்யைர்ந விஹந்யதே || 1847 ||
மாநுஷ்யகேண போ⁴கே³ந ஸம்பந்நாநாம் ந்ருணாமிஹ ||
ஸம்பந்நோ(அ)திஶயேநாத: ஸம்பந்நதம உச்யதே || 1848 ||
ஸர்வைர்மாநுஷ்யகைர்போ⁴கை³: ஸம்பந்நோ ந து தை³விகை: ||
ஆநந்த³ ஏஷ பரமோ மநுஷ்யாணாமிஹோச்யதே || 1849 ||
ஶதக்ருத்வோ மநுஷ்யாணாமாநந்தோ³ கு³ணிதஸ்து ய: ||
பித்ருணாமேக ஆநந்த³ஸ்தேந துல்யப்ரமாணத: || 1850 ||
யத்ஸுக²ம் ஸாத⁴நாதீ⁴நம் து³:க²மேவ தது³ச்யதே ||
அநந்யஸாத⁴நம் தஸ்மாத்ஸ்வாத்மஸ்த²ம் பரமம் ஸுக²ம் || 1851 ||
தஸ்மாதா³த்மபரிஜ்ஞாநாத்கார்யஜ்ஞேயஸமாப்தித: ||
நிரஸ்ததிஶயாநந்தோ³ ப⁴வதீத்யஸ்ய நிர்ணய: || 1852 ||
தாரதம்யாது³பாயாநாம் ஶுத்³தி⁴ஸ்தரதமா தி⁴ய: ||
ஶுத்³தே⁴ஸ்தரதமத்வாச்ச ஸுக²ம் தரதமம் ப⁴வேத் || 1853 ||
யாவத்³யாவந்மலோ வ்யேதி பு³த்³தே⁴ர்த⁴ர்மாதி³ஸம்சயாத் ||
தாவத்தாவத்³தி⁴ய: ஸ்வாஸ்த்²யம் தாவத்தாவத்ஸுகோ²ந்நதி: || 1854 ||
யாவத்³யாவத்³த⁴நீபா⁴வோ பு³த்³தே⁴: பாபாதி³ஸம்க³தே: ||
தாவத்தாவத்³தி⁴யோ(அ)ஸ்வாஸ்த்²யம் து³:கோ²த்³பூ⁴திஸ்ததா² ததா² || 1855 ||
பித்ருலோகோ ஜிதோ யை: ஸ்யாத்பித்ருயஜ்ஞாதி³கர்மபி⁴: ||
ஜிதலோகாஸ்த உச்யந்தே பிதரோ தி³வ்யபோ⁴கி³ந: || 1856 ||
ய ஏஷ த³க்ஷிண: பந்தா²: பித்ருலோக: ஸ உச்யதே ||
மநுஷ்யாநந்த³த: ஸோ(அ)யம் கு³ணித: ஸ்யாச்ச²தாதி⁴க: || 1857 ||
உத்தரேஷ்வபி வாக்யேஷு யதோ²க்தமுபபாத³யேத் ||
ஶதாதி⁴கோ(அ)யமாநந்த³: பூர்வஸ்மாது³த்தர: க்ரமாத் || 1858 ||
நக்ஷத்ரலோகஶப்³தே³ந யே பூர்வம் ப்ரதிபாதி³தா: ||
தே³வலோககி³ரா தே(அ)த்ர ப⁴ண்யந்தே ஸூக்ஷ்மமூர்தய: || 1859 ||
ஸர்க³ஸ்ய ஜநநாதா³தௌ³ தே³வத்வம் யே ப்ரபேதி³ரே ||
ஆஜாநதே³வாஸ்தே(அ)த்ர ஸ்யு: பூர்வேப்⁴ய: ஸூக்ஷ்மமூர்தய: || 1860 ||
வ்யாபீநி தேஷாம் ஸூக்ஷ்மாணி ஶரீராணி மஹாத்மநாம் ||
பூர்வாநந்தே³ப்⁴ய ஏதேஷாமாநந்தோ³(அ)தோ மஹாந்மத: || 1861 ||
நாநாத்³வம்த்³வோபகா⁴தார்த²ஹேதூநாம் ப³ஹுலத்வத: ||
ஆஜாநதே³வாநந்தோ³(அ)த: பூர்வேப்⁴ய: ஸ்யாச்ச²தாதி⁴க: || 1862 ||
ஶ்ரோத்ரியோ(அ)தீ⁴தவேத³: ஸ்யாஜ்ஜ்ஞாதவேதா³ர்த² ஏவ ய: ||
க்ருத்ஸ்நசோதி³தகாரித்வாத்ஸர்வபாபவிவர்ஜித: || 1863 ||
ஆஜாநதே³வாவதி⁴ககாமாநுபஹதாஶய: ||
தத: பரேஷு போ⁴கே³ஷு ஜாதத்ருஷ்ணஶ்ச ய: புமாந் || 1864 ||
ஆஜாநதே³வாநந்தே³ந ஸமம் தஸ்ய ச யத்ஸுக²ம் ||
அஸ்யாகாமஹதத்வேந ஸுகோ²த்க்ருஷ்டிரிஹோச்யதே || 1865 ||
ஶ்ரோத்ரியாவ்ருஜிநத்வே த்³வே துல்யே ஏவா(அ)(அ)விரிஞ்சித: ||
அகாமஹததாஹேதோர்வ்ருத்³தௌ⁴ ஹ்லாதோ³ விவர்த⁴தே || 1866 ||
பூர்வபூர்வோபபோ⁴கே³ப்⁴யோ யாவத்³யாவந்நிவர்ததே ||
காமோ, விவர்த⁴தே பும்ஸஸ்தாவத்தாவத்ஸுக²ம் ஹ்ருதி³ || 1867 ||
காமைகக்ஷயதந்த்ரைவ யஸ்மாத்பும்ஸ: ஸுகோ²ந்நதி: ||
அகாமஹததைவாத: பூர்வாப்⁴யாம் ஸாத⁴நம் பரம் || 1868 ||
ஸாத⁴நத்வம் ஸமாநம் ஸ்யாத்ர்ரயாணாமிஹ யத்³யபி ||
காமக்ஷயப்ரகர்ஷோ(அ)த்ர ஹ்யுத்க்ருஷ்டாஹ்லாத³ஸாத⁴நம் || 1869 ||
ஸமுச்சயவிவக்ஷா(அ)த்ர ந மநாக³பி யுஜ்யதே ||
கர்த்ருத்வாதி³ஸமுச்சே²தி³ம்ஜ்ஞாநஸ்யேஹா(அ)(அ)ஶ்ரிதத்வத: || 1870 ||
ஸமுச்சயநிவ்ருத்த்யர்த²ம் ந்யாயஶ்சாபி புரோதி³த: ||
நாத: ஸமுச்சயாஶேஹ கர்தவ்யா ஸூக்ஷ்மத³ர்ஶிபி⁴: || 1871 ||
ஸாத⁴நத்வம் யதஸ்துல்யம் ஶ்ரோத்ரியாவ்ருஜிநத்வயோ: ||
அவரேஷ்வபி போ⁴கே³ஷு ந சோத்தமஸுக²ம் தத: || 1872 ||
அகாமஹததைவாத்ர தாரதம்யாத்மகத்வத: ||
பே⁴தா³து³த்தமஸௌக்²யஸ்ய ஸாத⁴நம் சோத்தமா ப⁴வேத் || 1873 ||
யுவா ஸாது⁴யுவேத்யேவம் தைத்திரீயஶ்ருதீரணாத் ||
அத⁴ரேஷ்வபி வாக்யேஷு ஶ்ரோத்ரியாதி³ விவக்ஷிதம் || 1874 ||
விராட்ப்ரஜாபதிர்ஜ்ஞேயஸ்ரைலோக்யாத்மகதே³ஹப்⁴ருத் ||
ஹிரண்யக³ர்போ⁴ ப்³ரஹ்மா(அ)த்ர ததா² ப்³ரஹ்மாகி³ரோச்யதே || 1875 ||
அத: பரமநந்தத்வாத்³க³ணிதம் விநிவர்ததே ||
யத ஏவமத: ப்ராஹாதை²ஷ ஏவேதி ந: ஶ்ருதி: || 1876 ||
அநேநாதிஶயவதா ஹ்யஸ்மத்³கோ³சரவர்திநா ||
அபாஸ்தாதிஶயாநந்த³ம் ஸுகே²நேஹாநுமீயதே || 1877 ||
த்⁴வஸ்தாதிஶயநிஷ்ட²த்வால்லோகே ஸாதிஶயாத்மந: ||
யதோ(அ)தோ(அ)திஶயவதா க³ம்யதே(அ)நதிஶயம் ஸுக²ம் || 1878 ||
யத்ரைதாநி ஸமஸ்தாநி நிஷ்டா²ம் யாந்தி பராத்மநி ||
பரமோ(அ)ஸாவிஹா(அ)(அ)நந்த³: ஸர்வாநந்தா³திலங்க⁴நாத் || 1879 ||
ஏஷோ(அ)ஸ்யேதி ப்ரதிஜ்ஞாத ஆநந்த³: ஸோ(அ)நுமாநத: ||
நிஷ்டா²ம் ப்ரதீசிக³மித உத்தரோத்தரவ்ருத்³தி⁴த: || 1880 ||
அவிஜ்ஞாதபராநந்தா³ந்ப்ரத்யேஷா(அ)நுமிதிர்மதா ||
ஸாக்ஷாஜ்ஜ்ஞாதாத்மதத்த்வாநாம் ப்ரத்யக்ஷதமமேவ தத் || 1881 ||
அகாமஹததீ⁴க³ம்ய ஆநந்த³: ப்ரத்யகா³த்மநி ||
ய: ஸ ஏவ யதோ²க்தேப்⁴ய: பரம: ஸ்யாத³நந்தத: || 1882 ||
ததா²ச ப⁴க³வாந்வ்யாஸ: ஸர்வவேதா³ர்த²தத்த்வவித் ||
ஸ்வயம் ப்ராஹேமமேவார்த²ம் காமாநர்த²ஜிஹாஸயா || 1883 ||
யச்ச காமஸுக²ம் லோகே யச்ச தி³வ்யம் மஹத்ஸுக²ம் ||
த்ருஷ்ணாக்ஷயஸுக²ஸ்யைதே நார்ஹத: ஷோட³ஶீம் கலாம் || 1884 ||
யதோ யதோ நிவர்ததே ததஸ்ததோ விமுச்யதே ||
நிவர்தநாத்³தி⁴ ஸர்வதோ ந வேத்தி து³:க²மண்வபி || 1885 ||
ஸலிலாதி³கி³ரா யோ(அ)ர்த²: ப்ரத்யஜ்ஞாயி புரா(அ)கி²ல: ||
ப்³ரஹ்மலோகாந்தவாக்யேந தஸ்ய ஸ்யாது³பஸம்ஹ்ருதி: || 1886 ||
ப்ரஶ்நார்தே²(அ)ஸ்மிந்ஸமாப்தே(அ)பி பூர்வவத்தம் முநிம் ந்ருப: ||
அந்வயுங்காத ஊர்த்⁴வம் த்வம் முக்தயே ப்³ரூஹி யத்பரம் || 1887 ||
யாஜ்ஞவல்க்யோ(அ)பி ராஜ்ஞைவம் ப்ருஷ்ட: ஸந்பூர்வவத்ததா³ ||
அவிபே⁴த³ந்யதோ ஹேதோர்ந த்வஸாமர்த்²யகாரணாத் || 1888 ||
ஸர்வஜ்ஞத்வாந்முநேர்நாபூ⁴த்ப்ரஶ்நார்தா²ஜ்ஞாநதோ ப⁴யம் ||
காரணம் த்வந்யதே³வாதோ யத: ஶ்ருதிரபா⁴ஷத || 1889 ||
அவிவக்ஷுமயம் ராஜா காமப்ரஶ்நப³லாஶ்ரயாத் ||
கிம்ஜ்யோதிரித்யேவமாதி³மப்ராக்ஷீந்மாம் புந: புந: || 1890 ||
அப்ரத்யாக்²யேயோ ஹ்யர்த²ஶ்ச ஸத்யஸ்யாவஶ்யரக்ஷணாத் ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வநிர்ணீதி: க்ருதா(அ)தோ(அ)நவஶேஷத: || 1891 ||
நிர்ணீதே(அ)ப்யத² மாம் ராஜா புந: புநரப்ருச்ச²த ||
அத ஊர்த்⁴வமிதி கி³ரா நிருணத்³த்⁴யேவ மாம் ந்ருப: || 1892 ||
காமப்ரஶ்நாங்குஶேநைவ மாம் வஶீக்ருத்ய மத்³க³தம் ||
ஸமாதி³த்ஸதி நி:ஶேஷம் ஜ்ஞாநம் ராஜா(அ)திபண்டி³த: || 1893 ||
இத்யேஷ ப⁴யஹேது: ஸ்யாத்³யாஜ்ஞவல்க்யஸ்ய நாந்யத: ||
ப⁴யஹேதோரவித்³யாயா: ஸர்வஜ்ஞத்வாத³ஸம்ப⁴வாத் || 1894 ||
அஸக்ருந்நிர்ணயோ(அ)காரி ப்ருஷ்டே வஸ்துந்யஶேஷத: ||
அரௌத்ஸீந்மாம் ததா²(அ)ப்யேஷ ஸர்வஸ்வாதி³த்ஸயா ந்ருப: || 1895 ||
மேதா⁴வீ பண்டி³தோ(அ)தோ(அ)யம் ப்³ரஹ்மஸ்வாதா³நகாரணாத் ||
ந பி³பே⁴தி யதஸ்தஸ்மாத்³பே⁴தவ்யம் ஜநகாத்³ப்⁴ருஶம் || 1896 ||
நநு ப்ரஶ்நா யதோ²க்தாஶ்சேந்நிர்ணீதார்தா²: புரோக்திபி⁴: ||
அநிர்ணீதம் கிமுத்³தி⁴ஶ்ய ந்ருபோ(அ)ப்ரக்ஷீந்முநிம் புந: || 1897 ||
ஸ்வப்நபு³த்³தா⁴ந்தஸம்சார ஆத்மநோ ய: புரோதி³த: ||
த்³ருஷ்டாந்தத்வேந ராஜ்ஞா(அ)ஸௌ ஸர்வோ(அ)பீஹ விவக்ஷித: || 1898 ||
தஸ்ய தா³ர்ஷ்டாந்திகோ யோ(அ)ர்தோ² யாவத்ஸாக்ஷாந்ந கத்²யதே ||
முமுக்ஷதி ந தாவத்தம் ராஜா ப்ரஶ்நார்த²ஶேஷத: || 1899 ||
த்³ருஷ்டாந்தஸ்ய ஸுஷுப்தேஶ்ச நார்த²ம் தா³ர்ஷ்டாந்திகம் ஜகௌ³ ||
ப்³ரஹ்மாஸ்மீத்யாக³மாத்³போ³த⁴: ஸுஷுப்தோதா³ஹ்ருதேர்மத: ||
தா³ர்ஷ்டாந்திகோ(அ)ர்த²: ப்ராஜ்ஞஸ்ய த்³ருஷ்டாந்தஸ்யாவஶேஷத: || 1900 ||
உக்தே தா³ர்ஷ்டாந்திகே(அ)ர்தே²(அ)ஸ்மிந்ப்ரஶ்நார்த²ஸ்ய ஸமாப்தித: ||
ஸர்வமுக்தம் ப⁴வேத்³யஸ்மாத³த: ஸோ(அ)ர்தோ²(அ)து⁴நோச்யதே || 1901 ||
அஸங்கோ³ மத்ஸ்யவத்ப்ரத்யங்காமகர்மாதி³பி⁴: க்ரமாத் ||
ஸமேதி ஸ்வப்நபு³த்³தா⁴ந்தௌ யதா²(அ)யம் ஸ்வவஶஸ்ததா² || 1902 ||
ஸஹேதுரஸ்ய ஸம்ஸார: பரலோகேஹலோகயோ: ||
ஸவிஸ்தர: ஸ வக்தவ்ய இத்யர்தே²யம் பரா ஶ்ருதி: || 1903 ||
ப³ந்தோ⁴ ப³ந்த⁴நஹேதுஶ்ச மோக்ஷஸ்தத்³தே⁴துரேவ ச ||
ஸவிஸ்தர: ப்ரவக்தவ்யஸ்தது³க்த்யர்தா² பரா ஶ்ருதி: || 1904 ||
ஜாக்³ரத்ஸ்தா²நாத்தத: பூர்வம் ஸ்வப்நமாத்மா ப்ரவேஶித: ||
ஜாக்³ரத்³பூ⁴மிம் ஸ நேதவ்யோ தா³ர்ஷ்டாந்திகவிவக்ஷயா || 1905 ||
ஆநந்த³நிர்ணயாந்தம் து ஸம்ப்ரஸாத³வசோ யதா³ ||
ததா³ நிக³மநார்த²ம் தத்ப்ரதிஜ்ஞாதார்த²கோ³சரம் || 1906 ||
அலுப்தத்³ருஷ்டிராத்மா(அ)யம் யதோ²க்தம் ஸ்வப்நபோ³த⁴யோ: ||
ப்ராஜ்ஞே(அ)பி ச ததை²வாயம் யத்³வை ததி³திவாக்யத: || 1907 ||
அதிகாரகஹேதுஶ்ச யதா²(அ)(அ)த்மா(அ)யம் ஸுஷுப்தக³: ||
கூடஸ்த²த்³ருஷ்டிமாத்ரத்வாத்ததா² ஸ்வப்நப்ரபோ³த⁴யோ: || 1908 ||
இத்யேவம் பூர்வஸித்³தே⁴(அ)ர்தே² நிக³மார்த²ம் புநர்வச: ||
ஸ வா இத்யாதி³கம் ஜ்ஞேயம் ந து நாஶாதி³ஶங்கயா || 1909 ||
இத ஆரப்⁴ய ஸம்ஸார ஆத்மாநோ வர்ணயே(அ)து⁴நா ||
ஸ்வப்நாத்³போ³தா⁴ப்திவச்சாஸ்மால்லோகால்லோகாந்தரம் க³த: || 1910 ||
இத்யர்த²ப்ரதிபத்த்யர்த²ம் த்³ருஷ்டாந்தோ(அ)த்ராபி⁴தீ⁴யதே ||
ஸுகா²வபோ³த⁴ஸித்³த்⁴யர்த²ம் ஶ்ரோதுரர்தே² விவக்ஷிதே || 1911 ||
நாநார்த²ஸாத⁴நைர்மார்கே³ யதா²(அ)ந: ஸுஸமாஹிதம் ||
ஶப்³தா³ந்நாநாவிதா⁴ந்குர்வத்³கு³ருபா⁴ரப்ரபீட³நாத் || 1912 ||
வ்ரஜேச்சா²கடிகேநேஹ தே³ஶாந்தரமதி⁴ஷ்டி²தம் ||
அநஸஸ்தத்³க³தாச்சார்தா²த்³விலக்ஷணவபுர்ப்⁴ருதா || 1913 ||
ஸ்வார்தே²நாதி⁴ஷ்டி²தம் க³ச்சே²த்பதி² ஶாகடிகேந தத் ||
த்³ருஷ்டாந்தார்தே²ந ஸம்ப³ந்த⁴ ஏவமேவேதி ப⁴ண்யதே || 1914 ||
பு⁴க்ததே³ஹாதி³த³ம் லிங்க³முத்க்ராந்தம் போ⁴க³ஸம்க்ஷயாத் ||
யாதி தே³ஹாந்தரம் தத்³வத்கர்மவித்³யாதி³ஸம்ப்⁴ருதம் || 1915 ||
வியுக்தம் தே³வதாபி⁴: ஸத்கர்மஸம்பா⁴ரஸம்ப்⁴ருதம் ||
அநோவல்லிங்க³மேத்யேதத்ப்ரத்யகா³த்மார்த²ஸித்³த⁴யே || 1916 ||
ஶாரீரவசஸா சாத்ர லிங்க³மேவாபி⁴தீ⁴யதே ||
ஶரீரதே³ஶஸம்ஸ்த²த்வாந்ந து ப்ரத்யங்ஙஸம்ஹதே || 1917 ||
ப்ராஜ்ஞேநாதி⁴ஷ்டி²தம் க³ச்சே²த்³ரதி²நா ஸ்வார்த²ரூபிணா ||
ப்ரத்யக்³தி⁴ய: ஸமாரோஹமந்வாத்மா(அ)(அ)ரூட⁴வத்³யத: || 1918 ||
ப்ராஜ்ஞேநேஹா(அ)(அ)த்மநா தஸ்மாத³ந்வாரூடோ⁴(அ)பி⁴தீ⁴யதே ||
பா⁴நுநேவோத³பாத்ராதே³ராரோஹோ நா(அ)(அ)த்மந: ஸ்வத: || 1919 ||
ப்ராக்சோக்தமாத்மநைவாயம் ஜ்யோதிஷேத்யாதி³கம் வச: ||
ஆத்மாநம் ரதி²நம் வித்³தீ⁴த்யபி ஶ்ருத்யந்தரே வச: || 1920 ||
மர்மக்ருந்தநஸம்பூ⁴தவேத³நார்தி³தமாநஸம் ||
பி³க்கிகாலக்ஷணம் ஶப்³த³ம் ம்ருதிகால உபஸ்தி²தே || 1921 ||
உத்ஸர்ஜத்³யாதி லிங்க³ம் ததி³தி ப்ரத்யக்ஷகோ³சர: ||
ததி³த³ம் ப⁴ண்யதே ஶ்ருத்யா பும்ஸாம் வைராக்³யஜந்மநே || 1922 ||
மர்மஸூத்க்ருத்யமாநேஷு முச்யமாநேஷு ஸம்தி⁴ஷு ||
முமூர்ஷதோ(அ)த்ர யத்³து³:க²ம் ஸ்மர்யதாம் தந்முமுக்ஷுபி⁴: || 1923 ||
கஸ்மிந்கால இத³ம் ஜந்தோ: கிம்நிமித்தம் ச ஜாயதே ||
இத்யஸ்ய ப்ரதிபத்த்யர்த²ம் பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே || 1924 ||
உதா³நவாயௌ ப்ரப³லே யத்ரைதத்ஸ்யாந்முமூர்ஷத: ||
ஊர்த்⁴வோச்ச்²வாஸீ புமாம்ஸ்தத்ர யதோ²க்தம் ஜாயதே ம்ருதௌ || 1925 ||
பிண்டோ³(அ)ணுத்வம் யதா³(அ)ப்⁴யேதி ஜரயா(அ)ப்⁴யர்தி³தஸ்ததா³ ||
உபதாபாந்விதோ வா ஸந்யதோ²க்தம் ப்ரதிபத்³யதே || 1926 ||
அணிமாநமணோர்பா⁴வம் கார்ஶ்யம் தே³ஹோ யதை³த்யயம் ||
ஜரயா ரோக³ஹேதோர்வா ஊர்த்⁴வோச்ச்²வாஸீ ததா³ ப⁴வேத் || 1927 ||
ஜரயா ரோக³தோ வா(அ)ஸ்ய ஜாயதே விஷமாக்³நிதா ||
ஸம்யக்பக்திஸ்ததோ(அ)ந்நஸ்ய மந்தா³க்³நேர்நோபஜாயதே || 1928 ||
ரஸாதி³தா⁴துபி⁴ர்தே³ஹஸ்ததோ(அ)நுபசயாத³யம் ||
அப³ல: ஸந்பதத்யேஷ ஜீர்ணமந்தி³ரவத்க்ஷிதௌ || 1929 ||
அதை²வம் க்ருஶதாபந்நே தே³ஹே(அ)ந்தருபஜாயதே ||
யா வ்ருத்தி: ஸோச்யதே ஸாக்ஷாத்³த்³ருஷ்டாந்தோக்த்யா ப்ரயத்நத: || 1930 ||
ஆம்ரம் யதா² ரஸாதா³ர்ட்³யே ஸ்வஸ்மாத்³‍வ்ருந்தாத்ப்ரமுச்யதே ||
ததே²ஹாந்நரஸக்³லாநௌ லிங்க³ம் தே³ஹாத்ப்ரமுச்யதே || 1931 ||
வ்ருந்தே நிப³த்⁴யதே யேந ரஸேநா(அ)(அ)பரிபாகத: ||
ஸ ரஸோ ப³ந்த⁴நம் ஜ்ஞேயோ வ்ருந்தம் வா ப³ந்த⁴நம் மதம் || 1932 ||
வ்ருந்தேநா(அ)(அ)ம்ரஸ்ய ஸம்ப³ந்தோ⁴ ரஸஸ்யா(அ)(அ)பரிபாகத: ||
பா³ல்யே த்³ருடோ⁴ யதா² தத்³வந்நைவம் பக்வரஸஸ்ய ஸ: 1933 ||
க்லைத்³யமாபத்³யமாநோ(அ)த² பாககால உபஸ்தி²தே ||
ரஸ ஆம்ரம் தா⁴ரயிதும் நைவேஹோத்ஸஹதே(அ)ப³ல: || 1934 ||
கு³ருத்வாத்³ப³ந்த⁴நாத்³வ்ருந்தாத்³ரஸாத்³வா(அ)த² ப்ரமுச்யதே || 1935 ||
நாநாஹேதுகபாதஸ்ய ப²़லஸ்ய ப்ரதிபத்தயே ||
த்³ருஷ்டாந்தாநாமிஹோக்தி: ஸ்யாத்³பூ⁴யஸாம் பி⁴ந்நரூபிணாம் || 1936 ||
வ்ருந்தாதே³வா(அ)(அ)ம்ரபாதோ(அ)த்ர வ்ருந்தேநோது³ம்ப³ரம் ஸஹ ||
பதத்யஶ்வத்த²பாதஸ்து பாகே(அ)ப்யந்யநிமித்தத: || 1937 ||
ப³ஹுப்ரகாரஸித்³த்⁴யர்த²ம் வாஶப்³த³வ்யாஹ்ருதிஸ்த்விஹ ||
ப³ஹுஹேதுர்ம்ருதிர்யஸ்மாத்ப்ராணிநாம் ஜக³தீக்ஷ்யதே || 1938 ||
யதா²(அ)யமுக்தோ த்³ருஷ்டாந்த: புருஷோ(அ)ப்யேவமேவ ஹி ||
லிங்கா³த்மா புருஷோ ஜ்ஞேயஸ்தஸ்யைவேஹாங்க³ஸம்க³தே: || 1939 ||
ஶ்ரோத்ரத்வகா³தி³நாட்³யஶ்ச ப்ரோச்யந்தே(அ)த்ராங்க³ஸம்ஜ்ஞயா ||
தேஷு வ்யுஹ்யைவ லிங்கா³த்மா யதோ(அ)லம் ஸ்யாத்ஸ்வகர்மணே || 1940 ||
அங்க³ஸ்ய க்ருஷ்ணஸாரஸ்ய சக்ஷுஷ: கரணஸ்ய ச ||
ஆஶ்ரயாஶ்ரயிஸம்ப³ந்தே⁴ ஹேதுரந்நரஸோ ப⁴வேத் || 1941 ||
அந்நம் தா³மேதி சாப்யுக்தம் ரஸாதி³பரிணாமத: ||
தத்³யாவகத்கடி²நம் தே³ஹே தாவல்லிங்க³ம் ஸ்தி²ரம் ப⁴வேத் || 1942 ||
ஜராதி³ஹேதுபாகே து பதத்யாம்ராதி³வத்³ த்³ருதம் ||
ஏப்⁴யோ(அ)ங்கே³ப்⁴ய இதி கி³ரா ததே³தத³பி⁴தீ⁴யதே || 1943 ||
உபஸர்க³: ஸமித்யேஷ ஏகீபா⁴வப்ரஸித்³த⁴யே ||
ததா² ப்ரகர்ஷஸித்³த்⁴யர்த²ம் ப்ரோபஸர்க³: ப்ரயுஜ்யதே || 1944 ||
வ்யஸ்தாநி ஸ்தா²நஸம்ப³ந்தா⁴த்கரணாநி யதஸ்தத: ||
ஸ்வஸ்தா²நேப்⁴யோ(அ)பக்ருஷ்டாநி மரணே யாந்த்யதை²கதாம் || 1945 ||
ஸ்வப்நே ப்ராணாவஶேஷத்வாத்ஸ்தா²நாத்கரணஸம்ஹ்ருதே: ||
ம்ருதௌ ஸஹைவ சாநேந ப்ரகர்ஷோ(அ)த்ராத ஈக்ஷ்யதே || 1946 ||
தே³ஹாந்தராத³மும் தே³ஹம் பூர்வமாகா³த்³யதஸ்தத: ||
தத³பேக்ஷ்ய புந:ஶப்³த³: ஶ்ருத்யைவேஹாபி⁴தீ⁴யதே || 1947 ||
ஸ்வப்நாத்³யதே²தோ பு³த்³தா⁴ந்தம் ஸ்வப்நம் பு³த்³தா⁴ந்தத: புந: ||
பூர்வதே³ஹாத்ததை²வா(அ)(அ)த்மா யாதி தே³ஹாந்தரம் புந: || 1948 ||
பா³ஹ்யாத்³தே³ஹாத்ததை²வாந்தர்லிங்க³ம் ஸ்வாப்நம் ப்ரபத்³யதே ||
யதா²ந்யாயப்ரதிந்யாயௌ யதா² தத்ரோதி³தௌ புரா || 1949 ||
தே³ஹாத்³தே³ஹாந்தரப்ராப்தௌ ததை²வேதி விநிர்தி³ஶேத் ||
ப்ரதியோநி யதா²ஸ்தா²நமித்யத்ராபி ததை²வ தத் || 1950 ||
ஶ்ருதகர்மாநுரூபேண சக்ஷுராத்³யநுரூபத: ||
ப்ரதியோநி யதா²ஸ்தா²நமாத்³ரவத்யேஷ ஜந்மநே || 1951 ||
தே³ஹாந்தரக்³ருஹீத்யர்த²ம் ப்ராணிநாம் மரணம் யத: ||
ப்ராணாயேதி ததோ வக்தி ஜந்மந்யஸதி நோ ம்ருதி: || 1952 ||
ப்ராணவ்யூஹாய சைவாயமாத்³ரவத்யந்யதே³ஹத: ||
ஸ்தா²நேஷ்வவ்யூட⁴கரணோ நாலம் ஸ்யாத்கர்மணே யத: || 1953 ||
ப்ராணவ்யூஹஸ்ய ஸம்ஸித்³தி⁴: கத²மஸ்யேதி ஶங்க்யதே ||
ஶரீரக்³ரஹணாஶக்தேரவ்யூட⁴கரணத்வத: || 1954 ||
ந ச தே³ஹாந்தரம் க்ருத்வா ராஜ்ஞோ ப்⁴ருத்யா இவா(அ)(அ)ஸதே ||
யத: கர்மஸஹாயோ(அ)யமேகாக்யேவேஹ க³ச்ச²தி || 1955 ||
இத்யஸ்ய பரிஹாரார்த²ம் த்³ருஷ்டாந்தோ(அ)த்ராபி⁴தீ⁴யதே ||
க்ருத்ஸ்நம் ஜக³த்ஸ்வபோ⁴கா³ர்த²ம் பும்ஸோபாத்தம் ஸ்வகர்மணா || 1956 ||
தத்கர்மப²़லபோ⁴கா³ர்த²ம் க்ருத்வா தே³ஹம் ப்ரதீக்ஷதே ||
ஶுப⁴ம் வா யதி³ வா பாபம் ஶ்ருதகர்மாநுரூபத: || 1957 ||
கர்மோபாத்தாநி பூ⁴தாநி தத்ப்ரயுக்தாநி தே³ஹிந: ||
க்ருத்வா தே³ஹாந்தரம் யோக்³யம் தஸ்தூ² ராஜ்ஞோ(அ)க்³ரகா³ இவ || 1958 ||
தத்ரைதஸ்மிந்யதோ²க்தே(அ)ர்தே² த்³ருஷ்டாந்தோ(அ)ப்யபி⁴தீ⁴யதே ||
விவக்ஷிதார்த²விஜ்ஞாநப்ரஸித்³தி⁴: ஸ்யாத்கத²ம் ந்விதி || 1959 ||
யதா² ராஜாநமாயாந்தம் ஸத்³மபாநாதி³ஸாத⁴நை: ||
பு³த்³த்⁴வா க்ல்ருப்தை: ப்ரதீக்ஷந்த உக்³ரா: ஸூதாத³யோ ஜநா: || 1960 ||
உக்³ரே கர்மணி யே ராஜ்ஞா நியுக்தா: பாபகாரிஷு ||
உக்³ராஸ்தே(அ)த்ராபி⁴தீ⁴யந்தே ஜாதிதோ வா(அ)பி⁴தா⁴ ப⁴வேத் || 1961 ||
ஏந ஏந: ப்ரதி ததா² நியுக்தா யே நராதி⁴பை: ||
ப்ரத்யேநஸோ(அ)த்ர தே ஜ்ஞேயா பி⁴ந்நாஸ்தே ஸ்வாதி⁴காரத: || 1962 ||
ரத²வாஹாஶ்ச ஸூதா: ஸ்யூ ரத²வாஹநகோவிதா³: ||
க்³ராமண்யோ க்³ராமநேதார: ஸேநாதி⁴பதயோ மதா: || 1963 ||
தே யதா² கர்மணோபாத்தா ராஜ்ஞ: ப்ராகே³வ சா(அ)(அ)க³மாத் ||
அந்நபாநக்³ருஹாத்³யர்தா²ந்க்ருத்வா ராஜப்ரதீக்ஷிண: ||
ராஜா(அ)யம் ந: ஸமாயாதீத்யாஸதே யத்நமாஸ்தி²தா: || 1964 ||
யதை²வம் ஸர்வபூ⁴தாநி போ⁴க்த்ரா கர்மாதி³காரணை: ||
அர்ஜிதாந்யுசிதம் தே³ஹம் போ⁴க்துர்போ⁴க³க்ஷமம் ததா² || 1965 ||
க்ருத்வா தத்ப்ராப்தித: பூர்வம் யதா² ஸூதாத³யோ ந்ருபம் ||
ப்ரதீக்ஷந்தே ப்ரயத்நேந ப்³ரஹ்மைதீத்யபி⁴காங்க்ஷயா || 1966 ||
விஜ்ஞாநாத்மந்யுபக்ராந்தே ப்³ரஹ்மேதி யதி³ஹோச்யதே ||
ஸ்வதோ ப்³ரஹ்மத்வதஸ்தஸ்ய ஸம்ஸாரித்வமவித்³யயா || 1967 ||
கத²ம் நாம மதிஸ்தஸ்ய ப்³ரஹ்மாஸ்மீதி ப⁴வேதி³ஹ ||
ஶ்ருதிஸ்தத்தத்த்வபோ³தா⁴ர்த²ம் ப்³ரஹ்மேத்யாஹ ததோ நரம் || 1968 ||
அநுவாதோ³ ந து விதி⁴ரேவம்வித³மிதீர்யதே || 1969 ||
ஸர்வாந்ப்ரத்யவிஶிஷ்டத்வாதே³வம்வித³மிதீரணம் || ||
நாநுவாத³: ப²़லோக்திர்வா யதா²வ்யாக்²யாதவேதி³ந: || 1970 ||
கரணாநுக்³ரஹீத்ருணி பூ⁴தாநி ச முமூர்ஷத: ||
க்ருத்வா தே³ஹம் ப்ரதீக்ஷந்தே ந்ருபஸ்யேவ க்³ருஹம் நரா: || 1971 ||
ஏவம் ஜிக³மிஷும் தே³வமநுக³ச்ச²ந்தி கே து தம் ||
க³ச்ச²ந்த: கஸ்ய க³த்யா வா ஸ்வாதந்த்ர்யேணா(அ)(அ)த்மநோ(அ)த²வா || 1972 ||
இத்யர்த²மபி த்³ருஷ்டாந்த: பூர்வவத்³ப⁴ண்யதே புந: ||
இத: ப்ரவஸதோ தே³ஹாத்³தே³ஹிந: கர்மஸம்க்ஷயாத் || 1973 ||
யதே²ஹ ப்ரயியாஸந்தமுக்³ரஸூதாத³யோ ஜநா: ||
ராஜாநமபி⁴ஸம்யாந்தி ப்ராணாஸ்தத்³வந்ம்ருதௌ நரம் || 1974 ||
யதோ³ர்த்⁴வோச்ச்²வாஸிதைவாஸ்ய புருஷஸ்ய ப⁴வத்யத² ||
ஸுக²யந்தஸ்ததா³ ப்ராணா: ஸம்யாந்த்யுத்க்ராந்திவேதி³நம் || 1975 ||

॥ சதுர்தா²த்⁴யாயஸ்ய சதுர்த²ம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

