अद्वैतशारदा

भामतीव्याख्या

भोक्त्रापत्त्यधिकरणविषयः

व्याख्याः

भोक्त्रा­प­त्ते­र­वि­भा­ग­श्चे­त्स्या­ल्लो­क­वत् ।
स्यादेतत् । अति­ग­म्भी­र­ज­ग­त्का­र­ण­वि­ष­यत्वं तर्कस्य नास्ति, केव­ल­ग­म­ग­म्य­मे­त­दि­त्यु­क्तम् , तत्कथं पुन­स्त­र्क­नि­मित्त आक्षेप इत्यत आह

यद्यपि श्रुतिः प्रमाणमिति ।
प्रवृत्ता हि श्रुति­र­न­पे­क्ष­तया स्वतः­प्र­मा­ण­त्वेन न प्रमा­णा­न्त­र­म­पे­क्षते । प्रवर्तमाना पुनः स्फुट­त­र­प्र­ति­ष्ठि­त­प्रा­मा­ण्य­त­र्क­वि­रो­धेन मुख्या­र्था­त्प्र­च्याव्य जघन्यवृत्तितां नीयते, यथा मन्त्रा­र्थ­वा­दा­वि­त्यर्थः । अतिरोहितार्थं भाष्यम् ।

यथा त्वद्यत्व इति ।
यद्यतीतानागतयोः सर्गयोरेष विभागो न भवेत् । तत­स्त­दे­वा­द्य­त­नस्य विभागस्य बाधकं स्यात् । स्वप्न­द­र्श­न­स्येव जाग्रद्दर्शनम् । न त्वेतदस्ति । अबा­धि­ता­द्य­त­न­द­र्श­नेन तयोरपि तथा­त्वा­नु­मा­ना­दि­त्यर्थः । इमां शङ्का­मा­पा­त­तोऽ­वि­चा­रि­त­लो­क­सि­द्ध­दृ­ष्टा­न्तो­प­द­र्श­न­मा­त्रेण निराकरोति सूत्रकारः

स्याल्लोकवत् ॥ १३ ॥