யத உத்க்ராந்திருக்தேயம் விஶிஷ்டப²़லஸம்க³தே: ||
ஸர்வேஷாமவிஶிஷ்டா(அ)த: ஸ யத்ரேத்யுச்யதே(அ)து⁴நா || 1 ||
கரணாநாம் ஸமுத்க்ராந்திர்க³மநம் ச தயோ: ஸமம் ||
ப்ராகு³க்தம் தத்ர யந்நோக்தம் ததே³வேஹோச்யதே(அ)து⁴நா || 2 ||
ஸம்ஸாரஸ்யாதி⁴காரோ(அ)யமா ஶ்லோகோதா³ஹ்ருதேர்மத: ||
ஸ யத்ரேத்யத ஆரப்⁴ய பும்ஸ: ஸம்ஸாரவர்ணநம் || 3 ||
பும்ஸ: ஸம்ஸரணம் பூர்வம் ஸூத்ரிதம் யத்ஸமாஸத: ||
விஸ்தரஸ்தஸ்ய வக்தவ்ய இத்யர்தா² வா பரா ஶ்ருதி: || 4 ||
தத்ஸம்ப்ரமோக்ஷணம் கஸ்மிந்பும்ஸ: காலே(அ)பி⁴ஜாயதே ||
கத²ம் வேத்யாதி³கோ(அ)த்ரார்தோ² விஸ்தரேணோபவர்ண்யதே || 5 ||
ப்ரக்ருதாத்மபராமர்ஶ: ஸஶப்³தே³ந விவக்ஷ்யதே ||
ஸம்ஸாராநர்த²ஸம்ப³ந்த⁴விஜ்ஞாநாய தமஸ்விந: || 6 ||
ய ஆத்மா ப்ரஸ்துதோ(அ)வித்³வாந்ஸ யதே³த³ம் ஶரீரகம் ||
கார்ஶ்யம் ப்ராபய்ய பூர்வோக்தைர்ஜராரோகா³தி³ஹேதுபி⁴: || 7 ||
யதி³ வா ஸ்வயமேவைத்ய தே³ஹாபே⁴த³த்வஹேதுத: ||
தௌ³ர்ப³ல்யமேவம் ஸம்ப்ராப்ய ஸம்மோஹமிவ யாத்யத² || 8 ||
மூர்சா²தா³விவ ஸம்மோஹமிஹாப்யாத்மா நிக³ச்ச²தி ||
போ³த⁴மாத்ரைகயாதா²த்ம்யாந்நாயம் ஸம்மோஹபா⁴க்³யத: ||
ஸம்மூட⁴பு³த்³தி⁴ஸாக்ஷித்வாத்ஸம்மூட⁴ இவ பா⁴த்யத: || 9 ||
ஸம்மோஹஹேதுகம் கார்யம் ஸம்மோஹாத்மகமிஷ்யதே ||
அகார்யகாரணம் ப்ரத்யக்³ஜ்யோதி: ஸம்முஹ்யதே குத: || 10 ||
கார்ஶ்யஸம்மோஹஸம்ப³ந்தோ⁴ யதோ நாஸ்ய ஸ்வதஸ்தத: ||
மோஹோத்த²தே³ஹபு³த்³த்⁴யாதி³ஸம்க³தேரிவகீ³ரியம் || 11 ||
உத்க்ராந்திகாலே ப்ராணாநாம் ஸ்வஸ்தா²நாதா³ர்ட்⁴யஹேதுகா ||
ஸ்வகோ³சரேஷ்வஶக்திர்யா ஸம்மோஹோ(அ)ஸாவிஹா(அ)(அ)த்மந: || 12 ||
தா³ஹச்சே²தா³த³யோ யத்³வத³தா³ஹ்யாச்சே²த்³யதந்விந: ||
பரோபாதி⁴நிமித்தா: ஸ்யுர்து³ர்ப³லத்வாத³யஸ்ததா² || 13 ||
பா³ஹ்யா தாவதி³யம் வ்ருத்திர்வ்யாக்²யாதா ப்ரத்யகா³த்மந: ||
கார்ஶ்யஸம்மோஹரூபா யா ப்ரஸித்³தா⁴ ஜக³தீத்³ருஶீ || 14 ||
மரிஷ்யதோ(அ)ஸ்ய யா வ்ருத்திராந்தரீ ஸா(அ)து⁴நோச்யதே ||
ஹ்ருத்ஸத்³மந்யுபஸம்ஹாரோ யதா² ஸ்யாதி³ந்த்³ரியாத்மநாம் || 15 ||
அதை²நமுச்சிக்ரிமிஷு விஜ்ஞாநாத்மாநமீஶ்வரம் ||
ப்ராணா வாகா³த³ய: ஸர்வே தம் ஸமாயந்தி க்ருத்ஸ்நத: || 16 ||
அபீ⁴தி சா(அ)(அ)பி⁴முக்²யே(அ)ர்தே² ஸம் து ஸாமஸ்த்ய இஷ்யதே ||
அவத்⁴யர்தே² ததா²(அ)(அ)ஙத்ர யந்தீத்யஸ்ய விஶேஷணம் || 17 ||
ஸ்வாஶ்ரயேப்⁴யோ யியாஸந்தி கரணாநி ஹ்ருதீ³ஶ்வரம் ||
யதை³ஷாம் ஸ்தா²நஸம்ப³ந்த⁴விமோக்ஷ: ஸ்யாத்ததை³வ து || 18 ||
கத²ம் தமபி⁴ஸம்யாந்தீத்யுக்தே ஶ்ருத்யா(அ)பி⁴தீ⁴யதே ||
ஆத்மாநமபி⁴ஸம்யாந்தி வாகா³தீ³நி யதா² ஸ்ப²़ுடம் || 19 ||
ஸ ஆத்மா ப்ரக்ருதஸ்த்வேதாஶ்சக்ஷு:ஶ்சோத்ராதி³லக்ஷண: ||
தேஜோமாத்ரா யதா²தே³ஶம் ஸமயே ம்ருதிகர்மண: || 20 ||
உத்³பூ⁴தாகூதவிஜ்ஞாநோ ம்ருதிம் ப்ரதி யதா³ ததா³ ||
ஆகூதாநுவிதா⁴யீநி ஜாயந்தே கரணாந்யத² || 21 ||
ஸ்வாகூதாநுவிதா⁴யித்வம் யத்ததா³ கரணாத்மநாம் ||
அப்⁴யாத³தா³ந இதி தத்கர்த்ருத்வம் ஸ்யாதி³ஹா(அ)(அ)த்மந: || 22 ||
ஏதத்கர்த்ருத்வமாபேக்ஷ்ய ஶ்ருத்யைவமபி⁴தீ⁴யதே ||
அப்⁴யாத³தா³ந இதி து தேஜோமாத்ரா: ஸ்வதே³ஶத: || 23 ||
மீயந்தே விஷயா யாபி⁴ர்மாத்ராஸ்தாஶ்சக்ஷுராத³ய: ||
தேஜோவிக்ருதிஹேதுத்வாத்தேஜோமாத்ராஶ்ச தா: ஸ்ம்ருதா: || 24 ||
ஸத்த்வம் தேஜோ(அ)த்ர விஜ்ஞேயம் ததே³வ கரணாத்மநா ||
ப்ரவிப⁴க்தம் ஹி தச்ச²ப்³த³ஸ்பர்ஶாத்³யர்தா²வபா⁴ஸநாத் || 25 ||
பித்தாக்²யாம் வா ப⁴வேத்தேஜஸ்தத³ம்ஶாஶ்சக்ஷுராத³ய: ||
இத்யேவமாயுர்வேத³ஜ்ஞா: கரணாநி ப்ரசக்ஷதே || 26 ||
யதா³ பஞ்சாவதிஷ்ட²ந்தே ஜ்ஞாநாநி மநஸா ஸஹ ||
இதி ப்ரகாஶரூபத்வம் கரணாநாம் ஶ்ருதிர்ஜகௌ³ || 27 ||
பௌ⁴திகஸ்து ப்ரகாஶோ(அ)யம் பௌ⁴திகார்த²ப்ரகாஶநாத் ||
ப்ரதீ³பவந்ந பூ⁴தேப்⁴யோ ஜாத்யந்தரமதோ ப⁴வேத் || 28 ||
ஸ்பஷ்டம் ச வக்ஷ்யதே(அ)தோ²ர்த்⁴வமேதேப்⁴ய இதி ஹி ஶ்ருதி: ||
அக்ஷாணி பௌ⁴திகாந்யேவ நாத: ஶக்தய ஆத்மந: || 29 ||
லிங்கா³த்மகாநாம் பூ⁴தாநா நிர்தே³ஶோ(அ)வித்³யயா ஸஹ ||
தந்நாஶமநு நாஶ: ஸ்யாத்³யதோ து³:கா²த்மநஸ்தத: || 30 ||
பிண்ட³நாஶே(அ)பி நைவாஸ்ய நாஶ: ஸம்ஸாரிணோ யத: ||
அவித்³யாதீ³நி பூ⁴தாநி தத்ரோச்யந்தே ததோ த்⁴ருவம் || 31 ||
மாத்ராஸம்ஸர்க³ ஏவாஸ்ய ததா²சைவ ப்ரவக்ஷ்யதே ||
விஜ்ஞாநேநாத² விஜ்ஞாநமாதா³யேத்யபி சாவத³த் || 32 ||
அஸ்ய லோகஸ்ய சேத்யுக்தம் ஶுக்ரமித்யாதி³ சாபரம் ||
ஸர்வேஷ்வேஷு ப்ரதே³ஶேஷு பூ⁴தமாத்ராக்³ரஹ: ஶ்ருதௌ || 33 ||
பூ⁴தேப்⁴யோ நாபரம் வஸ்து யஸ்மாதா³த்மந ஈக்ஷ்யதே || 34 ||
அதோ விவேகோ பூ⁴தாநாம் ய: பரோ(அ)தீவ ஶுத்³தி⁴த: ||
தேஜோமாத்ராதி³வசஸா ஸ ஏவாத்ராபி⁴தீ⁴யதே || 35 ||
இந்த்³ரியாணீந்த்³ரியார்தா²ஶ்ச ந விகார: பராத்மந: ||
அதோ ந ஜாயத இதி தத்³விகாரநிஷேத⁴த: || 36 ||
ஜந்மாதி³விக்ரியாஷட்கம் ஸாக்ஷாந்ந பரமாத்மந: ||
அபூர்வாநபராத்³யுக்தேர்நேதி நேத்யாதி³வாக்யத: || 37 ||
ந ச வேதா³ந்தஸித்³தா⁴ந்தே பரமாத்மாதிரேகத: ||
இஷ்டம் விகாரவத்³வஸ்து யதா² காபிலஶாஸநே || 38 ||
ஸ்வத: கூடஸ்த²தத்த்வஸ்ய தத³ஸம்போ³த⁴தஸ்தத: ||
ஜந்மாதி³விக்ரியாஷட்கஸம்க³தி: ஸ்யாத்பராத்மந: || 39 ||
ஆத்மகாரணவாதோ³(அ)யமேவம் ஸத்யுபபத்³யதே ||
ந து வித்⁴வஸ்தநி:ஶேஷஜந்மநாஶாதி³காரணே || 40 ||
தேஜோ(அ)தோ பௌ⁴திகம் ஸர்வமந்யத்ர பரமாத்மந: ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதி:ப்ரஸங்கே³ந தது³க்தம் ப்ராக³பி ஶ்ருதௌ || 41 ||
ஆதி³த்யாதீ³நி தேஜாம்ஸி ததா²(அ)த்⁴யாத்மாதி⁴பூ⁴தயோ: ||
பௌ⁴திகாந்யேய தாநீதி ப்ரத்யங் தேப்⁴யோ விலக்ஷண: || 42 ||
தா ஏதாஸ்தேஜஸோ மாத்ரா: ஸமஸ்தாஶ்சா(அ)(அ)பி⁴முக்²யத: ||
ஸாமஸ்த்யேநா(அ)(அ)த³தா³ந: ஸந்ஹ்ருத்ஸத்³மந்யுபஸர்பதி || 43 ||
அப்⁴யாத³தா³ந ஏவாயமந்வவக்ராமதீஶ்வர: ||
ந த்வாக்ரம்ய ஸமாத³த்தே கத²ம் ததி³தி ப⁴ண்யதே || 44 ||
விஶேஷஜ்ஞாநலாபோ⁴(அ)ஸ்ய லிங்கா³த்மாநுவிதா⁴நத: ||
யதஸ்தத³பகர்ஷேண விஜ்ஞாநாத்மோபஸம்ஹ்ருதி: || 45 ||
தத்³வ்யாப்தௌ சாபி ஸம்வ்யாப்திராபாத³தலமஸ்தகம் ||
ஸ்வதஸ்து வ்யாப்திஸம்ஹாரரஹிதத்வாத்பராத்மந: || 46 ||
ஸைந்த⁴வாதி³ரஸவ்யாப்தே பீயமாநே யதோ²த³கே ||
பாநம் ஸலவணஸ்யைவம் லிங்ஙாத்மநுவிதா⁴யிதா || 47 ||
ஸோ(அ)ப்⁴யாதா³நஸ்ய கர்தா(அ)த்ர லிங்க³ம் யோ(அ)ஸ்மீதி மந்யதே ||
ஆக்ராமத்³த்⁴ருத³யம் லிங்க³மந்வவக்ராமதீவ ஸ: || 48 ||
ததா² ஹ்ருத³யஶப்³தே³ந தத்ஸ்தா² தீ⁴ரபி⁴தீ⁴யதே ||
ஏவேத்யவத்⁴ருதிஶ்சாம்ர ஸ்வப்நப்ராஜ்ஞநிவ்ருத்தயே || 49 ||
விஶேஷகார்யவாஹிப்⁴ய: ஸ்ரோதோப்⁴ய: ஸ்வப்நபூ⁴மிக³: ||
விஶேஷாநநுஸ்ருப்யா(அ)(அ)த்மா யாத்வா ஹ்ருத³யமாஶ்ரயம் || 50 ||
புரீதத்ப்ரமுக²ம் தே³ஹம் வ்ருத்த்யா ஸாமாந்யரூபயா ||
தப்தலோஹாதி³வத்³வ்யாப்ய ஶேதே ப்ராணாத்மதாம் க³த: || 51 ||
இஹ த்வேவேதி நி:ஶேஷா லிங்க³ஸ்யாஸ்யோபஸம்ஹ்ருதி: ||
விஶேஷேப்⁴யோ(அ)விஶேஷேப்⁴யோ யுக்தம் ப்ரத்யவஸர்பணம் || 52 ||
அவத³த்⁴ரே(அ)த ஏவேதி மா பூ⁴த்ஸ்வப்நாதி³வத்ஸ்தி²தி: ||
ஸாமாந்யம் வா விஶேஷோ வா ந யதோ(அ)த்ராவஶிஷ்யதே ||
கார்த்ஸ்ந்யேந ஹ்ருத³ய ஏவ பிண்டீ³பா⁴வம் வ்ரஜத்யத: || 53 ||
விதி⁴ராகர்ஷணோ தாவத்தேஜோமாத்ராஶ்ரயோ க³த: ||
அதா²ஸம்வேத³நாவிதி⁴ர்முமூர்ஷோருச்யதே யதா² || 54 ||
ஸாதா⁴ரணாத்மநோ யோம்(அ)ஶோ போ⁴க்த்ருகர்மவஶீக்ருத: ||
அத்⁴யாத்மம் சக்ஷுஷி ரவேஶ்சக்ஷுர்வ்யாபாரஸித்³தி⁴க்ருத் || 55 ||
கர்மோபபோ⁴க³ஸித்³த்⁴யர்த²ம் பரிச்சி²ந்ந: ஸ்வசக்ஷுஷா ||
சாக்ஷுஷோ(அ)த: ஸ விஜ்ஞேய: ஸாமாந்யாத்மா(அ)பி பா⁴ஸ்கர: || 56 ||
ஸ ஏஷ புருஷோ யத்ர தத்ப்ரயோக்த்ருக்ரியாக்ஷயே ||
க்ஷேத்ரஜ்ஞார்தா²த்பராஙேவ பர்யாவர்தத ஆத்மநி || 57 ||
நிரநுக்³ரஹதைவாஸ்ய பர்யாவர்தநமுச்யதே || 58 ||
ஹ்ருல்லிங்க³ப்ரஸ்ருதோ யோம்(அ)ஶ உபபோ⁴கா³ர்த²மக்ஷிணி ||
ஸோ(அ)ஸ்ய கர்மக்ஷயாத³க்ஷ்ண: பராஙாவர்ததே ஹ்ருதி³ || 59 ||
சாக்ஷுஷே புருஷே தஸ்மிந்நாவ்ருத்தே கர்மண: க்ஷயாத் ||
தே³வதா தே³வதாமேதி லிங்கை³க்யம் கரணம் ததா² || 60 ||
அதை²வம் ஸ்யரூபஜ்ஞோ தே³வதாகரணச்யுதே: ||
ஆத்மைவமுக்தாநுக்தேஷு யோஜ்யம் ப்ராணேஷ்வஶேஷத: || 61 ||
சேதநாவத³தி⁴ஷ்டா²நாத்கரணாதே³ர்ஜடா³த்மந: ||
ப்ரவ்ருத்திர்நியதா த்³ருஷ்டா லோகே(அ)தோ ந விபர்யதே || 62 ||
அரூபஜ்ஞத்வஹேது: க இத்யாஶங்க்யோத்தரம் வச: ||
லோகப்ரஸித்³தி⁴மாசஷ்ட ஏகீத்யாதி³ முமூர்ஷதி || 63 ||
ஏகீ ப⁴வதி ஸாவித்ர: ஸவித்ராம்(அ)ஶஸ்ததை²வ ச ||
லிங்கா³ம்ஶஶ்சாக்ஷுஷோ வ்யூடோ⁴ லிங்கை³க்யம் ப்ரதிபத்³யதே || 64 ||
ஸ்வாம்ஶிப்⁴யாமேகதாபத்தௌ தே³வதாலிங்க³பா⁴க³யோ: ||
அதா²ரூபஜ்ஞதாமேதி ய: ப்ராக்³ரூபாதி³வேத்³யபூ⁴த் || 65 ||
அதை²நம் பார்ஶ்வகா³: ப்ராஹுர்ப³ந்த⁴வோ(அ)ஸ்ய முமூர்ஷத: ||
வாக்யமேகீ ப⁴வதீதி நிராஶாஸ்தஸ்ய ஜீவிதே || 66 ||
கரணே தே³வதா யஸ்மிந்பூர்வம் முஞ்சத்யநுக்³ரஹம் ||
தஸ்யைவ ப்ரத²மம் வ்ருத்திநிரோத⁴ உபஜாயதே || 67 ||
கஸ்மிம்ஶ்சித்கரணே வ்ருத்திநிரோத⁴: பூர்வமீக்ஷ்யதே ||
அயௌக³பத்³யேநோத்க்ராந்தௌ தல்லிங்க³ம் தே³வதாத்மநாம் || 68 ||
யதா³(அ)(அ)லோசநமாத்ரம் ஸ்யாத்³ரூபாதௌ³ சக்ஷுராதி³பி⁴: ||
ப்ரவிவேக்தா து ரூபாதே³: ஸம்யங்நைவ புமாந்ப⁴ॆவேத் || 69 ||
ததோ³த்க்ராந்தாம் விஜாநீயாந்மநஸோ தே³வதாமித: ||
கேவலாலோசநால்லிங்கா³த்ததா² பு³த்³தே⁴ஶ்ச தே³வதாம் || 70 ||
ஏவம் தத்³தே³வதோக்ராந்தாவேகீபா⁴வேந ஸம்க³தே: ||
மநுதே நோ ந ஜாநாதீத்யேவமாஹுஸ்ததா² ஜநா: || 71 ||
உக்தம் விமோக்ஷணம் தாவத்கரணாநாம் ஸ்வதே³ஶத: ||
அஸம்விஜ்ஞாநதா சோக்தா ஹ்ருத³யே சோபஸம்ஹ்ருதி: || 72 ||
அதோ²பஸம்ஹ்ருதாஶேஷகரணஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ யதா² ||
லோகாந்தரோபஸம்க்ராந்திஸ்ததை²தத³பி⁴தீ⁴யதே || 73 ||
தஸ்யைதஸ்ய யதோ²க்தஸ்ய க்ருத்ஸ்நப்ராணோபஸம்ஹ்ருதே: ||
நாட்³யக்³ரம் ஹ்ருத³யஸ்யாத² ப்ரகர்ஷேண ப்ரகாஶதே || 74 ||
ஸர்வேஷு ஸம்ஹ்ருதேஷ்வேவம் கரணேஷு ஸவாயுஷு ||
பு³த்³தே⁴: ப்ரத்³யோததே(அ)தா²க்³ரம் ஹ்ருத³யஸ்ய யியாஸத: || 75 ||
ஸ ஏஷ கர்மஜோ பு³த்³தே⁴: ப்ரகாஶோ ஜாயதே ம்ருதௌ ||
ஸ்வகர்மநிர்மிதம் லோகம் யேநா(அ)(அ)த்மா(அ)யம் ப்ரபஶ்யதி || 76 ||
கர்மணைவாஸ்ய விஜ்ஞாநம் தாதா³த்ம்யமுபநீயதே ||
பஶ்சாதா³பந்நதத்³பா⁴வோ தே³ஹமேதம் விமுஞ்சதி || 77 ||
பா⁴விலோகாத்மிகா யா(அ)ஸ்ய ப்ரத்யக்சைதந்யபி³ம்பி³தா ||
வாஸநைவா(அ)(அ)த்மந: ப்ரோக்தா ப்ரத்³யோதவசஸா ஸ்ப²़ுடம் || 78 ||
மாத்ரோபாதா³நரூபேண ஸ்வேந பா⁴ஸா புரா(அ)ப்³ரவீத் ||
ஸ்வேநைவ ஜ்யோதிஷா ஸ்வப்நே யதா² தத்³வதி³ஹாபி தத் || 79 ||
ப்ரத்³யோதேந யதோ²க்தேந ப்ரத்³யோதிதபதா² க்ருத -
கர்மகார்யோ(அ)த² ஹ்ருத³யாந்நிஷ்க்ராமதி யதா²ஸுக²ம் || 80 ||
ஸாத்⁴வேவாத: ப்ரயத்நேந கர்ம கார்யம் விபஶ்சிதா ||
பஶ்யதா ப்ராணிநாமேவம் கர்மமூலாமிமாம் க³திம் || 81 ||
ஆத்மா ஸ்வகர்மணோபாத்தம் ப்ரத்³யோதேந யதோ²சிதம் ||
லோகம் பஶ்யந்ஸ்வஹ்ருத³யாந்நிஷ்க்ராமதி யதா²யத²ம் || 82 ||
சக்ஷுஷ்டோ வா(அ)த² மூர்த்⁴நோ வா யம் யம் லோகம் ப்ரபத்ஸ்யதே ||
தத்³தூ³ரேணைவ நிஷ்க்ராமந்ந கசித்ப்ரதிஹந்யதே || 83 ||
ஆதி³த்யலோகஸம்ப்ராப்தௌ சக்ஷுஷ்டோ(அ)யம் கி³க³ச்ச²தி ||
ப்³ரஹ்மலோகபரிப்ராப்தௌ மூர்த்⁴ந ஆத்மா நிக³ச்ச²தி || 84 ||
கர்மஶ்ருதாநுரோதே⁴ந ஹ்யந்யேப்⁴யோ வா யதா²யத²ம் ||
ஹ்ருத³யஸ்ருதநாடீ³பி⁴ரித ஆத்மா நிக³ச்ச²தி || 85 ||
லிங்க³ம் ச ஸர்வதோ க³ச்ச²ந்ந கசித்ப்ரதிஹந்யதே ||
அதிஸூக்ஷ்மஸ்வபா⁴வத்வாத³பி லோஹஸமுத்³ரக³ம் || 86 ||
உத்க்ராமந்தம் தமாத்மாநம் யதோ²க்தேநேஹ வர்த்மநா ||
ப்ராணோ(அ)நூத்க்ராமதி தத: ப்ராணம் ப்ராணாஸ்ததா² பரே || 87 ||
நந்வாத்மப்ராணவாகா³தே³ரந்யோந்யவ்யதிமிஶ்ரணாத் ||
தே³ஶகாலாத்³யஸம்பே⁴தா³த்க்ரமேணோத்க்ரமணம் கத²ம் || 88 ||
நைஷ தோ³ஷோ யதோ நேஹ க்ரமகாலோ விவக்ஷ்யதே ||
ப்ரயோஜகப்ரயோஜ்யத்வம் யதோ(அ)மீஷாம் விவக்ஷிதம் || 89 ||
இஹோச்சிக்ரமிஷா யா(அ)ஸ்ய விஜ்ஞாநாத்மைகஸம்ஶ்ரயா ||
ப்ராணோத்க்ராந்தே: ப்ரயோக்த்ரீ ஸா வாகா³த்³யுத்க்ரமணஸ்ய ச || 90 ||
முக்²யப்ராணஸ்ய யோத்க்ராந்தி: ப்ரயோக்த்ரீ ஸைவ நாபரா ||
விஜ்ஞாநாத்மைகநீடா³யா பா⁴வநாயா: ப்ரதா⁴நதா || 91 ||
ஸா ஹி தே³ஹாந்தரப்ராப்தாவாத்மநோ மார்க³த³ர்ஶிநீ ||
தயா ப்ரயுக்த: ப்ராணோ(அ)யம் ப்ராணாநாதா³ய சேதராந் || 92 ||
ஆத்மநா(அ)நந்யபூ⁴த: ஸஞ்ஜலபாத்ரார்கவத்³ப³ஹி: ||
நிஷ்க்ராமதி யதா²கர்ம ஸவிஜ்ஞாநோ ப⁴வத்யத² || 93 ||
நநூபஸம்ஹ்ருதாஶேஷகரணத்வாத³தீ⁴: புமாந் ||
ததா³கூதாநுகு³ண்யம் ஸ்யாத்ப்ராணாதே³: கத²முச்யதே || 94 ||
ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாத்மகம் ஜ்ஞாநம் ஸம்ஜ்ஞாநமிதி ப⁴ண்யதே ||
பூர்வம் யத்³த்⁴ருத³யஸ்யாக்³ரத்³யோதநேந ப்ரகாஶிதம் || 95 ||
பா⁴விநோ(அ)ர்த²ஸ்ய விஜ்ஞாநம் ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாநமுச்யதே ||
ஸ ததோ²த்³பூ⁴தவிஜ்ஞாந ஆத்மா தே³ஹாந்நிக³ச்ச²தி || 96 ||
ஹ்ருத³யாக்³ரப்ரகாஶேந நிஷ்க்ராந்தஸ்யாபி தே³ஹத: ||
நி:ஸம்போ³த⁴ஸ்ய க³மநம் கத²ம் தே³ஹாந்தரம் ப்ரதி || 97 ||
இத்யஸ்ய பரிஹாராய ஸ இத்யாதி³ பரம் வச: ||
ஸ ஏஷ ஜ்ஞ: பரோ தே³வ: ஸவிஜ்ஞாநோ ப⁴வத்யத² || 98 ||
ஸம்ஹ்ருதாஶேஷகரணோ பா⁴வநாகர்மஹேதுத: ||
ஸவிஜ்ஞாநோ யதா² ஸ்வப்நே ததோ²த்க்ராந்தாவபீஷ்யதே || 99 ||
விஶேஷஜ்ஞாநஸம்ப³ந்த⁴: கர்மணைவாஸ்ய ஹேதுநா ||
ந து ஸ்வாதம்த்ர்யதோ லப்⁴ய: ஸ்வாதந்த்ர்யாஸம்ப⁴வாதி³ஹ || 100 ||
க்ருதக்ருத்யோ ப⁴வேத்ஸர்வோ விஶேஷஜ்ஞாநஸம்க³தி: ||
ஸ்வாதந்த்ர்யேணேஹ சேல்லப்⁴யா ந து லப்⁴யா ததா²(அ)(அ)ஹ ச || 101 ||
யம் யம் வா(அ)பி ஸ்மரந்பா⁴வம் த்யஜத்யந்தே கலேவரம் ||
தம் தமேவைதி கௌந்தேய ஸதா³ தத்³பா⁴வபா⁴வித: || 102 ||
ஏவமாத்மா ஸவிஜ்ஞாநோ க³ந்தவ்ய யத்புரா(அ)ர்ஜிதம் ||
ததா³த்மபா⁴வவிஜ்ஞாநஸ்ததே³வாதோ நிக³ச்ச²தி || 103 ||
யத ஏவமத: பும்பி⁴: ஸ்வாதந்த்ராயார்த²ம் ப்ரயத்நத: ||
யோகா³தி³ஸாத⁴நாப்⁴யாஸ: கர்தவ்ய: புண்யஸம்சய: || 104 ||
ஸர்வஶாஸ்த்ரஸமாரம்ப⁴ஸ்தத³ர்தோ²(அ)யம் மஹாநிஹ ||
வாங்ப⁴ந:காயஸாத்⁴யாநாமுபாயாநாம் ப்ரபு³த்³த⁴யே || 105 ||
ததா²(அ)நர்த²பரிப்ராப்தாவுபாயாநாம் நிஷேத⁴நம் ||
ஏதாவாநேவ ஶாஸ்த்ரார்த²: கர்த்ரதீ⁴ந: ஸுகா²ப்தயே || 106 ||
மாத்ராலக்ஷணமாதா³நம் க்ருத்வா ஸ்வப்நஸ்ய ஸர்ஜநம் ||
யதே²ஹ ந ததா² கிம்சிது³பாதா³நம் ஸமீக்ஷ்யதே || 107 ||
அதை²வம் தே³வதாத்யக்தே லிங்கே³ தே³ஹாத்³ப³ஹிர்க³தே ||
லோகாந்தரக³தௌ ஹேதுர்லோகாரம்பே⁴ ச ப⁴ண்யதாம் || 108 ||
ஆத்மந: பரலோகாய யத்ஸ்யாத்³க³மநகாரணம் ||
பு⁴ங்க்தே க³த்வா ச யத்தத்ர தே³ஹாரம்பே⁴ ச காரணம் || 109 ||
லிங்கா³நஸ இதோ தே³ஹாத்³தே³ஹமந்யம் நிக³ச்ச²த: ||
ஸம்பா⁴ர: கோ(அ)ஸ்ய க³த்யர்தோ² தே³ஹாரம்பே⁴ ச கத்²யதாம் || 110 ||
இதோ ஜிக³மிஷும் வித்³யாகர்மணீ யே புரா(அ)ர்ஜிதே ||
தம் ஸமந்வாரபே⁴தே தே யா சாபூ⁴த்பூர்வவாஸநா || 111 ||
விஜ்ஞாநம் ஸம்ஶயஜ்ஞாநம் மித்²யாஜ்ஞாநமதா²பி வா ||
ப்ரமாணதோ(அ)ப்ரமாணாத்³வா ஸர்வம் வித்³யேதி ப⁴ண்யதே || 112 ||
ஸம்ஸாரகாரணத்⁴வம்ஸி யத்து ஜ்ஞாநம் பராத்மக³ம் ||
தத³த்ர ந பரிக்³ராஹ்யம் ஸர்வாபத்காரணாபநுத் || 113 ||
ஸம்ஸாரகாரணம் தஸ்மாதா³த்மாஜ்ஞாநாவிரோதி⁴ யத் ||
அப்ராப்தபரமார்தா²ர்த²ம் ஜ்ஞாநமாத்ரம் ஜிக்⁴ருக்ஷிதம் || 114 ||
வாங்ப⁴ந:காயஸாத்⁴யம் ச ஶாஸ்த்ரதோ யதி³ வா(அ)ந்யத: ||
த்³ருஷ்டாத்³ருஷ்டார்த²ரூபம் யத்தச்ச கர்மேதி க்³ருஹ்யதே || 115 ||
அந்வாரபே⁴தே க³ச்ச²ந்தம் யதோ²க்தே ஜ்ஞாநகர்மணீ ||
க³ச்ச²ந்தம் புருஷம் யஸ்மாத³ந்வேதே ஸ்வஸ்வபா⁴வத: ||
க³ச்ச²தோ(அ)தோ(அ)நுஶப்³தோ³(அ)த்ர பஶ்சாத³ர்தே² ப்ரயுஜ்யதே || 116 ||
க³மநாதி³விதௌ⁴ பும்ஸ: ஸாத⁴நத்வம் நிக³ச்ச²த: || 117 ||
கர்மண: க்ரியமாணஸ்ய ஸம்ஸ்காரோ யோ ஹ்ருதி³ ஶ்ரித: ||
தத்ப²़லஸ்ய ச பு⁴க்தஸ்ய பூர்வப்ரஜ்ஞேதி ஸோச்யதே || 118 ||
பூர்வோபசிதஸம்ஸ்காரஹேதுப்⁴ய: ஸா(அ)பி⁴ஜாயதே || 119 ||
ஷண்மாஸஶேஷப்ரோத்³பூ⁴தா வாஸநா யா(அ)ஸ்ய தே³ஹிந: ||
மரிஷ்யதோ(அ)ந்யதே³ஹார்த²ம் பூர்வப்ரஜ்ஞேதி தாம் விது³: || 120 ||
ஸமர்தா² ஸைவ தே யஸ்மாது³த்³போ³த்³து⁴ம் ஜ்ஞாநகர்மணீ ||
நரஸ்யாத: ப்ரதா⁴நத்வாத்ப்ருத²க்தஸ்யா க்³ரஹ: க்ருத: || 121 ||
ஸமாஸேநைவ நிர்தி³ஷ்டே காரணத்வாவிஶேஷத: ||
அந்யோந்யகாரணத்வாச்ச ஶ்ருத்யேஹ ஜ்ஞாநகர்மணீ || 122 ||
பூர்வப்ரஜ்ஞாத உத்³பூ⁴திர்வித்³யாயா: கர்மணோ யத: ||
தாப்⁴யாம் ச பா⁴வநோத்³பூ⁴திர்நிர்தே³ஶோ(அ)தோ யதோ²தி³த: || 123 ||
கர்மணோ பு⁴ஜ்யமாநஸ்ய பரிஶேஷோ ஹி பா⁴வநா ||
மூலம் ச ஜாயமாநஸ்ய ப்ரதா⁴நம் தேந ப⁴ண்யதே || 124 ||
பரிச்சே²த்ர்ரீ விநிர்மாத்ரீ வித்³யா லோகாந்தரஸ்ய ஹி ||
விகர்த்ரு கர்ம வோட்⁴ரீ ச பூர்வப்ரஜ்ஞேஹ பூர்வயோ: || 125 ||
நாநாவிகல்பஸத்³பா⁴வாத்ஸம்தே³ஹோ க³மநம் ப்ரதி ||
பக்ஷீவ வ்ருக்ஷாத்கிம் தாவத்பரிச்சி²ந்நோ வ்ரஜத்யயம் || 126 ||
ஆதிவாஹிகதே³ஹேந கிம்வா தே³ஹாந்தரம் ப்ரதி ||
க³திர்விகாஸஸம்கோசௌ பி⁴ந்நகும்ப⁴ஸ்த²தீ³பவத் ||
மதம் வா கிம் மநோமாத்ர தே³ஹாத்³தே³ஹாந்தரம் வ்ரஜேத் || 127 ||
கிம்வா ஸர்வக³தாநாம் ஸ்யாத்கரணாநாமிஹா(அ)(அ)த்மநி ||
ஶ்ருதகர்மாநுரோதே⁴ந வ்ருத்திஹாந்யுத்³ப⁴வௌ க்வசித் || 128 ||
இதி பூ⁴ரிவிகல்பாயாம் பூ⁴மௌ ஸித்³தா⁴ந்த உச்யதே ||
அநந்தா: ஸர்வ ஏவைதே வாங்மந:ப்ராணலக்ஷணா: || 129 ||
ப்ராணிகர்மாநுரோதே⁴ந ப்லுஷ்யாதி³பரிமாணதா ||
இதி ஶ்ருத்யுக்திதஸ்தேஷாம் ப்ரதிப்ராணி யதா²மதி ||
யதா²கர்ம க³தி: ஸ்தா²நம் பரிச்சே²தோ³(அ)த² விஸ்த்ருதி: || 130 ||
ஸ்வாதந்த்ர்யம் பாரதந்த்ர்யம் வா(அ)ணிமாத்³யைஶ்வர்யமேவ வா ||
கரணாநாமித³ம் ஸர்வம் ஜ்ஞாநகர்மாதி³ஹேதுகம் || 131 ||
அஸ்மதா³தே³ர்யதா² தத்³வத்³வித்³யாகர்மாநுரோத⁴த: ||
அநாத்மநோ(அ)பி சா(அ)(அ)நந்த்யம் ந ஸ்வத: ஸித்³த⁴மாத்மவத் || 132 ||
இதீமம் பக்ஷமாஶ்ரித்ய ஶ்ருத்யா த்³ருஷ்டாந்த உச்யதே || 133 ||
த்ருணாக்³ரஸ்தா² ஜலூகேஹ ப்ராப்ய தஸ்மாத்த்ருணாந்தரம் ||
ஸம்ஹரத்யாத்மநா(அ)(அ)த்மாநம் பூர்வஸ்மாத்தத்ர ஸா க்ரமாத் || 134 ||
யதை²வமேவமாத்மேத³ம் ஶரீரம் கர்மண: க்ஷயாத் ||
நிஹத்யாசேஷ்டமாபாத்³ய ஸ்வாத்மலிங்கோ³பஸம்ஹ்ருதே: || 135 ||
க³மயித்வா ததா²(அ)வித்³யாம் ஜாட்³யம் நி:ஸம்ஜ்ஞதாமித³ம் ||
அதோ(அ)ந்யமாக்ரமம் தே³ஹம் ப்ராப்ய பா⁴வநயா(அ)ஞ்ஜித: ||
பூர்வதே³ஹஸ்த²மாத்மாநம் ஸம்ஹரத்யாத்மநா(அ)(அ)த்மநி || 136 ||
ஜலூகாவத்³க³திரியமாத்மந: ப்ரதிபாதி³தா ||
தத்ர தே³ஹாந்தராரம்ப⁴ உபாதா³நம் கிமாத்மந: || 137 ||
உபம்ருத்³யோபம்ருத்³யாஸ்ய நித்யோபாத்தம் கிமிஷ்யதே ||
புந: புநரபூர்வம் வா தே³ஹாரம்பா⁴ய கல்பதே || 138 ||
இதி த்³ருஷ்டாந்தவசஸா நிர்ணயோ(அ)ஸ்யோபவர்ண்யதே || 139 ||
பேஶஸ்காரீ யதா² மாத்ராமுபாதா³யேஹ பேஶஸ: ||
விம்ருத்³ய ரசநாம் பூர்வாம் குருதே ரசநாந்தரம் || 140 ||
நவாந்நவதரம் ரூபம் கல்யாணதரமேவ ச ||
கல்யாணாதி³தி த்³ருஷ்டாந்தோ யதா² தத்³வதி³ஹாபி ச || 141 ||
ஆபேக்ஷ்ய நவமாதா³நம் தத்கார்யம் நவமுச்யதே ||
ஶ்ருத்யா நவதரம் ரூபம் கல்யாணதரமேவ ச || 142 ||
நித்யோபாத்தாநி பூ⁴தாநி கரணாநி ச தே³ஹிந: ||
த்³வே வாவ ப்³ரஹ்மணோ ரூபே இதி பூர்வமவாதி³ஷம் || 143 ||
உபம்ருத்³யோபம்ருத்³யைஷாம் ரசநாம் ப்ராக்தநீம் புந: ||
யதா²கர்ம யதா²ஜ்ஞாநம் குருதே ரசநாந்தரம் || 144 ||
பித்ராதி³யோக்³யம் பித்ர்யாதி³ ஹ்யுத்தமாத⁴மமத்⁴யமம் || 145 ||
பித்ர்யாதி³லோகேஷ்வாத்மா(அ)யம் யதா²கர்ம யதா²ஶ்ருதம் ||
தநுதே தே³ஹஜாதாமி பூ⁴ரிரூபாண்யவித்³யயா || 146 ||
ந து சைதந்யவத்ஸாக்ஷாத்ஸம்ஸாரோ(அ)ஸ்ய ஸ்வதோ மத: ||
இத்யர்த²ப்ரதிபத்த்யர்த²மாஜகா³மோத்தரம் வச: || 147 ||
யச்சாஸ்ய வாஸ்தவம் ரூபம் யச்சாவித்³யோத்த²மாத்மந: ||
ஸ வா இத்யாதி³நா தஸ்ய நிர்ணய: க்ரியதே(அ)து⁴நா || 148 ||
தந்நிர்ணயாத³ஶேஷோ(அ)ர்தா²(அ)நிர்ணீத: ஸ்யாத்கத²ம் ந்விதி || 148 ||
ஸம்ஸாரீ யோ யதோ²க்தேந க்³ரந்தே²ந ப்ரதிபாதி³த: ||
தத்³க்³ருஹீத்யை ஸஶப்³தோ³(அ)யம் தத்ஸ்ம்ருத்யர்த²ம் ததா²ச வை || 149 ||
அநாத்மபூ⁴த ஏதஸ்மிந்கார்யகாரணலக்ஷணே ||
ஸம்ஸாரே ப்ரத²தே யோ(அ)ர்த² ஆத்மநா(அ)நந்யமாநக³: || 150 ||
யத்ஸாக்ஷிகௌ யதோ²க்தஸ்ய பா⁴வாபா⁴வௌ ப்ரஸித்⁴யத: ||
ஸம்ஸாரவஸ்துந: ஸோ(அ)யமாத்மேத்யத்ராபி⁴தீ⁴யதே || 151 ||
வ்யபி⁴சாரோ ந யஸ்யாஸ்தி ஸர்வேஷு வ்யபி⁴சாரிஷு ||
தத³வஷ்டம்ப⁴த: ஸித்³தே⁴ர்வ்யபி⁴சாரஸ்ய ஸர்வதா³ || 152 ||
ப்ரத்யக்தயா(அ)ஸ்ய ஸாக்ஷாத்த்வாத³க்ரியாகாரகத்வத: ||
அநந்யபோ³த⁴மாநத்வாத³யமித்யுச்யதே தத: || 153 ||
நி:ஶேஷாநாத்மதத்³தே⁴துநிராகரணவர்த்மநா ||
ஆத்மத்வமாத்மந: ஸித்⁴யேந்நாந்யஶேஷமநாத்மவத் || 154 ||
அஸாதா⁴ரணஸித்³த்⁴யைவ ஸித்³தி⁴: ஸ்யாதா³த்மவஸ்துந: ||
யதோ(அ)த ஆத்மவஸ்த்வேவ கார்யகாரணவஜ்ஜக³த் || 155 ||
ந ஹீத³மாத்மந: ஸ்தா²நம் ததோ(அ)ந்யத்ராபி வா(அ)ஶ்நுதே ||
ஆத்மநோ(அ)வ்யதிரேகேண யதோ(அ)நாத்மா ப்ரஸித்⁴யதி || 156 ||
ஆத்மா த்வநாத்மப்ரத்யக்த்வாத்³வ்யதிரேகம் ந ஸோ(அ)ர்ஹதி ||
ஸ்ரஜீவ ஸர்பத³ண்டா³தே³: ஸ்ரக³வித்³யோத்த²வஸ்துந: ||
ஸ்ரக்தத்த்வவ்யதிரேகேண ஸித்³தி⁴ர்நாந்யத்ர குத்ரசித் || 157 ||
ந சாபா⁴வாவஸாய்யேதத³பா⁴வஸ்யாபி பா⁴வவத் ||
ப்ரத்யங்மாத்ரைகயாதா²த்ம்யாத³ஶ்ருதத்வாந்ந சார்த²த: || 158 ||
அநூத்³ய நிகி²லம் விஶ்வம் தத்தத்த்வப்ரதிபத்தயே ||
ஆத்மைவேதி ஶ்ருதம் யஸ்மாந்நாதோ(அ)ந்யத்கிம்சிதி³ஷ்யதே || 159 ||
ப்ரத்யாக்²யாய ந சா(அ)(அ)த்மாநமநாத்மா வ்யதிரிச்யதே ||
வ்யதிரேகஸ்வபா⁴வத்வாந்நாபி சா(அ)(அ)த்மநி ஸித்⁴யதி || 160 ||
ப்ரத்யாசஷ்டே ஶ்ருதிரத: ஸர்வம் நேதீதி சா(அ)(அ)த்மநி ||
ஸர்வமாத்மேதி ச ததா² வ்யதிரேகம் நிஷேத⁴தி || 161 ||
அபூர்வாநபராநந்தராபா³ஹ்யம் ப்³ரஹ்மலக்ஷணம் ||
உக்தாத்மவஸ்துஸ்வாபா⁴வ்யாதா³த்மா ப்³ரஹ்மேத்யதோ வச: || 162 ||
ப்ரத்யக்த்வம் ப்³ரஹ்மணஸ்தத்த்வம் ப்³ரஹ்மத்வம் சா(அ)(அ)த்மநஸ்ததா² ||
பரோக்ஷத்³வயஹாநேந ஹ்யாத்மா ப்³ரஹ்மேதி போ³த்⁴யதே || 163 ||
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தோ ப்³ரஹ்மஶப்³தா³ர்த² இஷ்யதே ||
நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ந்யத்ர லப்⁴யோ(அ)ஸௌ நாப்யாத்மா ப்³ரஹ்மணோ(அ)ந்யத: || 164 ||
ஆத்மநோ(அ)பி பரோக்ஷத்வம் ப்³ரஹ்மணோ(அ)வித்³யயா யதா² ||
ஆத்மந: ஸத்³விதீயத்வம் ப்³ரஹ்மணோ(அ)பி ததா² மம || 165 ||
அதோ(அ)வித்³யாஸமுச்சி²த்தௌ யதா²வஸ்த்வவபோ³த⁴த: ||
ஆத்மா ப்³ரஹ்மைவ ஸந்நேஷ ப்³ரஹ்மாப்யேதி ஸ்வதோ(அ)த்³வயம் || 166 ||
யதோ²க்தபோ³த⁴விரஹாத³ஸ்யாநர்த²பரம்பரா ||
விஜ்ஞாநாத்³யபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ யதா² தத³து⁴நோச்யதே || 167 ||
ஆத்மா ப்³ரஹ்மைவ ஸந்நேஷ த⁴ர்மைர்யாவத்³பி⁴ரந்வித: ||
அஜ்ஞாநாத்ஸம்ஸரத்யத்ர வர்ண்யதே தத்ஸமாஸத: || 168 ||
யதோ(அ)வித்³யாந்வயே(அ)ஶேஷஸம்ஸாராநர்த²ஸம்க³தி: ||
தத்³த்⁴வஸ்தாவாத்மநஸ்தஸ்மாத்புருஷார்த²: ஸமாப்யதே || 169 ||
அவித்³யாமாத்ரஹேதூக்த்யா ஹ்யாத்மநோ(அ)நர்த²ஸம்க³தி: ||
இத்யஸ்ய ப்ரதிபத்த்யர்த²ம் பரோ க்³ரந்தோ²(அ)வதார்யதே || 170 ||
யத்³யவித்³யைகஹேதுஸ்யாத்ஸம்ஸாரித்வம் ததா³(அ)(அ)த்மந: ||
வித்³யார்தோ²(அ)யம் ஸமாரம்போ⁴ யுஜ்யதே நாந்யதா² ஸதி || 171 ||
ப்ராணாத்மத்வாபி⁴மாநீ ஸந்யத: ப்ராண: ப்ரஸூயதே ||
ப்ராணப்ராணோ(அ)பி ஸந்மோஹாத்ப்ராணநாதி³ ப்ரபத்³யதே || 172 ||
ததோ பு³த்³தி⁴ஸமுத்பத்தௌ விஜ்ஞாநோ(அ)ஸ்மீதிபா⁴வத: ||
விஜ்ஞாநமயதாமேதி ஸ்ரக்ஸர்பமயதாமிவ || 173 ||
மநஸோ க்³ரஹணம் சாத்ர பு³த்³தி⁴வ்ருத்த்யுபலக்ஷணம் ||
அஸுபு³த்³தீ⁴ யதோ ஹேதூ ஸர்வேஷாமிந்த்³ரியாத்மநாம் || 174 ||
கர்மேந்த்³ரியாணாம் ஸார்தா²நாம் ப்ராண: காரணமுச்யதே ||
ஸ ஏவ பு³த்³த்⁴யதிஶய: ஶ்ரோத்ராதே³ரபி காரணம் || 175 ||
ஸ்வாப்⁴யஸ்தபா⁴வநாதோ(அ)ஸ்ய ஶ்ருதகர்மாநுரோத⁴த: ||
ப்ராணோ பு³த்³தி⁴ர்மநஶ்சக்ஷு:ஶ்ரோத்ராத்³யஜ்ஞஸ்ய ஜாயதே || 176 ||
ப்ராயார்தே² ச மயத் ங்ஞேயோ விகாராதே³ர்நிஷேத⁴நாத் ||
அவிஜ்ஞாதாத்மதத்த்வஸ்ய விகாரோ வா(அ)ஸ்த்வதோ³ஷத: || 177 ||
ஸர்பாத³யோ யதா² ரஜ்ஜ்வா விகாரா: ஸ்யுரபோ³த⁴த: ||
அஜ்ஞாநாதா³த்மநஸ்தத்³வத்தேஜோப³ந்நாதி³விக்ரியா || 178 ||
ந ஹி வேதா³ந்தஸித்³தா⁴ந்தே ஹ்யஜ்ஞாதாத்மாதிரேகத: ||
ஸாம்க்²யாநாமிவ ஸித்³தா⁴ந்தே லப்⁴யதே காரணாந்தரண் || 179 ||
ப்ராணாதி³மயதாம் யாத்வா தத்³வ்ருத்தீநாமபோ³த⁴த: ||
ஆத்மா(அ)கர்தா(அ)பி கர்த்ருத்வமேதி தாஸாம் ஸமுத்³ப⁴வே || 180 ||
சக்ஷுஷஶ்சக்ஷுரப்யேவம் யதா² சக்ஷுர்மயஸ்ததா² ||
ஶ்ரோத்ராதி³மயதா(அ)ப்யஸ்ய வ்யாக்²யேயா ப்ரத்யாகா³த்மந: || 181 ||
ஸ விஜ்ஞாநமந:ப்ராணசக்ஷு:ஶ்ரோத்ராதி³ மோஹஜம் ||
மந்வாநோ(அ)வித்³யயா(அ)(அ)த்மைதி தந்மயத்வம் ந து ஸ்வத: || 182 ||
ஸமாஸவ்யாஸதஸ்தத்³வத்பஞ்ச பூ⁴தாந்யவித்³யயா ||
அஶப்³தா³தி³மயோ(அ)ப்யாத்மா தந்மயத்வம் நிக³ச்ச²தி || 183 ||
லிங்க³தே³ஹாவிமாவேவம் பஞ்சபூ⁴தமயாவுபௌ⁴ ||
ப்ரதா⁴நகு³ணவ்ருத்த்யோக்தௌ ஸூக்ஷ்மஸ்தூ²லவிபா⁴க³த: || 184 ||
உக்தயோராத்மநோரந்தர்யத்³ரூபம் பா⁴வநாமயம் ||
காமாதி³மயதோக்த்யேஹ ததி³தா³நீம் விபா⁴வ்யதே || 185 ||
காமம் க்ரோத⁴ம் ததா² த⁴ர்மம் தத்³விருத்³த⁴ம் ச மோஹத: ||
ஸம்பா⁴வயந்ப்ரதீச்யாத்ம தந்மயத்வம் நிக³ச்ச²தி || 186 ||
ப்ரவ்ருத்தய இஹேக்ஷ்யந்தே வாங்ப⁴ந:காயஸாத⁴நா: ||
யாவத்யோ பா⁴வநா: பும்ஸாமபி தாவத்ய ஏவ து || 187 ||
இத்யேவமாத³யோ(அ)நேகே கோஶா: ஸ்யுர்பா⁴வநாமயா: ||
அஸம்க்²யேயா ப³ஹுத்வாத்தே ஸம்க்ஷேபோ(அ)தோ(அ)த்ர ப⁴ண்யதே || 188 ||
இத³மித்யேவ யத்ஸாக்ஷாத்கிம்சித்கர்மோபலக்ஷ்யதே ||
பரோக்ஷம் பா⁴வநாரூபம் தேநாதோ³மயதேஷ்யதே || 189 ||
இத³ம்மயேந லிங்கே³ந ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)தோ³மயாத்மந: ||
ப்ரத்யக்ஷ ஆத்மநி யதா² ததா²(அ)ந்யத்ராபி லிங்க்³யதே || 190 ||
தூ⁴மாக்³ந்யோரிவ ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்தயோர்த்³ருஷ்ட இஹா(அ)(அ)த்மநி ||
அகாமப்ரமுகை²ர்யோகை³ஸ்ததா² காமாதி³யோக³த: || 191 ||
த⁴ர்மாத⁴ர்மமயோ பூ⁴த்வா புமாந்ஸர்வமயோ ப⁴வேத் ||
த⁴ர்மாத⁴ர்மைகஹேதுத்வாத்ஸர்வஸ்ய ஜக³தஸ்தத: || 192 ||
அதோ³மயத்வம் லிங்க³ம் ஸ்யால்லிங்கே³நேத³ம்மயாத்மநா ||
பா⁴வநாகர்மவித்³யாநாமேவமுக்தேந வர்த்மநா ||
பூ⁴ரிபே⁴தா³ந்ந ஶக்யந்தே வக்தும் ரூபாண்யஶேஷத: || 193 ||
கிம் காரணம் புமாந்யஸ்மாத்³யதா²காரீ ப⁴வத்யயம் ||
யதா²சாரீ ச லோகே(அ)ஸ்மிம்ஸ்ததா²ரூபோ ப⁴வத்யஸௌ || 194 ||
கரணம் நியதம் சைவ ததோ(அ)ந்யச்சரணம் ததா² ||
கரணம் கர்மஶக்திர்வா சரணம் ப்ரத்யயாத்மகம் || 195 ||
ஸாது⁴காரீ புமாந்ய: ஸ்யாத்ஸாது⁴ரேவ ப⁴வத்யஸௌ ||
பித்ருக³ந்த⁴ர்வதே³வாதௌ³ ஸாது⁴ஸாத⁴நஸம்பதா³ || 196 ||
பாபகாரீ ச பாபஶ்ச ஸ்தா²ண்வாதா³வபி⁴ஜாயதே ||
காமக்ரோதா⁴தி³பூ⁴யிஷ்ட²: புமாநுக்³ரேண கர்மணா || 197 ||
ஸாத்⁴வாதி³ பூ⁴யோப்⁴யாஸாத்ஸ்யாத்தாச்சீ²ல்யப்ரத்யயஶ்ருதே: ||
ப²़லமித்யதிஶங்க்யா(அ)(அ)ஹ புண்ய இத்யாதி³கம் வச: || 198 ||
நைவாப்⁴யாஸவ்யபேக்ஷா(அ)ஸ்தி புண்யபாபப²़லாப்தயே ||
ஸக்ருத³ப்யநுதிஷ்ட²ந்நா ப்ராப்நோத்யேவ ப²़லம் தயோ: || 199 ||
ப²़லாதிஶீதிரப்⁴யாஸாஜ்ஜாயதே புண்யபாபயோ: ||
தத்ப²़லஸ்ய து யா ப்ராப்தி: ஸா ஸக்ருத்கரணாத³பி || 200 ||
காமக்ரோதா⁴தி³பூர்வைவ கர்த்ருதா புண்யபாபயோ: ||
பும்ஸ: ஸர்வமயத்வஸ்ய ஹேது: ஸம்ஸாரகாரணம் || 201 ||
த⁴ர்மாத⁴ர்மாத்மகம் கர்ம ஸம்ஸாராநர்த²காரணம் ||
ஏதத்³விஷயமேவைதத்³வேத³ஶாஸ்த்ரமதீ⁴யதே || 202 ||
கர்மைவ வேத³ஶாஸ்த்ரே(அ)ஸ்மிந்ப்ரதா⁴நம் நிஶ்சிதம் யத: ||
பும்ஸோ(அ)ப்⁴யுத³யது³:கா²ப்தௌ கார்யம் வர்ஜ்யம் ச தத்தத: || 203 ||
கர்ம ஸாத்⁴வேவ கர்தவ்யமிச்ச²தா(அ)ப்⁴யுத³யம் சிரம் ||
பாபம் து ஸர்வதா³ ஹேயம் து³:கே²ப்⁴யஸ்த்ரஸ்யதா ப்⁴ருஶம் || 204 ||
ஸம்ஸாராநர்த²நிஷ்பத்தௌ ஸர்வேஷாமவிஶிஷ்டதா ||
ஆரம்ப⁴காணாம் விஜ்ஞாநப்ரமுகா²ணாமிஹா(அ)(அ)த்மந: || 205 ||
யத்³யப்யேவம் ததா²(அ)பீஹ த⁴ர்மாத⁴ர்மாத்மகம் பு³தா⁴: ||
கர்ம ப்ரதா⁴நமிச்ச²ந்தி யத: கர்ம ப்ரயோஜகம் || 206 ||
ப்ரயோஜ்யமிதரத்ஸர்வம் விஜ்ஞாநாதி³ யதீ³ரிதம் ||
ப்ரயோஜகம் ப்ரயோஜ்யாச்ச ப்ரதா⁴நமிதி நிஶ்சிதம் || 207 ||
புண்ய இத்யாதி³வசஸா கர்மப்ராதா⁴ந்யவாஞ்ச²யா ||
கர்மோபஸம்ஹ்ருதம் ஶ்ருத்யா யதோ²க்தேநைவ ஹேதுநா || 208 ||
கர்ம ப்ரதா⁴நமித்யேவம் ஸாக்ஷாச்ச்²ருத்யோபஸம்ஹ்ருதம் ||
பூர்வபக்ஷே(அ)த² ஸித்³தா⁴ந்த: க²ல்வாஹுரிதி ப⁴ண்யதே || 209 ||
அதோ² க²ல்வத்ர பூர்வோக்தே ப்ராஹுருச்சைர்விபஶ்சித: ||
ந கர்மமய ஏவாயம் புமாந்ஸர்வமய: குத: || 210 ||
யத: காமமயோ பூ⁴த்வா ப்ராப ஸர்வமயாத்மதாம் ||
ப்ரயோஜகப்ரயோஜ்யத்வே ஜ்ஞாநாதீ³நாம் ப்ரயோஜகம் || 211 ||
கர்மைவாவத்⁴ருதம் யத்³வத்கர்மாந்தாநாம் ப்ரயோஜக: ||
காம ஏவேதி தத்ஸ்பஷ்டம் ஸ யதே²தி விபா⁴வ்யதே || 212 ||
ப்ரயோஜகத்வே கர்மாதே³: காமப்ராதா⁴ந்யமீரிதம் ||
ப்ரயோஜகாநாம் நிஷ்டா²த்வே ந து காமோ விவக்ஷித: || 213 ||
யதா²வஸ்த்வபரிஜ்ஞாநம் காமஸ்யாபி ப்ரயோஜகம் ||
ஆப்தாஶேஷஸுகா²பாஸ்தது³:க²த்வாதா³த்மவஸ்துந: || 214 ||
நாநவாப்தம் ஸுக²ம் கிம்சிந்நாநபாஸ்தம் ததா²(அ)ஸுக²ம் ||
யோ வை பூ⁴மேதி வசநாத்³யோ(அ)ஶநாயேதி சா(அ)(அ)த்மநி || 215 ||
ஸ்வத ஏவம்வித⁴ம் வஸ்து யதோ(அ)தஸ்தத³போ³த⁴த: ||
காமத்³வேஷாதி³ஸம்பூ⁴திர்மித்²யாஜ்ஞாநத்வகாரணாத் || 216 ||
அஜ்ஞாதம் வஸ்து சோத்³தி³ஶ்ய தத்தத்த்வப்ரதிபத்தயே ||
ப்ரமாணாநாம் ப்ரவ்ருத்தி: ஸ்யாத³ந்யதா² நோபபத்³யதே || 217 ||
ப்ரயோஜகத்வே(அ)வித்³யேயம் யதி³ நாமேஹ ந ஶ்ருதா ||
மிதிப்ரவ்ருத்திஹேதுத்வாத்ததா²(அ)ப்யத்ரா(அ)(அ)ஶ்ரிதைவ ஸா || 218 ||
ஸர்வேஷமாபி மாநாநாம் ப்ரமாணம் பரமம் ஶ்ருதி: ||
ஸர்வமேயாதிவர்த்யாத்மயாதா²த்ம்யப்ரதிபோ³த⁴த: || 219 ||
தஸ்மாத³ஜ்ஞாத ஆத்மைவ காமாதே³: ஸ்யாத்ப்ரயோஜக: ||
யதோ(அ)போ³த⁴ஸ்ய வித்⁴வஸ்தௌ பும்ஸ: ஸ்யாத்க்ருதக்ருத்யதா || 220 ||
வாங்ப⁴ந:காயஸாத்⁴யாயா: ப்ரவ்ருத்தே: காமமூலதா ||
யதா² தத்ப்ரதிபத்த்யர்த²ம் ஸ யதே²த்யுத்தரா ஶ்ருதி: || 221 ||
ஸர்வஸ்ய ஜக³தோ ஹேதூ புண்யாபுண்யே ஸமீரிதே ||
யத்³யபீஹ பரோ ஹேது: காம ஏவ தயோரபி || 222 ||
அகாமஸ்ய க்ரியா காசித்³த்³ருஶ்யதே நேஹ கஸ்யசித் ||
யத்³யத்³தி⁴ குருதே ஜந்துஸ்தத்தத்காமஸ்ய சேஷ்டிதம் || 223 ||
நிஷ்ப²़லம் கர்ம ஸர்வம் ஸ்யாந்ந சேத்காமபுர:ஸரம் ||
அபராத⁴லகு⁴த்வம் ச த்³ருஷ்டம் பும்ஸோ(அ)ப்யகாமத: || 224 ||
காமப்ரயுக்தோ ஹி நர: ஸம்சிநோதி ஶுபா⁴ஶுபே⁴ ||
ஆத்மைவேத³மிதி கி³ரா ஶ்ருத்யைதத்ப்ராக³பீரிதம் || 225 ||
காமோ க³ர்தோ⁴(அ)பி⁴லாஷஶ்ச த்ருஷ்ணேத்யேகார்த²வாசகா: ||
ஆஸங்க³பூர்வக: காமோ நா(அ)(அ)ஸங்க³விரஹாத³ஸௌ || 226 ||
த்⁴யாயதோ விஷயாந்பும்ஸ: ஸங்க³ஸ்தேஷூபஜாயதே ||
ஸங்கா³த்ஸம்ஜாயதே காம இதி ஸர்வஜ்ஞஶாஸ்த்ரத: || 227 ||
பும்ஸோ யா விஷயாதி³த்ஸா ஸ காம இதி ப⁴ண்யதே ||
தத்³கு³ணஸ்மரணாப்⁴யாஸாதி³ச்சா² பும்ஸோ(அ)பி⁴வர்த⁴தே || 228 ||
காமிதாத்³விஷயாந்நாந்யஸ்ததா³ தஸ்யேஹ ரோசதே ||
நிராகர்தும் ந ச தத: ஶக்யதே யேந கேநசித் || 229 ||
இத்யேவம் வர்த⁴மாந: ஸந்க்ரதுத்வம் ப்ரதிபத்³யதே ||
யத³நந்தரமேவேஹா ஸ காம: க்ரதுருச்யதே || 230 ||
க்ரதுநா யாத்³ருஶேநாயம் யத்க்ரது: ஸ்யாத்புமாநிஹ ||
குருதே தாத்³ருஶம் கர்ம வாங்ப⁴ந:காயஸாத⁴நை: || 231 ||
யத்கர்ம குருதே சாயம் ஶுப⁴ம் வா யதி³ வா(அ)ஶுப⁴ம் ||
ஸம்பத்³யதே(அ)த² தத்ஸாக்ஷாதா³த்மத்வேந புமாநயம் || 232 ||
அபூர்வமிதி சேத³ம் ஸ்யாத³த்³ருஷ்டமிதி சோச்யதே ||
புண்யாபுண்யமய இதி ப்ராக்சைதது³பவர்ணிதம் || 233 ||
புமாந்காமமய ஏவ கர்மாதே³: ஸ்யாத்ப்ரயோஜக: ||
யதா² தது³க்தம் ஶ்ருத்யேஹ மந்த்ரோ(அ)ப்யத்ர நிக³த்³யதே || 234 ||
ததே³வைதி புமாநஸ்ய ஸக்தம் யத்ர மநோ ப⁴வேத் ||
ஆத்மா ஸக்த இத³ம் லிங்க³ம் கர்மணா ஸஹ தத்ஸதா³ || 235 ||
ஸூக்ஷ்மோ தே³ஹோ(அ)த்ர லிங்க³ம் ஸ்யால்லிங்க³நாத்ப்ராத்யகா³த்மந: ||
ஸ்வாத்மசைதந்யபி³ம்பே³ந நி:ஸங்க³: ஸக்த ஆத்மநா || 236 ||
உத³பாத்ரார்கக³திவத³க³தேர்க³திராத்மந: ||
த்⁴யாயதீவேதி ச ததா² நிஷித்³தை⁴வ ஸ்வதோ க³தி: || 237 ||
ததே³வைதீதி யதி³ வா க³ந்தவ்யமபி⁴தீ⁴யதே ||
காமப்ரதா⁴நதா சைவம் ப்ரக்ருதார்தா²நுரோதி⁴நீ || 238 ||
காமாத³யோ யதோ த⁴ர்மா: ஸ்வாந்தஸ்யைவேஹ கீர்திதா: ||
ததா³த்மமாநிநோ(அ)த: ஸ்யுராத்மநஸ்தே ந து ஸ்வத: || 239 ||
லிங்கா³ஸக்திவஶாதா³த்மா ஸக்த இத்யபி⁴தீ⁴யதே ||
ஸக்த: ஸந்கர்மணா ஸார்த⁴மேத்யாத்மா கர்மண: ப²़லம் || 240 ||
மநோபி⁴ஷ்வங்க³வஶக³: கர்மணைதி யத: ஸஹ ||
காமஸ்யாத: ப்ரதா⁴நத்வம் தத்ப்ரயுக்தாத்மஸம்ஸ்ருதே: || 241 ||
லிங்க³ம் மந:ப்ரதா⁴நத்வால்லிங்க³ம் மந இஹோச்யதே ||
யதி³ வா லிங்க்³யதே தேந மநோ லிங்க³மிஹா(அ)(அ)த்மந: || 242 ||
நிஶ்சயேந ததா³ஸக்தம் யஸ்மிந்விஷய ஆத்மநா ||
விஷயம் கர்மணா ஸார்த⁴ம் தமேவைதீதி ஸம்க³தி: || 243 ||
இதி காமப்ரதா⁴நத்வஸித்³தா⁴ந்தஸ்யோபஸம்ஹ்ருதி: ||
கர்மணோ(அ)ந்தம் ப²़லம் ப்ராப்ய பு⁴க்த்வா நிரவஶேஷத: || 244 ||
கஸ்ய கர்மண இத்யுக்தே யத்கிம்சேஹேதி தத்³வச: || 245 ||
ப²़லபோ⁴கா³வஸாநே(அ)த² கிமஸௌ ப்ரதிபத்³யதே ||
தஸ்மால்லோகாதி³மம் லோகம் புநரைதி ஸ கர்மணே || 246 ||
அஸ்மை லோகாய தே³ஹாய தே³ஹயோக³ஶ்ச கர்மணே ||
இத்யேவமபரிஶ்ராந்தோ ப³ம்ப்⁴ரமீதி புந: புந: || 247 ||
அநிர்ஜ்ஞாதாத்மதத்த்வ: ஸந்காமப³ந்த⁴நப³ந்த⁴ந: ||
க⁴டீயந்த்ரவத³ஶ்ராந்தோ ப³ம்ப்⁴ரமீத்யநிஶம் நர: || 248 ||
இதீத்யுக்தபராமர்ஶே ந்விதி கே²தா³நுகம்பயோ: ||
ஏவமஜ்ஞ: காமவஶாத்³பூ⁴யோ யோநீ: ப்ரபத்³யதே || 249 ||
அஸ்மால்லோகாத³மும் லோகமமுஷ்மாதி³மமேவ ச ||
அஜ்ஞ: காமாங்குஶாக்ருஷ்டோ ஜாயதே ம்ரியதே(அ)ஸக்ருத் || 250 ||
இதி காமப்ரதா⁴நஸ்ய ஸம்ஸாராநர்த²ஸம்க³திம் ||
உக்த்வா தது³பஸம்ஹாரமிதீதிவசஸா(அ)கரோத் || 251 ||
ஏவம் காமயமாநோ(அ)யம் ஸ்வப்நபு³த்³தா⁴ம்தவந்நர: ||
ஸம்ஸாரத்யப்ரபு³த்³த⁴: ஸம்பரலோகॆஹலோகக³: || 252 ||
அத² தஸ்யாவத³த்பூர்வம் யோஷிதா³லிங்க³நே யதா² ||
ஸௌஷுப்தம் ஸ்தா²நமாப்தஸ்ய ரூபம் காமாதி³வர்ஜிதம் || 253 ||
தத்³வா அஸ்யைததி³த்யேவம் ப்ராக்ஶ்ருத்யா ப்ரதிபாதி³தம் ||
மோக்ஷோ தா³ர்ஷ்டாந்திகஸ்தஸ்ய த்³ருஷ்டாந்தஸ்யேஹ வர்ண்யதே || 254 ||
அத²ஶப்³தோ³(அ)த்ர ஹேத்வர்த² உக்தஸ்ய தத³பேக்ஷத: ||
காம்யேவ ஹி யதோ(அ)ஜஸ்ரம் ஸம்ஸரத்யவிசக்ஷண: || 255 ||
தத்³பா⁴வபா⁴விஹேதுத்வாத³தோ(அ)காமோ விமுச்யதே ||
நரோ(அ)காமயமாந: ஸ்யாத்காமஹேதோர்நிராக்ருதே: || 256 ||
ஸ்வத ஏவாகி²லஸுக²ப்ராப்ததத்த்வே ஸ்வ ஆத்மநி ||
நிரஸ்தாஶேஷது³:கே² ச மோஹாத்தத்ர விபர்யய: || 257 ||
அப்ராப்தம் து³:க²வந்மோஹாந்மந்வாந: ஸுக²முத்தமம் ||
ஸுக²ம் மே ஸ்யாதி³தி ஸதா³ நர: காமயதே(அ)பு³த⁴: || 258 ||
ததா² பரிஹ்ருதாஶேஷது³:க²ஹேது: ஸ்வதோ(அ)பி ஸந் ||
மா பூ⁴த்³து³:க²ம் மமேத்யேவம் ஜாட்³யாத்காமயதே(அ)நிஶம் || 259 ||
க்ருத்ஸ்நாநந்த³ஸ்ய சாநாப்திரவாப்திரஸுக²ஸ்ய ச ||
நா(அ)(அ)த்மவஸ்த்வநுரோதே⁴ந தத³போ³தா⁴த்தத³ஶ்நுதே || 260 ||
வஸ்துதந்த்ரா ப⁴வேத்³வித்³யா கர்த்ருதந்த்ரைவ ச க்ரியா ||
அத: காமயமாநத்வம் கர்த்ருதந்த்ரமபோ³த⁴த: || 261 ||
காரகாண்யுபம்ருத்³நாதி வித்³யா பீ³ஜமிவோஷரம் ||
தத்காரணோபமர்தி³த்வாஜ்ஜந்மநைவ ந காரகம் || 262 ||
யத ஏவமதோ வித்³வாந்காமஹேதூபமர்த³நாத் ||
ஸ்யாத³காமயமாநோ(அ)த்ர ந த்வவித்³வாந்கத²ம்சந || 263 ||
குதோ(அ)காமயமாந: ஸ்யாதி³த்யேவமபி⁴சோதி³தே ||
யோ(அ)காம இதி வசநம் பூர்வப்ரத்யுக்திருச்யதே || 264 ||
காமா யஸ்ய ந வித்³யந்தே த்³ருஷ்டாநுஶ்ராவிகா ப³ஹி: ||
ஸோ(அ)காம இதி ஸம்பா⁴வ்ய: க்ருத்ஸ்நகர்மநிராக்ருதே: || 265 ||
க்ரியமாணோ யதா² காம: க்ரத்வாதீ³நி ப்ரஸூயதே ||
ததா² ஸம்த்யஜ்யமாநோ(அ)பி நைஷ்கர்ம்யேணாவதிஷ்ட²தே || 266 ||
அகாமோ(அ)பி க இத்யேவம் ப்ருஷ்டே நிஷ்காம உச்யதே || 267 ||
ப்ரயோஜகாத்மகா: காமா நிஷ்க்ராந்தா யஸ்ய பு³த்³தி⁴த: ||
அதிக்³ரஹா: ஸ நிஷ்காமோ வித்³வத்³பி⁴ரபி⁴தீ⁴யதே || 268 ||
பா³ஹ்யாநாமாந்தராணாம் ச கார்யகாரணதா மித²: ||
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேது: ஸ்யாத்தது³ச்சி²த்தௌ ந ஸா தத: || 269 ||
தது³ச்சி²த்தாவத: ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஜ்ஞாநமுச்யதே ||
ஆப்தகாமாதி³வசஸா யதா²வஸ்த்வவபோ³தி⁴நா || 270 ||
ஆப்தா: ஸர்வே ஸ்வதோ(அ)ப்யஸ்ய காமா யே பா³ஹ்யஸாத⁴நா: ||
ப²़லதோ(அ)வாப்தகாமோ(அ)ஸௌ பராநந்த³ஸ்வபா⁴வத: || 271 ||
மாநுஷாநந்த³மாரப்⁴ய ஹ்யுத்தரோத்தரவ்ருத்³தி⁴த: ||
ஸஹஸ்ரத³ஶமாம்ஶோக்த்யா பராநந்தோ³ நிரூபித: || 272 ||
காமிகாமப்ரபே⁴த³ஸ்ய ப்ரஸக்தாவித³முச்யதே ||
ஶ்ருத்யா(அ)(அ)த்மகாம இத்யேவமாத்மைவாமீ ந தே ப்ருத²க் || 273 ||
ஆத்மைவ ஸர்வமித்யேவம் பு³த்³தா⁴வஸ்யா(அ)(அ)ப்தகாமதா || 274 ||
அபா³ஹ்யாப்⁴யந்தர: க்ருத்ஸ்ந: ப்ரஜ்ஞாநக⁴நமாத்ரபா⁴க் ||
இத்யேவம் யஸ்ய வேதா³ந்தவாக்யோத்த²ம் ஜ்ஞாநமாத்மநி || 275 ||
த்⁴வஸ்தாஶேபதமஸ்கத்வாத்ஸம்யக்³ஜ்ஞாநப்ரஸூதித: ||
வத³ தஸ்ய குதோ ஹேதோ: காமாதே³: ஸ்யாத்ஸமுத்தி²தி: || 276 ||
யத்ர வா அந்யதி³த்யேவம் ஸத்யேவாஜ்ஞாந ஆஹ ஹி ||
ஜ்ஞாத்ருஜ்ஞேயாதி³கம் பே⁴த³ம் தமோத்⁴வஸ்தௌ ந ஸோ(அ)ஸ்த்யத: || 277 ||
யத்ர த்வஸ்யேத்யத: ப்ராஹ த்⁴வஸ்தாத்மதமஸி ஶ்ருதி: ||
தத்கேந கமிதீத்யாதி³ ஸாக்ஷேபம் வசநம் ஸ்வயம் || 278 ||
ஐகாத்ம்யமாத்ரகூடஸ்த²ப்ரபோ³தா⁴வஸிதே: குத: ||
மாத்ருமாநக்ரியாமேயவ்யவஹாரஸ்ய ஸம்ப⁴வ: || 279 ||
அவிஜாநந்ஹி விஜ்ஞேயம் காமம் காமயதே கத²ம் ||
ஜ்ஞாத்வைவ விஷயல்லோகே ஸர்வ: காமயதே யத: || 280 ||
இத்யேவமாத்மகாமத்வாதா³ப்தகாமோ(அ)த்ர யோ ப⁴வேத் || 281 ||
ஆப்தகாமதயா தத்³வந்நிஷ்காமத்வம் ஸமுஶ்நுதே ||
நிஷ்காமத்வேந சாகாம: ஸ ஆத்மஜ்ஞோ விமுச்யதே || 282 ||
ஸம்ஸாராநர்த²பீ³ஜஸ்ய ப்ரத்⁴வம்ஸாதா³த்மபோ³த⁴த: ||
தஸ்மாதா³த்மநி விஜ்ஞாதே காமஹேதோரஸம்ப⁴வாத் || 283 ||
காமகர்மாத்³யஸத்³பா⁴வாத்பூர்ண ஆத்மா(அ)வதிஷ்ட²தே ||
ந தஸ்யேத்யுத்தரோக்த்யா(அ)யம் யதோ²க்தோ(அ)ர்த²: ஸமர்த்²யதே || 284 ||
அபாஸ்தாநர்த²ஹேதுத்வம் யது³க்தம் ப்ரத்யகா³த்மந: ||
யோ(அ)காம இத்யாதி³கி³ரா யோ வேதா³(அ)(அ)த்மாநமாக³மாத் || 285 ||
ஜிக்⁴ருக்ஷத்யாயஸம் தப்தம் ஶாஸ்த்ராசார்யாத்மநிஶ்சயாத் ||
தஸ்யோத்க்ராமந்தி ந ப்ராணா ஆஸதே நாபி தத்ர தே || 286 ||
ஸ்தி²த்யுத்க்ராந்த்யோர்ஹி யோ ஹேதுராத்மாவித்³யாதி³லக்ஷண: ||
த்⁴வஸ்தத்வாத்தஸ்ய ஸர்வஸ்ய ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யத³ர்ஶநாத் || 287 ||
யத ஏவமத: ப்ராணா: ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய ஜந்மநி ||
நோத்க்ராமந்தி ந திஷ்ட²ந்தி ந ச நஶ்யந்த்யஹேதுத: || 288 ||
ரஜ்ஜுஸர்போ யதா² லோகே(அ)ஜ்ஞாதரஜ்ஜுஸதத்த்வக: ||
நோத்க்ராமதி ந சாப்யாஸ்தே ந ச நஶ்யதி ரஜ்ஜுத: || 289 ||
ஸ்தி²த்யுத்க்ராந்திவிநாஶாநாம் ரஜ்ஜுஸ்தத்த்வம் யதஸ்தத: ||
ரஜ்ஜுஜ்ஞாநஸமுத்பத்தௌ ரஜ்ஜ்வா நாந்யோ(அ)வஶிஷ்யதே || 290 ||
அவித்³யாதஜ்ஜநிர்முக்தம் வஸ்த்வத்ரைவேதி ப⁴ண்யதே ||
ஸமித்யைகாத்ம்யமாத்ரேண ப்ராணாநாம் ஸ்தி²திருச்யதே || 291 ||
அவநீயந்த இத்யுக்த்யா நாஶாதி³ப்⁴யோ(அ)ந்யதோக³தி: ||
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகநிஷ்ட²த்வாந்ந பா⁴வாபா⁴வயோ: ஸ்தி²தி: || 292 ||
தாதா³த்ம்யமேவ ஸர்வத்ர கார்யகாரணவஸ்துந: ||
உத்க்ராந்த்யாதே³ஶ்ச க்ருத்ஸ்நஸ்ய ஸர்வமாத்மேதிஶாஸ்த்ரத: || 293 ||
இதி வஸ்து ஸ்வதோ பு³த்³த⁴மஜ்ஞாநம் சாநுபூ⁴தித: || 294 ||
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யமாத்ரத்வாத்தந்மோஹாத்³யப்யஶேஷத: ||
நிவர்ததே நிவ்ருத்தம் சேத்யேதத³ப்யநுபூ⁴தித: || 295 ||
யத ஏவமதோ வஸ்து முக்தமேவ விமுச்யதே ||
கட²வல்லீஷு சாப்யுக்தம் விமுக்தஶ்ச விமுச்யதே || 296 ||
இஹாபி ஸபரீவாரம் ஶ்ருதிந்யாயோபபத்திமத் ||
ஶ்ருதிஸ்ததே³வ சா(அ)(அ)சஷ்டே வஸ்து ப்³ரஹ்மைவ ஸந்நிதி || 297 ||
ப்³ரஹ்ம வா இத³மித்யேவம் ஸூத்ரிதம் வஸ்து யத்புரா ||
ஸ்பஷ்டம் வ்யாக்²யாய தச்ச்²ருத்யா ஹ்யுபஸம்ஹ்ரியதே(அ)து⁴நா || 298 ||
யோ(அ)யம் ஸம்ஸாரபூ⁴மிஷ்டோ² வ்யாக்²யாதோ(அ)ஜ்ஞாததத்த்வக: ||
கார்யகாரணரூபோ(அ)யம் மோஹவ்ருத்தாநுரோத⁴த: || 299 ||
யதோ ப்³ரஹ்மைவ ஸந்நேஷ ப்ரத²தே மோஹதோ(அ)ந்யதா² ||
ப்³ரஹ்மைவைதீஹ ஸந்ப்³ரஹ்ம தஸ்மாந்மோஹநிராக்ருதௌ || 300 ||
நாந்யத³ஜ்ஞாநதோ(அ)ஸ்தித்வம் த்³விதீயஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ யதா² ||
நிவ்ருத்திஸ்தத்³வதே³வாஸ்ய நாவக³த்யாத்மநோ(அ)பரா || 301 ||
யஸ்மாதே³தத்ஸ்வதோ பு³த்³த⁴ம் ஸ்வத: ஶுத்³த⁴மதோ(அ)த்³வயம் ||
ப்ரமாத்ராதே³ஸ்தத³ஜ்ஞாநநிவ்ருத்தௌ விநிவ்ருத்தித: || 302 ||
முக்தம் சாத: ஸ்வதஸ்தத்த்வம் முக்தமித்யுபசர்யதே ||
தத³வித்³யாதி³வித்⁴வம்ஸாத்ர்ரிர்வ: ஶபத²யாம்யஹம் || 303 ||
யோ(அ)க்ரியாகாரகம் ஸாக்ஷாத³க்ரியாகாரகாத்மக: ||
ஆத்மாநமாத்மநைவா(அ)(அ)த்மா ஸாக்ஷாத்³வேத்தி ஸுஷுப்தவத் || 304 ||
நிரஸ்தாஶேஷஸம்பே⁴த³ம் த்³ருஷ்டிமாத்ரம் நிரஞ்ஜநம் ||
விதமஸ்கம் ஸ ஆத்மஜ்ஞஸ்ததோ(அ)ந்யே மூட⁴சேதஸ: || 305 ||
ந தஸ்ய ஜீவத: கஶ்சித்³விஶேஷோ(அ)ஸ்தி ம்ருதஸ்ய வா ||
யத: ஸர்வவிஶேஷாணாமவித்³யைவாஸ்தி காரணம் || 306 ||
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴ப்ரத்யங்மோஹாதி³லக்ஷண -
வ்யவதா⁴நமாத்ராபா⁴வேந ப்³ரஹ்மாப்யேதீதி ஶப்³த்³யதே || 307 ||
இதோ(அ)ந்யதா² சேந்மோக்ஷ: ஸ்யாதா³ரம்போ⁴(அ)நர்த²க: ஶ்ருதே: ||
முக்தேஶ்ச கர்மஹேதுத்வாத³நித்யத்வம் ப்ரஸஜ்யதே || 308 ||
ஏஷ நித்யோ மஹிமேதி ஶ்ருதிவாக்யம் விஹந்யதே ||
ஸ்வாபா⁴விகாத்ஸ்வபா⁴வாச்ச நித்யோ நாந்யோ(அ)ஸ்தி கஶ்சந || 309 ||
ஆத்மஸ்வபா⁴வோ மோக்ஷஶ்சேத்³வியச்சி²த்³ரத்வவத்ஸதா³ ||
அக்³ந்யுஷ்ணவச்சாஶக்யோ(அ)த: கர்மோத்த² இதி பா⁴ஷிதும் || 310 ||
ஜ்வலநவ்யாப்ருதேரக்³நே: ப்ரகாஶௌஷ்ண்யாதி³ சேத்ப²़லம் ||
நோபலப்³த்⁴யந்தராயார்த²த்⁴வம்ஸாபி⁴வ்யக்த்யபேக்ஷத: || 311 ||
ஜ்வலநவ்யாப்ருதேர்வஹ்நே: ப்ரகாஶௌஷ்ண்யாதி³ஜந்மந: ||
ந த்வக்³ந்யபேக்ஷயௌஷ்ண்யாதே³ரபி⁴வ்யக்தஸ்வபா⁴வத: || 312 ||
நாபி⁴வ்யஞ்ஜகஸம்ஸாத்⁴யா க⁴டாதே³ரிவ சா(அ)(அ)த்மந: ||
அபி⁴வ்யக்தி: ஸ்வதோபா⁴ஸ்வத்³போ³த⁴மாத்ரைகரூபத: || 313 ||
அக்³நேரந்யஸ்ய பும்ஸோ(அ)க்³நிஜ்வலநாதி³நிமித்தத: ||
உஷ்ணப்ரகாஶயோர்வ்யக்திர்வ்யவதா⁴நஸ்ய ஸம்ப⁴வாத் || 314 ||
அப்யபி⁴வ்யக்திரூபே(அ)ஸ்மிந்மோக்ஷே நைவாஸ்தி கார்யதா ||
ப்ரதீ³பாதே³ரபி⁴வ்யங்க்³யம் நைவ கார்யம் க⁴டாதி³கம் || 315 ||
அபி⁴வ்யக்திஶ்ச நைவாஸ்தி ஸௌஷ்ண்யாத்³யாத்மகவஸ்துந: ||
தத³ந்தராயாஸத்³பா⁴வாத்³வாஸ்தவீ ந து மோஹஜா || 316 ||
ஜ்வாலாநுக்³ரஹதோ வஹ்நேஸ்தத்ப்ரகாஶாதி³த³ர்ஶநாத் ||
ப்⁴ரமோ(அ)யமக்³நிவ்யாபாராது³ஷ்ணாதே³ர்ஜந்மகல்பநா || 317 ||
ந சேத³க்³நே: ப்ரகாஶாதி³ஸ்வபா⁴வோ(அ)ப்⁴யுபக³ம்யதே ||
யத்ஸ்யாத்ஸ்வாபா⁴விகம் யஸ்ய தது³தா³ஹரணம் ப⁴வேத் || 318 ||
ந ச ஸ்வாபா⁴விகோ த⁴ர்ம: கஸ்யசிந்நாஸ்தி வஸ்துந: ||
ஸ்வயம் து ப⁴வதோ யஸ்மாத்³வஸ்துநோ(அ)ந்யேந ஸம்க³தி: || 319 ||
நிக³ட³த்⁴வம்ஸவந்நாபி பும்ஸோ மோக்ஷ இஹா(அ)(அ)த்மந: ||
நிவ்ருத்திமாத்ரம் ப³ந்த⁴ஸ்ய கத²ம்சிது³பபத்³யதே || 320 ||
ஏகமேவாத்³விதீயம் ஸத்³த்³விதீயம் தத³போ³த⁴த: ||
ந ச ப³த்³த⁴ஸ்ததோ(அ)ந்யோ(அ)ஸ்தி யஸ்ய நஶ்யதி ப³ந்த⁴நம் || 321 ||
ப்ரதீசோ வ்யதிரேகேண ததை²வாவ்யதிரேகத: ||
வஸ்த்வந்தரஸ்ய ஸத்³பா⁴வமபா⁴வம் ச ப்ரயத்நத: || 322 ||
நிராகார்ஷம் ஸுயுக்த்யுக்த்யா மோக்ஷோ(அ)தோ(அ)ஜ்ஞாநநிஹ்நுதி: ||
ஸர்பாத்³யபா⁴வவத்³ரஜ்ஜுமோஹமாத்ரநிவ்ருத்தித: || 323 ||
யே து வ்யாசக்ஷதே மோக்ஷே நித்யாநந்தை³ககோ³சரா ||
ஜ்ஞாநாபி⁴வ்யக்திரித்யேவம் ஸ்வஸித்³தா⁴ந்தஸமாஶ்ரயாத் || 324 ||
தைரபி⁴வ்யக்திஶப்³தா³ர்தோ² வக்தவ்ய: கீத்³ருகி³ஷ்யதே ||
ப்ரஸித்³த⁴ ஏவ சேத³ர்தோ² விஜ்ஞாநாலம்ப³நாப்திதா || 325 ||
விஜ்ஞாநாலம்ப³நப்ராப்தி: கிம் ஸதோ வா(அ)த²வா(அ)ஸத: ||
அபி⁴வ்யக்தி: ஸதஶ்சேத்ஸ்யாத்³யஸ்ய முக்தஸ்ய தத்ஸுக²ம் || 326 ||
ஸ்வரூபமேவ தஸ்யேதி விஶேஷணமநர்த²கம் ||
முக்தௌ தத்³வ்யஜ்யதே ஜ்ஞாநம் ஸுக²ம் சேதி யதீ³ரிதம் || 327 ||
ஸ்வாத்மபூ⁴தம் ஹி யத்³யஸ்ய நைவ தத்³வ்யவதீ⁴யதே ||
ஆத்மநஸ்தத்ஸ்வபா⁴வத்வாத்ஸர்வதே³தி விநிஶ்சய: || 328 ||
அமுக்தாவத²வா முக்தௌ விஶேஷோ(அ)ஸ்தி ந கஶ்சந ||
ப்ரத்யகா³த்மஸ்வபா⁴வத்வாத்ஸுக²விஜ்ஞாநயோரத: || 329 ||
முக்தௌ தத்³வ்யஜ்யத இதி விஶேஷவசநம் ம்ருஷா ||
ஸ்வஸித்³தா⁴ந்தவிரோதோ⁴(அ)பி தத³பி⁴வ்யக்திவாதி³ந: || 330 ||
ஸத்கார்யவாதி³நோ யஸ்மாத³பி⁴வ்யக்தி: ப்ரஶஸ்யதே ||
வ்யஜ்யதே ஸர்வமேவேத³ம் ஸத்த்வாத்ஸர்வஸ்ய வஸ்துத: || 331 ||
ஆரம்ப⁴வாதே³ த்விச்சா²தே³: கார்யத்வாத³ஸதா³த்மதா ||
அஸதஶ்சாப்யபி⁴வ்யக்திர்ந யுக்தா க²ரஶ்ருங்க³வத் || 332 ||
வ்யங்க்³யவ்யஞ்ஜகஸம்ப³ந்த⁴: ப்ரதீ³பக⁴டயோரிவ ||
உப⁴யோ: ஸித்³த⁴யோர்யோகா³ந்நேஷ்டா காரணகார்யதா || 333 ||
ஸுக²விஜ்ஞாநயோஶ்சாபி கிமபே⁴தோ³(அ)த²வா பி⁴தா³ ||
நைக்யே(அ)பி⁴வ்யக்திஶப்³தா³ர்த²: கதா³சித³பி லப்⁴யதே || 334 ||
அத² பே⁴த³ஸ்தயோரிஷ்டோ வ்யவதா⁴நம் ப்ரஸஜ்யதே ||
தத்³பே⁴தா³பே⁴த³தாஸித்³தௌ⁴ ந ச மாநமிஹாஸ்தி வ: || 335 ||
பே⁴த³க்³ராஹி ந நோ மாநமிதோ(அ)ந்யத்ராபி வித்³யதே ||
மேயமாத்ராவஸாயித்வாத்ஸர்வமாநஸ்ய ஸர்வதா³ || 336 ||
ஸ்வமேயவ்யதிரேகேண மேயாந்தரஸமாஶ்ரய: ||
ந வ்யாவ்ருத்த்யநுவ்ருத்த்யாதி³வ்யாபாரோ(அ)ஸ்தி மிதே: க்சித் || 337 ||
அபி⁴வ்யக்தி: ஸுக²ஸ்யாஸ்து காமம் ஜ்ஞாநேந ஸம்க³தே: ||
ஜ்ஞாநவ்யக்தௌ து கிம் மாநம் யதோ(அ)பி⁴வ்யக்திவாகி³யம் || 338 ||
ப்ரமாணாநாம் ப்ரமாணத்வம் ந ஸ்வரூபப்ரமேயதா ||
ந ச மாநாந்தராதி³ஷ்டம் தயோஸ்துல்யஸ்வபா⁴வத: || 339 ||
அபி⁴வ்யக்திர்மதா(அ)தா²பி காதா³சித்கீ ந ஸர்வதா³ ||
தத³ந்தராயஸத்³பா⁴வாத³வ்யக்தி: ஸ்யாத்ஸதா³ த்⁴ருவம் || 340 ||
அந்தராயநிவ்ருத்தௌ ச வ்யபேக்ஷா வ: ப்ரஸஜ்யதே ||
ஸாத⁴நாந்தரவிஷயா தஜ்ஜ்ஞாநவ்யதிரேகத: || 341 ||
உபலப்³த்⁴யேகநீட³த்வே வ்யவதா⁴நஸ்ய கல்பநா ||
ந சோபபத்³யதே மாநாத்தயோரேகாத்மகத்வத: || 342 ||
ஏவம் ச ஸத்யபி⁴வ்யக்தி: ஸர்வதா³ ஸுக²போ³த⁴யோ: ||
அபி⁴வ்யக்திர்ந சேதே³வம் நாபி⁴வ்யக்தி: ஸதா³ ததா³ || 343 ||
இதோ(அ)ந்யதா² கல்பநாயாம் ந ப்ரமாணம் ஸமீக்ஷ்யதே || 344 ||
நாப்யேகாஶ்ரயிணாம் லோகே த⁴ர்மாணாம் க்வசிதீ³க்ஷ்யதே ||
மாநமேயத்வஸம்ப³ந்தோ⁴ மிதோ²யோக்³யத்வதஸ்ததா² || 345 ||
ஸுகா²தி³வ்யக்தித: பூர்வம் யஸ்ய ஸம்ஸாரிதா மதா ||
ஸோ(அ)ந்ய ஏவ ஸதா³வ்யக்தநித்யஜ்ஞாநஸுகா²த்மந: ||
ஶீதோஷ்ணயோரிவ தயோர்வைலக்ஷண்யாத்பரஸ்பரம் || 346 ||
பராத்மபே⁴த³க்ல்ருப்தௌ ச ஸம்த்யாகோ³ வ: ப்ரஸஜ்யதே ||
யதோ வைதி³கபக்ஷஸ்ய நாத: கல்ப்யா(அ)(அ)த்மநோ பி⁴தா³ || 347 ||
ஆத்மதீ⁴மாநமாத்ரத்வாத்ப்ரத்யகா³த்மைகவஸ்துந: ||
ப்ரமாணாஸம்ப⁴வஶ்ச ஸ்யாதா³த்மபே⁴த³ப்ரகல்பநே || 348 ||
நந்விதா³நீம் யதா² தத்³வந்முக்தௌ சேத³விஶேஷதா ||
நாதியத்நோ ப⁴வேந்ந்ருணாம் ஶாஸ்த்ரவையர்த்²யமேவ ச || 349 ||
நா(அ)(அ)த்மாவித்³யாஹாநமாத்ரகாரித்வாதா³க³மாத்மந: ||
தத³ர்த²ம் யத்நஸாப²़ல்யம் ஶாஸ்த்ராரம்போ⁴(அ)பி சார்த²வாந் || 350 ||
முக்தாமுக்தத்வரூபோ(அ)யம் ந விஶேஷோ(அ)ஸ்தி வஸ்துநி ||
தத³வித்³யைவ நி:ஶேஷவிஶேஷாணாம் ப்ரஸூதிக்ருத் || 351 ||
அஶேஷாநர்த²ஹேதும் தாமவித்³யாம் ஶாஸ்த்ரஜா மதி: ||
யதோ நிஹந்தி தேந ஸ்யாத்ஸாப²़ல்யம் யத்நஶாஸ்த்ரயோ: || 352 ||
அதா²வித்³யாவதோ(அ)வித்³யாஹாந்யஹாநிக்ருதோ ப⁴வேத் ||
விஶேஷ ஆத்மந: கஶ்சிதி³தி சேந்நைவமிஷ்யதே || 353 ||
அவித்³யாமாத்ரஹேதூத்த²கோ³சரத்வஸமாஶ்ரயாத் ||
ரஜ்ஜுக²ண்டா³த்³யவித்³யோத்த²ஸர்பாதி³விநிவ்ருத்திவத் || 354 ||
ஆத்மநோ மோஹகர்த்ருத்வமகர்த்ருத்வம் யதீ³ஷ்யதே ||
விஶேஷ இதி நைவம் ஸ்யாத்⁴யாயதீவேதி வாரணாத் || 355 ||
அஜோ ந ஜாயதே நேதி த்⁴யாயதீவேதி சா(அ)(அ)க³மை: ||
நிஷேத⁴: க்ரியதே(அ)ஶேஷவிகாராதே³ரிஹா(அ)(அ)த்மந: || 356 ||
விஷயத்வோபபத்தேஶ்ச ப்ரத்யங்மோஹதது³த்த²யோ: ||
நாவித்³யாவாந்ப⁴வேதா³த்மா நாபி தத்கார்யவாம்ஸ்தத: || 357 ||
க்³ராஹகக்³ரஹணக்³ராஹ்யபா⁴வாபா⁴வப்ரஸித்³த⁴தா ||
யதா²(அ)(அ)த்மஸாக்ஷிகா தத்³வந்ந வேத்³மீத்யாத்மஸாக்ஷிகம் || 358 ||
அஜ்ஞாதத்வாந்யதா²ஜ்ஞாதஸித்³தே⁴ராத்மைகஸாக்ஷித: ||
அஜ்ஞாநமந்யதா²ஜ்ஞாநமதோ நாஸ்த்யாத்மஸாக்ஷிண: || 359 ||
ந ஹி யோ யத்ர ஸாக்ஷீஹ ஸ தத்ராஜ்ஞ இதீர்யதே ||
அஸாமாந்யேந தத்ஸித்³தே⁴: ஸாக்ஷிஸாக்ஷ்யபதா³ர்த²யோ: || 360 ||
தஸ்மிந்ஸாக்ஷீ ச மூட⁴ஶ்சேத்யதீவைதத்³விருத்⁴யதே ||
மிதோ² வாக்யமதோ நேத்³ருக்³வக்தவ்யம் மாநிநா தத: || 361 ||
ந ஜாநே முக்³த⁴ ஏவாஹம் ப⁴வது³க்தம் மநாக³பி ||
இதி சேத்³வீக்ஷஸே தர்ஹி மூட⁴மஜ்ஞம் ச கும்ப⁴வத் || 362 ||
த்வம் த்வஜ்ஞோ மூட⁴ ஏவேதி ப⁴வ காமம் யதே²ச்ச²ஸி ||
மூடா⁴ஜ்ஞயோஸ்து ய: ஸாக்ஷீ நாஸௌ முக்³தோ⁴(அ)ஜ்ஞ ஏவ வா || 363 ||
லோகே(அ)பி யஸ்ய ய: ஸாக்ஷீ ஸம்யக³ர்ஶ்யேவ தஸ்ய ஸ: ||
யதா² லோகே ததே²ஹாபி ஸாக்ஷீ ஸம்யக்ப்ரபஶ்யதி || 364 ||
மஹாபூ⁴தாதி³த்⁴ருத்யந்தம் க்ஷேத்ரமேவேதி சாப்³ரவீத் ||
ஸாக்ஷாத்ஸ்வயம்பூ⁴ர்வேதா³த்மா ஸம்ஸாராநர்த²ஶாந்தயே || 365 ||
யதா² ப்ரகாஶயத்யேக: க்ருத்ஸ்நம் லோகமிமம் ரவி: ||
க்ஷேத்ரம் க்ஷேத்ரீ ததா² க்ருத்ஸ்நம் ப்ரகாஶயதி பா⁴ரத || 366 ||
ஜ்யோதிஷாமபி தஜ்ஜ்யோதி: ஸ்வயம்ஜ்யோதி:ஶ்ருதேஸ்ததா² ||
ந தத்ர ஸூர்யோ பா⁴தீதி நாந்யோ(அ)தோ(அ)ஸ்தீதி ச ஶ்ருதே: || 367 ||
யத ஏவமதோ நாஸ்தி விஶேஷோ(அ)த்ர மநாக³பி ||
ப³ந்த⁴மோக்ஷாதி³ரூபோ(அ)யமாத்மநீதி விநிஶ்சய: || 368 ||
யே த்வத: கல்பயந்தீமமந்யதை²வ மஹாதி⁴ய: ||
அர்த²வாத³ம் ச ப³ந்தா⁴தி³ஶாஸ்த்ரம் வ்யாசக்ஷதே ததா² || 369 ||
இத்யுக்தாவஸக்ருத்பூர்வம் பரிஹாரோ(அ)பி வர்ணித: || 370 ||
ஏவம் பரிஹ்ருதே(அ)ப்யாஹுர்யதே²ச்ச²ம் தூ³ஷணம் பரே ||
வித்³வத்³பி⁴ஸ்த உபேக்ஷ்யா: ஸ்யுர்பா³லோந்மத்தஸமா ஜநா: || 371 ||
ப்³ரஹ்மாப்யேதீத்யதோ வாக்ய முபசார ஸமாஶ்ரயாத் ||
தத³வித்³யோத்த² தே³ஹாதி³ ஸம்தத்யுச்சே²த³ ஹேதுத: || 372 ||
அவித்³யாத்⁴வஸ்திமாபேக்ஷ்ய ஸம்யக்³தீ⁴ஜந்மமாத்ரத: ||
ஆத்மா ப்³ரஹ்மைவ ஸந்ஸாக்ஷாத்³ப்³ரஹ்மாப்யேதீதி ப⁴ண்யதே || 373 ||
இத்யேதத்ஸர்வவேதா³ந்தஸர்வஸ்வம் ப்³ராஹ்மணோதி³தம் ||
அர்த²ஸ்ய ப்³ராஹ்மணோக்தஸ்ய த்³ரடி⁴ம்நே(அ)த: பரா ஶ்ருதி: || 374 ||
யதா² காமமயே தத்³வந்மந்த்ரம் ஶ்லோகமுதா³ஹரத் ||
ப்³ரஹ்மாஸ்மீதி பரிஜ்ஞாநாத்ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹாநத: || 375 ||
யதா³ ஸர்வே(அ)கி²லா: காமா: காம்யைஶ்ச விஷயை: ஸஹ ||
ப்ரமுச்யந்தே விநஶ்யந்தி தேஷாமஜ்ஞாநஹேதுத: ||
கார்யாணாம் காரணே வ்ருத்திர்நாந்யத்ர ஜக³தீக்ஷ்யதே || 376 ||
யதா³ காமா: ப்ரமுச்யந்த இத்யுக்த்யைவ க்ருதார்த²தா ||
விஶேஷணம் ஸர்வ இதி கிமர்த²மபி⁴தீ⁴யதே || 377 ||
ஜாக்³ரத்ஸ்வப்நக்ஷயே காமா: ப்ரமுச்யந்தே(அ)கி²லா ந்ருணாம் ||
ஸம்ஸ்காரமாத்ரஶேஷாஸ்தே ஸுஷுப்தே யாந்தி ஸம்க்ஷயம் ||
யதஸ்தத³வரோதா⁴ர்த²ம் தஸ்மாத்ஸர்வவிஶேஷணம் || 378 ||
காமஹேதௌ ஹி வித்⁴வஸ்தே ந கஶ்சித³வஶிஷ்யதே ||
ஸம்ஸ்காரோ வா(அ)த²வா(அ)ப்யந்ய:, ஸர்வஸ்யாஜ்ஞாநமூலத: || 379 ||
ஹ்ருதி³ ஶ்ரிதா இதி வச: காமத⁴ர்ம்யப்³ரவீந்மந: ||
காம: ஸம்கல்ப இத்யேவம் ததா²ச ப்ராக்ஶ்ருதீரணம் || 380 ||
இத³ம் ச ஹேதுவசநம் ப்ரதிஜ்ஞாதஸ்ய வஸ்துந: ||
ஹ்ருதி³ ஶ்ரிதா யத: காமா: ப்ரமுச்யந்தே(அ)கி²லாஸ்தத: || 381 ||
அவித்³யாயா யத: கார்யமத்⁴யாத்மாதி³விஶேஷணம் ||
த்ரயம் வா இத³மித்யுக்தம் வாங்ப⁴ந:ப்ராணபே⁴த³வத் || 382 ||
அதோ(அ)வித்³யாஸமுச்சி²த்தௌ தத்³தே⁴தூநாமஶேஷத: ||
காமாநாமபி நாஶ: ஸ்யாத்³க்³ரஹாதிக்³ரஹரூபிணாம் || 383 ||
நி:ஶேஷஜநிமத்³தே⁴து: காம ஏவாவதா⁴ரித: ||
ஶ்ரிதா அதிக்³ரஹா: காமாஇந்த்³ரியாணாம் ப்ரவர்தகா: ||
ஹ்ருதி³ ஶ்ரிதா இதி வசஸ்தேஷாமவருருத்ஸயா || 384 ||
வேத³வ்யாஸோ(அ)பி ச முநிர்ஜகா³தே³மம் யதோ²தி³தம் ||
ஶ்ருத்யர்த²முரரீக்ருத்ய லோகாநுக்³ரஹகாம்யயா || 385 ||
விஷயா விநிவர்தந்தே நிராஹாரஸ்ய தே³ஹிந: ||
ரஸவர்ஜம் ரஸோ(அ)ப்யஸ்ய பரம் த்³ருஷ்ட்வா நிவர்ததே || 386 ||
ஏவம் பு³த்³தே⁴: பரம் பு³த்³த்⁴வா ஸம்ஸ்தப்⁴யா(அ)(அ)த்மாநமாத்மநா ||
ஜஹி ஶத்ரும் மஹாபா³ஹோ காமரூபம் து³ராஸத³ம் || 387 ||
ஹேத்வர்தே² சாத²ஶப்³தோ³(அ)யம் ஹேத்வர்த²ப்ரக்ருதத்வத: ||
யஸ்மாத³ஜ்ஞாநதோ மர்த்யோ(அ)தோ(அ)ம்ருதோ(அ)ஜ்ஞாநஹாநத: || 388 ||
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநம் யத³த்ரேத்யபி⁴தீ⁴யதே ||
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸமுத்பத்தாவத்ரைவ ப்³ரஹ்ம ஸோ(அ)ஶ்நுதே || 389 ||
ப்³ரஹ்மஜ்ஞாநோத³யே யஸ்மாஜ்ஜந்மப³ந்தோ⁴ வ்யபேயதே ||
ம்ருதிராத்மமதி ஸ்தஸ்ய ஹேதுஹேதூபமர்த³நாத் || 390 ||
யதோ²க்தாத³ந்யதை²வேமம் வ்யாக்²யாநாத்³யத்நதோ பு³தா⁴: ||
ஶ்லோகம் வ்யாசக்ஷதே(அ)யுக்த்யா ஹுதபு⁴க்³வரஸம்ஶ்ரயாத் || 391 ||
யதை²வ பூர்வம் ஸம்ஸார: காமமூலோ(அ)நுவர்ணித: ||
ஶ்லோகேந தத்³வந்மோக்ஷோ(அ)பி நிஷ்காமஸ்யோபவர்ண்யதே || 392 ||
ப்ராஜ்ஞாதா³த்மந ஏதஸ்மாத்ப்ரமுச்யந்தே(அ)கி²லா யதா³ ||
காமாஸ்தே கதம இதி தத்³விஶேஷணமுச்யதே || 393 ||
ஹ்ருதி³ யே(அ)ஸ்ய ஶ்ரிதா: காமா: ப்ரமுச்யந்தே த ஏவ து ||
ஆத்மாஶ்ரிதாஸ்து யே த்வஸ்ய ப்ரமுச்யந்தே ந தே ஸதா³ || 394 ||
ஹ்ருத³யம் நாம விஜ்ஞாநம் மாம்ஸபேஶீ ச ப⁴ண்யதே ||
ரூட்⁴யா வ்ருத்திர்மாம்ஸக²ண்டே³ தாத்ஸ்த்²யாத்³விஜ்ஞாநவாசகம் || 395 ||
காமா: புநரிஹோச்யந்தே ய உக்தா வாஸநாத்மகா: ||
மாஹாரஜநமித்யாதி³வாக்யேநா(அ)(அ)த்மவிஶுத்³த⁴யே || 396 ||
ப்ராஜ்ஞஸ்யாப்⁴யாந்தரம் ரூபம் தந்மாஹாரஜநாதி³கம் ||
ஹ்ருத³யாஶ்ரயிணஸ்தே து பா³ஹ்யா: ஸ்யுர்பா³ஹ்யஸம்ஶ்ரயாத் || 397 || ||
ஹ்ருத³யாஶ்ரயிகாமேப்⁴ய ஆத்மஸம்ஶ்ரயிணாம் யத: ||
ப்ரஸூதிரிஹ காமாநாமதோ(அ)நேகஸமாஶ்ரயாத் || 398 ||
ஹ்ருத³யாஶ்ரயணம் தேஷாம் விஶேஷணமிஹோச்யதே ||
ஆத்மாஶ்ரயாணாம் காமாநாம் விநிவ்ருத்தி: ப²़லம் ஹி தத் || 399 ||
மநோத்³வாரோபஸம்க்ராந்தா பா⁴வநா யா(அ)(அ)த்மநி ஸ்திதா ||
தே³ஹிநோ ஜந்மவீஜம் ஸா தது³ச்சே²தா³த்³விமுச்யதே || 400 ||
பீ³ஜஸ்த²ஸ்யாங்குரஸ்யேஹ ஜந்மா(அ)(அ)ஶ்ரித்ய யதை²வ கா³ம் ||
ஆஶ்ரயாதே³வ ஜந்மைவம் காமாநாம் ஹ்ருத³யாஶ்ரயாத் || 401 ||
ஹ்ருத³யேந ச ஸம்ப³ந்தா⁴த்³த்³ருஶ்யந்தே யேந தே(அ)கி²லா: ||
அதோ விஶேஷகார்யேண விஶேஷ்யந்தே ஹ்ருதை³வ தே || 402 ||
ஹ்ருதி³ ஶ்ரிதா யதா³ காமா: ப்ரமுச்யந்தே(அ)ஸ்ய தே³ஹிந: ||
அத² மர்த்யோ(அ)ம்ருத: ப்ராஜ்ஞோ ப⁴வதீத்யேஷ நிஶ்சய: || 403 ||
வித்³யாகர்மஸமூஹேந யேநாயம் பரமாத்மந: ||
ஸம்ஸாரித்வம் பரிச்சி²த்³ய ப்ராபித: ஸ யதா³(அ)கி²ல: ||
ப்ரமுச்யதே(அ)த² தத்³தா⁴நாச்சு²த்³தோ⁴ ப்³ரஹ்ம ஸமஶ்நுதே || 404 ||
ஆத்மகாமோக்திமாநாச்ச ப்ராக³ப்யேதத்³விநிஶ்சிதம் ||
ஆத்மைவ காமா அஸ்யேதி ந பி⁴ந்நா ஹார்த³காமவத் || 405 ||
தத்ர யே த்வாத்மநோ(அ)பி⁴ந்நாஸ்தேப்⁴யோ(அ)ந்யத்வகாரணாத் ||
ப்ரமுக்திராத்மநோ நாஸ்தி தைரஸம்ஸர்க³த: ஸதா³ || 406 ||
ஸம்ஸர்க³: ப்ரவிவேகோ வா பி⁴ந்நயோர்வஸ்துநோர்யத: ||
நாபி⁴ந்நயோரதோ முக்த ஆத்மஸ்தா²நாமபே⁴த³த: || 407 ||
மித்²யாத³ர்ஶநஜா யே து மாஹாரஜநபூர்வகா: ||
அந்யத்வே(அ)வஸ்தி²தா ப³ந்த⁴ஹேதுத்வேந ச ஸர்வதா³ || 408 ||
ஸம்ஸர்க³ப்ரவிவேகௌ ஸ்தோ யதஸ்தைராத்மந: ஸதா³ ||
தாநேவோத்³தி³ஶ்ய தேநேத³ம் விஶேஷணமிஹேரிதம் || 409 ||
ஹ்ருத³யாஶ்ரயிணோ யே(அ)ஸ்ய ந த்வாத்மைகஸமாஶ்ரயா: ||
காமாஸ்தே(அ)ஸ்ய ப்ரமுச்யந்த இத்யேதத்ப்ராக³பீரிதம் ||
ததா³ தீர்ணோ ப⁴வத்யேஷ ஶோகாந்ஹ்ருத³யஸம்ஶ்ரிதாந் || 410 ||
ஶோகாபி⁴தா⁴நாஸ்தத்ராபி காமா ஏவோதி³தா: புரா ||
ந்யாயஸ்தத்ராப்யயம் க்ருத்ஸ்ந: ஸம்ப⁴வத்யேவ நிர்ணயே || 411 ||
இதி ஶ்ரீமந்மஹாப⁴ர்த்ருப்ரபஞ்சஸ்ய மஹீயஸ: ||
வ்யாக்²யாமதீ⁴யதே தீ⁴ரா ந்யாயாக³மப³ஹிஷ்க்ருதாம் || 412 ||
ஸர்வாத்மபா⁴வம் வித்³யாயா: ப²़லமுக்த்வா ச ந: ஶ்ருதி: ||
அத² யோ(அ)ந்யாமிதி கி³ரா ப்ராஹாவித்³யாம் ததா² ப²़லம் || 413 ||
கார்யகாரணரூபேண யதே³தத்³பே⁴த³த³ர்ஶநம் ||
அவித்³யாயா இத³ம் கார்யமந்யோ(அ)ஸாவிதி ப⁴ண்யதே || 414 ||
ஆ ஸமாப்தேஸ்த்ருதீயஸ்ய ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுகம் ||
ப்³ரஹ்ம வா இத்யுபக்ரம்ய மோஹகார்யம் விவக்ஷிதம் || 415 ||
அஸ்யாமவித்³யாதி⁴க்ருதௌ ஸப்தாந்நாவிஷ்க்ருதாவிஹ ||
ப²़லாத்மகாநாமந்நாநாம் ப்ரஸங்க³ இத³மீரிதம் || 416 ||
அவ்யாக்ருதஸ்ய தத்த்வஸ்ய நாமரூபக்ரியாத்மபி⁴: ||
வ்யாக்ருதிர்யோதி³தா பூர்வம் தத³ஜ்ஞாநவிஜ்ரும்பி⁴தம் || 417 ||
நாமரூபாதி³பே⁴தே³ந வர்ணாதி³ப்ரவிபா⁴க³த: ||
கார்யமேதத³வித்³யாயா: ஶ்ருத்யா வ்யாக்²யாயதே(அ)கி²லம் || 418 ||
கணபு⁴க்³ஜைமிநீயைர்ய ஆத்மத⁴ர்மா இதீரிதா: ||
நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)நாத்மநஸ்தே து காம இத்யாதி³நோதி³தா: || 419 ||
யாவத்கிம்சிஜ்ஜக³த்யஸ்மிந்ந்ரூபம் மேயத்வமாக³தம் ||
ஸர்வம் தந்மந ஏவேதி ஶ்ருத்யா ஸாக்ஷாத்ஸ்ப²़ுடீக்ருதம் || 420 ||
ப்ரகாஶோ(அ)பி ச ய: கஶ்சித³பி⁴வ்யஞ்ஜக இஷ்யதே ||
அபி⁴வ்யங்க்³யாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: ஸ ச வாகி³த்யதா²வத³த் || 421 ||
க்ரியாத்மகம் ச யத்கிம்சிந்மாநதோ ஜக³தீக்ஷ்யதே ||
தத்ஸர்வம் ப்ராண ஏவேதி ஸம்ஜஹார ஶ்ருதி: ஸ்வயம் || 422 ||
நிஶ்சிதம் யச்ச ஸம்தி³க்³த⁴ம் ததா²(அ)விஜ்ஞாதமேவ ச ||
வாங்ப⁴ந:ப்ராணரூபாணி தாநி ஹீதி ஶ்ருதிர்ஜகௌ³ || 423 ||
யதோ(அ)வித்³யாத்மகாந்யேவ ரூபாண்யேதாந்யதோ த்³ருஶே: ||
நா(அ)(அ)த்மந: ஸ்யு: ஸமஸ்தாநி கார்யகாரணபா³ஹ்யத: || 424 ||
ததா² தி³க்³பே⁴த³பி⁴ந்நாநாம் நாமரூபக்ரியாத்மநாம் ||
உக்தம் ஹ்ருத³ய ஏவேதி நீட³ம் நா(அ)(அ)த்மா பரோ மத: || 425 ||
ஸமாந உபஸம்ஹ்ருத்ய ஜக³த்காரணரூபகே ||
காரணஸ்யாப்யபஹ்நுத்யை நேதீத்யாத்மாநமப்³ரவீத் || 426 ||
கார்யகாரணயோரேவ நிஷேதா⁴ந்நேதிவாக்யத: ||
ஆத்மாஶ்ரயத்வம் காமாநாம் நிஷ்ப்ரமாணகமுச்யதே || 427 ||
ஹ்ருத³யோத்பாத்³யதா நாபி காமாநாமிஹ கீர்த்யதே ||
ஹ்ருதி³ ஶ்ரிதா இதி ஹ்யுக்தேர்ந ஶ்ருதா காரணாத்மதா || 428 ||
நேதி நேதீதி சோக்தோ(அ)ர்தோ² ஜநகம் ப்ரதி ய: புரா ||
கிம்ஜ்யோதிரித்யுபக்ரம்ய ஸ ஏவார்த²: ப்ரபஞ்ஜ்யதே || 429 ||
க்ரியாகாரககர்மப்⁴யோ வ்யுத்தா²ப்யா(அ)(அ)த்மாநமேகலம் ||
புமாஸநாதி³லிங்கே³ந ரவீந்தூ³தா³ஹ்ருதேஸ்ததா² || 430 ||
வ்யதிரிக்தஸ்ய தஸ்யைவமுக்தாத்⁴யாத்மாதி³பே⁴த³த: ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதிர்விஶுத்³த்⁴யர்த²ம் ஸ வா இத்யாதி³கா ஶ்ருதி: || 431 ||
ஸ்வதோ(அ)ஸம்தூ³ஷித: ப்ரத்யங்காமகர்மாதி³பி⁴ர்மலை: ||
அநந்வாக³தவசநாத்ததா²(அ)ஸங்க³ஶ்ருதேரபி || 432 ||
ஆத்மஶுத்³தே⁴ர்விவக்ஷேஹ ந த்வஶுத்³தே⁴: கத²ம்சந || 433 ||
விஶேஷணஸ்ய ஶ்ரவணாத்³த்⁴ருதீ³த்யாத்மநி சேந்மதம் ||
ஸவ்யேநாக்ஷ்ணா ந பஶ்யாமி யதா² ஸாமர்த்²யதஸ்ததா² || 434 ||
நோக்தோத்தரத்வாத்ஸாத்⁴வேதத்³ப⁴வதேஹாபி⁴தீ⁴யதே ||
ப்ரதிஜ்ஞாதார்த²ஸித்³த்⁴யர்த²ஹேத்வர்த²ம் தத்³விஶேஷணம் || 435 ||
ஸர்வேஷாமபி காமாநாமாஶ்ரயோ ஹ்ருத³யம் யத: ||
தத்³தே⁴த்வதிக்ரமாதா³த்மா ஸர்வஶோகாதிக³ஸ்தத: || 436 ||
அநாஶ்ரிதவிபா⁴கா³ர்த²மத²வா(அ)ஸ்து விஶேஷணம் ||
தேஷு யத்நவிதே⁴யத்வாத்ஸப²़லம் ஸ்யாத்³விஶேஷணம் || 437 ||
நா(அ)(அ)ஶ்ரயாபேக்ஷயைதத்ஸ்யாத்³த்⁴ருதீ³தீஹ விஶேஷணம் || 438 ||
ந ஹி ஹ்ருத்³வ்யதிரேகேண காமாநாமாஶ்ரயாந்தரம் ||
ஶ்ருதோ ஸ்ம்ருதௌ வா ந்யாயாத்³வா த்³ருஶ்யதே(அ)பி ப்ரமாந்தராத் || 439 ||
ப்ரவ்ருத்தி: காமஶப்³த³ஸ்ய பூ⁴ய:ஸ்வர்தே²ஷு த்³ருஶ்யதே ||
கர்மாதி³ஷு ஜக³த்யஸ்மிம் ஸ்தாநபேக்ஷ்யாத உச்யதே ||
ஹ்ருதி³ ஶ்ரிதா இதி வசோ நா(அ)(அ)ஶ்ரயாந்தரவீக்ஷயா || 440 ||
அதிச்ச²ந்தா³ இதி வச: காமாதா⁴ரத்வ ஆத்மந: ||
விருத்⁴யதே ப்ரமாணம் ஸந்ந சாந்யார்த²த்வமிஷ்யதே || 441 ||
ஆத்மந: காமநீட³த்வே ந ச மாநாந்தரம் க்வசித் ||
ஸர்வகாமாதி³வசநம் ப்ரமாணமிதி சேந்மதம் || 442 ||
தந்நாதிச்ச²ந்த³வசஸா விரோதா⁴ந்நாஸ்ய மாநதா || 443 ||
வஸ்துநோ(அ)ப்யந்யதந்த்ரத்வாத்ஷோட³ஶிக்³ரஹணாதி³வத் ||
விகல்போ(அ)ப்யத்ர நைவாஸ்தி ந ஹி வஸ்து விகல்ப்யதே || 444 ||
ஸர்வம் ஹி க²ல்வித³ம் ப்³ரஹ்மேத்யேவம் தத்ராபி ச ஶ்ருதி: ||
ப்ரதிஜ்ஞாயா(அ)(அ)ஹ யுக்திம் ச தஜ்ஜலாநிதி ஸாத³ராத் || 445 ||
அக்ரியாகாரகப²़லம் யதோ ப்³ரஹ்மாத்³வயம் தத: ||
த்யக்தாஶேஷக்ரியைஸ்தஸ்மாத்தது³பாஸ்யம் ஸதா³(அ)(அ)த்மநா || 446 ||
இத்யேதஜ்ஜக³தோ வ்ருத்தம் ப்³ரஹ்மைவாகார்யகாரணம் ||
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் ப்ரத்யங்மாத்ரஸதத்த்வகம் || 447 ||
உக்த்வைவம் வஸ்துநோ வ்ருத்தம் தத்³யாதா²த்ம்யாப்ரபோ³த⁴ஜம் ||
கர்த்ராதி³காரகாபேக்ஷம் க்ரியாவ்ருத்தமபா⁴ஷத || 448 ||
ப்³ரஹ்மாத்மாநமுபாஸீத ப்³ரஹ்மதத்த்வாவிசக்ஷண: ||
குர்வீத ஸ க்ரதும் கர்தா ஹ்யகார்யத்வே(அ)பி வஸ்துந: || 449 ||
மநோமயாதி³விஷய: க்ரது: பும்ஸோ விதீ⁴யதே ||
ஸ ஹி தஸ்மிந்யத: ஶக்தோ லோகாக்³ந்யாதி³விதௌ⁴ யதா² || 450 ||
அத: கர்த்ராதி³தந்த்ரத்வாத்ஸர்வகாமாதி³வஸ்துந: ||
அதிச்ச²ந்தோ³க்திபா³த⁴: ஸ்யாத்³வஸ்துதந்த்ரத்வஹேதுத: || 451 ||
விகல்போ(அ)த்ர ந யுக்த: ஸ்யாதே³வமுக்தேந வர்த்மநா || 452 ||
அஸத்யகாமநுத்த்யர்தா² காமோக்திர்யா(அ)பி சாஷ்டமீ ||
ஸத்யாஸ்த இம இத்யாதி³ ஸ்துதிர்வா ஸ்யாத்³விதி⁴த்ஸிதே || 453 ||
ஸந்த்யாத்மநி ந சேத்காமாஸ்ததே³வம் ப²़லவத்³வச: ||
அதிச்ச²ந்தா³ இதி ஶுப⁴ம் காமஶோகநிஷேத⁴க்ருத் || 454 ||
நிஷித்⁴யந்தே ந சேத்காமா யதோ²க்தா: ப்ரத்யகா³த்மநி ||
அத² காமமயத்வே(அ)ஸ்ய ஸம்ஸாரோ(அ)பி ந வார்யதே || 455 ||
மதம் நாலம் ப்ரரோஹாய யே காமா: ப்ரத்யகா³த்மநி ||
கிமர்தா² தர்ஹி தத்ரைஷாம் கல்ப்யதே ப⁴வதா ஸ்தி²தி: || 456 ||
ந கஶ்சிது³பயோகோ³(அ)த்ர காமாநாம் வித்³யதே ஸ்தி²தௌ ||
அஜாக³லஸ்தநஸ்யேவ ப்ரமாணாத்³ப³ந்த⁴மோக்ஷயோ: || 457 ||
ப்ரமாணப³லஸத்³பா⁴வோ நிஷ்ப²़லோ(அ)பி ந வார்யதே ||
ப்ரதீசி காமஸம்ப³ந்தோ⁴ ந ததே²தி நிஷித்⁴யதே || 458 ||
காமாதீ³நாமநர்தா²நாம் ப்ரதீசி ஶதஶ: ஶ்ருதௌ ||
நிஷேத⁴காநி வாக்யாநி ஸந்த்யபி ஸ்ம்ருதிஶாஸநே || 459 ||
காமக்ல்ருப்திரதோ நேஹ ப்ரத்யகா³த்மநி யுஜ்யதே ||
ப்ரமாணாஸம்ப⁴வாத்தஸ்மாத்ஸா ந கல்ப்யா விபஶ்சிதா || 460 ||
ப்ரமாணவந்த்யத்³ருஷ்டாநி கல்ப்யாநி ஸுப³ஹூந்யபி ||
அத்³ருஷ்டஶதபா⁴கோ³(அ)பி ந கல்ப்யோ நிஷ்ப்ரமாணக: || 461 ||
ந சா(அ)(அ)த்மகாம இத்யத்ர காமாதா⁴ரத்வ ஆத்மந: ||
மாநாந்தரப்ரஸித்³த⁴த்வாத்ப்ராமாண்யம் லப்⁴யதே ஶ்ருதே: || 462 ||
ந சோபாஸ்யோ(அ)யமப்யர்த²: ஸர்வகாமாதி³வச்ச்²ருதே: ||
ஐகாத்ம்யவஸ்துயாதா²த்ம்யப்ரகாஶநபரத்வத: || 463 ||
கணபு⁴ங்ந்யாயஸித்³தா⁴ சேத்காமாத்³யாஶ்ரயதா(அ)(அ)த்மந: ||
ஶ்ருதேஸ்தத³நபேக்ஷத்வாந்நாபேக்ஷ்யம் கணபு⁴ங்மதம் || 464 ||
தந்நிஷேத⁴ஶ்ருதேஶ்சாபி நாபேக்ஷ்யம் தத்³விரோத⁴த: ||
ஸௌக³தாத்³யுக்திவத்தஸ்மாந்ந காமாஶ்ரயதா(அ)(அ)த்மந: || 465 ||
ந ச காமாஶ்ரயத்வே(அ)ந்யத்ப்ரமாணம் கிம்சிதீ³க்ஷ்யதே ||
மாநமேயாதிவர்தித்வாத்ஸ்வத: ஸித்³தே⁴ஶ்ச வஸ்துந: || 466 ||
மாத்ருமாநப்ரமேயார்தா²ம்ஶ்சா(அ)(அ)க³மாபாயிந: ஸதா³ ||
வீக்ஷதே யோ(அ)விலுப்தாக்ஷ: ஸ ஆத்மா(அ)நந்யமாநக³: || 467 ||
ய: ஸ்வதோ நா(அ)(அ)க³மாபாயீ தத்³விருத்³தே⁴ஷு ஸர்வதா³ ||
தத்ரைவா(அ)(அ)த்மேதி தீ⁴ரேஷா நா(அ)(அ)க³மாபாயிவஸ்துஷு || 468 ||
காமிநம் து³:கி²நம் மூட⁴ம் யோ(அ)விலுப்தாக்ஷ ஈக்ஷதே ||
நாஸௌ காமோ(அ)த²வா காமீ தத்ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)த²வா ஸ்வயம் || 469 ||
ஏவம் து³:கா²தி³ஷு ஜ்ஞேயமுக்தம் ப்ரத்யக்ஷஸம்ஶ்ரயாம் ||
இச்சா²தே³ஶ்சித்தத⁴ர்மத்வாத்கர்மஸ்த²த்வம் ஸுநிஶ்சிதம் || 470 ||
இச்சா²தி³த⁴ர்மவத்ஸாக்ஷாத்³ய: ஸதா³ வீக்ஷதே மந: ||
தஸ்யேச்சா²த்³யபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: கேந மாநேந க³ம்யதே || 471 ||
ப்ரத்யக்³வஸ்து பராக்³பு³த்³தி⁴க³ம்யைரிச்சா²தி³பி⁴: கத²ம் ||
விருத்³த⁴த்வாத்³விஶேஷ்யம் ஸ்யாத்தமஸா தி³நக்ருத்³யதா² || 472 ||
ஏகபு³த்³த்⁴யதி⁴க³ம்யத்வம் விஶேஷணவிஶேஷ்யயோ: ||
நீலோத்பலாதி³வத்³ருஷ்டம் ந தத்³த்³ருஷ்டம் விருத்³த⁴யோ: || 473 ||
நாபி சா(அ)(அ)த்மாதிரேகேண க்³ராஹகோ(அ)ந்யோ(அ)வஸீயதே ||
க்³ராஹகஸ்த²ஶ்ச காமாதி³: ஸ கத²ம் க்³ராஹ்யதாம் வ்ரஜேத் || 474 ||
சக்ஷுர்த்³ருஷ்டேர்ந சக்ஷுஸ்த²ம் க்ருஷ்ணத்வாத்³யேதி த்³ருஶ்யதாம் ||
ப்ரமாத்ருஸ்த²ம் ந காமாதி³ தத்³வதே³யாத்ப்ரமேயதாம் || 475 ||
ஆத்மத்வாவக³மாத்³வா(அ)பி ஜட³ஸ்யைவேஹ வஸ்துந: ||
காமகாம்யாதி³ தஸ்யாஸ்து த்³ருஷ்டிமாத்ராத்மநோ ந து || 476 ||
அசேதநைகநீட³த்வம் மயா(அ)பீஹ ப்ரஸாத்⁴யதே || 477 ||
ஸ்வேந பா⁴ஸேதி ச ஸ்வப்நே ஸர்வகாமாதி³வர்ஜிதம் ||
ஸ்வேநைவ ஜ்யோதிஷேத்யுக்தம் ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வஸித்³த⁴யே || 478 ||
ஸ்வயம்ஜ்யோதிஷ்ட்வஸித்³தி⁴ஶ்ச ஶ்ருதிந்யாயபுர:ஸரா ||
காமாத்³யாஶ்ரயதோக்த்யா(அ)ர்தா²த்ஸா த்வயா பா³தி⁴தா ப⁴வேத் || 479 ||
ததை²வா(அ)(அ)த்மநி த்³ருஷ்டே ச ஸர்வம் த்³ருஷ்டம் ப⁴வேதி³தி ||
காமாதே³ராத்மநோ(அ)ந்யத்வே தச்சாபி ஸ்யாத்ப்ரபா³தி⁴தம் || 480 ||
ஸர்வவேதா³ந்தபா³த⁴ஶ்ச காமாத்³யாஶ்ரயதா யதி³ ||
அத்மநோ(அ)ப்⁴யுபக³ம்யேத தேஷாம் தத்ப்ரதிஷேத⁴த: || 481 ||
ஐகாத்ம்யஸ்யா(அ)(அ)க³மார்த²த்வாச்ச்²ருதேஶ்சாந்யாநபேக்ஷத: ||
யதோ(அ)தஸ்தார்கிகோக்தீஸ்தா நைவாபேக்ஷாமஹே வயம் || 482 ||
ஹ்ருத்³யாஶ்ரிதத்வம் காமாநாம் நந்வத்ரோக்தம் விஶேஷணம் ||
ஸம்ப⁴வே வ்யபி⁴சாரே ச தச்ச ஸ்யாத் ப²़லவத் ஸதி || 483 ||
ஹ்ருத்³யநாஶ்ரிதகாமாநாம் ஸம்ப⁴வாதி³ஷ்டமேவ தத் ||
ஆத்மாஶ்ரயாதிரேகேண தச்சாவோ சம் புரா(அ)ப்யஹம் || 484 ||
மூர்தம் மர்த்யம் ஸ்தி²தம் ஸச்ச ப்ருதி²வ்யப்தேஜஸாமித³ம் ||
ந விஶேஷணமித்யஸ்மாத³மூர்தத்வாதி³கல்பநம் || 485 ||
சலநாத்மா மருந்நித்யம் தா³ஹகோ(அ)க்³நிரிதீரிதே ||
விஶேஷணஶ்ரவாத் க்ருப்தி: நைதயோஸ்தத்³விருத்³த⁴யோ: || 486 ||
வாஸ்யே(அ)ர்தே² வாஸநா: ஸர்வா: ஸஜாதீயே ச தா யத: ||
நி:ஸங்கே³ பி⁴ந்நஜாதீயே தா: குத: ப்ரத்யகா³த்மநி || 487 ||
ப்ரத்யகா³த்மாதிரேகேண ப்ராஜ்ஞோ(அ)ந்யஶ்சேத்³விவக்ஷ்யதே ||
நேதி நேதீதி தஸ்யோக்தாந்நிஷேதா⁴ந்நேஹ ஸம்ப⁴வ: || 488 ||
நி:ஶேஷகாமகர்மாதே³ர்வ்யுத்தா²ப்யா(அ)(அ)த்மாநமப்³ரவீத் ||
தத்³வா அஸ்யைததி³த்யுக்த்யா நாத: காமாத³யோ(அ)த்ர தே || 489 ||
தத்³வா அஸ்யைததி³த்யாதே³: ப்ராஜ்ஞஸ்யா(அ)(அ)ந்தரரூபத: ||
வாஸநாகாமகர்மாதே³: குதோ(அ)ஸ்யா(அ)(அ)ந்தரரூபதா || 490 ||
பீதரக்தாதி³பீ⁴ ரூபை: கர்மகார்யை: ப்ரயுஜ்யதே ||
நிர்தே³ஷ்டும் ஶக்யதே தஸ்மாத³நிர்தே³ஶ்யோ(அ)பி ஸந்நஸௌ || 491 ||
பா⁴வநைவ விஜ்ரும்ப⁴ந்தீ ஸ்தூ²லத்வமுபக³ச்ச²தி ||
அவ்யாக்ருதாதி³பா⁴வேந க²வாய்வாதி³த்யஸம்ஜ்ஞிதம் || 492 ||
மூர்தாமூர்தாதி³பா⁴வாச்ச க்ஷீயமாணா ஹி ஸைவ து ||
நிர்கு³ணம் ஸந்தமாத்மாநம் ரஞ்ஜயித்வா(அ)வதிஷ்ட²தே || 493 ||
பா⁴வநா ப³ஹுரூபா(அ)ஸௌ ப³ஹுரூபத்வமாத்மந: ||
கரோத்யநாமரூபஸ்ய மணேராஸ்தரணம் யதா² || 494 ||
இத்யாதி³ ப⁴வதைவோக்தம் வாஸநோக்திப்ரஸங்க³த: ||
இஹோக்தேஸ்தத்³விருத்³த⁴த்வாத்பரஸ்பரவிருத்³த⁴தா || 495 ||
கர்மராஶிகி³ரா(அ)(அ)த்மா(அ)பி யதி³ தத்ர விவக்ஷித: ||
நிஷேதா⁴த்தஸ்ய நேதீதி ஶூந்யதைவ ப்ரஸஜ்யதே || 496 ||
பரமார்தா²த்மநோ(அ)தா²ந்ய: கஶ்சிதா³த்மேதி ப⁴ண்யதே ||
அஸ்து காமம் ஸ காமாதே³ராஶ்ரயோ ந நிவார்யதே || 497 ||
ஶக்த்யாத்மநா(அ)ப்யவஸ்தா²நம் காரணாத்மநி யுஜ்யதே ||
தஸ்ய ஶக்த்யபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்ந த்வகாரண ஆத்மநி || 498 ||
ந ச காரணமாத்ரத்வம் ரூபமிஷ்டம் பராத்மந: ||
அநிர்மோக்ஷப்ரஸக்தித்வாச்ச்²ருத்யநாரம்ப⁴ஸக்தித: || 499 ||
ஸ்தூ²லாதீ³நாம் ச ஸர்வேஷாம் ப்ரதீசி ப்ரதிஷேத⁴த: ||
விஶேஷணாநாம் ஸம்ப³ந்தோ⁴ நாத: ஸ்யாத்ப்ரத்யகா³த்மந: || 500 ||
ஆத்மாஶ்ரயத்வம் காமாநாம் ந யுக்த்யா நாபி ஶாஸ்த்ரத: ||
அபவ்யாக்²யாநதஸ்தேஷாம் காமா ஆத்மாஶ்ரயா இதி || 501 ||
ஏவம் ஸமவநீதேஷு ப்ராணேஷ்வாத்மநி தத்³வித³: ||
பூர்வவத்³தே³ஹஸம்ப³ந்த⁴: கிமிவேஹ ந ஜாயதே || 502 ||
ஸர்பநிர்மோகவத்க்ருத்ஸ்நமாத்மாவித்³யைகஹேதுஜம் ||
யதா²வஸ்துதி⁴யா ஹித்வா நிர்மமோ நிரஹம்க்ருத: || 503 ||
வர்தமாநோ(அ)பி தே³ஹாதௌ³ லோகத்³ருஷ்டிவ்யபேக்ஷயா ||
நா(அ)(அ)த்மா(அ)(அ)த்மீயத்வபு³த்³த்⁴யா(அ)ஸௌ தே³ஹாதீ³ந்ஸமுதீ³க்ஷதே || 504 ||
ஷஷ்ட்²யர்த²ஹேதுவித்⁴வம்ஸாத்³யதா²வஸ்த்வவபோ³த⁴த: ||
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் பூர்ணம் வஸ்த்வவதிஷ்ட²தே || 505 ||
அஹிநிர்ல்வயநீவாசா ஸர்பநிர்மோக உச்யதே ||
ம்ருதா ஸத்யஹிநா ந்யஸ்தா வல்மீகாந்தர்பி³லாஶ்ரயே || 506 ||
அஹிதே³ஹவியோகோ³(அ)த்ர ம்ருதஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ||
வல்மீகாஶ்ரயணம் தஸ்யா: ப்ரத்யஸ்தேத்யபி⁴தீ⁴யதே || 507 ||
அஹிநிர்மோகவிஷயோ வ்யாபாரஸ்தாவதீ³ரித: ||
நிர்மமாஹம்க்ருதித்வம் து ஸர்பத்³ருஷ்டாந்தஸம்ஶ்ரயம் || 508 ||
பி³லே த்யக்தே(அ)ஹிநா யத்³வத்ஸ்வநிர்மோகே ந பூர்வவத் ||
நிர்க³ச்ச²ந்ப்ரவிஶந்ஸர்போ நிர்மோகமநுருத்⁴யதே || 509 ||
நாஹம் மமேதி வா பு³த்³தி⁴ஸ்தத்ராஹேருபஜாயதே ||
தத்ரைவ வர்தமாநஸ்ய யதை²வம் ப்ரத்யகா³த்மந: || 510 ||
ஸம்ப³ந்த⁴ஹேதோருச்சி²த்தேராத்மஸம்ப³ந்த⁴வர்ஜிதம் ||
ஶேதே ஶரீரம் ஸூக்ஷ்மம் ச ஸ்தூ²லம் சைகாத்ம்யதீ⁴ஹ்நுதம் || 511 ||
அஹிநிர்மோகத்³ருஷ்டாந்ததா³ர்ஷ்டாந்திகமிதீரிதம் ||
தா³ர்ஷ்டாந்திகோ(அ)ர்த²: ஸர்பஸ்ய த்³ருஷ்டாந்தஸ்யாத² உச்யதே || 512 ||
அஹிநிர்மோகயோரத்ர ஸம்க³தி: பூர்வவந்மித²: ||
நிஷித்⁴யதே ப்ரயத்நேந ஸ்தி²திர்நாத்ர விவக்ஷிதா || 513 ||
ப்ரதா⁴நவாத³: ப்ராப்நோதி யதி³ தே³ஹாத்மநோ: ப்ருத²க் ||
விவக்ஷ்யதே ஸ்தி²திரிஹ ந்யஷேதி⁴ ப³ஹுஶ: ஸ ச || 514 ||
ஹேத்வர்தே² த்வத²ஶப்³தோ³(அ)யம் ஹேதூக்தே: ப்ரக்ருதத்வத: ||
ஸகாரணஸ்ய தே³ஹஸ்ய த்யாகோ³ ஹேதுர்விவக்ஷித: || 515 ||
ஸ்ரக³ஜ்ஞாநமநாதா³ய நாஹியோக³: ஸ்ரஜோ யதா² ||
ப்ரதீசோ தே³ஹஸம்ப³ந்தோ⁴ நா(அ)(அ)த்மாஜ்ஞாநாத்³ருதே ததா² || 516 ||
ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநஶிகி²த்⁴வஸ்தே மித்²யாஜ்ஞாநே ஸஹேதுகே ||
நேதிநேதிஸ்வரூபத்வாத³ஶரீரோ ப⁴வேத்தத: || 517 ||
ஸ்வதோ(அ)தி³க்³தே³ஶகாலாதே³: ப்ரத்யக்சிந்மாத்ரவஸ்துந: ||
தே³ஶாதி³மச்ச²ரீரேண ந ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்தமோ விநா || 518 ||
கல்பிதேநாபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ ந ஹ்யகல்பிதவஸ்துந: ||
அஜ்ஞாநகாலே(அ)ப்யஸ்தீஹ கிமுதாஜ்ஞாநநிஹ்நுதௌ || 519 ||
அநஸ்தி²ககி³ரா ஸ்தூ²லதே³ஹஸ்யேஹ நிவாரணம் ||
ததா²(அ)ஶரீரஶப்³தே³ந ஸூக்ஷ்மோ தே³ஹோ நிஷித்⁴யதே || 520 ||
ஸூக்ஷ்மதே³ஹநிஷேதோ⁴க்த்யா ஸ்தூ²லஸ்யாபி நிஷேத⁴த: ||
தந்நிஷேதா⁴ய யத்நோ(அ)த: காண்வஶ்ருத்யா ந ப⁴ண்யதே || 521 ||
யத்³வா(அ)ஶரீரஶப்³தே³ந தச்ச்²ருதௌ லிங்க³நிஹ்நுதி: ||
ஸ்தூ²லஸ்யாம்ருத இத்யுக்த்யா நிஷித்³த⁴த்வாந்ந நிஹ்நுதி: || 522 ||
ஸாக்ஷிண: ப்ராணஶப்³தே³ந விஶேஷ்யஸ்யாபி⁴தே⁴ஷ்யதே ||
ப்³ரஹ்மைவேதி து ஶப்³தே³ந தத்³விஶேஷணமுச்யதே || 523 ||
ஸாக்ஷிண: ஸத்³விதீயத்வம் ப்³ரஹ்மணஶ்ச பரோக்ஷதாம் ||
தத்³தே⁴துப்ரதிஷேதே⁴ந வாக்யமேதந்நிஷேத⁴தி || 524 ||
நாமோபக்ரமமாஶாந்தம் ப்ராணகாரணஸம்ஶ்ரயம் ||
ப்ராணோ ப்³ரஹ்மேதி வசஸா ததா³த்மநி நிஷித்⁴யதே || 525 ||
ப்³ரஹ்மாத்மநோஶ்ச ஸம்ஸர்கோ³ மா ப்ராபத்க்ருஷ்ணஸர்பவத் ||
இத்யர்த²ம் தேஜ ஏவேதி ஶ்ருதி: ஸம்ஸர்க³வாரிணீ || 526 ||
வ்யாவர்த்யபே⁴தா³தா³பா⁴தி பே⁴தோ³ ப்³ரஹ்மாத்மஶப்³த³யோ: ||
வஸ்துதஸ்த்வேக ஏவா(அ)(அ)த்மா(அ)மாநித்வாதி³ர்யதா² ததா² || 527 ||
ப்³ரஹ்மைவ தேஜ ஏவேதி ஹ்யுப⁴யத்ராவதா⁴ரணம் ||
ஸம்ஸர்க³ப்ரதிஷேதா⁴ர்த²ம் மா பூ⁴ந்நீலோத்பலாதி³வத் || 528 ||
ஸர்வாநர்தை²கபீ³ஜஸ்ய ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநரூபிண: ||
கார்யோ(அ)த்ர வசஸா பா³த⁴: கேவலோ நாந்ய இஷ்யதே || 529 ||
யஸ்மாதே³தத்ஸ்வதோ பு³த்³த⁴மத: ஶுத்³த⁴மஸம்க³தே: ||
முக்தம் சாத: ஸ்வதோ வஸ்து கிமந்யத்கார்யமிஷ்யதே || 530 ||
க்ருதம் சிகீர்ஷிதம் ஸர்வம் பு³த்³த⁴ம் யச்ச பு³பு⁴த்ஸிதம் ||
ஆப்தம் போ³தா⁴த்ததா²(அ)(அ)ப்தவ்யம் வர்ஜநீயம் ச வர்ஜிதம் || 531 ||
காமப்ரஶ்ந: ஸமாப்தோ(அ)தோ நிராகாங்க்ஷோ(அ)ப⁴வந்ந்ருப: ||
ஸோ(அ)ஹம் ஸஹஸ்ரமித்யாஹ தஸ்மாதே³வ ச காரணாத் || 532 ||
நநு ப்ரஶ்ந: ஸமாப்தஶ்சேந்நாதா³த்ஸர்வம் ஸ கிம் ந்ருப: ||
ஸஹஸ்ரமேவ து ப்ராதா³தே³கதே³ஶோக்திவத்கத²ம் || 533 ||
மதம் வித்³யாரஸாக்ருஷ்டோ வித்³யாம் பூ⁴யோ(அ)பி சேந்ந்ருப: ||
ஶுஶ்ரூஷதி தத³ர்த²ம் ச ஸஹஸ்ரம் முநயே த³தௌ³ || 534 ||
ஶுஶ்ரூஷாலிங்க³மேதத்ஸ்யாந்ந த்வியம் கு³ருத³க்ஷிணா || 535 ||
ஸர்வஸ்வம் சேத³ஹம் த³த்³யாமிஹைவ ச ததா³ முநி: ||
நிவ்ருத்தகாமம் மாம் மத்வா வித்³யாம் பூ⁴யோ ந வக்ஷ்யதி || 536 ||
இத்யேதஸ்மாத்³ப⁴யாத்³ராஜா ஶ்லோகஶுஶ்ரூஷயேரித: ||
ப்ராதா³த்ஸஹஸ்ரமேவாஸ்மை ஶுஶ்ரூஷாலிங்க³வித்தயே || 537 ||
இதி சேந்நைததே³வம் ஸ்யாச்ச்²ருதே: ப்ராமாண்யகாரணாத் ||
ஶ்ருதௌ ந யுக்தா வ்யாஜோக்திரப்ரமாணநரோக்திவத் || 538 ||
ஸம்ப⁴வாச்சார்த²ஶேஷஸ்ய ஸர்வஸம்ந்யாஸரூபிண: ||
ப்ராக்³யதோ²க்தாத்மவிஜ்ஞாநஸாத⁴நஸ்யேஹ சாஶ்ரவாத் || 539 ||
யத ஏவமதோ(அ)யுக்தா புநருக்தார்த²கல்பநா ||
க³தௌ ஸத்யாமந்ருஜ்வீயம் நாபி வித்³யாஸ்துதிர்மதா || 540 ||
நநு யத்³யர்த²ஶேஷோ(அ)ஸ்தி கஸ்மாத்³ப்³ரூதே ந பூர்வவத் ||
விமோக்ஷாயைவ மே ப்³ரூஹீத்யதோ³ஷோ(அ)யம் குதோ யத: || 541 ||
விமோக்ஷாயேஹ நைவாலமந்யதா³த்மாவபோ³த⁴த: ||
முக்தஸ்ய ச முமுக்ஷோஶ்ச ஸர்வத்யாக³வ்யபேக்ஷத: || 542 ||
ஸ்வரூபஸாத⁴நத்வாப்⁴யாம் த்யாக³ஸ்யைவாந்தரங்க³த: ||
நாபூர்வவத்³விதே⁴யத்வம் ந ச த்யாகா³த்³விமுக்ததா || 543 ||
ப்ராகா³த்மஜ்ஞாநஸம்பூ⁴தே: ஸம்ந்யாஸோ ஜ்ஞாநஸாத⁴நம் ||
உத்பந்நாத்மதி⁴ய: பஶ்சாஜ்ஜ்ஞாநமேவ ஹி தத்ததா² || 544 ||
உக்தப்³ரஹ்மவிதோ³ மோக்ஷ இத்யர்தே² ப்³ராஹ்மணோதி³தே ||
ஶ்லோகா அபி ப⁴வந்த்யத்ர ப்³ராஹ்மணோக்தவிநிஶ்சிதௌ || 545 ||
அணுஸ்தூ²லாதி³நி: ஶேஷவிகல்பாதிக்ரமாத³யம் ||
அணுராத்மைகயாதா²த்ம்யஜ்ஞாநம் பந்தா²: புராதந: || 546 ||
அநந்தாத்மைகமேயத்வாத்³விததஶ்சாதிவிஸ்த்ருத: ||
அநுத்பந்நாக³மோத்த²த்வாத்புராணஶ்சேதி ஶப்³த்³யதே || 547 ||
தரந்த்யநேந விஸ்பஷ்டம் ஸம்ஸாராநர்த²ஸாக³ரம் ||
யதோ(அ)தோ விதர: பந்தா²: ப்ரத்யக்³போ³தோ⁴(அ)பி⁴தீ⁴யதே || 548 ||
மாம் முக்த்வா(அ)ஸம்ப⁴வோ யஸ்மாத³ப்³ரஹ்மார்த²ஸ்யாத உச்யதே ||
மாம் ஸ்ப்ருஷ்டோ மாமநுப்ராப்த ஏஷ பந்தா² யதோ²தி³த: || 549 ||
ஶாஸ்த்ராசார்யோக்தித: பஶ்சாத³நுவித்தோ மயைவ ச ||
ஜ்ஞேயாஜ்ஜ்ஞாதா பரோ நாஸ்தி ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநே யதஸ்தத: || 550 ||
ப்ராக³ப்யவோசம் ப³ஹுஶ இமமர்த²ம் யதோ²தி³தம் ||
ஶ்ருதிதோ ந்யாயத: ஸ்பஷ்டம் நா(அ)(அ)த்மநோ(அ)ந்யோ(அ)ஸ்தி வேதி³தா || 551 ||
தேநாநேந பதா² தீ⁴ரா: ப்ரத்யக்³த்⁴வாந்தச்சி²தா³ ஸதா³ ||
ப்³ரஹ்மாபியந்தி நிர்த்³வம்த்³வா ஆப்தமேவ தமோந்ஹுதே: || 552 ||
ஆத்மைவ ப்³ரஹ்ம சா(அ)(அ)த்மா(அ)பி ப்³ரஹ்மைவ ஸ்யாத்³யத: ஸ்வத: ||
தத்³யாதா²த்ம்யாபரிஜ்ஞாநாத்தத்³விபர்யயதீ⁴ரியம் || 553 ||
நி:ஶேஷமித்²யாவிஜ்ஞாநஹேத்வவித்³யாவிநாஶக்ருத் ||
நாந்யோ(அ)ஸ்தி ப்³ரஹ்மஸம்போ³தா⁴ச்ச்²ருதிஸ்தேநேத்யதோ(அ)வத³த் || 554 ||
ஸ்வர்கோ³(அ)யமேவ ப்ராகு³க்த: ஸ்வர்க³காமவசஸ்யபி ||
கர்மபி⁴ஸ்தத³ஸித்³த⁴ர்ஹி வேதா³ந்தஜ்ஞாநஸித்³தி⁴த: || 555 ||
பரமாநந்த³ ஏவாத: ஸ்வர்க³ஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ||
மோக்ஷப்ரகரணாந்நித்ய: க்ரியோத்தோ²(அ)தோ ந க்³ருஹ்யதே || 556 ||
இத உக்தாத்மஸம்போ³த⁴மோஹோச்சி²த்தேரநந்தரம் ||
ஸ்வத ஏவ யதோ முக்தா முச்யந்தே(அ)த்ஸ்தமோந்ஹுதே: || 557 ||
தே³ஹபாதவ்யபேக்ஷா ஸ்யாத்³யத்ர காரணஸம்க³தி: ||
ஸர்வகாரணவித்⁴வஸ்தௌ நாந்யத்³போ³தா⁴த³பேக்ஷ்யதே || 558 ||
முக்தௌ தமோதிரேகேண நாந்தராயோ(அ)ந்ய இஷ்யதே ||
யதோ(அ)தோ(அ)ஜ்ஞாநவித்⁴வஸ்தௌ முக்த: ஸந்நா விமுச்யதே || 559 ||
ப்³ரஹ்மைவ ஸந்நிதி ததா² ப்ராக³பீத³ம் ஶ்ருதீரிதம் ||
தே³ஹபாதவ்யபேக்ஷா(அ)தோ ந ஸ்யாதூ³ர்த்⁴ப³ஶ்ருதேரிஹ || 560 ||
மோக்ஷமார்கே³ யதோ²க்தே(அ)ஸ்மிந்நவித்³யோபப்லுதாஶயா: ||
த³ர்ஶநாநி விசித்ராணி கல்பயந்தி யதா²ருசி || 561 ||
ஶுக்லம் ப்³ரஹ்மாதிஸம்ஶுத்³த⁴மிதி கேசித்³விநிஶ்சிதா: ||
ஶரதி³ வ்யோமவந்நீலமித்யாஹுரபரே ஜந: || 562 ||
பிங்க³லம் தத்பரம் ப்³ரஹ்ம வஹ்நிஜ்வாலேவ ஶாஶ்வதம் ||
வைடூ³ர்யவச்ச ஹரிதம் கேசிதா³ஹுர்விபஶ்சித: || 563 ||
அபரே லோஹிதம் ப்ராஹுர்ஜபாகுஸுமஸம்நிப⁴ம் ||
யதா² ரூபே ததா² ஜ்ஞேயா ஶப்³தா³தி³ஷ்வபி கல்பநா || 564 ||
அவித்³யாபடஸம்வீதசேதஸாமாக³மாத்³ருதே ||
காமாபஹதபு³த்³தீ⁴நாமேவமாத்³யா விகல்பநா: || 565 ||
ஏகமேவைகரூபம் ஸத்³வஸ்த்வஜ்ஞாதம் நிரஞ்ஜநம் ||
ஜாத்யந்த⁴க³ஜத்³ருஷ்ட்யேவ கோடிஶ: கல்ப்யதே ம்ருஷா || 566 ||
அஸ்தூ²லாஶப்³த³நேதீதி ஸர்வமாத்ராதி³நிந்ஹுதே: ||
குதோ(அ)காரணகார்யே(அ)ஸ்மிஞ்ஶுக்லாதே³: ஸம்ப⁴வ: பரே || 567 ||
யஸ்து வேதோ³தி³தோபாயக்ஷபிதாஶேஷகல்மஷ: ||
ப்³ரஹ்மணைவாநுவித்தோ(அ)யம் தேந பந்தா² கு³ரூக்தித: || 568 ||
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தப்³ரஹ்மரூபாதிரேகத: ||
ந ரூபமாத்மநோ(அ)ஸ்த்யந்யச்ச்²ருதிந்யாயாநுபூ⁴தித: || 569 ||
யதோ(அ)தோ ப்³ரஹ்மணைவாயம் பந்தா² ஜ்ஞாத: ப்ரமாணத: || 570 ||
ப்³ரஹ்மணைவேதி ச ஜ்ஞேயா இத்த²ம்பூ⁴தார்த²லக்ஷணா ||
த்ருதீயேயம் ந கர்த்ராதௌ³ ப்ரதீசி தத³ஸம்ப⁴வாத் || 571 ||
க்ரியாகாரகபே⁴தோ³(அ)யம் ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுஜ: ||
யதோ(அ)தோ ந த்ருதீயேயம் கர்த்ராதா³விஹ யுஜ்யதே || 572 ||
ப்³ரஹ்மாத்மநோரபி⁴ந்நத்வம் வஸ்துதோ யத்³யபீக்ஷ்யதே ||
அநந்தாநர்த²ஸம்ப்ராப்திஸ்ததா²(அ)பி தத³போ³த⁴த: || 573 ||
ததா²ச யதி³ நாம ஸ்யாத்³யதோ²க்தஜ்ஞாநபூர்வகம் ||
பராக்ஸர்வார்த²விஜ்ஞாநம் வஸ்துவ்ருத்தாநுரோத⁴த: || 574 ||
ததா²(அ)ப்யப்³ரஹ்மவித்தேந ந கைவல்யம் பதை²தி தத் ||
தேநைதி ப்³ரஹ்மவித்தஸ்மாந்நாந்ய: பந்தா² இதி ஶ்ருதே: || 575 ||
ப்³ரஹ்மவித்த்வே ச கோ ஹேதுரித்யாஶங்க்யா(அ)(அ)ஹ ந: ஶ்ருதி: ||
புண்யக்ருத்தைஜஸஶ்சேதி ப⁴வேத்³ப்³ரஹ்மவிது³த்தம: || 576 ||
புண்யக்ருஜ்ஜாயதே யஸ்மாச்சு²த்³த⁴தீ⁴ரிஹ மாநவ: ||
ஶுத்³த⁴ஸத்த்வோ(அ)த² தத்³ப்³ரஹ்ம ஸாக்ஷாதா³த்மநி பஶ்யதி || 577 ||
தேஜ:ஶப்³தே³ந ஸம்ஶுத்³த⁴ம் ஸத்த்வமேவாபி⁴தீ⁴யதே ||
தஸ்மிந்ப⁴வஸ்தைஜஸ: ஸ்யாத்ப்ரத்யக்ப்ரவணதீ⁴ர்நர: || 578 ||
ஜ்ஞாநமுத்பத்³யதே பும்ஸாம் க்ஷயாத்பாபஸ்ய கர்மண: ||
யதா²(அ)(அ)த³ர்ஶதலப்ரக்²யே பஶ்யத்யாத்மாநமாத்மநி || 579 ||
கா³ர்பை⁴ர்ஹோமைர்ஜாதகர்மசூடா³ம்ரௌஞ்ஜீநிப³ந்த⁴நை: ||
மஹாயஜ்ஞைஶ்ச யஜ்ஞைஶ்ச ப்³ராஹ்மீயம் க்ரியதே தநு: ||
யோகி³ந: கர்ம குர்வந்தி ஸங்க³ம் த்யக்த்வா(அ)(அ)த்மஶுத்³த⁴யே || 580 ||
யோகீ³ வா தைஜஸோ(அ)த்ர ஸ்யாத்ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்டௌ ஸமர்த²த: ||
விஷயாக்ருஷ்டதீ⁴ர்யஸ்மாந்ந க்ஷம: ப்ரத்யகீ³க்ஷணே || 581 ||
ஸர்வபூ⁴தஸ்த²மாத்மாநம் ஸர்வபூ⁴தாநி சா(அ)(அ)த்மநி ||
ஈக்ஷதே யோக³யுக்தாத்மா ஸர்வத்ர ஸமத³ர்ஶந: || 582 ||
இத்யேவம் ஸ்ம்ருதய: ஸந்தி ஶ்ருதயஶ்ச ஸஹஸ்ரஶ: ||
கர்மபி⁴: ஶுத்³த⁴ஸத்த்வஸ்ய ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய ஜந்மநி || 583 ||
யஸ்மிந்விஶுத்³த⁴ இத்யேவம் ஸத்த்வஶுத்³தௌ⁴ த்⁴ருவா ஸ்ம்ருதி: ||
தமேதமிதி ச ஸ்பஷ்டம் ஶ்ரௌதாநி ச வசாம்ஸி ந: || 584 ||
ப்ரஸித்³த⁴மஹிமாநௌ வா புண்யக்ருத்³யோகி³நாவிஹ ||
ப்³ரஹ்மவித்ஸ்தூயதே தாப்⁴யாம் ப்³ரஹ்மவித்³யாப்ரவ்ருத்தயே || 585 ||
இஹ கேசிந்மஹாத்மாந: ப்ரத்யங்போ⁴ஹச்சி²தா³ ஸஹ ||
புண்யக்ருத்தைஜஸத்வாப்⁴யாம் ஜ்ஞாநேநா(அ)(அ)ஹு: ஸமுச்சயம் || 586 ||
புண்யக்ருத்புண்யகர்மா யோ யோகீ³ தைஜஸ உச்யதே || 587 ||
ப்³ரஹ்மஜ்ஞாநைகநிஷ்ட²: ஸந்புண்யக்ருத்தைஜஸஶ்ச ஸந் ||
ஶாஸ்த்ரோபதி³ஷ்டமைகாத்ம்யம் ஶக்தோ யோகே³ந வீக்ஷிதும் || 588 ||
பரஸ்பரம் வ்யபாஶ்ரித்ய யதோ²க்தம் ஸாத⁴நத்ரயம் ||
ஏகார்த²ஸித்³த⁴யே(அ)லம் ஸ்யாந்நாந்யதே²த³ம் த்ரித³ண்ட³வத் || 589 ||
ஸமுச்சயோ(அ)யமஸ்மாபி⁴ர்யதா²(அ)பா⁴ணி ததா² யதி³ ||
வ்யாக்²யாயதே ந தோ³ஷ: ஸ்யாத்தத்ர மாநஸ்ய ஸம்ப⁴வாத் || 590 ||
இதோ(அ)ந்யதா² சேத்³வ்யாக்²யாநம் க்ரியதே பு³த்³தி⁴லாக⁴வாத் ||
து³ர்நிவாரேஹ ஸா(அ)(அ)ப்நோதி யோக்தா தோ³ஷபரம்பரா || 591 ||
அபுண்யபுண்யோபரமே யம் புநர்ப⁴வநிர்ப⁴யா: ||
ஶாந்தா: ஸம்ந்யாஸிநோ யாந்தி தஸ்மை மோக்ஷாத்மநே நம: || 592 ||
த்யஜ த⁴ர்மமத⁴ர்மம் ச உபே⁴ ஸத்யாந்ருதே த்யஜ ||
உபே⁴ ஸத்யாந்ருதே த்யக்த்வா யேந த்யஜஸி தம் த்யஜ || || 593 ||
நிராஶிஷமநாரம்ப⁴ம் நிர்நமஸ்காரமஸ்துதிம் ||
அக்ஷீணம் க்ஷீணகர்மாணம் தம் தே³வா ப்³ராஹ்மணம் விது³: || 594 ||
நைதாத்³ருஶம் ப்³ராஹ்மணஸ்யாஸ்தி வித்தம் யதை²கதா ஸமதா ஸத்யதா ச ||
ஶிலம் ஸ்தி²திர்த³ண்ட³நிதா⁴நமார்ஜவம் ததஸ்ததஶ்சோபரம: க்ரியாப்⁴ய: || 595 ||
அர்த²ஸ்ய மூலம் நிக்ருதி: க்ஷமா ச காமஸ்ய ரூபம் ச வயோ வபுஶ்ச ||
த⁴ர்மஸ்ய யாகா³தி³ த³யா த³மஶ்ச மோக்ஷஸ்ய ஸர்வோபரம: க்ரியாப்⁴ய: || 596 ||
இத்யேவம் ஸ்ம்ருதிஶாஸ்ராணி ஸர்வத்யாக³புர:ஸரம் ||
ஜ்ஞாநஜந்மாபி⁴த³த⁴தி ததா² ஶ்ருதிவசாம்ஸி ச || 597 ||
ஐகாத்ம்யத³ர்ஶநாது³க்தாத்³யத³ந்யத்³த³ர்ஶநாந்தரம் ||
அந்த⁴ம் தம இதி ஶ்ருத்யா ததி³ஹாபோத்³யதே(அ)கி²லம் || 598 ||
தமோமோஹாதி³பே⁴தே³ந தமோ(அ)நேகஸ்வலக்ஷணம் ||
யதோ(அ)தோ(அ)ந்த⁴ம் தம இதி விஶிநஷ்டி ஶ்ருதிஸ்தம: || 599 ||
அந்த⁴ம் மூட⁴ம் தமோ யாந்தி யே(அ)வித்³யாம் ஸமுபாஸதே ||
விரக்தா அபி ஸம்ஸாராந்நைகாத்ம்யம் யே விது³ர்நரா: || 600 ||
ஸம்பூ⁴திவசஸா(அ)பீயமவித்³யைவாபி⁴தீ⁴யதே ||
அவித்³யாதோ ஹி ஸம்பூ⁴தி: ஸர்வஸ்ய ஜக³தோ யத: || 601 ||
ததோ பூ⁴யஸ்தமோ யாந்தி யே வித்³யாயாம் ரதா ஜநா: ||
அணிமாதா³வவித்³யோத்தே² பராக்சித்ததயா ரதா: || 602 ||
க்³ராஹ்யக்³ராஹகபே⁴தே³ந யா வித்³யாமாத்ரகாரணா ||
வித்³யேதி ஸேஹ விஜ்ஞேயா நைகாத்ம்யப்ரஸமீக்ஷணம் || 603 ||
கர்மார்த²த்³யோதிகா வேஹ வித்³யா(அ)த்ராப்யபீ⁴தீ⁴யதே ||
தஸ்யாமபி⁴ரதா யே ஸ்யுர்வேதா³ந்தார்தா²நபேக்ஷிண: || 604 ||
விஶந்த்யஜ்ஞாஸ்து தே ஸந்தஸ்ததோ பூ⁴ய: பரம் தம: ||
மித்²யாஜ்ஞாநாதி⁴கத்வேந பூ⁴யஸ்த்வம் தமஸோ ப⁴வேத் || 605 ||
யதி³ தே தத்தமோ யாந்திர கோ தோ³ஷ இதி சோதி³தே ||
அநந்தா³ இதி வாக்யேந தத்³தோ³ஷோ(அ)தா²பி⁴தீ⁴யதே || 606 ||
அநாநந்தா³பி⁴தா⁴ லோகாஸ்தீவ்ரதோ³ஷஸமந்விதா: || 607 ||
தாம்ஸ்தே ப்ரேத்யாபி⁴க³ச்ச²ந்தி யே(அ)வித்³வாம்ஸோ(அ)பு³தோ⁴ ஜநா: ||
அவித்³வாம்ஸோ ந ஸாமாந்யாத்கிம்து யே(அ)த்ராபு³தோ⁴ ஜநா: || 608 ||
ஆத்மாநம் சேத்³விஜாநீயாத்ஸர்வதீ⁴வ்ருத்திஸாக்ஷிணம் ||
அஶநாயாத்³யதிக்ராந்தம் கத²ம்சித்ஸத்த்வஶுத்³தி⁴த: || 609 ||
கத²ம் தமபி⁴ஜாநீயாதி³த்யுக்த இத³முச்யதே ||
புருஷ: பரமாத்மா(அ)யமயஸ்மீதிவாக்யத: ||
கிமிச்ச²ந்கஸ்ய வா(அ)ர்தா²ய ஶரீரம் ஸம்ஜ்வரேத்ததா³ || 610 ||
ஸர்வேச்சா²நாம் ஸமாப்தத்வாதா³த்மகாமப்ரபோ³த⁴த: ||
ஆக்ஷிப்யதே(அ)த இச்சே²ஹ கிமிச்ச²ந்நிதிவாக்யத: || 611 ||
ப்ரத்யாகா³த்மாதிரேகேண யஸ்மாச்சாந்யந்ந பஶ்யதி ||
கஸ்ய காமாய வா சாதோ(அ)ப்யநாத்மா(அ)(அ)க்ஷிப்யதே(அ)கி²ல: || 612 ||
ஶரீரஜ்வரமந்வேஷ ஸம்ஜ்வரேத்³ப்³ரஹ்ம ஸந்கத²ம் ||
நி:ஸங்க³ஸ்ய ஹி ஸம்ப³ந்தோ⁴ தே³ஹேநாஸ்ய ந கஶ்சந || 613 ||
நாதோ தே³ஹாதி³து³:கே²ந து³:கி²த்வம் ப்ரத்யகா³த்மந: ||
நி:ஶேஷது³:க²ஸம்ப³ந்த⁴ஹேதூச்சி²த்தே: ப்ரபோ³த⁴த: || 614 ||
பூ⁴யோ(அ)ஸஹ்யமஹாது³:க²நீட³தே³ஹப்ரவேஶந-
ஹேத்வவித்³யாஸமுச்சி²த்தேர்தே³ஹம் சாநுவிஶேத்குத: || 615 ||
ஶாஸ்த்ராசார்யப்ரஸாதா³த்து க்ஷபிதாஶேஷபாப்மந: ||
வித்தோ பு³த்³த்⁴யாதி³ஸாக்ஷீஶ: ப்ரதிபு³த்³த⁴ஸ்ததை²கல: || 616 ||
அந்நாப்தேஜோபி⁴ரத்யர்த²ம் தே³ஹ: ஸம்தி³ஹ்யதே யத: ||
ஸம்தே³ஹஸ்தேந தே³ஹோ(அ)யம் ஸம்தே³க⁴ஶ்சா²ந்த³ஸத்வத: || 617 ||
ஆத்⁴யாத்மிகாதி⁴பூ⁴தாதி⁴தை³விகார்தா²திஸம்கராத் ||
கு³ணப்ரதா⁴நபா⁴வேந க³ஹநோ(அ)யம் ததோ மத: || 618 ||
ஸம்தே³ஹே க³ஹநே(அ)த்ரா(அ)(அ)த்மா ப்ரவிஷ்டோ ஜலஸூர்யவத் ||
விவிச்ய யேந விஜ்ஞாத: ஸ ஸ்யாத்³விஶ்வக்ருதீ³ஶ்வர: || 619 ||
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஸம்போ³தா⁴த்ஸர்வம் தேந க்ருதம் ப⁴வேத் ||
நி:ஶேஷபுருஷார்தா²ப்தேர்ந கார்யம் ஶிஷ்யதே பரம் || 620 ||
ஸ ஹி ஸர்வஸ்ய கர்தேதி தஸ்மாதே³வாபி⁴தீ⁴யதே ||
க்ருதக்ருத்யத்வதோ ஹேதோ: ர்லோகோ(அ)யம் தஸ்ய லோகிந: || 621 ||
நி:ஶேஷஜநிமத்கார்யஹேதோர்வா ஜ்ஞாததத்த்விந: ||
விஶ்வக்ருத்த்வம் ப⁴வேதே³வம் ஹீதிஹேதுபரிக்³ரஹாத் || 622 ||
தஸ்ய ஸாக்ஷாத³யம் லோகோ யோ(அ)ஹம் ப்³ரஹ்மேதிபோ³தி⁴த: ||
பே⁴தா³ஶங்காபநுத்த்யர்த²ம் ஸ உ லோக இதீர்யதே || 623 ||
இஹைவ க்ருதக்ருத்யத்வாத்ஸந்த: ஸ்யாம பரம் யதி³ ||
ப்³ரஹ்ம ப்ரத்யக்தயா வித்³ம: கத²ம்சித்கல்மஷக்ஷயாத் || 624 ||
ந சேத³த² பரம் வித்³ம: ஶாஸ்த்ராசார்யாநுஸாரத: ||
அவேதி³நம் ததா³ பா³லம் விநஷ்டிர்மஹதீ வ்ரஜேத் || 625 ||
விநஷ்டிம் மஹதீம் சேயாத்³யோ(அ)வேத்³யாத்மா(அ)விசக்ஷண: || 626 ||
விநஷ்டிர்மஹதீ சேஹ விநாஶாதி³ப்ரஸூதித: ||
ஆத்மாவித்³யைவ நிர்தி³ஷ்டா ஸாமாநாதி⁴கரண்யத: || 627 ||
உக்தார்த²ஸ்ய ப்ரகாஶார்த²முத்தரார்தே⁴ந ப⁴ண்யதே ||
யே தத்³விது³ரிதி ஶ்ருத்யா ஸ்பஷ்டார்த²ப்ரதிபத்தயே || 628 ||
ப்³ரஹ்மைவ ஸந்தோ விஜ்ஞாநாத்ப்ராக³தோ ப்³ரஹ்மபோ³த⁴த: ||
ப⁴வாமோ ப்³ரஹ்ம நாநாப்தம் த³ஶமோ த³ஶமம் யதா² || 629 ||
ப்³ரஹ்மாஸ்மீதி யதை³வைதமாத்மாநம் தே³வமஞ்ஜஸா ||
அநுபஶ்யதி ஸாக்ஷாத்தமீஶ்வரம் பூ⁴தப⁴வ்யயோ: || 630 ||
ஈஶ்வரப்ரத்யகா³த்மாப்தேஸ்ததா³ தத்³பே⁴த³நாஶத: ||
ஈஶிதவ்யத்வஸம்க்ராந்தேர்ந ததோ விஜுகு³ப்ஸதே || 631 ||
கு³ப்திமிச்ச²தி ஸர்வோ(அ)பி யத ஈஶாத்³ப⁴யாதுர: ||
அயம் து தத³பி⁴ந்நத்வாந்ந ததோ கு³ப்திமிச்ச²தி || 632 ||
யதோ வாசோ நிவர்தந்தே அப்ராப்ய மநஸா ஸஹ ||
ஆநந்த³ம் ப்³ரஹ்மணோ வித்³வாந்ந விபே⁴தீதி ஶாஸ்த்ரகீ³: || 633 ||
ந வா நிந்த³தி நி:ஶேஷத்³வைதஹேதுவிநாஶத: ||
ஐகாத்ம்யத³ர்ஶநாத்³வித்³வாந்யத்ர த்வஸ்யேதிஶாஸ்த்ரத: || 634 ||
நி:ஶேஷவிக்ரியாஹேதுகாலாதிக்ரமஹேதுத: ||
ஜந்மாதி³விக்ரியாஷட்கஸம்க³திஸ்தஸ்ய நேஷ்யதே || 635 ||
அர்வாக்³யஸ்மாத³யம் காலோ விகுர்வஞ்ஜநிமஜ்ஜக³த் ||
ஸம்வத்ஸர: ஸ்வாவயவைரஹோபி⁴: பரிவர்ததே ||
ஜ்யோதிஷாமபி தஜ்ஜ்யோதிராயுர்தே³வா உபாஸதே || 636 ||
கௌடஸ்த்²யாத³ம்ருதம் ஜ்யோதிர்ம்ருத்யுபூ⁴ம்யதிலங்க⁴நாத் ||
காலஸ்ய ஜரணாதா³த்மா ஶ்ருதௌ காலம்ஜரோ மத: || 637 ||
பா⁴வாபா⁴வாத்மகஸ்யாஸ்ய கார்யகாரணவஸ்துந: ||
பரமாத்மா ஸ்வத: ஸித்³தே⁴ராயுரஸ்ய பரார்த²த: || 638 ||
க³ந்த⁴ர்வா: பிதரோ தே³வா ரக்ஷோபி⁴ஶ்ச ஸஹாஸுரா: ||
யஸ்மிந்பஞ்சஜநா: பஞ்ச வியத³ந்தா: ப்ரதிஷ்டி²தா: || 639 ||
பஞ்ச ப்ராணாத³யோ வா ஸ்யுரந்நந்தாஸ்தச்ச்²ருதத்வத: ||
அந்நாபா⁴வே விவக்ஷ்யந்தே காண்வாநாம் ஜ்யோதிஷா ஸஹ ||
தமேவ காரணாத்மாநம் வித்³வாந்மந்யே(அ)ம்ருதோ(அ)ம்ருதம் || 640 ||
கார்யகாரணயோஸ்தத்த்வம் யஸ்மாதா³த்மைவ நிர்த்³வய: ||
மந்ய ஆத்மாநமேவாத: கார்யகாரணவஜ்ஜக³த் || 641 ||
ப்ரத்⁴வஸ்தபே⁴த³ஹேதுத்வாத்காரணாதே³ரஸம்ப⁴வாத் ||
அம்ருதோ(அ)ம்ருதமித்யாஹ ஸ்வயம் வித்³வாநிதி ஶ்ருதி: || 642 ||
யத: ப்ராணஆதி³பா⁴வோ(அ)யம் ப்ராணாதீ³நாம் தமேவ யே ||
நிசிக்யுஸ்தே விது³: ஸாக்ஷாத³க்³ர்யம் ப்³ரஹ்ம ஸநாதநம் || 643 ||
நிரபேக்ஷாத்மநைவேஹ ஸர்வஸ்யா(அ)(அ)த்மவதோ யத: ||
ப்ராணாதே³ராத்மவத்தா ஸ்யாத்ப்ராணஸ்ய ப்ராணமித்யத: || 644 ||
அநாத்மா ஹி ஸ்வதோ(அ)ஸித்⁴யந்ஸ்வத:ஸித்³த⁴மபேக்ஷதே ||
ஆத்மநஸ்து ஸ்வத: ஸித்³தே⁴ர்நாபேக்ஷா(அ)நாத்மஸம்ஶ்ரயாத் || 645 ||
அந்யத: ஸம்க³தி: ஸேயமவிசாரிதஸித்³தி⁴கா ||
அவித்³யோத்ஸங்க³ஸம்ஸ்தை²வ தத்த்வஜ்ஞாநாத்³விநஶ்யதி || 646 ||
அகார்யாகாரணாத்மைவ கார்யகாரணவஸ்துந: ||
தத்த்வமுக்தம் ப்ருதி²வ்யாதே³ர்நபோ⁴ந்தஸ்யாக்ஷரம் பரம் || 647 ||
தஸ்யாஸ்ய த³ர்ஶநோபாய: க: ஸ்யாதி³த்யபி⁴சோதி³தே ||
மநஸைவேத்யத: ப்ராஹ ஶ்ருதிர்ப்³ரஹ்மாவபோ³த⁴நே || 648 ||
அவத³த்⁴ரே யதஶ்சையம் மநஸைவேதி ச ஶ்ருதி: ||
மநோதிரேகதோ(அ)பேக்ஷா நைவாத: ஸாத⁴நாந்தரே || 649 ||
ஆத்மாநாத்மபதா³ர்தே²ஷு விஜ்ஞாநோத்பத்திஸாத⁴நம் ||
மந: ஸாதா⁴ரணம் த்³ருஷ்டம் ஸர்வஜ்ஞாநைகஹேதுத: || || 650 ||
ப்ரத்யக்சிதா³க்ருதிஸ்தத்ர ஸர்வதா³ த⁴ர்மத⁴ர்மிணோ: ||
ஹேத்வந்தராநபேக்ஷத்வாதா³த்மத்வாத்ஸம்நிதே⁴: ஸதா³ || 651 ||
ஆத்மாக்ருதிரதோ நித்யா தத்³தே⁴தோ: ஸம்ப⁴வாத்ஸதா³ ||
அஜ்ஞாநாதே³ஶ்ச சித்³ரூபம் தத்³யாதா²த்ம்யாந்ந வார்யதே || 652 ||
த⁴ர்மாத⁴ர்மாத்³யபேக்ஷத்வாத³ந்யத்வாச்சாந்யவஸ்துந: ||
ஶப்³தா³த்³யாகாரதா தஸ்மாத்காதா³சித்கீ தி⁴யோ ப⁴வேத் || 653 ||
யத்³யபீமௌ ஜக³த்யஸ்மிந்நாத்மஜ்ஞாநபுர:ஸரௌ ||
ஶப்³தா³த்³யநாத்மவிஜ்ஞாநபா⁴வாபா⁴வௌ ஸ்வபா⁴வத: || 654 ||
ததா²(அ)ப்யநுப⁴வாதே³வ ப்ரத்யக்தத்த்வாநபி⁴ஜ்ஞதா ||
அநாத்மபோ³த⁴வத்ஸித்³தா⁴(அ)வித்³யா(அ)த: ப்ரத்யகா³த்மநி || 655 ||
உத்பந்நஸ்யாபி சோத்பத்தி: கூபாகாஶாதி³வத்தத: ||
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யபோ³த⁴ஸ்ய வ்யுத்பத்தேர்கு³ருஶாஸ்த்ரத: || 656 ||
ப்ரஸாதா³த³நு ஶாஸ்த்ராதே³ர்மநஸைவேத்யத: ஶ்ருதி: ||
த்³ரஷ்டவ்யமாத்மநஸ்தத்த்வமித்யாஹாஸ்மத்³தி⁴தைஷிணீ || 657 ||
த்³ருஶ்யம் சேந்மநஸைவைதத்³த்³ரஷ்ட்ருத்வாதி³ப்ரபே⁴த³த: ||
புந: ப்ரஸக்தம் நாநாத்வம் மைவம் யஸ்மாந்நிஷித்⁴யதே || 658 ||
நேஹ ப்ரமாணதோ மேயம் யஸ்மாந்நாநா(அ)ஸ்தி கிம்சந ||
அஜ்ஞாதம் யதி³ வா ஜ்ஞாதம் வஸ்து நாநாத்வபா⁴ங்ந ஹி || 659 ||
நாநாத்வபு³த்³த⁴யே நாலமமிதோ(அ)ர்தோ² யதஸ்தத: ||
அஜ்ஞாத: ஸம்ஶயஜ்ஞாதோ மித்²யாஜ்ஞாதோ ந பி⁴த்தயே || 660 ||
ஸம்யக்³ஜ்ஞாதோ(அ)பி நைவார்தோ² த்³வைதபோ³த⁴க்ருதி³ஷ்யதே ||
த்³வைதகாரணபா³தே⁴ந ஸம்யக்³ஜ்ஞாதத்வஸித்³தி⁴த: || 661 ||
மேயவ்யாப்திஶ்ச மாநாநாம் நாந்யவ்யாவ்ருத்திவர்த்மநா ||
வ்யாவர்த்யேஷ்வபி தத்ஸக்தேர்ந சாபி லப⁴தே(அ)வதி⁴ம் || 662 ||
மேயேநைவ ஸமாப்தத்வாத்ததோ(அ)ந்யா வ்யாப்ருதிர்ந ச ||
நாதோ வத்ஸ்வந்தரவ்யாப்திம் வ்யாவ்ருத்திம் வா(அ)ஶ்நுதே ப்ரமா || 663 ||
வ்யாவ்ருத்தேஶ்சாப்யவஸ்துத்வாந்ந ஸத்³வஸ்தூபலம்ப⁴நை: ||
ப்ரமாணைரபி ஸம்ப³ந்த⁴: ப்ரத்யக்ஷப்ரமுகை²: கசித் || 664 ||
அபா⁴வமாத்ரபோ³தி⁴த்வாந்நாபா⁴வாத³பி பே⁴த³தீ⁴: ||
பா⁴வாபா⁴வாவபா⁴வேந ப்ரத்யக்ஷேணேவ நேக்ஷதே || 665 ||
யோ(அ)பி ப்ரத்யக்ஷதோ(அ)பா⁴வம் வாதீ³ கஶ்சித்ஸமீக்ஷதே ||
தாவந்மாத்ராவஸாயித்வாத்³த்³வைதம் நாஸாவபீக்ஷதே || 666 ||
ப்ரத்யக்ஷஸ்யாநுவ்ருத்திம் ச வ்யாவ்ருத்திம் தத்³பி⁴தா³ம் ச ஸ: ||
ப்ரத்யக்ஷேணைவ ஸம் பஶ்யேத்கத²மித்யபி⁴தீ⁴யதாம் || 667 ||
யதோ மாநம் ந ஹீஹாஸ்தி நாநாத்வப்ரதிபத்தயே ||
க²கார்ஷ்ண்யவத³தஸ்தத்ஸ்யாத³விசாரிதஸித்³தி⁴கம் || 668 ||
அஜ்ஞாதவஸ்துஹேத்வேவ யஸ்மாந்நாநா ததோ(அ)வத³த் ||
ம்ருத்யோ: ஸ ம்ருத்யுமாப்நோதி யோ(அ)த்ர நாநேவ பஶ்யதி || 669 ||
ம்ருத்யுர்ஹிரண்யக³ர்ப⁴: ஸ்யாத்ஸ்வகார்யப்ரலயத்வத: ||
தஸ்யாபி ம்ருத்யுர்விஜ்ஞேயோ யத ஆவிரபூ⁴த³ஸௌ || 670 ||
மித்²யாத³ர்ஶநதோ³ஷித்வாந்மித்²யாத³ர்ஶநகாரணம் ||
ம்ருத்யோர்ம்ருத்யுமஸாவேதி யோ நாநேவேஹ வீக்ஷதே || 671 ||
பூர்வம் ஜ்ஞாநஸமுத்பத்தேர்நாநைவேதி ஹ்யபூ⁴ந்மதி: ||
ஜ்ஞாநோத்பத்தௌ து தத்³ப்³ராதா⁴ந்நாநேவேதி ப்ரயுஜ்யதே || 672 ||
வஸ்துவ்ருத்தம் யதோ(அ)த்³வைதம் நாநாத்வம் மோஹஹேதுஜம் ||
ஏகதை⁴வாத ஆத்மா(அ)யம் த்³ரஷ்டவ்ய: ஶ்ருதிவர்த்மகை³: || 673 ||
ஏகேநைவ ப்ரகாரேண பா⁴ஸ்வச்சிந்மாத்ரரூபிணா ||
ஶாஸ்ரைகமாநதோ ப்³ரஹ்ம த்³ரஷ்டவ்யம் ப்ரத்யகா³த்மநா || 674 ||
ஸமஸ்தவ்யஸ்ததாத்³ருஷ்டிரேகதை⁴வேதிவாக்யத: ||
மித்²யேதி க³ம்யதே ஶ்ரௌதாந்ம்ருத்யோரிதி ச நிந்த³நாத் || 675 ||
ஏதத³ப்ரமயம் ப்³ரஹ்ம ம்ருத்யுஹேதோர்நிஷேத⁴நாத் ||
ம்ருத்யுர்வை தம இத்யுக்தம் தச்ச போ³தா⁴ந்நிராக்ருதம் || 676 ||
ஏகதை⁴வ யதஸ்தத்த்வம் ஸர்வஸ்ய ஜக³தஸ்தத: ||
க்ரியாகாரகஸம்பே⁴த³தீ⁴ர்ம்ருஷேத்யவதா⁴ர்யதாம் || 677 ||
யத்ர ஹி த்³வைதமித்யேவம் யத்ர த்வஸ்யேதி ச ஶ்ருதி: ||
நாநாத்வத்³ருஷ்டேர்மித்²யாத்வம் ஸ்வயமேவாவத³த்புரா || 678 ||
ஏகதா⁴ சேத்பரம் ப்³ரஹ்ம த்³ரஷ்டவ்யம் கத²முச்யதே ||
த்³ரஷ்ட்ராதி³பே⁴த³ஸத்³பா⁴வே த்³ரஷ்டவ்யத்வப்ரஸித்³தி⁴த: || 679 ||
அப்ரமேயம் கத²ம் வஸ்து ப்ரமாந ப்ரமீயதே ||
மீயதே சேத்ப்ரமாணேந நாப்ரமேயம் ததி³ஷ்யதே || 680 ||
நைஷ தோ³ஷ: புரோக்தத்வாத்பரிஹாரஸ்ய சாஞ்ஜஸா ||
பூ⁴யோ(அ)பி பரிஹாரோக்தௌ ப⁴வேத்பிஷ்டஸ்ய பேஷணம் || 681 ||
ப்ரமாத்ராதே³ருபாதா³நமைகாத்ம்யப்ரதிப³ந்த⁴கம் ||
யதோ(அ)தஸ்தத்ப்ரபோ³தே⁴(அ)ஸ்மிந்ந ப்ரமாத்ராத்³யபேக்ஷதே || 682 ||
மேயஸ்ய மாநஸம்ப³ந்தே⁴ ப்ரமேய இதி கீ³ரியம் ||
ப்ரமாப²़லம் த்வப்ரமேயம் யதோ நாதோ விருத்³த⁴தா || 683 ||
அஜ்ஞாதவஸ்துநா யோகோ³ மாநஸ்யேஹ யதஸ்தத: ||
ஜ்ஞாதஸ்ய சாப்ரமேயத்வாந்நாபேக்ஷா மாநஸம்க³தௌ || 684 ||
ப²़லாத்மநைவ தந்மாநம் ந து மாத்ராதி³ருபத: ||
அபி⁴வ்யநக்தி நோ ஜ்ஞாதம் நாதோ(அ)ஸ்ய ஸ்யாத்ப்ரமேயதா || 685 ||
தராவேவ ச்சி²தா³ யத்³வத்³த்³வைதீ⁴பா⁴வே து நேஷ்யதே ||
ப்ரமேயத்வம் ததா²(அ)ஜ்ஞாதே ந து ஜ்ஞாதே ப²़லாத்மதா || 686 ||
ஆமகோ³(அ)பீமமாத்மாநம் தத்தமோத்⁴வஸ்திவர்த்மநா ||
அவபோ³த⁴யதீத்யேவம் ப⁴ண்யதே த்³ருஷ்டிதத்த்வத: || 687 ||
ஸ்வத:ஸித்³தா⁴த்³யத: ஸித்³தி⁴ரஜ்ஞாதாத³பி சா(அ)(அ)த்மந: || ||
ஸித்³த்⁴யஸித்³த்⁴யோ: ப்ரமாத்ராதே³ஸ்தத்ஸித்³தௌ⁴ கிமபேக்ஷதே || 688 ||
ஜ்ஞாநவ்யாப்திர்ஹி ஶப்³தா³தௌ³ ஸ்யாதே³கப்ரக்ருதித்வத: ||
அகார்யகாரணே வ்யாப்தி: கத²ம் ஸ்யாத்ப்ரத்யகா³த்மநி || 689 ||
ஶப்³த³ப்ரவ்ருத்திஹேதூநாம் ப்ரத்யகா³த்மந்யஸம்ப⁴வாத் ||
நாபி⁴தா⁴நாபி⁴தே⁴யத்வஸம்க³த்யா(அ)த: ப்ரபோ³த்⁴யதே || 690 ||
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதூத்தோ² யத்ராநாத்மா ப்ரஸித்⁴யதி ||
ஜ்ஞாத்ருஜ்ஞேயப்ரபே⁴த³: ஸ்யாத்தத்ர ப்ரத்யக³நாத்மநோ: || 691 ||
யத்ர த்வாத்மைவ மேய: ஸ்யாத்தத்ர மேயாதிரேகத: ||
க: ப்ரமாதா ப்ரமாணம் வா யமேவேதி ததா² ஶ்ருதி: || 692 ||
மாநாபேக்ஷ்யேவ யோ பா⁴வ: ஸ ஏவாமாநதோ ந ஸந் ||
மாநாநபேக்ஷஸித்³தி⁴ஸ்து கஸ்மாந்மாநமபேக்ஷதே || 693 ||
மாத்ருமாநப்ரமேயாணாம் ப்ரத்யக்த்வாதா³த்மவஸ்துந: ||
நாத: ப்ரமேயதா தஸ்ய ஸ்வதஶ்சாவக³மாத்மந: || 694 ||
ப்ரமாதத்ப²़லயோர்பி⁴த்தேர்நேஹ சோத்³யஸ்ய ஸம்ப⁴வ: ||
க்ரியயோர்ஹி ப்ரபே⁴தே³ தத்கிம் பூர்வமிதி சோத்³யதே || 695 ||
அபீதகரணக்³ராம: புமாந்யத்³வத்ஸுஷுப்தக³: ||
ஶப்³தா³ந்நித்³ராமபாஸ்யாத² யதா²வஸ்த்வவபோ³த்⁴யதே || 696 ||
அக்³ருஹீத்வைவ ஸம்ப³ந்த⁴மபி⁴தா⁴நாபி⁴தே⁴யயோ: ||
ஹித்வா நித்³ராம் ப்ரபு³த்⁴யந்தே யதே²ஹபி ததா²(அ)(அ)த்மநி || 697 ||
ஶப்³த³ஶக்தேரசிந்த்யத்வாதா³த்மத்வாத்³போ³த⁴ரூபிண: ||
தத்ஸாக்ஷ்யத்வாச்ச நிதா³யா வித்³மஸ்தம் மோஹஹாநத: || 698 ||
த⁴ர்மாத⁴ர்மௌ ரஜோ ஜ்ஞேயம் ரஜோவத்தந்மலத்வத: ||
தத³கர்த்ருத்வதோ ப்³ரஹ்ம விரஜோ(அ)காரணத்வத: || 699 ||
அஸம்யக்³ஜ்ஞாநயாதா²த்ம்யோ ஜநிமத்ப்ரக்ருதித்வத: ||
ஆத்மைவா(அ)(அ)காஶஶப்³தே³ந ஶ்ருத்யேஹ ப்ரதிபாத்³யதே || 700 ||
ஜநிமத்காரணாதா³த்மா யோ(அ)ஸ்தூ²லாதி³விஶேஷண: ||
ஆகாஶாத்ஸ பரோ ஜ்ஞேய: தஸ்யாபூர்வாதி³ரூபத: || 701 ||
யஸ்மாதே³வமதோ(அ)ஜோ(அ)ஸாவகார்யாகாரணத்வத: ||
அஜத்வாதே³வ நி:ஶேஷவிகாராணாமபாக்ரியா || 702 ||
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தேர்மஹாநாத்மேதி ப⁴ண்யதே ||
கௌடஸ்த்²யாச்ச த்⁴ருவோ ஜ்ஞேயோ விகாரோச்சி²த்த்யஸம்ப⁴வாத் || 703 ||
ப்ரத்யக்தயா ஶ்ருதேர்வாக்யாத்தமேவோக்தவிஶேஷணம் ||
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் விஜ்ஞாயா(அ)(அ)த்மாநமாதி³த: || 704 ||
பு³பு⁴த்ஸோச்சே²தி³நீம் ப்ரஜ்ஞாம் ஸர்வாஜ்ஞாநநிராஸத: ||
ஸர்வஜ்ஞேயஸமாப்தேஶ்ச குர்யாத்³வாக்யார்த²போ³த⁴த: || 705 ||
இஹ வ்யாசக்ஷதே கேசிது³க்தாத்³வ்யாக்²யாநதோ(அ)ந்யத²ஆ ||
க்ருதாயா: கரணம் கீத்³ருக்ப்ரஜ்ஞாயா இதி சோதி³தே || 706 ||
உச்யதே வசஸா பு³த்³தௌ⁴ வஸ்துமாத்ரம் ஸமர்ப்யதே ||
விஜ்ஞாதஸ்ய ஸதத்த்வஸ்ய தாதா³த்ம்யப்ரதிபாத³நம் || 707 ||
பா⁴வநாஜ்ஞாநஸம்தாநை: ப்ரஜ்ஞாகரணமுச்யதே ||
அஸ்மிந்காலே து ஸா ப்ரஜ்ஞா நிஷ்டா²ம் நீதா க்ருதா ப⁴வேத் || 708 ||
இத்யேதது³ரரீக்ருத்ய விஜ்ஞாயேத்யுக்தமாத³ராத் ||
ப்ரமாணவ்ருத்தமுக்த்வைதந்மநஸைவேதிவாக்யத: || 709 ||
மாத்ராத்³யப்ரவிப⁴க்தம் ஸத³த்³வைதம் ப்³ரஹ்ம ஶாஶ்வதம் ||
த்³ரஷ்டவ்யம் தத்கத²ம் ஸாக்ஷாந்மாத்ருமாநாத்³யஸம்ப⁴வாத் || 710 ||
த்³ரஷ்டவ்யம் மநஸைவைதந்நாந்யா க³திரிஹேஷ்யதே ||
கத²ம் ததி³தி சேத³த்ர மாநவ்யாபார உச்யதே || 711 ||
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யோக்தௌ ஶப்³த³மாத்ராவலோகநம் ||
ஶ்ரோத்ரேண க்ரியதே தஸ்ய ஶப்³த³ஸ்யா(அ)(அ)லோசிதஸ்ய து || 712 ||
ஸ்வரவர்ணபதோ³கத்யா(அ)(அ)நுபூர்வீ யா ப்ரவிபா⁴க³பா⁴க் ||
ப்ரவிப⁴க்தக்ரமவதீ மநஸா தஸ்ய கல்ப்யதே || 713 ||
ஸ்வேநார்தே²நாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: ஸித்³த⁴ஶப்³த³ஸ்ய ய: ஸதா³ ||
த்³ருஶ்யதே மநஸைவாஸௌ நாதோ(அ)ந்யேநேஹ கேநசித் || 714 ||
தத்ரார்த²ப்ரத்யயோ யோ(அ)ஸௌ ப்ரமாதுர்மாநஸோ ப⁴வேத் ||
அவிஶிஷ்ட: ஸ பா³ஹ்யேந மேயேநார்தே²ந ஸம்க³தே: || 715 ||
ப்ரத்யயஶ்ச யதா²ரூபோ மாநஸோ(அ)ஸ்யோபஜாயதே ||
ப்ராஜ்ஞ ஆத்மா(அ)பி தாதா³த்ம்யாத்தந்மயத்வம் நிக³ச்ச²தி || 716 ||
மநோபு³த்³த்⁴யோரபே⁴தே³ந வ்யவஹாரஶ்ருதாவிஹ ||
தத்ரைவம் ஸதி யோப்யஸ்ய தே³வதாவிஷயோ ப⁴வேத் || 717 ||
யதா² ஶ்ருதௌ மநஸ்யேவ ப்ரத்யய: ஸோ(அ)வதிஷ்ட²தே ||
தந்மயத்வம் ததை²வைதிக்ரமேணைவ ஸ மாநவ: || 718 ||
த்³வைதைகத்வம் ஶ்ருதாச்ச²ப்³தா³த்பஶ்யதீஹ யதா³ ஹ்யஸௌ ||
ஹைரண்யக³ர்ப⁴மாத்மேதி பௌ³த்³த⁴ம் ஜ்ஞாநம் ததா³ ப⁴வேத் || 719 ||
ஸ க²லூத்பந்நவிஜ்ஞாநஸ்தந்மய: ஸம்ஸ்ததா² வ்ரஜேத் ||
தஸ்மிந்நேவ ஸ விஜ்ஞாந ஆத்மரூபே ஸ்தி²தோ ப⁴வேத் || 720 ||
பௌ³த்³தே⁴(அ)த² ஸ யதா³ தத்த்வம் பரம் ஸமநுபஶ்யதி ||
ததா³ விவிச்ய ரூபாணி க்ரமஶோ யோ தி⁴ய: ஶுப⁴ம் ||
வீக்ஷதே கேவலம் ஶுத்³த⁴ம் தத்த்வம் ப்³ரஹ்ம ஸநாதநம் || 721 ||
தந்மநோ(அ)த² பரே தத்த்வே லப்³த⁴லக்ஷ்யம் ஸ்வ ஆத்மநி ||
ரூபாணி விலிக²த்ஸாக்ஷாந்நிர்வாணம் ஸம்ப்ரலீயதே || 722 ||
பரம் தத்த்வம் ப்ரத்³ருஶ்யைவம் மநஸ்யத்³வைததாம் க³தே: ||
விஜ்ஞாநம் கேவலம் ஶுத்³த⁴ம் ஸ்வாத்மந்யேவாவதிஷ்ட²தே || 723 ||
தா³ஹ்யம் த³க்³த்⁴வா யதா² வஹ்நிர்தா³ஹ்யநாஶமநு ஸ்வயம் ||
நஶ்யதீத³ம் மநஸ்தத்³வத்³தூ³தமத்³வைதரூபதாம் ||
ஆபாத்³ய விஷயம் ஸம்யகஸ்வயமேவ ப்ரலீயதே || 724 ||
மநஸ்யஸ்மிந்நிலீநே து யத்ஸுக²ம் ஸ்வாத்மஸாக்ஷிகம் ||
யோகா³வஸ்தா²ம் பராமேதாமாஹுர்யோகா³விதோ³ ஜநா: || 725 ||
பூ⁴மௌ யதா²(அ)(அ)ஹிதம் லோஹம் பூ⁴மித்வமுபக³ச்ச²தி ||
மநோ(அ)க்ஷரே த்⁴ருதம் தத்³வத³ப⁴ரத்வம் நிக³ச்ச²தி || 726 ||
ஏதச்ச த்³ருஷ்டம் லோகே(அ)பி யைர்பா⁴வை: ஸம்ப்ரயுஜ்யதே ||
மநஸ்தந்மயதாமேதி தத்³பா⁴வேநாநுரஞ்ஜிதம் || 727 ||
ஏவமஸ்மிந்பரே தத்த்வே பா⁴வ்யமாநே முமுக்ஷுணா ||
தத்³பா⁴வமசிரேணைதி ஸ்தை²ர்யம் சாத்ரைவ க³ச்ச²தி || 728 ||
மநோவிநாஶமந்வேஷ விஜ்ஞாநாத்மா விலீயதே ||
யதா² ஸம்கல்பிதஶ்சார்த² உப⁴யோர்ஜ்ஞாநயோக³யோ: || 729 ||
ஏததே³வமபி⁴ப்ரேத்ய தது³க்தம் நேஹ கிம்சந ||
நாநா(அ)ஸ்தீத்யேவமேகத்வமஸ்மிஞ்ஶாஸ்ரே(அ)பி⁴தீ⁴யதே || 730 ||
முக்திப்ரவேஶோபாயோ(அ)யம் யதோ²க்தேநேஹ வர்த்மநா ||
உக்தோ மநஸ ஏகஸ்மிந்ப்ரத்யயோ மாநஸோ யத: || 731 ||
ஏகத்வதீ⁴வ்யவஸ்தா²(அ)பி மாநஸ்யேவேதி க³ம்யதாம் ||
வ்ருத்தி: ஸா த்வபரிக்ஷீணா மநோவ்ருத்திரியம் ப⁴வேத் ||
தாவத்³யாவத³மீ ஸர்வே விஶேஷா: ஸ்யு: க்ஷயம் க³தா: || 732 ||
ஸ்வாத்மந்யேவாத² ஸம்ஶுத்³த⁴ம் ஜ்ஞாநமத்³வைதரூபகம் ||
அவஸ்தி²தம் ப⁴வேத்ஸாக்ஷாதே³வம் க்ருத்வேத³முச்யதே || 733 ||
மநஸா(அ)நுப்ரவிஶ்யேத³ம் க்ரமேணைகாத்ம்யமுத்தமம் ||
யத்நாத³ப்ரமயம் தத்த்வம் த்³ரஷ்டவ்யம் தத்³விபஶ்சிதா || 734 ||
கௌடஸ்த்²யாத்³ த்⁴ருவமக்ஷய்யம் ப்ரத்யகா³த்மந்யவஸ்தி²தம் || 735 ||
விரஜ: ஶுத்³த⁴ இத்யர்த² ஆகாஶாத்பரத: ஸ்தி²த: ||
அஜோ ந ஜாயதே யஸ்மாந்மஹாந்ஸர்வமஹத்தர: || 736 ||
கமேவம்வித⁴மாத்மாநம் ஜ்ஞாத்வா குர்யாந்மதிம் த்³ருடா⁴ம் ||
பா⁴வநாஜ்ஞாநஸம்தாநஸம்ரூடா⁴மவிசாலிநீம் || 737 ||
த்³வைதாபி⁴தா⁴யகாஞ்ஶப்³தா³ந்த்⁴யாநகாலே ந சிந்தயேத் ||
வாசம் தே க்³லாபயந்த்யேதாம் யேயமேகத்வவாசிநீ || 738 ||
க்³லாநௌ தஸ்யாஸ்தத³ர்தே²(அ)ஸ்ய மநோ(அ)ஸ்மிந்நாதி⁴வர்ததே || 739 ||
தஸ்மாந்ந சிந்தயேதே³தாந்கிம்து யைகத்வவாசிநீ ||
வாக்பூர்வம் சிந்தயித்வா தாம் தத³ர்தே² தா⁴ரயேந்மந: || 740 ||
ஶ்ரீமத்³ப⁴ர்த்ருப்ரபஞ்சஸ்ய ஶ்லோகவ்யாக்²யேயமீரிதா || 741 ||
மநஸைவேத்யுபக்ரம்ய ஸா த்விதா³நீம் விசார்யதே ||
ந்யாய்யா(அ)ந்யாய்யேதி வா யத்நாத்³யுக்திபி⁴: ப்ரவிபா⁴க³ஶ: || 742 ||
மநஸைவைநுத்³ரஷ்டவ்யமிதி யத்³ப⁴வதேரிதம் ||
ஸத்யமேதந்மநோ முக்த்வா ந தஸ்யாஸ்த்யந்யதோ க³தி: || 743 ||
தத்த்வஸ்மாபி⁴ர்யதா²(அ)பா⁴ணி மநஸைவேதி த³ர்ஶநம் ||
மநஸா ஶக்யதே த்³ரஷ்டும் தத்ததை²வ ப்ரமாந்வயாத் || 744 ||
ப்ரமாணவ்யாப்ருதிர்யா(அ)பி ப⁴வதேஹோபவர்ணிதா ||
ஸா(அ)பி காமம் ப⁴வத்வேவ ந தோ³ஷஸ்தத்ர ப⁴ண்யதே || 745 ||
ஶப்³த³ப்ரதா⁴நம் விஜ்ஞாநம் ப்ரமாத்ருவ்யாப்ருதௌ புரா ||
ஜாயதே(அ)நந்தரம் ஶப்³த³: ஸ்வவ்யாபாரக்ரமாத³த² ||
ஜ்ஞாநப்ரதா⁴நதாமேதி ஸ்வார்த²ஸம்கேதவர்த்மநா || 746 ||
வர்ணஸ்வராதி³க்ரமவத்³வாக்யரூபாநுரஞ்ஜிதம் ||
அஜ்ஞாநதார்தா²தி⁴க³தௌ து ஜ்ஞாநம் மாநமிதீர்யதே || 747 ||
ஶப்³தா³பி⁴ந்நம் புரா ஜ்ஞாநம் ஶப்³த³ரூபாநுரஞ்ஜிதம் || 748 ||
ஸ்வப்ரமேயே ப்ரமாணம் ததி³தி யத்³வதி³ஹோதி³தம் ||
ப்ரமேயே(அ)பி ததை²வைதத்பூர்வம் மேயப்ரதா⁴நகம் || 749 ||
மேயவ்யாபாரத: பஶ்சாத்ப்ராப்தஜ்ஞாநாநுரஞ்சநாத் ||
கு³ணத்வம் வ்ரஜதி ஜ்ஞாமே ப்ரமேயோ(அ)ர்த²: ப்ரமாதரி || 750 ||
அமிதார்தா²நுக³ம் ஜ்ஞாநம் ப்ரமேயார்தா²நுரஞ்ஜிதம் ||
பூர்வோக்தேந ப்ரமாணேந ஸம்க³தேர்மேய உச்யதே || 751 ||
மேயமாநாபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ யதே²ஹ ப்ரதிபாதி³த: ||
ஏவமேவைஷ விஜ்ஞேயோ மேயமாநாந்தரேஷ்வபி || 752 ||
மேயமாநாபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்மாநமேயார்த²ஸம்கராத் ||
நஶ்யத்³விஶேஷணத்வம் தந்மாநம் யாதி ப²़லாத்மநி || 753 ||
தாவந்மாத்ரப்ரதா⁴நத்வாத்ப்ரமாணப²़லமுச்யதே ||
இத்யேஷ மாநவ்யாபாரோ யதா²வத³நுவர்ணித: || 754 ||
வ்யாபார: கர்த்ருதந்த்ர: ஸ்யாத்தநுவாக்³பு³த்³தி⁴ஸாத⁴ந: ||
பும்ஸஸ்தத்ர ஸ்வதந்த்ரத்வாத்³வித்³யாச்சா²ஸ்ரம் ப்ரவர்தகம் || 755 ||
வஸ்துதந்த்ரம் து ஸத்³யத்ர விஜ்ஞாநம் ஜாயதே ப³லாத் ||
தத்ராபுருஷதந்த்ரத்வாந்ந கஶ்சித்³விதி⁴ரிஷ்யதே || 756 ||
வ்யாபார: கர்த்ருதந்த்ரோ ஹி தமேதமிதிஶாஸ்ரத: ||
நித்யோ த்⁴யாநாதி³ரூபோ வா ஸ ஸ்யாத்³ பு³த்³தி⁴விஶுத்³த⁴யே || 757 ||
தமோரஜோப்⁴யாம் முக்தா தீ⁴ர்யதா³ ஸ்யாது³க்தஸாத⁴நாத் ||
ஶமாதி³மாந்யதா²தத்த்வமதா²(அ)(அ)த்மாநம் ஸமீக்ஷதே || 758 ||
தஸ்மிந்த்³ருஷ்டே(அ)த² ஸர்வஸ்ய தாவந்மாத்ரைகதத்த்வத: ||
ஸர்வாஜ்ஞாநஸமுச்சி²த்தே: ஸர்வஜ்ஞாநோத³யஸ்ததா² || 759 ||
நி:ஶேஷபுருஷார்தா²ப்தி: ஸர்வத³:கௌ²க⁴நிஹ்நுதி: ||
யதோ(அ)த ஆத்மநி ஜ்ஞாதே க்ருதக்ருத்யத்வஹேதுத: || 760 ||
வாங்ப⁴ந:காயஸாத்⁴யாயா வ்யாப்ருதே: ஸ்யாத³ஸம்ப⁴வ: ||
ப²़லாவதி⁴த்வாத்ஸர்வேஷாமுபாயாநாம் ஜக³த்யபி || 761 ||
ப்ரமேயமயதாம் காமம் ப்ரமாதைவ வ்ரஜத்வயம் ||
தஸ்யைவ பரிணாமித்வாத்ப்ரமேயேந ச ஸம்க³தே: || 762 ||
ஷட்³பா⁴வவிக்ரியாபா⁴வாத³ஸங்கா³ச்சாப்யநாத்மநா ||
விஜ்ஞாநாதி³மயத்வம் ஸ்யாந்ந ஸ்வத: ப்ரத்யகா³த்மந: || 763 ||
ஏவம்பூ⁴தோ(அ)பி சாஜ்ஞாத: கார்யகாரணரூபதாம் ||
வ்ரஜத்யேஷ யதா² ரஜ்ஜுரஜ்ஞாதா ஸர்பரூபதாம் || 764 ||
மநஆதே³ரஶேஷஸ்ய ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுத: ||
ஹேதுத்⁴வஸ்தௌ ப⁴வேத்³த்⁴வஸ்திரகார்யாகாரணே(அ)க்ஷரே || 765 ||
தத்த்வபோ³தா⁴ந்ந நாஶ: ஸ்யாத்³வதிரேகாந்வயௌ ந ச ||
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகயாதா²த்ம்யாத³வித்³யாதே³ரிஹா(அ)(அ)த்மநி || 766 ||
விநாஶ: க்ரியதே யத்ர வ்யதிரேகோ(அ)த²வா(அ)ந்வய: ||
கார்யகாரணஸம்ப³ந்தா⁴ந்முக்திஸ்தத்ர ஸுது³ர்லபா⁴ || 767 ||
த்⁴யாநாதி³ஸம்ஸ்க்ருதம் சேதோ யதி³ முக்தௌ ப்ரணஶ்யதி ||
ஸபா⁴வநம் ஸஹேத்வேவம் த்⁴யாநம் ஸர்வமபார்த²கம் || 768 ||
அத² முக்தௌ தத³ந்வேதி காரணேந ஸஹாந்வியாத் ||
அஜ்ஞாநே ஸதி ஸம்ஸாரோ வத³ கேந நிவார்யதே || 769 ||
லோஹாதே³: காரணம் பூ⁴மிர்பூ⁴மிஷ்ட²ம் பூ⁴மிதாமிதம் ||
விரோதி⁴ஹேதுஸம்பர்கால்லோஹாத்³யேதி ந வாயுதாம் || 770 ||
ஸ்வகாரணஸ்த²ம் நித்யம் ச கார்யம் ஸர்வமித³ம் மதம் ||
ந சைதி காரணத்வம் தத்தஸ்மாது³க்தமபேஶலம் || 771 ||
குலாலாத்³யுத்த² ஸம்ஸ்காரவிநாஶாதே³வ தத்ஸ்வயம் ||
கார்யம் காரணதாமேதி ந து தத்காரணாஸ்தி²தே: || 772 ||
ஆரப்⁴யம் யத்ர கார்யம் ஸ்யாத்தத்ரைவ வ்யாப்ருதிர்த்⁴ருவம் ||
தமித்யஸ்யா: ஶ்ருதேர்ஜ்ஞேயா பா⁴வநாஜ்ஞாநகர்மணாம் || 773 ||
ப்³ரஹ்மைவ ஸந்ஸ்வதோ யத்ர ப்³ரஹ்மாப்யேதி தமோஹநுதே: ||
நாமீஷாம் வ்யாப்ருதிஸ்தத்ர ஹ்யுத்பத்த்யாதி³விரோத⁴த: || 774 ||
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநவித்⁴வம்ஸிஜ்ஞாநாப்⁴யாஸோ(அ)பி நேஷ்யதே ||
ஸக்ருதா³த்மப்ரஸூத்யைவ போ³த⁴ஸ்யாஜ்ஞாநஹாநத: || 775 ||
ந ஹ்யாவ்ருத்திவ்யபேக்ஷம் ஸந்மாநம் ஜக³தி கிம்சந ||
ஸ்வப்ரமேயே தமோ ஹந்தி ஸ்வஸாத்⁴யே ஸாத⁴நம் யதா² || 776 ||
பா⁴வநாஜம் ப²़லம் யத்ஸ்யாத்³யச்ச ஸ்யாத்கர்மண: ப²़லம் ||
ந தத்ஸ்தா²ஸ்ந்விதி மந்தவ்யம் பண்யஸ்த்ரீக³மநம் யதா² || 777 ||
ஸம்ஸார்யஸ்மீதி சேத்³த்⁴வஸ்தா கோடிகல்போபப்³ரும்ஹிதா ||
ஸ்வல்பீயோப்⁴யாஸஜா ஸ்தா²ஸ்ந்வீ பா⁴வநேத்யத்ர கா ப்ரமா || 778 ||
தஸ்மாந்ந ஸாத்⁴வித³ம் ஸர்வம் பா⁴வநாஸம்சயார்தி²பி⁴: ||
த்⁴யாநாதி³ யது³பந்யஸ்தம் நி:ஶேஷாநர்த²முக்தயே || 779 ||
வாக்யேநாவேதி³தம் க்ருத்ஸ்நம் யதி³ ஸாக்ஷாத்ப்ரபோ³த்⁴யதॆ || வஸ்து பு³த்³தௌ⁴ வத³ த்⁴யாயந்வ்யாபாராத்கிமபேக்ஷதே || 780 ||
நி:ஶேஷாநர்த²ஸம்ப்ராப்திகைவல்யாநாப்திக்ருத்தம: ||
தத்தேஜ்ஜ்ஞாநாத³பத்⁴வஸ்தம் ஸமாப்தம் யச்சிகீர்ஷிதம் || 781 ||
க்ருதம் சிகீர்ஷிதம் ஸர்வம் பு³த்³த⁴ம் யச்ச பு³பு⁴த்ஸிதம் ||
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநோத³யாத்ஸர்வம் வர்ஜிதம் யஜ்ஜிஹாஸிதம் || 782 ||
ததே²ப்ஸிதம் ச ஸம்ப்ராப்தமித்யேவம் க்ருதக்ருத்யதா ||
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஸம்மோஹத்⁴வம்ஸமாத்ராத்ப்ரபோ³த⁴த: || 783 ||
ஸபர்பிதம் சேச்ச²ப்³தே³ந பு³த்³தௌ⁴ வஸ்து யதோ²தி³தம் ||
ப்ரஜ்ஞாம் குர்வீதேதி விதி⁴: கிமர்த² இதி ப⁴ண்யதாம் || 784 ||
ந சேத்ஸமர்பிதம் ஸாக்ஷாத்³வஸ்து ஶ்ருத்யா யதோ²தி³தம் ||
அப்ராமாண்யம் ஶ்ருதே: ப்ராபத்ஸ்வார்த²ஸ்யாப்ரதிபாத³நாத் || 785 ||
ஸ்வப்ரமேயே ப்ரமாணம் ஸத்ப்ரவ்ருத்தம் ஸ்வாத்மலாப⁴த: ||
அஜ்ஞாநாத்³யநிராஸேந நாஸ்தி லோகே ப்ரபோ³த⁴கம் || 786 ||
அஜ்ஞாநமித்²யாஸம்ஶீதிவ்யதிரேகேண நாபரம் ||
ப்ரத்யர்தி² மேயவிஷயே மாநஸ்யேஹாஸ்தி கிம்சந || 787 ||
அஜ்ஞாநாதி³த்ரயம் பா³த்⁴யம் மேயயாதா²த்ம்யஸம்ஶ்ரயாத் ||
மாநம் பா³த⁴கமேவாத்ர பா³த்⁴யேந ந ஹி ஹந்யதே || 788 ||
பா³த்⁴யஸ்ய பா³த⁴நாதே³வ ப்ரமாணஸ்ய ப்ரமாணதா ||
ஸ்வமேயதத்த்வஸம்ப³ந்த⁴லப்³த⁴ரூபஸ்ய ஸர்வதா³ || 789 ||
நாத³க்³த்⁴வா(அ)ப்⁴யாஹிதம் தா³ஹ்யமக்³ரேரக்³நித்வமிஷ்யதே ||
யதா² பா³த்⁴யமபா³தி⁴த்வா நைவம் பா³த⁴கதா மிதே: || 790 ||
ந ச ப்ராமாணிகம் ஜ்ஞாநமுத்பத்த்யாதௌ³ நியுஜ்யதே ||
ஸ்வமேயவ்யக்திதஸ்தஸ்ய ந கார்யாந்தரமிஷ்யதே || 791 ||
ந ச மாநாந்தரைர்மேயே மாநஸ்யேஷ்டா விரோதி⁴தா ||
அஸாதா⁴ரணமேயத்வாந்மாநாநாம் சக்ஷுராதி³வத் || 792 ||
மாநாந்தரைர்விரோத⁴ஶ்சேந்மாநஸ்யாப்⁴யுபக³ம்யதே ||
தது³ச்சி²த்தௌ ந ஹேது: ஸ்யாத்³விரோத⁴ஸ்ய ப்ரமாஶ்ரயாத் || 793 ||
ந ச ஸாமாந்யதோ ஜ்ஞாநம் ல்யப³ந்தேநாபி⁴தீ⁴யதே ||
ப்ரத்யக்³வஸ்து யத: ஸித்³த⁴மஸாமாந்யவிஶேஷவத் || 794 ||
ஸாமாந்யேநேக்ஷமாணஸ்ய விஶேஷேண ச வஸ்த்வித³ம் ||
அபவாத³: புரா தஸ்ய ந பஶ்யந்தீதி வர்ணித: || 795 ||
அந்யே து பண்டி³தம்மந்யா: ஸம்ப்ரதா³யாநுஸாரத: ||
விஜ்ஞாயேதி வச: ஶ்ரௌதமித³ம் வ்யாசக்ஷதே(அ)ந்யதா² || 796 ||
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யோத்த²விஜ்ஞாநேந யதோ²தி³தம் ||
விஜ்ஞாய வஸ்த்வஸம்ஸர்கி³ ப்ரஜ்ஞாம் குர்வீத யத்நத: || 797 ||
நந்வத்ராபி க்ருதைவாஸௌ ல்யப³ந்தேநாபி⁴தீ⁴யதே ||
ப்ரஜ்ஞா(அ)த: கரணம் தஸ்யா பூ⁴ய: கஸ்மாத்³விதீ⁴யதே || 798 ||
மைவம் பதா³ர்த²ஸம்ஸர்க³ரூபஸ்யைவாததா²த்மகே ||
ஐகாத்ம்யே வாக்யஹேதூத்த²போ³த⁴ஸ்யோத்³பூ⁴திகாரணாத் || 799 ||
ப்³ரஹ்மாஸம்ஸர்கி³ தத்³யஸ்மாத³ஸாமாந்யவிஶேஷவத் ||
ஸம்ஸர்க³ரூபம் வாக்யோத்த²ம் ஜ்ஞாநம் நீலோத்பலாதி³வத் || 800 ||
ஸ்வபா⁴வதோ(அ)கி²லம் வாக்யம் ஸம்ஸர்கா³த்மகமேவ ஹி ||
பரோக்ஷவ்ருத்த்யா ச ததா² வஸ்து போ³த⁴யதி ஸ்வத: || 801 ||
ஸ்வஸ்வபா⁴வம் ந சோல்லங்க்⁴ய ஸ்வபா⁴வாந்தரஸம்ஶ்ரயாத் ||
ப்³ரஹ்மாஸம்ஸர்கி³ ஸாக்ஷாச்ச ஶப்³த³: ஶக்ரோதி போ³தி⁴தும் || 802 ||
அலப்³த⁴ப்³ரஹ்மயாதா²த்ம்யம் ஜ்ஞாநம் வாக்யோத்³ப⁴வம் யத: ||
தஸ்மாத்ப்ரஜ்ஞாம் ப்ரகுர்வீத ஸாக்ஷாத்³ப்³ரஹ்மைககோ³சராம் || 803 ||
அபாஸ்தாஶேஷஸம்ஸர்க³ம் யயா ப்³ரஹ்மாதி⁴க³ம்யதே || 804 ||
கேநேதி ச வ்யபேக்ஷாயாம் விஜ்ஞாநேநேதி க³ம்யதே ||
ல்யப³ந்தோக்தேந ஸாம்நித்⁴யாந்ந ததோ(அ)ந்யத³பேக்ஷ்யதே || 805 ||
யோக்³யம் ஸம்நிஹிதம் சேத³ம் ஸாகாங்க்ஷம் ச ஸமீக்ஷ்யதே ||
விஜ்ஞாநம் யல்ல்யப³ந்தோக்தம் ததே³வாத்ர து ஸாத⁴நம் || 806 ||
தஸ்மாத்³வாக்யோத்த²விஜ்ஞாநஸாத⁴நாப்⁴யாஸதோ(அ)நிஶம் ||
ப்ரஜ்ஞாம் குர்யாத³ஸம்ஸர்கி³ப்³ரஹ்மயாதா²த்ம்யபோ³தி⁴நீம் || 807 ||
அபேதாஶேஷஸம்ஸர்க³ம் தயைவ ப்³ரஹ்ம க³ம்யதே ||
யதோ(அ)ஶேஷதமோஹந்த்ரீ ப்ரஜ்ஞா ஸைவாத இஷ்யதே || 808 ||
ஸாக்ஷாத்³த³ர்ஶநஸித்³த்⁴யர்த²மந்யத்ராபி பி³தீ⁴யதே ||
நிதி³த்⁴யாஸநவாக்யேந ஸாத⁴நம் த்⁴யாநலக்ஷணம் || 809 ||
இத்யேவமாதி³வாக்யாநி க³ம்பீ⁴ரந்யாயவேதி³ந: ||
கேசித்³வ்யாசக்ஷதே யத்நாத³த்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே || 810 ||
மாநாந்தராபரிஜ்ஞாதே ப்ரமேயார்தே² ப்ரமாம் ஸ்ப²़ுடாம் ||
மேயாஜ்ஞாதத்வபா³தே⁴ந குர்வந்மாநமிதீர்யதே || 811 ||
ப்³ரஹ்மாநதி⁴க³தம் சேத³ம் வாக்யாத³ந்யை: ப்ரமாந்தரை: ||
தத்³யதா² போ³த⁴யேத்³வாக்யம் தத்ததை²வேதி க்³ருஹ்யதாம் || 812 ||
ப்ரமாணாதே³வ யத்ப்ராப்தம் கத²ம் தத³திஶங்க்யதே ||
ப்³ரஹ்ம ஸம்ஸர்க³ரூபம் வா யதி³ வா(அ)தோ(அ)ந்யதா² ஶ்ருதே: || 813 ||
ப்ரமாணதோ(அ)பி ஸம்ப்ராப்தம் யதி³ வஸ்த்வதிஶங்க்யதே ||
ததா³ ஶங்காநிவ்ருத்த்யர்த²ம் மாநாத³ந்யத்கிமிஷ்யதாம் || 814 ||
ந சாபி ஸ்வப்ரமேயே(அ)ஸ்தி மாநாநாம் போ³த⁴ஹேதுத: ||
தாரதம்யம் யதா² கார்யே காரகாணாமஸம்ப⁴வாத் || 815 ||
ந ச ப்ரமாந்தரை: ஸாக்ஷாத³ஜ்ஞாதே ப்³ரஹ்மவஸ்துநி ||
அயதா²வஸ்த்விதி ஜ்ஞாநம் வக்தும் ஶக்யம் விபஶ்சிதா || 816 ||
அபி மாநாந்தராஜ்ஜ்ஞாதே தத்³விருத்³த⁴ஸ்வபா⁴வகே ||
ந சைவம் யுஜ்யதே வக்தும் த்³வயோரபி மிதித்வத: || 817 ||
ப்ரமாந்தரேண சேஜ்ஜ்ஞாதம் ப்³ரஹ்மாஸம்ஸர்க³ரூபகம் ||
க்ருதத்வாத்தர்ஹி ப்ரஜ்ஞாயா நிஷ்ப²़லோ(அ)யம் புநர்விதி⁴: || 818 ||
ப்ரஜ்ஞாயாஶ்ச ஸமாப்தத்வாத³வித்³யாயா நிராக்ருதே: ||
புருஷார்த²ஸ்ய சா(அ)(அ)ப்தத்வாத்கிமர்த²ம் விதி⁴ஶாஸநம் || 819 ||
வாக்யமாநோத்³ப⁴வம் ஜ்ஞாநமயதா²வஸ்த்விதீர்யதே ||
யதா²வஸ்த்வப்ரமோத்த²ம் ச சித்ரம் ஸர்வஜ்ஞசேஷ்டித்நம் || 820 ||
ந ச மித்²யாதி⁴யோ(அ)ப்⁴யாஸாத்ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸமுத்³ப⁴வ: ||
ததா² ஸத்யப்ரயத்நேந முக்தி: ஸ்யாத்ஸர்வதே³ஹிநாம் || 821 ||
ஸம்ஸாரமித்²யாவிஜ்ஞாநமப்⁴யஸ்யந்த்யேவ ஸர்வதா³ ||
ப்ராணிநோ ந ச ஸம்யக்³தீ⁴ஸ்தேஷாம் ப்³ரஹ்மண்மி ஜாயதே || 822 ||
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநப்ரஸூதேஶ்ச விகா⁴தாயைவ ஜாயதே ||
மித்²யாஜ்ஞாநாப்⁴யாஸஹேது: ஸம்ஸ்காரோ ந து ஜந்மநே || 823 ||
ததா²ச ப்ராஹ ப⁴க³வாந்வ்யாஸ: ஸத்யவதீஸுத: ||
பூர்வமர்தா²ந்தரே ந்யஸ்தா காலாந்தரக³தா மதி: || 824 ||
தேநாந்யம் ஸந்தமப்யர்த²ம் த்³வேஷாந்ந ப்ரதிபத்³யதே ||
பரீக்ஷ்ய யோ ந க்³ருஹ்ணாதி க்³ருஹ்ணாதி ச விபர்யயாத் || 825 ||
த்³ருட⁴பூர்வஶ்ருதத்வாச்ச ப்ரமாதா³ச்சாபி லௌகிகாத் ||
சதுர்பி⁴: காரணைரேதைர்யாதா²தத்²யம் ந விந்த³தி || 826 ||
நாதோ மித்²யாதி⁴யோ(அ)ப்⁴யாஸ: ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய ஜந்மநே || 827 ||
அபி மித்²யாதி⁴யோ(அ)ப்⁴யாஸ: ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய ஜந்மநே ||
ஸ்யாதே³வ சேச்ச்²ருதேர்மாத்வாந்ந மிதேர்வ்யஞ்ஜகத்வத: || 828 ||
கார்யோத்பத்தௌ ஸ்வதந்த்ரத்வம் காரணஸ்யைவ நிஶ்சிதம் ||
மாநஸ்ய வ்யஞ்ஜகத்வாத்து மேயதத்த்வாநுரோதி⁴தா || 829 ||
அபி சாப்⁴யஸ்யமாநஸ்ய தா³ர்ட்⁴யம் த்³ருஷ்டம் ஜக³த்யபி ||
தத³ப்⁴யாஸவஶாதே³வமத்ராப்யத்⁴யவஸீயதாம் || 830 ||
ப⁴வத்³வ்யாக்²யாத ஏவார்தோ² ந சாஸ்ய வசஸோ த்⁴ருவம் ||
வ்யாக்²யேய: ஸோ(அ)பரேணாபி ராஜ்ஞாமாஜ்ஞாம் விநா க்வசித் || 831 ||
ப⁴வத்³வ்யாக்²யாநதோ(அ)ஸ்மாபி⁴ருக்தா தோ³ஷபரம்பரா ||
ஸா யதா² ப்ரஸஜேந்நேஹ வ்யாக்²யேயம் தத்ததா² வச: || 832 ||
ஸர்வமாநாவிரோதே⁴ந வாக்யார்தோ² க³ம்யதே யதா² ||
கு³ணவ்ருத்த்யா(அ)ந்யதா² வா தத்³வ்யாக்²யேயம் ஸுவிபஶ்சிதா || 833 ||
வாக்யமாஹாத்ம்யஸம்பூ⁴தம் ஶாப்³த³ம் விஜ்ஞாநமுச்யதே ||
மேயயாதா²த்ம்யதோ ஜாதா ப்ரஜ்ஞேதீஹாபி⁴தீ⁴யதே || 834 ||
ஶாப்³த³விஜ்ஞாநமாநேந ப்ரஜ்ஞாமைகாத்ம்யலக்ஷணாம் ||
ப்³ரஹ்மாஸ்மீதி ப்ரகுர்வீத பு³பு⁴த்ஸோச்சே²தி³நீம் த்³ருடா⁴ம் || 835 ||
விஜ்ஞாயேதி ல்யப³ந்தேந ப்ரமாணவ்யாப்திருச்யதே ||
மேயஸ்ய தேந மாவ்யாப்தி: ப்ரஜ்ஞாமித்யபி⁴தீ⁴யதே || 836 ||
ப்ரமாணவ்யாப்ருதேர்யஸ்மாந்மேயஸ்ய வ்யாப்ருதேஸ்ததா² ||
ப்ரஜ்ஞாப²़லம் ஜாயதே(அ)த² யத³பூர்வாதி³லக்ஷணம் || 837 ||
ப்ரமாத்ராதி³விபா⁴கே³ந மாநம் மேயம் ஸமஶ்நுதே ||
மேயேநா(அ)(அ)ப்தௌ து தத்³த்⁴வாஸ்திர்மேயயாதா²த்ம்யமாத்ரத: || 838 ||
ஸகாரணஸ்ய மாத்ராதே³: ப்ரத்யக்³த்³ருஷ்ட்யதிரேகத: ||
தத்த்வம் நாந்யத்³யதஸ்தஸ்மாத்தந்மாத்ரேணைப³ தத்³த⁴தி: || 839 ||
நித்³ராந்த⁴: ஸந்யதா² ஸ்வப்நே ஹ்யக்³நிவ்யாக்⁴ராதி³ஸம்க³தே: ||
நித்³ராஸ்வப்நப்ரஹாணேந போ³த⁴மாத்ரார்த²பா⁴க்³ப⁴வேத் || 840 ||
ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஸம்பூ⁴தநாநாத்வோத்த²ப்ரபோ³த⁴த: ||
ப்ரத்⁴வம்ஸாதா³த்மமோஹஸ்ய ததை²காத்ம்யம் ஸமஶ்நுதே || 841 ||
ஶாஸ்ராசார்யமதிர்வா(அ)த்ர விஜ்ஞாயேத்யபி⁴தீ⁴யதே ||
ப்ரஜ்ஞேத்யாதி³கயா வாசா ஹ்யாத்மப்ரத்யய உச்யதே || 842 ||
ஶாஸ்ராசார்யவ்யபேக்ஷத்பா³த்பரதந்த்ரைவ தந்மதி: ||
அநந்யாபேக்ஷதோ ஜ்ஞேயா ப்ரத்யக்³பு³த்³தே⁴: ஸ்வதந்த்ரதா || 843 ||
ஆத்மப்ரத்யய ஆத்மைகோ த்³விதீய: புநராத்மந: ||
அநாத்மப்ரத்யய: ஸோ(அ)ஹமுத்பத்த்யைவாஸ்மி கேவல: || 844 ||
யதி³ வோக்தாத்மயாதா²த்ம்யபோ³தே⁴நைவாத்³வயாத்மிகாம் ||
ப்³ரஹ்மப்ரஜ்ஞாம் ப்ரகுர்வீத விஶேஷணஸமாஶ்ரயாத் || 845 ||
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தப்³ரஹ்மார்தோ²(அ)நாத்மநோ(அ)ந்யத: ||
லப்⁴யதே(அ)த்ர யதஸ்தஸ்மாத்தமேவேத்யபி⁴தீ⁴யதே || 846 ||
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தப்³ரஹ்மார்தா²ந்நாபி சாந்யத: ||
ப்ரத்யக்தா லப்⁴யதே ஸாக்ஷாந்மஹாநாத்மேத்யதோ(அ)த்ர கீ³: || 847 ||
வ்யாவர்த்யார்தா²திரேகேண நா(அ)(அ)த்மப்³ரஹ்மபதா³ர்த²யோ: ||
ஸ்வரூபே(அ)ஸ்தி பி⁴தா³ காசித³மாநித்வாதி³வஸ்துவத் || 848 ||
விருத்⁴யதே(அ)க்ரியாரூபம் மாநித்வாதி³க்ரியாத்மகை: ||
அமாநித்வாதி³கம் வஸ்து யதே²ஹாபி ததே²ஷ்யதாம் || 849 ||
ப்ரத்யக்³வஸ்த்வத்³வயமபி தத³போ³தோ⁴பகா⁴தத: ||
ஸ்ரகி³வாஹ்யாதி³ரூபேண ப்ரத²தே பே⁴த³வந்ம்ருஷா || 850 ||
ததை²வா(அ)(அ)த்மா(அ)பி தத்³ப்³ரஹ்ம தத³வித்³யைகஹேதுத: ||
பரோக்ஷமிவ தத்³பா⁴தி திமிரோத்³பூ⁴தசந்த்³ரவத் || 851 ||
ஸத்³விதீயபரோக்ஷத்வே யதோ(அ)ஜ்ஞாநைகஹேதுகே ||
ந வஸ்து ஸ்ப்ருஶதஸ்தஸ்மாத்ப்ரமாணோத்த²ப்ரபோ³த⁴த: || 852 ||
யதா²வஸ்த்வபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்நிவர்தேதே ஸஹேதுகே ||
அகாரகாத்மபோ³த⁴ஸ்ய ஜந்மநைவ தமோஹ்நுதி: || 853 ||
நாந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் நாப்யபா⁴வேந தத்³த⁴தி: ||
ஆத்மப்³ரஹ்மபதா³ர்தை²கரூபேணைவ ஹநுதிர்யத: || 854 ||
நாந்யத³ஜ்ஞாநதோ(அ)ஸ்தித்வம் த்³விதீயஸ்யா(அ)(அ)த்மநோ யதா² ||
நிவ்ருத்திரப்யவித்³யாயா நாவக³த்யாத்மநோ(அ)பரா || 855 ||
பதா³ர்த²ப்ரதிபோ³தோ⁴ வா வாக்யார்த²ஜ்ஞாநஜந்மநே ||
விஜ்ஞாயேத்யுச்யதே ஶ்ருத்யா பும்ஸஸ்தத்ர ஸ்வதந்த்ரத: || 856 ||
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் வாக்யநீட³பதா³ர்த²யோ: ||
புமாநலம் விவேகாய ந து வாக்யார்த²வித்தயே || 857 ||
நாநுத்பந்நே விதி⁴: பும்ஸோ(அ)ஶக்யாத்வாத்³வஸ்துதந்த்ரத: ||
உத்பந்நே(அ)பி க்ருதார்த²த்வாந்ந ஸ்யாத்³வாக்யார்த²போ³த⁴நே || 858 ||
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் லௌகிகத்வாத்பதா³ர்த²யோ: ||
ஶக்தஸ்தத்³விஷயம் ஜ்ஞாநம் கர்தும் வாக்யார்த²வித்தயே || 859 ||
ஆத்மா த்³ரஷ்டவ்ய இத்யாதா³வயமேவ விதீ⁴யதே ||
பதா³ர்த²விஷய: பும்ஸோ வ்யாபாரோ யோ(அ)நுமாத்மக: || 860 ||
வாக்யார்த²ப்ரதிபோ³த⁴ஸ்ய பதா³ர்தா²ஜ்ஞாநமேவ து ||
அந்தராயோ யதஸ்தஸ்மாத்பதா³ர்த²ஜ்ஞாநசோத³நா || 861 ||
ஜ்ஞாத்வா(அ)(அ)த்மாநம் தமேவேதி தந்மோஹோத்தா²த³நாத்மந: || 862 ||
அநாத்மார்த²ப்ரதா⁴நோ(அ)யம் யாவதா³த்மா ஸமீக்ஷ்யதே ||
ப்³ரஹ்மாஸ்மீதி ந தாவத்³தீ⁴ர்ஜாயதே ஸாந்தராயத: || 863 ||
அநாத்மநோ யதா³(அ)(அ)த்மாநம் ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநகல்பிதாத் ||
விவிநக்த்யநுமாநேந ததா³ வாக்யார்த²தீ⁴ர்ப⁴வேத் || 864 ||
ஆத்மந்யேவ யதா³(அ)(அ)த்மாநம் வ்யுத்தா²ப்யாநாத்மநோ நர: ||
விஜாநாதி ததா³ ஸர்வமாத்மைவேதி ப்ரபஶ்யதி || 865 ||
அத²வா புருஷார்த²த்வாத்ப்ரஜ்ஞாயா: கரணம் ந்ருணாம் ||
ஸ்வத: ப்ராப்தமநூத்³யேஹ தமேவேதி நியம்யதே || 866 ||
ப்ரஜ்ஞாம் குர்வீத யதி³ஹ தத்தமேவ யதோ²தி³தம் ||
தாம் ப்ரகுர்வீத விஜ்ஞாய ஸ்வாத்மாநம் ந த்வநாத்மந: || 867 ||
தத்த்வமாத்மைவ ஸர்வஸ்ய கார்யகாரணவஸ்துந: ||
யஸ்மாதா³த்மநமேவாத: ப்ரஜ்ஞாம் விஜ்ஞாய குர்விதி || 868 ||
தத³ந்யவிஷயஜ்ஞாநே ந கிம்சித்³வேத்தி தத்த்வத: ||
ந ச க்ருத்ஸ்நதமோஹாநி: ஸர்வஜ்ஞாநோத³யோ ந ச || 869 ||
ப்ரத்யகா³த்மநி து ஜ்ஞாதே ஶ்ருத்யுக்தேநைவ வர்த்மநா ||
நாநுத்பந்நம் க்வசிஜ்ஜ்ஞாநம் நேஹாத்⁴வஸ்தம் தமோ(அ)ப்யத: || 870 ||
விஜ்ஞாயேஹ தமேவாத: ப்ரஜ்ஞா குர்வீத ஸத்³த்³வீஜ: ||
அஜ்ஞாநாதி³ ததா² க்ருத்ஸ்நமாத்மநோ(அ)ந்யத்ர வேத³நே ||
ஸர்வமாத்மாநமேவேதி ஶ்ருதேரபி வசஸ்ததா² || 871 ||
நிஷ்கர்மிகா வா ப்ரஜ்ஞேஹ விஹிதேத்யத² ப⁴ண்யதே ||
கர்ம தஸ்யாஸ்தமேவேதி விஜ்ஞாயேத்யநுவாத³த: || 872 ||
ப்ரஜ்ஞா வா பரமாத்மேஹ ப்ரஜ்ஞாநமிதிவாக்யத: ||
விஜ்ஞாயேஹ தமாத்மாநம் ப்ரஜ்ஞாம் குர்வீத ஸத்³த்³விஜ: || 873 ||
இமம் தே³ஹஸ்த²மாத்மாநம் விஜ்ஞாயோக்தேந வர்த்மநா ||
பராம் ப்ரஜ்ஞாம் ப்ரகுர்வீதேத்யேஷ ஶாஸ்ரஸ்ய ஸம்க்³ரஹ: || 874 ||
தத்ரைவம் ஸம்ப⁴வத்யர்தே² ஸர்வமாநாவிரோதி⁴நி ||
வாக்யார்த²: கல்ப்யதே கஸ்மாத்³விருத்³தோ⁴ ய: ப்ரமாந்தரை: || 875 ||
அஸம்தோஷாத³தோ(அ)ந்யே(அ)த்ர பூ⁴ரிதோ³ஷப்ரத³ர்ஶிந: ||
வ்யாக்²யாநாத³ந்யதா² சக்ருர்வ்யாக்²யாம் வேதா³ர்த²நிஶ்சிதா: || 876 ||
விதா³ந்தவாக்யஜம் ஜ்ஞாநம் யதா²வஸ்த்வேவ மோஹநுத் ||
ப்ராமாண்யாத்³வேத³வசஸஸ்தஜ்ஜம் மித்²யா ப⁴வேத்கத²ம் || 877 ||
வாக்யஶ்ரவணகாலே தத்ஸர்வாஜ்ஞாநதமோபநுத் ||
ஜாயதே யத்³யபி ஜ்ஞாநம் க்ருத்ஸ்நைகாத்ம்யஸமாஶ்ரயம் || 878 ||
ஜந்மாநந்தரமேவைதத³நாதி³தமஸா(அ)கி²லம் ||
ததா²(அ)பி பா³த்⁴யதே ஜ்ஞாநமவித்³யாகார்யத³ர்ஶநாத் || 879 ||
அவித்³யாஹேதுராகா³தீ³ந்ஸம்யக்³ஜ்ஞாநாத³நந்தரம் ||
யதோ வீக்ஷாமஹே தஸ்மாஜ்ஜ்ஞாநஸ்யாஜ்ஞாநபா³த⁴நம் || 880 ||
நைஸர்க்³யாக³ந்துகீ சேதி ஹ்யவித்³யா த்³விவிதா⁴ ஸ்ம்ருதா ||
ஆக³ந்துகீ ஸ்யாத்³விஷயே நைஸர்கி³க்யாத்மநீஷ்யதே || 881 ||
தத்ரா(அ)(அ)க³ந்து யத³ஜ்ஞாநம் தத்ஸக்ருஜ்ஜ்ஞாநஜந்மநா ||
அபைதி நாஸி ஶப³ரோ ராஜா(அ)ஸீத்யுக்திதோ யதா² || 882 ||
நைஸர்கி³கீ து யா(அ)வித்³யா ஸா ஸக்ருஜ்ஜ்ஞாநஜந்மநா ||
த்⁴வஸ்தா(அ)பி புநரேவைதி தஜ்ஜராகா³தி³த³ர்ஶநாத் || 883 ||
யஸ்மாதே³வம்ஸ்வபா⁴வைஷா(அ)வித்³யா நைஸர்கி³கீ தத: ||
விஜ்ஞாயாபி பரம் தத்த்வம் குர்யாத்ப்ரஜ்ஞம் புந: புந: || 884 ||
தாவத்ப்ரஜ்ஞாம் ப்ரகுர்வீத யாவத்³த்⁴வஸ்தா நிரந்வயா ||
ஆத்மாவித்³யா யதோ²க்தாத்மவித்³யாப்⁴யாஸேந யத்நத: || || 885 ||
ஶ்லோகாம்ஶ்ச கௌ³ட³பாதா³தே³ர்யதோ²க்தார்த²ஸ்ய ஸாக்ஷிண: ||
அதீ⁴யதே(அ)த்ர யத்நேந ஸம்ப்ரதா³யவித³: ஸ்வயம் || 886 ||
தத்த்வமாத்⁴யாத்மிகம் த்³ருஷ்ட்வா தத்த்வம் த்³ருஷ்ட்வா து பா³ஹ்யத: ||
தத்த்வீபூ⁴தஸ்ததா³ராமஸ்தத்த்வாத³ப்ரச்யுதோ ப⁴வேத் || 887 ||
யதா³ ந லீயதே சித்தம் ந ச விக்ஷிப்யதே புந: ||
அநிங்க³நமநாபா⁴ஸம் நிஷ்பந்நம் ப்³ரஹ்ம தத்ததா³ || 888 ||
மந ஏவ மநுஷ்யாணாம் காரணம் ப³ந்த⁴மோக்ஷயோ: ||
ப³ந்தா⁴ய விஷயாஸக்தம் முக்த்யை நிர்விஷயம் யதா³ || 889 ||
தாவதே³வ நிரோத்³த⁴வ்யம் ஹ்ருதி³ யாவத்க்ஷயம் க³தம் ||
இத³ம் ஜ்ஞாநம் ச த்⁴யாநம் ச ஶேஷோந்யோ க்³ரந்த²விஸ்தர: || 890 ||
இதி வ்யாசக்ஷதே கேசித்³விஜ்ஞாயேதி வச: ஸ்ப²़ுடம் ||
மஹாமீமாம்ஸகா தீ⁴ரா அத்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே || 891 ||
யதா³(அ)ஸாதா⁴ரணா(அ)வித்³யா ப்ரத்யகா³த்மைககோ³சரா ||
அஜ்ஞாநாத்³யாத்மிகா ஸித்³தா⁴ த்³வைவித்⁴யம் ஸ்யாத்ததா³ குத: || 892 ||
அஜ்ஞாத ஏவ ஸர்வத்ர மாநாநாம் மேய உச்யதே ||
ஆத்மைவ ஜ்ஞேய ஏஷ்டவ்யோ த்⁴ருவமைகாத்ம்யவாதி³நா || 893 ||
அஜ்ஞாதோ(அ)ர்தோ²(அ)ந்யதோ யஸ்மாந்நைவைகாத்ம்யாத்ப்ரஸித்⁴யதி || 894 ||
ந சாநதி⁴க³தத்வஸ்ய ப்ரஸித்³தி⁴: ஸ்யாத்ப்ரமாணத: ||
அதிஶீதேரஸத்³பா⁴வாந்ந ச பா³தோ⁴(அ)ஸ்ய மாஶ்ரயாத் || 895 ||
ந சாப்யநாத்மநா ஸித்³தி⁴ரஜ்ஞாதஸ்யேஹ வஸ்துந: ||
தஸ்யாப்யவித்³யாரூபத்வாஜ்ஜடோ³(அ)நாத்மேதி ஹீஷ்யதே || 896 ||
அதோ மாத்ராத்³யபா⁴வே(அ)பி யோ(அ)ஜ்ஞாதத்வஸ்ய ஸித்³த⁴யே ||
அலமர்த²: ஸ ஏவாத்ர மேயோ(அ)ஜ்ஞாத இஹேஷ்யதே || 897 ||
போ³த⁴மாத்ராதிரேகேண நாந்யோ(அ)ர்தோ²(அ)ஜ்ஞாநஸித்³தி⁴க்ருத் ||
அஜ்ஞாநாதி³த்ரயம் தஸ்மாத்ஸ்வதோபோ³தை⁴கஸம்ஶ்ரயம் || 898 ||
ஸம்பா⁴வ்யதே ஜக³த்யஸ்மிந்போ³த⁴மாத்ரபுர:ஸரம் || 899 ||
அஜ்ஞாயமாநோ மாத்ராதி³ர்ந யஸ்மாத³நுபூ⁴யதே ||
அஜ்ஞாதசிதிவத்தஸ்மாத³ஜ்ஞாதோ(அ)நுப⁴வ: ஸ்ம்ருத: || 900 ||
ஆஜ்ஞதாயாம் யதா² ஶுக்தௌ ரஜதாத்³யர்த²நிஶ்சிதி: ||
அநாத்மநிஶ்சிதிஸ்தத்³வத³ஜ்ஞாதே(அ)நுப⁴வாத்மநி || 901 ||
ஜ்ஞாநாத்ப்ருத²க³ஸம்ஸித்³தே⁴ ரஜதாதே³ரமேயதா ||
ஶுக்தேரிவ த்வவிஜ்ஞாதஜ்ஞாதத்வஸ்ய ததோ(அ)ந்யத: || 902 ||
யதோ ந லப⁴தே மேயம் ஶுக்தௌ ரஜததீ⁴ரத: ||
ந ரூப்யதீ⁴: ப்ரமாணம் ஸ்யாத்ப்ரமேயாஸம்ப⁴வாதி³ஹ || 903 ||
யதா² ந ரஜதே மாநம் ஶுக்தாவிபி ததை²வ ஸா ||
தத³ப்ரபோ³த⁴தாபா³தா⁴த்தஸ்யாஶ்சாஶுக்திகாத்மந: || 904 ||
யதை²வம் ஸர்வமாநாநி ப்ரத்யங்மாநாதிரேகத: ||
அநாத்மமேயபா⁴ஞ்ஜ்யேவ விஜ்ஞேயாநீதி நிஶ்சிதி: || 905 ||
ப்ரத்யக்ஸம்வித்த்வவிஜ்ஞாதா ததை²வேஹாநுபூ⁴யதே ||
அபி ப்ராங்பா⁴நஸம்வ்யாப்தேர்யாவத்³ய்வுத்பாத்³யதே ந நா || 906 ||
வாஸ்தவ்யேவ து ஸம்ஸித்³தி⁴ரநுபூ⁴தேர்யதஸ்தத: ||
நாஜ்ஞாதத்வஸ்ய பா³த⁴: ஸ்யாச்சு²க்திகாபா³த⁴ஸித்³தி⁴வத் || 907 ||
மாநேநாநபி⁴ஸம்ப³ந்தா⁴ந்நேயம் ஷஷ்டே²ந்த்³ரியார்த²வத் ||
அநுபூ⁴தே: ஸுஷுப்த்யாதே³ர்ந சாப்யநுப⁴வத்வத: ||
நிரபேக்ஷா ப்ரமாணாப்தௌ மாநாப்தகரபி³ல்வவத் || 908 ||
ப்ரமாணவ்யாப்ருதே: பூர்வமேவம் மேயோ(அ)த்ர லப்⁴யதே || 909 ||
நைவம் வேதா³ந்தஸித்³தா⁴ந்தாத³ந்யஸித்³தா⁴ந்தஶாஸநே ||
மேயஸித்³தி⁴ர்யதஸ்தஸ்மாந்ந மாநம் தத்ர வித்³யதே || 910 ||
இஹ த்வஜ்ஞாத ஆத்மைவ மித்²யாஜ்ஞாதஸ்ததை²வ ச ||
தஸ்ய ப்ரமாணஸம்ப³ந்தா⁴த்ஸர்வாஜ்ஞாநப்ரஹாணத: || 911 ||
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யேப்⁴ய: ஸர்வஜ்ஞாநப்ரஸூதித: ||
ஸர்வாஜ்ஞாநாபநுத்தேஶ்ச ஜ்ஞேயகார்யஸமாப்தித: || 912 ||
ப்ராப்யஸ்ய ஸர்வஸ்யாவாப்தேஸ்ததா² ஹேயஸ்ய ஹாநத: ||
ஸம்யக்³தி⁴ய: ஸக்ருத்ஸூதே: கிம் கார்யமவஶிஷ்யதே || 913 ||
அவித்³யா பூர்வவச்சேத்ஸ்யாத்ஸம்யக்³ஜ்ஞாதே(அ)பி வஸ்துநி ||
பூ⁴யோ(அ)பி ஸா ம்ருதேரூர்த்⁴வம் நேஷ்யதீத்யத்ர கா ப்ரமா || 914 ||
அவித்³யாவித்³யயோர்யஸ்மாத்³வாத்⁴யபா³த⁴கஸம்க³திம் ||
முக்த்வா(அ)ந்யோ நாஸ்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴ தா³ஹ்யதா³ஹகயோரிவ || 915 ||
பா³த்⁴யா(அ)வித்³யா கத²ம் வித்³யாம் பா³தி⁴காம் பா³த்⁴யதே வத³ ||
தா³ஹகஸ்ய ந தா³ஹோ(அ)ஸ்தி வஹ்நேர்தா³ஹ்யேந வஸ்துநா || 916 ||
வித்³யமாநா(அ)ப்யவித்³யேயம் வித்³யாம் சேந்நாவதீ⁴த்புரா ||
த்⁴வஸ்தா வாதி⁴ஷ்யதே(அ)வித்³யா வித்³யாமித்யத்ர கா ப்ரமா || 917 ||
அவித்³யயா சேத்³வித்⁴வஸ்தா வித்³யேயம் கார்த்ஸ்ந்யதஸ்ததா³ ||
முஷிதாத்மபரிஜ்ஞாந: ப்ரஜ்ஞாம் குர்யாத்கத²ம் ஜட³: || 918 ||
கிம்ச ஹேதுமதோ ஜந்ம ஸர்வத்ர ஸ்யாத்புந: புந: ||
ஸர்வஹேதோஸ்த்வவித்³யாயா த்⁴வஸ்தாயா: ஸ்யாத்குதோ ப⁴வ: || 919 ||
ப்³ரஹ்மணஶ்சேத்³ப⁴வஸ்தஸ்யா அநிர்மோக்ஷ: ப்ரஸஜ்யதே ||
ஸ்தா²ஸ்ருத்வாத்³ப்³ரஹ்மணோ நித்யம் கிரணாநாம் ரவேரிவ || 920 ||
அநாதே³ர்நாப்யநுச்சி²த்தி: ஸர்வத்ரோச்சி²த்தித³ர்ஶநாத் ||
அநாத்³யஜ்ஞாதமேயேஷு ஹ்யஜ்ஞாநஸ்ய ப்ரஹாணத: || 921 ||
அநாத்³யஜ்ஞாநவந்மேயமூரீக்ருத்யேஹ ஸர்வத: ||
உச்சி²ந்த³ந்தி ப்ரமாணாநி ஹ்யஜ்ஞாதத்வம் ப்ரமேயக³ம் || 922 ||
ந ச காரணஸம்ஸர்கோ³ நாஶோ(அ)ஜ்ஞாநஸ்ய ப⁴ண்யதே ||
உரகா³தே³: ஸ்ரஜீவாஸ்ய ப்³ரஹ்மணோ(அ)காரணத்வத: || 923 ||
அஜ்ஞாதஜ்ஞாபநம் முக்த்வா ந சேஹாஸ்த்யபரோ விதி⁴: ||
தாவதைவ க்ருதார்த²த்வாந்ந கார்யமவஶிஷ்யதே || 924 ||
ஆத்மைவ காரணம் யஸ்ய ஸர்வஜ்ஞாநஸ்ய கார்யத: ||
ஆத்மாந்விதே: ஸ்வத: ஸித்³தே⁴ர்ந கார்யா தஸ்ய சா(அ)(அ)த்மதீ⁴: || || 925 ||
அம்ஶாம்ஶிஸம்க³தேராத்மா(அ)ப்யஹம்பு³த்³த்⁴யா(அ)நுபூ⁴யதே ||
தஸ்யாபி நித்யஸம்ப³ந்தா⁴ந்ந விதே⁴யா(அ)(அ)த்மதீ⁴ரியம் || 926 ||
ஆத்மாநாத்மபரிஜ்ஞாநே யஸ்ய ஸாதா⁴ரணம் மதம் ||
கரணம் பு³த்³தி⁴ரேவேஹ ந தம் ப்ரத்யபி சோத³நா || 927 ||
பு³த்³த்⁴யாதே³ர்விஷயாந்தஸ்ய ப்ரதீசோ(அ)ந்யஸ்ய வஸ்துந: ||
ஆத்மாத்மீயத்வதஸ்தஸ்மாச்சித்ஸ்வபா⁴வமித³ம் ஜக³த் || 928 ||
சித்ஸ்வபா⁴வம் ஸதா³ தத்ஸ்யாத³ந்யஹேத்வநபேக்ஷணாத் ||
த⁴ர்மாத⁴ர்மாத்³யபேக்ஷத்வாத³நாத்மாகாரதாம் ப்ரதி || 929 ||
வியத்ஸம்பூர்ணதாம் நர்தே க⁴டோ நாநாவிதை⁴ர்யுதிம் ||
த்³ரவ்யைர்யாயாத்³வியோக³ம் வா ஸம்வித³ர்தே ததா² தி⁴ய: || 930 ||
ஶப்³தா³த்³யாகாரதாம் யாந்தி ஸம்ஶயாத்³யாத்மதாம் ததா² ||
ப்ரத்யக்சித்பூர்ணதாம் முக்த்வா ஶூந்யதாம் ந ச தா: ஸதா³ || 931 ||
யதோ(அ)தோ நா(அ)(அ)த்மதீ⁴: கார்யா நாபி தத்ஸம்ததிஸ்ததா² ||
ஸ்வபா⁴வாதே³வ தத்ஸித்³தே⁴: ஸர்வப்ராணப்⁴ருதாமபி || 932 ||
ஸர்வேஷாமபி பி⁴ந்நாநாம் ததா²(அ)பே⁴த³த்வஹேதுத: ||
ந கார்யைவா(அ)(அ)த்மதீ⁴: பும்பி⁴: க்ருதத்வாதே³வ ஹேதுத: || 933 ||
ஆத்மாதா⁴ராணி யஸ்யாபி ஜ்ஞாநாதீ³நீஹ வாதி³ந: ||
தஸ்யாபி நா(அ)(அ)த்மதீ⁴: கார்யா நித்யப்ராப்தத்வகாரணாத் || 934 ||
தே³ஹஸ்ய ஸர்வதை³வாஸ்ய ஜீவதஶ்சித்ஸ்வபா⁴வத: ||
ஸ்வபா⁴வவாதி³நோ(அ)பீயம் கார்யா நைவா(அ)(அ)த்மதீ⁴ஸ்ததா² || 935 ||
நியமே பரிஸம்க்²யாயாம் ஸர்வாநாத்மாஸமீக்ஷணாத் ||
வையர்த்²யம் கர்மகாண்ட³ஸ்ய நிர்மூலத்வாத்ப்ரஸஜ்யதே || 936 ||
ந சாபி நித்யப்ராப்தத்வாத்தயோரஸ்தீஹ ஸம்ப⁴வ: ||
அப்ராப்தாம்ஶॊ யதோ நித்யம் விதி⁴: ஸர்வோ(அ)பி சேஷ்யதே || 937 ||
‍கர்தவ்யமாத்மவிஜ்ஞாநமித்யத்ரைவ நிராக்ருத: ||
விதி⁴: ஸர்வப்ரகாரோ(அ)பி ந த்வபு³த்³தா⁴ர்த²போ³த⁴நம் || 938 ||
கர்தவ்யதா ந ஸாத்⁴யஸ்ய விஜ்ஞாதத்வாத்³விதீ⁴யதே ||
து³:க²த்வாச்ச ந யாக³ஸ்ய ஹ்யுபாயோ(அ)தோ(அ)த்ர போ³த்⁴யதே || 939 ||
ப்ரவ்ருத்திரப்ரவ்ருத்திர்வா மேயவஸ்த்வநுரோதி⁴நீ ||
ப்ரமா(அ)த்ர போ³தி⁴கைவாதோ ந ப்ரவ்ருத்தி: ப்ரமாணத: || 940 ||
கர்த்ராதி³ஹேதூச்சி²த்தேஶ்ச ப்ரவ்ருத்தேர்நாஸ்தி ஸம்ப⁴வ: ||
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸமுத்பத்தௌ மேயஸ்யாகாரகத்வத: || 941 ||
அஜ்ஞாநத்⁴வம்ஸி விஜ்ஞாநம் ந ச காரகரூபதாம் ||
க்³ருஹீத்வேஹ தமோ ஹந்தி த்³வைதீ⁴பா⁴வே(அ)ஸிவத்கசித் || 942 ||
ப்ரத்யக்³போ³தோ⁴(அ)ப்ரம: ஸித்³த⁴ ஆக³மாபாயிமாத்ருவத் ||
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரப²़லத்வேந ஸாக்ஷித்வேந ச ஸர்வதா³ || 943 ||
அநாத்மவஸ்துநா நா(அ)(அ)த்மா(அ)காரகத்வாத்³விநா தம: ||
ஸம்ப³ந்த⁴ம் லப⁴தே ஸாக்ஷாத்ததா²(அ)நாத்மா(அ)பி சா(அ)(அ)த்மநா || 944 ||
பு³த்³த்⁴யாதி³ர்ஜட³ரூபத்வாத்ஸ்வமஹிம்நா ந ஸித்⁴யதி ||
போ³தா⁴த்மவத்ஸ்வத:ஸித்³த⁴ப்ரத்யக்ஸித்³த்⁴யைவ ஸித்⁴யதி || 945 ||
ஸ்வார்த²ம் ப்ரத்யேவ ஸர்வே(அ)பி பரார்தோ²(அ)ர்த²: ப்ரஸித்⁴யதி ||
யதா² ஸ்வப்நவிநிர்மாணம் ஸித்⁴யேத்ஸ்வப்நத்³ருஶம் ப்ரதி || 946 ||
ப்ருத²க்த்வே வா(அ)ப்ருத²க்த்வே வா நைவ தஸ்ய ம்ருஷாத்மதா ||
ப்ருத²க்த்வே ஸ்வமஹிம்நைவ தஸ்ய ஸித்³தே⁴: பராத்மவத் || 947 ||
ஆத்மத்வாத³ப்ருத²க்த்வே ச மாநம் நாஶே ச நேக்ஷ்யதே ||
பரமார்த²மநாவிஶ்ய ந மித்²யேதி ப்ரஸித்⁴யதி || 948 ||
க்ல்ருப்தஸர்பாத்³யபா⁴வோ(அ)யம் ந ஸ்ரக்தத்த்வாத்ப்ருத²ங்மித: ||
வ்யதிரேகேண தத்ஸித்³தே⁴ர்நாபி சா(அ)(அ)த்மாநமந்வியாத் || 949 ||
ஸ்வார்த²ஸ்ய ப்ரத்யகா³த்மத்வாத்ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யதோ(அ)பி ச ||
க²ண்ட³முண்டா³தி³வந்மத்தோ நாநாத்மா லப⁴தே பி⁴தா³ம் || 950 ||
ஸர்வமாத்மேத்யதோ வாக்யாத்ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகரூபதாம் ||
தத³போ³த⁴ப்ரஹாணேந ப்ரதீமோ ஜக³தா³த்மந: || 951 ||
தத்த்வப்ரபோ³த⁴நம் முக்த்வா கார்யகாரணவஸ்துந: ||
அபூர்வாத்³யர்த²வசஸா நாந்வயாத்³யவபோ³த்⁴யதே || 952 ||
போ³தோ⁴(அ)ப்யகாரகோ யஸ்மாத்³த⁴ந்த்யஜ்ஞாநமிஹா(அ)(அ)த்மநி ||
ந சா(அ)(அ)வ்ருத்திவ்யபேக்ஷ: ஸந்வ்யஞ்ஜகத்வாத்தமோபநுத் || 953 ||
ஏவம் ஸ்வாத்மநி விஜ்ஞாதே நிஷ்க்ரியே(அ)காரகே(அ)ப²़லே ||
ப்ரவ்ருத்தௌ வா நிவ்ருத்தௌ வா கோ ஹேதுரிதி ப⁴ண்யதாம் || 954 ||
ப்ரத்யங்பா⁴த்ரைகதாம் முக்த்வா தத³வித்³யாம்ருதே ந ஹி ||
வித்³வாப்ரூபாந்தரம் பஶ்யேத்³யத்ர ஹீதி ததா² ஶ்ருதி: || 955 ||
யத்ரஹித்³வைதமிவப⁴வதி ததி³தர இதரம் பஶ்யதி
யத்ர த்வஸ்ய ஸர்வமாத்மைவாபூ⁴த் தத்கேந கம்பஶ்யேத்
நாதோ(அ)வித்³யாஸமுச்சி²த்தௌ ப்³ரஹ்மயாதா²த்ம்யபோ³த⁴த: ||
ப்ரதீசி பூ⁴யோ(அ)தித்³யாயா: ஸம்ப⁴வோ(அ)ஸ்தி ப்ரமாணத: || 956 ||
ராகா³தி³த³ர்ஶநம் யச்ச ஜ்ஞாநிநோ(அ)பீஹ சோத்³யதே ||
பா³தி⁴தஸ்யைவ தத்ஸூதேஸ்தத³ப்யுக்தே ந தூ³ஷணம் || 957 ||
பா³த்⁴யபா³த⁴கயோர்யஸ்மாத்ஸம்ப³ந்த⁴: ஸக்ருதே³வ து ||
ஸம்ப³ந்தோ⁴த்தரகாலே து தத்ஸ்ம்ருத்யோரேவ ஸம்க³தி: || 958 ||
ந ச ஸ்ம்ருதே: ப்ரமாணத்வம் க்வசித்ஸித்³தா⁴ந்த இஷ்யதே ||
ப்ரமாணலக்ஷணாபா⁴வாந்ந ச போ³தோ⁴(அ)ப்ரமாணத: || 959 ||
மாத்ராதி³காரணத்⁴வஸ்தே: பராங்மாநப்ரபா³த⁴த: ||
ப்ரத்யக்ஷாதி³விரோதோ⁴(அ)பி நாதஶ்சோத்³ய: கத²ம்சந || 960 ||
உத³ர்கே ச ஶமாதீ³நி ஸாத⁴நாநி ப்ரவக்ஷ்யதி ||
உக்தப்ரஜ்ஞாப்ரஸித்³த்⁴யர்த²ம் யேஷு ஸ்வாதந்த்ர்யமிஷ்யதே || 961 ||
நாபி⁴த்⁴யாயேத³த: ஶப்³தா³நநாத்மார்த²வபோ³தி⁴ந: ||
ப³ஹூநித்யநுவாத³: ஸ்யாத்தத்³ப³ஹுத்வஸ்ய ஸித்³தி⁴த: || 962 ||
வாசோ விக்³லாபநமிதி ஶ்ருத்யா நிந்தா³(அ)பீ⁴தீ⁴யதே ||
பூ⁴ரிஶப்³தா³நுசிந்தாயாஸ்தந்நிஷேத⁴ப்ரஸித்³த⁴யே || 963 ||
ப்ரபூ⁴தஶப்³தா³பி⁴த்⁴யாநம் நாலம் மோக்ஷார்த²ஸித்³த⁴யே ||
ந சேதே³வம் ப²़லம் தத்ஸ்யாத்³வாக்தாலுக³லஶோஷணம் || 964 ||
உக்தவ்யாக்²யாநதோ(அ)ந்யஸ்ய வ்யாக்²யாநஸ்ய யதோ²தி³த -
ந்யாயேந தூ³ஷிதத்வாத்தத்³தூ³ஷணார்த²ம் ந யத்யதே || 965 ||
ஓமித்யேவம் ஸதா³ த்⁴யாயேத³ந்யா வாசோ விமுஞ்சத² ||
தே(அ)நுவித்த்வேதி ச ததா² த்ரயீத்யாகே³ வச: ஸ்ப²़ுடம் || 966 ||
ஈத்வர்த² இதிஶப்³தோ³(அ)யம் ப³ஹுஶப்³த³ஜிஹாஸயா ||
மந்த்ராம்நாயஸமாப்த்யர்த²ம் யதி³ வேதிஸமீரணம் || 967 ||
ஸஹேதுகாவபி⁴ஹிதௌ ப³ந்த⁴மோக்ஷௌ ப்ரயத்நத: ||
மந்த்ரோக்த்யா ப்³ராஹ்மணோக்த்யா ச பும்ஸாம் ஶ்ரேயோபி⁴வாஞ்சி²நாம் || 968 ||
நாநுத்⁴யாயாத்³ப்³ரஹூஞ்ஶப்³தா³நிதி கஸ்மாதி³ஹோச்யதே ||
அல்பீயஸாம் வா ந த்யாக³: கஸ்மாதி³த்யபி⁴தீ⁴யதாம் || 969 ||
ஶப்³த³ஸ்யால்பீயஸோ(அ)த்யாகே³ தத்ர தாவதி³ஹோச்யதே ||
ஹேதுஸ்ரய்யாஸ்து ஸம்த்யாகே³ தமேதமிதி வக்ஷ்யதே || 970 ||
யதி³ வா பி⁴ந்நவாக்யத்வாத்கர்மவிஜ்ஞாநகாண்ட³யோ: ||
வேதா³ந்தை: கர்மகாண்ட³ஸ்ய பரஸ்பரவிரோத⁴த: || 971 ||
ஹேதுதாம் ப்ரதிபத்³யந்தே கர்மாண்யபி விமுக்தயே ||
பு³த்³தே⁴: ஸம்ஸ்காரகத்வேந யதா² தத³பி⁴தீ⁴யதே || 972 ||
பூர்வோ பா⁴க³: ஸமஸ்தோ(அ)பி வேதா³ந்தார்தா²வபு³த்³த⁴யே ||
யதா² ப⁴வதி வேத³ஸ்ய ததா²(அ)த² ப்ரதிபாத்³யதே || 973 ||
வேதா³ந்தார்த²ம் யதா²யாதமநூத்³ய ஶ்ருதிராத³ராத் ||
ஸ வா இத்யாதி³நோக்தார்த²ம் ப்ரவக்துமுபசக்ரமே || 974 ||
பராமர்ஶ: ஸஶப்³தே³ந பூர்வோக்தஸ்ய ப்ரஸித்³தி⁴த: ||
வைஶப்³த³: ஸ்ம்ருதயே தஸ்ய ம்ருதிஜந்மாதி³த⁴ர்மிண: || 975 ||
த்⁴ருவாந்தமந்த்ராம்நாயோக்த ஏஷ இத்யபி⁴தீ⁴யதே ||
மஹாநஜ இதி வசஸ்தத்³விஶேஷணாஸித்³த⁴யே || 976 ||
அந்வயவ்யதிரேகார்தா² யோ(அ)யமித்யாதி³கா ஶ்ருதி: ||
விஶேஷணவிஶேஷ்யார்த²ம் ஸர்வஸ்யேதி ததா² வச: || 977 ||
யத³த்ர கிம்சித்³வக்தவ்யம் தஸ்ய ப்ராகே³வ சோக்தித: ||
ஸாமாநாதி⁴கரண்யாதே³ர்நேஹ தத்புநருச்யதே || 978 ||
பூ⁴யாந்ஸ ஸாது⁴நா நேதி ஜ்ஞாநஸ்ய ப²़லமுச்யதே ||
ஏஷ ஸர்வேஶ்வரோகத்யா ச யதோ²க்தஸ்யைவ ஸம்ஸ்துதி: || 979 ||
ஏதது³க்தம் ப⁴வத்யத்ர யோ(அ)யமித்யாதி³நோதி³த: ||
விவிக்த: காமகர்மாதே³: ஸ்வயம்ஜ்யோதிஶ்ச ஶப்³தி³த: || 980 ||
ஸ ஏஷ ஈஶ்வர: ஸாக்ஷாதி³தி ஶ்ருத்யா ப்ரத³ர்ஶித: ||
விஶேஷணவிஶேஷ்யத்வமீஶிதவ்யேஶ்யோரிஹ || 981 ||
யமபேக்ஷ்யேஶ்வரத்வம் ஸ்யாத்தத்தாவத்ப்ரதிஷேத⁴தி ||
விஶேஷணவிரோதி⁴த்வாந்மஹத்க²ம் கும்ப⁴க³ம் யதா² || 982 ||
ஈஶிதவ்யாபநுத்தௌ ச தத³பேக்ஷைகஸம்ஶ்ரயாத் ||
ஈஶித்வமபி நி:ஶேஷம் ப்ரதீசோ விநிவர்ததே || 983 ||
க⁴டாகாஶோ மஹாகாஶ இத்யுக்தே கும்ப⁴க²ஹ்நுதௌ ||
ஆகாஶமாத்ரதாஶேஷோ யதை²வேஹ ததா²(அ)(அ)த்மநி || 984 ||
விருத்³த⁴யோரஸம்ஸர்கோ³ யதை²வமவிருத்³த⁴யோ: ||
தத³போ³த⁴ஸமுச்சி²த்தாவவாக்யார்தோ²(அ)வஶிஷ்யதே || 985 ||
ஐத³ம்பர்யமித³ம் தாவத்பதா³ர்தோ²(அ)தா²து⁴நோச்யதே ||
ஸ வா இதிவசோர்த²ஸ்ய வ்யாக்²யாதத்வாந்ந யத்யதே ||
தத்³ப்³யாக்²யாநாய பூ⁴யோ(அ)பி தஸ்ய சேஹாநுவாத³த: || 986 ||
ஆகாஶவசஸா சோக்த: பரோ(அ)ஜ்ஞாதோ ஜக³த்³கு³ரு: ||
ஜக³ஜ்ஜநிஸ்தி²தித்⁴வம்ஸஹேதுராத்மவிஶேஷணம் || 987 ||
க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயோரேஷ ஸ்வபா⁴வ: ப்ராக்ஸமீரித: ||
அப்ரபு³த்³தா⁴த்மதத்த்வ: ஸந்காரணாத்மதயா ஸ்தி²த: || 988 ||
ஸர்வமஸ்ய வஶே யஸ்மாத்³வஶீ ஸர்வஸ்ய தேந ஸ: ||
உதா³ஸீநஸ்ய தஸ்ய ஸ்யாத்³வஶித்வமிதி சேந்யதம் || 989 ||
வஶித்வஶக்திஸம்ப³ந்தா⁴ந்மைவம் யஸ்மாத்புநர்வச: ||
ஸர்வஸ்யேஶாந ஏவேதி ஸர்வஸ்யேஷ்டே ஸதை³வ ஸ: || 990 ||
குமாரந்ருபவத்தத்ஸ்யாதீ³ஶாநத்வம் பராத்மந: ||
இதி சேந்நைததே³வம் ஸ்யாத்³யதோ(அ)தி⁴பதிருச்யதே || 991 ||
அதி⁴ஷ்டா²யா(அ)(அ)த்மகார்யத்வாது³த்பத்திஸ்தி²திஹாநிஷு ||
த்ரிவிதே⁴நா(அ)(அ)தி⁴பத்யேந ஸ ஜக³த்பாதி ஸர்வதா³ || 992 ||
த⁴ர்மாத⁴ர்மஸமாயோகோ³ லோகவச்சா²ஸநாத்ப்ரபோ⁴: ||
ப்ராப்நோதி சேந்ந தத்ப்ராப்தி: ஸ நேதி வசஸ: ஶ்ருதே: || 993 ||
ஸ்வகர்த்ருப²़லதா³யித்வம் ஸ்வபா⁴வ: கர்மணாம் மத: ||
கர்த்ருஸ்வாமித்வவிரஹாந்நேஶஸ்ய ப²़லஸம்க³தி: || 994 ||
கௌடஸ்த்²யாந்நாஸ்ய கர்த்ருத்வமகார்யாகாரணத்வத: ||
கார்யகாரணபே⁴தே³ந தத³வித்³யைவ ஸம்ஸ்தி²தா || 995 ||
அஸ்தூ²லம் நேதி நேதீதி ந ஜாயத இதி ஶ்ருதி: ||
அபூர்வாநபரேத்யாத்³யா ததா²ச ஸதி யுஜ்யதே || 996 ||
ஸ்வஸ்வாமித்வாதி³ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ததா² நாஸ்யாத்³விதீயத: ||
யத்ர ஹி த்³வைதமித்யேவம் ததா²ச ஶ்ருதிஶாஸநம் || 997 ||
ஜந்யாத³யோ விகாரா யே ஸம்ப³ந்தா⁴ஶ்சாபி யே மதா: ||
அவித்³யோபப்லுதஸ்யைவ தே ஸர்வே ஸ்யுர்ந து ஸ்வத: || 998 ||
யத ஏவமதோ நேஶோ பூ⁴யாந்ஸ்யாத்ஸாது⁴கர்மணா ||
கநீயாந்நாபி பாபேந தத³கர்த்ருத்வஹேதுத: || 999 ||
க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய ஸதோ யத்³வத்பண்யபாபாபி⁴ஸம்க³தி: ||
கர்த்ருத்வாத்³யபி⁴மாநித்வாந்நேஶஸ்ய தத³ஸம்ப⁴வாத் || 1000 ||
நிர்ஹேதுத்வாத்ப்ரதீசோ(அ)ஸ்ய தமஸ்வித்வஸ்ய ஸர்வதா³ ||
ஹாநிவ்ருத்³தீ⁴ ந தஸ்யாதோ த⁴ர்மோத⁴ர்மைரஸம்க³தே: || 1001 ||
ந கார்யகாரணம் வா(அ)ஸ்ய யத்கர்த்ருத்வாதி³காரணம் ||
ஸ்வதோ(அ)ஸங்க³ஸ்வபா⁴வத்வாந்நிரம்ஶைகத்வதஸ்ததா² || 1002 ||
ஸ்வத ஏவம்ஸ்வபா⁴வோ(அ)பி தத³வித்³யாஸமாஶ்ரயாத் ||
ஏஷ ஸர்வேஶ்வரோ தே³வ ஈஶிதவ்யவ்யபேக்ஷயா || 1003 ||
ஏஷ ஸர்வேஶ்வர இதி புநருக்தம் கிமுச்யதே ||
வக்ஷ்யமாணபு³பு⁴த்ஸாயா விஷயத்வப்ரஸித்³த⁴யே || 1004 ||
அஜ்ஞாத ஏஷ ஏவா(அ)(அ)த்மா தாவந்மாத்ரஸதத்த்வத: ||
ஈஶாதே³ர்விஷயாந்தஸ்ய கல்பிதத்வமதோ ப⁴வேத் || 1005 ||
ஸாத்⁴வாத்³யநபி⁴ஸம்ப³ந்தே⁴ யதி³ வா ஹேதுருச்யதே ||
ஏஷ இத்யாதி³வசஸா ஸர்வேஶஸ்யா(அ)(அ)த்மந: ஸ்ப²़ுட: || 1006 ||
த⁴ர்மாத⁴ர்மாதி³தந்த்ரோ(அ)ர்த²ஸ்தத்ப²़லேநேஹ லிப்யதே ||
விஜ்ஞாநாத்மா ந து ததா² ஸர்வேஶத்வாத்பரோ ப⁴வேத் || 1007 ||
ஸர்வஸ்ய கர்மணோ(அ)ப்யேஷ காரகஸ்ய ச தத்க்ருத: ||
ஸ்வதந்த்ர ஈஶ்வரோ யஸ்மாந்நாதோ த⁴ர்மாதி³தந்த்ரதா || 1008 ||
பூ⁴தாநி ஜநிமந்த்யேஷ யத: பாலயதீஶ்வர: ||
பூ⁴தபாலஸ்ததோ தே³வ: கார்யாணாம் காரணத்வத: || 1009 ||
காரணேந ஹி பால்யந்தே கார்யாணீஹ யதஸ்தத: ||
தத்கார்யத்வாச்ச பூ⁴தாநாம் பூ⁴தபாலத்வமாத்மந: || 1010 ||
பூ⁴தாதி⁴பதிஶப்³தே³ந ப்³ரஹ்மா வா(அ)த்ராபி⁴தீ⁴யதே ||
இந்த்³ரோகேஶ்வரஶ்சாத்ர வருணாத்³யாத்மநா ததா² || 1011 ||
லோகபாலோ(அ)பி சாப்யேஷ ததா²கார்யஸ்ய த³ர்ஶநாத் ||
ப்ரஶாஸிதா(அ)பி சாப்யேஷ ததே³தத³பி⁴தீ⁴யதே || 1012 ||
லோகாநாம் ரசநா யைஷா க்ஷித்யாதீ³நாம் வ்யவஸ்தி²தா ||
ஸித்³தா⁴(அ)ஸம்கீர்யமாணேஹ ஸா(அ)ப்யஸ்யைவாநுஶாஸநாத் || 1013 ||
வர்ணாஶ்ரமாதி³ஹேதூநாம் வ்யவஸ்தா²நாமஸம்கர: ||
நைவ ஸித்⁴யேத்³விநா ஹேதும் ஸேதுரேஷ இதீக்ஷ்யதாம் || 1014 ||
யதோ²த³கப்ரவாஹஸ்ய ஸேதுர்வித⁴ரணஸ்ததா² ||
ஸர்வலோகவ்யவஸ்தா²நாம் ஸேது: ஸ பரமேஶ்வர: || 1015 ||
கிமர்த²ம் ஸேதுரித்யேவமாகாங்க்ஷாயாம் பரம் வச: ||
அஸம்பே⁴தா³ய லோகாநாமேஷாமித்யபி⁴தீ⁴யதே || 1016 ||
அஸம்பி⁴ந்நவ்யவஸ்தா²: ஸ்யு: கத²ம் நாம யதோ²தி³தா: ||
தஸ்மை தஸ்மை ப²़லாயாலம் ஸேதுரீஶோ ப⁴வேத்தத: || 1017 ||
ஏவம் தாவத்ஸமாஸேந ஷஷ்டா²த்⁴யாயோக்தமாத³ராத் ||
ஶ்ருத்யா(அ)நூத்³யாகி²லம் வஸ்து தஸ்யாத² ப்ரதிபத்தயே || 1018 ||
உபாயதாம் யதா² ஸர்வோ வேதோ³(அ)யம் ப்ரதிபத்³யதே ||
தமேதமிதி வாக்யேந ததே³தத³பி⁴தீ⁴யதே || 1019 ||
ஏதம் விவிதி³ஷந்த்யுக்தம் வேதா³நுவசநாதி³பி⁴: ||
உபாயைரீஶ்வரம் ஸாக்ஷாத³பேதாஶேஷகல்பநம் || 1020 ||
ஸ்வாதந்த்ர்யேணேஶவிஷயா பு³பு⁴த்ஸா(அ)ப்யதிது³ர்லபா⁴ ||
க³ம்யதே தது³பாயாநாம் விதா⁴நாத்³யத்நத: ஶ்ருதௌ || 1021 ||
விநியோக³ப்ரயத்நாச்ச கர்மவிஜ்ஞாநகாண்ட³யோ: ||
க³ம்யதே பி⁴ந்நவாக்யத்வம் நைகத்ர விநியோக³கீ³: || 1022 ||
யத்³வபு⁴த்ஸா(அ)பி து³ஷ்ப்ராபா வத³ தத்தத்த்வபோ³த⁴நம் ||
ததோ(அ)பி து³ர்லப⁴தரமுபாயால்லப்⁴யதே குத: || 1023 ||
பு³பு⁴த்ஸாமாத்ர ஏவாமீ வேதா³நுவசநாத³ய: ||
விநியுக்தா யதஸ்தஸ்மாந்நைதே தஜ்ஜ்ஞாநஸித்³த⁴யே || 1024 ||
அத ஏவ ஶ்ருதி ர்யத்நாச்ச²மாதீ³நேவ வக்ஷ்யதி ||
உபாயாநாத்மயாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநாய யமாத்மகாந் || 1025 ||
பு³பு⁴த்ஸாஸாத⁴நேஷ்வேஷு வேதா³நுவசநாதி³ஷு ||
அதி⁴காரோ(அ)விஶேஷேண ஹ்யாஶ்ரமாணாம் யதா²யுதி || 1026 ||
யதா²யோக³ம் யதா²ஶ்ரத்³த⁴ம் தத்³பு³பு⁴த்ஸாப்ரஸித்³த⁴யே ||
ஸர்வாஶ்ரமைரமீ கார்யா வேதா³நுவசநாத³ய: || 1027 ||
வேதா³நுவசநோக்த்யா(அ)த்ர வேதா³த்⁴யயநமந்வஹம் ||
ஶ்ருத்யேஹ ப⁴ண்யதே(அ)ஸ்மப்⁴யம் நித்யஸ்வாத்⁴யாயலக்ஷணம் || 1028 ||
ப்³ராஹ்மணக்³ரஹணம் சாத்ர த்³விஜாநாமுபலக்ஷணம் ||
அவிஶிஷ்டாதி⁴காரித்வாத்தேஷாமாத்மாவபோ³த⁴நே || 1029 ||
விவிதி³ஷந்தீதிகி³ரா ஸம்ப³ந்த⁴: ப்ரதிஸாத⁴நம் |
ஸாகாம்க்ஷத்வாதி³ஹஜ்ஞேயோ நிராகாம்க்ஷத்வஸித்³த⁴யே || 1030 ||
வேதா³நுவசநோக்த்யாவா கர்மகாம்ட³ பரிக்³ரஹ: |
வ்யாக்²யாநாயாத² தஸ்யைவ யஜ்ஞேநேத்யாதி³ ருச்யதே || 1031 ||
ப்ரகாஶ்யமாந மாத்மாநம் வேதா³நுவசநேந து |
இதி வ்யாசக்ஷதே யேது தேஷாம் வேதா³ந்தமாத்ரகம் |
ப்ராப்தம் வேதா³நுவசநம் தத³ந்யஸ்யாப்ரகாஶநாத் || 1032 ||
விரஹய்ய நவேதா³ந்தாந் வேதே³ந்யேந கத²ம்சந |
க்³ரந்தே⁴நா(அ)(அ)விஷ்க்ருதி: ஸாக்ஷாத் ஆத்மநோஸ்யோபபத்³யதே || 1033 ||
தம்த்வௌபநிஷத³மிதி நியாமார்தே² ஸதீஷ்யதே |
ஶ்ரௌதம்வாக்யமித³ம் ந்யாய்ய நது ஸர்வோக்திபா⁴ஸநே || 1034 ||
நநு ஸர்வஸ்ய வேத³ஸ்ய த்வத்பக்ஷே(அ)பி நஸித்³த்⁴யதி |
க்³ரஹணம் யஜ்ஞதா³நாதி³ வாசகஸ்யைவ ஸம்ஶ்ரயாத் || 1035 ||
மைவம் விவிதி³ஷா மாத்ர ஹேதோ ரேவ பரிக்³ரஹாத் |
வேதா³நுவசநஸ்யேஹ நது தத்வாவ போ³தி⁴ந: || 1036 ||
த்ரய்யந்தஸ்யக்³ரஹோத்ர ஸ்யாத் ஸாக்ஷாஜ்ஞாநேதுதத்³க்³ரஹ: || 1037 ||
அப்யப்⁴யூபக³மே நாயம் தோ³ஷோ(அ)ஸ்மாந் ப்ரதிடௌ⁴கதே |
க்ருத்ஸ்நேவேத³க்³ரஹாதா³த்³யவ்யாக்²யாநே தோ³ஷ ஏவ ந || 1038 ||
ப்ரகாஶ்யமாநே மாநேந பு³பு⁴த்யா(அ)பி நயுஜ்யதே |
ஸாக்ஷாத்த்வாத்³வஸ்துநோ மாப்தே: பு³பூ⁴த்ஸா ப்ராத் ப்ரமாயுதே: || 1039 ||
வேதா³நுவசநோக்த்யா(அ)த்ர நித்யம்கர்மோபதி³ஶ்யதே |
யஜ்ஞதா³நாதி³பி⁴ஸ்தந்ய ஸாஹசர்யேணஹேதுநா || 1040 ||
ஸித்³தி⁴ ர்விவிதி⁴ஷாயா: ஸ்யாத் வேதா³நு வசநாதி³பி⁴: |
கத²மித்யுச்யதே தேஷாம் பு³த்³தி⁴ ஸம்ஶுத்³தி⁴ ஹேதுத: || 1041 ||
இத³ம் மே(அ)ங்க³மநேநேதி பும்ஸம்ஸ்காரஶ்ருதேஸ்ததா² ||
யஜ்ஞோ தா³நம் தபஶ்சேதி ஸ்ம்ருதேரபி வச: ஸ்ப²़ுடம் || 1042 ||
யஸ்மிந்விஶுத்³த⁴ இதி ச ஸத்த்வஶுத்³தௌ⁴ த்⁴ருவா ஸ்ம்ருதி: ||
இத்யேவமாதி³வாக்யாநி ஶ்ரௌதாந்யுக்தார்த²ஸித்³த⁴யே || 1043 ||
ஜ்ஞாநமுத்பத்³யதே பும்ஸாம் க்ஷயாத்பாபஸ்ய கர்மண: ||
யதா²(அ)(அ)த³ர்ஶதலப்ரக்²யே பஶ்யத்யாத்மாநமாத்மநி || 1044 ||
யஜ்ஞதா³நதப:கர்ம ந த்யாஜ்யம் கார்யமேவ தத் ||
யஜ்ஞோ தா³நம் தபஶ்சைவ பாவநாநி மநீஷிணாம் || 1045 ||
சத்வாரிம்ஶத்ததா²(அ)ஷ்டௌ ச ஸம்ஸ்காரா இதி ச ஸ்ம்ருதி: ||
யோகி³ந: கர்ம குர்வந்தி ஸங்க³ம் த்யக்த்வா(அ)(அ)த்மஶுத்³க⁴யே || 1046 ||
யோக³யுக்தோ விஶுத்³தா⁴த்மா விஜிதாத்மா ஜிதேந்த்³ரிய: ||
ஸர்வபூ⁴தாத்மபூ⁴தாத்மா குர்வந்நபி ந லிப்யதே || 1047 ||
கா³ர்பை⁴ர்ஹோமைர்ஜாதகர்மசூடா³மௌஞ்ஜீநிப³ந்த⁴நை: ||
பை³ஜிகம் கா³ர்பி⁴கம் சைநோ த்³விஜாநாமபம்ருஜ்யதே || 1048 ||
ஸ்வாத்⁴யாயேந வ்ரதைர்ஹௌமைஸ்த்ரைவித்³யேநேஜ்யயா ஸுதை: ||
மஹாயஜ்ஞைஶ்ச யஜ்ஞைஶ்ச ப்³ராஹ்மீயம் க்ரியதே தநு: || 1049 ||
இத்யேவம் ஶதஶ: ஸந்தி யதோ²க்தார்த²ப்ரஸித்³த⁴யே ||
ஸ்ம்ருதிவாக்யாநி பும்பு³த்³தி⁴ஶுத்³தி⁴ஶம்ஸீநி கர்மபி⁴: || 1050 ||
ஸம்ஸாராநர்த²ஹேதுத்வஜ்ஞாநாயைவ ச கர்மணாம் ||
காம்யாநாமிஹ நிர்தே³ஶஸ்தஜ்ஜிஹாஸாப்ரஸித்³த⁴யே || 1051 ||
யத்³வா விவிதி³ஷார்த²த்வம் காம்யாநாமபி கர்மணாம் ||
தமேதமிதி வாக்யேந ஸம்யோக³ஸ்ய ப்ருத²க்த்வத: || 1052 ||
தே³ஶே காலே ச பாத்ரே ச தா³நம் ஶ்ரத்³தா⁴தி³பூர்வகம் ||
ஶுத்³தி⁴க்ருத்ஸ்யாத்³தி⁴ய: பும்ஸோ ப³ஹிர்வேத்³யபி ஶாஸ்ரத: || 1053 ||
நியமாத்³தூ³ம்த்³வஸம்பாதஸஹநம் தப உச்யதே ||
தஸ்யாபி பு³த்³தி⁴ஸம்ஶுத்³தி⁴ஹேதுத்வம் ஶாஸ்த்ரதோ மதம் || 1054 ||
விஜிஜ்ஞாஸஸ்வ தத்³ப்³ரஹ்ம தபஸைவேதி ச ஶ்ருதி: ||
தபஸா கல்மஷம் ஹந்தீத்யபி ச ஸ்ம்ருதிஶாஸநம் || 1055 ||
யத்³து³ஸ்தரம் யத்³து³ராபம் யத்³து³ர்க³ம் யச்ச து³ஷ்கரம் ||
ஸர்வம் தத்தபஸா ஸாத்⁴யம் தபோ ஹி து³ரதிக்ரமம் || 1056 ||
அநாஶகம் சாநஶநம் காமாநஶநலக்ஷணம் ||
ராக³த்³வேஷவியுக்தைஸ்து விஷயாநிதி சா(அ)(அ)ஹ ஹி || 1057 ||
காமாநஶநபோ³தா⁴ர்த²ம் வேத³வ்யாஸோ(அ)பி யத்நத: ||
ம்ருத்ய்வந்தம் வா ஸநியமம் தத³ப்யத்யந்தஶுத்³தி⁴க்ருத் || 1058 ||
ப்ரத்யக்³விவிதி³ஷாமாத்ரஹேதுத்வாந்ந ம்ருதேர்ப⁴யம் ||
அநேகஜந்மஸம்ஸித்³த⁴ஸ்ததோ யாதீதி ச ஸ்ம்ருதே: || 1059 ||
பா⁴விதை: கரணைஶ்சாயம் ப³ஹுஸம்ஸாரயோநிஷு ||
ஆஸாத³யதி ஶுத்³தா⁴த்மா மோக்ஷம் வை ப்ரத²மாஶ்ரமே || 1060 ||
ப்ருதூ²த³காதி³தீர்தே²ஷு ததா²ச மரணம் ஸ்ம்ருதௌ ||
ஶ்ரூயதே முக்தயே ஸாக்ஷாந்ந ப⁴யம் ஸ்யாத³தோ ம்ருதே: || 1061 ||
ஸாக்ஷாத்து வஸ்துவிஜ்ஞாநே ஶ்ருத்யா யத்ர நியுஜ்யதே ||
வித்³வாபரிஹரேத்தத்ர ம்ருதிஹேதும் ப்ரயத்நத: || 1062 ||
சதுர்ணாமாஶ்ரமாணாம் வா வேதா³நுவசநாதி³நா ||
ஶ்ருத்யேஹ க்³ரஹணம் ஜ்ஞேயம் தத்³பு³பு⁴த்ஸாப்ரஸித்³த⁴யே || 1063 ||
ப்³ரஹ்மசர்யாந்தவாக்யேந ப்³ரஹ்மசாரிபரிக்³ரஹ: ||
தபஸா தாபஸஸ்யைவ யஜ்ஞேந க்³ருஹிணஸ்ததா² || 1064 ||
ஶ்ரத்³தா⁴நாஶகவால்யம் து ஸர்வார்த²மிதி க³ம்யதே ||
ஏதமேவ விதி³த்வேதி பாரிவ்ராஜ்யம் ச வக்ஷ்யதி || 1065 ||
ஸர்வே(அ)பி க்ரமஶஸ்த்வேதே ஸேவ்யமாநா யதா²விதி⁴ ||
யதோ²க்தகாரிணம் விப்ரம் நயந்தி பரமாம் க³திம் || 1066 ||
சதுர்பி⁴ராஶ்ரமைரேபி⁴ர்யதா²ஶாஸ்த்ரமநுஷ்டி²தை: ||
அத்யந்தம் க்ஷேமமாப்நோதீத்யாபஸ்தம்போ³(அ)ப்யபா⁴ஷத || 1067 ||
யம் தம் விவிதி³ஷந்த்யுச்சைர்யதோ²க்தை: ஸாத⁴நை: பரம் ||
ஏதமேவ விதி³த்வா(அ)த² முநி: ஸ்யாத்ப்ராக்³யதோ²தி³த: || 1068 ||
பாண்டி³த்யபா³ல்யயோர்நிஷ்டா²ம் முநித்வம் ப்ராக³வாதி³ஷம் ||
ஸர்வகர்மமுசாம் யஸ்மாந்ந தத்ஸாதா⁴ரணம் தத: || 1069 ||
யோக³ஸ்ய ச ஸமஸ்தஸ்ய ப்ரத்யக்³விஜ்ஞாநஜந்மநே ||
உபயோகோ³ யதஸ்தஸ்மாந்நா(அ)(அ)த்மஜ்ஞாநோத³யாத்பர: || 1070 ||
ஶமாதீ³ந்யேவ வித்³யாயா: ஸாத⁴நாநி யதஸ்தத: ||
குதோ(அ)ஸம்ந்யாஸிநஸ்தத்ஸ்யாந்முநித்வம் நிஷ்ப்ரமாணகம் || 1071 ||
மநநாத்மகமேவாஸ்ய கர்ம நாந்யத்³யதஸ்தத: ||
முநித்வம் ந்யாஸிநோ யுக்தம் மௌநாச்சாப்யஸ்ய ஸர்வதா³ || 1072 ||
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநநிஷ்ட²தா முநிதா யத: ||
தஜ்ஜ்ஞாநஜந்மநோ நோர்த்⁴வம் முநிதா தத்ப²़லத்வத: || 1073 ||
ஏதமேவேத்யவத்⁴ருதேரஸ்யைவைகஸ்ய வஸ்துந: ||
தத³ஜ்ஞாநைகஹேதுத்வாத்ஸர்வஸ்யாநாத்மவஸ்துந: || 1074 ||
ஸாமர்த்²யாச்ச ததோ(அ)ஸ்யைவ ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவேதி³ந: ||
முநித்வம் ப்ரத்யக³ஜ்ஞாநஹேதுகர்மாபவர்ஜநாத் || 1075 ||
கிம்சைதமேவமாத்மாநம் ஸர்வாநர்தை²ககாரணம் ||
மோஹமாத்ரவ்யவஹிதமாப்துமிச்ச²ந்த ஆத³ராத் || 1076 ||
ஆத்மயாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநஸர்வாவித்³யோபமர்தி³நா ||
ஸம்யக்³ஜ்ஞநப்ரதீ³பேந ப்ரத்யக்ப்ரவணபு³த்³க⁴ய: || 1077 ||
விரக்தா: ஸர்வஸம்ஸாராதா³க்³ரஜாத்³ பு³த்³தி⁴ஶுத்³தி⁴த: ||
உத்பந்நநிகி²லாநர்த²தித்யக்ஷா தோ³ஷத³ர்ஶநாத் || 1078 ||
வாங்ப⁴ந:காயகர்மப்⁴யோ(அ)த: ப்ரவ்ரஜநஶீலிந: || 1079 ||
ஏதமேவேத்யவத்⁴ருதேர்ந லோகத்ரகயாமிநாம் ||
பாரிவ்ராஜ்யே(அ)தி⁴காரோ(அ)ஸ்தீத்யயமர்தோ²(அ)வக³ம்யதே || 1080 ||
அஸாதா⁴ரணஸாத்⁴யாநி புத்ராதீ³நி யதா² ததா² ||
புத்ராதி³காமத்யாகோ³(அ)பி ஸ்யாத³ஸாதா⁴ரணோ(அ)ர்த²வாந் || 1081 ||
பரஸ்பரவிரோதா⁴ச்ச பராக்ப்ரத்யக்ப²़லாத்மநாம் ||
புத்ராதி³ஸாத⁴நாநாம் ச தத்த்யாக³ஸ்ய ச வர்த்மந: || 1082 ||
பூர்வே ஸமுத்³ரே ய: பந்தா² ந ஸ க³ச்ச²தி பஶ்சிமம் ||
ஏக: பந்தா² ஹி மோக்ஷஸ்யேத்யபி வ்யாஸோ(அ)பி சாவத³த் || 1083 ||
ப்ரவ்ராஜிநோ(அ)த்ர க்³ருஹ்யந்தே ப்ரஸித்³தே⁴ர்யதி³ வா பரே ||
த்ரித³ண்டி³ந: ஸமாக்²யாயாஸ்தேஷ்வேவாதிப்ரஸித்³தி⁴த: || 1084 ||
பராஞ்சி கா²நீத்யாதீ³நி ஶ்ரௌதாநி ச வசாம்ஸி ந: ||
தாநி வா இதி நிந்தி³த்வா ந்யாஸோ ப்³ரஹ்மேதி ஶாஸநாத் || 1085 ||
உபாயோ ந்யாஸ ஏவாத: ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய ஜந்மநே ||
ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநவிருத்³த⁴த்வாந்மநோவாக்காயகர்மணாம் || 1086 ||
ஶப்³தா³தி³ப்ரக்ருதீந்யேவ கார்யாணி கரணாநி ச ||
ப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநாய நைவாலமதஸ்தாநி விரோத⁴த: || 1087 ||
ஆத்மலோகபரீப்ஸாயாம் தஸ்மாத்ஸாத⁴நமுத்தமம் ||
த்யாக³ ஏவ ஹி விஜ்ஞேயம் மநோவாக்காயகர்மணாம் || 1088 ||
ப்ரதிஸாத்⁴யம் ஸுதாதீ³நி யதா² லோகத்ரயார்தி²நாம் ||
நியதாநி ததை²வேஹ ப்ரத்யக்³லோகாப்திமிச்ச²தாம் || 1089 ||
ஸர்வகர்மபரித்யாக³: ஸாத⁴நம் பரமம் மதம் ||
அஸம்ப⁴வே ஹி கர்மாணி விதீ⁴யந்தே(அ)ஸ்ய ஸர்வத: || 1090 ||
ராகா³த்³யாக்ருஷ்டசேதஸ்த்வாந்ந சேச்ச²க்ரோத்யஶேஷத: ||
கர்மாணி மாநவஸ்த்யக்தும் ஸ கரோது யதா²விதி⁴ || 1091 ||
கர்மாணி கர்மஸம்த்யாக³ஸாமர்த்²யார்த²ம் தி³வாநிஶம் ||
ந கர்மணாமநாரம்பா⁴த்ததா²ச ஸ்ம்ருதிஶாஸநம் || 1092 || ||
ஆருருக்ஷோர்முநேர்யோக³ம் கர்ம காரணமுச்யதே ||
யோகா³ரூட⁴ஸ்ய தஸ்யைவ ஶம: காரணமுச்யதே || 1093 ||
கோ(அ)பி⁴ப்ராயோ(அ)கி²லம் கர்ம த்யஜதாம் ஸாத⁴நை: ஸஹ ||
ஆத்மலோகார்தி²நாம் பும்ஸாமிதி ப்ருஷ்டே(அ)ர்த² உச்யதே || 1094 ||
ஏதத்³த⁴ ஸ்மேதி வசஸா பாரிவ்ராஜ்யே(அ)பி⁴தீ⁴யதே ||
அர்த²வாத³ஸ்வரூபேண ஹேது: ஶ்ருத்யா ப்ரயத்நத: || 1095 ||
ததே³தத்காரணம் ஸ்பஷ்டம் பாரிவ்ராஜ்யே(அ)பீ⁴தீ⁴யதே ||
ஐதிஹ்யார்த²ம் ச ஹ ஸ்மேதி வைஶப்³த³: ஸ்மரணாய ச || 1096 ||
பூர்வே(அ)திக்ராந்தகாலீநா வித்³வாம்ஸோ ஜ்ஞாததத்த்வகா: ||
திஸ்ருணாமேஷணாநாம் ஸ்யாத்ப்ரஜாமித்யுபலக்ஷணம் || 1097 ||
ந காமயந்தே நேச்ச²ந்தி புத்ரோத்பத்த்யாதி³லக்ஷணா: ||
ஏஷணா: ஸகலா ஏதா: கஸ்மாதி³த்யபி⁴தீ⁴யதே || 1098 ||
ஏஷணாஸ்த்யஜதாம் தேஷாமபி⁴ப்ராயமிமம் ஶ்ருணு ||
ஏஷணாத்ரிதயஸ்யாபி கிமித்யாக்ஷேப உச்யதே || 1099 ||
ப்ரஜயா கிம் கரிஷ்யாம: கநீய:ப²़லயா வயம் ||
ஸ்வத:ஸித்³தை⁴கலோ ஹ்யாத்மா யேஷாம் லோகோ த்⁴ருவோ(அ)க்ஷய: || 1100 ||
ஆத்மாத்வாதே³வ சாவாப்த: ஸர்வஸாத⁴நாநி:ஸ்ப்ருஹ: ||
வஸ்தூத்பத்த்யாதி³மத்³யஸ்மாத்ஸாத⁴நாநி வ்யபேக்ஷதே || 1101 ||
யச்சோத்பத்த்யாதி³மத்³வஸ்து தத்துச்ச²ம் ஸ்வப்நவஸ்துவத் ||
ஆத்மஜ்ஞாநே து நி:ஶேஷப²़லாந்தர்பா⁴வகாரணாத் || 1102 ||
நா(அ)(அ)த்மலாபா⁴த்பரோ லாப⁴: க்ருத்ஸ்நே(அ)பி ஜக³தீக்ஷ்யதே ||
ஸர்வப்ராப்யார்த²ஸம்ப்ராப்தே: ஸர்வஹேயநிராக்ருதே: || 1103 ||
இதி சேதஸி ஸம்தா⁴ய ஹ்யாக்ஷிபந்தி ப்ரஜாதி³கம் ||
ந்ருலோகாதி³ப²़லம் ஸர்வமேஷணாத்ரயமாத³ராத் || 1104 ||
உத்பாத்³யமாப்யம் ஸம்ஸ்கார்யம் விகார்யம் சைஷணாப²़லம் ||
தஸ்மிந்நேவம்விதே⁴ க: ஸ்யாத்ஸம்தோஷோ விது³ஷாமபி || 1105 ||
ஆத்மப்³ரஹ்மாநுலோம்யேந ஹ்யேஷணாத்யாக³ இஷ்யதே ||
ஸாத⁴நம் ப்³ரஹ்மவித்³யேவ ப்³ரஹ்மஜ்ஞாநஸ்ய ஜந்மநே || 1106 ||
ஆப்தாஶேஷபுமர்த²ஸ்ய ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யபோ³தி⁴ந: ||
த³க்³தா⁴த்மதமஸ: பும்ஸோ நைஷணா(அ)பேக்ஷிதேஷ்யதே || 1107 ||
ஸர்வபூ⁴தாத்மபூ⁴தஸ்ய ஸர்வைகாத்ம்யம் ப்ரபஶ்யத: ||
ஆப்தாஶேஷபுமர்த²ஸ்ய த்யக்தாஶேஷாஸுக²ஸ்ய ச || 1108 ||
ப்ராப்தஸ்ய பரமம் ஸ்வாஸ்த்²யம் வத³ கிம் ஸ்யாத்ப்ரஜாதி³பி⁴: ||
இதி நிஶ்சித்ய நி:ஸங்கா³: ப்ரவ்ரஜந்த்யேவ ஸர்வத: || 1109 ||
தா⁴வதோ(அ)விது³ஷோ த்³ருஷ்ட்வா ம்ருக³த்ருஷ்ணோத³கார்தி²ந: ||
தத்தோயதத்த்வவித்கஶ்சிந்ந ஹி தா⁴வதி மூட⁴வத் || 1110 ||
யதை²வம் ஶ்ருதிதோ(அ)ஶேஷவாங்ப⁴ந:காயஸாத⁴ந-
ப்ரவ்ருத்திவிஷயப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யஜ்ஞாநிநாமிஹ || 1111 ||
அவித்³யாபடஸம்வீததி⁴ஷணாந்காமிநோ நராந் ||
புத்ரோத்பத்த்யாதி³ஸாத்⁴யேஷு ப்ரவ்ருத்தாந்வீக்ஷ்ய யத்நத: ||
அஸ்மாகம் ந ப்ரவ்ருத்தி: ஸ்யாத்க்ருதார்த²த்வாச்ச காரணாத் || 1112 ||
யத³ஜ்ஞாநாத்ப்ரவ்ருத்திர்யா தஜ்ஜ்ஞாநாத்ஸா குதோ ப⁴வேத் ||
தஸ்மாத்ஸர்வப்ரவ்ருத்தீநாம் ஹாநி: ஸ்யாதா³த்மபோ³த⁴த: || 1113 ||
ஸதோ³த்பத்தேரநுத்பாத்³யோ(அ)நாப்யஶ்சாபி ததா²(அ)(அ)த்மாந: || 1114 ||
அஸம்ஸ்கார்யோ(அ)க்ரியாங்க³த்வாந்நிர்கு³ணத்வாத்ததா²(அ)(அ)த்மந: ||
கௌடஸ்த்²யாத³விகார்யோ(அ)யம் வத³ ஸ்யாத்கர்த²ணா ஹி கிம் || 1115 ||
நோத்பத்த்யாதி³ ஸ்வதோ யஸ்ய ஸ்வத ஏவாஸ்தி யஸ்ய தத் ||
ந தஸ்ய கர்மாபேக்ஷா(அ)ஸ்தி கர்மாபேக்ஷா ததோ(அ)ந்யத: || 1116 ||
உத்பத்த்யாதௌ³ ஸமர்த²ம் யத்³தே⁴துமாத்ரமபேக்ஷதே ||
ப²़லவத்கர்ம தத்ரைவ ததோ(அ)ந்யத்ராப²़லம் ப⁴வேத் || 1117 ||
உக்தஹேதுப³லாத்தஸ்மாத்³விதி³த்வா(அ)(அ)த்மாநமாத்மநா ||
ப்ரவ்ரஜேயு: ஸமஸ்தாப்⁴ய ஏஷணாப்⁴யோ த்³ருதம் பு³தா⁴: || 1118 ||
புத்ரோத்பத்திம் ஸமுத்³தி³ஶ்ய ஹ்யேஷணா தா³ரஸம்க்³ரஹ: ||
புத்ரைஷணேதி ஸேஹோக்தா யதி³ வா(அ)தோ(அ)ந்யதை²ஷணா || 1119 ||
மநுஷ்யலோகஸம்ப்ராப்திம் ஸமுத்³தி³ஶ்யாஸ்ய யைஷணா ||
புத்ரோத்பத்த்யேஹ தத்ப்ராப்தௌ ஸா(அ)த்ர புத்ரைஷணோச்யதே || 1120 ||
தை³வம் ச மாநுஷம் வித்தம் கர்மணே யத்ப்ரயோஜகம் ||
தே³வதாதி³பரிஜ்ஞாநம் தை³வம் பஶ்வாதி³ மாநுஷம் || 1121 ||
ஸம்ஸாரகாரணத்⁴வம்ஸி யத்து ஜ்ஞாநம் விமுக்தித³ம் ||
வித்தஶ்ருத்யா ந தத்³க்³ராஹ்யம் தஸ்ய கர்மவிரோத⁴த: || 1122 ||
யஸ்ய ஸாத⁴நபா⁴வ: ஸ்யாத்ப்ரவ்ருத்தௌ ஸர்வகர்மணாம் ||
க³ர்தாதே³ரிவ வித்தத்வம் தஸ்ய ஜ்ஞாநஸ்ய கர்மஸு || 1123 ||
கர்மஹேதுவிருத்³த⁴ம் து ந வித்தம் ஜ்ஞாநமிஷ்யதே || 1124 ||
கர்மப்ரகரணாகாங்க்ஷி ஜ்ஞாநம் கர்மகு³ணோ ப⁴வேத் ||
யத்³தி⁴ ப்ரகரணே யஸ்ய தத்தத³ங்க³ம் ப்ரசக்ஷதே || 1125 ||
ஸ்வரூபலாப⁴மாத்ரேண யத்த்வவித்³யாம் நிஹந்தி ந: ||
ந தத³ங்க³ம் ப்ரதா⁴நம் வா ஜ்ஞாநம் ஸ்யாத்கர்மண: க்வசித் || 1126 ||
ஏதத்³ப³லேந ஸம்ந்யாஸ ஏஷணாப்⁴யோ(அ)வஸீயதே ||
தே³வலோகப²़லம் ஜ்ஞாநமேஷணைவேதி க³ம்யதே || 1127 ||
லோகைஷணாக்³ரஹேணைவ வித்தாந்தர்பா⁴வஸித்³தி⁴த: ||
ப²़லோத்³தே³ஶேந யா சேஷ்டா ஸைவ லோகைஷணா யத: || 1128 ||
யத்து சோதி³தமித்யேவ க்ரியதே கர்ம நிஷ்ப²़லம் ||
வித்தைஷணேதி தாம் ப்³ரூமோ ஜாமித்வவிநிவ்ருத்ஸயா || 1129 ||
லோகோத்³தே³ஶேந யா சேஷ்டா வாங்ப⁴ந:காயஸாத⁴நா ||
லோகைபணேதி தாமாஹுரேஷணார்த²விதோ³ ஜநா: || 1130 ||
க்ரியாகாரகரூபாப்⁴ய ஏஷணாப்⁴ய: ப்ரபோ³த⁴த: ||
ப்ராதிலோம்யேந யத்ஸ்தா²நம் வ்யுத்தா²நமிதி தத்³விது³: || 1131 ||
இத்யேவமாதி³ வ்யாக்²யேயம் வ்யாக்²யாதம் பூர்வமேவ து ||
கஹோலப்³ராஹ்மணே நாதஸ்தத்³வ்யாக்²யாநாய யத்யதே || 1132 ||
ப்ரவ்ரஜேயுரதோ லோகமீப்ஸந்தோ ப்³ராஹ்மணா பு³தா⁴: ||
ப்ரவ்ரஜந்தீதி ச விதி⁴ரர்த²வாதே³ந ஸம்க³தே: || 1133 ||
நார்த²வாதா³ந்தராபேக்ஷா ஹ்யர்த²வாத³ஸ்ய யுஜ்யதே ||
விதி⁴நைவைகவாக்யத்வமர்த²வாத³ஸ்ய யுஜ்யதே || 1134 ||
அர்த²வாதே³ந லிங்கே³ந தஸ்மாத்³விதி⁴ரயம் ஸ்ப²़ுட: ||
விதி⁴ஶேஷத்வமுஜ்ஜி²த்வா நார்த²வாதோ³ யதோ(அ)ந்யத: || 1135 ||
ஸமாநகர்த்ருகத்வோக்தேர்விபா⁴கோ³க்தே: ப²़லஸ்ய ச ||
ப்ரவ்ரஜந்தீத்யேஷ விதி⁴ரர்த²வாதே³ந சாந்வயாத் || 1136 ||
விஜ்ஞாநேந விதி³த்வேதி ஶ்ரூயதே(அ)ஸ்யைககர்த்ருதா ||
விவிநக்தி ப²़லம் சாபி யேஷாமித்யேவமாதி³நா || 1137 ||
ப்ரவ்ரஜந்தீதி நாப்யேதத்ஸக்ருத்ச்²ருதமிஹேஷ்யதே ||
ப்ராப்தவல்லோகநுத்யர்த²மர்த²வாத³வ்யபேக்ஷி ச ||
ப்ரதா⁴நவத³தோ நேத³ம் லோகஸ்துதிபரம் ப⁴வேத் || 1138 ||
நாப்யநுஷ்டே²யரூபேண பாரிவ்ராஜ்யேந ஸம்ஸ்துதி: ||
ஆத்மலோகஸ்ய யுக்தா ஸ்யாந்நாபி தஜ்ஜ்ஞாநஸம்ஸ்துதி: || 1139 ||
அதா²நுஷ்டே²யமபி ஸம்ஸ்துத்யர்த²ம் ப⁴வதேஷ்யதே ||
அநுஷ்டே²யஸ்ய த³ர்ஶாதே³: ஸ்துத்யர்த²த்வம் ப்ரஸஜ்யதே || 1140 ||
கர்தவ்யதா ந ச ஜ்ஞாதா பாரிவ்ராஜ்யஸ்ய குத்ரசித் ||
ஸ்துத்யர்த²த்வம் யதோ(அ)ஸ்யேஹ ப⁴வதா பரிகல்ப்யதே || 1141 ||
அந்யத்ராபி விதௌ⁴ கல்ப்ய இஹைவாஸௌ ஸமர்த்²யதாம் || 1142 ||
பூ⁴மிஷ்டே² மது⁴நி ப்ராப்தே கோ வித்³வாந்பர்வதம் வ்ரஜேத் ||
லப்³தே⁴(அ)பி ப்ரவ்ரஜந்தீதி விதா⁴வந்யத்ர கிம் ஶ்ரம: || 1143 ||
காணகுண்டா²தி³விஷயே யத்து கைஶ்சித்ப்ரகல்ப்யதே ||
பாரிவ்ராஜ்யம் ந தத்³யுக்தமநநுஷ்டே²யரூபத: || 1144 ||
கர்தவ்யத்வேந ந ஜ்ஞாதம் வ்ருக்ஷாத்³யாரோஹணம் யதா² ||
ஸம்ந்யாஸோ(அ)பி ததை²வாயம் நைவ கார்யதயா மத: ||
ப்ரவ்ரஜந்தீத்யதோ நாஸ்ய ஸ்துதிக³ந்தோ⁴(அ)பி வித்³யதே || 1145 ||
நநு சா(அ)(அ)த்மப்ரபோ³தே⁴ந விதி⁴கோ³சரலங்க³கி⁴ந: ||
க்ருதக்ருத்யஸ்ய முக்தஸ்ய விதி⁴ரேஷ கத²ம் ப⁴வேத் || 1146 ||
பரிஹாரோ(அ)ஸ்ய சோத்³யஸ்ய கஹோலப்³ராஹ்மணே(அ)கி²ல: ||
யதோ(அ)பா⁴ணி மயா பூர்வம் நேஹாத: புநரூச்யதே || 1147 ||
ப்³ரஹ்மசர்யம் ஸமாப்யேதிப்ரத்யக்ஷஶ்ருதிமூலத: ||
சதுர்ணாமாஶ்ரமாணாம் ஸ்யாந்நோபேக்ஷா(அ)தோ(அ)நுமாநத: || 1148 ||
ந ச வேதை³கமூலத்வவிரஹாத்ஸ்யாத்ப்ரமாணதா ||
ஆசாரஸ்ய ஸ்ம்ருதேர்வா(அ)பி பௌ³த்³தா⁴த்³யாசாரவத்³த்⁴ருவம் || 1149 ||
த⁴ர்மஸ்ய வேத³மூலத்வாத³வேத³ஸ்ய ந த⁴ர்மதா ||
இத்யேவம் ந்யாயவத்³வாக்யமாஹுர்வேத³ப்ரமாணகா: || 1150 ||
வேத³ஶாஸ்ராநபேக்ஷத்வம் ஸ்ம்ருதிஶாஸ்ரஸ்ய சேந்மதம் ||
நிர்க்³ரந்தி²ஶாஸ்ரதுல்யத்வம் ஸ்ம்ருதீநாம் வ: ப்ரஸஜ்யதே || 1151 ||
நாபி ஸ்ம்ருதிவ்யபேக்ஷா(அ)ஸ்தி ஶ்ருதே: ஸ்வாதந்த்ர்யகாரணாத் ||
ஸ்ம்ருத்யர்த²ஸ்யாநுவாதோ³(அ)யம் பாரதந்த்ர்யே(அ)ஸதி ஶ்ருதே: || 1152 ||
ஸ்வதந்த்ரயோர்மிதோ²(அ)பேக்ஷா நாபி ஸ்யாத்பரதந்த்ரயோ: ||
பாரதந்த்ர்யாந்ந சாபேக்ஷா ஸ்வதந்த்ரஸ்ய ஸ்வத: கசித் || 1153 ||
ஸ்ம்ருத்யர்த²ம் ந ஶ்ருதிஸ்தஸ்மாத³நுவக்தீஹ குத்ரசித் ||
ஸ்ம்ருதிஸ்த்வநுவத³த்யேவ ஶ்ருத்யர்த²ம் பரதந்த்ரத: || 1154 ||
ஆத்மா சேதி³ஷ்யதே லோக: கர்மாண்யேவ ந கிம் நரா: ||
தத்ப்ராப்த்யர்த²ம் ப்ரயத்நேந குர்வந்தீஹ தி³வாநிஶம் || 1155 ||
பாரிவ்ராஜ்யேந கிம் கார்யமிதி சேது³ச்யதே ஶ்ருணு ||
அஸ்யாத்யந்தமஸம்ப³ந்தா⁴தா³த்மலோகஸ்ய கர்மபி⁴: || 1156 ||
நோத்பத்த்யாத்³யபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴ ஆத்மநோ(அ)ஸ்யோபபத்³யதே ||
யதோ(அ)த: கர்மணாம் கார்யம் நேஹ ஸம்பா⁴வ்யதே(அ)ண்வபி || 1157 ||
தத³ஸம்பா⁴வநாயாஶ்ச கோ ஹேதுரிதி ப⁴ண்யதே ||
ஸ ஏஷ நேதி நேத்யாத்மா யஸ்மாத்ப்ராக³பி வர்ணித: || 1158 ||
ப்ரத்⁴வஸ்தைகாத்ம்யஸம்மோஹோ நேதி நேத்யாத்மவித்³யயா ||
அக்³ருஹ்யாத்³யாத்மதாம் யாத: ஸ்வமஹிம்நி வ்யவஸ்தி²த: || 1159 ||
கர்மணாம் சா(அ)(அ)த்மவித்³யாயாம் சரிதார்த²த்வகாரணாத் ||
வித்³யயா(அ)பி ந சேத்கார்யம் கர்மபி⁴: ஸ்யாத்கத²ம் நு தத் || 1160 ||
ஏவம் சதுர்பி⁴ரத்⁴யாயைர்யதா²வ்யாக்²யாதவர்த்மநா ||
முமுக்ஷு: ப்ராபித: ஸ்வாஸ்த்²யம் பரமைகாத்ம்யலக்ஷணம் || 1161 ||
யஸ்மாதே³வமயம் தஸ்மாத்³விதி³தே பரமாத்மநி ||
ஜ்ஞேயகார்யஸமாப்தத்வாந்ந கிம்சித³வஶிஷ்யதே || 1162 ||
ஸர்வகர்மப²़லாநாம் ச ததா²(அ)ந்தர்பா⁴வஸம்ப⁴வாத் ||
ஆப்தே கர்மப²़லே நாத ஆரம்ப⁴: கர்மணாமிஹ || 1163 ||
ததா²ச ப⁴கா³வாந்வ்யாஸ இமமர்த²முவாச ஹ ||
ஸர்வம் கர்மாகி²லம் பார்த² ஜ்ஞாநே பரிஸமாப்யதே || 1164 ||
நாதோ விஜ்ஞாததத்த்வஸ்ய கர்மஹேதுப்ரபா³த⁴நாத் ||
வாங்ப⁴ந:காயஸாத்⁴யாநாமாரம்ப⁴: ஸர்வகர்மணாம் || 1165 ||
யஸ்த்வேஷணாநிவ்ருத்த: ஸ்யாந்நேதி நேத்யாத்மவித்³யயா || 1166 ||
நேதீத்யாத்மைவ ஸம்வ்ருத்தோ யதோ(அ)தஸ்தம் விபஶ்சிதம் ||
உபே⁴ ந வ்யாப்நுதோ(அ)ஜ்ஞோத்தே² நேதி நேத்யாத்மநி ஸ்தி²தம் || 1167 ||
கே தே உபே⁴ ந தரத இத்யுக்தார்த²விவக்ஷயா ||
அத இத்யாதி³கம் தஸ்மாதா³ஜகா³மோத்தரம் வச: || 1168 ||
அதோ நிமித்தாத³த்யர்த²மஹம் பாபமகாரிஷம் ||
போ⁴க்தவ்யம் தந்மயேதா³நீம் மரணாத்ஸமநந்தரம் || 1169 ||
அஸஹ்யாநந்தது³:கௌ²க⁴மஹாப⁴யமுபஸ்தி²தம் ||
இத்யேஷ கோ⁴ரஸம்கல்போ ஹிக்கிகாவஶவர்திந: ||
ஸர்வஸாமர்த்²யஹீநஸ்ய ஜாயதே தாபகாரணம் || 1170 ||
க்ஷயிஷ்ணு புண்யம் சைதஸ்மாத்³தே⁴தோரகரவம் புரா ||
இத்யேதே விசிகித்ஸே த்³வே ஸர்வஸ்ய ப⁴வதோ ம்ருதௌ || 1171 ||
ஏதே ந தரதோ(அ)ஜ்ஞோத்தே² தத்³தே⁴த்வஜ்ஞாநக⁴ஸ்மரம் ||
அஶநாயாத்³யதிக்ராந்தம் ப்³ரஹ்மாஸ்மீத்யாத்மவேதி³நம் ||
கத²ம் தே வ்யாப்நுதோ(அ)வித்³யாஹேதூத்தே² ப்³ரஹ்மவேதி³தம் || 1172 ||
தாபாய புண்யமப்யாஹு: பரிணாமாதி³ஸம்க³தே: ||
க்ஷயாதிஶயயோகி³த்வாத்ததா² வ்யாஸோ(அ)ப்யபா⁴ஷத ||
தஸ்ய ஸ்தா²நவரிஷ்ட²ஸ்ய ஸர்வே நிரயஸம்ஜ்ஞிதா: || 1173 ||
ந வ்யாப்நுதஸ்தே தம் கஸ்மாத்கர்மணீ ஸாத்⁴வஸாது⁴நீ ||
இதிஹேதூபதே³ஶார்த²முபே⁴ இதி பரம் வச: || 1174 ||
உபே⁴ ஏதே தரத்யேஷ வித்³வாம்ஸ்தத்³தே⁴துபா³த⁴நாத் ||
உபே⁴ ந தரதோ(அ)தஸ்தமுபே⁴ ந தபதஶ்ச தம் || 1175 ||
க்ருதம் ப²़லப்ரதா³நேந ப்ரத்யவாயேந சாக்ருதம் ||
ந தாபயதி கர்மைதந்நேதி நேத்யாத்மத³ர்ஶிநம் || 1176 ||
புண்யம் வா யதி³ வா பாபம் ந கர்மேஹாஸ்தி தாத்³ருஶம் ||
லோகோ(அ)ஸ்ய மீயதே யேந ப்³ரஹ்மவித்³யாப்ரகாஶித: || 1177 ||
ந தஸ்ய ப்ரதிமா அஸ்தி யஸ்ய நாம மஹத்³யஶ: ||
இதி மந்த்ரோ(அ)பி சா(அ)(அ)நந்த்யமைகாத்ம்யஸ்யாவத³த்ஸ்வயம் || 1178 ||
ஸர்வகர்மாதிக³ம் ப்³ரஹ்ம ப்ரத்யங்பா⁴த்ரஸதத்த்வகம் ||
மந்த்ரேணாப்யாத்மநோ ரூபம் ததே³ததி³தி வர்ண்யதே || 1179 ||
ஏஷ யோ(அ)பி⁴ஹித: பூர்வம் தம் ஸாக்ஷாத்³த்³ருஷ்டவாந்ருஷி: ||
தத்ரைவ நிஷ்டா²ம் யாத: ஸந்மந்த்ரமேதமுதீ³ரயேத் || 1180 ||
ஆ ப்³ரஹ்மணோ(அ)ஸ்ய யே ஸித்³தா⁴ அவித்³யாகர்மஹேதுத: ||
ஸர்வே(அ)பி மஹிமாநோ(அ)மீ க்ஷணப்ரத்⁴வம்ஸிநோ மதா: || 1181 ||
ஏஷ ஏவைகலோ நித்யோ பா³ஹ்யஸாத⁴நநிஸ்ப்ருஹ: ||
மஹிமா ப்³ராஹ்மணஸ்யோக்தோ நேதீத்யாத்³யுக்திபி⁴: புரா || 1182 ||
அஸ்யைகஸ்ய ஸ்வத: ஸித்³தே⁴ர்ந வ்ருத்³தி⁴: புண்யகர்மபி⁴: ||
ந ச பாபை: கநீயஸ்தா தஸ்யாஸாத்⁴யத்வஹேதுத: || 1183 ||
வ்ருத்³தி⁴ஹாநீ யதோ த்³ருஷ்டே கர்மஸாத்⁴யஸ்ய வஸ்துந: ||
கர்மாநபேக்ஷஸம்ஸித்³தே⁴: கத²ம் தே ப⁴வதோ வத³ || 1184 ||
ஸ ப்³ராஹ்மண இதி கி³ரா ய: ஶ்ருத்யா ப்ரதிபாதி³த: ||
க்³ரஹணம் ப்³ராஹ்மணஸ்யேதி தஸ்யைவேஹா(அ)(அ)த்மவஸ்துந: || 1185 ||
மஹிமா வித்³யாமாநோ(அ)பி தத³வித்³யாஸமுத்³ப⁴வ-
தே³ஹஜாத்யாதி³மாநஸ்ய வ்ருத்³தி⁴ஹாந்யாதி³ஸம்க³தே: || 1186 ||
அவித்³யமாநவஜ்ஜ்ஞேயோ மஹிமாப்ரதிபோ³த⁴த: ||
ப்³ராஹ்மணக்³ரஹணேநாத: க்ருதக்ருத்யா இஹோச்யதே || 1187 ||
மஹிமைவம்விதோ⁴ யஸ்மாத்³ப்³ராஹ்மணஸ்யாத ஆத³ராத் ||
பத³வித்ஸ்யாந்மஹிம்நோ(அ)ஸ்ய மஹத்தஜ்ஜ்ஞாநத: ப²़லம் || 1188 ||
தத்த்வவித்ஸ்யாந்மஹிம்நோ(அ)ஸ்யேத்யேஷ மந்த்ரோ விதி⁴த்ஸித: ||
ப²़லவாதோ³(அ)ர்த²வாத³: ஸ்யாத³ஸ்யைவ து விதே⁴: பர: || 1189 ||
மஹிம்நோ(அ)ஸ்யைவ வா ஸாக்ஷாத்³வாக்யார்த²ப்ரதிபு³த்³த⁴யே ||
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் ஸ்யாத்பதா³ர்த²விசக்ஷண: || 1190 ||
யத: பதா³ர்த²ஸம்போ³தா⁴ந்நேதி நேத்யாதி³லக்ஷணம் ||
மஹிமாநம் ஶ்ருதேர்வேத்தி ப²़லம் சேத்ஸ்யாத்ததோ(அ)பி கிம் || 1191 ||
தம் விதி³த்வேத்யத: ப்ராஹ ப²़லம் வாக்யார்த²போ³த⁴த: ||
யஸ்மாதே³வம்ப²़லம் ஜ்ஞாநமேவம்வித்³யத்நதஸ்தத: || 1192 ||
ஶமாதி³ஸாத⁴நோ பூ⁴த்வா மஹம்நி: பத³வித்³ப⁴வேத் ||
இதி மந்த்ரோக்த ஏவார்தோ² ப்³ராஹ்மணேநாபி வர்ண்யதே || 1193 ||
த⁴ர்மாத⁴ர்மாஸமாயோகோ³ யஸ்மாத்ப்ரத்யக்³தி⁴ய: ப²़லம் ||
ஏவம்விதா³த³ராத்தஸ்மாத்ப்ரத்யக்ப்ரவணதீ⁴ர்நர: || 1194 ||
உத்பந்நாத்மபு³பு⁴த்ஸு: ஸந்வேதா³நுவசநாதி³பி⁴: ||
விரக்த ஆக்³ரஜால்லோகாந்மோக்ஷாத³ர்வாக்ஷு பூ⁴மிஷு || 1195 ||
ஸம்ஶுத்³த⁴தி⁴ஷணோ(அ)த்யர்த²ம் வைதி³கைரேவ ஸாத⁴நை: ||
பராங்பு⁴கீ²க்ருத: ஶுத்³த்⁴யா தைஸ்தை: ஸம்ஸாரிகை: ப²़லை: || 1196 ||
து³:கா²த்மகத்வாத்ஸர்வேஷாம் ஶிகி²விந்யஸ்தஹஸ்தவத் || 1197 ||
இத்யேவம் த்⁴வஸ்தநி:ஶேஷகல்மஷ: பூர்வஸாத⁴நை: ||
உத்பந்நாத்மபு³பு⁴த்ஸு: ஸம்ஸ்த்யக்தஸர்வபரிக்³ரஹ: || 1198 ||
ரஜஸ்தமோஜராகா³தி³தோ³ஷாநாக்ஷிப்தஶேமுஷி: ||
முமுக்ஷ்வவஸ்தா²ம் ஸம்ப்ராப்த ஏவம் பூர்வோக்தஸாத⁴நை: || 1199 ||
மந்த்ரப்³ராஹ்மணரூபிண்யா(அ)தே²தா³நீம் விநியுஜ்யதே ||
ஶ்ருத்யா(அ)ஶேஷதமோகா⁴திப்ரத்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய ஜந்மநே || 1200 ||
ஏவம் பூர்வோக்தமந்த்ரார்த²ஜ்ஞாநதத்ப²़லவித்ஸுதீ⁴: ||
ஶமாதி³ஸாத⁴நோ வித்³யாத³ந்வயவ்யதிரேகத: ||
வ்யுத்தா²ப்யாநாத்மந: பஶ்யேத்ப்ரவிஶ்யா(அ)(அ)த்மாநமாத்மநா || 1201 ||
வாக்யாதே³வ ததோ(அ)ஸங்க³: ஸர்வமாத்மோதி வீக்ஷதே ||
இத்யேதத்³ப்³ராஹ்மணேநேஹ ப்ரயத்நேந விதீ⁴யதே || 1202 ||
தா³ந்தோ பூ⁴த்வா தத: ஶாந்தஸ்ததஶ்சோபரதோ ப⁴வேத் ||
அர்த²க்ரமோ ப³லீயாந்ஸ்யாத்³யத: பாட²க்ரமாதி³ஹ || 1203 ||
க்ரியாநிவ்ருத்திவிஷயே ப்ரயோகோ³ ஜக³தீக்ஷ்யதே ||
அபி⁴தா⁴நஸ்ய ஶாந்தாதே³: ப்ரத்யக்ஷேணேஹ ஸர்வத: || 1204 ||
ப³ஹிஷ்கரணசேஷ்டாயா நிவ்ருத்தௌ தா³ந்த உச்யதே ||
தா³ந்தோ(அ)ஶ்வோ கௌ³ர்க³ஜோ வா(அ)பி ப்ரயோக³ஸ்தத்ர வீக்ஷ்யதே || 1205 ||
அந்த:கரணசேஷ்டாயா நிவ்ருத்தௌ ஶாந்த உச்யதே ||
ஶாந்தோ பி⁴க்ஷுஸ்தபஸ்வீதி தத்ப்ரயோக³ஸமீக்ஷணாத் || 1206 ||
நந்வப்ராப்தௌ விதி⁴ர்யுக்த: ப்ராப்தாஸ்த்வேதே த³மாத³ய: ||
குதஸ்தத்ப்ராப்திரிதி சேத்³யதா² ப்ராப்திஸ்ததோ²ச்யதே || 1207 ||
ப்ரதிஷித்³த⁴ம் ததா² காம்யம் சாபலம் நித்யமேவ ச ||
இயதே³வ ஜக³த்யஸ்மிந்பும்ஸாம் கர்ம ஸமீக்ஷ்யதே || 1208 ||
நிஷித்³த⁴ஸ்ய நிஷித்³த⁴த்வாத்கார்மகாண்டே³(அ)பி கர்மண: ||
குதோ வேதா³ந்தவித்³யாயாம் தஸ்ய ப்ராப்திர்மநாக³பி || 1209 ||
முக்தேரர்வாக்ஷு காம்யேஷு முமுக்ஷுத்வாத்³விரக்தத: ||
காம்யகர்மாபி நைவேஹ முமுக்ஷோ: ஸம்ப⁴வத்யத: || 1210 ||
ரஜஸ்தமோதிவர்தித்வாத்ஸத்த்வஸம்ஶுத்³தி⁴ஹேதுத: ||
சாபலாந்யபி கர்மாணி நாத: ஸந்த்யஸ்ய காநிசித் || 1211 ||
ந பாணிபாத³சபல இத்யுக்தேர்வா நிஷேத⁴த: ||
நாத: ஸம்பா⁴வ்யதே கர்ம முமுக்ஷோஶ்சாபலம் க்வசித் || 1212 ||
நித்யஸ்யாகரணாத்³ய: ஸ்யாத³நர்த²: கரணாத³பி ||
நித்யஸ்யாவாப்யதே(அ)ஸௌ சேத்³வத³ கிம் நித்யகர்மணா || 1213 ||
ஏவம் நித்யாநி கர்மாணி குர்வத: ஶுத்³த⁴சேதஸ: ||
தித்யக்ஷா ஜாயதே பும்ஸோ நித்யேஷ்வபி ச கர்மஸு || 1214 ||
ஸம்ஸாரமோக்ஷணாயா(அ)(அ)ஶு நித்யம் கர்ம ந சேத³லம் ||
கோ(அ)ர்த²ஸ்தேநேஹ பும்ஸ: ஸ்யாத³க்ருதேந க்ருதேந வா || 1215 ||
இதி ஸம்ஜாதபரமவைராக்³யோ நித்யகர்மண: ||
ஸ்வதஸ்த்யாக³ம் கரோத்யேவ ப்ராப்தாஸ்தேந ஶமாத³ய: || 1216 ||
யமாந்ஸேவேத ஸததம் ந நித்யம் நியமாந்பு³த⁴: ||
யமாந்பதத்யகுர்வாணோ நியமாந்கேவலாந்ப⁴ஜந் || 1217 ||
ஸத்யமேவம் ஶமாதீ³நாம் ப்ராப்தத்வாந்நேஷ்யதே விதி⁴: ||
ப்ராப்தாநாமேவ தேஷாம் து ஸாத⁴நத்வம் விதீ⁴யதே ||
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநஜந்மநே ஶ்ருதிவாக்யத: || 1218 ||
யதோ²க்தவிஷயே தேஷாம் ஸாத⁴நத்வம் ந மாநத: ||
யத: ப்ராப்தமத: ஶ்ருத்யா ஸாத⁴நத்வம் விதீ⁴யதே || 1219 ||
நிவ்ருத்திமாத்ரம் ப்ராப்தம் வா ப⁴வேது³க்தேந வர்த்மநா ||
கர்தவ்யதா நிவ்ருத்தேஸ்து ந ப்ராப்தேதி விதீ⁴யதே || 1220 ||
நநு தா³ந்தஶமோக்த்யைவ ஸர்வஸ்யைவேஹ கர்மண: ||
வாரிதத்வாது³பரதஶ்ருத்யா(அ)ந்யத்கிம் விதீ⁴யதே || 1221 ||
ப³ஹிரந்த:க்ரியாதோ(அ)ந்யா ந க்ரியா வித்³யதே யத: ||
நோத்ஸர்க³விதி⁴நா யஸ்மாந்நாபவாத³ஸ்ய பா³த⁴நம் || 1222 ||
பூ⁴தாஹிம்ஸாவிதி⁴ர்யஸ்மாந்நாக்³நீஷோமீயமாரபி⁴த் ||
ஊர்த்⁴வம் ப்ராணா உத்க்ராமந்தி யூந: ஸ்த²விர ஆயதி || 1223 ||
ப்ரத்யுத்தா²நாபி⁴வாதா³ப்⁴யாம் புநஸ்தாந்ப்ரதிபத்³யதॆ ||
இத்யௌத்ஸர்கி³கமாசாரம் யதா² ப்³ரஹ்மா ப்ரபா³த⁴தॆ || 1224 ||
ஆக³ச்ச²தி கு³ரௌ தூஷ்ணீமாஸீநஸ்தத்³வத³த்ர ச ||
ஔத்ஸர்கி³கத்யாக³விதி⁴ம் நித்யகர்மவிதி⁴ர்ப³லாத் ||
தஸ்ய ஜீவநமாத்ரைகஹேதுத்வாத்³பா³த⁴தே த்⁴ருவம் || 1225 ||
நித்யகர்மவிதே⁴ர்யஸ்மாச்ச²மாதி³விதி⁴நா ஹதி: ||
ந ஸம்ப்ராப்தேத்யதோ யத்நாத்ப்ராரப்³தோ⁴பரதஶ்ருதி: || 1226 ||
இஹ சோபரதஶ்ருத்யா திஷ்ட²த்யாதி³வது³ச்யதே ||
கர்மாகர்மைவ பும்ஸோ(அ)ஸ்ய ஹ்யநுஷ்டே²யதயா(அ)(அ)ம்ருதே: || 1227 ||
அநுஷ்டே²யதயா ஶ்ருத்யா நிவ்ருத்தி: ஸர்வகர்மணாம் ||
யஸ்மாத்³விதீ⁴யதே தஸ்மாத்தத்த்யாகீ³ பதிதோ ப⁴வேத் || 1228 ||
இத்யத்ர சோத³யித்வைகே பரிஹாரம் ப்ரசக்ஷதே ||
நித்யாநாம் கர்மணாம் கஸ்மாத்பரித்யாகோ³ விதீ⁴யதே || 1229 ||
காம்யாதி³கர்மவத்தேஷாம் மநோவ்யாக்ஷேஷஹேதுத: ||
த்யாகோ³(அ)தஶ்சோத்³யதே ஶ்ருத்யா நித்யாநாமபி கர்மணாம் || 1230 ||
பூ⁴த்வா ஸமாஹித இதி ஸமாதா⁴நம் விதா⁴ஸ்யதே ||
சோத்³யஸ்யாஸம்ப⁴வா(அ)ஸ்யாத்ர ஶ்ருத்யைவ விஹிதத்வத: || 1231 ||
ஸாத⁴நத்வேந ஶாந்த்யாதே³: ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய ஜந்மநே ||
நாதஶ்சோத்³யாவகாஶோ(அ)த்ர ஶமாதே³ர்விஹிதத்வத: || 1232 ||
ஸாத்⁴யஸாத⁴நஸம்ப³ந்த⁴விதா⁴நே ஸத்யஸம்ப⁴வ: ||
ஸ்வர்கா³தா³விவ யாகா³தே³ர்விதா⁴நாதே³வ காரணாத் || 1233 ||
தோ³ஷாந்தரப்ரஸங்கா³ர்த²ம் பரிஹார: க்ருதஸ்தத: ||
சோத்³யபூர்வக ஏதஸ்மிந்நந்யசோத்³யஸ்ய ஸம்ப⁴வாத் || 1234 ||
யதி³ வ்யாக்ஷேபகாரித்வாந்நித்யம் கர்ம நிஷித்⁴யதே ||
ப³ஹு பி⁴க்ஷாடநாத்³யஸ்தி தத்கஸ்மாந்ந நிஷித்⁴யதே || 1235 ||
வேதா³ந்தஶ்ரவணாத்³யஸ்தி ப³ஹு வ்யாக்ஷேபகாரி ச ||
தந்நித்யகர்மவத்ஸஸ்மாச்ச்²ருத்யேஹ ந நிஷித்⁴யதே || 1236 ||
நைஷ தோ³ஷ: ப்ரதா⁴நார்த²ஸமாப்தேரேவ காரணாத் ||
பி⁴க்ஷாடநாத்³யநுஷ்டா²நம் தாத³ர்த்²யாந்ந நிஷித்⁴யதே || 1237 ||
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநஸமாப்த்யா(அ)பேக்ஷிதத்வத: ||
வேதா³ந்தஶ்ரவணாதீ³நாம் ந த்யாகோ³(அ)தோ(அ)த்ர ப⁴ண்யதே || 1238 ||
ஸமாப்திம் ந ஸமாயாதி ப்ரதா⁴நம் யத³ஸம்ப⁴வே ||
நிஷித்³த⁴மபி தத்கார்யம் தத்ஸமாப்திப்ரயுக்தித: || 1239 ||
ப்ரதா⁴நசோத³நைவாஸ்ய சோத³நாதோ(அ)வக³ம்யதே ||
பி⁴க்ஷாடநாதி³நா நர்தே ப்ரதா⁴நம் ஹி ஸமாப்யதே || 1240 ||
ஶேஷப⁴க்ஷம் ந குர்வந்தி ப்ரதா⁴நார்தா²நுரோத⁴த: ||
ஸாக்ஷாத்³விஹிதமப்யேவம் தாத³ர்த்²யாத்கர்ம நோ மதம் || 1241 ||
யா: காஶ்சிஜ்ஜீவதா ஶத்யாஸ்த்யக்தும் தித்யக்ஷதா க்ரியா: ||
தா: ஸர்வா: ஸம்பரித்யஜ்ய நிமேஷாஜௌ வ்யவஸ்தி²த: || 1242 ||
உக்தவித்⁴யர்த²விஷயாத்³யா: க்ரியா விஷயாந்தரே ||
நிஷித்⁴யந்தே(அ)த்ர தா: ஸர்வா வ்யாதா⁴தாயைவ தா யத: || 1243 ||
த்³வம்த்³வப்ரவாஹஸம்பாதஸஹிஷ்ணுரபி⁴தீ⁴யதே ||
திதிக்ஷுவசநேநாத்ர து³ருக்தாதே³ஸ்ததை²வ ச || 1244 ||
ஸ்வாதந்த்ர்யம் யேஷு கர்து: ஸ்யாத்கரணாகரணம் ப்ரதி ||
தாந்யேவ து நிஷித்³தா⁴நி கர்மாணீஹ ஶமாதி³பி⁴: || 1245 ||
அஸ்வாதந்த்ர்யம் து யேஷு ஸ்யாத்கர்து: கர்மஸு ஸர்வதா³ ||
ஸமாஹிதோக்த்யா(அ)தே²தா³நீம் தந்நிரோதோ⁴ விதீ⁴யதே || 1246 ||
பிண்டீ³க்ருத்யேந்த்³ரியக்³ராமம் பு³த்³தா⁴வாரோப்ய நிஶ்சலம் ||
விஷயாம்ஸ்தத்ஸ்ம்ருதீம்ஸ்த்யக்த்வா திஷ்டே²ச்சித³நுரோத⁴த: || 1247 ||
ஏஷோ(அ)ப்⁴யுபாய: ஸர்வத்ர வேதா³ந்தேஷு விதீ⁴யதே ||
தத்த்வமஸ்யாதி³வாக்யார்த²ஜ்ஞாநோத்பத்த்யர்த²மாத³ராத் || 1248 ||
நாவிரதோ து³ஶ்சரிதாந்நாஶாந்தோ நாஸமாஹித: ||
நாஶாந்தமாநஸோ வா(அ)பி ப்ரஜ்ஞாநேநைநமாப்நுயாத் || 1249 ||
முக்தேர்ஹி பி³ப்⁴யாதோ தே³வா மோஹேநாபித³து⁴ர்நராந் ||
ததஸ்தே கர்மஸூத்³யுக்தா: ப்ராவர்தந்த தி³வாநிஶம் || 1250 ||
யத: கர்ம தமோஹேதுஸ்தஸ்மாதே³வ முமுக்ஷுபி⁴: ||
ஜ்ஞாநேந பி⁴த்த்வா ஸம்மோஹம் ஸர்வாநர்தை²கஸம்ஶ்ரம் || 1251 ||
ஸம்ந்யஸ்ய ஸர்வகர்மாணி ப்ரத்யக்ப்ரவணதீ⁴ர்நர: ||
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநமாத்ரமேவ ஸமாஶ்ரயேத் || 1252 ||
தத ஏவைகலாத்³யஸ்மாத்ஸம்ஸாராத்³விப்ரமுச்யதே ||
இத்யேததா³ஹ விஸ்பஷ்டம் பா⁴ல்லவிப்³ராஹ்மணம் வச: || 1253 ||
யதா³ பஞ்சாவதிஷ்ட²ந்தே ஜ்ஞாநாநி மநஸா ஸஹ ||
பு³த்³தி⁴ஶ்ச ந விசேஷ்டேந தாமாஹு: பரமாம் க³திம் || 1254 ||
தாம் யோக³மிதி மந்யந்தே ஸ்தி²ராமிந்த்³ரியதா⁴ரணாம் ||
அப்ரமத்தஸ்ததா³ ப⁴வதி யோகோ³ ஹி ப்ரப⁴வாப்யயௌ || 1255 ||
யச்சே²த்³வாங்ப⁴நஸீ ப்ராஜ்ஞாஸ்தத்³யச்சே²ஜ்ஜ்ஞாந ஆத்மநி ||
ஜ்ஞாநமாத்மநி மஹதி தத்³யச்சே²ச்சா²ந்த ஆத்மநி || 1256 ||
உத்திஷ்ட²த ஜாக்³ரத ப்ராப்ய வராக்³நிபோ³த⁴த ||
ஸத்யேந லப்⁴யஸ்தபஸா ஹ்யேஷ ஆத்மா ஸம்யக்³ஜ்ஞாநேந ப்³ரஹ்மசர்யேண நித்யம் ||
அந்த:ஶரீரே ஜ்யோதிர்மயோ ஹி ஶுப்⁴ரோ யம் பஶ்யந்தி யதய: க்ஷீணதோ³ஷா: || 1257 ||
ந சக்ஷுஷா க்³ருஹ்யதே நாபி வாசா நாந்யைர்தே³வைஸ்தபஸா கர்மணா வா ||
ஜ்ஞாநப்ரஸாதே³ந விஶுத்³த⁴ஸத்த்வஸ்ததஸ்து தம் பஶ்யதே நிஷ்கலம் த்⁴யாயமாந: || 1258 ||
ப்ரதிஶாக²ம் ததா²(அ)ந்யாநி ஜ்ஞாநோபாயப்ரஸித்³த⁴யே ||
தந்மூலாநி ததா²(அ)ந்யாநி ஸ்ம்ருதிவாக்யாநி கோடிஶ: || 1259 ||
ஸந்த்யேவா(அ)(அ)த்மபரிஜ்ஞாநஸாத⁴நாநாம் ப்ரஸித்³த⁴யே ||
அநக்³நிரநிகேத: ஸ்யாத³ஶர்மா(அ)ஶரணோ முநி: || 1260 ||
த்யஜ த⁴ர்மமத⁴ர்மம் ச உபே⁴ ஸத்யாந்ருதே த்யஜ ||
உபே⁴ ஸத்யாந்ருதே த்யக்த்வா யேந த்யஜஸி தம் த்யஜ || 1261 ||
யதோ யதோ நிவர்ததே ததஸ்ததோ விமுச்யதே ||
நிவர்தநாத்³தி⁴ ஸர்வதோ ந வேத்தி து³:க²மண்வபி || 1262 ||
கோ(அ)ஹம் கஸ்ய குதோ வேதி க: கத²ம் வா ப⁴வேதி³தி ||
ப்ரயோஜநமதிர்நித்யமேவம் மோக்ஷாஶ்ரமீ ப⁴வேத் || 1263 ||
நைதாத்³ருஶம் ப்³ராஹ்மணஸ்யாஸ்தி வித்தம் யதை²கதா ஸமதா ஸத்யதா ச ||
ஶீலம் ஸ்தி²திர்த³ண்ட³நிதா⁴நமார்ஜவம் ததஸ்ததஶ்சோபரம: க்ரியாப்⁴ய: || 1264 ||
நிவர்தயித்வா ரஸநம் ரஸேப்⁴யோ க்⁴ராணம் ச க³ந்தா⁴ச்ச்²ரவணம் ச ஶப்³தா³த் ||
ஸ்பர்ஶாத்தநும் ரூபகு³ணாச்ச சக்ஷுஸ்தத: பரம் பஶ்யதி ஸ்வம் ஸ்வபா⁴வம் || 1265 ||
ஏவம் மநுவஸிஷ்டா²தி³த⁴ர்மேஷ்வபி ஸஹஸ்ரஶ: ||
ஸ்பஷ்டாநி ஸந்தி வாக்யாநி யதோ²க்தார்த²ப்ரஸித்³த⁴யே || 1266 ||
ஸாத்⁴யஸ்ய கர்மணஸ்த்யாகா³த்ஸாமர்த்²யாதே³வ ஸித்³த⁴த: ||
தத்ஸாத⁴நஸ் ஸம்த்யாகே³ ஶ்ரத்³தா⁴வித்தகி³ரா(அ)த்ர கிம் || 1267 ||
மைவம் த்³ருஷ்டார்த²விஷயே யத்கர்மாஸ்யாவஶேஷிதம் ||
தத்ஸாத⁴நேஷ்வமமதாவிதா⁴நார்த²ம் வசோ யத: || 1268 ||
ஶ்ரத்³தை⁴வ வித்தமஸ்யேதி நாந்யத³ஸ்ய யதஸ்தத: ||
ஶ்ரத்³தா⁴வித்தோ(அ)யமித்யுக்த: ஸம்ந்யாஸீ ஸர்வகர்மணாம் || 1269 ||
பூ⁴த்வேத்யஸ்யாபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: ஸர்வை: ஶாந்தாதி³பி⁴: பதை³: ||
விதி⁴நா(அ)ஸ்யாபி சா(அ)(அ)க்ஷேபாத்³விதி⁴தந்த்ரத்வமிஷ்யதே || 1270 ||
பாண்டி³த்யாதி³ புரோக்தம் யத்தஸ்யேயமுபஸம்ஹ்ருதி: ||
ப்ராக்ததா³த்மாநமேவாவேதி³தி யச்ச ஸமீரிதம் ||
ஸேதிகர்தவ்யதாகோ(அ)த² விதி⁴ஸ்தஸ்யாயமுச்யதே || 1271 ||
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் யதோ²க்தை: ஸாத⁴நைர்யுத: || 1272 ||
ஆத்மந்யேவ தமாத்மாநம் நிஷ்க்ருஷ்யாநாத்மராஶித: ||
பஶ்யேதி³த்யபி⁴ஸம்ப³ந்த⁴: பஶ்யதீத்யத²வா ப⁴வேத் || 1273 ||
வித்⁴யர்த²ஸ்ய புரா ப்ராப்தே: காண்வாநாமநுவாத³த: ||
த்³ரஷ்டவ்யாத்³யுக்திதஸ்தஸ்மாத்பஶ்யதீத்யபி⁴தீ⁴யதே || 1274 ||
ஆத்மா(அ)நாத்மப்ரதா⁴நத்வாத்³ப்³ரஹ்மரூபேண நேக்ஷ்யதே || 1275 ||
விஶேஷணத்வம் ஸ்வார்தோ²(அ)பி ஸத்கார்யே காரணே க³த: ||
ஸ்வாத்மாவித்³யாஸமுத்தே²(அ)ஸ்மிந்நாத்மாவித்³யாஸமாஶ்ரயாத் || 1276 ||
தே³ஹேந்த்³ரியமநோதீ⁴ப்⁴யோ ஹ்யந்வயவ்யதிரேகத: ||
முஞ்ஜேஷீகாவது³த்க்ருஷ்ய பஶ்யேதா³த்மாநமாத்மநி || 1277 ||
ஆத்மந்யேவ யதா³(அ)(அ)த்மாநம் விப⁴ஜ்யாநாத்மநோ(அ)கி²லாத் ||
ப்ரபஶ்யதி ததா³(அ)நாத்மா ந ப்ருத²க்³வ்யவஶிஷ்யதே || 1278 ||
ஸ ஏஷ நேதி நேத்யாத்மேத்யதை²தஸ்மாத்புரோதி³தாத் ||
வாக்யாத்ஸர்வமஸம்ஸர்க³மாத்மாநம் பரிபஶ்யதி || 1279 ||
அவித்³யாதஜ்ஜகார்யாணாம் ப்ரத்யக்³த³ர்ஶநபா³த⁴த: ||
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் ப்³ரஹ்மாத்மநம் ப்ரபஶ்யதி || 1280 ||
நாநுத்பந்நமதோ ஜ்ஞாநம் நாப்யஜ்ஞாநமபா³தி⁴தம் ||
க்ருத்ஸ்நஜ்ஞேயஸமாப்தத்வாந்ந கிம்சித³வஶிஷ்யதே || 1281 ||
இயம் ஸா ப்³ரஹ்மவித்³யோக்தா மது⁴காண்டே³ புரோதி³தா ||
யா தஸ்யா ஜந்மந: காலே ப²़லம் ஶ்ருத்யா(அ)து⁴நோச்யதே || 1282 ||
அகர்த்ருத்வாத்மவிஜ்ஞாநாத்³த்⁴வஸ்தாத்மாஜ்ஞாநஹேதுத: ||
நைநம் ப்³ரஹ்மவித³ம் பாப்மா தரத்யஜ்ஞம் யதா² ததா² || 1283 ||
பாப்மஶப்³தே³ந த⁴ர்மோ(அ)பி தே³ஹோபாதா³நஹேதுத: ||
முமுக்ஷோஸ்தத³நிஷ்டத்வாதி³ஹ நி:ஶேஷ உச்யதே || 1284 ||
து³:கா²பா⁴வ: ஸதே³ஹஸ்ய நைவாஸ்தீதி ஶ்ருதேர்மதம் ||
தஸ்மாத்³தே³ஹோ(அ)ப்யநர்த²: ஸ்யாத்³தே³ஹோ நாஶாச்ச ஸர்வதா³ || 1285 ||
ந தபத்யத² தம் கஸ்மாத்தாபகோ(அ)ப்யாத்மவேதி³நம் ||
பாப்மேதி ஹேதுரது⁴நா தத்ர ஶ்ருத்யா(அ)பி⁴தீ⁴யதே || 1286 ||
அகர்த்ருத்வாத்மயாதா²த்ம்யஸம்யக்³ஜ்ஞாநாக்³நிநா யத: ||
ஸர்வம் பாபம் தபத்யேஷ ப⁴ஸ்மஸாத்குருதே(அ)க்³நிவத் || 1287 ||
ஸ்வயமேவேஶ்வர: ப்ராஹ ப்ரபந்நாய கிரீடிநே ||
புராண: ஶாஶ்வதோ(அ)சிந்த்ய: ஸர்வபூ⁴தாநுகம்பயா || 1288 ||
யதை²தா⁴ம்ஸி ஸமித்³தோ⁴(அ)க்³நிர்ப⁴ஸ்மஸாத்குருதே(அ)ர்ஜுந ||
ஜ்ஞாநாக்³நி: ஸர்வகர்மாணி ப⁴ஸ்மஸாத்குருதே ததா² || 1289 ||
ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸதி பாப்மா(அ)யம் ஸ்வப²़லேநாநுதாபயேத் ||
அகர்த்ருத்வாந்ந ஸம்ப³ந்தோ⁴ விது³ஷோ(அ)ஸ்தீஹ பாப்மபி⁴: || 1290 ||
ததே³தது³ச்யதே ஶ்ருத்யா நைநம் பாப்மேதி யத்நத: ||
நைநம் ப்³ரஹ்மவித³ம் பாப்மா தரதி வ்யாப்நுதே ஸ்வத: || 1291 ||
தத³கர்த்ருத்வதோ ஹேதோர்ப்³ரஹ்மவித்து ஸகாரணம் ||
ஸர்வம் தரதி பாப்மாநம் ஸர்பாதீ³ந்த்ரஶநா யதா² || 1292 ||
ஆத்மயாதா²த்ம்யவித்ஸோ(அ)யம் விபாபோ விரஜ: ஸ்வத: ||
நிஷ்கர்மா ஸ்யாத்³விபாபோ(அ)யம் விரஜஸ்கோ(அ)ப்யகாமத: || 1293 ||
ஸர்வஸம்ஶயஹேத்யேஶ்ச ப்ரத்யங்மோஹஸ்ய நாஶத: ||
ஸ்யாதே³ஷோ(அ)விசிகித்ஸோ(அ)த: ஸர்வஸம்ஶயவர்ஜித: || 1294 ||
ஏவமாத்மாபரிஜ்ஞாநாத்³த்⁴வஸ்தாவித்³யோ ப⁴வேத்³யதா³ ||
அநாபந்நாதி³மத்⁴யாந்தம் ப்³ராஹ்மண்யம் லப⁴தே ததா³ || 1295 ||
இமாமவஸ்தா²மாபந்நோ முக்²யோ ப்³ராஹ்மண உச்யதே ||
பா⁴விவ்ருத்த்யா ஸ கௌ³ணஸ்து ப்ராக³தோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴வேத் || 1296 ||
ஜாதௌ ப்³ராஹ்மணஶப்³தோ³(அ)யம் மா ப்ராபதி³தி தம் ஶ்ருதி: ||
வ்யாசஷ்டே(அ)த: ப்ரயத்நேந ப்³ரஹ்மலோககி³ரா ஸ்வயம் || 1297 ||
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தம் ப்³ரஹ்மேத்யத்ராபி⁴தீ⁴யதே ||
லோகோ(அ)பி த்³ருஷ்டிமாத்ரத்வாத்ப்ரத்யங்பா⁴த்ரம் நிருச்யதே || 1298 ||
அந்யோந்யார்த²ஸமாப்தித்வாத்கர்மதா⁴ரய ஏவ து ||
ஸமாஸோ(அ)த்ர பரிக்³ராஹ்யோ நிஷாத³ஸ்த²பதிர்யதா² || 1299 ||
ஶ்ருதமேகவிப⁴க்தித்வம் விப⁴க்த்யந்தரகல்பநாத் ||
லகீ⁴யோ(அ)தீவ யத்தஸ்மாத்கர்மதா⁴ரய ஏவ ஸ: || 1300 ||
ப்³ரஹ்மலோகமிமம் ஸாக்ஷாத்³தே⁴ ஸம்ராட்³ ப்³ரஹ்மவித்³யயா ||
ப்ராபிதோ(அ)ஸ்யப⁴வம் பூர்வம் யத்ப்ரதிஜ்ஞாதவாநஹம் || 1301 ||
இத்யேவம் யாஜ்ஞவல்க்யஸ்தம் ந்ருபமுக்தேந வர்த்மநா ||
ஸாக்ஷாத³நுஶஶாஸைநமித்யுக்தி: ஸ்யாச்ச்²ருதேரியம் || 1302 ||
அநுஶிஷ்டோ(அ)த² ந்ருபதிர்வித்³யாநிஷ்க்ரயஹேதுத: ||
ஸோ(அ)ஹமித்யாதி³கம் வாக்யம் கு³ருமாஹ த்வராந்வித: || 1303 ||
ப்³ரஹ்மவித்³யா ஸமாப்தேயம் ஸஸம்ந்யாஸா(அ)த்³வயாத்மிகா ||
ஸேதிகர்தவ்யதாகேயம் ஸாங்கா³ நி:ஶ்ரேயஸே ந்ருணாம் || 1304 ||
நி:ஶேஷபுருஷார்தோ²(அ)யம் ஸமாப்தோ ப்³ரஹ்மபோ³த⁴த: ||
ஸர்வாநர்த²நிராஸார்த²மேதாவாநேவ சா(அ)(அ)த்³ருதை: || 1305 ||
கர்தவ்யோ யத்நமாஸ்தா²ய க்ருதே யஸ்மிந்க்ருதார்த²தா ||
நாந்யத: க்ருதக்ருத்ய: ஸ்யாது³க்தஜ்ஞாநாதிரேகத: || 1306 ||
வ்யாக்²யாதோ யோ(அ)யமத்ரா(அ)(அ)த்மா ஸ விஜ்ஞாநாநுரோத⁴த: ||
ப²़லாய ஸ்யாத³விஜ்ஞாத இத்யேதத³து⁴நோச்யதே || 1307 ||
பஞ்சமாந்த உபந்யஸ்தம் ராதேர்தா³து: பராயணம் ||
தத்³வித³ஸ்திஷ்ட²மாநஸ்யேத்யஸ்ய சேஹோபஸம்ஹ்ருதி: || 1308 ||
ஆத்மாந்தேநாஸ்ய வாக்யேந ஸ்வதஸ்தத்த்வமிஹோச்யதே ||
அந்நாத³வஸுதா³நாப்⁴யாமவித்³யோத்த²ம் து ப⁴ண்யதே || 1309 ||
நி:ஶேஷாந்நாத³நாதா³த்மா ப்ராணாந்தோ(அ)ந்நாத³ உச்யதே ||
ஆத்மா(அ)யம் காரணம் யஸ்மாத்கார்யமித்யகி²லம் தத: || 1310 ||
காரணே(அ)நுபயுக்தம் யத்கார்யம் தந்நேஹ வித்³யதே ||
கார்யே(அ)ப்யநுபயுக்தம் யந்ந தத்காரணமுச்யதே || 1311 ||
அந்யோந்யார்த²வ்யபேக்ஷித்வாத்கார்யகாரணவஸ்துநோ: ||
நாந்யோந்யார்தா²திரேகேண ஸித்⁴யேதே கார்யகாரணே || 1312 ||
வஸூபகரணம் ப்ரோக்தம் தத்³த³தா³தீஶ்வரத்வத: ||
யதஸ்ததோ(அ)ஜ ஆத்மா(அ)யம் வஸுதா³ந இஹோச்யதே || 1313 ||
அந்நாத³வஸுதா³நாப்⁴யாம் கு³ணாப்⁴யாம் ய: ஸமீக்ஷதே ||
ஈஶ்வரம் ஸ யதா²த்³ருஷ்டி ப²़லமாப்நோதி மாநவ: || 1314 ||
இத்யேவமயதா²வஸ்துத³ர்ஶிந: ப²़லமீரிதம் ||
யதா²வஸ்துத்³ருஶோ(அ)ப்யேவம் யதா² ரஜ்ஜ்வாதி³த³ர்ஶிந: || 1315 ||
யே யதா² மாம் ப்ரபத்³யந்தே தாம்ஸ்ததை²வ ப⁴ஜாம்யஹம் ||
இதி சா(அ)(அ)ஹேஶ்வரோ வாக்யமுக்தார்த²ப்ரதிபத்தயே || 1316 ||
யதா²தத்த்வம் து யோ(அ)ஜ்ஞாதம் வஸ்து ஸாக்ஷாத்ப்ரபத்³யதே ||
யதா²வஸ்த்வேவ தஸ்யாபி ப²़லம் ஸ்யாதி³தி ப⁴ண்யதே || 1317 ||
காண்ட³த்³வயஸ்ய வா யோ(அ)ர்த²: ஸ ஸம்க்ஷிப்யாபி⁴தீ⁴யதே ||
ஸ வா இத்யாதி³வாக்யேந ஸாரார்த²ஸ்ய ஜிக்⁴ருக்ஷயா || 1318 ||
அவித்³யாவாந்புரா யோக்தோ ம்ருத்யுஜந்மாதி³ஸம்ஸ்ருதி: ||
ஸ வா இதி கி³ரா ஸோ(அ)த்ர ஸ்மார்யதே ப்³ரஹ்மஸம்க³தௌ || 1319 ||
ஸ வா ஏஷ புரோக்தேந யோ வாக்யேந ப்ரகாஶித: ||
ப்ரத்⁴வஸ்தாஜ்ஞாநதஜ்ஜ: ஸந்பராம் நிர்வ்ருதிமக³த: || 1320 ||
மஹாநித்யபி⁴தா⁴நேந ஸத்யஜ்ஞாநாதி³லக்ஷணம் ||
ப்³ரஹ்மைவ ப்ரோச்யதே ஸாக்ஷாத்ப்ரத்யகா³த்மவிஶேஷணம் || 1321 ||
ப்³ரஹ்மைவா(அ)(அ)த்மா ஸ்வதோ(அ)போ³தா⁴த³ப்³ரஹ்மைவ ப்ரகாஶதே ||
ஜராதி³த⁴ர்மவாம்ஸ்தஸ்மாத்³ப்³ரஹ்மணைவ விஶேஷ்யதே || 1322 ||
ப்ரமாந்தராநதி⁴க³தா ப்³ரஹ்மதா ப்ரத்யகா³த்மந: ||
ப்ரத்யக்த்வம் ப்³ரஹ்மணஸ்தத்³வத்³வசஸைவ ப்ரபோ³த்⁴யதே || 1323 ||
அஹம் ப்³ரஹ்மேதிவாக்யோத்த²விஜ்ஞாநாத்ப்ரத்யகா³த்மந: ||
த்⁴வஸ்தே(அ)ஜ்ஞாநே ஸகார்யே(அ)த² யத்³ரூபம் ததி³ஹோச்யதே || 1324 ||
ரஜ்ஜு: ஸர்பாதி³நேவா(அ)(அ)த்மா விநா(அ)வித்³யாம் ந ஜாயதே ||
கார்யாத்மநா யதஸ்தஸ்மாதா³த்மா(அ)ஜ இதி ப⁴ண்யதே || 1325 ||
ஸர்வபா⁴வவிகாராணாம் ஜந்ம மூலம் யதஸ்தத: ||
ஸர்வேஷாம் ப்ரதிஷேத⁴: ஸ்யாந்நிஷேதா⁴தா³த்மஜந்மந: || 1326 ||
ததா²(அ)பி தாஞ்ஶ்ருதிர்யத்நாஜ்ஜராதீ³ந்ப்ரதிஷேத⁴தி ||
ஸ்வாபா⁴விகத்வாஶங்காயா: ப்ரதிஷேத⁴ஸ்ய ஸித்³த⁴யே || 1327 ||
காலாத்மநா ஹ்யவச்சே²தா³ந்நாயம் காலம்ஜரத்வத: ||
தே³ஹாதி³வஜ்ஜராமேதி தஸ்மாதா³த்மா(அ)ஜர: ஸ்ம்ருத: || 1328 ||
ஸர்வஸ்ய பரிணாமஸ்ய ஹாநோபாதா³நமாத்ரத: ||
ஜராஜந்மநிஷேதே⁴ந ஸர்வோ(அ)தோ(அ)த்ர நிஷித்⁴யதே || 1329 ||
பரிணாமோ(அ)ஸ்ய யேநாந்த்ய: ஶ்ருத்யேஹ ப்ரதிஷித்⁴யதே || 1330 ||
தே³ஹஸ்தி²தேரவஸிதிர்ம்ருதிஶப்³தே³ந ப⁴ண்யதே ||
தந்நிஷேதோ⁴(அ)மரோகத்யா(அ)த்ர நித்யஸ்யா(அ)(அ)த்மந உச்யதே || 1331 ||
நாஜஸ்யாபரிணாமஸ்ய மரணம் ஜக³தீக்ஷ்யதே ||
அஜோ(அ)ஜரஶ்ச தேநோக்தோ(அ)மரஶ்சைஷ தத: ஸ்ம்ருத: || 1332 ||
பரிணாமாத்மகோ ம்ருத்யுரமரோக்த்யா நிவாரித: ||
அம்ருதோக்த்யா(அ)த² நாஶோ(அ)ஸ்ய வார்யதே யோ நிரந்வய: || 1333 ||
அவிநாஶீத்யபி ததா² விநாஶத்³வயமாத்மந: ||
ஶ்ருத்யா நிஷித்⁴யதே ஸாக்ஷாத்ப்ரத்யக்தௌடஸ்த்²யஸித்³த⁴யே || 1334 ||
காமகர்மதமோபா⁴வாத³மரோ(அ)ம்ருத ஏவ ச ||
தத ஏவாப⁴ய: ப்ரத்யங்ப⁴யம் ஹி தத³போ³த⁴த: ||
காரணஸ்ய நிஷேதோ⁴(அ)தோ ப⁴யகார்யநிஷேத⁴த: || 1335 ||
குதோ(அ)ப⁴யத்வஸம்ஸித்³தி⁴: ப்ரதீச இதி ஶங்கிதே ||
ப்³ரஹ்மேத்யாஹா(அ)(அ)த்மநஸ்தத்த்வம் ப்³ரஹ்ம த்வப⁴யமேவ ஹி || 1336 ||
அஹம் ப்³ரஹ்மேத்யத: ஸாக்ஷாத்³யதோ²க்தேநைவ வர்த்மநா ||
ப⁴யஹேதோர்நிராஸேந ஸ ப்³ரஹ்மாப⁴மஶ்நுதே || 1337 ||
ஸர்வோபநிஷதா³மேஷ ஸம்க்ஷிப்தோ(அ)ர்த² இஹோதி³த: ||
உத்பத்த்யாதி³விகல்போ(அ)யமஸ்யைவ ப்ரதிபத்தயே || 1338 ||
ஏகப்ரப்⁴ருதிஸம்க்²யேயம் ரேகா²ஸம்கேதவர்த்மநா ||
ப்ரதிபத்திரஸம்க்²யேயவஸ்துந: ஸ்யாத்³யதா² ததா² || 1339 ||
ஸர்வப்ரமாணவிஷயலங் கி⁴நோ(அ)கார்யகாரண-
வஸ்துந: ப்ரதிபத்தி: ஸ்யாஜ்ஜந்மாதி³த்⁴வம்ஸவர்த்மநா || 1340 ||
ஸம்க்²யேயத்வம் ந ரேகா²யா: ஸம்க்²யாத்வம் வா(அ)ஞ்ஜஸேஷ்யதே ||
தத³த்⁴யாரோபக³த்யைவ ததா²(அ)பி ப்ரதிபத்தயே || 1341 ||
யதை²வமவக³ச்ச²ந்தி ப்ரத்⁴வஸ்தாஶேஷகல்பநம் ||
ஆத்மாநம் ஸ்தி²திஜந்மாதி³கல்பநோபாயமாத்ரதா: || 1342 ||
பத்ரகஜ்ஜலரேகா²பி⁴ர்யதா² வா(அ)த்⁴யாஸவர்த்மநா ||
வர்ணாஞ்ஜாநந்த்யகாராதீ³ந்பத்ராதி³ப்⁴யோ விலக்ஷணாந் || 1343 ||
ததோ²த்பத்த்யாதி³காத்⁴யாஸவர்த்மநா தத்³விலக்ஷணம் ||
ஜந்மாதி³ஹேதுத்⁴வம்ஸேந நேதீதி ப்³ரஹ்ம க³ம்யதே || 1344 ||
இதி காண்ட³த்³வயோக்தோ(அ)ர்த²: ஸம்ஹ்ருத்ய ஸப²़லோ(அ)கி²ல: ||
இஹ ப்ரத³ர்ஶிதோ வாக்யே தத்ஸமாப்திவிவக்ஷா || 1345 ||

॥ சதுர்தா²த்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

நிரதா⁴ரி புரா ப்³ரஹ்ம மது⁴க்ராண்டா³க³மேந யத் ||
யாஜ்ஞவல்கீயகாண்டே³ந தத்³யுக்த்யா(அ)தோ²பபதி³தம் || 1 ||
ஜல்பந்யாயேந தத்பூர்வம் பஞ்சமே ப்ரதிபாதி³தம் ||
வாத³ந்யாயேந தத்³பூ⁴ய: ஷஷ்டே² ஸம்யக்ப்ரபஞ்சிதம் || 2 ||
அதா²து⁴நா நிக³மநஸ்தா²நீயமித³முச்யதே ||
மைத்ரேயீப்³ராஹ்மணம் ஶ்ருத்யா ததா²ச ந்யாயவித்³வச: || 3 ||
ஹேதூக்தித: ப்ரதிஜ்ஞாயா: ஸித்³தா⁴ர்தா²யா யது³த்தரம் ||
வசோ நிக³மநம் தத்ஸ்யாத்³வாக்யஸ்யாவயவோக்திபா⁴க் || 4 ||
ஸஸம்ந்யாஸா(அ)(அ)த்மவித்³யா யா மது⁴காண்டா³க³மோதி³தா ||
உபபத்திப்ரதா⁴நே(அ)பி ஸைவ மோக்ஷே(அ)வஸீயதே || 5 ||
ஆத்மஜ்ஞாநம் ஸஸம்ந்யாஸம் மோக்ஷாயேத்யாக³மாத்³யதா² ||
யுக்திதோ(அ)பி ததா² ஜ்ஞேயமிதி சேஹோபஸம்ஹ்ருதி: || 6 ||
வ்யாக்²யாதத்வாத்பதா³ர்தா²நாம் சதுர்தே²(அ)த்⁴யாய ஏவ து ||
தத்³வ்யாக்²யாநாய யத்நோ(அ)தோ ந பூ⁴ய: க்ரியதே(அ)து⁴நா || 7 ||
ஶப்³த³ஸ்யைவா(அ)(அ)த்மநோ ஜந்ம சதுர்தே² ப்ரதிபாதி³தம் ||
ஸர்வோபஸம்ஹ்ருதேரத்ர யாகா³தே³ரபி ப⁴ண்யதே || 8 ||
ஶப்³தோ³(அ)யம் ப³ஹுதா⁴ பி⁴ந்நோ நாமைவ பரமாத்மஜம் ||
யாக³தா³நாதி³கம் கர்ம ரூபம் லோகபுர:ஸரம் || 9 ||
ஸர்வமேதத³யத்நேந தத ஏவ விநி:ஸ்ருதம் ||
அநந்யபூ⁴தம் தேநாத: ஸாக்ஷாத்தத்த்வம் ப்ரகீ³யதே || 10 ||
அந்தர்ப³ஹீரஸக⁴ந: ஸைந்த⁴வஸ்ய க⁴நோ யதா² ||
விஜ்ஞாநக⁴ந ஏவாயம் விஜ்ஞாநாத்மா ததை²வ ச || 11 ||
ஸ்வவிகாரோபஸம்ஶ்லேஷாத்³விஜ்ஞாநாத்மத்வமேத்யத: ||
தத்³தே⁴துநாஶாத்ப்ரக்ருதிம் ஸ்வாமேவ ப்ரதிபத்³யதே || 12 ||
பரிணாமநிஷேத⁴: ஸ்யாத³விநாஶிகி³ரா(அ)(அ)த்மந: ||
அநுச்சி²த்திகி³ரா நாஶோ வார்யதே யோ நிரந்வய: || 13 ||
மாத்ராஸம்ஸர்க³ஜஸ்த்வேஷ யோ விநாஶாதி³த⁴ர்மவாந் ||
அவித்³யாமாத்ரஹேதூத்தோ² ரஜ்ஜுஸர்பாதி³வந்மத: || 14 ||
ப்³ரஹ்மைவைக: ஸ ஆத்மோக்தோ ஹ்யத்⁴யாயேஷு சதுர்ஷ்வபி ||
உபாயமாத்ரபே⁴தோ³(அ)த்ர ந தூபேய: ப்ரபி⁴த்³யதே || 15 ||
நேதி நேதி சதுர்தே²(அ)ஸௌ யதை²வ ப்ரதிபாதி³த: ||
நேதீதி பஞ்சமே(அ)ப்யேவம் நிர்விகல்போ(அ)வதா⁴ரித: || 16 ||
ஷஷ்டோ²(அ)பி ஜநகாக்²யாநப்ராரம்பே⁴ தத்³வதீ³ரித: ||
நிர்விகல்போ யதை²கோ(அ)ர்தோ² நேதீத்யத்ரோபஸம்த்³ருத: || 17 ||
நேதீதி ஶாஸ்ராவஸிதௌ ததை²வா(அ)(அ)த்மோபஸம்ஹ்ருத: ||
ஏகரூபமதஸ்தத்த்வம் ஸர்வத்ரைவ விவக்ஷிதம் || 18 ||
நேதி நேத்யாத்மகாத்தத்த்வாத்ப்ரகாராணாம் ஶதைரபி ||
நிரூப்யமாணே நாந்யாத்³ருக்³யஸ்மாத்தத்வம் ஸமீக்ஷ்யதே || 19 ||
தர்கதோ யதி³ வா வாக்யாத³த ஏவேத³மேவ து ||
நேதிநேத்யாத்மவிஜ்ஞாநம்ருதத்வைகஸாத⁴நம் || 20 ||
ஸஸம்ந்யாஸம் விநிஶ்சேயமிதி ஶாஸ்ரஸ்ய ஸம்க்³ரஹ: ||
அம்ருதப்ராப்தயே(அ)லம் ஸ்யாத்ஸாத⁴நாந்தரநிஸ்ப்ருஹம் || 21 ||
யதோ²தி³தமித³ம் ஜ்ஞாநம் ஸஹகார்யந்யஸாத⁴ந-
நிரபேக்ஷமலம் முக்த்யா இத்யேதத³பி⁴தீ⁴யதே || 22 ||
ஏதாவத³ர ஏவைதத³ம்ருத்வஸ்ய ஸித்³த⁴யே ||
ப்ரத்யக்³யாதா²த்ம்யவிஜ்ஞாநம் நாந்யத்கிம்சித³பேக்ஷ்யதே || 23 ||
இத்யுக்தார்த²பரிஜ்ஞாநதா³ர்ட்⁴யார்த²ம் ஸர்வஸாத⁴நம் ||
கர்மாணி சாபநுத்³யா(அ)(அ)ஶு ப்ரவவ்ராஜாவிசாரயந் || 24 ||
ந கேவலமித³ம் ஜ்ஞாநம் கர்மஸாத⁴நநிஸ்ப்ருஹம் ||
நி:ஶேஷகர்மஸம்ந்யாஸாபேக்ஷா(அ)பி ஸ்யாத்³யதோ முநி: || 25 ||
ஸம்யக்³விஜ்ஞாததத்த்வத்வாத்க்ருதார்தோ²(அ)ப்யகி²லம் ஸ்வயம் ||
தத்யாஜ கர்ம த்வரயா வாங்ப⁴ந:காயஸாத⁴நம் || 26 ||
அதோ(அ)வக³ம்யதே நூநம் ந கர்ம ஸஹதே(அ)கி²லம் ||
ஆத்மஜ்ஞாநம் யதோ(அ)த்யாக்ஷீத்ஸம்யக்³ஜ்ஞாநோ(அ)பி தந்முநி: || 27 ||
கர்மஹேதுவிருத்³த⁴த்வாத்ஸம்யக்³ஜ்ஞாநஸ்ய கர்மணா ||
விரோதோ⁴(அ)த்யர்த²மேவாதஸ்தத்த்யக்தம் ஜ்ஞாநஶாலிநா || 28 ||
ஏவம் காண்ட³த்³வயேநேயம் ஸப²़லா(அ)நவஶேஷத: ||
ஸர்வஸம்ந்யாஸநிஷ்டா² ச ப்³ரஹ்மவித்³யா ஸமீரிதா || 29 ||
ஏதாவாநுபதே³ஶ: ஸ்யாத்³வேதே³ ஶ்ரேயோர்தி²நாம் ந்ருணாம் ||
க்ருதக்ருத்யோ ப⁴வேத்க்ஷிப்ரமேதஜ்ஜ்ஞாத்வா(அ)நுஶாஸநம் || 30 ||
த்ரிஸாஹஸ்ரீ ததா² பஞ்ச ஶதாந்யத்ர ஸமாஸத: ||
சத்வாரிம்ஶத்ததா² ஶ்லோகா: ஷஷ்டா²த்⁴யாயஸ்ய வார்திகே ||

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய ப்ரத²மம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஸமாப்தம் யாஜ்ஞவல்கீயம் காண்ட³மைகாத்ம்யநிஷ்டி²தம் ।।
கி²லகாண்ட³மதே²தா³நீம் யதா²வது³பவர்ண்யதே ।। 1 ।।
ஸம்பா⁴விதம் ந யத்பூர்வம் கர்மவிஜ்ஞாநகாண்ட³யோ: ।।
தத³த்ர ப⁴ண்யதே ஸர்வம் கி²லகாண்ட³த்வஹேதுத: ।। 2 ।।
அபாஸ்தநிகி²லத்⁴வாந்ததஜ்ஜம் ப்³ரஹ்மோபவர்ணிதம் ।।
பூர்வைஶ்சதுர்பி⁴ரத்⁴யாயைர்யத்³தீ⁴: கைவல்யஸித்³த⁴யே ।। 3 ।। ।।
ஸோபாத⁴கஸ்ய தஸ்யைவ வ்யவாஹாராநுபாதிந:
உபாஸநாநி வாச்யாநி யாந்யநுக்தாந்யத: பரம் ।। 4 ।।
ப்ரக்ருஷ்டாப்⁴யுத³யார்தா²நி க்ரமமுக்திகராணி ச ।।
ஸர்வோாஸ்த்யங்க³பூ⁴தாநி வக்தவ்யாநீதி யத்யதே ।। 6 ।।
கார்யகாரணஸம்ப³ந்த⁴வ்யாஜமாஶ்ரித்ய தத்பரம் ।।
வ்யாக்²யாதம் யத்நத: பூர்வமாத்மஜ்ஞாநப்ரஸித்³த⁴யே ।। 7 ।।
சரிதார்த²த்வதஸ்தஸ்ய கார்யகாரணவஸ்துந: ।।
நிஷேதா⁴யேயமுக்தி: ஸ்யாத்பூர்ணமித்யேவமாதி³நா ।। 8 ।।
ந வ்யாவ்ருத்தமித³ம் ஸர்வம் பராக்ப்ரத்யயமாநக³ம் ।।
நாநுவ்ருத்தம் ததை²வைதந்நாப்யபா⁴வைகநிஷ்டி²தம் ।। 9 ।।
அவ்யாவ்ருத்தாநநுக³தமாத்மப்ரத்யயமீரிதம் ।।
யஸ்மாத்பூர்ணமித³ம் ஸாக்ஷாத்தாதா³த்ம்யம் தேந வர்ண்யதே ।। 10 ।।
அஜ்ஞாதாமித்²யாவிஜ்ஞாததத்த்வமாத்ரைகநிஷ்டி²தம் ।।
ஸம்யக்³ஜ்ஞாநம் யதஸ்தஸ்மாத்பூர்ணம் தஜ்ஜ்ஞேயமுச்யதே ।। 11 ।।
கோ³த்வவந்நாநுவ்ருத்தம் யந்ந வ்யாவ்ருத்தம் ச க²ண்ட³வத் ।।
அநந்யமாநமாநந்த³ம் பூர்ணம் தத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 12 ।।
அத³: பரோக்ஷமத்யந்தம் ஸர்வகார்யஸ்ய காரணம் ।।
கார்யாநுமேயம் தத்³வித்³யாத்பூர்ணமாத்ரஸதத்த்வகம் ।। 13 ।।
இத³ம் யஜ்ஜநிமத்கிம்சிந்நாமரூபக்ரியாத்மகம் ।।
ப்ரத்யக்ஷாத்³யவஸேயம் யத்பூர்ணம் தத³பி பூர்வவத் ।। 14 ।।
கார்யகாரணயோஶ்சேஷ்டா பூர்ணாத்பூர்ணமிதீர்யதே ।।
வஸ்துவ்ருத்தமித³ம் தாவத்ப்ரக³பி ஜ்ஞாநஸம்க³தே: ।। 15 ।।
அத² ஹேதுப²லாவேஶநிஷேதா⁴ய பரம் வச: ।।
பூர்ணஸ்ய பூர்ணமாதா³ய பூர்ணமேவாவஶிஷ்யதே ।। 16 ।।
ப்³ரஹ்ம வா இத³மித்யாதி³ மது⁴காண்டே³ யதீ³ரிதம் ।।
ததே³வ பூர்ணமித்யாதி³வாக்யேநேஹோபஸம்ஹ்ருதம் ।। 17 ।।
அபீதாகி²லகார்யம் ஸத்தமோமாத்ராவஶேஷக³ம் ।।
பா⁴ஸ்வத்ஸ்வார்த²ம் சிதே³கஸ்த²மத³: பூர்ணாமிஹோச்யதே ।। 18 ।।
தமோந்விதம் ச யத்கார்யம் ஸாக்ஷிண: ஸாக்ஷ்யதாம் க³தம் ।।
ப்ரத்யக்ஷமாக³மாபாயி வித்³யாத்பூர்ணமித³ம் ததா² ।। 19 ।।
ஈஶக்ஷேத்ரஜ்ஞயோரேவம் தமஸ்தஜ்ஜாபி⁴ஸம்ஸ்த²யோ: ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யாதே³ர்வாக்யாதை³காத்ம்யமுச்யதே ।। 20 ।।
க்ஷேத்ரஜ்ஞேஶ்வரபே⁴தே³ந ஹ்யபி⁴ந்நம் வஸ்த்வவித்³யயா ।।
பி⁴ந்நம் போ³தா⁴த்தமோத்⁴வஸ்தௌ நேதீத்யாத்மா(அ)வஶிஷ்யதே ।। 21 ।।
ந பே⁴தோ³ ந ச ஸம்ஸர்கோ³ நாப்யபா⁴வோ(அ)வஸீயதே ।।
தந்மூலாஜ்ஞாநவித்⁴வஸ்தேர்யதோ²க்தாக³மமாநத: ।। 22 ।।
ஸ்ரக³ஜ்ஞாநமநாதா³ய தது³த்தை²: ஸம்க³தி: ஸ்ரஜ: ।।
நைவ ஸம்பா⁴வ்யதே யத்³வத்ததே²ஹா(அ)(அ)த்மநி வீக்ஷ்யதாம் ।। 23 ।।
கார்யகாரணயோர்த்⁴வஸ்தாவபூர்வாத்³யுக்திபோ³த⁴த: ।।
ஆத்மப்ரத்யயமாக³ம்ய: ஸ்வார்த² ஆத்மா(அ)வஶிஷ்யதே ।। 24 ।।
யாத்³ருக³ஸ்ய த்³வயே ரூபமாத்மநைவாவக³ம்யதே ।।
தாவதே³வ ஹதாந்த்⁴யஸ்ய தத³ந்யாநவஶேஷத: ।। 25 ।।
யதே³வேஹேதி ச ததா² மந்த்ரோ(அ)ப்யுச்சைர்ஜகா³த³ ந: ।।
அந்யதே³வேதி ச ஶ்ருதி: கார்யேதரநிஷேதி⁴நீ ।। 26 ।।
ஆத்மேதித்³ருஷ்டேர்மேயத்வம் ஸ்வார்யாவக³திதோ(அ)பரம் ।।
நாந்யது³த்ஸஹதே வோடு⁴மிதி பூர்வமவாதி³ஷம் ।। 27 ।।
ஏவம் யதோ²தி³தே தாவத்ப்ரமாணார்தே²(அ)ப்யவஸ்தி²தே ।।
அந்யதே²த³ம் வச: கேசித்³வ்யாசக்²யுரதிநைபுணாத் ।। 28 ।।
பூர்ணமித்யாதி³வாக்யஸ்ய ஷஷ்டா²ந்த்யவசஸா ஸஹ ।।
வக்துகாமோ ஹி ஸம்ப³ந்த⁴மேவம் யத்நாத³சீக்ல்ருபத் ।। 29 ।।
த்³வைதாத்³வைதாத்மகம் ப்³ரஹ்ம மைத்ரேய்யை வர்ணிதம் கில ।।
யத்ர ஹி த்³வைதமித்யுக்த்யா யத்ர த்வஸ்யேதி சா(அ)(அ)த³ராத் ।। 30 ।।
யத்³யத்³வைதம் பரம் ப்³ரஹ்ம தத்ர ஸ்யாத்பரமார்த²த: ।।
கல்பிதம் ப்ரஸஜேத்³தூ³ைதம் தோயபு³த்³தி⁴ரிவோஷரே ।। 31 ।।
ம்ருஷாத்வாத்³பே⁴த³ஜாதஸ்ய ஸர்க³ஸ்தி²த்யாத்³யஸம்ப⁴வாத் ।।
ஸர்க³ஸ்தி²திலயாநாம் ஸ்யாத³ந்வாக்²யாநம் ம்ருஷைவ து ।। 32 ।।
ஶ்ரவணப்ரதிபத்தீ ச வ்யர்தே² ஸ்யாதாம் ததா²(அ)த்³வயே ।।
அத² ஸ்வேநைவ ரூபேண த்³வைதமஸ்தீதி ப⁴ண்யதே ।। 33 ।।
அந்வாக்²யாநம் ஸதாமேவ ஸர்கா³தீ³நாம் ததா² ப⁴வேத் ।।
ததா²(அ)ப்யத்³வைதஸம்த்³ருஷ்டேர்ம்ருஷாத்வம் ஸ்யாத்³விரோத⁴த: ।। 34 ।।
பரிகல்பிததாதோ³ஷ ஏவமத்ர ப்ரஸஜ்யதே ।।
தத்³தோ³ஷாபநுநுத்ஸாயை பூர்ணமித்யாதி³கா ஶ்ருதி: ।। 35 ।।
ந கஶ்சித³பி தோ³ஷோ(அ)த்ர யதா² தத³பி⁴தீ⁴யதே ।।
ஸ்வாநுபூ⁴த்யநுஸாரேண ஸர்வம் ஸுஸ்த²ம் ப⁴வேத³த: ।। 36 ।।
ப்³ரஹ்மணோ யா(அ)த்³வயாவஸ்தா² ஸைவ தாவதி³ஹோதி³தா ।।
ஏவம் சேத³த்³வயம் ப்³ரஹ்ம த்³வைதாவஸ்தா² ந ஸித்⁴யதி ।। 38 ।।
இதிதோ³ஷநிஷேதா⁴ர்த²மித³ம் பூர்ணமிதீர்யதே ।।
யதோ²க்தாவஸ்த²யோர்மா பூ⁴ந்ம்ருஷாத்வம் ப்³ரஹ்மண: ஸதா³ ।। 39 ।।
பூர்ணப்³ரஹ்மபரிஜ்ஞாநாவ்யதிரேகத்வஹேதுத: ।।
அதோ³வத்கார்யமப்யேதத்பூர்ணமேவாவஸீயதாம் ।। 40 ।।
பூர்ணேநாபே⁴த³த: கார்யம் பூர்ணம் ஸ்யாந்ந ம்ருஷா ஶ்ருதே: ।।
யத்³யதே நாதிரேகேண தத்ததே³வேதி நிஶ்சிதி: ।। 41 ।।
ஏவம் தர்ஹ்யேகரூபே(அ)ஸ்மிம்ஸ்தத்த்வே ஸத்யே ஸமர்தி²தே ।।
தத: ஸர்கா³த்³யபா⁴வ: ஸ்யாதே³கரூபதயா ஸ்தி²தே: ।। 42 ।।
நைவம் யத: ஶ்ருதி: ப்ராஹ பூர்ணாத்பூர்ணமுத³ச்யதே ।।
பூர்ணாத்காரணத: பூர்ணம் த்³வைதமேதது³த³ச்யதே ।। 43 ।।
யஸ்மாது³த்³ரிச்யமாநம் ஹி த்³வைதம் நைவாதிரிச்யதே ।।
ததே³வோத்³ரேசநம் சேத்ஸ்யாத்³வைதஸ்யேதி மதம் யதி³ ।। 44 ।।
நைததே³வம் குதோ யஸ்மாத்³த்³ருஷ்டஹாநம் ப்ரஸஜ்யதே ।।
ப்ரத்யக்ஷதோ ஹி த்³ருஷ்டோ(அ)யம் த்³வைதாக்²யோ விஷய: ஸ்பு²ட: ।। 45 ।।
ததா² த³ர்ஶநத: ஸித்³தோ⁴ விதி⁴தஶ்சாவஸீயதே ।।
ப்ராமாண்யோச்சே²த³ ஏவ ஸ்யாச்ச்²ருதேரேவம் ஸமர்த²தே ।। 46 ।।
பாரமார்த்²யம் க்வசிச்சா²ஸ்ரம் கச்சிச்சாப்யந்ருதாத்மதாம் ।।
வித³த⁴ந்மாநதாம் ஜஹ்யாத்பரஸ்பரவிரோத⁴த: ।। 47 ।।
பூர்ணத்வேநாஜஹத்³ வ்ருத்த்யா த்ரிஷ்வப்யத்⁴வஸு வர்ததே ।।
த்³வைதாத்³வைதாத்மகம் ப்³ரஹ்ம பூர்ணத்வேநாவிபா⁴க³த: ।। 48 ।।
குதோ(அ)விபா⁴கோ³ மாநாச்சேது³ப⁴யோரப்யவஸ்த²யோ: ।।
பூர்ணாதி³த்யாதி³வசநாந்மஹாப்ரலய ஆத்மநி ।। 49 ।।
இத³ம் ச த்³வைதஸ்த்யேவ ததா²(அ)தோ³(அ)த்³வைதமேவ ச ।।
பூர்ணத்வாக்²யாஜஹத்³வ்ருத்த்யா ஸமுத்³ரோர்மிவதீ³க்ஷ்யதாம் ।। 50 ।।
அக்³நே சலத்வமூர்மீணாம் மத்⁴ய ஈஷச்சலாத்மதா ।।
நிஷ்கம்பத்வம் ததா² மூலே ஸமுத்³ர: ஸர்வரூபப்⁴ருத் ।। 51 ।।
யதை²தா யௌக³பத்³யேந வ்ருத்தீரூர்மிபி⁴ராத்மந: ।।
அநுபூ⁴யந்த ஏகத்ர தே³வத³த்தாதி³கே ததா² ।। 52 ।।
நிஷ்கம்பா தே³வத³த்தஸ்ய வ்ருத்தி: ஸ்யாத்பரமாத்மநா ।।
ஈஷத்ப்ரசலிதா ப்ராணபா⁴வேநேத்யவக³ம்யதே ।। 53 ।।
விராட்³ பா⁴வேநாதிதராம் சண்ட³ப்ரசலிதோர்மிவத் ।।
ஊர்ம்யக்³ரவத்பிண்ட³பா⁴வே நாமரூபக்ரியாத்மநா ।। 54 ।।
ஜநிஸ்தி²திலயேஷ்வேவம் த்ரிஷு காலேஷு பூர்ணதா ।।
கார்யகாரணயோர்ஜ்ஞேயா த்³வைதாத்³வைதஸ்வபா⁴வயோ: ।। 55 ।।
ஸா சைைகைவாவிபா⁴க³த்வாத்கார்யகாரணபே⁴த³த: ।।
பே⁴தே³ந வ்யபதே³ஶார்ஹா ஸர்வமேவம் ஸமஞ்ஜஸம் ।। 56 ।।
ஆவிர்பா⁴வதிரோபா⁴வை: கார்யகாரணரூபிபி⁴: ।।
ஸமுத்³ரவந்ந்ருத்யதி ச ப்ரத்யவஸ்த²ம் விபு⁴: ஸ்தி²த: ।। 57 ।।
ஏவம் த்³வைதஸ்ய ஸத்யத்வே கர்மகாண்ட³ஸ்ய மாநதா ।।
அநந்தபுருஷார்தா²ப்திரிஷ்யதே கர்மகாண்ட³த: ।। 58 ।।
யதா³ து கல்பிதம் த்³வைதமத்³வைதம் பரமார்த²த: ।।
உச்சி²ந்நம் கர்மகாண்ட³ஸ்ய ப்ராமாண்யம் விஷயாத்³ருதே । 59 ।।
ஏகதே³ஶஸ்ய சாமாத்வே வேத³ஸ்யாப்யப்ரமாணதா ।।
ஸர்வநாஶோ ப⁴வேதே³வம் ஸர்வாப்ராமாண்யஹேதுத: ।। 60 ।।
அதோ விரோத⁴நுத்த்யர்த²ம் ஸத்யத்வப்ரதிபத்தயே ।।
கார்யகாரணயோ: ஶாஸ்ரம் பூர்ணமித்யாதி³நா(அ)வத³த் ।। 61 ।।
ப்ரத்யக்ஷாதீ³நி மாநாநி பே⁴த³க்³ராஹீணி ஸர்வதா³ ।।
தேஷாம் சாப்யப்ரமாணத்வம் ப்ராபத³த்³வைதவாதி³ந: ।। 62 ।।
இதி வேத³வித³: கேசித்³பி⁴ந்நாபி⁴ந்நஸதத்த்வகம் ।।
ஸர்வம் வஸ்த்வபி⁴வாஞ்ச²ந்தி தத்து யுக்த்யா ந யுஜ்யதே ।। 63 ।।
ந யுக்திமதி³த³ம் கீ³தம் ஹ்யபவாத³விகல்பநம் ।।
ந்யாயாஸம்ப⁴வத: ஸ்பஷ்டம் ஸ ச ந்யாயோ விபா⁴வ்யதே ।। 64 ।।
அஹிம்ஸந்ஸர்வபூ⁴தாநீத்யஹிம்ஸா ஸர்வபூ⁴தகா³ ।।
ஶாஸ்த்ரேணோத்ஸர்க³த: ப்ராப்தா தீர்தே² ஸா(அ)போத்³யதே யதா² ।। 65 ।।
ந ததே²ஹாத்³வாவஸ்தா² ஶ்ருத்யோத்ஸர்கே³ண யத்நத: ।।
ப்ராபிதா தத்³விஶேஷே(அ)ஸௌ நிர்பா⁴க³த்வாந்நிஷேத⁴பா⁴க் ।। 66 ।।
விகல்பாநுபபத்தேஶ்ச போட³ஶக்³ரஹணாதி³வத் ।।
வஸ்துதந்த்ரம் ஹி நோ மாநம் கர்த்ருதந்த்ரம் விகல்பதே ।। 67 ।।
யத்கர்தும் வா(அ)ப்யகர்தும் வா(அ)ப்யந்யதா² கர்துமேவ வா ।।
காரகை: ஶக்யதே லோகே தத்³விகல்பஸ்ய கோ³சர: ।। 68 ।।
பஸ்ஸ்பரவிரோதா⁴ச்ச நைகதை³கத்ர ஸம்ப⁴வ: ।।
த்³வயோரவஸ்த²யோர்யத்³வத்ப்ரகாஶதமஸோரிஹ ।। 69 ।।
ஶ்ருதிந்யாயவிரோதா⁴ச்ச கல்பநேயமஶோப⁴நா ।।
அபூர்வாநபராநந்தப்ரஜ்ஞாநைகரஸாத்³வயம் ।। 70 ।।
அபூர்வாநபராபா³ஹ்யம் பே⁴த³ஸம்ஸர்க³வர்ஜிதம் ।।
அஸ்தூ²லம் நேதி நேதீதி யதோ²க்தார்தே² வசாம்ஸி ஹி ।। 71 ।।
அமாத்வாஶங்காஸத்³பா⁴வாத்³யதோ²க்தார்த²விநிஶ்சிதௌ ।।
அப்³தௌ⁴ க்ஷிப்தாநி தாநி ஸ்யுரந்யார்தா²ஸம்ப⁴வத்வத: ।। 72 ।।
ததா² ந்யாயவிரோதோ⁴(அ)பி க்ரியாகாரகரூபிண: ।।
ஜடா³த்⁴ருவாநாத்மநோ ஹி த்வத்க்ருதா கல்பநேஷ்யதே ।। 73 ।।
ந து சிந்மாத்ரரூபஸ்ய த்⁴ருவாநம்ஶாத்மந: ஸ்வத: ।।
நித்யத்வம் சா(அ)(அ)த்மந: ஸித்³த⁴ம் ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாதி³மாநத: ।। 74 ।।
ப்ரஸஜேத்தத்³விரோத⁴ஶ்ச பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வவாதி³ந: ।।
கல்பநாயாஶ்ச வைப²ல்யமநித்யத்வே பராத்மந: ।। 75 ।।
அக்ருதாப்⁴யாக³ம: ப்ராப்த: க்ருதநாஶஶ்ச ஸத்வர: ।।
கர்மகாண்ட³ஸ்ய வைப²ல்யமேவம் கல்பயதோ ப⁴வேத் ।। 76 ।।
மகரீ நநு த்³ருஷ்டாந்தோ பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வஸித்³தி⁴க்ருத் ।।
ப்³ரஹ்மண: ப்ராகு³பந்யஸ்தோ(அ)ஸாத்⁴வீயம் கல்பநா கத²ம் ।। 77 ।।
அதோ(அ)ந்யவிஷயத்வாத்ஸோ(அ)விரோத⁴: ப்ராகு³தீ³ரித: ।।
நது சிந்மாத்ரரூபஸ்ய ஹ்யத்ராவோசம் விருத்³த⁴தாம் ।। 78 ।।
நாத்⁴யேயத்வாச்ச ஶாஸ்ரார்த²கல்பநேயம் த்வயா க்ருதா ।।
ஷட்³பா⁴வவிக்ரியம் வஸ்து த்⁴யேயம் வக்தி ந ஹி ஶ்ருதி: ।। 79 ।।
ஸ்வதஸ்தஸ்ய ச ஸம்ப்ராப்தேர்விநா(அ)ப்யாக³மாஶாஸநம் ।।
த்⁴யேயத்வேநேஹ ஸர்வேஷாம் கா²ரோஷ்ட்ராதே³ரபீக்ஷணாத் ।। 80 ।।
ஏகதை⁴வாநுவிஜ்ஞேயமிதி ச ஶ்ருதிஶாஸநம் ।।
பே⁴த³த்³ருஷ்ட்யபவாதா³ச்ச ம்ருத்யோரிதி விநிந்த³நாத் ।। 81 ।।
யத்தூக்தம் வேத³பா⁴க³த்வாத்³பி⁴ந்நவஸ்த்வவபோ³தி⁴ந: ।।
நாமாத்வம் கர்மகாண்ட³ஸ்யேத்யத்ர ப்ரதிவிதீ⁴யதே ।। 82 ।।
ந ஹி ஜாத்யாதி³ஸம்பே⁴த³ஸம்ஸித்³தௌ⁴ மாநதா ஶ்ருதே: ।।
ப்ரத்யக்ஷாத்³யநவஷ்டப்³தே⁴ தஸ்யாமாத்வம் யத: ஸ்தி²தம் ।। 83 ।।
பே⁴த³க்³ராஹி ந நோ மாநம் லௌகிகம் வைதி³கம் ச யத் ।।
அவிசாரிதஸம்ஸித்³தி⁴ஸ்தஸ்மாத்³பே⁴தோ³(அ)வஸீயதாம் ।। 84 ।।
ந ஸ்வத: பரதோ வா(அ)யம் பே⁴தோ³ வஸ்துந ஈக்ஷ்யதே ।।
ஸர்வஸ்யைவ ஸ்வதோ(அ)பி⁴த்தேஸ்தத³ந்யஸ்யாப்யபே⁴த³த: ।। 85 ।।
வஸ்து வஸ்த்வந்தரம் பி⁴ந்த்³யாத்³யோகா³த்³யத்³வா விபா⁴க³த: ।।
யோகோ³ே நாதிஶயைகத்வாத்தயோஶ்சாப்யேகரூபத: ।। 86 ।।
விபா⁴கே³(அ)பி ந பே⁴த³: ஸ்யாத்தயோரேகாத்மநா ஸ்தி²தே: ।।
அந்யதீ³யோ(அ)பி நாந்யஸ்ய பே⁴த³: ஸ்யாத்கல்பநாம் விநா ।। 87 ।।
மேயயாதா²த்ம்யஸம்லேஹி மாநம் மாநத்வமஶ்நுதே ।।
பே⁴த³ம் ந லப⁴தே மேயே, மேயாத³ந்யத்ர ந ப்ரமா ।। 88 ।।
ஸதோ ந வ்யதிரேகேண பே⁴தோ³ நாபி ஸத³ந்வயாத் ।।
யதை²வம் நாஸதோ(அ)ப்யேவம் பே⁴தோ³ நைவாவஸீயதே ।। 89 ।।
ஸர்வம் ஸதே³வ யஸ்யேஷ்டமத²வா(அ) ஸதி³த³ம் ஜக³த் ।।
பே⁴த³: கிமாஶ்ரயஸ்தஸ்ய விரோதா⁴ந்ந த்³வயாஶ்ரய: ।। 90 ।।
அந்யாபேக்ஷம் க்³ருத²க்த்வம் சேத்ஸ்வத ஏவாப்ருத²க்³க⁴ட: ।।
ப³லீயாநந்தரங்க³த்வாத்³வஹிரங்க³ம் ப்ரபோ³த⁴தே ।। 91 ।।
த்³ரவ்யாத்³பி⁴ந்நம் ப்ருத²க்த்வம் சேத³நவஸ்தை²தி ஸத்வரா ।।
த்³ரவ்யமேவ ப்ருத²க்த்வம் சேத³ப்ருத²க்ஸ்யாதி³த³ம்ம் ஜக³த் ।। 92 ।।
ஸ்வதஶ்சேத்³வஸ்துநோ பே⁴தோ³ வஸ்து ஶூந்யம் ப்ரஸஜ்யதே ।।
ஆபேக்ஷிகோ(அ)பி க்ல்ருப்தத்வாந்ந பே⁴தோ³ ரஜ்ஜுஸர்பவத் ।। 93 ।।
இத்யேவமாதி³ ப³ஹுஶோ பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வது³ஷணம் ।।
ப்ராக³ப்யக்தம் தத³த்ராபி ஸம்தே⁴யம் வஸ்துஸித்³த⁴யே ।। 94 ।।
அபி வேத்³வைகதே³ஶஸ்ய ப்ராமாண்யம் யதி³ நேஷ்யதே ।।
கர்மகாண்ட³ஸ்ய ஸர்வஸ்ய வேத³ஸ்யாபி ப்ரஸஜ்யதே ।। 95 ।।
இதி யத்ப்ராகு³பந்யஸ்தம் தஸ்ய தூ³ஷணமுச்யதே ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴தஸம்வந்தே⁴ தஸ்யாபாீஷ்டா ப்ரமாணதா ।। 96 ।।
பே⁴த³: ப்ரமாந்தரை: ஸித்³தோ⁴ ந த்வாக³மஸமாஶ்ரயாத் ।।
பஶவோ(அ)பி ஹி ஜாநந்தி பே⁴த³மக்ஷாதி³மாநத: ।। 97 ।।
ந ச மித்²யாத்வதீ⁴ர்பே⁴தே³ ஜந்மநைவேஹ கஸ்யசித் ।।
அப்யுத்தா²பிதபு³த்³தீ⁴நாம் பே⁴தே³(அ)ஸம்பா⁴வநா ந ச ।। 98 ।।
க்ரியாகாரகஸம்பி⁴த்தௌ வஸ்துதத்த்வேந மா ஶ்ருதி: ।।
ஸாத்⁴யஸாத⁴நஸம்ப³ந்த⁴மாத்ரைகவிஷயத்வத: ।। 99 ।।
லோகஸித்³த⁴மதோ பே⁴த³மாதா³யேஷ்டார்த²ஸித்³த⁴யே ।।
இத³ம் கார்யமித³ம் நேதி வேத³ஶாஸ்ரம் ப்ரவர்ததே ।। 100 ।।
ஸர்வதஸ்து விரக்தோ ய: கர்மபி⁴: ஶுத்³த⁴தீ⁴ர்நர: ।।
காமயாந: பூர்ணப²லமுத்பத்த்யாதி³விலக்ஷணம் ।। 101 ।।
தமோமாத்ராந்தராயத்வாத்ப்ரதீச: பூர்ணரூபிண: ।।
ஸ்வத:ஸித்³த⁴த்வதஸ்தஸ்ய வ்யஞ்ஜகாந்நாந்யதீ³க்ஷ்யதே ।। 102 ।।
ஸ்வத: ப்ராப்தஸ்ய ஸம்ப்ராப்தௌ வாக்யாந்மோஹப்ரஹாணத: ।।
மாநாபேக்ஷா ந பூ⁴ய: ஸ்யாத்ப²லாப்தேஸ்தத்க்ருதார்த²த: ।। 103 ।।
ஸாத்⁴யே ஹி ஸாத⁴நாபேக்ஷா ஸித்³தே⁴(அ)ஸௌ விநிவர்ததே ।।
கிம்வஸாத்⁴யே ஸமஸ்தஸ்ய பூர்ணத்வேந ஸமாப்தித: ।। 104 ।।
த்³வைதாத்³வைதாத்மகம் ப்³ரஹ்ம யதா³(அ)ண்வப்⁴யுபக³ம்யதே ।
ததா³(அ)பி ந விரோதோ⁴(அ)யம் கேநசித்³விநிவார்யதே ।। 105 ।।
ஸமஸ்தவ்யஸ்தபூ⁴தஸ்ய ப்³ரஹ்மண்யவஸிதாத்மந: ।।
பூ³த கர்மணி கோ ஹேது: ஸர்வாநந்யத்வத³ர்ஶிந: ।। 106 ।।
ஸர்வஜாத்யாதி³மத்த்வே ச பரஸ்பரவிரோத⁴த: ।।
வ்யாகா⁴தாந்ந ப்ரவ்ருத்தி: ஸ்யாந்நிஷேதே⁴(அ)த² விதௌ⁴ ததா² ।। 107 ।।
ந சாவச்சே²த³மாநித்வம் விது³ஷோ(அ)ஸ்த்யாஸுரத்வத: ।।
விது³ஷோ(அ)ப்யாஸுரத்வே ஸ்யாந்நிஷ்ப²லம் ப்³ரஹ்மத³ர்ஶநம் ।। 108 ।।
தஸ்மாத³ஸதி³த³ம் கீ³தம் பி⁴ந்நாபி⁴ந்நத்வஸித்³த⁴யே ।।
ஶ்ருதிந்யாயவிருத்³த⁴த்வாத்ப்ரக்ருதம் த்வது⁴நோச்யதே ।। 109 ।।
ஓம் க²ம் ப்³ரஹ்மேதி மந்த்ரோ(அ)யம் ஶ்ருத்யேஹ த்⁴யாநகர்மணி ।।
நியுஜ்யதே ப²லப்ராப்தௌ யதா² தத³பி⁴தீ⁴யதே ।। 110 ।।
பரஸ்ய ப்³ரஹ்மண: ஸாக்ஷாத்³யாதா²த்ம்யாதி⁴க³மோ யதா² ।।
பூர்வைஶ்சதுர்பி⁴ரத்⁴யாயைஸ்ததா² ஶ்ருத்யோதி³தோ(அ)ஞ்ஜஸா ।। 111 ।।
அஸ்யைவ ப்ரதிபத்த்யர்த²முபாஸநமதோ²க்ததே ।।
ஓம் க²ம் ப்³ரஹ்மேதி வசஸா பும்ஸாம் ஶ்ரேயோபி⁴வாஞ்ச²தாம் ।। 112 ।।
ப்³ரஹ்மேதீஹ விஶேஷ்யார்த²: க²மித்யபி விஶேஷணம் ।।
ஸாமாநாதி⁴கரண்யோக்தேஸ்தது³வ்ருத்தி: க்ருஷ்ணஸர்பவத் ।। 113 ।।
ப்ரவ்ருத்திர்ப்³ரஹ்மஶப்³த³ஸ்ய ப்³ருஹத்³வஸ்த்வேககோ³சரா ।।
கே²ந தத்³விஶிநஷ்ட்யத்ர ஸாமாந்யாம்ஶைகபாதிநா ।। 114 ।।
அநாகாஶஸ்வபா⁴வேப்⁴ய: கே²ந ப்³ரஹ்ம நிவர்த்யதே ।।
ததா²(அ)ப்³ரஹ்மஸ்வபா⁴வேப்⁴ய: ஸாமர்த்²யாத்³ப்³ரஹ்மணா ச க²ம் ।। 115 ।।
ஸாமாந்யமாத்ரவாசித்வாத்க²ஶப்³த³ஸ்ய விஶேஷணம் ।।
புராணமிதி நிர்வக்தி காரணப்ரதிபத்தயே ।। 116 ।।
யத்தத்³ப்³ரஹ்ம க²மித்யுக்தம் ததோ³ம்ஶப்³தா³பி⁴தா⁴நகம் ।।
சிந்தயேத்ஸததம் தீ⁴மாநோமாலம்ப³நமேவ வா ।। 117 ।।
ஏததா³லம்ப³நம் ஶ்ரேஷ்ட²மிதி ச ஶ்ருதிஶாஸநம் ।।
ஏதேநைவாக்ஷரேணேதி ஹ்யத²ர்வாணோ(அ)ப்யதீ⁴யதே ।। 118 ।।
அதீந்த்³ரித்ஸ்வாத்தஸ்யாபி கத²ம் ஸ்யாத்தது³பாஸநம் ।
வாயுரம் க²மிதி ப்ராஹ ததா³லம்ப³நஸித்³த⁴யே ।। 119 ।।
க²ம் புராணம் ந விஜ்ஞேயம் மந்த்ரே(அ)ஸ்மிந்நிதி மந்யதே ।।
கௌரவ்யாயணிஜோ தீ⁴மாந்வாயுரேதிப்ரஸித்³தி⁴த: ।। 120 ।।
ரூட்⁴யா வ்ருத்தி: க²ஶப்³த³ஸ்ய வாயுரே வ்யோம்நி லக்ஷ்யதே ।।
ப³ஹுஶஶ்ச ப்ரயோகோ³(அ)தோ வாயுரம் க²ம் ப்ரதீயதாம் ।। 121 ।।
புராணம் யதி³ தத்³வ்யோம யதி³ வா வாயுரம் ப⁴வேத் ।।
த்⁴யேயம் ததோ³மிதி ஸதா³ பக்ஷயோருப⁴யோரபி ।। 122 ।।
ஆலம்ப³நதர்யோகார உபாஸ்திவிஷயோ ப⁴வேத் ।।
சதுர்பு⁴ஜாங்கிதம் தா³ரு விஷ்ணோரிவ நிக³ச்ச²தி ।। 123 ।।
நேதீ³யோ ப்³ரஹ்மண: ஸ்தா²நமோமிதீத³ம் ப்ரதீயதாம் ।।
ஶாலக்³ராமோ ஹரேர்யத்³வத்ஸர்வாநர்தா²பஹாரிண: ।। 124 ।।
யத்³வா(அ)பி⁴தா⁴நமோம் வித்³யாத்தஸ்யைவ பரமாத்மந: ।।
தஸ்மிந்நிவிஷ்டசித்தஸ்ய தத்³ப்³ரஹ்மா(அ)(அ)ஶு ப்ரஸீத³தி ।। 125 ।।
ஓம்காரோ வேத³ ஏவேதி ப்³ராஹ்மணாஸ்து ப்ரசக்ஷதே ।।
வேதை³நேந யதோ வேத்³யம் ப்³ரஹ்ம வேத³ஸ்ததோ மத: ।। 126 ।।
அபி⁴தா⁴நதயைவைநமோம்காரம் விது³ரஞ்ஜஸா ।।
ப்³ராஹ்மணாஸ்தத³பி⁴த்⁴யாநாத்³வித³ந்தி ப்³ரஹ்ம நிர்ப⁴யம் ।। 127 ।।
வேதோ³(அ)யமிதி சோக்தி: ஸ்யாத்³யதோ²க்தோபாஸநம் ப்ரதி ।।
ஸ்துதித்வாத³ர்த²வாதோ³(அ)யம் நாதோ(அ)ந்யோ(அ)ர்தோ²(அ)வஸீயதே ।। 128 ।।
உத்³கீ³தா²தி³ப்ரபே⁴தே³ந யம் வா ஸம்வித்³ரதே த்³விஜா: ।।
வேதோ³(அ)ஸாவிதி விஜ்ஞேயஸ்த்ரய்யாஸ்தத்ர ஸமாப்தித: ।। 129 ।।
தஸ்மிந்ப்ரயுஜ்யமாநே(அ)த: ஸர்வோ வேத³: ஸஸம்க்³ரஹ: ।।
ப்ரயுக்த: ஸ்யாத³தோ வேத³ ஓம்கார இதி க³ம்யதாம் ।। 130 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய ப்ரத²மம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய த்³விதீயம் ப்³ரஹ்மாணம்॥

உக்தமாப்⁴யந்தரம் தாவத்³ப்³ரஹ்மோபாஸநஸாத⁴நம் ।।
ஓம்காரோ(அ)த² த³மாதீ³நாம் ஸாத⁴நத்வம் விதீ⁴யதே ।। 1 ।।
தா³ந்தோ தா³தா த³யாலுஶ்ச ஸபா³ஹ்யாப்⁴யந்தர: ஶுசி: ।।
ஏவம்விதோ⁴(அ)தி⁴காரீ ஸ்யாத்ஸர்வாஸூபாஸ்திபூ⁴மிஷு ।। 2 ।।
த³மாதி³விதி⁴ஶேஷோ(அ)யமர்த²வாதோ³(அ)ப்⁴யுபேயதாம் ।।
த்ரயா இத்யாதி³கோ க்³ரந்த²: ஸ்பஷ்டார்தோ²(அ)தோ ந யத்யதே ।। 3 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய த்³விதீயம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய த்ருதீயம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ப்³ரஹ்மாநுபாதி⁴ பூர்வத்ர வ்யாக்²யாதம் யத்நதோ(அ)து⁴நா ।।
ஸோபாதி⁴கஸ்ய தஸ்யைவ ஹ்யுபாஸ்திர்வக்ஷ்யதே ஸ்பு²டா ।। 1 ।।
ஶ்ருத: ப்ரஜாபதி: பூர்வம் கோ(அ)ஸாவிதி ந க³ம்யதே ।।
ஸாமாந்யோக்தேர்விஶேஷார்த²மேப இத்யாதி³ ப⁴ண்யதே ।। 2 ।।
ஹ்ருத்³நிரா மாம்ஸபேஶ்யுக்தா தாத்ஸ்த்²யாத்³ பு³த்³தி⁴ஸ்து லக்ஷ்யதே ।।
ஹ்ருதி³ நாமாதி³ஸம்ஹாரம் யத்ர ஶாகல்ய ஊசிவாந் ।। 3 ।।
ஸர்வபூ⁴தஸமுத்பத்தேஸ்ததா² ஸர்வேஶ்வரத்வத: ।।
ப்ரஜாபதிரிதி ஜ்ஞேயம் ஹ்ருத³யம் தேந ஹேதுநா ।। 4 ।।
ஸர்வஜ்ஞேயஸ்ய தத்³ப்³யாப்தேர்ப்³ரஹ்மாபி ஹ்ருத³யம் ப⁴வேத் ।।
யத ஏவமதோ யத்நாது³பாஸ்யம் ஹ்ருத³யம் ஸதா³ ।।
ஹ்ருத³யாக்²யாக்ஷராணாம் ச ஶ்ருத்யோபாஸநமுச்யதே ।। 5 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய த்ருதீயம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய சதுர்த²ம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

தஸ்யைவ ஹ்ருத³யாக்²யஸ்ய ப்³ரஹ்மணோ(அ)ந்யது³பாஸநம் ।।
ஸத்யோபாதி⁴விஶிஷ்டஸ்ய தத்³வை ததி³தி ப⁴ண்யதே ।। 1 ।।
தச்ச²ப்³தே³ந பராமர்ஶோ வைஶப்³த³: ஸ்மரணாய ச ।।
ப்ரகாராந்தரநிர்தே³ஶே ததா³ஸேதி ச தத்³வச: ।। 2 ।।
ஸத்யமேவ ததா³ஸேதி யது³க்தம் ஹ்ருத³யாத்மநா ।।
மூர்தாமூர்தாத்மகம் ஸத்யம் ப்³ரஹ்ம பூர்வம் ப்ரபஞ்சிதம் ।। 3 ।।
மஹத்தத்பரிமாணேந யக்ஷம் பூஜ்யதமத்வத: ।।
அக்³ரஜ: ப்ரத²மோத்³பூ⁴தேஸ்தத³ந்யத்கார்யஜந்மந: ।। 4 ।।
ய: கஶ்சிதே³தம் வ்யாக்²யாதம் வேதோ³பாஸ்தே தி³வாநிஶம் ।।
லோகாஞ்ஜயதி ஸ ஸர்வாஞ்ஶத்ருஶ்சாஸ்ய ஜிதோ ப⁴வேத் ।। 5 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய சதுர்த²ம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

உக்தம் ப்ரத²மஜம் ஸத்யம் கத²ம் ததி³தி ப⁴ண்யதே ।।
ஆப ஏவேத³மித்யுகத்யா யதோ²க்தார்த²ஸ்தவாய து ।। 1 ।।
பய:ஸோமாதி³கா ஆபோ ஹ்யக்³நிஹோத்ராதி³கர்மஸு ।।
ஸர்வாஹுதிஷு ஸம்ஸ்ருஷ்டா பா³ஹுல்யாத³ப்பரிக்³ரஹ: ।। 2 ।।
ஸத்ஸ்வப்யந்யேஷு பூ⁴தேஷு பூ⁴யஸ்த்வாதா³ய ஏவ து ।।
ப்ராதா⁴ந்யாச்சைவ க்³ருஹ்யந்தே ந த்வந்யத்³விநிவார்யதே ।। 3 ।।
ப்ரக்ஷேபோத்தரகாலம் தா: ஸர்வமாநாதிவர்திநா ।।
தஸ்து²: ஸூக்ஷ்மேண ரூபேண க்ரியாமாஶ்ரித்ய ஸர்வத: ।। 4 ।।
யாவத்கிம்சிஜ்ஜக³த்யஸ்மிந்நாஹுத்யேஹ வ்யபேக்ஷ்யதே ।।
அந்தர்பூ⁴தம் தத³ப்ஸ்விதி ஹ்யாப ஏவேத³மித்யத: ।। 5 ।।
அக்³ரே ப்ரத²மத: ஸ்ருஷ்டேரக்³ரஜஸ்ய ப்ரஜாபதே: ।।
ஸத்யம் ப்³ரஹ்மாஸ்ருஜந்நாப: காரணத்வாத³பாம் தத: ।। 6 ।।
ததி³த³ம் ஹிரண்யக³ர்ப⁴ஸ்ய வ்யக்தீபா⁴வோ மஹேஶ்வராத் ।।
ஆதி³த்யஸ்யேஹ வாக்யேந வர்ண்யதே(அ)க்³ரஜஸித்³த⁴யே ।। 7 ।।
பூ⁴தாதி³வ்யக்திதோ வ்யக்திக்³ரஜஸ்யாபி நாந்யதா² ।।
தா: ஸத்யமிதி தேநா(அ)(அ)ஹ ஸத்யம் ப்³ரஹ்மாதிவிஸ்த்ருதே: ।। 8 ।।
ஸூர்யாதி³காரணம் தே³வம் ப்³ரஹ்மா(அ)ஸ்ராக்ஷீஜ்ஜக³த்³ருரும் ।।
தே³வாந்விராட³பி ப்³ரஹ்மா ஸஸர்ஜேத்யநுஷஜ்யதே ।। 9 ।।
ஏவம் ஸத்யாத்³யதோ ஜாதம் க்ரமேண ப்³ரஹ்மணோ ஜக³த் ।।
மஹத்ஸத்யமதோ ப்³ரஹ்ம யக்ஷத்வம் தூபவர்ண்யதே ।। 10 ।।
அதீத்ய பிதரம் தே³வா: பிதாமஹமுபாஸதே ।।
யதோ(அ)தோ ப்³ரஹ்ம யக்ஷம் ச ஸத்யம் ப்ரத²மஜம் விது³: ।। 11 ।।
தஸ்யாபி ப்³ரஹ்மணோ நாம த்ர்யக்ஷரம் ஸத்யமுச்யதே ।।
ப்ரத²மோத்தமே த்வம்ருதமக்ஷரே ஸஸ்வரத்வத: ।। 12 ।।
நிரச்கம் மத்⁴யதோ ம்ருத்யுர்நிர்ஜீவம் தே³ஹவத்ஸ்தி²தம் ।।
பூ⁴யோ(அ)ம்ருதேந தத்³க்³ரஸ்தம் ம்ருதம் சாபி ஸ்வதோ யத: ।। 13 ।।
இத்யேவம் பர்யுபாஸீநோ நாமாபி⁴ஜ்ஞோ நர: ஸதா³ ।।
ஸத்யபூ⁴யம் ப⁴வேதே³வ நைநமித்யாதி³யுக்திகீ³: ।। 14 ।।
இதி ஶ்ரீபு³ஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய ஷஷ்ட²ம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஸம்ஸ்தா²நவத³தே²தா³நீமத்⁴யாத்மே சாதி⁴தை³வதே ।।
ரூபம் ப்ரகல்ப்ய ஸத்யஸ்ய ப⁴ண்யதே தது³பாஸநம் ।। 1 ।।
அக்ஷ்யாதி³த்யாக்²யநீட³ஸ்தௌ² ஸ்தா²நமாத்ரப்ரபே⁴த³த: ।।
பி⁴ந்நாவிவ ஸமீக்ஷ்யேதே தே³வதைகைவ ஸா ஸதீ ।। 2 ।।
உபகார்யோபகாரித்வஸம்ப³ந்தே⁴நேதரேதரம் ।।
ப்ரதிஷ்டி²தௌ தாவத்⁴யாத்மே சக்ஷுஷ்யாதி³த்ய ஏவ ச ।। 3 ।।
ப்ரதிஷ்டி²தௌ தாவந்யோந்யம் கத²மித்யுச்யதே யதா² ।।
அக்ஷ்ணி ரஶ்மிபி⁴ராதி³த்ய: ப்ராணைஸ்தஸ்மிம்ஶ்ச சாக்ஷுஷ: ।। 4 ।।
அரிஷ்டத³ர்ஶநம் சாத்ர ப்ராஸங்கி³கமதோ²ச்யதே ।।
ஜ்ஞாதாரிஷ்ட: கத²ம் நாம குர்யாதா³த்மஹிதம் புமாந் ।। 5 ।।
உத்க்ரமிஷ்யந்யதா³ போ⁴க்தா ப⁴வதீஹா(அ)(அ)யுஷ: க்ஷயே ।।
சந்த்³ரமண்ட³லவச்சு²த்³த⁴ம் வீக்ஷதே ரவிமண்ட³லம் ।। 6 ।।
ரஶ்மயோ ந ஸமாயாந்தி விஜ்ஞாநபுருஷம் ப்ரதி ।।
போ⁴கே³ந ப்ரக்ஷயாத்³போ⁴க்துஸ்யத்³வஶீகாரிகர்மண: ।। 7 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய ஷஷ்ட²ம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய ஸப்தமம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஶரீரம் வ்யாஹ்ருதிமயம் கல்ப்யதே(அ)க்ஷிரவிஸ்த²யோ: ।।
தஸ்யைவ ஸத்யநாம்நோ(அ)த² தது³பாஸாப்ரஸித்³த⁴யே ।। 1 ।।
தஸ்யைவ நாமோபநித்³ப்³ரஹ்மணோ ப⁴ண்யதே த்³வயோ: ।।
ஸ்தி²தஸ்ய ரதா²நயோ: ஸாக்ஷாத்³யத்³க்³ரஹாத்தத்ப்ரஸீத³தி ।। 2 ।।
ஹந்தேர்வேத³ம் ஜஹாதேர்வா(அ)ஹரித்யேததி³ஹேஷ்யதே ।।
பாப்மாநம் ஹந்தி தேநாதோ ஜஹாதி ச ந ஸம்ஶய: ।। 3 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய ஸப்தமம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய அஷ்டமம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

மநோமயோ(அ)யமிதி ச தஸ்யைவ ப்³ரஹ்மணோ(அ)பரம் ।।
ஸ்வாந்தோபாதி⁴விஶிஷ்டஸ்ய ஹ்யுபாஸநமதோ²ச்யதே ।। 1 ।।
மநோபி⁴மாநதோ(அ)ஜ்ஞாநாத்புருஷோ(அ)யம் மநோமய: ।।
யதி³ வா மநஸி வ்யக்தேர்மநஸா வோபலப்⁴யதே ।। 2 ।।
பா⁴: ப்ரகாஶோ(அ)மலம் ஜ்யோதி: ஸா ஸத்த²மவிநாஶத: ।।
தஸ்மிந்நித்யாதி³வசநம் பூர்வோக்தஸ்தா²நஸித்³த⁴யே ।। 3 ।।
பு³த்³த்⁴யுபாதி⁴வ்யவச்சே²தா³த்³வ்ரீஹ்யாதி³பரிமாணதா ।।
ஸ்வதோ(அ)நந்தத்வதோ மாநாத்ஸர்வேஶாநாதி³ரூபதா ।। 4 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்யஸ்யாஷ்டமம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய நவமம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

வத்³யுத்³தே³ஹஸ்ய தஸ்யைவ ப்³ரஹ்மணோ(அ)ந்யது³பாஸநம் ।।
அஶேஷபாப்மவித்⁴வஸ்த்யை ஶ்ரூத்யா(அ)த² ப்ரதிபாத்³யதே ।। 1 ।।
வித்³யுத்³ப்³ரஹ்மேதி யுக்தம் தத்³வித்³யுத்³தி⁴ ஸ்யாத்³விதா³நத: ।।
த்³யதேரேதத்³யதோ ரூபமவக²ண்ட³நகர்மண: ।। 2 ।।
தமோ(அ)ந்த⁴காரமகி²லமவக²ண்ட³யதி க்ஷணாத் ।।
வித்³யுத்³யதா² ததா²(அ)ஸ்மத்த: பாப்மாநம் தது³பாஸிது: ।। 3 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய நவமம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய த³ஶமம் ப்³ரஹ்மணம் ॥

தஸ்யைவ ப்³ரஹ்மணோ(அ)தா²ந்யது³பாஸநமிஹோச்யதே ।।
வாக்³தே⁴நூபாதி⁴யோகே³ந ப²லாய மஹதே(அ)து⁴நா ।। 1 ।।
வாகி³த்யத்ர த்ரயீ க்³ராஹ்யா ந ஸ்தா²நகரணாத³ய: ।।
ஸ்வாஹாகாராதி³ நாந்யத்ர த்ரய்யா: ஸம்பா⁴வ்யதே க்சசித் ।। 2 ।।
த்ரயீயம் த⁴யதே ஸர்வம் ஸ்வாஹாகாராதி³பி⁴: ஸ்தநை: ।।
தே⁴நுமித்யேவ தாம் தேந ஸதோ³பாஸீத பா⁴ரதீம் ।। 3 ।।
கேப்⁴ய: க்ஷரதி ஸா தே⁴நுரித்யேதத³து⁴நோச்யதே ।।
தஸ்யை த்³வௌ ஸ்தநாவித்யுக்த்யா கத்²யந்தே ச ஸ்தநாஸ்ததா² ।। 4 ।।
ருஷபோ⁴(அ)ஸ்யாஸ்ததா² ஜ்ஞேய: ப்ராணஸ்தஸ்மாத்ப்ரஸூயதே ।।
அப்ராணஸ்ய ந வாக³ஸ்தி வாக³ப்யுச்சார்யதே ப³லாத் ।। 5 ।।
வாக்ப்ரஸ்ரவணஹேதுத்வாத்³தே⁴ந்வா வத்ஸோ மநோ ப⁴வேத் ।।
யத்³யத்³த்⁴யாயதி மநஸா தத்தத்³வாசா ப்ரபா⁴ஷதே ।। 6 ।।
யதோ²க்தோபாஸநப²முக்தப்³ரஹ்மாத்மரூபதா ।।
தம் யதா² யதா² இத்யுக்தேரநிர்தே³ஶே(அ)பி க³ம்யதே ।। 7 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய த³ஶமம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய ஏகாத³ஶம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

உபாஸ்த்யந்தரமஸ்யைவ கௌக்ஷேயாக்³நேர்வபுர்ப்⁴ருத: ।।
அயமக்³நிரிதி ஶ்ருத்யா யத்நேநாத² விதீ⁴யதே ।। 1 ।।
வைஶ்வாநரக்³நிரா(அ)ஸ்யாக்³நே: ஸாமாந்யேநாபி⁴தா⁴நத: ।।
யோ(அ)யமந்தரிதீத்யுக்த்யா தத்³விஶேஷணமுச்யதே ।। 2 ।।
தஸ்யாக்³நேரேஷ கோ⁴ஷ: ஸ்யாத்கர்ணௌ ப்ரோர்ணூய யச்ச்²ருதி: ।।
உபாஸ்யார்த²ஸ்ய ஸாக்ஷாத்த்வம் கோ⁴ஷரூபேண வர்ண்யதே ।। 3 ।।
அரிஷ்டத³ர்ஶநம் சாத்ர ப்ராஸங்கி³கமதோ²ச்யதே ।।
நைநம் கோ⁴ஷம் ஶ்ருணோதீதி ப்ரத்யாஸந்நம்ருதிர்நர: ।। 4 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்யைகாத³ஶம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய த்³வாத³ஶம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

க³தி: ப²லம் ச வக்தவ்யம் பூர்வத்ர தத³நுக்தித: ।।
உபாஸநாநாம் ஸர்வேஷாமித்யர்த²: பர ஆக³ம: ।। 1 ।।
உத்க்ராமதி யதா³ வித்³வாஞ்ஶரீராதா³யுஷ: க்ஷயாத் ।।
ஆஶ்வேவ வாயு து³ர்பே⁴த்³யம் ஸ ஆக³ச்ச²தி வேக³வாந் ।। 2 ।।
ப்ராப்தாய லோகபோ⁴கா³ர்த²ம் வாயுஸ்தஸ்மை விக³ச்ச²தி ।।
கியச்சி²த்³ரம் மருத்³த³த்³யாத்³ரத²சக்ரக²மாநிகீ³: ।। 3 ।।
த்³விகாஷ்ட²ஸம்ததாகா⁴தமாட³ம்ப³ரமிஹோச்யதே ।।
பே⁴ரீம் ச து³ந்து³பி⁴ம் வித்³யாத்தேநோர்த்⁴வம் யாத்யுபாஸக: ।। 4 ।।
லோகம் ப்ரஜாபதிம் ப்³ரஹ்ம ப்ரைத்யஸௌ பா⁴வநாப³லாத் ।।
அஶோகமஹிமம் சேதி து³:க²தத்³தே⁴துவர்ஜிதம் ।। 5 ।।
ஶாஶ்வதீஶ்ச ஸமா நித்யா அஸ்மில்லோம்கே வஸத்யஸௌ ।।
பூர்வத்ராநுக்தகார்யாணாமுபாஸ்தீநாமித³ம் ப²லம் ।। 6 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய த்³வாத³ஶம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய த்ரயோத³ஶம் ப்³ராஹ்யணம் ॥

ஜ்வராதி³வ்யாதி⁴நா தப்தோ வ்யாதி⁴தஸ்தப்யதே து யத் ।।
பரமம் தத்தபஶ்சிந்த்யம் பரமம் லோகமீப்ஸதா ।। 1 ।।
வ்யாதி⁴க்³ரஹக்³ரஹாவிஷ்டோ(அ)ஸஹ்யம் து³:க²ம் ஸமஶ்நுதே ।।
தபோ(அ)த: பரமம் ஹி ஸ்யாத்தச்சிகித்ஸாமகுர்வத: ।। 2 ।।
நிர்ஹரந்த்ய்ருத்விஜோ(அ)ரண்யமந்யே வா மாம் ம்ருதம் க்³ருஹாத் ।।
பரமம் தத³பி த்⁴யேயம் வாநப்ரஸ்த்²யேந ஸம்மிதம் ।। 3 ।।
அப்⁴யாத³த⁴தி யச்சாக்³நௌ ப்ரேதம் மாம் ஜ்ஞாதயோ(அ)த² தத் ।।
பரமம் தத³பி த்⁴யேயமக்³ந்யாவேஶஸமத்வத: ।। 4 ।।
உசிதம் யஸ்ய யத்³யத்ஸ்யாத்தத்தல்லோககி³ரோச்யதே ।।
தபஸஸ்தாபஸஸ்யைவமக்³ந்யாவேஶஸ்ய யத்ப²லம் ।। 5 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய த்ரயோத³ஶம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய சதுர்த³ஶம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

அந்நம் ப்³ரஹ்மேேதி நிர்வக்தி புரேவாந்யது³பாஸநம் ।।
உதா³ரப²லஸித்³த்⁴யர்த²ம் தஸ்ய ந்யாயேந நிர்ணய: ।। 1 ।।
அந்நமேவ பரம் ப்³ரஹ்மேத்யேக ஆஹுர்விபஶ்சித: ।।
தத்ததா² நாவக³ந்தவ்யம் க்லித்³யத்யந்நமஸும் விநா ।। 2 ।।
ப்ராணோ ப்³ரஹ்மேதி சாப்யந்யே தச்ச க்³ராஹ்யம் புரேவ ந ।।
அந்நாத்³ருதே யத: ப்ராண: ஶோஷமாஶு நிக³ச்ச²தி ।। 3 ।।
ப்³ரஹ்மத்வம் நாநயோர்யஸ்மாதே³கைகஸ்ய ந யுக்திமத் ।।
ஸம்பூ⁴ய தே³வதே தஸ்மாத்³ப்³ரஹ்மத்வம் ஸம்நிக³ச்ச²த: ।। 4 ।।
ததே³தத்ஸம்ப்ரதா⁴ர்யா(அ)(அ)ஹ ப்ராத்ருத³: பிதரம் கில ।।
கிம்ஸ்விதி³த்யாதி³ ஸம்ஹ்ருஷ்டஸ்தத்³தோ³ஷஸ்யாஸமீக்ஷணாத் ।। 5 ।।
கிம்ஸ்விதே³வம்விதே³ ஸாது⁴ க்ருத்ஸ்நஸாத்⁴வாப்திஹேதுத: ।।
குர்யாமஸாது⁴ வா தஸ்மை ஸர்வாஸாது⁴நிராக்ருதோ: ।। 6 ।।
பாணிநா மைவமித்யுக்த்யா தம் பிதா ப்ரத்யஷேத⁴யத் ।।
ஸம்பூ⁴ய பரமத்வம் க: ஸ்வதோஶக்திரவாப்நுயாத் ।। 7 ।।
ஸ்வதோ(அ)ஶக்திமதோர்லோகே ஶக்திர்யோகே³(அ)பி நேக்ஷ்யதே ।।
ஜாத்யந்த⁴யோர்ந யோகே³(அ)பி ஶக்தீ ரூபவதீ³க்ஷணே ।। 8 ।।
தஸ்மாச்ச²க்திமதோரேவ க்³ராஸாம்ஶாநாம் யதா² ததா² ।।
த்ருப்திஶக்திரிஹாபி ஸ்யாத்ப்ராணாந்நாத்³யாத்மநோர்யுதௌ ।। 9 ।।
ந சேத்பரமதாம் யாத:கத²ம் பரமதோச்யதாம் ।।
ப்ரத்யேகம் ஶக்திமத்த்வோக்திர்வீத்யாதி³வசஸோச்யதே ।। 10 ।।
வ்யாக்²யாநாய து வீத்யஸ்ய த்வந்நம் வை வீதி ப⁴ண்யதே ।।
அந்நே விஷ்டாநி ஸந்த்யேவ பூ⁴தத்வம் யாந்தி யேந ஹி ।। 11 ।।
அந்நவிஷ்டாநி ஸர்வாணி பூ⁴தாநீத்யந்நமுச்யதே ।।
வீதி தேந ஸதா³ ப்ராணோ ரமித்யேவமிஹோச்யதே ।। 12 ।।
ப்ராணே ஸதி ரமந்தே ஹி லோகே த்³ருஷ்டாநி ஸர்வதா³ ।
பூ⁴தாநி ரமிதி ப்ரோக்தஸ்தஸ்மாத்ப்ராணோ(அ)பி ஸூரிபி⁴: ।। 13 ।।
ஸ்வதோ கு³ணவதோரேவமந்நப்ராணாத்மநோர்ப⁴வேத் ।।
ஸம்பூ⁴ய பரமத்வம் ஹி ப²லோக்தி: ஸைவ யோதி³தா ।। 14 ।।
விஶந்தி ஸர்வபூ⁴தாநி ஹ்யந்நபூ⁴தே ப்ரஜாபதௌ ।।
ரமந்தே ப்ராணபூ⁴தே ச ப²லமேதது³பாஸிது: ।। 15 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய சதுர்த³ஶம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய பஞ்சத³ஶம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

உக்தா²தி³கு³ணபூகே³ந விஶிஷ்டஸ்யாநரூபிண: ।।
உபாஸநமதே²தா³நீம் ப்³ரஹ்மணோ ப⁴ண்யதே பரம் ।। 1 ।।
உக்த²ம் ப்ராண: குதோ யஸ்மாத்ப்ராணே ஸதி சராசரம் ।।
உத்தா²பயதி கர்மேத³ம் கர்தா வா நாந்யதா² தத: ।। 2 ।।
வீரஶ்சோக்தா²த்மவித்புத்ர உபாஸீநஸ்ய ஜாயதே ।।
த்³ருஷ்டம் ப²லமத்³ருஷ்டம் து ஹ்யுக்த²ஸ்யைகாத்ம்யமஶ்நுதே ।। 3 ।।
யஜுஶ்ச ப்ராண ஏவேதி ஸதோ³பாஸீத யத்நத: ।।
கதோ யஜுஷ்ட்வம் தஸ்யேதி யுக்திலேஶோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।। 4 ।।
யுஜ்யந்தே ஸர்வபூ⁴தாநி ஸம்ஹந்யந்தே பரஸ்பரம் ।।
ப்ராணே ஸதி யஜுஸ்தஸ்மாத்ப²லோக்தி: பூர்வவத்ததா² ।। 5 ।।
ஸாமாபி ப்ராண ஏவேதி கத²ம் ததி³தி ப⁴ண்யதே ।।
ஸம்யஞ்சி ஸர்வபூ⁴தாநி ப்ராணே ஸதி யதஸ்தத: ।। 6 ।।
க்ஷத்ர்ரம் ச ப்ராண ஏவேதி சிந்தயேத்ஸததம் ஹ்ருதா³ ।।
த்ராயதே ஹேதி யுக்த்யுக்தி: க்ஷத்ர்ரத்வஸ்ய ப்ரஸித்³த⁴யே ।। 7 ।।
க்ஷணிதோர்ஹி க்ஷதாத்ப்ராணஸ்ராயதே ந து தம் விநா ।।
க்ஷத்ரம் ப்ராணஸ்ததோ ஜ்ஞேயோ யதோ²க்தந்யாயகௌ³ரவாத் ।। 8 ।।
ப்ராப்நோத்யத்ரமஸௌ க்ஷத்ர்ரமத்ராத்ருகமநீஶ்வரம் ।।
ஸ ஏவ த்ராதா ஸர்வஸ்ய ஹ்யத்ரம் க்ஷத்ர்ரமதோ ப⁴வேத் ।। 9 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய பஞ்சத³ஶம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய ஷோட³ஶம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஹ்ருத³யம் ஸத்யமித்யாதி³ஹூபாதி⁴ஸமாஶ்ரயம் ।।
உபாஸநமதிக்ராந்தம் ப்³ரஹ்மண: ப²லவத்³ப³ஹு ।। 1 ।।
ஸர்வோபாத்⁴யுபஸம்ஹாரிகா³யத்ர்யுபாதி⁴கம் ப்ரபோ⁴: ।।
அது⁴நோபாஸநம் வாச்யமித்யர்த²: பர ஆக³ம: ।। 2 ।।
உதா³ரப²லஸம்ப்ராப்தாவைஶ்வர்யம் தத்ர தத்ர ஹி ।।
ஶ்ருதம் ஶ்ருதௌ ஹி கா³யத்ர்யாஸ்தது³பாஸ்திர்வரா தத: ।। 3 ।।
உதா³ரப²லஸம்ப³ந்தோ⁴ ப்³ராஹ்மணஸ்யைவ நாந்யத: ।।
ப்³ராஹ்மணஸ்ய ச கா³யத்ரீ காரணம் தேந ஸா வரா ।। 4 ।।
பூ⁴மிரித்யாதி³வாக்யேந த்ரிலோக்யஷ்டாக்ஷரோச்யதே ।।
அஷ்டாக்ஷரம் பத³ம் ஸித்³த⁴ம் கா³யத்ர்யா: ப்ரத²மம் ச யத் ।। 5 ।।
அஷ்டாக்ஷரத்வஸாமாந்யாத்³கா³யத்ர்யா: ப்ரத²மம் பத³ம்।।
தச்சேத³ம் சைகதாமேதி ஸம்க்²யாஸாமாந்யஹேதுத: ।। 6 ।।
த்ரைலோக்யாபி⁴ஹிதிரியமஷ்டாக்ஷரஸமத்வத: ।।
கா³யத்ர்யாத்³யபாத³ஸமதோ விராஜா(அ)(அ)த்மைக்யமஶ்நுதே ।। 7 ।।
ஏவம் பத³ம் த்ரயோ லோகா அபி⁴தா⁴நாபி⁴ஸம்க³தே: ।।
அத்யந்தமபி⁴தே⁴யஸ்ய விராஜைக்யம் ப்ரபத்³யதே ।। 8 ।।
உக்தாபி⁴தா⁴நத்³வாரேண ஸம்பந்நோ யஸ்ரிலோகதாம் ।।
யதோ²க்தோபாஸநாப்⁴யாஸாத்³விராடே³வ ப⁴வேத³ஸௌ ।। 9 ।।
த்ரிஷு லோகேஷு யாவத்ஸ்யாத்பும்போ⁴கா³யேஹ ஸாத⁴நம் ।।
தாவத்ஸர்வம் ஜயத்யாஶு ப்ரத²மோபாஸ்தித: ப²லம் ।। 10 ।।
ரூபராஶிரஶேஷேண பூ⁴ம்யாத்³யுக்த்யோபஸம்ஹ்ருத: ।।
ருச இத்யாதி³நா ஜ்ஞேயா நாமராஶ்யுபஸம்ஹ்ருதி: ।। 11 ।।
அபி⁴தே⁴யாபி⁴தா⁴நாக்²யராஶீ நித்யௌ வ்யவஸ்தி²தௌ ।।
பரஸ்பராபி⁴ஸம்ப³ந்தௌ⁴ கா³யத்ரீவர்த்மநோதி³தௌ ।। 12 ।।
ருகா³தே³ரபி⁴தா⁴நஸ்ய யாவதீ வ்யாப்திரிஷ்யதே ।।
தாவத்ஸர்வமவாப்நோதி யதோ²க்தோபாஸநாந்நர: ।। 13 ।।
வ்யாக்²யா துல்யைவ பூர்வேண வாக்யேநோத்தரவாக்யயோ: ।।
அக்ஷராணாமிஹ ஜ்ஞேயா நாதோ வ்யாக்²யாயதே புந: ।। 14 ।।
கர்மராஶிரதே²தா³நீம் ப்ராண இத்யாதி³நோச்யதே ।।
வித்⁴ருதி: பூர்வயோ: ப்ராணோ மது⁴காண்டே³ யதோ²தி³த: ।। 15 ।।
ப்ராணாத்மாநம் யதோ²க்தேந பாதே³நா(அ)(அ)பாத்³ய யத்நத: ।।
ப்ராணாத்மைவ ப⁴வத்யாஶு ஸதா³ தத்³பா⁴வபா⁴வித: ।। 16 ।।
அபி⁴தே⁴யோபஸம்ஹாரஸ்ரிலோகீவசஸோதி³த: ।।
ருச இத்யாதி³நா தத்³வத³பி⁴தா⁴நோபஸம்ஹ்ருதி: ।। 17 ।।
கர்மணோ(அ)ப்யுபஸம்ஹார: ப்ராண இத்யாதி³நா ததா² ।।
ஏதாவத்³வஸ்து ஜக³தி கா³யத்ரீபாத³ஸம்ஶ்ரயம் ।। 18 ।।
அபி⁴தே⁴யஸ்ய கா³யத்ரீ யஸ்யேயம் த்ரிபதா³ மதா ।।
தஸ்யாபி⁴தி⁴த்ஸயேதா³நீம் ப்ராரப்³தை⁴ஷோத்தரா ஶ்ருதி: ।। 19 ।।
வ்யாசஷ்டே ஸ்வயமேவார்த²ம் துர்யாதி³பத³ஸம்ஹதே: ।।
யத்³வை சதுர்த²மித்யாதி³வசஸா யத்நத: ஶ்ருதி: ।। 20 ।।
ராகோ³ ரஜ இதி ஜ்ஞேய: ப்ரவ்ருத்தே: காரணம் து யத் ।।
ரஞ்ஜநம் காம ஆஸங்க³: ஸர்வாநர்த²க்ருதா³த்மந: ।। 21 ।।
தம் க்ரிமித்வோபரி ஸ்தி²த்வா தபதீதி க்ரியாபத³ம் ।।
பூ⁴தாநி வா ரஜோவாசா ப⁴ண்யந்தே(அ)த்ராகி²லாநி து ।। 22 ।।
உபர்யுபரி தாந்யேஷ தபத்யுல்ப³ணரஶ்மிவாந் ।।
ஶ்ரீயஶோப்⁴யாம் யதை²வாயம் தபத்யேவமுபாஸக: ।। 23 ।।
கு³ணை: ஸர்வாநதிக்ரம்ய ஸ்தி²த்வோபரி ஶ்ரியா ஜ்வலந் ।।
யஶஸா ச ஸுதீ³ப்தேந வித்³வாம்ஸ்தபதி வித்³விஷ: ।। 24 ।।
காமிதார்த²ஸ்ய லப்³த⁴த்வாத்ஸர்வக்³ரஹணமாத்ரத: ।।
உபர்யுபரீதி வீப்ஸா கிமர்த²மிதி ப⁴ண்யதே ।। 25 ।।
நைவ தோ³ஷோ யதோ யேஷாம் ஸூர்ய: ஸ்யாது³பரி ஸ்தி²த: ।।
லோகாநாம் ஸர்வஶப்³தே³ந தேஷாமேவ க்³ரஹோ ப⁴வேத் ।। 26 ।।
பராஞ்சோ யே ரவேர்லோகாஸ்தேஷாமபி பரிக்³ரஹ: ।।
கத²ம் நு நாம ஸித்³த⁴: ஸ்யாத³தோ வீப்ஸா ப்ரயுஜ்யதே ।। 27 ।।
வ்யாக்²யாதா யா புரா யத்நாத்³கா³யத்ரீ ஜக³தா³த்மிகா ।।
மூர்தாமூர்தரஸே பா⁴நௌ த்ரிபாதே³ஷா ப்ரதிஷ்டி²தா ।। 28 ।।
தத³பீத³ம் பத³ம் துர்யம் ஸத்யே(அ)த்⁴யாத்மே ப்ரதிஷ்டி²தம் ।।
அக்ஷ்ணி ப்ரகாஶரூபே ஹி ஸர்வம் ரூபம் ப்ரதிஷ்டி²தம் ।। 29 ।।
கிம் புநஸ்தத்ஸத்யமிதி ஸத்யம் சக்ஷுரிதீர்யதே ।।
சக்ஷுஷ: ஸத்யதா கஸ்மாதி³தி சேது³ச்யதே ததா² ।। 30 ।।
தஸ்மாதி³த்யாதி³வாக்யேந ஸத்யதா(அ)க்ஷ்ணோ விபா⁴வ்யதே ।।
த்³ருஷ்டம் ம்ருஷா(அ)பி ஶ்ரவணம் ந து த்³ருஷ்டிர்ம்ருஷேக்ஷ்யதே ।।
தஸ்யா விஶேஷநிஷ்ட²த்வாந்ம்ருஷாத்வம் நோபபத்³யதே ।। 31 ।।
ஏவம் துரீயமேதஸ்மிந்ஸத்யே சக்ஷுஷி ஸர்வதா³ ।।
ப்ரகாஶைகஸ்வபா⁴வே ஹி ஸாக்ஷாதே³வ ப்ரதிஷ்டி²தம் ।। 32 ।।
அக்ஷ்ணி ப்ரகாஶரூபே(அ)ஸ்மிந்ஸர்வம் ரூபம் ப்ரதிஷ்டி²தம் ।।
ப³லே ப்ராணே ப்ரதிஷ்டா² ச சக்ஷுஷோ(அ)பி ப்ரத³ர்ஶ்யதே ।। 33 ।।
இந்த்³ராக்³நீ தாவிமௌ ஸித்³தா⁴வக்³நிஸ்தத்ர ப்ரகாஶக: ।।
இந்த்³ரோ வித⁴ரண: ப்ராண: பூர்வயோர்நாமரூபயோ: ।। 34 ।।
யாவாந்ப்ரகாஶோ ஜக³தி ஸ ஸர்வோ(அ)க்³நிரிஹோச்யதே ।।
பரிஸ்பந்த³ஶ்ச ஸர்வத்ர ப்ராண இந்த்³ரஸ்ததோ²ச்யதே ।। 35 ।।
த்ரிலோகீ ச த்ரிவேதீ³ ச ப்ராணாதி³த்ரயமேவ ச ।।
ப்ரதிஷ்டி²தமிஹாத்⁴யாத்ம ஏவமுக்தேந வர்த்மநா ।। 36 ।।
ப்ராணாதி³த்யௌ ஹி கா³யத்ரீஸக்தாவுக்தேந வர்த்மநா ।।
ஸம்ஜீவநம் தத³ந்யேஷாம் ப்ராணாநாம் ப⁴வதீஶ்வராத் ।। 37 ।।
ஸா ஹைஷேதி ஶ்ருதிரதோ யதோ²க்தார்த²வபு³த்³த⁴யே ।।
ப்ராணாந்க³யாந்யதஸ்தத்ரே கா³யத்ரீயமதோ மதா ।। 38 ।।
உபநீதௌ ஸ ஆசார்ய: பச்ச²ஶ்சார்த⁴ர்சஶஸ்ததா² ।।
ஸாவித்ரீம் யாமமூம் ப்ராஹ ப³டவே மந்த்ரலக்ஷணாம் ।। 39 ।।
ஸா(அ)ப்யேஷைவ ச விஜ்ஞேயா வ்யாக்²யாதா யா ப்ரயத்நத: ।।
யஸ்மை ப்ராஹ ஸ ஆசார்யஸ்தஸ்ய ப்ராணாநவத்யஸௌ ।। 40 ।।
ஏவம்வித்ஸந்ஸ ஆசார்யோ யஸ்மா அந்வாஹ ஸாத³ர: ।।
த்ராயதே தஸ்ய கா³யத்ரீ வடோ: ப்ராணாந்ந ஸம்ஶய: ।। 41 ।।
மாணவகஸ்யோபநயநஸமயே வேத³வாதி³நாம் ।।
ச²ந்த³: ப்ரதி விவாதோ³(அ)யம் தந்நிர்ணீதௌ பரா ஶ்ருதி: ।। 42 ।।
தாம் ஹைதாமிதி வாக்யேந ஸாவித்ரீம் ப்ரதித³ர்ஶ்யதாம் ।।
அநுஷ்டுப்ச²ந்த³ஸம் ப்³ரூயாத்பூர்வபக்ஷப்ரஸித்³த⁴யே ।। 43 ।।
தாமேதாமேக ஆசார்யா உபநீதாய யத்நத: ।।
அநுஷ்டுப்ச²ந்த³ஸம் ப்ராஹு: ஸாவித்ரீம் ந்யாயஸம்ஶ்ரயாத் ।। 44 ।।
வாக³நுஷ்டுப்³யத: ஸாக்ஷாத்³வாக்ச ஸாக்ஷாத்ஸரஸ்வதீ ।।
உபநீதாய ஸைவாதோ வக்தவ்யா ந ததோ(அ)பரா ।। 45 ।।
யதை²தது³க்தமாசார்யை: குர்யாத்³வித்³வாந்ந தத்ததா² ।।
கா³யத்ரீமேவ ஸாவித்ரீம் ப்³ரூயாத்ஸர்வப²லாப்தித: ।। 46 ।।
யதோ²க்தாயாம் ஹி கா³யத்ர்யாம் க்ருத்ஸ்ரம் ஜக³து³பாஹிதம் ।।
தது³க்தௌ ஸர்வமுக்தம் ஸ்யாத்³யத்புமர்தா²ய ஸாத⁴நம் ।। 47 ।।
விஜ்ஞாநபுருஷஸ்யேத³ம் ஸ்வபா⁴வாதே³வ ஸர்வதா³ ।।
ஆத்மைவ ஹி ஜக³த்க்ருத்ஸ்நம் ஸாதா⁴ரணவிஶேஷவத் ।। 48 ।।
ஸாதா⁴ரணாநி வஸ்தூநி ததா²(அ)ஸாதா⁴ரணாந்யபி ।।
நாநுபாதா³ய க்ருஸ்நாநி ஜந்தோ: காசித்க்ரியேஷ்யதே ।। 49 ।।
அபி⁴வ்யக்தே: புரா(அ)ப்யேதத்³ரூபமாஸீத்ஸ்வபா⁴வத: ।।
அபி⁴வ்யக்தௌ து தத்ஸாக்ஷாத்ஸமாஷ்டிவ்யஷ்டிலக்ஷணம் ।। 50 ।।
ஏவம் ஸித்³தே⁴ மஹிம்ந்யஸ்மிந்யதோ²க்தேநைவ வர்த்மநா ।।
கநீயஸ்தா விவ்ருத்³தி⁴ர்வா நைவ ஸம்பா⁴வ்யதே மிதே: ।। 51 ।।
ஊரீக்ருத்யேமமேவார்த²ம் ஸ ய இத்யாதி³நோச்யதே ।।
மஹாப்ரதிக்³ரஹேணாபி நைவம்வித்³தோ³ஷம்ருச்ச²தி ।। 52 ।।
த³ர்ஶநஸ்ய ஸ்துதிரியம் ஸ ய இத்யாதி³நோச்யதே ।।
தாத்³ருக்ப்ரதிக்³ரஹஸ்யேஹ ந க்வசித்ஸம்ப⁴வோ யத: ।। 53 ।।
ப்ரதிக்³ரஹஸ்ய நிந்தா³ வா வித்³வந்மாநாத்ப்ரஸக்தித: ।।
நி:ஶேஷபுண்யமோஷித்வாந்நிஷேதா⁴ர்தா²ய குத்ஸ்யதே ।। 54 ।।
உக்தபாதே³ஷ்வபி ஜ்ஞாநம் நைவாலமபபா³தி⁴தும் ।।
கா³யத்ரீவேதி³நோ ஜந்தோரபி பூ⁴யாந்ப்ரதிக்³ரஹ: ।। 55 ।।
நைவம் தா³தா ஜக³த்யஸ்மிந்ந ச தாத்³ருக்ப்ரதிக்³ரஹ: ।।
க்³ரஹீதா வேஹ நைவேதி குத இத்யாதி³நோச்யதே ।। 56 ।।
அப்யப்⁴யுபக³மே சைஷாம் நைவ தோ³ஷஸ்ய ஸம்ப⁴வ: ।।
விது³ஷோ(அ)ஸதீத்யத: ப்ராஹ ஸ ய இத்யாதி³நா ஶ்ருதி: ।। 57 ।।
ஸ ய: கஶ்சிதி³மால்லோம்காந்பூர்ணாந்பும்போ⁴க³ஸாத⁴நை: ।।
வித்³வாந்ஸம்ப்ரதிக்³ருஹ்ணீயாத்கத²சித்காமம்ப்லுதே: ।। 58 ।।
ஆத்³யபாத³பரிஜ்ஞாநமாத்ரஸ்யைவ ப்ரதிக்³ரஹ: ।।
க்ஷயாயாலம் ந ஶேஷஸ்ய கா³யத்ரீத³ர்ஶநஸ்ய ஸ: ।। 59 ।।
யாவதீயம் த்ரயீ வித்³யா தாவந்தமபி க்³ருஹ்ணத: ।।
த்³விதீயபத³விஜ்ஞாநக்ஷதிரேவ ந ஸர்வத: ।। 60 ।।
அஸம்ப⁴வே(அ)பி கல்ப்யேத யதி³ தாத்³ருக்ப்ரதிக்³ரஹ: ।।
த்ரைவித்³யலக்ஷண: ஸோ(அ)பி த்ருதீயம் நா(அ)(அ)ப்நுயாத்பத³ம் ।। 61 ।।
அந்தரண்ட³விப⁴க்தஸ்ய யதோ²க்தை: ஸ்யாத்ப்ரதிக்³ரஹை: ।।
க்ஷயோ நாநந்தரூபஸ்ய ஸ்யாத்ஸமஷ்டிவபுர்ப்⁴ருத: ।। 62 ।।
பரிச்சி²ந்நேந ஸர்வத்ர ப்ரதிமாநம் ஜக³த்யபி ।।
அந்தவத்³விஷயம் த்³ருஷ்டம் ந த்வநந்தஸ்ய குத்ரசித் ।। 63 ।।
அயம் சாநந்தமாத்மாநமக்ஷிஸூர்யவ்யவஸ்தி²தம் ।।
அகா³து³பாஸாநாத்ப்ராணமாத்மத்வேந தி³வாநிஶம் ।। 64 ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே க்ஷயஸ்தஸ்ய ந குதஶ்சித³நந்தத: ।।
அந்தவாந்க்ஷீயதே லோகே ந த்வநந்த: குதஶ்சந ।। 65 ।।
ஆவ்ருத்தி: க்ஷயஶப்³தே³ந து³:க²ப்ராயாஸு பூ⁴மிஷு ।।
கைவல்யாவஸிதேர்நாஸௌ ஸ்யாத்ஸமஷ்டிவபுர்ப்⁴ருத: ।। 66 ।।
உபஸ்தா²நம் யதோ²க்தாயா கா³யத்ர்யா: ஶ்ரத்³த⁴யா(அ)ந்வித: ।।
கா³யத்ர்யஸீதிமந்த்ரேண குர்யாது³க்தார்த²வித்ஸதா³ ।। 67 ।।
ஏகத்³வித்ரிபத்³யஸீதி பூர்வாந்பாதா³ந்விசிந்தயேத் ।।
சதுஷ்பாத்த்வம் ச துர்யேண யதோ²க்தேந விசிந்தயேத் ।। 68 ।।
அபத³ஸீத்யபி கி³ரா தஸ்யா ஆநந்த்யமுச்யதே ।।
அவ்யயா சாக்ஷயா(அ)ஸீதி ந ஹ்யந்தஸ்தே(அ)தி⁴க³ம்யதே ।। 69 ।।
நமஸ்தே(அ)ஸ்து துரீயாயேத்யுக்த்யா துர்யப்ரதா⁴நதாம் ।।
கு³ணபா⁴வம் யதோ²க்தஸ்ய வித்³யாத்பாத³த்ரயஸ்ய து ।। 70 ।।
ஶத்ருநாமக்³ருஹீத்யர்த²மஸாவிதிபத³ம் த்விஹ ।।
ப²லோக்திரத³ இத்யேதது³பாஸிதுரஹம் ததா² ।। 71 ।।
ஶத்ருணா காமிதோ யோ(அ)ர்தோ² மா ப்ராபத்தமஸாவிதி ।।
மா ஸம்ருத்³த்⁴யத²வா ஸோ(அ)ஸ்மை தம் வா(அ)ஹம் ப்ராப்நுயாமிதி ।। 72 ।।
அபி⁴சாரார்த²மேதஸ்மிந்நுபஸ்தா²நே யதோ²தி³நே ।।
அபி⁴தா⁴நைகதே³ஶோக்த்யா விக்ல்ப: ப²லகோ³சர: ।। 73 ।।
ஸ்வார்தே² த்வஹமத³ இதி ஹ்யுபஸ்தா²நை ப²லம் ப⁴வேத் ।।
அத³: ப்ரயோஜநம் தே³வி ப்ராப்நுயாம் த்வத்ப்ரஸாத³த: ।। 74 ।।
ஏதாவதே³வ கிம் ஜ்ஞேயம் கிம்வா(அ)ந்யத³பி ஶிஷ்யதே ।।
அஸ்த்யந்யத³பி விஜ்ஞேயம் தத்³விநா(அ)க்ருத்ஸ்நதா யத: ।। 75 ।।
கார்த்ஸ்ந்யேந வித்³யா ஸ்வப்⁴யஸ்தா ப²லாயாலமுபாஸிது: ।।
விபர்யயேணாநர்தா²ய ததே³தத்ப்ரதிபாத்³யதே ।। 76 ।।
ஸர்வாத்மகத்வாத்³கா³யத்ர்யா அக்³நேரபி பரிக்³ரஹ: ।।
தந்முக²த்வேநாஸம்ஸித்³தே⁴ஸ்தாத³ர்த்²யேநோத்தரா ஶ்ருதி: ।। 77 ।।
முக²விஜ்ஞாநவிரஹாத³நர்த²ப²லகீர்தநம் ।।
அக்³நிரேவ முக²ம் தஸ்யா இத்யுக்த்யா க்ருத்ஸ்நதோச்யதே ।। 78 ।।
கா³யத்ரீத³ர்ஶநஸ்யேஹ ப²லகார்த்ஸ்ந்யம் ததை²வ ச ।।
யதோ²க்தாக்³நிமுக²ஜ்ஞாநாத்³யதீ³த்யாதி³கி³ரா(அ)து⁴நா ।। 79 ।।
யோ வேதா³க்³நிமுகா²மேதாம் கா³யத்ரீமக்³நிரேவ ஸ: ।।
அக்³நிரிந்த⁴நவத்ஸர்வம் த³ஹேத்³வித்³வாந்ப்ரதிக்³ரஹம் ।। 80 ।।
தா³ஹகஸ்ய ந ப³ஹ்வஸ்தி தா³ஹ்யயோகா³பி⁴வ்ருத்³தி⁴த: ।।
க்ஷயஶ்சாஶேஷதா³ஹ்யஸ்ய யஸ்மாத்தஸ்மாதி³வேதிகீ³: ।। 81 ।।
ஏவம்விதே³வமேவ ஸ்யாத்பாபம் வஹ்நிவதி³ந்த⁴நம் ।।
ஸர்வம் ஸம்ப⁴க்ஷ்ய தத்பாபம் ஶுத்³த⁴: பாபவியோக³த: ।। 82 ।।
பூதோ(அ)ஸம்ஸர்கி³த⁴ர்மத்வாத³ஜரோ(அ)பரிணாமவாந் ।।
அம்ருதோ(அ)ஸ்தூ²லதே³ஹத்வாத்ப்ராணமாத்ரஸ்வபா⁴வத: ।। 83 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய ஷோட³ஶம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய ஸப்தத³ஶம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

யதோ²க்தோபாஸநாப்⁴யாஸபா⁴விதஸ்ய க்ரியாக்ருத: ।।
உபஸ்தா²நம் ப்ரவக்தவ்யமித்யர்த²: பர ஆக³ம: ।। 1 ।।
துரீயம் பத³மாதி³த்யோ லோகத்³வாரம் ச யேந ஸ: ।।
ஸம்பா⁴வ்யதே ப்ரஸங்கோ³(அ)த ஆதி³த்யோபஸ்தி²தேரிஹ ।। 2 ।।
ஹிரண்யம் ஜ்யோதிரம்ருதம் மண்ட³லேந ததா³த்மநா ।।
ஸத்யஸ்ய பரமார்த²ஸ்ய த்³வாரமாச்சா²தி³தம் ரவே: ।। 3 ।।
த்வத்³த³ர்ஶநார்தி²நே மஹ்யம் பூஷந்த்³வாரமபாவ்ருணு ।।
ஜக³த்புஷ்ணாதி வ்ருஷ்ட்யாத்³யை: பூஷா(அ)(அ)தி³த்யஸ்தத: ஸ்ம்ருத: ।। 4 ।।
ஸத்யா அவிததா² த⁴ர்மா யஸ்ய மாநவ்யபாஶ்ரயாத் ।।
தஸ்மை மே ஸத்யத⁴ர்மாய த்³ருஷ்ட்யை த்³வாரமபாவ்ருணு ।। 5 ।।
ஹிமக⁴ர்மாம்பு³தா³நேந புஷ்ணாதீத³ம் யதோ ஜக³த் ।।
தஸ்மாத்பூஷா யதஶ்சைகோ க³ச்ச²த்யேகர்ஷிதா தத: ।। 6 ।।
ஸம்யமாத்ஸர்வயாம்யாநாம் யமோ(அ)ஸி பரமேஶ்வர: ।।
ஸ்வீரணாச்சீ²ததோயாதே³: ஸூர்யஸ்தேநாஸி க⁴ர்மத³: ।। 7 ।।
ப்ரஜாபதி: பரம் ப்³ரஹ்ம காரணம் தத³பத்யத: ।।
ப்ராஜாபத்யோ(அ)ஸி தேந த்வம் கீ³யஸே விபுலஶ்ருதை: ।। 8 ।।
ரஶ்மீநபநுதா³ஶேஷாம்ஸ்தேஜ: ஸம்யச்ச²ம் ஸம்ஹர ।।
கல்யாணம் தே யத³த்யர்த²ம் ரூபம் யச்ச தவைவ தத் ।। 9 ।।
யோ(அ)ஸாவாதி³த்யகோ³ தே³வ: ஸோ(அ)ஹமஸ்மீதிபு³த்³தி⁴க³: ।।
ஸ்தா²நமாத்ராச்சா தௌ பி⁴ந்நௌ வஸ்துதோ நா(அ)(அ)வயோர்பி⁴தா³ ।। 11 ।।
தே³வதாமநிலம் யாது வாயுர்யோ(அ)யம் ஶரீரக³: ।।
ஶரீரம் ப⁴ஸ்மஸாத்³யாது மர்த்யுத்வம் ஹ்யேததா³ஶ்ரிதம் ।। 12 ।।
ப⁴ஸ்மாந்தமிதி லிங்கா³ச்ச கர்மிண: ஸ்யாது³பஸ்தி²தி: ।।
ந து ஸம்ந்யாஸிநோ ந்யாய்யா தா³ஹாஸம்ப⁴வஹேதுத: ।। 13 ।।
வாயுரித்யாதி³கம் க்³ராஹ்யமுபலக்ஷணமேவ து ।।
ஶிஷ்டாநாம் தே³வதாம்ஶாநாம் யதா²ஸ்வம் ப்ரதிபத்தயே ।। 14 ।।
அக்³நிம் ஸ்வாத்மமந:ஸம்ஸ்தா²மது⁴நா தே³வதாம் க்³ருஹீ ।।
ப்ரார்த²யத்யோமிதி கி³ரா முமூர்ஷுஸ்தத்பரீப்ஸயா ।। 15 ।।
ஸர்வஸ்யாப்யவநாதோ³ம் ஸ்யாத³வதேரோம் யதஸ்தத: ।।
ருதுர்மநோமயத்வாச்ச ஸா ஹி ஸம்கல்பரூபிணீ ।। 16 ।।
ஓம் க்ரதோ இதி ஸம்போ³த்⁴ய ஸ்மரேத்யத்ர நியுஜ்யதே ।।
ப்ரக்ருஷ்டப²லஸம்ப்ராப்தே: ஸ்ம்ருதிமாத்ரைகஹேதுத: ।। 17 ।।
ஸ்மர்தவ்யம் ஸ்மர தேநாத்³ய மரணே ப்ரத்யுபஸ்தி²தே ।।
ஆத³ரார்த²ம் ஸ்மரேத்யஸ்ய புந: புநருதீ³ரணம் ।। 18 ।।
முபதா² நய நோ வஹ்நே ஸுபதே²தி விஶேஷணாத் ।।
உத³ங்பா⁴ர்க³க்³ரஹோ ந்யாய்ய: ஶிஷ்டாநாம் புநராக³தே: ।। 19 ।।
ராயே கர்மப²லாயேதி ரயி: கர்மப²லம் யத: ।।
ப்ரஜ்ஞாநாநி ச ஸர்வாணி தே³வ வித்³வாந்க்ரியாஸ்ததா² ।। 20 ।।
குடிலம் ச ததா² பாபமஸ்மத்தஸ்த்வம் வியோஜய ।।
வயம் து க்ருதக்ருத்யத்வாத³ஸக்தாஶ்ச முமூர்ஷவ: ।। 21 ।।
நமஉக்திமதோ ப⁴க்த்யா துப்⁴யம் ப³ஹுதமாம் தி⁴யா ।।
அயுஷோ(அ)ந்தே விதே⁴மாத்³ய க்ஷம தே³வ ப்ரஸீத³ மே ।। 22 ।।
மஸ்கரீந்த்³ரப்ரணீதஸ்ய ப⁴வநாமப்⁴ருதோ யதே: ।।
பா⁴ஷ்யஸ்ய வார்திகோக்த்யைவமத்⁴யாய: ஸப்தமோ க³த: ।। 23 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமாத்⁴யாயஸ்ய ஸப்தத³ஶம் ப்³ராஹ்மணம்
இதி ஶ்ரீமத்பரமஹம்ஸபரிவ்ராஜகாசார்யப⁴க³வத்பூஜ்யபாத³ஶிஷ்ய ஶ்ரீஸுரேஶ்வராசார்யவிரசிதே ப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே பஞ்சமோ(அ)த்⁴யாய:

॥ ஷஷ்டா²த்⁴யாயஸ்ய ப்ரத²மம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஸமாப்த: ஸப்தமோ(அ)த்⁴யாய: ப்ராப்தாவஸர உச்யதே ।।
அஷ்டம: கி²லகாண்டே³(அ)ஸ்மிந்பூர்வகாண்டே³ஷ்வநுக்தித: ।। 1 ।।
கா³யத்ர்யா: ப்ராணபா⁴வோக்தி: கஸ்மாத்³தே⁴தோ: புரோதி³தா ।।
ந து வாகா³தி³பா⁴வோ(அ)ஸ்யாஸ்தத்ர ஹேதுரிஹோச்யதே ।। 2 ।।
ஜ்யேஷ்ட²: ஶ்ரேஷ்டோ² யத: ப்ராணோ ந து வாகா³த³யஸ்தத: ।।
ப்ராணாத்மபா⁴வ ஏவோக்த ஆநந்தர்யார்த²மேவ து ।। 3 ।।
உபாஸ்த்யந்தரமேவைதத்ப²லவத்து விவக்ஷிதம் ।।
ந தூக்தஶேஷதைதஸ்யா பி⁴ந்நோபாஸ்தித்வகாரணாத் ।। 4 ।।
மந்த²கர்மணி யே மந்த்ரா: பஞ்ச ஜ்யேஷ்டா²த³ய: ஶ்ருதா: ।।
ப்ராணாத்மவேதி³நஸ்தேஷாம் ப்ரயோகோ³(அ)த்ரோபவர்ண்யதே ।। 5 ।।
ப்ருத²க்³வா ப²லநிர்தே³ஶாத்³யோ ஹ வா இதி பஞ்சதா⁴ ।।
ப்ராணவித்³யா ப்ருத²ங்மந்தா²ந்மந்த²ஸ்து மஹிமார்தி²ந: ।। 6 ।।
ப²லே(அ)ந்யஸ்மிந்நநிர்தி³ஷ்டே வாக்யஶேஷக³தம் ப²லம் ।।
தஸ்மிந்ஸதி ஹி ஸத்³பா⁴வாத்³வாகா³தீ³நாம் ந தம் விநா ।। 7 ।।
ஶாஸ்ரேணோக்தா ஶரீரே(அ)ஸ்மிந்வ்ருத்தி: ப்ராணஸ்ய ஜீவநம் ।।
பூர்வமாவிஶதி ப்ராணோ தே³ஹம் பஶ்சாச்ச முஞ்சதி ।। 8 ।।
ஜ்யேஷ்ட²: ஶ்ரேஷ்ட²ஶ்ச ஸர்வேஷாம் ப்ராணாநாமாஶ்ரயோ ஹி ஸ: ।।
ஶ்ரேஷ்ட²தா வக்ஷ்யமாணேந க்³ரந்தே²நாஸ்ய விபா⁴வ்யதே ।। 9 ।।
அஸ்மில்லோம்கே பரஸ்மிம்ஶ்ச வாகே³வ ந விஹந்யதே ।।
தே³ஹாந்தரஸ்தா²ந்ப்ராணாம்ஶ்ச நியுங்கே ஸா ததோ(அ)தி⁴கா ।। 10 ।।
ஶ்ருதாந்மதாத்ததோ²க்தாத்³வா ப்ரமாணம் த்³ருஷ்டிராத்மந: ।।
சக்ஷு: ப்ரதிஷ்டா² ஜ்ஞாநாநாமாத்மா தத்ர ப்ரதிஷ்டி²த: ।। 11 ।।
வாக்³கி⁴ ஸம்பத்³யதே ஶ்ரோத்ராத³ஶ்ருதம் ந ஹி பா⁴ஷதே ।।
ஸ்வவ்ருத்தே: பரவ்ருத்தேஶ்ச ஸம்பச்ச்²ரோத்ரே ப்ரதிஷ்டி²தா ।। 12 ।।
மந ஆயதநம் தத்ர வாகா³தீ³நாம் ஹி வ்ருத்தய: ।।
ஸ்தி²தாஸ்தத்பூர்விகாஶ்சைவ த்⁴யாயத: ஸாத⁴நம்ம் ஹி தத் ।। 13 ।।
உபஸ்தே²ந்த்³ரியம் ப்ரஜாதி: ஸ்யாத்தஸ்ய ஜந்மைகஹேதுத: ।।
ந ஹி ரேதோ விநா ஜந்ம ப்ராணிநோ(அ)த்ர ஸமீக்ஷ்யதே ।। 14 ।।
வ்ருத்தீநாம் ப்ராணபூர்வத்வாத்³வ்யபதே³ஶாச்ச தத்க்ருதாத் ।।
ப்ராணாநாம் ப்ரத²ம: ப்ராண: ஸ ஹ்யத்தா(அ)ந்நம் ஹி தஸ்ய தத் ।। 15 ।।
தே ப்ராணா: ஸ்வகு³ணேருக்தைர்வஸிஷ்ட²த்வாதி³லக்ஷணை: ।।
ஶ்ரேயாநஸ்ம்யஹமேவேதி விவத³ந்த: பரஸ்பரம் ।। 16 ।।
நிர்ணயார்தா²ய தே ப்³ரஹ்ம ஜக்³முரிந்த்³ரம் ப்ரஜாபதிம் ।।
கோ நோ வஸிஷ்ட² இதி தம் பப்ரச்சு²ர்நிர்ணயார்தி²ந: ।। 17 ।।
யஸ்மிந்வ இதி வாக்யேந வஸிஷ்ட²த்வஸ்ய லக்ஷணம் ।।
ப்ராணேப்⁴ய: ப்ராப்³ரவீத்³ப்³ரஹ்ம பக்ஷபாதப⁴யாத்கில ।। 18 ।।
ஜாநந்நபி வஸிஷ்டா²தி³கு³ணவத்த்வம் யதா²ர்த²த: ।।
ததா²(அ)பி நாவத³த்³ப்³ரஹ்ம ஸ்வாநுபூ⁴த்யவபு³த்³த⁴யே ।। 19 ।।
உத்க்ராந்தே(அ)ந்யதமே யஸ்மிந்ப்ரத்யேகமபஸர்பணே ।।
பாபீயோ மந்யதே லோகோ வஸிஷ்டோ² வ: ஸமீக்ஷ்யதாம் ।। 20 ।।
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் வஸிஷ்ட²த்வாவபு³த்³த⁴யே ।।
உபாஸ்யார்த²பரீக்ஷாயை ப்ரவ்ருத்தைஷா பரா ஶ்ருதி: ।। 21 ।।
ஸம்ஹதாநாம் க்ரியாஸித்³தே⁴: கரணாநாம் ப்ருத²க்ப்ருத²க் ।।
நைகைகஸ்ய க்ரியாஸித்³தி⁴: ஶிபி³கோத்³வாஹவத்தத: ।। 22 ।।
ப்ராணப்ராதா⁴ந்யஸித்³த்⁴யார்த²ம் ஶ்ருத்யா(அ)(அ)க்²யாயிகச்ச²த்³மநா ।।
அந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் ந்யாயோ லௌகிக உச்யதே ।। 23 ।।
யதா² மூகா விநா வாசா யதா²(அ)ந்தா⁴ஶ்சக்ஷுஷா விநா ।।
இத்யாதி³வசஸா ப்ராணே ஸதி ஜீவநமுச்யதே ।। 24 ।।
உத்க்ராந்தௌ ச ப்ரவேஶே ச ஹ்யலம் த³ஹ: ஸ்வகர்மணே ।।
வாகா³தீ³நாம் ந பாதோ(அ)ஸ்ய நாபி சோத்தா²நமீக்ஷ்யதே ।। 25 ।।
உத்க்ராந்தே ப்ராண ஏவாஸ்மாச்ச²ரீரம் பததி த்⁴ருவம் ।।
உத்திஷ்ட²தி ப்ரவிஷ்டே ச ப்ராண: ஶ்ரேயாம்ஸ்ததோ(அ)ந்யத: ।। 26 ।।
மாம்ருதே ஜீவிதும் யூயம் யத்³யஶக்தா: ஸ்த² ஸர்வதா³ ।।
ப்ரதா⁴நம் தர்ஹி மாம் வித்த ப⁴வந்தஶ்சாபராதி⁴ந: ।। 27 ।।
கரம் ப³லிம் ப்ரதா⁴நாய த³த்த வாகா³த³யோ(அ)சிராத் ।।
இத்யுக்தாஸ்தே ததே²த்யூசு: ஸர்வஸ்வம் த³த³தே ப்ரபோ⁴: ।। 28 ।।
த்வத்³வஸிஷ்ட²தயைவாஹம் வாக்³வஸிஷ்டே²த்யுதா³ஹரத் ।।
இத்யுக்த்வா(அ)ந்யே(அ)பி ஸர்வஸ்வம் த³து³ர்வாகா³த³ய: ஸுரா: ।। 29 ।।
கிமந்நம் மே பு³பு⁴க்ஷோ: ஸ்யாத்³வாஸோ வா மே கிமீர்யதாம் ।।
இதி ப்ராணவச: ஶ்ருத்வா ப்ரத்யூசு: கரணாநி தம் ।। 30 ।।
ஆ ஶ்வப்⁴யோ யதி³த³ம் கிம்சிதா³ க்ருமிப்⁴யஶ்ச லக்ஷ்யதே ।।
அந்நம் தத்³ப⁴வத: ஸர்வம் வயம் த்வச்சே²ஷபோ⁴கி³ந: ।। 31 ।।
ஜீவ: ப்ராணோ(அ)த்ர ஸம்ஸாரீ போ⁴க்தேந்த்³ரியமந:பர: ।।
ப்ராணோ ஹ்யேதாநி ஸர்வாணி ப⁴வதீதி ச லிங்க³த: ।। 32 ।।
தந்மயா ஹீதரே ப்ராணாஸ்தந்மூலாஸ்தந்நிப³ந்த⁴நா: ।। 33 ।।
ஏவம்ம்விதே³ ஹி நாநந்நம் கிம்சித³ஸ்தீதி த³ர்ஶநாத் ।।
ப²லம் ஸ்யாத்ப்ராணஸாயுஜ்யம் ஸர்வம் தஸ்ய ஹி போ⁴ஜநம் ।। 34 ।।
ப⁴வத்யத்தா ஸ ஸர்வஸ்ய நாந்நம் ப⁴வதி கஸ்யசித் ।।
கேவலே(அ)வஸ்தி²தே(அ)த்த்ருத்வே ம்ருத்யுநா(அ)பி ந கீ³ர்யதே ।। 35 ।।
அத்³பி⁴: பரித³த⁴த்யேநமஶிஷ்யந்த இதி ஶ்ருதே: ।।
வித³தா⁴தி ஹ்யபாம் பாநமபூர்வம் ஶாஸ்ரலக்ஷணம் ।। 36 ।।
ஶாஸ்ரம் முக்²யார்த²மேவ ஸ்யாத்³வித்⁴யர்த²ம் யதி³ கல்ப்யதே ।।
யுக்த: ப²லாநுஷங்கோ³(அ)ஸ்ய வாஸோலாபோ⁴ விதி⁴ர்யதி³ ।। 37 ।।
ஏகே ச ஶாகி²நோ வ்யக்தம் விதி⁴ரூபமதீ⁴யதே ।।
மந்த்ரேண ப்ராஶநம் சாபாமேகேஷாம் ஶாகி²நாம் மதம் ।। 38 ।।
அந்நத³ர்ஶநவச்சைகே வாஸோத்³ருஷ்டிம் ப்ரசக்ஷதே ।।
ப்ராயத்யார்த²மபாம் பாநே த்³ருஷ்டே: ப்ரகரணாதி³ஹ ।।
ஸர்வாப⁴க்ஷ்யப்ரஸக்தி: ஸ்யாத்³யதி³ கர்ம விதி⁴த்ஸ்யதே ।। 39 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே ஷஷ்டா²த்⁴யாயஸ்ய ப்ரத²மம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ ஷஷ்டா²த்⁴யாயஸ்ய த்³விதீயம் ப்³ரஹ்மாணம்॥

யந்ந ஸம்பா⁴விதம் பூர்வம் வஸ்துப்ராதா⁴ந்யஹேதுத: ।।
வக்தும் தத³த்ர வக்தவ்யம் கி²லகாண்டா³தி⁴காரத: ।। 1 ।।
ஸப்தமாவஸிதாவுக்தம் மார்க³ப்ரார்த²நமக்³நித: ।।
ஸுபதே²தி ஶ்ருதம் தத்ர ஶ்ருத்யா மார்க³விஶேஷணம் ।। 2 ।।
ஸம்ப⁴வே வ்யபி⁴சாரே ச விஶேஷணவிஶேஷ்யயோ: ।।
த்³ருஷ்டம் விஶேஷணம் லோகே யதே²ஹாபி ததே²க்ஷ்யதாம் ।। 3 ।।
முபதே²தி ததோ யுக்தம் ஸம்ப⁴வே பூ⁴யஸாம் பதா²ம் ।।
விஶேஷணமதோ வாச்யா: பந்தா²ந: கர்மஹேதவ: ।। 4 ।।
த³க்ஷிணோத³க³தோ⁴மார்கா³ விஹிதப்ரதிஷித்³த⁴யோ: ।।
விபாகா: கர்மணோர்வாச்யாஸ்தத்³வைராக்³யப்ரஸித்³த⁴யே ।। 5 ।।
நாவிரக்தஸ்ய நி:ஶேஷஸாம்ஸாரிகபுமர்த²த: ।।
ப்ரவ்ருத்திர்முக்தயே தஸ்மாச்ச்²ருத்யா யத்நாத்தது³ச்யதே ।। 6 ।।
ஶக்நுவந்தி ந கர்மணி ஸர்வகாமஸமாபநம் ।।
நிஷேத்³து⁴ம் வா(அ)கி²லாநர்தா²ம்ஸ்தத்ப²லஸ்யாதிப²ல்கு³த: ।। 7 ।।
ந கர்ம காரணம் முக்தேர்நாக்³நிர்க³ஹஜ்வராபநுத் ।।
கர்மப்⁴யு ஜந்ம நியதம் ஜந்ம சேந்நிர்வ்ருத்தி: குத: ।। 8 ।।
ந கர்மணா கநீயஸ்தா மஹத்த்வம் சாந்தராத்மந: ।।
இதி பா³ஹுமிவோத்³த்⁴ருத்ய வேதா³ந்தைர்கோ⁴ஷணா க்ருதா ।। 9 ।।
ந தத்ர த³க்ஷிணா யந்தி வித்³யயைவ ததா³ப்யதே ।।
இதி ஶ்ரீயாஜ்ஞவல்க்யேந முக்தகண்ட²முதா³ஹ்ருதம் ।। 10 ।।
அதோ முக்திம் பரீச்ச²த்³பி⁴ருத்பத்த்யாதி³விரோதி⁴நீம் ।।
த்யகத்வா கர்மாண்யதை²காத்ம்யஜ்ஞாநம் ஸர்வாத்மநா(அ)(அ)ஶ்ரயேத் ।। 11 ।।
தமோந்தராயதோ முக்தேர்நாந்தராயோ(அ)பரோ(அ)ஸ்தி ஹி ।।
தமோஹதிர்ந கர்மப்⁴யோ ஜ்ஞாநாத்ஸா வ்யஞ்ஜகத்வத: ।। 12 ।।
ந து த்வமேதயோர்வேத்தே²த்யுத்க்ராந்த்யாதி³ஸ்வலக்ஷணம் ।।
ஷட்³வத⁴ம் பரிணாமார்த²மக்³நிஹோத்ராஹுதீஹயோ: ।। 13 ।।
இதிப்ரஶ்நப்ரதிவசஸ்தே வா இத்யாதி³கம் ஜகௌ³ ।।
லோகம் ப்ரத்யுத்தி²தம் யாவத³க்³நிஹோத்ராத்³து³தீஹயோ: ।। 14 ।।
அபூர்வபரிணாமோ(அ)யமக்³நிஹோத்ராக்²யகர்மண: ।।
உத்க்ராந்த்யாதி³கி³ரேஹோக்த ஆலோகோத்தா²நவாக்யத: ।। 15 ।।
ஆஹுத்யோரக்³நிஹோத்ரஸ்ய ஹ்யந்தரிக்ஷாதி³பே⁴த³த: ।।
ஆ லோகோத்தா²நத: ஶ்ருத்யா உக்தா(அ)பூர்வஸ்ய விக்ரியா ।। 16 ।।
ததே³வோக்தமிஹா(அ)(அ)லம்வ்ய தத³க்³நீக்ஷணஸித்³த⁴யே ।।
ஶ்வேதகேதுரிதி க்³ரந்த²: பர ஆரப்⁴யதே(அ)து⁴நா ।। 17 ।।
பஞ்சாக்³நிவித்³யா யத்நேந வ்ருத்³தே⁴நாப்³ராஹ்மணாத³பி ।।
ஹித்வா த⁴நம் ச மாநம் ச லப்³தே⁴த்யுக்தி: ஸ்துதிர்தி⁴ய: ।। 18 ।।
பரிணாமோ ஹி பாகேந பாகஶ்ச ந விநா(அ)க்³நிநா ।।
த³ர்ஶநாத்பரிணாமஸ்ய பக்தாஸர்வத்ர பாவக: ।। 19 ।।
ஸமாப்தாஶேஷவித்³யம் ஹி ஸமாவர்த்ய பிதா ஸுதம் ।।
ஸமாப்தாஶேஷவித்³யோ(அ)ஸீத்யேவமாஹோத்ஸஸர்ஜ ச ।। 20 ।।
நிகஷோபலஸம்ஸ்தே²ஷு வேத³வித்ஸு பரீக்ஷ்யதாம் ।।
வித்³யேயம் யத்ந்தோ வத்ஸ த்³ரடி⁴ம்நே மச்ச்²ருதஸ்ய ச ।। 21 ।।
ப்ரஸித்³தா⁴(அ)தீவ வித்³வத்தா பஞ்சாலப்³ராஹ்மணேஷு ஹி ।।
தாமேவ பரிஷத³ம் தஸ்மாதா³ஜகா³ம த்வராந்வித: ।। 22 ।।
பஞ்சாலப்³ராஹ்மணாஞ்ஜித்வா வித்³யோத்கர்ஷைகஹேதுத: ।।
ராஜாநமபி ஜேஷ்யாமீத்யாஜகா³ம ந்ருபம் தத: ।। 23 ।।
தம் ஜிகீ³ஷும் ஸமாயாந்தமுந்மார்கே³ ஸம்ஸ்தி²தம் த்³விஜம் ।।
ஸந்மார்க³ப்ரதிபத்த்யர்த²ம் ராஜோவாச ஸ்வஶாஸ்ரத: ।। 24 ।।
ஆமந்த்ரயாமாஸ ச தம் குமாரா இதி பா³லவத் ।।
ப்ரதிஶுஶ்ராவ ஸோ(அ)ப்யுக்தோ போ⁴ இத்யுக்த்யா கு³ரும் யதா² ।। 25 ।।
த³ர்போத்ஸேகஸமாவேஶாந்நாநுஶிஷ்டோ(அ)யமாத³ராத் ।।
பித்ரேதிஜாதஸம்தே³ஹ: பர்யப்ருச்ச²த³தோ ந்ருப: ।। 26।।
அநுஶிஷ்டோ(அ)ஸி கிம் பித்ரா உதாஹோ நேதி ப⁴ண்யதாம் ।।
நாநுஶிஷ்டஸ்ய ஜக³தி வ்ருத்தமீத்³ருக்ஸமீக்ஷ்யதே ।। 27 ।।
பா³ட⁴ம் பித்ரா(அ)நுஶிஷ்டோ(அ)ஸ்மி கிம் ந பஶ்யஸி மஜ்ஜயம் ।।
த்வத்பண்டி³தேஷு ஸர்வேஷு ப்ருச்ச² மாம் யதி³ ஶங்கஸே ।। 28 ।।
ஏவம் ராஜ்ஞோ யதோ²க்தோக்த்யா ஹ்யப்⁴யுபேதே(அ)நுஶாஸநே ।।
ஶ்வேதகேதுமதா²ப்ராக்ஷீப்ரஞ்ச ப்ரஶ்நாந்க்ரமாந்ந்ருப: ।। 29 ।।
அநுஶிஷ்டோ(அ)ஸி சேத்³ப்³ரூஹி துல்யே(அ)பி மரணே ப்ரஜா: ।।
யதா² விப்ரதிபத்³யந்த பி⁴ந்நவர்த்மப்ரபே⁴த³த: ।। 30 ।।
யேந கர்மவிஶேஷேண ஸமாநாயாம் ம்ருதௌ ப்ரஜா: ।।
அந்யா அந்யேந ஸம்யாந்தி யதா²(அ)ந்யேநாபராஸ்ததா² ।। 31 ।।
த்வயோக்தம் ந விவேதா³ஹம் நாநுஶிஷ்டிரிஹாஸ்தி மே ।।
வேத்தே²ஹ தா யதா² பூ⁴ய ாவர்தந்தே ப்ரஜா இதி ।। 32 ।।
யதா² யேந ம்ருதா: ஸத்யோ ஹேதுநா(அ)நேந ச ப்ரஜா: ।।
தம் வேத்த² ஸ்விந்ந வேத்யுக்தோ நேதி ஹோவாச தம் புந: ।। 33 ।।
ப்ரயத்³பி⁴ரஸக்ருத்³பூ⁴தைர்மஹத்³பி⁴ர்ப³ஹுபி⁴: ஸதா³ ।।
நைவாஸௌ பூர்யதே லோகோ யதா² வேத்த² ததா²(அ)த்ர கிம் ।। 34 ।।
நேதி ஹோவாச ப்ருஷ்ட: ஸந்ராஜா பப்ரச்ச² தம் புந: ।।
ஹுதாயாமாஹுதௌ வேத்த² யதித்²யாம் புருஷாபி⁴தா⁴: ।। 35 ।।
ஆப ஏவ ஸமுத்தா²ய புருஷாக்ருதயோ ஹுதா: ।।
ப்ரவத³ந்தி யதா² வேத்த² ததா²(அ)(அ)ஶு ப்ரதிபத்³யதாம் ।। 36 ।।
ராஜாநம் நேதி ஹோவாச நாஹம் வேத்³மி த்வயோதி³தம் ।।
பர்யப்ருச்ச²த³தோ ராஜா ஶாந்தத³ர்பம் த்³விஜம் புந: ।। 37 ।।
பத²ஸ்த்வம் தே³வயாநஸ்ய பித்ருயாணஸ்ய வா(அ)ஞ்ஜஸா ।।
வேத்த² ப்ரதிபத³ம் கிம்வா ந வேத்ஸீத்யபி⁴தீ⁴யதாம் ।। 38 ।।
ப்ரதிபத்³வசநஸ்யார்த²ம் யத்க்ருத்வேத்யாத³ராச்ச்²ருதி: ।।
வ்யாசஷ்டே தே³வயாநாதி³ப்ரதிபத்தௌ க்ரியைவ ஸா ।। 39 ।।
ஸ்வாப்⁴யூஹ இதி மா ஶங்கீர்யதோ மார்க³த்³வயே(அ)பி ந: ।।
ருஷேர்மந்த்ரஸ்ய ஶ்ரவணமஸ்தி தச்ச விபா⁴வ்யதே ।। 40 ।।
த்³வே ஸ்ருதீ அஶ்ருணவம் ஸாக்ஷாத்ஸம்ப³ந்தி⁴ந்யௌ தி³வௌகஸாம் ।।
பித்ருணாம் சாபி மர்த்யாநாம் மார்கௌ³ தாவதி⁴காரத: ।। 41 ।।
தாப்⁴யாம் ஸர்வமித³ம் க³ச்ச²த்³யதா²கர்ம யதா²ஶ்ருதம் ।।
ஸமேதி மத்⁴யே போ⁴கா³ய ரோத³ஸ்யோ: கர்மணோ ஜக³த் ।। 42 ।।
த்வது³க்தாத்ப்ரஶ்நக³ணதோ ந வேத்³ம்யேகமபீரிதம் ।।
ப்ரஶ்நம் மா மாமத: ப்ராக்ஷீரித்யுக்த்வா(அ)வாக்ஶிரா ஹ்யபூ⁴த் ।। 43 ।।
நிர்தூ⁴தாஶேஷகலுஷம் ஶாந்தத³ர்பம் ஸமீக்ஷ்ய தத் ।।
வஸத்யா(அ)(அ)மந்த்ரயாம்சக்ர உஷ்யதாமிதி பார்தி²வ: ।। 44 ।।
ஹ்ரீதோ ரோஷாச்ச தத்³வாக்யம் வஸத்யர்த²முதீ³ரிதம் ।।
அநாத்³ருத்ய ப்ரது³த்³ராவ யத்ரா(அ)(அ)ஸ்தே கௌ³தம: பிதா ।। 45 ।।
ப்ராப்யாத² பிதரம் ரோஷாத்ஸாப்⁴யஸூயம் நிராஹ ஸ: ।।
இதி வாவேதி வசநம் பூர்வோத்தரவிரோத⁴த: ।। 46 ।।
இதீத்யுக்தபராமர்ஶோ வாகோவாக்யம் ந்ருபேரிதம் ।।
அப்ராத்யக்ஷ்யாத்கிலேத்யுக்திரநுமாநாத்³தி⁴ தத்³க³தி: ।। 47 ।।
ந்ருபோக்த்யபி⁴ப⁴வால்லிங்கா³த்³வஞ்சிதோ(அ)ஸ்மீதி லிங்க்³யதே ।।
யதா²வத³நுஶிஷ்டஸ்ய நாபி⁴பூ⁴திர்யதோ(அ)ந்யத: ।। 48 ।।
தம் மாமநநுஶிஷ்யைவ கிமித்யுக்தம் த்வயா புரா ।।
அநுஶிஷ்டோ(அ)ஸி புத்ரேதி வஞ்சிதோ(அ)ஸ்மீத்யதோ மதி: ।। 49 ।।
கத²ம் த்வம் நாநுஶிஷ்டோ(அ)ஸி ப்³ரூஹி தத்காரணம் மம ।।
பஞ்ச மாமித்யதோ(அ)வோசத்³யதா² ஹ்யநநுஶாஸநம் ।। 50 ।।
ப்ரஶ்நாஸ்தே கதமே வத்ஸ யாம்ஸ்த்வம் ந ஜ்ஞாதவாநஸி ।।
ப்ரஶ்நப்ரதீகாநவத³த்ப்ருஷ்ட: பித்ரா ஸமாஸத: ।। 51 ।।
வ்ராஹ்மணஜ்ஞாநதோ(அ)ந்யத்ர வித்³யாம் பப்ரச்ச² பூ⁴மிப: ।।
ந ஹி வ்ராஹ்மணவிஜ்ஞாநே கிம்சித³ஸ்தி த்வயா(அ)க³தம் ।। 52 ।।
இத்யேதத்³த்⁴ருத³யே க்ருத்வா ததா² ந இதி ஸோ(அ)வத³த் ।।
மா ஶங்கிஷ்டா²ஸ்ததோ மாம் த்வம் நோக்தம் ஸர்வம் மமேதி ஹி ।। 53 ।।
ப்ரேஹி தத்ர க³மிஷ்யாவஸ்தாத்³வித்³யாலப்³தி⁴ஸித்³த⁴
ப்³ரஹ்மசர்யம் ச வத்ஸ்யாவ ஆவாம் தத்ர ந்ருபே க³தௌ ।। 54 ।।
யாது தத்ர ப⁴வாநேவ நாஹம் தம் க³ந்துமுத்ஸஹே ।।
இத்யுக்த: ஸூநுநா ஹ்ரீத: ஸ்வயமேவ ஜகா³ம தம் ।। 55 ।।
ஸஸம்ப்⁴ரம: ஸ சோத்தா²ய தஸ்மா ஆஸநமாஹரத் ।।
அப ஆஹாரயாம்சக்ர அர்க்⁴யபாத்³யார்த²ஸித்³த⁴யே ।। 56 ।।
ஸத்க்ருத்ய ச யதா²ஶாஸ்ரம் ராஜா(அ)த² தமுவாச ஹ ।।
வரம் காமம் ப்ரயச்சா²மோ ய: காமோ வாஞ்சி²தஸ்த்வயா ।। 57 ।।
ருஷிராஹாத² ராஜாநம் காமிதார்த²ஸ்ய ஸித்³த⁴யே ।।
ப்ரதிஜ்ஞாதோ வரஸ்தாவத்³ப⁴வதா(அ)ப்ரார்தி²தோ(அ)பி ஸந் ।। 58 ।।
அஸ்து ஸத்யப்ரதிஜ்ஞோ(அ)த்ர ப்ரதிஜ்ஞாதம் த்வயேஹ யத் ।।
தே³ஹி ப்ரஶ்நாத்மிகாம் வாசம் யாம் மத்ஸூநோரபா⁴ஷதா²: ।। 59 ।।
ராஜா(அ)பி தமுவாசாத² தை³வேஷ்விதி பரம் வச: ।।
தை³வேப்வயம் வர: ஸித்³தோ⁴ மாநுபாணாம் வரம் வ்ருணு ।। 60 ।।
ந ஹி மாநுஷதோ தை³வ: ப்ரார்த²நீயோ விஜாநதா ।।
மாநுஷஸ்தூசிதோ தா³துமாதா³தும் மாநுஷாத்³வர: ।। 61 ।।
மமாப்யஸ்த்யேவ தத்ஸர்வம் யத்³யத்³தி³த்ஸஸி மாநுஷம் ।।
விஜ்ஞாயதே மயைவா(அ)(அ)தௌ³ ப⁴வதா(அ)பி ப்ரமாந்தராத் ।। 62 ।।
ந ச தத்ப்ரார்யநீயம் மே பூ⁴ரி யத்³வித்³யதே மம ।।
தஸ்மாத்³தை³வோ வரோ மஹ்யம் தீ³யதாம் நாஸ்த்யஸௌ மம ।। 63 ।।
ப³ஹோரநந்தாபர்யந்ததை³வவித்தஸ்ய லோப⁴த: ।।
மா பூ⁴ரப்⁴யவதா³ந்யஸ்த்வம் தா³தா பூ⁴த்வேஹ ந: ப்ரதி ।। 64 ।।
தை³வம் வரம் ந ஸம்தா³தும் ப்ரத்யாக்²யாதும் ச தம் த்³விஜம் ।।
இதி து³:கி²த்வமாபந்நஸ்தீர்தே²நேச்சே²த்யுவாச தம் ।। 65 ।।
தீர்தே²ந வித்³யா தே³யேதி நாதீர்தே²நேதி சா(அ)(அ)க³ம: ।।
யதோ(அ)தஸ்தீர்த²ஸ்ருத்யைவ மத்தோ வித்³யாம் த்வமாப்நுஹி ।। 66 ।।
ஶாஸ்ரார்த²ம் ஸ்மாரித: ஸோ(அ)த² ராஜ்ஞோபைமீத்யதோ²சிவாந் ।।
வாசைவ ஹ்யவராந்பூர்வ உபயந்தி யதஸ்தத: ।। 67 ।।
ஸ ஹோபாயநகீர்த்யைவ ப்³ரஹ்மசர்யமுவாஸ ஹ ।।
உபைமீதி ஹி ஸம்கீர்தேர்நாந்யாத்கிம்சிச்சகார ஸ: ।। 68 ।।
ஸாபராத⁴ம் ஸ்வமாத்மாநம் ராஜா பரிஹரந்நத² ।।
க்ஷமயாமாஸ தம்ருஷிம் ததா² ந இதிவாக்யத: ।। 69 ।।
மாநோ(அ)பராதி⁴நோ மம்ஸ்தா²ஸ்தவ பூர்வே பிதாமஹா: ।।
நாமந்யந்த யதா² தத்³வத்³ப⁴வாநப்யபராதி⁴ந: ।। 70 ।।
த்வத்ஸம்ப்ரதா³நத: பூர்வம் வித்³யேயம் ஹி கதா³சந ।।
நோவாஸ ப்³ராஹ்மணே ஸாத்⁴வீ ஸாக்ஷாத³பி ப்³ருஹஸ்பதௌ ।। 71 ।।
ஏவம் கு³ப்தாமபி து தாம் வக்ஷ்யாம்யேவாஹமஞ்ஜஸா ।।
ப்ரத்யாக்²யாதும் ஸமர்த²: கோ ப்³ருவந்தம் ப்³ராஹ்மணம் ந்ருப: ।। 72 ।।
அஸாவிதி க்ரமோ(அ)பே⁴தி³ கஸ்மாத்³தே⁴தோரிதீர்யதாம் ।।
ப்ரஶ்நஸ்யேஹ சதுர்த²ஸ்ய ப்ராதா⁴ந்யாத்³பி⁴த்³யதே க்ரம: ।। 73 ।।
உத்பத்தேஸ்தத³தீ⁴நத்வாஜ்ஜந்மாயத்தா ஸ்தி²திஸ்ததா² ।।
ஸ்தி²த்யபாயே ப்ரயாணம் ச ஶ்ருத்யா(அ)பே⁴தி³ க்ரமஸ்தத: ।। 74 ।।
தூ³ரதோ(அ)முஷ்ய லோகஸ்ய ஸ்யாத³ஸாவிதி கீ³ரியம் ।।
ஸமித்³தூ⁴மாதி³பீ⁴ ரூபைர்லோக்யதே லோககீ³ரபி ।। 75 ।।
வைஶப்³த³: ஸ்மரணாய ஸ்யாத³க்³நிஸ்தத்பரிணாமத: ।।
யத ஆஹவநீயோ(அ)க்³நிர்த்³யுலோகாத்மதயா ஸ்தி²த: ।। 76 ।।
அபூர்வபரிணாமோ(அ)யமக்³நிஹோத்ராக்²யகர்மண: ।।
த்³யுலோகோபக்ரமோ ஜ்ஞேயோ யாவத்புருஷஸம்ப⁴வ: ।। 77 ।।
ஆஹுத்யோரக்³நிஹோத்ரஸ்ய யா விபூ⁴தி: புரோதி³தா ।।
ஸைவேஹ த்³ருஷ்டிவித்⁴யர்த²ம் ஶ்ருத்யா வ்யாக்²யாயதே(அ)ஞ்ஜஸா ।। 78 ।।
அத்⁴யாத்மே சாதி⁴யஜ்ஞே ச ஹ்யதி⁴லோகாதி⁴தை³வயோ: ।।
ஶ்ருதிராஹவநீயாதே³ர்வ்யாசஷ்டே விஸ்த்ருதிம் ஸ்பு²டாம் ।। 79 ।।
லோக ஆஹவநீயோ(அ)க்³நிரஸாவிதி விசிந்தயேத் ।।
ஆதி³த்யாதி³ஷ்வபி ததா² ஸமிதா³தி³ஸமீக்ஷணம் ।। 80 ।।
ஸமிந்த⁴நாத்ஸமித்³பா⁴நூ ரஶ்மயோ தூ⁴ம இத்யபி ।।
ஸமிந்நிர்க³மஸாமாந்யாத³ர்சிரஹஸ்ததை²வ ச ।। 81 ।।
ஶாந்தத்வாச்ச தி³ஶோ(அ)ங்கா³ரா: ஸமித்³தி⁴ பரிணாமத: ।।
அர்சிரங்கா³ரபா⁴வஸ்ய யதை²வம் பா⁴நுஹேதுகா: ।।
ரஶ்மயஶ்ச தி³ஶஶ்சைதா ஆதி³த்யஸமிதா³ஶ்ரயா: ।। 82 ।।
அவாந்தரதி³ஶஸ்தத்³வத்³விக்ஷிப்தத்வைகஹேதுத: ।।
விஸ்பு²லிங்கா³ இதி ஜ்ஞேயாஸ்தஸ்மிந்நக்³நௌ யதோ²தி³தே ।। 83 ।।
த்ரயஸ்த்ரிம்ஸச்ச யே தே³வா: ஸ்யுஸ்தே(அ)த்⁴யாத்மாதி³பூ⁴மிகா³: ।।
ஹோதாரஸ்தத்ர தத்ர ஸ்யு: கர்மஜ்ஞாநாநுரோத⁴த: ।। 84 ।।
ருத்விக்³ரூபேண தே ஹ்யாஸந்யதா² ப்ராக்ருதகர்மணி ।।
ஹோதார: பரிணாமேஷு ததை²வோத்தரபூ⁴மிஷு ।। 85 ।।
ஆஹுத்யோ: பரிணாமோ(அ)யமூர்க்³ரஸோ(அ)பூர்வமித்யபி ।।
தஸ்ய ஶ்ரத்³தை⁴கஹேதுத்வாச்ச்²ரத்³தா⁴ நாமேதி கீர்த்யதே ।। 86 ।।
தஸ்யாஶ்சாப்யாஹுதே: ஸோமோ ராஜா ஸம்ப⁴வதீதி ச ।।
தஸ்யாபி⁴வ்ருத்³தி⁴: ஸம்பூ⁴திர்ந த்வபூ⁴தஜநிர்யத: ।। 87 ।।
த்³யௌரக்³நி: ஸமிதா³தி³த்ய: ஶ்ரத்³தா⁴ தஸ்மிந்ஹி ஹூயதே ।।
ஸூர்யே ஸமிதி⁴ தீ³ப்தாயாம் ஶ்ரத்³தா⁴ம் ஜுஹ்வதி தே³வதா: ।। 88 ।।
ஶ்ரயதே: ஶ்ரத்³த³தா⁴தேர்வா ஶ்ரத்³தே⁴த்யாஹுர்விபாஶ்சித: ।। 89 ।।
ஶ்சயணாத்³தா⁴ரணாச்சா(அ)(அ)ப: ஶ்ரத்³தா⁴ஹ்வா: காரணாத்மிகா: ।।
பூ⁴த்வா(அ)(அ)ப இதி லிங்கா³ச்ச ஆப: ஶ்ரத்³தா⁴பி⁴தா⁴ஸ்தத: ।। 90 ।।
ஆக்ருஷ்டம் ரஶ்மிபி⁴ஸ்தோயமாதி³த்யே ப்ரதிதிஷ்ட²தி ।।
தஸ்மாதா³தி³த்யக³: ஸோம: க்ஷீண ஆப்யாயதே புந: ।। 91 ।।
பரிணாமோ ஹ்யபாம் ஸோம: ஶீதாம்ஶுஸ்தேந ஸோ(அ)ம்மய: ।।
ஶ்ரத்³தா⁴ஹுதேர்ஹி ஸோமஸ்ய ஸம்ப⁴வ: ஶாஸ்ர உச்யதே ।। 92 ।।
அங்கா³ராஶ்சந்த்³ரமாஸ்தஸ்மிந்ஹுதே(அ)க்³நௌ ஸோமஸம்ப⁴வ: ।।
ஸோமசந்த்³ரமஸோரேவம் பே⁴த³: ஶாஸ்த்ரேண த³ர்ஶித: ।। 93 ।।
சந்த்³ரமா மண்ட³லம் ஸ்வச்ச²ம் சந்த்³ரகேண மிதோ ஹி ஸ: ।।
ஸோமஸ்து மண்ட³லே ஶ்வேதோ வர்த⁴தே ஹ்ரஸதே ச ய: ।। 94 ।।
சந்த்³ரமா: பர ஆதி³த்யாத³ர்வாக்ஸோம: ஶ்ருதேர்மத: ।।
ஆதி³த்யாச்சந்த்³ரமித்யாஹ நைதே ஸம்வத்ஸரம் ததா² ।। 95 ।।
ஸோமசந்த³மஸோஸ்தஸ்மாத்³பே⁴த³: ஸமவக³ம்யதே ।।
தே³ஶாபே⁴தா³த³பி⁴ந்நௌ தாவேஷ ஸோம இதி ஶ்ருதே: ।। 96 ।।
பி⁴ந்நௌ ச த⁴ர்மபே⁴தே³ந தஸ்மாது³ப⁴யதா² ஶ்ருதி: ।।
பர்ஜந்யோ(அ)க்³நிரிதி ஜ்ஞேய: ஸமித்ஸம்வத்ஸர: ஸ்ம்ருத: ।। 97 ।।
ஸம்வத்ஸரே ஸமித்³தே⁴ ஹி பர்ஜந்யஸ்ய ஸமேத⁴நாத் ।।
தூ⁴மோ(அ)ப்⁴ராணீதி ஸாத்³ருஶ்யாத்³வித்³யுத³ர்சிஸ்ததை²வ ச ।। 98 ।।
ஶாந்திவர்துலதோ(அ)ங்கா³ரா: பர்ஜந்யஶிகி²நோ(அ)ஶநி: ।।
விக்ஷிப்தத்வைகஸாமாந்யாத்ஸ்பு²லிங்கா³: ஸ்தநயித்நவ: ।। 99 ।।
ஸோமம் ஜுஹ்வதி தத்ராக்³நௌ தே³வாஶ்சாத்ரோதி³தா: புரா ।।
வ்ருஷ்டேஶ்ச ஸம்ப⁴வஸ்தஸ்மால்லோகே(அ)ஸ்மிந்ஸா(அ)பி த்³தூ³யதே ।। 100 ।।
லோகோ(அ)யமக்³நிர்விஜ்ஞேய: ப்ருதி²வீ ஸமிது³ச்யதே ।।
ப்ருதி²வ்யா ஹி ஸமித்³தோ⁴(அ)யம் ஸமித்தேந க்ஷிதிர்மதா ।। 101 ।।
அக்³நிர்தூ⁴மஸ்தது³த்தா²நாத்³ராத்ரிரர்சிஸ்ததை²வ ச ।।
ராத்ரிமாஹு: க்ஷிதிச்சா²யாமங்கா³ராஶ்சந்த்³ரமாஸ்ததா² ।। 102 ।।
ஶாந்தத்வவர்துலத்வாப்⁴யாம் விஸ்பு²லிங்க³ஸமத்வத: ।।
நக்ஷத்ராணி ஸ்பு²லிங்கா³: ஸ்யுஸ்தஸ்மிந்நித்யாதி³ பூர்வவத் ।। 103 ।।
அந்நஸ்ய ஸம்ப⁴வஸ்தஸ்மாத்புமக்³நௌ தச்ச ஹூயதே ।।
புருஷோ(அ)க்³நிரிதி த்⁴யேயோ வ்யாத்தம் தஸ்ய ஸமித்ஸ்ம்ருதா ।। 104 ।।
வ்யாத்தே முகே² ஹி தத்³தீ³ப்திர்தூ⁴ம: ப்ராணோ முகோ²த்தி²தே: ।।
பும்தீ³ப்தேர்வாங்நிமித்தத்வாத³ர்சிர்வாக்தேந ப⁴ண்யதே ।। 105 ।।
ஸ்தி²தேரங்கா³ரவச்சக்ஷுரங்கா³ரா: ஶ்ரோத்ரமேவ ச ।।
விஸ்பு²லிங்கா³ இதி ஜ்ஞேயம் தஸ்ய விக்ஷேபஸம்ஸ்தி²தே: ।। 106 ।।
அந்நம் ஜுஹதி தத்ராக்³நௌ ஸம்ப⁴வோ ரேதஸஸ்தத: ।।
யோஷித³க்³நிரிதி ஜ்ஞேயா உபஸ்த²ஶ்ச ஸமித்ததா² ।। 107 ।।
தது³பஸ்தே²ந ஸம்தீ³ப்தேர்தூ⁴மோ லோமாநி ஸாம்யத: ।।
அர்சிர்வர்ணஸமாநத்வாத்³யோநிரர்சிர்ப⁴வேத்தத: ।। 108 ।।
அந்த: கரோதி யத்காமீ தே(அ)ங்கா³ராஸ்தத்ஸமாநத: ।।
விஸ்பு²லிங்க³: ஸுக²லவா: க்ஷணிகத்வைகஹேதுத: ।। 109 ।।
ரேதோ ஜுஹ்வதி தத்ராக்³நௌ தே³வாஶ்சேந்த்³ரியரூபிண: ।।
பஞ்சம்யா ஆஹுதேஸ்தஸ்யா: புருஷ: ஸம்ப⁴வத்யயம் ।। 110 ।।
யதோ²க்தவர்த்மநா ஹ்யாப: ப்ராப்த: பும்ஸ்பரிணாமதாம் ।।
பாகஜ: பரிணாமோ(அ)யமேவம் பஞ்சபி⁴ரக்³நிபி⁴: ।। 111 ।।
தஸ்மாதா³ப: ஸூக்ஷ்மபா⁴வா: ஸ்தூ²லதாம் யாந்தி பாகத: ।।
அக்³நிபி⁴: பஞ்சபி⁴: பக்வா: புருஷாக்²யா ப⁴வந்தி ஹி ।। 112 ।।
தஸ்மாந்ம்ருதம் ப்ரியம் ப³ந்து⁴ம் ஹரந்த்யக்³நய ருத்விஜ: ।। 113 ।।
யதை²வா(அ)(அ)ஹவநீயாக்³நே: ப்ரஸித்³த⁴ம் ஸமிதா³தி³கம் ।।
ஶ்யஶாநாக்³நேஸ்ததை²வைதத்ஸர்வம் ஜ்ஞேயம் ந கல்ப்யதே ।। 114 ।।
அந்த்யஸம்ஸ்காரஸித்³த்⁴யர்த²ம் தஸ்மிந்நக்³நௌ யதோ²தி³தே ।।
ருத்விஜோ ஜுஹ்வதி நரமந்த்யாஹுத்யை விதா⁴நத: ।।
ஆஹுதேர்ஜாயதே தஸ்யா: புமாந்பா⁴ஸ்வரரூபப்⁴ருத் ।। 115 ।।
ராஜஸம் தாமஸம் ரூபமிதோ ஹ்யந்யத்ர வக்ஷ்யதே ।। 116 ।।
இதோ(அ)க்³நிப்⁴யோ(அ)க்³நிமேவாயம் ஸ்வாம் யோநிம் ப்ரதிபத்ஸ்யதே ।।
இதி லோகே ஸமாசாராத³க்³நிப்⁴ய: ஸம்ப⁴வஸ்தத: ।। 117 ।।
பஞ்சம்யாமாஹுதாவேவம் புநாம்ம்நோ ஜந்ம கீர்திதம் ।।
க³திஸ்தஸ்யாத² வக்தவ்யா உத³க்³த³க்ஷிணபே⁴த³த: ।। 118 ।।
தே ய ஏதத்³யதா²ஜாதம் ஜ்ஞாநம் பஞ்சாக்³நிஸம்ஶ்ரயம் ।।
விது³ரர்சி: ஸமாயாந்தி ப³ஹூக்தேஶ்ச த்³விஜாதய: ।। 119 ।।
உத்பத்திஸம்ஸ்தி²திலயா யதோ²க்தாக்³ந்யேகஹேதவ: ।।
இத்த²ம் யே விது³ரர்சிஸ்தே ஸம்ப⁴வந்த்யாத்மபா⁴விதா: ।। 120 ।।
இஷ்டாபூர்தக்ருதோ யே வை க்³ராமஸ்தே²ப்⁴யஶ்ச யே பரே ।।
அரண்ய இதி க்³ருஹ்யந்த இதரேஷாம் ப்ருத²க்³க்³ரஹாத் ।। 121 ।।
யஜ்ஞதா³நதபாம்ஸீஹ க்³ருஹஸ்த² இவ தாபஸே ।।
க்³ருஹஸ்தா²சார்யவாஸாச்ச ந க்³ரஹோ ப்³ரஹ்மசாரிணாம் ।। 122 ।।
நாரண்யஸ்தா² ந ச க்³ராம்யா அபேக்ஷந்தே(அ)த்ர வித்³யயா ।।
ஸாமாந்யவசஸோபாத்தேர்ந விஶேஷபரிக்³ரஹ: ।। 123 ।।
ஸஶ்ரத்³த⁴ஸ்யாபி ஸத்யஸ்ய யத்³யப்யந்யத்ர ஸம்ப⁴வ: ।।
ததா²(அ)பி யதயோ க்³ராஹ்ய அரண்யேந விஶேஷணாத் ।। 124 ।।
தே ய ஏவம் விது³ரிதி யதி³ வா க்³ருஹிணாம் க்³ரஹ: ।।
அக்³நிஸம்ப³ந்த⁴தோ ந்யாய்யோ வநஸ்த²ஸ்யாபி ஸம்ப⁴வாத் ।। 125 ।।
ந சாக்³நிஹோத்ரஶேஷத்வமுக்தத்³ருஷ்டேரிஹேஷ்யதே ।।
ஸாமாந்யேந க்³ரஹாத்தஸ்யா: பஞ்சாக்³நிரிதிலிங்க³த: ।। 126 ।।
த்ரிலோகீஸாத⁴நத்யாகா³ந்நாபி ஸம்ந்யாஸிநோ க்³ரஹ: ।।
தை³வீ வித்³யா ஹி வித்தம் ஸ்யாத்³வித்தாச்ச வ்யுத்தி²திர்யத: ।। 127 ।।
ப்ரஜயா கிம் கரிஷ்யாம ஆக்ஷேபோ ப்³ரஹ்மவேத³நாத் ।। 128 ।।
பஞ்சாக்³நிஜ்ஞாநவத்³பா⁴வ்யா க³திரபத்ர ஸர்வதா³ ।।
யதோ(அ)தோ க³திரப்யுக்தா நாந்யதா² தது³தீ³ரணம் ।। 129 ।।
தே³வதோபாஸநஸ்யேஹ ப்ரக்ருதத்வாத்ததா² க³தே: ।।
அர்சி:ஶப்³தே³ந தேநேஹ தே³வதைவாத்ர க்³ருஹ்யதே ।। 130 ।।
அர்சிர்தே³வதயைகத்வம் ப்ராப்யாஹர்தே³தைகதாம் ।।
ஸம்ப⁴வந்தீதி ஸர்வத்ர ஸம்ப³ந்தோ⁴(அ)த்ராநுஷஜ்யதே ।। 131 ।।
க்³ருஹ்யதே தே³வதா நோ சேத³ர்சிராதி³கி³ரா ததா³ ।।
அஸம்ப⁴வோ(அ)ந்யத்ர ம்ருதேரித்யபார்தா² க³திஶ்ருதி: ।। 132 ।।
யத்தூத³க³யநாபேக்ஷா பீ⁴ஷ்மஸ்ய ஶ்ரூயதே ஸ்ம்ருதௌ ।।
ஸத்யவாதி³த்வஸித்³த்⁴யர்த²ம் ஶம்தநோஸ்தத³பீக்ஷ்யதாம் ।। 133 ।।
அந்யதா² க்ருதநாஶ: ஸ்யாத³க்ருதாப்⁴யாக³மஸ்ததா² ।।
தே³வதாக்³ரஹணாத்தஸ்மாத்³தே³வதைவார்சிருசதே ।। 134 ।।
தஸ்மாதே³வம்விதோ³ தீ⁴ரா அர்சிராத்³யபி⁴மாநிநீம் ।।
க்ரமேண தே³வதாம் யாத்வா வைரிஞ்சம் யாந்தி தத்பத³ம் ।। 135 ।।
ஶ்ரத்³த³தா⁴நாஸ்தபஸ்யந்த: ஸத்யம் ப்³ரஹ்ம ஸமாஹிதா: ।।
உபாஸதே ப³ஹிர்க்³ராமாத³ர்சிஸ்தே ஸம்ப⁴வந்த்யத: ।। 136 ।।
ப்³ரஹ்மண: ஸ்தா²நமாயாந்தி யத்³வா ஸ்வாஶ்ரமகர்மபி⁴: ।।
ஸம்ந்யாஸாத்³ப்³ரஹ்மண: ஸ்தா²நம் ததா²ச ஸ்ம்ருதிஶாஸநம் ।। 137 ।।
ததோ(அ)ஹர்தே³வதாம் யாந்தி ஶுக்லபக்ஷம் தத: க்ரமாத் ।।
ஷண்மாஸாம்ஶ்ச ததோ யாந்தி ஹ்யுத்தராயணலக்ஷணாந் ।। 138 ।।
தே³வதாம் ச ததோ யாந்தி தே³வலோகாபி⁴மாநிநீம் ।।
தத ஆதி³த்யமாயாந்தி வைத்³யுதம் சாபி பா⁴ஸ்கராத் ।। 139 ।।
ப்³ரஹ்மணா மநஸா ஸ்ருஷ்டோ மாநஸ: புருஷஸ்தத: ।।
ப்³ரஹ்மலோகாந்ஸ நயதி ஸோ(அ)ப்யப்⁴யேத்யாத² வைத்³யுதாந் ।। 140 ।।
தே தேஷு ப்³ரஹ்மலோகேஷு தீ³ப்யமாநா: பரா: ஸமா: ।।
ப்³ராஹ்மமாநா: ஸமா க்³ராஹ்யா ப்³ரஹ்மலோகேஷு தச்ச்²ருதே: ।। 141 ।।
ஸார்ஷ்டிஸாலோக்யஸாயுஜ்யவ்யபேக்ஷா ப³ஹுகீ³ரியம் ।।
ஸமஷ்டிவ்யஷ்டிபே⁴த³ம் வா வ்யபேக்ஷ்ய ப³ஹுவாகி³யம் ।। 142 ।।
ஆவ்ருத்திர்ந புநஸ்தேஷாம் யாவதா³பூ⁴தஸம்ப்லவம் ।।
ஆபூ⁴தஸம்ப்லவஸ்தா²நமம்ருதத்வம் ஹி பா⁴ஷ்யதே ।। 143 ।।
ஐகாத்ம்யதீ⁴ஸமுத்பத்தேர்த²தி³ வா ப்³ரஹ்மலோகத: ।।
முச்யந்தே ந நிவர்தந்தே யதா² தூ⁴மாதி³மார்க³கா³: ।। 144 ।।
இமம் மாநவமாவர்தமித்யாத்³யஸ்ய விஶேஷணாத் ।।
அத்ரைவ கல்பே(அ)நாவ்ருத்திர்ந த்வந்யேஷ்வநிவாரணாத் ।। 145 ।।
தே³வயாந: ஸமாஸேந பந்தா² யத்நாத்ப்ரபஞ்சித: ।।
வ்யாக்²யா(அ)த² பித்ருயாணஸ்ய ஸம்யகா³ரப்⁴யதே(அ)து⁴நா ।। 146 ।।
தே³வாதி³ஜ்ஞாநஹீநேந யே(அ)த² யஜ்ஞேந ஸத்³த்³விஜா: ।।
லோகாஞ்ஜயந்தி தா³நேந ஸத்³தே³ஶாதி³மதா ததா² ।। 147 ।।
நி:ஶேஷகல்மஷத்⁴வம்ஸிதபஸா வா(அ)விபஶ்சித: ।।
ம்ருதாஸ்தே தூ⁴மமாயாந்தி தூ⁴மாத்³ராத்ரிம் தமஸ்விந: ।। 148 ।।
ராத்ரேரபரபக்ஷம் சத³க்ஷிணாயநதே³வதாம் ।।
மாஸேப்⁴ய: பித்ருலோகம் ஹி பிதரோ யத்ர ஶேரதே ।।
பித்ருலோகாச்ச தே சந்த்³ரம் யாந்த்யந்நம் தத்³தி³வௌகஸாம் ।। 149 ।।
சந்த்³ரம் ப்ராப்யாந்நபா⁴வம் ச தே யதஸ்தத்ர ஸம்ஸ்தி²தா: ।।
அஸக்ருத்³ப⁴க்ஷயந்த்யேதாநாப்யாய்யா(அ)(அ)ப்யாய்ய ஸோமவத் ।। 150 ।।
பக்ஷே ஶுக்லே தமாப்யாய்ய க்ருஷ்ணே தம் ப⁴க்ஷந்த்யத² ।। 151 ।।
போ⁴க³ஸாத⁴நபா⁴வாஶ்ச ப⁴க்ஷயந்தீதி ப⁴ண்யதே ।।
ந த்வப்⁴யவஹ்ருதிர்ந்யாய்யா வேத³வர்த்மநி திஷ்டி²தாம் ।। 152 ।।
யதா³ தூபசிதம் கர்ம பர்யவஸ்யதி போ⁴க³த: ।।
தேஷாமதை²தமத்⁴வாநமாவர்தந்தே யதா²க³தம் ।। 153 ।।
ஆகாஶமநுநிஷ்பத்³ய வாயுமாயாந்த்யபோ⁴கி³ந: ।।
வாயோர்வ்ருஷ்டிமவாப்யாத² வ்ருஷ்டேஶ்ச ப்ருதி²வீம் தத: ।।
அந்நபா⁴வம் ப்ருதி²வ்யா(அ)தஸ்தே ஸமாயாந்தி பூ⁴மிகா³: ।। 154 ।।
க⁴டீயந்த்ரவத³ஶ்ராந்தா ஏவமேவ புந: புந: ।।
பரிவர்தந்தி ஸம்ஸாரே கர்மவாயுஸமீரிதா: ।। 155 ।।
த³க்ஷிணஸ்ய பதோ² வ்யாக்²யா யதா²வத³நுவர்ணிதா ।। 156 ।।
யதோ²க்தலக்ஷணௌ யே து பந்தா²நாவுத்தரேதாரௌ ।।
ந விது³ஸ்தே ப⁴வந்தீஹ கீடாத்³யா து³:க²போ⁴கி³ந: ।। 157 ।।
நா(அ)(அ)த்³ரியந்த இத³ம் ஜ்ஞாநமுத³ங்பா⁴ர்கா³ப்திஸாத⁴நம் ।।
கர்ம வா பித்ருயாணாப்தௌ தே கீடாத்³யாமியுர்க³திம் ।। 158 ।।
கோ³மயாத்³யுத்³ப⁴வா: கீடா: பதங்கா³: ஶலபா⁴ஸ்த்தா² ।।
த³ம்ஶாஶ்ச மஶகாஶ்சைவ த³ந்த³ஶூகா: ஸபந்நகா³: ।। 159 ।।
யதித்²யாமிதி ய: ப்ரஶ்ந: ஸ பும்ஜந்மோக்திதோ க³த: ।।
தத³நந்தரமேவோக்தா வ்யாவ்ருத்திஶ்ச பதோ²ர்த்³வயோ: ।। 160 ।।
ஆகாஶாத்³யபி⁴ஸம்பூ⁴த்யா புநராவர்தநம் க³தம் ।।
தே³வயாநம் ச யத்க்ருத்வா பித்ருயாணம் ச லப்⁴யதே ।। 161 ।।
ஸாத⁴நம் தத³பீஹோக்தம் ஜ்ஞாநகர்மஸ்வலக்ஷணம் ।।
லோகஸ்யாபூரணே ஹேது: ஸமாப்தாவுதி³த: ஸ்பு²ட: ।। 162 ।।
கீடாதீ³நாமக³மநாத்³க³தாநாம் சா(அ)(அ)க³தேஸ்ததா² ।।
ஏவம் பஞ்சாபி நிர்ணீதா: ப்ரஶ்நா யே ப்ராக்ப்ரசோதி³தா: ।। 163 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே ஷஷ்டா²த்⁴யாயஸ்ய த்³விதீயம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ ஷஷ்டா²த்⁴யாயஸ்ய த்ருதீயம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

வித்தம் விநா ந ஸித்³தி⁴: ஸ்யாத்³த்³ருஷ்டாத்³ருஷ்டார்த²கர்மண: ।।
யதோ(அ)த: கர்ம ஸந்தா²க்²யம் தாத³ர்த்²யேநாபீ⁴தீ⁴யதே ।। 1 ।।
பிதுர்லோக்யோ யதா² புத்ர: கர்மணேஹோபஜாயதே ।।
தாத்³ருக்புத்ரார்தி²ந: கர்ம த்வேஷாமித்யாதி³நோச்யதே ।। 2 ।।
ய: ஸ்யாத்காமக்³ரஹக்³ரஸ்தோ வித்தாபத்யோத்³ப⁴வம் ப்ரதி ।।
தம் ப்ரத்யேவேதி விஜ்ஞேயம் கர்மேத³ம் ந த்வகாமிநம் ।। 3 ।।
ப்ராப்நுயாம் ஸமுஹத்³வித்தமிதி ய: காமயேத ஹ ।।
இத்யுக்த்யா(அ)வாப்தாவித்தஸ்ய நேத³ம் கர்மேதி க³ம்யதே ।। 4 ।।
மஹத்த்வமாத்மநோ(அ)த்யர்த²ம் யோ வா காமயதே க்³ருஹீ ।।
மஹத்தா ந விநா வித்தம் கர்மாதோ வித்தஸித்³த⁴யே ।। 5 ।।
காலோ விதீ⁴யதே சாஸ்ய மந்தா²க்²யஸ்யேஹ கர்மண: ।।
ஶ்ருத்யோத³க³யநாத்³யுக்த்யா கர்மஸித்³த்⁴யை ப்ரயத்நத: ।। 6 ।।
ப்ரார்த²நீய: புரா காலோ விஶுத்³தி⁴ஶ்சா(அ)(அ)த்மநஸ்தத: ।।
த்³ரவ்யாண்யோஷத⁴யஶ்சைவ தே³ஶஶ்ச தத³நந்தரம் ।। 7 ।।
காலாதீ³நாம் கு³ணாநாம் ச கர்மண்யஸ்மிந்ஸமுச்சய: ।।
ந விக்ல்ப: ஸம்ருத்³தி⁴: ஸ்யாத்கர்மணோ(அ)ஸ்ய ஸமுச்சிதௌ ।। 8 ।।
கர்மணஶ்சாஸ்ய நிஷ்பத்தௌ வித்³வத்தா(அ)பி ஸமஶ்ரிதா ।।
யதோ(அ)த: ஸூத்ரிதம் நேத³ம் ஸூத்ரக்ருத்³பி⁴ர்யதோ²தி³தம் ।। 9 ।।
யோ ஹ வை ஜ்யேஷ்ட²மித்யுக்த்யா வித்³வத்தா யா புரோதி³தா ।।
தஸ்யாம் ஸத்யாமித³ம் கர்ம ஜ்யேஷ்டா²யேத்யாதி³லிங்க³த: ।। 10 ।।
பூ⁴மிஶய்யா பய:பாநம் ப்³ரஹ்மசர்யம் ச வாக்³யம: ।।
உபஸத்³வ்ரதமேத்ஸ்யாத³மாவாஸ்யேதி லிங்க³த: ।। 11 ।।
அக்³நிமித்யேகவசநாத்ததை²வோல்லேக²நாதி³த: ।।
ந முக்²யோபஸதா³மத்ர ஸம்ப⁴வோ(அ)ஸ்தீதி க³ம்யதே ।। 12 ।।
தாம்ரம் நௌது³ம்ப³ரம் க்³ராஹ்யமித்⁴மைஸ்தஸ்ய விரோத⁴த: ।।
வாநஸ்பத்யமதோ க்³ராஹ்யம் கர்மண்யௌது³ம்ப³ரம் ஶ்ருதௌ ।। 13 ।।
க்³ராம்யாணி த³ஶ தா⁴ந்யாநி ப²லபுஷ்பாணி ஸர்வத: ।।
அப்ரமாத³காணீஹ ப⁴க்ஷ்யமேத்⁴யாநி யாநி ச ।। 14 ।।
த³ஶேதி நியமார்த²ம் ஸ்யாந்ந ததோ(அ)ந்யநிஷேத⁴நே ।।
பூ⁴ரிதோ³ஷோபது³ஷ்டத்வாத்பரிஸம்க்²யாவிதே⁴ரிதி ।। 15 ।।
கம்ஸாத்³யாகாரஸித்³த்⁴யர்த²ம் கம்ஸாத்³யுக்திரிஹோச்யதே ।।
தண்டு³லாந்ப²லபுஷ்பாணி பஷ்ட்வா பாத்ரே நிதா⁴பயேத் ।। 16 ।।
த³த்⁴நா ச மது⁴நா பிஷ்டம் ஸம்யகா³லோட்³ய பாத்ரக³ம் ।।
ஸ்தா²பயேத்க்ருதரக்ஷம் ஸச்சு²சௌ தே³ஶே ப்ரயத்நத: ।। 17 ।।
பரீத்யாதி³கி³ரா சாத்ர தே³ஶஸம்ஸ்கார உச்யதே ।।
ஸம்ஸ்க்ருதே பூ⁴ப்ரதே³ஶே(அ)த² ஹ்யக்³நிம் ஸம்ஸ்தா²பயேத்³க்³ருஹீ ।। 18 ।।
லேபநாதி³ ச கர்தவ்யம் க்ருதபூர்வே(அ)பி தத்³விதே⁴: ।।
இதி காதீயவசநமத்³ருஷ்டார்த²த்வகாரணாத் ।। 19 ।।
பாகயஜ்ஞவிதா⁴நேந ஸம்ஸ்க்ருத்யா(அ)(அ)ஜ்யம் யதா²விதி⁴ ।।
பும்ஸா ஹஸ்தாதி³நர்க்ஷேண மந்த²மாநீய ஸித்³த⁴யே ।। 20 ।।
க²ஜகேநைகதீ⁴க்ரு்த்ய மந்த²த்³ரவ்யமத: பரம் ।।
ஆவாபஸ்தா²ந ஆஜ்யஸ்ய ஹுத்வா நித்யாஹுதீஸ்தத: ।। 21 ।।
யாவந்த இத்யுபக்ரம்ய மந்த்ரைராஜ்யம் யதா²க்ரமம் ।।
ஹுத்வா ஹுத்வா ச மந்தே²(அ)த² ஸம்ஸ்ரவம் ப்ரக்ஷிபேந்முஹு: ।। 22 ।।
ஸ்வாஹாகாராவஸாநா: ஸ்யுர்மந்த்ரா: ஸர்வே யதோ²தி³தா: ।। 23 ।।
மந்த்ரத்³வயேந ஜ்யேஷ்டா²தௌ³ ஹோம: கார்யோ விஜாநதா ।।
அக்³ந்யாதா³வேகஶ: கார்யோ யாவந்மந்தா²வமர்ஶநம் ।। 24 ।।
அத² ஸ்விஷ்டக்ருத³ந்தே(அ)ஸ்மிந்ஹோமாநந்தரமேவ தத் ।।
த்³விதீயேந மதா²(அ)(அ)லோட்³ய ஹ்யதா²பி⁴ம்ருஶதி பாணிநா ।। 25 ।।
ப்⁴ரமஸீத்யாதி³நா மந்த²ம் ஸ்மரம்ஸ்தத்³தே³வதாம் ஹ்ருதா³ ।।
ப்⁴ரமஸி ப்ராணபூ⁴தஸ்த்வம் ந ஹ்யேகத்ராவதிஷ்ட²மே ।। 26 ।।
ஜ்வலஜ்ஜாஜ்வல்யமாநஸ்த்வம் ஜட²ரஸ்தா²ந்நபாகக்ருத் ।।
பூர்ணம் ச ஸர்வதோவ்யாபி ஸர்வத்ராநவக²ண்டி³தம் ।। 27 ।।
ப்ரஸ்தப்³தோ⁴(அ)ஸி ஸ்தி²ரத்வாச்ச வியத்³வந்ந விகம்பஸே ।। 28 ।।
ஸர்வதோ(அ)பரிபந்தி²த்வாத்ஸர்வைஶ்சாப்யநுகூலத: ।।
த்வமேகஶப²மித்யுக்தம் ஶபை²கா யா த்வதா³த்மிகா ।। 29 ।।
உத்³கா³த்ரா ஹிம்க்ருதம் பூர்வம் ஸ்தோத்ரமூத்³கா³யதா ஸ்பு²டம் ।।
யஜ்ஞாரம்பே⁴ ததா³ மத்⁴யே கீ³யமாநே(அ)த² ஸாமநி ।। 30 ।।
அபி ஹிம்க்ரியமாணோ(அ)ஸி ததோ²த்³கீ³தே² விநிர்தி³ஶேத் ।।
ஶ்ராவிதோ(அ)த்⁴வர்யுணா ச த்வமக்³நீதா⁴ ச ததோ²த்தரம் ।। 31 ।।
ஆர்த்³ரே மேதோ⁴த³ரே வித்³யுத்ஸம்தீ³ப்தோ(அ)ஸீதி கத்²யதே ।।
விவித⁴ம் த்வமேவ ப⁴வஸி யதோ(அ)தோ விபு⁴ருச்யதே ।। 32 ।।
ஸோமோ வ்ருஷ்ட்யாதி³பா⁴வேந ப்ரபு⁴: ப்ரப⁴வஸீத்யத: ।।
ஆதி³த்ய: ப்ராணபா⁴வேந ஹ்யந்நபா⁴வேந ஸோமதா ।। 33 ।।
அந்நாந்நாத³த்³வயம் ஸர்வம் த்வமேவ தத³பி ப்ரபோ⁴ ।।
நித⁴நம் காரணத்வாத்த்வம் காரணே கார்யஸம்லய: ।। 34 ।।
வாக³க்³ந்யாத்³யாத்மஸம்பாதாத்ஸம்வர்கோ³(அ)ஸீதி ப⁴ண்யதே ।।
இதி மந்த்ர: ஸமாப்தோ(அ)யமபி⁴மர்ஶநகர்மணி ।। 35 ।।
அதை²நம் மந்த்ரபூதம் ஸது³த்³யச்ச²தி யதோ²தி³தம் ।।
ஆமம்ஸீத்யாதி³மந்த்ரேண தத³ர்தா²விஷ்க்ருதிஸ்த்வியம் ।। 36 ।।
ஆமம்ஸீதி ப⁴வேத்³ரூபம் ஜ்ஞாநார்த²ஸ்யைவ மந்யதே: ।।
லேட்யாங்பூர்வஸ்ய ஸம்ஸித்³த⁴ம் ஶப்³லுகீத்யவதா⁴ரணாத் ।। 37 ।।
ஆஸமந்தாத்³விஜாநாஸி ஸூக்ஷ்மாதி³ ஜக³தி ஸ்தி²தம் ।।
ஜ்ஞேயம் யாவஜ்ஜக³த்கிம்சிதா³மம்ஸீதி தத: ஸதா³ ।। 38 ।।
யதா²(அ)ஸ்மாம்ஸ்த்வம் விஜாநாஸி ததை²வ த்வாம் வயம் ஸதா³ ।।
மந்யாமஹே வரீயாம்ஸம் கு³ணவத்³ப்⁴யோ கு³ணாதி⁴கம் ।। 39 ।।
மஹி மஹத்த்வம் ஜாநீம ஆமோ(அ)ஸி த்வம் ததா² ப்ரபோ⁴ ।।
ந த்வம் பாகஸமாயோகா³த்ப²லவந்நாஶம்ருச்ச²ஸி ।। 40 ।।
ஆமோ(அ)பகம் த்வயி க³தம் மஹத்த்வமபி ப⁴ண்யதே ।।
யஸ்மாத்³ராஜா(அ)ஸ்ய ஸர்வஸ்ய மாம் ச தே³வ: ஸ ஸர்வதா³ ।। 41 ।।
ராஜாநம் ச ததே²ஶாநம் கரோத்வதி⁴பதிம் ச மாம் ।।
உத்³யம்யாநேந மந்த்ரேண ப⁴க்ஷயத்யத² பா⁴க³ஶ: ।। 42 ।।
கா³யத்ர்யா மது⁴மத்யா ச வ்யாஹ்ருத்யா சேதி பாத³ஶ: ।।
க்³ராஸமஶ்நாதி மந்த²ஸ்ய ஹ்யுத்தரேஷு ததை²வ ச ।। 43 ।।
ஸவிதுஸ்தத்³வரேண்யம் ஸ்யாத்³ப⁴ர்க³மந்நம் மஹாத்மந: ।।
ருதாயந்தே ததா² வாதா மது⁴வத்ஸுக²காரிண: ।। 44 ।।
அநுத்³வேக³கரா ஹ்ருத்³யா ருதாயந்தே வஹந்தி ச ।।
அம்ருதம் மது⁴ நத்³யோ(அ)பி மத³ர்த²ம் ஸர்வதா³ ஶுப⁴ம் ।। 45 ।।
த்ருப்தா மோதா³மஹே யேந க்ஷரந்தீதி க்ரியாபத³ம் ।।
அத்யர்த²ம் மது⁴ரரஸா: ஸந்து ஹ்யோஷத⁴யஶ்ச ந: ।। 46 ।।
த்ரிகமுச்சார்ய பூ⁴: ஸ்வாஹேத்யாஹுதிம் ப்ரக்ஷிபேந்முகே² ।।
த்ரிகம் த்ரிகம் ததோ²ச்சார்ய ஹ்யுத்தர்ஷ்வபி யோஜயேத் ।। 47 ।।
தே³வஸ்ய த்³யோதநவதோ ஹ்ருத்³யம் யச்சிந்தயேமஹி ।।
மது⁴ நக்தமதோ² ராத்ரிர்மது⁴ரா து³:க²ஹாநிக்ருத் ।। 48 ।।
உஷஸோ தி³வஸஸ்யாபி மாது⁴ர்யம் நோ(அ)ஸ்து ஸர்வதா³ ।।
பார்தி²வம் ச ரஜோ லோகோ ஹ்லாத³க்ருந்மது⁴மாம்ஸ்ததா² ।। 49 ।।
த்³யுலோக: பித்ருலோகோ(அ)த² பிதா ஹி த்³யௌர்யதோ மத: ।।
பு⁴வ: ஸ்வாஹேதி மந்த²ஸ்ய த்³விதீயாமாஹுதிம் க்ஷிபேத் ।। 50 ।।
தி⁴ய: ப்ரசோத³யேத்³யோ ந உத்³யந்ப்ரஜ்ஞேந்த்³ரியாணி ச ।।
ப்ரசோத³யது நோ தே³வ: ஶ்ரேயஸே ஸர்வதா³(அ)(அ)த்மந: ।। 51 ।।
வநஸ்பதிஸ்ததா² சந்த்³ர: ஸூர்யஸ்து மது⁴ரோ(அ)ஸ்து ந: ।।
கா³வோ தீ³தி⁴தய: ஸந்து மது⁴மத்யோ தி³ஶோ(அ)த²வா ।। 52 ।।
ஸ்வ: ஸ்வாஹேத்யாஹுதிக்ஷேப: ஸமஸ்தாம் வ்யாஹரேத்தத: ।।
ஸாவித்ரீம் மது⁴மதீஶ்சைவ திஸ்ரோ(அ)பி வ்யாஹ்ருதீஸ்ததா² ।। 53 ।।
சதுர்தீ²ம் ப்ரக்ஷிபேதே³வமாஹுதிம் பூர்வவந்முகே² ।।
அஹமேவ ஜக³த்ஸர்வம் பூ⁴யாஸமிதி நிர்ப்³ருவந் ।। 54 ।।
ஸ்மார்தமாசமநம் த்வந்தே ப்ராயத்யார்த²மிஹோச்யதே ।।
அக்³நே: பஶ்சிமதோ(அ)தா²ந்தே ப்ராக்ஶிரா: ஸம்விஶேத்தத: ।। 55 ।।
ப்ரத்யூஷஸி ததோ ப⁴க்த்யா ஹ்யாதி³த்யமுபதிஷ்ட²தே ।।
வக்ஷ்யமாணேந மந்த்ரேண ஹ்யுபாஸீத ரவிம் ஸதா³ ।। 56 ।।
ஏகபுண்ட³ரீகமிதி ப்ரதா⁴நத்வம் விவக்ஷிதம் ।।
ஏகஶப்³தே³ந நோ ஸம்க்²யா யதை²க: ஶ்வேதவாஹந: ।। 57 ।।
தி³ஶாம் யத்³வ்ப்ரதா⁴நஸ்த்வம் மநுஷ்யாணாம் ததா² ஹ்யஹம் ।।
ப⁴வேயம் த்வத்ப்ரஸாதா³த்³போ⁴: ஸ்பீ²த: பும்போ⁴க³ஸாத⁴நை: ।। 58 ।।
யதே²தமேத்யாதா²(அ)(அ)ஸீந: பஶ்சாத³க்³நே: ஸமாஹித: ।।
தம் ஹைதமிதி யத்நேந வம்ஶம் ஜபதி ப⁴க்தித: ।। 59 ।।
தம் ஹைதம் மந்த²ம் யத்நோக்தமுத்³தா³லதநய: ஸுதீ⁴: ।।
உக்த்வா(அ)த² யாஜ்ஞவல்க்யாய தம் ப்ரோவாசாய விஸ்மித: ।। 60 ।।
மந்த²ம் ஶுஷ்கே(அ)பி ய: ஸ்தா²ணௌ நிஷிஞ்சேது³க்தஸம்ஸ்க்ருதம் ।।
ஜாயேரந்நேவ தச்சா²கா²: ப்ரரோஹேயுர்த³லாநி ச ।। 61 ।।
யாத்³ருக³ர்தோ²(அ)ஸ்ய வசஸ உத்தரேஷ்வபி தாத்³ருஶ: ।।
சதுரௌது³ம்ப³ரோக்த்யர்தோ² வ்யாக்²யாத: பூர்வமேவ து ।।
ஸுகா²வபோ³த⁴தஶ்சைவ ஸ்வயமேவ ப்ரதீயதாம் ।। 62 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே ஷஷ்டா²த்⁴யாயஸ்ய த்ருதீயம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ ஷஷ்டா²த்⁴யாயஸ்ய சதுர்த²ம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஏஷாமிதி ந்ருபீ³ஜஸ்ய ஸ்துதிருக்த்யா விவக்ஷ்யதே ।।
ப்ரதிஷ்டா²ம் கல்பயாநீதி யஸ்யாம் பும்ஸ்த்வம் ப்ரபத்³யதே ।। 1 ।।
ஶுக்ரம் நிஷிக்தம் யத்ரேத³ம் புருஷத்வம் நிக³ச்ச²தி ।।
ப்ரதிஷ்டா²ம் தாத்³ருஶீமீஶ: ப்ரஜாபதிரசீக்ல்ருபத் ।। 2 ।।
ஸ்ரியம் ஸஸர்ஜ தத்³யோக்³யாம் மது⁴காண்டே³ யதோ²தி³தாம் ।।
ஸ்ருஷ்ட்வா(அ)தா²த⁴: ப்ரதே³ஶே தாமுபாஸ்தே க்³ராம்யத⁴ர்மத: ।। 3 ।।
அபத்யோத்பத்தயே ஸ்ரீணாமதோ⁴தே³ஶம் ப்ரஜாபதி: ।।
ப்ராகு³பாஸிதவாந்யத்நாது³பாஸ்யம் தேந தத்தத: ।। 4 ।।
ஸோமாபி⁴ஷவரூபத்வக்ல்ருப்தயே(அ)தா²து⁴நோச்யதே ।।
ஏதம் க்³ராவாணவச்சி²ஶ்நமுத³பாரயதா³த்மந: ।। 5 ।।
ப்ராஞ்சம் க்ருத்வா(அ)த² தம் ஶிஶ்நம் யதை²வாபி⁴ஷவோபலம் ।।
ஏகீபா⁴வேந தம் நார்யாம் யத்நாத்ஸமுபவேஶயேத் ।। 6 ।।
ததா²பூ⁴தேந க்³ராவ் ணைதாம் ஸ்ரியமப்⁴யஸ்ருஜந்முஹு: ।।
ஆத்மந: புருஷார்தா²ய யதோ²க்தோபாஸநம் ப⁴வேத் ।। 7 ।।
யஸ்யாம் ப்ரஜநநம் பும்ஸா ஸ்ரியாமப்⁴யந்தரீக்ருதம் ।।
தஸ்யா வேதி³ருபஸ்த²: ஸ்யாதூ³ர்வோருபரி த³ர்ஶநம் ।। 8 ।।
ப³ர்ஹிஸ்தஜ்ஜாநி லோமாநி சர்மாதி⁴ஷவணே ததா² ।।
சர்மேஹா(அ)(அ)நடு³ஹம் பஶ்யேத்ஸோமாபி⁴ஷவஸித்³த⁴யே ।। 9 ।।
ப²லகே சாதி⁴ஷவணே யதா²ஸம்க்²யேந நிர்தி³ஶேத் ।। 10 ।।
யோ யோந்யந்தர்க³தோ தே³ஶ: ஸமித்³த⁴ஶ்சர்ம நிர்தி³ஶேத் ।।
தத்³தே³ஶமபி⁴தஸ்தௌ யௌ முஷ்கௌ தௌ வ்ருஷணாவிதி ।। 11 ।।
லோக: ஸ்யாத்³வாஜபேயேந யஜமாநஸ்ய மாநத: ।।
தாவந்தம் லோகமாப்நோதி யாவந்தம் வாஜபேயத: ।। 12 ।।
அந்நாநி ஸம்ப்⁴ரியந்தே ஹி த³ஶ ஸப்த ச பா⁴க³ஶ: ।।
வாஜபேயே க்ரதாவந்நகாமஸ்ய ஸ விதீ⁴யதே ।। 13 ।।
ரேதஸோ(அ)ந்நரஸஸ்யைவ யத்ராந்நாஹுதிரீக்ஷ்யதே ।।
வாஜபேயாபி⁴ஸம்பத்ஸ்யாந்மைது²நாக்²யக்ரதோரத: ।।
ஸாமாந்யாதி³தி விஜ்ஞேயம் வாஜபேயப²லார்தி²நாம் ।। 14 ।।
ஸ்ரீணாம் ச ஸுக்ருதம் வ்ருங்கே ஸர்வமாவர்ஜயேச்சு²ப⁴ம் ।।
அதோ⁴பஹாஸம் யோ வித்³வாந்யதோ²க்தமுபஸேவதே ।। 15 ।।
அநேவம்விது³ஷ: புண்யம் ஸுக்ருதம் வ்ருஞ்ஜதே ஸ்ரிய: ।।
மைத²நோபநிஷத்தத்த்வமேதத்³த⁴ ஸ்மா(அ)(அ)ஹ பா⁴வித: ।। 16 ।।
ஸர்வதை³வா(அ)(அ)ஹுதீர்வித்³வாஞ்ஜுஹோத்யஶ்நந்நப: பிப³ந் ।।
உபக³ச்ச²ந்ஸ்ரியம் தத்³வதா³ருணிர்கோ³த்ரத: கில ।। 17 ।।
ப்³ராஹ்மணா ஜாதிமாத்ரேண ஸ்ரீபி⁴ர்ஹ்ருதஶுபா⁴க³மா: ।।
உக்தம் விதி⁴மஜாநந்தோ ம்ரியந்தே மைது²நே ரதா: ।। 18 ।।
ப³ஹ்வேததி³தி விஜ்ஞேயம் ப்ரயோஜநப³ஹுத்வத: ।।
ரேத: ஸ்கந்த³தி யத்ஸுப்தௌ ஜாக்³ரதோ வா(அ)பி காமிந: ।। 19 ।।
ஹஸ்தேநா(அ)(அ)லப்⁴ய தத்³ரேத: பஶ்சாச்சாப்யநுமந்த்ரயேத் ।। 20 ।।
யத³த்³ய மே(அ)பதத்³ரேத ஓஷதீ⁴ரஸரச்ச யத் ।।
அபோ(அ)க³ச்ச²த்ஸ்வயோநிம் ச தத³ஹம் பூ⁴ய ஆத³தே³ ।। 21 ।।
அபி⁴மர்ஶநஸ்ய யோ மந்த்ரோ க்³ரஹணஸ்ய ஸ ஏவ து ।।
புநர்மாமைது தத்³ரேதோ விஜ்ஞாநம் தேஜ உச்யதே ।। 22 ।।
ஸௌபா⁴க்³யம் புநரக்³நி: ஸ்ய: பரிஶிஷ்டாஶ்ச தே³வதா: ।। 23 ।।
ப்ரகாஶகத்வாத்ஸர்வாஸாம் தி⁴ஷ்ண்யாஶ்சாப்யக்³நயோ மதா: ।।
க³மயந்து யதா²ஸ்தா²நம் தே³வா அக்³ந்யாத³யோ மம ।। 24 ।।
அங்கு³ஷ்டா²நாமிகாப்⁴யாம் தத்³ரேத ஆதா³ய சா(அ)(அ)த்மந: ।।
ஸ்தநௌ ப்⁴ருவௌ வா நிம்ருஜேந்மத்⁴யே ச ஸ்தநயோஸ்ததா³ ।। 25 ।।
ரேத:ஸ்வயோநாவுத³க ஆத்மாநம் சேத்ப்ரமாத³த: ।।
பஶ்யேந்மந்த்ரேண தத்தோயமநேநைவாநுமந்த்ரயேத் ।। 26 ।।
மயி தேஜோ(அ)ஸ்து விஜ்ஞாநமிதி ரேதோ(அ)பி⁴தீ⁴யதே ।।
விஶிஷ்டாபத்யஹேதுத்வாஜ்ஜபேதே³வம் ததோ²த்தரே ।। 27 ।।
உத்³க³தம் மலவத்³வாஸஶ்சதுர்தே²(அ)ஹநி யத்ஸ்ரியா: ।।
தாம் மலோத்³வாஸஸம் பத்நீமாஹுஸ்தத்கர்மகாரிண: ।। 28 ।।
கு³ணாட்⁴யாபத்யப²லவத்புஷ்பபூ⁴தத்வகாரணாத் ।।
மலவத்³வாஸஸம் ப்ராஹு: ஶ்ரியம் ஶ்ரீஹேதுத: ஸ்ரியம் ।। 29 ।।
சதுர்தே² தி³வஸே ஸ்நாதாம் க³த்வா தாமுபமந்த்ரயேத் ।।
ஆத்மநோ(அ)பி⁴முகீ²பா⁴வே வாக்³யத்நோ(அ)த்ரோபமந்த்ரணம் ।। 30 ।।
ப்ரேம்ணோபமந்த்ரிதா(அ)ப்யஸ்மை பத்யே த³த்³யாந்ந சேத³ஸௌ ।।
வஸ்ராப⁴ரணபோ⁴கா³த்³யைராத்மநோ வஶமாநயேத் ।। 31 ।।
ததா²(அ)ப்யுக்தா ந சேத்³த³த்³யாத்³ப³லாத்தாம் வஶமாநயேத் ।।
உபேயாத்தாமதிக்ரம்ய ஶாபதா³நாய ரோஷித: ।। 32 ।।
இந்த்³ரியேண த இத்யாதி³மந்த்ரேணாத² ஶபேத்³ருஷா ।।
பதிஶாபாத³புத்ரா ஸா வஶமாஶு ப⁴வேத்ததா³ ।। 33 ।।
ஶப்ஸ்யாமி த்வாமிதி ஹ்யுக்த்வா வஶம் தாமாநயேத்பதி: ।।
த³த்³யாச்சா²பப⁴யாத்ஸா சேத³நுலோமம் ததா³(அ)(அ)சரேத் ।। 34 ।।
அத² ஶாபப⁴யாத்³த³த்³யாத்பத்யே காமிதமாத³ராத் ।।
ததா³ நிவர்தயேச்சா²பம் மந்த்ரேணாநேந ஸத்பதி: ।। 35 ।।
புருஷத்³வேஷிணீம் பா⁴ர்யாம் பதிஶ்சேத³பி⁴காமயேத் ।।
மாமியம் காமயேதேதி குர்யாத்தஸ்யா இமம் விதி⁴ம் ।। 36 ।।
உக்தமந்த²விதா⁴நேந சரிதவ்ரத ஏவ ஸந் ।।
உத்தரேஷ்வபி கார்யேஷு ஸர்வம் தத³நுவர்தயேத் ।। 37 ।।
ஸ்ரீலக்ஷணே ப்ரவேஶ்யாந்தராத்மீயம் பும்ஸ்த்வலக்ஷணம் ।।
வக்த்ரம் வக்த்ரேண ஸம்தா⁴ய ஸ்ப்ருஷ்ட்வோபஸ்த²ம் ஜபேத³த² ।। 38 ।।
அங்கா³த³ங்கா³த்ஸம்ப⁴வஸி ஜக்³தா⁴ந்நபரிணாமத: ।।
ரஸாச்சோ²ணிதமித்யாதி³க்ரமாச்சு²க்ரதயா மம ।। 39 ।।
ஶுக்ரப்ரவஹயா நாட்³யா ஹ்ருத³யாச்சாபி⁴ஜாயஸே ।।
ஸ த்வமங்க³கஷாயோ(அ)ஸி தி³க்³த⁴வித்³தா⁴ம் ம்ருகீ³மிவ ।।
ஸ்நேஹோபரோதா⁴தே³வைதாம் பத்நீம் மே வஶமாநய ।। 40 ।।
மா பி³ப⁴ர்க³ர்ப⁴மித்யேமத² யாம் காமயேத ஸ: ।।
ரூபப்⁴ரம்ஶோ ஹி ப⁴வதி யதோ க³ர்ப⁴ஸ்ய தா⁴ரணே ।। 41 ।।
ததா² யௌவநஹாநிஶ்ச தஸ்மாதே³வம் ஸ காமயேத் ।।
தஸ்யாம் ஸ்வமர்த²ம் நிஷ்டா²ய முகே²நேத்யாதி³ பூர்வவத் ।। 42 ।।
ப்ராண்யா(அ)(அ)தௌ³ ரேசகம் க்ருத்வா(அ)பாநயேத்தத³நந்தரம் ।। 43 ।।
நிஷிக்தமபி தத்³ரேத: ப்ராணவ்ருத்த்யா யதா²விதி⁴ ।।
அபாநவ்ருத்த்யா தத்³த்⁴வஸ்தமித்யேத்கர்மண: ப²லம் ।। 44 ।।
இந்த்³ரியேண த இத்யாதி³மந்த்ரோக்த்யா தாம் பராம்ருஶேத் ।। 45 ।।
இந்த்³ரியேணைவ த்வத்³ரேதோ ரேதஸா ஆதே³தே³ ஸ்வயம் ।।
அரேதா ஏவ ஸா ஸ்ரீ ஸ்யாதே³வம் பத்யா(அ)பி⁴மந்த்ரிதா ।। 46 ।।
த³தீ⁴த க³ர்ப⁴மித்யேவம் யாமிச்சே²த்பதிரங்க³நாம் ।।
தாமபாந்ய ப்ரயத்நேந ப்ராண்யாந்மந்த்ரேண காரயேத் ।।
இந்த்³ரியேண த இத்யுக்த்யா ஆத³தா⁴மீதி ஸத்பதி: ।। 47 ।।
அதா²(அ)(அ)பி⁴சாரிகம் கர்ம ப்ரஸங்கா³த³பி⁴தீ⁴யதே ।।
உபாயத்வேந விஜ்ஞப்த்யை ஶ்யேநவந்ந விதீ⁴யதே ।। 48 ।।
அத² யஸ்ய க்³ருஹஸ்த²ஸ்ய பத்ந்யா ஜாரோ ப⁴வேத்கசித் ।।
தம் சேத்³தூ³ிஷ்யாத்³ருஷைவைநாமாரபே⁴த ததா³ க்ரியாம் ।। 49 ।।
ந ஹ்யத்³விஷ்டமநஸ்கஸ்ய கர்மைதத்ஸித்³தி⁴மஶ்நுதே ।।
அதோ(அ)தி⁴காரிவிஜ்ஞப்த்யை த்³விஷ்யாதி³தி விஶேஷணம் ।। 50 ।।
ஆமபாத்ரே(அ)க்³நிமித்யுக்த்யா ஹ்யபி⁴சாராக்²யாகர்மண: ।।
யோக்³யதைவா(அ)(அ)மபாத்ரஸ்ய பி⁴ம்து³ரத்வஸமந்வயாத் ।। 51 ।।
யதா²(அ)(அ)மம் பி⁴து³ரம் பாத்ரமப்ஸு ஸத்³யோ விலீயதே ।।
ப்ராப்தஜாரோ(அ)பி மே ஶத்ருஸ்ததை²வா(அ)(அ)ஶு விதீ³ர்யதாம் ।। 52 ।।
அக்³நிமித்யேகவசநாது³ல்லிக்²யாதே³ஶ்ச லிங்த: ।।
ஆவஸத்²யாக்³நிநிர்தே³ஶோ ந து த்ரேதாக்³நிஸம்க்³ரஹ: ।। 53 ।।
ப்ரதிலோமமவஸ்தீர்ய கர்மண: ப்ரதிலோமத: ।।
ஶரப³ர்ஹி: ப்ரயத்நேந வித்³வாந்ரோஷஸமந்வித: ।। 54 ।।
தஸ்மிந்நக்³நௌ ஶரேஷீகா க்⁴ருதாக்தா ஜுஹுயாத³த² ।।
ஜாரஸ்ய தோ³ஷம் ப்ரம்க்²யாப்ய மந்த்ரேணாநேந ஸத்வர: ।। 55 ।।
மம ஸ்வபூ⁴தே யோஷாக்³நௌ ஸமித்³தே⁴ யௌவநாதி³நா ।।
ஶுக்ராஹுதிம் யதோ(அ)ஹௌஷீரேஷ தே(அ)த்ர வ்யதிக்ரம: ।। 56 ।।
ஆத³தே³(அ)தோ(அ)பராதா⁴த்தே ப்ராணாபாநௌ ஜிஜீவிஷோ: ।।
ப²ட்காரேணைவ ஜுஹுயாச்ச²ரப்⁴ருஷ்டீர்யதோ²தி³தா: ।। 57 ।।
ததா² புத்ராந்பஶூம்ஶ்சைவ ஆத³தே³ தே(அ)த்³ய காமுக ।।
ஶ்ரௌதமிஷ்டிம் விஜாநீயாத்ஸ்மார்தம் ஸுக்ருதமித்யபி ।। 58 ।।
ஶ்ரௌதம் ஸ்மார்தம் ச யத்கிம்சித்புண்யம் கர்ம த்வயா க்ருதம் ।।
தத்ஸர்வம் த ஆத³தே³(அ)ஹமாஹுதிம் ப்ரக்ஷிபேத்³ருஷா ।। 59 ।।
ப்ரார்த²நா(அ)(அ)ஶேதி விஜ்ஞேயா பராகாஶா ப்ரதீக்ஷணம் ।।
ஆதா³நாந்தோ ப⁴வேந்மந்த்ர: ஸர்வத்ரைவம் விநிர்தி³ஶேத் ।। 60 ।।
வாங்பா⁴த்ரேண ப்ரதிஜ்ஞாதம் கர்மணா நோபபாதி³தம் ।।
தத்ப்ரதீக்ஷணமாகாங்க்ஷா பராகாஶேதி ப⁴ண்யதே ।। 61 ।।
ஸ வா இத்யாதி³நா(அ)தா²ஸ்ய ப²லமுக்தஸ்ய கர்மண: ।।
ப⁴ண்யதே வசஸோக்தஸ்ய நிரிந்த்³ரியபுர:ஸரம் ।। 62 ।।
நி:ஶேஷபுருஷார்தா²ப்திலோபக்ருத்கர்ம வர்ணிதம் ।।
ஜாயயா மைது²நாக்²யம் யச்ச்²ரோத்ரியஸ்ய விபஶ்சித: ।। 63 ।।
உபஹாஸமதோ நேச்சே²த்ஸார்த⁴ம் ஶ்ரோத்ரியஜாயயா ।।
மைது²நம் து விஶேஷேண ஹ்யுக்தாநர்த²ஜிஹாஸயா ।। 64 ।।
கர்மா(அ)(அ)பி⁴சாரிகம் ப்ரோக்தம் ப்ரஸங்கா³ந்ந ப்ரதா⁴நத: ।।
யத³ர்த²ஸ்து ப்ரயாஸோ(அ)யம் தத்கமார்த² ப்ரபஞ்ச்யதே ।। 65 ।।
யஸ்ய மந்த²விதி⁴ஜ்ஞஸ்ய ஜாயாம் சேதா³ர்தவம் வ்ரஜேத் ।।
திஸ்ரோ ராத்ரீர்ந காம்ஸ்யேந பாநம் குர்யாத்ததா²(அ)ஶநம் ।। 66 ।।
ததை²வாஹதவாஸா: ஸ்யாத³ஹ:ஸ்வேதுஷு ஶுத்³த⁴தீ⁴: ।।
வ்ருஷலோ வ்ருஷலீ வைநாம் நோபஹந்யாத்கதா³சந ।। 67 ।।
அந்யோ வா பாபக்ருத்கஶ்சித்ஸ்பர்ஶஸம்பா⁴ஷணாதி³பி⁴: ।।
வ்ரதஸ்தா² நோபஹந்யாத்தாமபீ⁴ப்ஸிதப²லாப்தயே ।। 68 ।।
ஸா த்ரிராத்ராந்த ஆப்லுத்யாஹதவாஸா: ஶுசி: ஸதீ ।।
ஶ்ரபணாய சரோர்ப⁴ர்தா வ்ரீஹீம்ஸ்தாமவகா⁴தயேத் ।। 69 ।।
ஶுக்லோ கௌ³ரோ(அ)த்ர விஜ்ஞேய: ஶுக்லோ வா ப³லதே³வவத் ।।
ஸுவ்யாக்²யேயத்வத: ஶேஷ: ஸ்வயமேவாவாக³ம்யதாம் ।। 70 ।।
க்ஷீரௌத³நம் தயைவாத² பாசயித்வா ஸ்வயம் பதி: ।। 71 ।।
த³ம்பதீ க்⁴ருதவந்தம் தமஶ்நீயாதாமதௌ²த³நம் ।।
ஸ்வதந்த்ராவீஶ்வரௌ ஸ்யாதாம் ஸத்புத்ரப்ரஸவாய தௌ ।। 72 ।।
யதோ²க்தபுத்ரப்ரஸவே யதி³ வா க்ஷிப்ரகாரிணௌ ।।
யதோ²க்தகர்மணைதேந ஸ்யாதாம் தாவேவ த³ம்பதீ ।। 73 ।।
து³ஹதா பண்டி³தேத்யத்ர ஸ்ரீணாமுசிதகர்மஸு ।।
தத்பாண்டி³த்யமிஹ ஜ்ஞேயம் ந து வேதா³ர்த²கோ³சரம் ।। 74 ।।
விஜிகீ³தோ ஜக³த்யஸ்மிந்நத்யர்த²ம் யோ விஶப்³தி³த: ।।
வித்³வத்ஸபா⁴ ச ஸமிதிஸ்தத்³யோக்³ய: ஸமிதிம்க³ம: ।। 75 ।।
ப்ரக்ருதாயாம் த்ரிஸம்க்²யாயாம் ஸர்வஶப்³த³ப்ரயோக³த: ।।
ப்ரதீயாச்சதரோ வேதா³ந்ஸர்வஶப்³தா³ர்த²வித்தயே ।। 76 ।।
தண்டு³லாந்மாம்ஸஸம்மிஶ்ராந்பகத்வா மாம்ஸௌத³நம் விது³: ।।
உக்ஷா ஸேசநஶக்தோ கௌ³: ஸ ஏவ ருஷபோ⁴ மஹாந் ।। 77 ।।
ப்ரஸித்³த்⁴யஸம்ப⁴வாத்த்வத்³ய ஹ்யுக்தம் மாம்ஸௌத³நம் ப்ரதி ।।
மாம்ஸம் க்ருஷ்ணம்ருக³ச்சா²க³விஷயம் த்வத்³ய குர்வதே ।। 78 ।।
யத்நேநோபார்ஜிதம் தச்சேத்க்ரீத்வா வா மாம்ஸமாஹரேத் ।।
ஹிம்ஸாயா: ப்ரதிஷித்³த⁴த்வாத்பஶூந்ஹந்யாந்ந து ஸ்வயம் ।। 79 ।।
அத²ஶப்³தோ³ விகல்பார்தோ² யதோ²க்தாநாம் யதா²ருசி ।।
காம்யாநாம் ஹ்யந்யதம் பக்ஷமாஶ்ரித்ய ப⁴ண்யதே ।। 80 ।।
ஆரப்⁴யோத்³க³மநே பா⁴நோ: ஸர்வம் ஸ்நாநாத்³யஶேஷத: ।।
நிர்வர்த்ய ஸம்ஸ்காரமத² யத்நாத்ப்ராக்³ய உதா³ஹ்ருத: ।। 81 ।।
ஸ்தா²லீபாகே க்ரியா யா ஸா சா(அ)(அ)வ்ருதி³த்யபி⁴தீ⁴யதே ।।
ஸ்தா²லீபாகவிதா⁴நேந ஸம்ஸ்க்ருத்யா(அ)(அ)ஜ்யம் ததை²வ து ।। 82 ।।
உபலக்ஷணமந்யேஷாமாஜ்யஸ்ய க்³ரஹணம் ப⁴வேத் ।।
ஆதி³ஶப்³த³ஸ்ய வா லோபாகா³ஜ்யாதி³மிதி க³ம்யதாம் ।। 83 ।।
உபஹத்யேபஹத்யாத² ஸ்தா²லீபாகஸ்ய மந்த்ரத: ।।
நித்யாஸ்தத்ரா(அ)(அ)ஹுதீர்ஹுத்வா ஆவாபஸ்தா²ந ஆத³ராத் ।। 84 ।।
ப்ரதா⁴நாஹுதயஸ்திஸ்ரோ யா: ஸ்யுரக்³ந்யாதி³பூர்விகா: ।।
ஹுத்வா ஸ்விஷ்டக்ருத³ந்தம் தத்ஸமாபய்ய யதோ²தி³தம் ।। 85 ।।
கர்மேத³ம் தத உத்³த்⁴ருத்ய சரும் ஸ்தா²ல்யா: ஸமாஹித: ।।
ஸர்பிஷ்மந்தமதா²ஶ்நீயாத்காமிதார்தா²நுரோத⁴த: ।। 86 ।।
சரும் ப்ராஶ்ய ஸ்வயம் ஶேஷம் பா⁴ர்யாயை ஸம்ப்ரயச்ச²தி ।।
உச்சி²ஷ்டமேவ பா⁴ர்யாயை சரும் ப⁴ர்தா ப்ரயச்ச²தி ।। 87 ।।
பாணீ ப்ரக்ஷால்ய யத்நேந ஸாமர்த்²யாதே³வ க³ம்யதே ।।
ஸ்மார்தமாசமநம் ஶுத்³த்⁴யை பாணிப்ரக்ஷாலநோக்தித: ।। 88 ।।
உத³பாத்ரமதா²(அ)(அ)தா³ய தத³த்³பி⁴ஸ்ரி: ஸுதாப்தயே ।।
வக்ஷ்யமாணேந மந்த்ரேண ஜாயாேமப்⁴யுக்ஷயேந்முஹு ।। 89 ।।
அதோ(அ)ஸ்மதீ³யதா³ரேப்⁴ய உத்தா²யாந்யத ஆவ்ரஜ ।।
விஶ்வாவஸ்வபி⁴தா⁴நேந க³ந்த⁴ர்வோ(அ)த்ர ப்ரபோ³த்⁴யதே ।। 90 ।।
ப்ரபூர்வ்யாமிதி நார்யத்ர ப⁴ண்யதே தருணீ கில ।।
ப்ரபூர்வீ பீவரீமந்யாம் யாஹி விஶ்வாவஸோ த்³ருதம் ।। 91 ।।
ப்ரபூர்வ்யாமிதி லிங்கா³ச்ச தருண்யாம் ஸத்பதி: ஸதா³ ।।
யதோ²தி³தம் கர்ம ஸத்யாம் குர்யாத்ஸத்புத்ரஜந்மநே ।। 92 ।।
அஹம் து ஸ்வாமிமாம் ஜாயாம் ஸமுபைமீதி ஸம்க³தி: ।।
ஏவம் ப்ரஸ்தா²ப்ய க³ந்த⁴ர்வமதை²நாமபி⁴பத்³யதே ।। 93 ।।
அபீ⁴ஷ்டக³ர்பா⁴தா⁴நாய ஜாயாமாலிங்க³தே பதி: ।।
அமோ(அ)ஹமிதிமந்த்ரோக்த்யா தாவாவாம் தே³வதாத்மகௌ ।। 94 ।।
கர்மா(அ)(அ)ரபா⁴வஹை தே³வி ஸத்ஸுதோத்பத்திஸித்³த⁴யே ।।
த்வம் சாஹம் சைவ ஸம்பூ⁴ய யோநௌ ரேதோ த³தா⁴வஹை ।। 95 ।।
ரேத:க்ஷேபப²லம் சா(அ)(அ)ஹ பும்ஸே புத்ராய லப்³த⁴யே ।।
மந்த்ரோக்த்யநந்தரம் தஸ்யா விஜிஹீதா²மிதீரயேத் ।। 96 ।।
விஹாபயதி மந்த்ரேண ஊரூ பத்ந்யா: ப்ரயத்நத: ।।
ஊர்வோராமந்த்ரணம் சைதத்³விஜிஹீதா²மிதீக்ஷ்யதாம் ।। 97 ।।
விஜிஹீதேரித³ம் ரூபம் ண்யந்தஸ்ய க³திகர்மண: ।। 98 ।।
மந்த்ரத: பாணிநா(அ)தை²நாம் த்ரீந்வாராநநுலோமத: ।।
அநுமார்ஷ்ட்யத² தாம் ஜாயாம் மந்த்ரம் விஷ்ணுரிதீரயந் ।। 99 ।।
ஸமர்த²நம் கல்பநார்த²ஸ்த்வஷ்டா(அ)வயவஶஸ்ததா² ।।
நிர்வர்தயது ரூபாணி ஶோப⁴நாநி ஸுதஸ்ய மே ।। 100 ।।
த³ர்ஶாஹர்தே³வதா சேஹ ஸிநீவாலீதி ப⁴ண்யதே ।।
ப்ருது²ஷ்டுகேதி ஸௌவோக்தா ப்ருது²ஸ்துதிரஸௌ யத: ।। 101 ।।
க³ர்ப⁴ம் சே ஸம்யகா³தா⁴த்தாமஶ்விநௌ புஷ்கரஸ்ரஜௌ ।।
ஸூர்யாசந்த்³ரமஸாவேவ விஜ்ஞேயாவஶ்விநாவிஹ ।। 102 ।।
ஸ்வரஶ்மிஸ்ரக்³விணௌ தௌ ஹி ப்ரஸித்³தௌ⁴ ஜக³தி யத: ।। 103 ।।
ஹிரண்யம் ஜ்யோதிரம்ருதம் தந்மய்யாவரணீ ஶுபே⁴ ।।
நிரமந்த²தாம் யாப்⁴யாம் தாவஶ்விநாவம்ருதம் புரா ।।। 104 ।।
அஶ்விநௌ யாத்³ருஶம் க³ர்ப⁴ம் ப்ரயத்நாந்நிரமந்த²தாம் ।।
ஆத³தா⁴வஸ்ததா² ரூபம் த³ஶமே மாஸி ஸூதயே ।। 105 ।।
யதா²(அ)க்³நிக³ர்பா⁴ ப்ருதி²வீ த்³யௌரிந்த்³ரேணேவ பா⁴நுந ।।
வாயுர்தி³ஶாம் யதா² க³ர்போ⁴ த்³ருஷ்ட: ஶ்லத²நகர்மக்ருத் ।। 106 ।।
ஆத்மநாம ஸமுச்சார்ய ததா² க³ர்ப⁴ம் த³தா⁴மி தே ।।
தஸ்யா வா நாம க்³ருஹ்ணீயாந்மந்த்ரமுச்சாரயந்பதி: ।। 107 ।।
மந்த்ரேணாதை²ஷ ஸோஷ்யந்தீமத்³பி⁴ரப்⁴யுக்ஷயேச்ச²நை: ।।
வாயு: புஷ்கரிணீம் யத்³வத்ஸமஞ்ஜயதி சாலயேத் ।। 108 ।।
யதா² புஷ்கரிணீம் வாயுஶ்சாலயந்நபி ஸர்வத: ।।
ந கரோதி க்ஷதிம் தத்³வத்³க³ர்ப⁴ ஏஜது தே ஸுக²ம் ।। 109 ।।
க³ர்ப⁴ஸ்த்வாம் ஸுக²யந்நேது ஸஹோல்பே³ண ஜராயுணா ।।
வ்ரஜோ மார்கோ³ ஹி க³ர்ப⁴ஸ்ய ஸார்க³லோ(அ)யம் க்ருத: புரா ।। 110 ।।
ஜராயுரர்க³லஸ்தம் த்வமிந்த்³ர நிர்ஜஹி ஸத்வர: ।।
க³ர்பே⁴ விநி:ஸ்ருதே பஶ்சாத்³யா நிர்க³ச்ச²தி யோநித: ।। 111 ।।
மாம்ஸபேஶீ ஸமா தந்வீ ஸா(அ)வரேதி நிக³த்³யதே ।।
ப்ராணஶ்சேந்த்³ரோ(அ)த்ர விஜ்ஞேய: ஸ ஏவ ப்ரார்த்²யதே தத: ।। 112 ।।
ஜாதே குமாரே(அ)த² பதிரங்கமாரோப்ய தம் பிதா ।।
அக்³நிம் ஹ்யுபஸமாதா⁴ய ப்ரஸித்³தா⁴ர்த²மதா²பரம் ।। 113 ।।
க்⁴ருதம் த³தி⁴ ச ஸம்மிஶ்ரம் ப்ருஷதா³ஜ்யமிதீர்யதே ।।
ஏகீக்ருத்யாத² ஸம்நீய ப்ருஷதா³ஜ்யஸ்ய மந்த்ரத: ।। 114 ।।
உபதா⁴தம் ஜுஹோதீதி ணமுல்வா(அ)(அ)பீ⁴க்ஷ்ண்ய இஷ்யதே ।।
உபஹத்யோபஹத்யேதி ப்ருஷதா³ஜ்யாஹுதீ: க்ஷிபேத் ।। 115 ।।
புஷ்யாஸம் ஸ்வே க்³ருஹே(அ)த்ராஹம் மநுஷ்யாணாம் ப்ரகாமத: ।।
ஸஹஸ்ரஸம்க்²யயா ஶஶ்வத்³ப³ஹோர்நாம ஸஹஸ்ரகீ³: ।। 116 ।।
ஏவம் த்வம் வர்த⁴மாநோ(அ)த்ர மந்வீதா²: புத்ர ஸம்ததிம் ।।
ஸம்ததாவுபஸந்தா⁴ம் த்வாம் பஶ்வாதே³ர்மே கரிஷ்யஸி ।। 117 ।।
நைவ வ்யபேக்ஷதே வ்யாக்²யாம் ஸ்பஷ்டார்த²த்வேந ஹேதுநா ।।
மயி ப்ராணாநிதி க்³ரந்த²: ஸ்வயமேவாவக³ம்யதாம் ।। 118 ।।
அதா²ஸ்ய ஸ்வமுகே² கர்ணம் த³க்ஷிணம் ப்ரணிதா⁴ய து ।।
வாக்³வாகி³தி ஹி த்ரிர்ப்³ரூயாத்ர்ரயீ வாகி³தி ப⁴ண்யதே ।। 119 ।।
த்ரயீ வாக்த்வாம் ஶ்ரோத்ரமார்கே³ண ஶ்ரேயஸே ப்ரவிஶத்வியம் ।।
யஸ்தே ஸ்தந இதி கி³ரா ஶஸ்யதே(அ)த்ர ஸரஸ்வதீ ।। 120 ।।
உதா³ரகு³ணஸம்பத்தி: ஸுதஸ்யாஸ்த்விதி ப⁴ண்யதே ।।
ஶஶய: ஸஶயோ ஜ்ஞேய: ஶயஶ்ச ப²லமுச்யதே ।। 121 ।।
கு³ஹா ஶயோ வா ஶஶய: ஶ்ருத்யைவ ப்ரதிபாதி³த: ।।
மயோபூ⁴ரந்நபூ⁴தோ(அ)யம் ஸர்வப்ராணிப்⁴ருது³ச்யதே ।। 122 ।।
ரத்நஸ்ய பயஸோ(அ)த்யர்த²ம் ரத்நாதா⁴ரஶ்ச ய: ஸ்தந: ।।
வஸுநோ த⁴நஸ்ய லப்³தா⁴ ச தஸ்ய வ்ருஷ்ட்யாதி³ஹேதுந: ।। 123 ।।
பூ⁴ரிகல்யாணதா³த்ருத்வாத்ஸுத³த்ர இதி ப⁴ண்யதே ।।
யேந புஷ்யஸி வார்யாணி ஸர்வாணீஹ ஸரஸ்வதி ।। 124 ।।
தே³வாதீ³நி வராணி த்வம் ஸர்வைர்போ⁴கை³: ப்ரபுஷ்யஸி ।। 125 ।।
பாநாய மம புத்ரஸ்ய ஸ்த்ரீஸ்தநே ஸம்நிவேஶய ।।
யதோ²க்தகு³ணகம் தே³வி ஸ்வஸ்தநம் ஸர்வகாப⁴த³ம் ।। 126 ।।
இலா(அ)ஸீத்யத² மந்த்ரேண ஸூநோர்மாதரமாத³ராத் ।।
அபி⁴மந்த்ரயதே ஸாது⁴கர்மாவாப்த்யை ஸ்வயம் பதி: ।। 127 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே ஷஷ்டா²த்⁴யாயஸ்ய சதுர்த²ம் ப்³ராஹ்மணம்

॥ ஷஷ்டா²த்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் ப்³ராஹ்மணம் ॥

ஸம்பா⁴விதம் ந யத்பூர்வம் க்ருத்ஸ்நே(அ)ஸ்மிந்ப்³ரஹ்மணே(அ)பி தத் ।।
கி²லகாண்டே³ தத³கி²லம் புத்ரமந்தா²ந்தமீரிதம் ।। 1 ।।
பூர்வகாண்டை³கதே³ஶத்வாத்கி²லகாண்ட³ம் ந வம்ஶபா⁴க் ।।
பூர்வத்ர வித்³யாஸம்பே⁴தா³த்³பி⁴ந்நௌ வம்ஶாவிஹோதி³தௌ ।। 2 ।।
பூர்வௌஶ்சதுர்பி⁴ரத்⁴யாயைஸ்த்வாஷ்ட்ரம் கக்ஷ்யம் ச யந்மது⁴ ।।
வ்யாக்²யாதம் தத³ஶேஷேண வம்ஶஸ்தத்ர தத³ர்த²பா⁴க் ।। 3 ।।
மது⁴க்ரண்டா³க³மார்த²ஸ்ய யதா²க்ருஹ்மதிபத்தயே ।।
காண்ட³ம் ஸ்யாத்³யாஜ்ஞவல்கீயம் வம்ஶஸ்தத்³விஷயஸ்ததா² ।। 4 ।।
அயம் து வம்ஶோ விஜ்ஞேய: க்ருத்ஸ்நப்ரவசநாஶ்ரய: ।।
ஸமாப்தௌ ப்³ராஹ்மணஸ்யோக்தேரயமர்தோ²(அ)வஸீயதே ।। 5 ।।
உக்தவேதா³ர்த²விஜ்ஞாநஸாகல்யப்ரதிபத்தயே ।।
ஜபோ வம்ஶஸ்ய யேநாத: ஶ்ருத்யா வம்ஶ இஹோதி³த: ।। 6 ।।
ஸர்வஜ்ஞாநம் யதோ வம்ஶாஸ்ரயோ(அ)ப்யேதே யதோ²தி³தா: ।।
அதஸ்தத்ஸ்ம்ருதித: ஸம்யக்³ஜ்ஞாநபா⁴நூத³யோ ப⁴வேத் ।। 7 ।।
புத்ரமந்தே²ந ஸம்ஸ்கார: ஸ்ரீணாமேவேஹ வர்ணித: ।।
யதோ(அ)த: ஸ்ரீப்ரதா⁴நோ(அ)யம் புத்ராணாம் வம்ஶ உச்யதே ।। 8 ।।
அந்யதோ(அ)ந்யத ஏவாயம் ஸம்ப்ரதா³யோ யதா²(அ)ப⁴வத் ।।
ந ததா² ப்³ரஹ்மணஸ்தஸ்மாத்தத்ஸ்வயம்ப்⁴விதி ஶப்³த்³யதே ।। 9 ।।
அந்யேஷாம் வேத³தோ ஜ்ஞாநம் பூ⁴ரிஸாத⁴நஸம்ஶ்ரயாத் ।।
ஸ்வதோ வேதா³த்மநஸ்தஸ்மாத்ஸர்வஜ்ஞாநமயோ ஹி ஸ: ।। 10 ।।
ஸர்வஸ்யைஷ வஶீத்யாதி³ ததா²(அ)பி ப்ராக³வாதி³ஷம் ।।
பரைவ தே³வதா வேதோ³ யச்ச கிம்சிச்சராசரம் ।। 11 ।।
ப்ரதிபாத்³யா(அ)(அ)த்மநா(அ)(அ)த்மாநம் நாமரூபாதி³ஸாத⁴ந: ।।
ஏதி பூர்ணாத்மதாம் ஸாக்ஷாத்³தி⁴யாம் வாசாமகோ³சரம் ।। 12 ।।
த்ரய்யைவ ப்³ராஹ்மணோ வித்³வாநாத்மநைவாத்³வயம் பரம் ।।
விதி³த்வா நிர்வ்ருதிம் யாதி கார்யகாரணயோ: பராண் ।। 13 ।।
வேதோ³(அ)ஸீத்யத ஏவாஸ்ய நாம ஜாதஸ்ய குர்வதே ।।
வேதா³த்மநா கத²ம் நாம பரம் ப்³ரஹ்ம ப்ரபத்ஸ்யதே ।। 14 ।।
வாஜிஶாகா²ஸு ஸர்வாஸு ஹ்யாஸுராயணபூர்வகா: ।।
ஸமாநா வம்ஶர்ஷயோ(அ)மீ ஹ்யா ஸமாப்தேரிதீக்ஷ்யதாம் ।। 15 ।।
ஆதி³த்யேந ஹி ப்ரோக்தாநி யஜூம்ஷ்யேதாநி யாநி து ।।
ஆதி³த்யாநீத்யதஸ்தாநி ஸம்யகா³சக்ஷதே பு³தா⁴: ।। 16 ।।
வேதா³த்மநோ ரவேரேவம் ஸம்ப்ரதா³யோ(அ)த்ரயமாக³த: ।।
பரமேஷ்ட்²யாதி³காந்ஸர்வாந்பாரம்பர்யேண மாநுஷாந் ।। 17 ।।
அஸம்ஸ்ருஷ்டம் பரம் ப்³ரஹ்ம ஸர்வதோ³ஷவிவர்ஜிதம் ।।
ஏததா³தி³த்யக³ம் பா⁴தி தத்³வேதா³நாம் பரம் வபு: ।। 18 ।।
உத்ஸந்நமபி யத்³ப்³ரஹ்ம ததா³தி³த்யே ந நஶ்யதி ।।
ததா³ர்ஷேணைவ விந்த³ந்தி தபஸ்தப்த்வா மஹர்ஷய: ।। 19 ।।
வேத³ப்³ரஹ்மண ஆரப்⁴ய ஸர்வேஷாமபி ஶாகி²நாம் ।।
ஸாம்ஜீவீஸூநுபர்யந்தோ வம்ஶ ஏகோ ந பி⁴த்³யதே ।। 20 ।।
ஸாம்ஜீவீபுத்ரதஸ்த்வர்வாக்ப்ரதிஶாக²ம் ப்ருத²க்ப்ருத²க் ।।
ஆசார்யபே⁴தா³த்³பி⁴த்³யந்தே வம்ஶா வாஜஸநேயிநாம் ।। 21 ।।
இத்யுக்தைகாத்ம்யவாக்யப்ரவிகசகமலா ப்ராஜ்யஸந்ந்யாயக³ந்தா⁴
காண்டை³ஶ்சித்ரா ஷட³ர்தை⁴ர்மது⁴முநிகி²லகைர்மஸ்கரீந்த்³ராலிஜுஷ்டா ।।
ஶ்லோகக்³ரந்த²ப்ரப³த்³தா⁴(அ)விஷயமிதிப²லா ப்ரேமஸத்ஸூத்ரஸூத்ரா ।।
மாலா க³ங்கே³வ ஶம்பு⁴ம் பத³மமலமஜம் வைஷ்ணவம் ஸா(அ)நுயாதா ।। 22 ।।
யத்ப்ரஜ்ஞோத³தி⁴யுக்திஶப்³த³நக²ஜஶ்ரத்³தை⁴கஸந்நேத்ரக-
ஸ்தை²ர்யஸ்தம்ப⁴முமுக்ஷுது³:கி²தக்ருபாயத்நோத்த²போ³தா⁴ம்ருதம் ।।
பீத்வா ஜந்மம்ருதிப்ரவாஹவிது⁴ரா மோக்ஷம் யயுர்மோக்ஷிண-
ஸ்தம் வந்தே³(அ)த்ரிகுலப்ரஸூதமமலம் வேதோ⁴பி⁴த⁴ம் மத்³கு³ரும் ।। 23 ।।
யாமஸ்மத்³கு³ருரேவ வேத³ஶிரஸாமைகாத்ம்யதாத்பர்யதோ
வ்ருத்திம் ஸஜ்ஜநஶம்கரீம் ஸுவிமலாம் நாநாநயோத்³த்³யோதிதாம் ।।
சக்ரே காண்வஸமாஶ்ரிதோபநிஷதோ³ து³ஸ்தர்கதோ³ஷாபஹாம்
ஶ்ரத்³தா⁴மாத்ரப³லேந வார்திகமித³ம் தஸ்யா: ஸமாஸாத்க்ருதம் ।। 24 ।।
இதி ஶ்ரீப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகே ஷஷ்டா²த்⁴யாயஸ்ய பஞ்சமம் ப்³ராஹ்மணம்
இதி த்³வாத³ஶஸாஹஸ்ரவார்திகாம்ருதமீரிதம் ।।
காண்வாரண்யகபா⁴ஷ்யஸ்ய ஶாம்கரஸ்ய ஸமாஸத: ।।
ஶ்ரீமத்பரமஹம்ஸபரிவ்ராஜகாசார்ய ஶ்ரீமச்ச²கரப⁴க³வத்பூஜ்யபாத³ஶிஷ்ய ஶ்ரீமத்ஸுரேஶ்வராசார்யக்ருதௌ ப்³ருஹதா³ரண்யகோபநிஷத்³பா⁴ஷ்யவார்திகப்ர- ஸ்த²நே ஷஷ்டோ²(அ)த்⁴யாய: